IAMM 2010 Infra Asset Management Monitor. Wat zijn de ontwikkelingen bij provinciale- en lokale beheerorganisaties?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "IAMM 2010 Infra Asset Management Monitor. Wat zijn de ontwikkelingen bij provinciale- en lokale beheerorganisaties?"

Transcriptie

1 IAMM 2010 Infra Asset Management Monitor Wat zijn de ontwikkelingen bij provinciale- en lokale beheerorganisaties?

2 Inhoud De eerste Infra Asset Management Monitor 1 Asset management 3 De monitor: resultaten 5 Conclusies 15 Aanbevelingen aan infrabeheerders , Procap adviseurs en projectmanagers Niets uit dit werk mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden op welke andere wijze dan ook, daaronder mede begrepen gehele of gedeeltelijke bewerking van het werk, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Procap adviseurs en projectmanagers.

3 De eerste Infra Asset Management Monitor Het beheer en onderhoud van infrastructuur (wegen, spoor, water, installaties) wordt door de diverse beherende overheden verschillend aangepakt. Niet alleen bij rijksoverheden als Rijkswaterstaat en ProRail valt de trend waar te nemen dat het beheer steeds professioneler (functioneler en integraler) opgezet wordt, waarbij steeds meer taken aan de markt overgelaten worden. Een gevolg hiervan is dat er steeds meer samengewerkt wordt met andere partijen (aannemers, ingenieursbureaus en adviesbureaus) Procap heeft een onderzoek gedaan naar de stand van zaken op het gebied van asset management bij infrastructuurbeheerders van provincies, waterschappen en gemeenten. Deze eerste editie van de Infra Asset Management Monitor geeft antwoord op de volgende vragen: Wat doen provincies, gemeenten en waterschappen op dit moment met asset management? Welke ontwikkelingen zijn er waar te nemen? Met welke vragen worstelen organisaties? Hoe kan er op het gebied van asset management samengewerkt worden? Om de data te verkrijgen is er gesproken met experts en afdelingshoofden op het gebied van beheer en onderhoud van een groot aantal organisaties. Ook zijn teamleiders en specialisten van deze organisaties ondervraagd met een (online) enquête. We danken alle deelnemers voor de medewerking! Auteurs ing. Maurice Derks MBA, drs. Peter van Berkel, ir. Rutger Siderius en ir. Norbert van Doorn MBA Aan dit onderzoek werkten mee: Provincie Friesland, Provincie Drenthe, Provincie Flevoland, Provincie Utrecht, Provincie Gelderland, Provincie Noord-Brabant, Provincie Limburg, Bestuur Regio Utrecht (BRU), Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden, Waterschap Vallei & Eem, Waterschap De Dommel, Gemeente Dordrecht, Gemeente Amsterdam, Gemeente Almere, Gemeente Apeldoorn, Gemeente Utrecht. Infra Asset Management Monitor

4 ASSET OWNER De eigenaar, stakeholder Interface, missie-visie-strategie ASSET MANAGER Bepaalt wat er moet gebeuren, waar en wanneer SERVICE PROVIDER Het operationeel beheer en uitvoering van onderhoud DE GEBRUIKER Infra Asset Management Monitor

5 Asset management De term asset management kent veel definities. Voor de Infra Asset Management Monitor wordt de volgende definitie gebruikt. Asset management is de methodische aanpak voor het doelmatig inzetten, benutten, beheren en onderhouden van kapitaalgoederen, gericht op optimalisering van beschikbaarheid, betrouwbaarheid, duurzaamheid en kosten. De basis van asset management bestaat uit het weten welke assets in beheer zijn en in welke staat deze verkeren, om vervolgens afgewogen keuzen te maken voor programmering van onderhoud, vernieuwing of ontmanteling. Om zulke keuzes te kunnen maken is het nodig om te weten welke functionele eisen aan de assets worden gesteld: deze prestatie-indicatoren (KPI s) zijn af te leiden van de beleidsdoelen van de beheerorganisatie. Asset management staat loodrecht op de ouderwetse technocratische en budgetgestuurde aanpak van beheer en onderhoud. Het belangrijkste verschil is dat het gebruik en de gebruiker centraal staan en dat het dus gaat om het functioneren van de assets en is beheer en onderhoud geen doel op zich. Daarmee wordt asset management weer een onderwerp voor bestuurders en beslissers, terwijl het tot nu toe vaak werd beleefd als een noodzakelijk kwaad en een black box. Binnen asset management zijn vier rollen in te vullen: asset owner, asset manager, service provider en gebruiker. Wie deze rollen invult en hoe ze worden ingevuld is per organisatie verschillend. De asset owner is over het algemeen de publieke sector zelf, terwijl de andere twee rollen door zowel de overheid als de markt worden ingevuld. Zo zijn de partijen verantwoordelijk voor het gehele inkoopproces. Ook worden er meer risico s overgedragen aan de markt. Dit heeft vanzelfsprekend grote invloed op de contractvormen. Infra Asset Management Monitor

6 Infra Asset Management Monitor

7 De monitor: resultaten Organisatie Reorganisaties Het is opvallend dat veel organisaties zeer recent een reorganisatie hebben doorgemaakt of hier nog midden in zitten. Opvallend is dat deze veranderingen niet geïnitieerd worden vanuit de noodzaak tot bezuinigingen, maar veel meer met het oog op optimalisatie en klantgerichtheid. Afdelingen worden daarin steeds meer ingericht kijkend vanuit het proces. Vaak wordt hierbij als doel genoemd om de klant (de burger) meer centraal te stellen. Overigens blijkt het voor veel organisaties lastig om dit daadwerkelijk te realiseren of in ieder geval meetbaar te maken. Professionaliseringsslag Er zijn veel initiatieven ontstaan bij beheerders om asset management als methodiek in te voeren. De gemeente Amsterdam (DIVV) is zo n voorbeeld waar samen met de markt gekeken wordt hoe dit het beste kan worden gedaan. De gemeente Almere heeft aan de markt gevraagd hun te helpen het zogenaamd Bewust Beheer Buitenruimte vorm te geven. En binnen de provincie Limburg is men in het kader van de verhoging van de efficiëntie en transparantie van het wegenbeheer gestart met een actualisatie van het aspectbeheer. Structuur Er zijn grote verschillen in de organisatiestructuur van de beheerorganisaties. Zo hebben enkele organisaties het werk onderverdeeld in regioteams (bijvoorbeeld Provincie Noord-Brabant), terwijl andere organisaties de teams procesmatig hebben ingedeeld door een onderscheid te maken in o.a. beleid & advies en beheer & onderhoud (bijvoorbeeld Gemeente Apeldoorn). Andere organisaties (bijvoorbeeld Het Waterschap De Dommel) werken met een matrix-organisatie. Vergrijzing Veel organisaties geven aan dat ze zich zorgen maken over kennisverloop. Veel medewerkers lopen namelijk tegen de pensioengerechtigde leeftijd aan of zijn in de afgelopen jaren al met pensioen gegaan. Het blijkt moeilijk om kwalitatieve, jonge mensen de organisatie binnen te halen en binnen te houden. Infra Asset Management Monitor

8 Infra Asset Management Monitor

9 Sturing en prestatienormen KPI s in de maak Uit de interviews en enquêtes komt naar voren dat veel afdelingen professionalisering van het beheer op de agenda hebben staan, o.a. door KPI s te specificeren. Een aantal organisaties is daar nu mee bezig, zoals de gemeenten Dordrecht, Amsterdam en Almere. Veel organisaties zijn bezig met het beter inzichtelijk maken van de huidige kwalitatieve onderhoudsstaat van hun infrastructuur. Men vindt het lastig om de beleidsdoelen te vertalen naar daadwerkelijke werkzaamheden (operationeel niveau). Om iets te kunnen zeggen over het functioneren van je systeem, moeten eerst de eisen opgesteld worden. Maar hoe vertaal je als gemeente Klanttevredenheid moet een 7 zijn naar concrete KPI s waarop je als operationele afdeling kunt sturen? Een positief voorbeeld hiervan is het Bestuur Regio Utrecht (BRU). Als (toekomstig) beheerder van de sneltrambaan van Utrecht naar Nieuwegein/IJsselstein zijn zij bezig een zogenaamd integraal programma van eisen (I-PvE) op te stellen. De beleidsdoelen van het bestuur worden vertaald naar functionele top eisen. Nadat deze top eisen zijn vastgesteld door dit bestuur wordt een doorvertaling gemaakt naar systeemeisen en subsysteemeisen, allemaal zo functioneel mogelijk. Dit I-PvE zal dan het uitgangspunt worden voor alle (onderhoud)projecten in de toekomst en zo creëert het BRU uniformiteit en duidelijkheid. Naast het BRU zijn ook de provincies Overijssel, Drenthe en Friesland bezig functionele eisen voor hun netwerk te formuleren en deze te vertalen naar meetbare normen. Outputsturing Ongeveer de helft van de onderzochte organisaties heeft nog geen prestatienormen (KPI s) voor hun assets opgesteld. Door het ontbreken van dergelijke concrete normen vindt het onderhoud vaak ad hoc plaats en is het niet inzichtelijk hoe kostenefficiënt het onderhoud is. Waar ze wel zijn opgesteld, zijn ze niet altijd voldoende meetbaar geformuleerd. Positieve uitzonderingen hierop zijn er ook, bijvoorbeeld bij de Provincie Noord-Brabant en de waterschappen. Deze organisaties inspecteren hun (water)wegen namelijk structureel op de werking van het systeem (functioneel specificeren). Zij werken volledig output-gestuurd. Infra Asset Management Monitor

10 Bron: PAS 55:2008 Infra Asset Management Monitor

11 Programmering Basis op orde Een flink aantal beheerorganisaties heeft een probleem aan de basis: er is geen volledig overzicht van de kwalitatieve en kwantitatieve staat van de infrastructuur die ze beheren (areaalbeheer is niet op orde). Beheersystematiek Veel organisaties hebben de ambitie een eenduidige beheersystematiek in te voeren die aansluit op de wensen van het bestuur. Zaken als meerjarenplanning, hinder voor de omgeving en kosten efficiency spelen daarbij een grote rol. De Provincie Gelderland heeft bijvoorbeeld haar wegennetwerk van 1200 km onderverdeeld in 147 trajecten. Deze trajecten worden in z n geheel gezien als assets. De provincie heeft het voornemen uitgesproken om op deze trajecten een 9-jarige beheercyclus toe te passen. De Provincie Noord-Brabant heeft bijvoorbeeld haar nieuwe organisatie ingericht rondom de bekende plan-docheck-act cyclus (Deming). Meerjarenprogramma De meeste organisaties werken met meerjarenonderhoudsprogramma s met een horizon van 2 tot 5 jaar. In dit programma maakt de levenscyclus van assets onderdeel uit van de onderbouwing. Toch zijn er grote verschillen waar te nemen in de criteria op basis waarvan keuzes gemaakt worden voor het plegen van onderhoud. Veel genoemde criteria zijn: technische staat van het systeem mogelijkheid tot het combineren van werkzaamheden theoretische levensduur van de infrastructuur Opvallend is dat de criteria technische staat en mogelijkheid tot combineren vaak worden genoemd, terwijl begrippen als beschikbaarheid en betrouwbaarheid (de R en de A van de RAMSHEEP-analyse) nauwelijks vermeld worden. Dit duidt er op dat het in de praktijk moeilijk is om een vertaalslag te maken van operationeel niveau naar beleidsniveau (en vice versa), waardoor het onderhoud toch vaak ad hoc of op oneigenlijke criteria plaatsvindt. LCC Weinig organisaties houden bij het inrichten van het onderhoudsprogramma rekening met de levenscyclus van de asset (LCC benadering). Als positieve uitzonderingen gelden de Provincie Limburg en de Gemeente Apeldoorn die bezig zijn met het opnemen van een Life Cycle Cost (LCC) benadering in hun onderhoudsprogramma. Combineren maar Het is opvallend dat bijna alle organisaties intern de mogelijkheden bekijken om onderhoudswerkzaamheden te combineren, terwijl de meerderheid van deze organisaties de externe mogelijkheden (met andere beheerders) nauwelijks onderzoeken. Risico Risicomanagement wordt bij veel organisaties nog niet expliciet toegepast. In interviews wordt vaak aangehaald dat risicomanagement in de hoofden van de experts zit. Veel hangt af van een enkele projectmanager die risicomanagement belangrijk vindt. Tot slot wordt er weinig gekeken naar de efficiëntie van de te besteden (financiële) middelen. Men werkt vaak met een (jaar) budget voor het onderhoud, waarbij zelden de prijs/kwaliteitverhouding van onderhoudswerkzaamheden centraal staat. Infra Asset Management Monitor

12 Infra Asset Management Monitor

13 Inkoopbeleid Contractvormen Uitvoering van onderhoud van infrastructuur bij de provinciale- en lokale beheerders vindt voornamelijk plaats op basis van RAW-contracten. Bij enkele provincies en (grote) gemeenten wordt wel voorzichtig begonnen met het op de markt brengen van geïntegreerde contracten middels de UAV- GC. Hierbij wordt het programma van eisen opgesteld door functioneel te specificeren in plaats van technisch. Weerstand Er bestaat echter op de werkvloer veel weerstand tegen geïntegreerde contracten, met name bij de ervaren mensen. Een vaak gehoorde redenatie is dat men het zelf beter kan dan de markt. Bovendien bestaat er angst om werk uit handen te geven. Doordat niet alle projecten met geïntegreerde contracten succesvol zijn uitgevoerd, gaan enkele organisaties weer traditioneel (RAWbestek) aanbesteden (bijvoorbeeld de Provincies Friesland, Overijssel en Utrecht). Uit de enquête blijkt dat veel organisaties erkennen dat functioneel specificeren het succes van geïntegreerde contracten mede bepaalt. Echter het goed functioneel specificeren wordt belemmerd door een gebrek aan kennis en (vaak) de reeds bepaalde oplossingsrichting bij de opdrachtgever. Heel zichtbaar is dat bij de organisaties waar men wel al deze contractvormen heeft toegepast dit erg afhankelijk was van de aanwezige lokale kampioenen, vakspecialisten die vanuit een intrinsieke motivatie zichzelf verdiept hebben in de materie en het management hebben kunnen overtuigen van de voordelen. Hoewel de ervaringen niet onverdeeld positief zijn met geïntegreerde contracten, zullen dergelijke contracten volgens de meeste geïnterviewden in de nabije toekomst waarschijnlijk toch vaak in de markt gezet worden. Wel zal steeds beter gekeken worden of het project zich leent voor een geïntegreerd contract. Voorbeelden van geïntegreerde contracten die al door provincies en gemeenten in de markt gezet zijn: Het project N302 bij Harderwijk binnen de provincie Gelderland (DBM). De gemeente Apeldoorn met de projecten Reconstructie Oost Veluwseweg en Brainpark + parkeergarage (D&C). De provincie Drenthe met Randweg Nieuw Amsterdam (DBM). De provincie Flevoland met het project N23 (D&C). De Provincie Limburg gebruikt zoveel mogelijk UAV-GC contracten op basis van hun Netwerk filosofie. Zij zijn voornemens in 2010 een DBM contract in de markt te zetten. Binnen veel waterschappen worden bij waterzuiveringen DBM contracten gebruikt, bij waterbeheer en watersystemen niet. Meerjarencontracten Weinig organisaties maken gebruik van meerjaren onderhoudscontracten langer dan 5 jaar. Infra Asset Management Monitor

14 Infra Asset Management Monitor

15 Samen sterk Er wordt door infrabeheerders weinig gezamenlijk ingekocht. Tijdens de interviews werd wel meerdere malen verteld dat hier nog veel (efficiëntie) te winnen valt. Voornaamste struikelblok is het gemis aan een gezamenlijke beheerfilosofie bij de beoogde (publieke) partners. Is die verschillend, dan zal dat zijn uitwerking hebben op operationeel niveau en dan wordt het heel lastig een gezamenlijk contract op de markt te zetten. Omgevingsmanagement Het besef om in het onderhoudsprogramma rekening te houden met andere wegbeheerders en andere omgevingspartijen wordt steeds sterker. Ondanks dit geeft geen van de ondervraagde aan dat omgevingsmanagement ingebed is in de eigen organisatie. Wat opvalt is dat vooral bij de provinciale organisatie over het algemeen goed wordt samengewerkt tussen de diverse afdelingen. De provincie Drenthe is daar een positief voorbeeld van. Men probeert daar te ontwikkelen vanuit beheer : wanneer de beheerorganisatie (onderhoud)projecten initieert, worden de afdelingen gebiedsontwikkeling en realisatie er bij betrokken. Relatie realisatie en beheer De meeste beheerorganisaties vinden dat ze te weinig en te laat betrokken worden bij het planvormingproces en de uitvoeringsfase van aanlegprojecten. Dit heeft dan weer tot gevolg dat bij de overdracht van realisatie naar beheer veel mis gaat, wat dan weer tot frustratie leidt bij de beheerders. Infra Asset Management Monitor

16 Infra Asset Management Monitor

17 Conclusies 1 Professionalisering van onderhoud en beheer is een thema dat bij bijna alle infrabeheerders hoog op de agenda staat. Dit wordt mede ingegeven door de ontwikkeling dat binnen beheerorganities klantgerichte dienstverlening steeds belangrijker wordt. Dat is ook zichtbaar aan inspanningen op het gebied van verkeersmanagement en communicatie bij (weg)werkzaamheden. 2 Er is een groot verschil tussen de niveaus waarop de verschillende organisaties zich op de professionaliseringsladder bevinden. 3 Bij veel beheerorganisaties zijn initiatieven om asset management in te voeren. Opvallend is wel dat velen het wiel aan het heruitvinden zijn. De term asset management is nog niet bij alle beheerorganisaties ingeburgerd, maar kent wel vele verschijningsvormen zoals trajectmanagment, aspectbeheer, output gestuurd beheer of bewust beheer buitenruimte. 4 Keuzes om onderhoudswerkzaamheden uit te voeren, vinden tot op heden vooral plaats op basis van visuele en technische inspecties en de theoretische levensduur van infrastructuur. Men stelt zich nog maar zelden de vraag aan welke functies een weg moet voldoen, wat kostenefficiënt is of welke risico s men loopt met de huidige technische staat van de infrastructuur Met andere woorden: er wordt nog weinig aandacht geschonken aan lifecycle-kosten en risicomanagement. Dit komt vooral door het ontbreken van kennis en ervaring. 5 Door het ontbreken van methodieken wordt beleid over beheer en onderhoud nog maar nauwelijks vertaald naar operationele eisen (KPI s) aan de assets. De reden hiervan is dat men dit lastig vindt. Echter hierdoor is sturing op het behalen van beleidsdoelen nauwelijks mogelijk. 6 Voor onderhoudscontracten komen prestatiecontracten nog weinig voor. Er blijkt binnen de organisatie weerstand tegen te bestaan, die vaak ook is gebaseerd op negatieve ervaringen in pilots. 7 Samenwerking tussen beheersorganisaties vindt nog maar mondjesmaat plaats, terwijl partijen hier wel voordelen denken te kunnen behalen. De grootste beperking voor de samenwerking is nu nog het verschil in beheer en onderhoudsfilosofie en -werkwijzen. 8 Er is zorg over vergrijzing van het personeelsbestand bij de beheerafdelingen en het vermogen om voldoende kwalitatief goede medewerkers aan te trekken en te binden. Hiermee staat de toekomst kwaliteit van de beheerorganisaties onder druk. Infra Asset Management Monitor

18 Infra Asset Management Monitor

19 Aanbevelingen aan infrabeheerders 1 Basis op orde Professionalisering van onderhoud en beheer en implementatie van asset management hebben weinig zin als de basis niet op orde is: weet welke infrastructuur je beheert en in welke staat deze verkeert. Hier mag bij veel organisaties best wat meer energie in gestopt worden, want dit betaalt zich dubbel en dwars terug op de lange termijn. 2 Koppeling beleid en uitvoering De vertaling van beleidsdoelen naar programmering van onderhoud en beheer is de kern van asset management. Dit vraagt om een nauwere samenwerking tussen bestuurders en beheerders. Asset managementvraagstukken moeten terug op de bestuurstafel, maar dan wel onderbouwd! En net zo goed moeten beleidsdoelen weer gaan leven bij beheerafdelingen. De programmering van onderhoud en beheer verandert hiermee van een impliciet proces (black box) in een strategisch managementinstrument. 3 Meer samenwerken infrabeheerders Bijna alle onderzochte organisaties zijn bezig met dezelfde vraagstukken. Vraagstukken als Hoe kun je beleidsdoelen vertalen naar concrete operationele eisen? en Welke prestatienormen zijn geschikt voor een beheerorganisatie?, of Hoe kom je van prestatienormen naar programmering van werkpakketten?. Samenwerking tussen organisaties bij het beantwoorden van deze vragen kan veel efficiëntiewinst bieden en bovendien bijdragen aan uniformering van werkwijzen, wat samenwerking in de toekomst gemakkelijker maakt. Een ander onderwerp waarin partijen samen en van elkaar kunnen leren is professionalisering van aanbesteding en contractering en het samenwerken met marktpartijen. 4 Faciliteren van samenwerking Op het gebied van het stimuleren van samenwerking, kennisdeling en uniformering kunnen koepelorganisaties zoals VNG, IPO of UVW een prominentere rol spelen. Samen kunnen lokale en regionale infrabeheerders ook veel leren van hun landelijke collega s, zoals ProRail en Rijkswaterstaat of van industriële organisaties. Infra Asset Management Monitor

20 2010, Procap adviseurs en projectmanagers Niets uit dit werk mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden op welke andere wijze dan ook, daaronder mede begrepen gehele of gedeeltelijke bewerking van het werk, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Procap adviseurs en projectmanagers. Savannahweg AW Utrecht Postbus GD Utrecht t f

Life Cycle. Management. . als aandachtsgebied binnen Asset Management. Jaap Bakker Senior Adviseur Asset Management Rijkswaterstaat.

Life Cycle. Management. . als aandachtsgebied binnen Asset Management. Jaap Bakker Senior Adviseur Asset Management Rijkswaterstaat. Realisatie Verkenning Planuitwerking Life Cycle Prestaties Life Cycle Risico s Life Cycle Kosten Life Cycle Management. als aandachtsgebied binnen Asset Management Beheer, onderhoud, exploitatie Jaap Bakker

Nadere informatie

Meer waarde creëren. Assetmanagement op maat

Meer waarde creëren. Assetmanagement op maat Meer waarde creëren Assetmanagement op maat Zo maken wij assetmanagement toepasbaar Met de toolbox Zeven bouwstenen van professioneel assetmanagement maken we de ISO55000 toepasbaar voor u. Belanghebbenden

Nadere informatie

Handreiking D&C Contracten. 26 September 2005

Handreiking D&C Contracten. 26 September 2005 Handreiking D&C Contracten 26 September 2005 Ministerie van Verkeer en Waterstaat Rijkswaterstaat BIBLIOTHEEK RIJKSWATERSTAAT UTRECHT NR Z4Z).5...qo& RWS bibliotheek locatie Utrecht Postbus 20.000 3502

Nadere informatie

Inkoop en contractmanagement

Inkoop en contractmanagement Syllabus Inkoop en contractmanagement Een inspirerende bundeling van theorie en praktijk, tips en ervaringen, kansen en bedreigingen. Inclusief best practices bij onder meer Universiteit Twente, ING, provincie

Nadere informatie

Aanpak Duurzaam GWW- Aan de slag!

Aanpak Duurzaam GWW- Aan de slag! Aanpak Duurzaam GWW- Aan de slag! Johan van Dalen, ProRail, Cindy de Groot, Provincie Zuid-Holland Esther Veendendaal, RVO 5 juni 2014 Ontstaan van Duurzaam GWW Het begon met Duurzaam Inkopen Nu verder

Nadere informatie

Duurzaam contractmanagement

Duurzaam contractmanagement Duurzaam contractmanagement Samenvatting Hoe wordt de duurzaamheid van de ingekochte producten en diensten ondergebracht in facilitaire contracten en wat betekent dat voor het contractmanagement? Inleiding

Nadere informatie

Implementatie assetmanagement Provincie Noord-Holland

Implementatie assetmanagement Provincie Noord-Holland Implementatie assetmanagement Provincie Noord-Holland Chris de Vries Directeur Beheer en Uitvoering AMC Seminar 30-10-2014 Het areaal van PNH Provincie Noord-Holland in cijfers 672 km wegen 391 km fietspaden/parallelwegen

Nadere informatie

Wie zijn we Wat is onze visie Meer informatie. Visie aanpak verduurzaming vastgoed gemeente Eindhoven

Wie zijn we Wat is onze visie Meer informatie. Visie aanpak verduurzaming vastgoed gemeente Eindhoven Visie aanpak verduurzaming vastgoed gemeente Eindhoven Wie zijn we? Gestart in 1986 Duurzaamheid zit in onze genen Ruim 110 medewerkers Woningbouw, utiliteit, overheid, gezondheidszorg, onderwijs, monumenten,

Nadere informatie

ORGANISATORISCHE IMPLENTATIE BEST VALUE

ORGANISATORISCHE IMPLENTATIE BEST VALUE ORGANISATORISCHE IMPLENTATIE BEST VALUE EEN ONDERZOEK NAAR DE IMPLEMENTATIE VAN BEST VALUE BINNEN EEN SYSTEMS ENGINEERING OMGEVING STEPHANIE SAMSON BEST VALUE KENNIS SESSIE WESTRAVEN 17 JUNI 09.00 12.00

Nadere informatie

contractvorming in de onderwijshuisvesting Louk Heijnders Congres PIANOo 26 mei 2011

contractvorming in de onderwijshuisvesting Louk Heijnders Congres PIANOo 26 mei 2011 Innovatieve contractvorming in de onderwijshuisvesting Louk Heijnders Congres PIANOo 26 mei 2011 Servicecentrum Scholenbouw Opdrachtgevers OCW VNG VO raad PO raad Ketenpartners Steunpunt Seu brede scholen

Nadere informatie

VISI - Gebruikersbijeenkomst

VISI - Gebruikersbijeenkomst Welkom bij de VISI - Gebruikersbijeenkomst 12 september 2013 Namens het VISI-Gebruikerscomité Flip Rosdorff (voorzitter Gebruikerscomité) Paul Jansen (projectmanager VISI) Programma 13.30 Flip Rosdorff

Nadere informatie

De meest geschikte contractvorm voor een duurzame natuurvriendelijke oever

De meest geschikte contractvorm voor een duurzame natuurvriendelijke oever De meest geschikte contractvorm voor een duurzame natuurvriendelijke oever Moderne Contract Vormen ing. Maureen de Munck ir. David Wattjes Amsterdam, 6 juni 2013 Natuurvriendelijke oevers Doelen : het

Nadere informatie

Missie van Rijkswaterstaat (1) Assetmanagement bij Rijkswaterstaat

Missie van Rijkswaterstaat (1) Assetmanagement bij Rijkswaterstaat Assetmanagement bij Bijeenkomst NVRB 21 april 2011 in Delft Jenne van der Velde, topadviseur assetmanagement Missie van (1) is de uitvoeringsorganisatie die in opdracht van de minister en de staatssecretaris

Nadere informatie

SAMEN SUCCESVOL IN RAILINFRATECHNIEK

SAMEN SUCCESVOL IN RAILINFRATECHNIEK SAMEN SUCCESVOL IN RAILINFRATECHNIEK Imtech Infra Rail Snel, veilig en betrouwbaar Vervoer per spoor wint aan populariteit. Reizen per spoor zorgt voor een snelle, veilige en betrouwbare verbinding.

Nadere informatie

INFRASUCCES. LCC Tender. Het bureau voor het duurzame aanbestedingen in de bouw

INFRASUCCES. LCC Tender. Het bureau voor het duurzame aanbestedingen in de bouw INFRASUCCES LCC Tender Het bureau voor het duurzame aanbestedingen in de bouw Inhoud Duurzaam aanbesteden EMVI Rekenmodellen ikalm LCC Tender Innovatieve contracten Duurzaam aanbesteden Doel van de aanbesteding

Nadere informatie

Inhuur van civieltechnisch personeel

Inhuur van civieltechnisch personeel Inhuur van civieltechnisch personeel Marktconsultatiedocument Zwolle, 11 december 2015 Status: Definitief Versie: 1.0 Marktconsultatiedocument pagina 1 van 7 Inhoud 1. Inleiding 3 2. Onderwerpen voor de

Nadere informatie

innovatief en duurzaam aanbesteden van onderhoud Sjoerd IJpma Presentatie HIJ 5 B.V. Regiepartners

innovatief en duurzaam aanbesteden van onderhoud Sjoerd IJpma Presentatie HIJ 5 B.V. Regiepartners Jaarbeurs Utrecht Woensdag 5 juni 2013 Zaal 1 12:00-12:25 innovatief en duurzaam aanbesteden van onderhoud Sjoerd IJpma Programma 12:00 12-25 HIJ 5 Regiepartners : Even voorstellen Visie inzake nieuwe

Nadere informatie

Inleiding. Asset management Wat, waarom en hoe? Asset management Wat, waarom en hoe? Asset management Wat, waarom en hoe? Asset management?

Inleiding. Asset management Wat, waarom en hoe? Asset management Wat, waarom en hoe? Asset management Wat, waarom en hoe? Asset management? Inleiding Stand van zaken Nederland? Groeiende druk op de buitenruimte Veeleisende burgers Krimpende budgetten en Risico management Planmatig en weinig flexibiliteit en creativiteit; Beheer en onderhoud

Nadere informatie

Rendabel ontwikkelen door opdrachtgeversrol anders in te vullen

Rendabel ontwikkelen door opdrachtgeversrol anders in te vullen Rendabel ontwikkelen door opdrachtgeversrol anders in te vullen Nieuwe invulling opdrachtgeversrol reduceert stichtingskosten en lifecycle costs en leidt tot het verdwijnen van de onrendabele top 1 Traditionele

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 30 873 Instellen Inspectie Verkeer en Waterstaat als baten-lastendienst Nr. 3 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VERKEER EN WATERSTAAT Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Bepaal je bestemming vóórdat je vertrekt! Kennisdag Grip op Kwaliteit, 10 november 2015

Bepaal je bestemming vóórdat je vertrekt! Kennisdag Grip op Kwaliteit, 10 november 2015 Bepaal je bestemming vóórdat je vertrekt! Kennisdag Grip op Kwaliteit, 10 november 2015 Introductie Bernd Karstenberg, LCC adviseur André van den Hoek, Projectmanager onderwijshuisvesting (o.a. voor Lucas

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken 111

Het Nieuwe Werken 111 Het Nieuwe Werken 111 Inleiding Het Nieuwe Werken De laatste jaren heeft Het Nieuwe Werken zich sterk ontwikkeld en veel bekendheid gekregen. Maatschappelijke ontwikkelingen als files, de balans tussen

Nadere informatie

contractmanagement PIANOo Congres 2011 Ir. Ing Harry Verkooijen Hoofd SBO-ICM Harry.verkooijen@minbzk.nl

contractmanagement PIANOo Congres 2011 Ir. Ing Harry Verkooijen Hoofd SBO-ICM Harry.verkooijen@minbzk.nl Van contractbeheer naar contractmanagement PIANOo Congres 2011 Ir. Ing Harry Verkooijen Hoofd SBO-ICM Harry.verkooijen@minbzk.nl Doel van de presentatie (1) Waarom verdient contractmanagement een speciale

Nadere informatie

Risicomanagement bij geïntegreerde contractvormen. IPMA-NL Interessegroep Risicomanagement

Risicomanagement bij geïntegreerde contractvormen. IPMA-NL Interessegroep Risicomanagement Risicomanagement bij geïntegreerde contractvormen IPMA-NL Interessegroep Risicomanagement Jeroen Mieris, Project Manager 1 Inhoud Even voorstellen.. Veranderende bouwwereld Geïntegreerde contracten Risicomanagement

Nadere informatie

INTEGRAAL PROJECTMANAGEMENT BIJ RIJKSWATERSTAAT

INTEGRAAL PROJECTMANAGEMENT BIJ RIJKSWATERSTAAT INTEGRAAL PROJECTMANAGEMENT BIJ RIJKSWATERSTAAT Integraal Projectmanagement bij Rijkswaterstaat Beknopte leaflet voor externen Versie: februari 2012 Voor meer informatie: Freek Wermer specialist projectmanagement

Nadere informatie

De waterschappen als publieke opdrachtgever

De waterschappen als publieke opdrachtgever De waterschappen als publieke opdrachtgever (periode 2014-2016) Voor iedereen die met de waterschappen te maken krijgt als opdrachtgever voor de realisatie van, of het beheer en onderhoud aan, (waterschaps)werken,

Nadere informatie

Asset Management is duurzaam. 20 april 2011 ir. Nico J. Groen Managing Director Traduco

Asset Management is duurzaam. 20 april 2011 ir. Nico J. Groen Managing Director Traduco Asset Management is duurzaam 20 april 2011 ir. Nico J. Groen Managing Director Traduco Traduco bedrijfsvestigingen Traduco vestiging noordwest Heerhugowaard Traduco vestiging oost i/o Traduco vestiging

Nadere informatie

Prestatiegericht Meerjarig Onderhoud

Prestatiegericht Meerjarig Onderhoud Prestatiegericht Meerjarig Onderhoud Herma Zijlmans Projectmanager/Leveranciersmanager m.m.v. Wilhelm van Eeken - PM Variabel Onderhoud Erwin Kommeren PM Vast Onderhoud PPO Introductie Herma Zijlmans -

Nadere informatie

Bent u (wel) toe aan resultaatgericht onderhoud? Peter Gijbels CoSource Februari 2012

Bent u (wel) toe aan resultaatgericht onderhoud? Peter Gijbels CoSource Februari 2012 Bent u (wel) toe aan resultaatgericht onderhoud? Peter Gijbels CoSource Februari 2012 1 Voorstellen Agenda Ontwikkeling en trends m.b.t. resultaat gericht onderhoud Contractvormen Voor- en nadelen conditie

Nadere informatie

Preview Performance Customer Interactions 2011

Preview Performance Customer Interactions 2011 Katja van Wel Senior consultant Katjavanwel@tote-m.com Preview Performance Customer Interactions 2011 12 Januari 2011, CRM Inspiration over Onderzoeken Agenda Introductie TOTE-M Customer Experience Preview

Nadere informatie

Asset management. en informatie. Symposium Bouwen met informatie, 23-01-2014 Door: Matthijs Opheikens en Patricia Westerweel

Asset management. en informatie. Symposium Bouwen met informatie, 23-01-2014 Door: Matthijs Opheikens en Patricia Westerweel Asset management en informatie Symposium Bouwen met informatie, 23-01-2014 Door: Matthijs Opheikens en Patricia Westerweel Waarom veranderen 2 Beheer & Onderhoud moet professionaliseren Redenen & aanpak

Nadere informatie

Assetmanagement bij ProRail

Assetmanagement bij ProRail Welkom Assetmanagement bij ProRail Ontwikkelingen, ambities en realisatie. Toelichting bij de Nederlandse vereniging voor Risicoanalyse en Bedrijfszekerheid, Delft. Ted Luiten 1 2 3 Daarvoor moeten we

Nadere informatie

Voorsprong door gebundelde kennis

Voorsprong door gebundelde kennis Advies- en ingenieursbureau dhv.nl Voorsprong door gebundelde kennis samenwerking bij complexe mobiliteitsprojecten Altijd een oplossing verder Een opdrachtgever met raad en daad bijstaan betekent meer

Nadere informatie

Project Dijkversterking Krimpen

Project Dijkversterking Krimpen Project Dijkversterking Krimpen Dijkversterking & UAV-gc Samenwerken met de opdrachtnemer Huub Verbruggen Projectmanager Dijkversterking Krimpen Even voorstellen Huub Verbruggen Projectmanager van beroep

Nadere informatie

Marktdag 22 november 2012. Ondernemend aanbesteden gericht op lage TCO WELKOM SESSIE 6

Marktdag 22 november 2012. Ondernemend aanbesteden gericht op lage TCO WELKOM SESSIE 6 Marktdag 22 november 2012 Ondernemend aanbesteden gericht op lage TCO WELKOM SESSIE 6 Even voorstellen Paul Kuijpers (1961) Partner bij Balance & Result adviseurs, (Deventer) Ervaringen Haal het beste

Nadere informatie

programma Organisatie: door Dick Jonkers Directeur Regiotram Utrecht PAS 55: door Diederik van Leeuwen, Manager beheer en onderhoud

programma Organisatie: door Dick Jonkers Directeur Regiotram Utrecht PAS 55: door Diederik van Leeuwen, Manager beheer en onderhoud programma Organisatie: door Dick Jonkers Directeur Regiotram Utrecht PAS 55: door Diederik van Leeuwen, Manager beheer en onderhoud Asset Register: door Paul Tulp, Beheerder Traminfrastructuur Bestuur

Nadere informatie

Ervaringen van Duurzaam Beheer en Onderhoud in relatie tot de implementatie nieuwe wetgeving. En dan ook nog duurzame energie en energiebesparing

Ervaringen van Duurzaam Beheer en Onderhoud in relatie tot de implementatie nieuwe wetgeving. En dan ook nog duurzame energie en energiebesparing Ervaringen DBO Praktijkseminar Nieuwe wetgeving Duurzame energie en energiebesparing Consequenties voor installateurs en gebouwbeheerders 11 oktober 2011 Ronald van Nattem Hoofd B&O Vastgoed DH Aart de

Nadere informatie

Profielschets. Manager Vastgoedbeheer. Woonwaard. ERLY the consulting company Datum: Augustus 2015 Opdrachtgever: Woonwaard

Profielschets. Manager Vastgoedbeheer. Woonwaard. ERLY the consulting company Datum: Augustus 2015 Opdrachtgever: Woonwaard Profielschets Manager Vastgoedbeheer Woonwaard ERLY the consulting company Datum: Augustus 2015 Opdrachtgever: Woonwaard Adviseur ERLY: mr. drs. Tristan Vos Telefoonnummer: 035 543 00 88 Inleiding Woonwaard

Nadere informatie

Beheer en onderhoud op nieuwe koers Ontwikkelingen en kansen bij het beheren en onderhouden van civiele infrastructuur

Beheer en onderhoud op nieuwe koers Ontwikkelingen en kansen bij het beheren en onderhouden van civiele infrastructuur Beheer en onderhoud op nieuwe koers Ontwikkelingen en kansen bij het beheren en onderhouden van civiele infrastructuur Gobar adviseurs BV, Lisse, 10 augustus 2011 Inhoudsopgave Waarom dit boekje?... 3

Nadere informatie

Ministerie van Infrastructuur en Milieu. Duurzaamheid. Ervaringen van een Rijkswaterstaat medewerker. Harald Versteeg Programmamanager RWS Duurzaam

Ministerie van Infrastructuur en Milieu. Duurzaamheid. Ervaringen van een Rijkswaterstaat medewerker. Harald Versteeg Programmamanager RWS Duurzaam Duurzaamheid Ervaringen van een Rijkswaterstaat medewerker Harald Versteeg Programmamanager RWS Duurzaam Duurzaamheid maatschapelijke meerwaarde leveren PPP samenhang (met alle maatschappelijke doelen)

Nadere informatie

Inleiding Systeemgerichte. of: SCB. Mr Joost Jansen MBA

Inleiding Systeemgerichte. of: SCB. Mr Joost Jansen MBA Inleiding Systeemgerichte Contractbeheersing of: SCB Mr Joost Jansen MBA Programma: Voorstellen Doel Management summary Introductie ti SCB ISO 9001:2008 Toetsen Afronding Protocol managementaandacht (Vragen

Nadere informatie

KENNISPORTAAL iampro. In samenwerking werken aan professioneel beheer

KENNISPORTAAL iampro. In samenwerking werken aan professioneel beheer KENNISPORTAAL iampro In samenwerking werken aan professioneel beheer Professioneel beheer en de uitdagingen Assetmanagement als volgende stap Samen aan de slag met Assetmanagement iampro Waarom? Hoe werkt

Nadere informatie

: 3 informatiseringsprojecten Load-it, Z-info en Mcmain

: 3 informatiseringsprojecten Load-it, Z-info en Mcmain A L G E M E E N B E S T U U R Vergadering d.d. : 7 september 2011 Agendapunt: 13 Onderwerp : 3 informatiseringsprojecten Load-it, Z-info en Mcmain KORTE SAMENVATTING: Binnen het programma Gezuiverd water

Nadere informatie

Functioneel beheer in Nederland

Functioneel beheer in Nederland Functioneel beheer in Nederland Achtergrond Op initiatief van Marjet Smits (ad Matres), Martijn Buurman (Functioneel-beheerder.com) en Günther Nijmeijer (inmezzo) is eind 2012 de eerste verkiezing voor

Nadere informatie

Het stuurmodel voor een opdrachtgever

Het stuurmodel voor een opdrachtgever Het stuurmodel voor een opdrachtgever Ir. Derk K. Kremer 1. Inleiding In één van mijn eerdere artikelen heb ik al aangegeven dat de rol van opdrachtgever op zich geen moeilijke rol is. Voor een ervaren

Nadere informatie

0-meting zuiveringsbeheer Beschrijving methodiek 17 juni 2014, Jeroen Niezen, Meinard Eekhof, Wiely Luttmer

0-meting zuiveringsbeheer Beschrijving methodiek 17 juni 2014, Jeroen Niezen, Meinard Eekhof, Wiely Luttmer 0-meting zuiveringsbeheer Beschrijving methodiek 17 juni 2014, Jeroen Niezen, Meinard Eekhof, Wiely Luttmer Informatie over deze aanpak? Jeroen Niezen, 06-30717435, j.niezen@groningergemeenten.nl Hans

Nadere informatie

Systems Engineering in de gww-sector

Systems Engineering in de gww-sector Systems Engineering in de gww-sector Ron Beem Rijkswaterstaat NEVI-PIANOo Juni 2013 Bouwen aan één taal Resultaat voorop (RWS) 16 projecten spoedaanpak uniformer naar de markt door kwaliteitsborging aanbestedingsdossiers

Nadere informatie

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model.

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. 1. Wat is het INK-model? Het INK-model is afgeleid van de European Foundation for Quality Management (EFQM). Het EFQM stelt zich ten doel Europese bedrijven

Nadere informatie

Management. Analyse Sourcing Management

Management. Analyse Sourcing Management Management Analyse Sourcing Management Management Business Driven Management Informatie- en communicatietoepassingen zijn onmisbaar geworden in de dagelijkse praktijk van uw organisatie. Steeds meer

Nadere informatie

Vijf vragen over het aanbestedingsbeleid van overheden in Utrecht

Vijf vragen over het aanbestedingsbeleid van overheden in Utrecht Vijf vragen over het aanbestedingsbeleid van overheden in Utrecht Voor de markt is het interessant te weten hoe de overheden in de provincie Utrecht, die deelnemen aan de Marktontmoeting Ondernemend aanbesteden,

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

Veranderende informatiebehoefte bij opdrachtgevers in de bouw

Veranderende informatiebehoefte bij opdrachtgevers in de bouw Veranderende informatiebehoefte bij opdrachtgevers in de bouw Prof.dr.ir. Marleen Hermans Leerstoel Publiek opdrachtgeverschap in de bouw, TU Delft Managing Partner, Brink Management & Advies mede mogelijk

Nadere informatie

Managementsamenvatting

Managementsamenvatting Managementsamenvatting Erasmus Universiteit Rotterdam: CSR paper De route naar Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen in algemene ziekenhuizen. De strategische verankering van MVO in de dagelijkse activiteiten

Nadere informatie

KENNISPORTAAL iampro. In samenwerking werken aan professioneel beheer

KENNISPORTAAL iampro. In samenwerking werken aan professioneel beheer KENNISPORTAAL iampro In samenwerking werken aan professioneel beheer iampro. Even voorstellen: Yvonne Kroon - van den Berg Beleidsmedewerker afdeling Wegen Provincie Utrecht. Frank van der Vaart Groepshoofd

Nadere informatie

Professionalisering van Levensduurverlenging

Professionalisering van Levensduurverlenging Professionalisering van Levensduurverlenging De toegevoegde waarde van VITALE Rob van Dongen 9 februari 2012 Agenda 1 2 3 4 Levensduurverlenging volgens VITALE Het referentiemodel Toepasbaarheid VITALE

Nadere informatie

BIM in de praktijk. Alexander Hoos / Kuijpers

BIM in de praktijk. Alexander Hoos / Kuijpers BIM in de praktijk Alexander Hoos / Kuijpers TVVL Eindedaglezing, 4 april 2016 Alexander Hoos Informatie Manager Even voorstellen Installatie bedrijf Kuijpers (www.kuijpers.nl) Kerntaken: Procesoptimalisatie,

Nadere informatie

Ruimte voor ontwikkeling. Financiële haalbaarheid en management van gebiedsontwikkeling

Ruimte voor ontwikkeling. Financiële haalbaarheid en management van gebiedsontwikkeling Ruimte voor ontwikkeling Financiële haalbaarheid en management van gebiedsontwikkeling U WILT UW GEBIED ONTWIKKELEN. DAT ROEP VEEL VRAGEN OP: HOE PAK IK DAT AAN? EN IS HET FINANCIEEL WEL HAALBAAR IN DEZE

Nadere informatie

INTEGRAAL SAMENWERKEN BINNEN DBFMO-CONTRACTEN

INTEGRAAL SAMENWERKEN BINNEN DBFMO-CONTRACTEN INTEGRAAL SAMENWERKEN BINNEN DBFMO-CONTRACTEN Vernieuwing Bouw & Forum Utiliteitsbouw 6 november 2013 Pieter-Jan van Hooijdonk Algemeen directeur Breijer Bouw & Installatie AGENDA Introductie Praktijkvoorbeelden

Nadere informatie

Onderhoudsmanagement

Onderhoudsmanagement Onderhoudsmanagement De kosten besteedt aan onderhoud kunnen hoog oplopen. Het is interessant waar de kosten door worden veroorzaakt en hoe deze kosten beter beheerst kunnen worden? Onderhoud wordt al

Nadere informatie

Bezuinigingen openbaar groen Branche vereniging VHG Uitvoering augustus 2013 VELDWERK OPTIMAAL

Bezuinigingen openbaar groen Branche vereniging VHG Uitvoering augustus 2013 VELDWERK OPTIMAAL Bezuinigingen openbaar groen Branche vereniging VHG Uitvoering augustus 2013 VELDWERK OPTIMAAL Veldwerk Optimaal B.V. 's-hertogenbosch, september 2013 INHOUDSOPGAVE Pagina 1. ONDERZOEKSVERANTWOORDING 2

Nadere informatie

Resultaten enquête gemeenten en openbare oplaadpunten

Resultaten enquête gemeenten en openbare oplaadpunten Resultaten enquête gemeenten en openbare oplaadpunten Uitgevoerd door: 1 Colofon Uitgave Programma Elektrisch rijden Natuur&Milieu Postbus 1578 3500 BN Utrecht Hamburgerstraat 28a 3512 NS Utrecht Uitgevoerd

Nadere informatie

Analyse ontwikkeling leerlingaantallen

Analyse ontwikkeling leerlingaantallen Analyse ontwikkeling leerlingaantallen Naar aanleiding van de 1 oktobertelling 2014 heeft VGS Adivio weer een korte analyse uitgevoerd waarbij onderzocht is in hoeverre de leerlingaantallen onderhevig

Nadere informatie

0-meting rioolbeheer Beschrijving methodiek 10 juni 2013, Jeroen Niezen en Dries Jansma

0-meting rioolbeheer Beschrijving methodiek 10 juni 2013, Jeroen Niezen en Dries Jansma 0-meting rioolbeheer Beschrijving methodiek 10 juni 2013, Jeroen Niezen en Dries Jansma Informatie over deze aanpak? Jeroen Niezen, 06-30717435, j.niezen@groningergemeenten.nl Hans de Vries, 06-52051319,

Nadere informatie

Storingscontract. HVL Service, Onderhoud en Beheer

Storingscontract. HVL Service, Onderhoud en Beheer Uw samenwerking met HVL Service, Onderhoud en Beheer kan in verschillende contractvormen worden vastgelegd. Samen stellen wij een gedetailleerd onderhoudsplan op en formuleren wij een overeenkomst op maat,

Nadere informatie

Duurzaam Inkopen RWS. PIANOo congres Den Haag, 7 juni 2012. Leendert van Geldermalsen Projectmanager Duurzaam Inkopen RWS

Duurzaam Inkopen RWS. PIANOo congres Den Haag, 7 juni 2012. Leendert van Geldermalsen Projectmanager Duurzaam Inkopen RWS Duurzaam Inkopen RWS PIANOo congres Den Haag, 7 juni 2012 Leendert van Geldermalsen Projectmanager Duurzaam Inkopen RWS Wat vooraf ging Rijkswaterstaat wil in 2012 dé toonaangevende, publieksgerichte en

Nadere informatie

Landelijk Verkeersmanagement Beraad

Landelijk Verkeersmanagement Beraad Landelijk Verkeersmanagement Beraad Landelijke tafel voor verkeersmanagement Dit is een uitgave van Rijkswaterstaat Kijk voor meer informatie op www.rijkswaterstaat.nl of bel 0800-8002 (ma t/m zo 06.00-22.30

Nadere informatie

Thermische prestatie contracten

Thermische prestatie contracten 10 november 2005 Thermische prestatie contracten Conform ISSO-publicatie 74 Bert Elkhuizen Chrit Cox TNO Bouw en Ondergrond te Delft Contactgegevens: 015 276 33 10 Bert.Elkhuizen@tno.nl Inhoudsopgave 1.

Nadere informatie

AMC Seminar 2011 Faciliteren van AM besluitvorming. Robert van Grunsven, Consultant

AMC Seminar 2011 Faciliteren van AM besluitvorming. Robert van Grunsven, Consultant AMC Seminar 2011 Faciliteren van AM besluitvorming Robert van Grunsven, Consultant Even voorstellen Wie zijn CMS asset management? Wie is Robert van Grunsven? Agenda De veranderende wereld van het waterschap

Nadere informatie

Bijlage A, behorende bij artikel 2 lid 1 Besluit personeel veiligheidsregio s

Bijlage A, behorende bij artikel 2 lid 1 Besluit personeel veiligheidsregio s Bijlage A, behorende bij artikel 2 lid 1 Besluit personeel veiligheidsregio s Supplement cc. Functie strategisch manager Functie zoals genoemd in artikel 2 lid 1 sub cc Besluit personeel veiligheidsregio

Nadere informatie

Kennis ontwikkelen en kennis delen voor het omgevingsbeleid

Kennis ontwikkelen en kennis delen voor het omgevingsbeleid Kennis ontwikkelen en kennis delen voor het omgevingsbeleid Ruimteconferentie Workshop 11 21-05-2013 Jeannette Beck, Lia van den Broek, Olav-Jan van 1 Inhoud presentatie Context Kennis en decentralisatie

Nadere informatie

Onderhoud met de D van Duurzaam B. Neefjes Maart 2012

Onderhoud met de D van Duurzaam B. Neefjes Maart 2012 www.evides.nl Onderhoud met de D van Duurzaam B. Neefjes Maart 2012 Agenda 1 Introductie 2 Asset Management Blauwdruk 3 PAS55; leerpunten 4 Conclusie Introductie Evides NV - Credentials Zowel drinkwater

Nadere informatie

Asset Management als bindende factor

Asset Management als bindende factor Asset Management Asset Management als bindende factor Eigenaren, investeerders, beheerders, exploitanten en verzekeraars hebben allen tenminste één ding met elkaar gemeen. Het beheer en het onderhoud van

Nadere informatie

Leiderschapsrollen Uitgelicht

Leiderschapsrollen Uitgelicht Leiderschapsrollen Uitgelicht Waarom wil je als organisatie een verandering van onderop laten ontstaan De huidige organisatievorm - doorgaans hiërarchisch - voldoet niet meer Om gebruik te maken van de

Nadere informatie

Innovatief opdrachtgeverschap

Innovatief opdrachtgeverschap Innovatief opdrachtgeverschap CBZ Bouwdag Verpleging en Verzorging Bussum, 6 maart 2008 Inhoud TNO en innovatief opdrachtgeverschap Waarom geïntegreerd contract? Wat kunnen we leren uit andere sectoren?

Nadere informatie

DVM in Amsterdam, de ambities waargemaakt door de systemen!

DVM in Amsterdam, de ambities waargemaakt door de systemen! (Bijdragenr. 56) DVM in Amsterdam, de ambities waargemaakt door de systemen! Bert van der Veen Advin b.v. Rien Borhem Gemeente Amsterdam 1. Inleiding Om het verkeer in goede banen te leiden wordt steeds

Nadere informatie

ISO55000: Harde norm voor assetmanagement in de context van organisatiecultuur AMC Seminar 2014

ISO55000: Harde norm voor assetmanagement in de context van organisatiecultuur AMC Seminar 2014 ISO55000: Harde norm voor assetmanagement in de context van organisatiecultuur AMC Seminar 2014 Robert van Grunsven, Adviseur CMS Asset Management Inhoud assetmanagement Assetmanagement ISO55000 assetmanagementsysteem

Nadere informatie

Uitgangspunten en randvoorwaarden bij implementatie BiSL

Uitgangspunten en randvoorwaarden bij implementatie BiSL Uitgangspunten en randvoorwaarden bij implementatie BiSL Auteurs: Frank van Outvorst, Henri Huisman Datum: Januari 2009 Inleiding Veel organisaties zijn momenteel bezig met het (her)inrichten van de vraagzijde

Nadere informatie

Verdiepingsonderzoek naar vergrijzing en flexibilisering arbeidsmarkt

Verdiepingsonderzoek naar vergrijzing en flexibilisering arbeidsmarkt Verdiepingsonderzoek naar vergrijzing en flexibilisering arbeidsmarkt Arbeidsmarkt en Onderwijs Monitor Noord-Holland Henry de Vaan I&O Research 23 november 2012 Onderzoeksvragen 1. Hoe zit het met de

Nadere informatie

Portefeuillehouder: M.A.P. Michels Behandelend ambtenaar J. van der Meer, 0595 447719 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der Meer)

Portefeuillehouder: M.A.P. Michels Behandelend ambtenaar J. van der Meer, 0595 447719 gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der Meer) Vergadering: 11 december 2012 Agendanummer: 12 Status: Besluitvormend Portefeuillehouder: M.A.P. Michels Behandelend ambtenaar J. van der Meer, 0595 447719 E mail: gemeente@winsum.nl (t.a.v. J. van der

Nadere informatie

BESTUURLIJKE SAMENVATTING AFSTEMMEN INVESTERINGEN

BESTUURLIJKE SAMENVATTING AFSTEMMEN INVESTERINGEN BESTUURLIJKE SAMENVATTING AFSTEMMEN INVESTERINGEN Aanpak De opdracht Afstemmen investeringen is voortvarend opgepakt door de werkgroep, bestaande uit vertegenwoordigers van de Gelderse waterschappen en

Nadere informatie

TECONA TECHNICAL STAFFING SERVICES

TECONA TECHNICAL STAFFING SERVICES TECHNICAL STAFFING SERVICES Tecona is het adviesbureau op het gebied van Maintenance Services, Technical Staffing Services en Metal & Welding Quality Services. Met een sterk team van mensen met kennis

Nadere informatie

V INK MV OOR OPTIMALISA OOP & CONTRA GM INK TIE V C TMANA AN UW CONTRA OOP GEMENT C TEN

V INK MV OOR OPTIMALISA OOP & CONTRA GM INK TIE V C TMANA AN UW CONTRA OOP GEMENT C TEN MVGM INKOOP INKOOP & CONTRACTMANAGEMENT VOOR OPTIMALISATIE VAN UW CONTRACTEN MVGM INKOOP INKOOP & CONTRACTMANAGEMENT VOOR OPTIMALISATIE VAN UW CONTRACTEN Afspraken van inkoop gaan steeds vaker over meer

Nadere informatie

Inkoop- en aanbestedingsbeleid Waterschap Vallei & Eem 2012

Inkoop- en aanbestedingsbeleid Waterschap Vallei & Eem 2012 Inkoop- en aanbestedingsbeleid Waterschap Vallei & Eem 2012 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. DOEL VAN HET INKOOP- EN AANBESTEDINGSBELEID... 3 3. KADERS VAN INKOPEN EN AANBESTEDEN... 4 4. BEPALING AANBESTEDINGSPROCEDURE...

Nadere informatie

Klankbordgroep nhwbp en nieuwe normering Op 9 maart vond een klankbordbijeenkomst plaats over de voortgang van het nhwbp en de nieuwe normering.

Klankbordgroep nhwbp en nieuwe normering Op 9 maart vond een klankbordbijeenkomst plaats over de voortgang van het nhwbp en de nieuwe normering. Nieuwsbrief voorzitters en secretarissendirecteuren week 10 Landelijke toetsdag waterkeringen Op deze dag werden door het ministerie van I&M de resultaten van de 3e toetsing gepresenteerd. Ook werd uitleg

Nadere informatie

AT OSBORNE. Masterclass Energiebesparing in de zorg. Professioneel opdrachtgeverschap 16 november 2011. Marjolijn Kroon adviseur gezondheidszorg

AT OSBORNE. Masterclass Energiebesparing in de zorg. Professioneel opdrachtgeverschap 16 november 2011. Marjolijn Kroon adviseur gezondheidszorg AT OSBORNE www.atosborne.nl Masterclass Energiebesparing in de zorg Professioneel opdrachtgeverschap 16 november 2011 Marjolijn Kroon adviseur gezondheidszorg AT Osborne Huisvesting en Vastgoed Infrastructuur

Nadere informatie

Virtual Design & Construction. Sneller, beter, slimmer

Virtual Design & Construction. Sneller, beter, slimmer Virtual Design & Construction Sneller, beter, slimmer Virtual Design & Construction Sneller, beter, slimmer Royal HaskoningDHV biedt u met Virtual Design & Construction (VDC) een unieke methode om integraal

Nadere informatie

Bijdragenr. 32. Verkeerskundig beheer van verkeerslichten en andere verkeerssystemen

Bijdragenr. 32. Verkeerskundig beheer van verkeerslichten en andere verkeerssystemen Bijdragenr. 32 Verkeerskundig beheer van verkeerslichten en andere verkeerssystemen ****** Erna Schol (Rijkswaterstaat Dienst Verkeer en Scheepvaart, Groene Golf Team) Emile Oostenbrink (CROW) Samenvatting

Nadere informatie

Blijvend geld en aandacht nodig voor Nationale landschappen, Provincies doen meer dan het Rijk

Blijvend geld en aandacht nodig voor Nationale landschappen, Provincies doen meer dan het Rijk Nationale landschappen: aandacht en geld nodig! 170610SC9 tk 7 Blijvend geld en aandacht nodig voor Nationale landschappen, Provincies doen meer dan het Rijk De Rekenkamer Oost-Nederland heeft onderzoek

Nadere informatie

DBFMO M A N A G E M E N T

DBFMO M A N A G E M E N T DBFMO M A N A G E M E N T Van ontwerp naar exploitatie of van exploitatie naar ontwerp? P. Wijntjes 26-9-2013 Post HBO opleiding DBFMO is een noodzakelijke voorwaarde voor duurzame utiliteitsbouw ~ Rabobank

Nadere informatie

Zou het niet iedeaal zijn

Zou het niet iedeaal zijn Zou het niet iedeaal zijn ...als op de eerste werkdag van een nieuwe medewerker alles klaarstaat?! Er zal geen discussie over bestaan. Het zou ideaal zijn wanneer alle voorzieningen op de eerste werkdag

Nadere informatie

Afstudeeronderzoek van E. van Bunningen BSc (Het volledige Engelstalige onderzoeksrapport kunt downloaden via deze link)

Afstudeeronderzoek van E. van Bunningen BSc (Het volledige Engelstalige onderzoeksrapport kunt downloaden via deze link) CONCENTRATIE VAN MAATSCHAPPELIJKE DIENSTEN IN GEMEENTELIJK VASTGOED NAAR AANLEIDING VAN DEMOGRAFISCHE TRANSITIE Een casestudie in landelijke gemeenten in Noord-Brabant, Nederland Afstudeeronderzoek van

Nadere informatie

[Cursus Risicomanagement in onderhoud en beheer]

[Cursus Risicomanagement in onderhoud en beheer] [Cursus Risicomanagement in onderhoud en beheer] Bestemd voor: Managers die verantwoordelijk zijn voor het onderhoud, het (installatie)beheer of de bedrijfsvoering van technische systemen. Technici die

Nadere informatie

Het PMO van PostNL IT

Het PMO van PostNL IT Het PMO van PostNL IT WIN PMO Congres Blik op een kleurrijk PMO Alex Palma, manager IT Projecten 13-03-2014 Wat willen we jullie vertellen? Positionering van projectenorganisatie Waarom een PSO? Implementatiestrategie

Nadere informatie

Professionaliseren inkoopfunctie. Een praktijkvoorbeeld

Professionaliseren inkoopfunctie. Een praktijkvoorbeeld Professionaliseren inkoopfunctie Een praktijkvoorbeeld Even voorstellen Hans de Krijger Interim inkoopadviseur Ruime inkoopervaring Inrichten inkoopfunctie 18 jaar werkzaam in publieke sector Nu werkzaam

Nadere informatie

EEN VAN ONZE EXPERTS. For every situation, there is a suitable line from a song

EEN VAN ONZE EXPERTS. For every situation, there is a suitable line from a song EEN VAN ONZE EXPERTS For every situation, there is a suitable line from a song Een netwerk van hoog opgeleide, ervaren zelfstandig FM-professionals. Wij zijn gepassioneerd bezig met ons vakgebied, zijn

Nadere informatie

TECHNISCH BEHEER. Zorgeloze kwaliteit. vandorp.eu

TECHNISCH BEHEER. Zorgeloze kwaliteit. vandorp.eu TECHNISCH BEHEER Zorgeloze kwaliteit TECHNISCH BEHEER Onze samenleving verandert snel. Waar in het verleden volstaan kon worden met een eenvoudig inspanningscontract voldoet dit veelal niet meer aan de

Nadere informatie

Wat heeft Com-eet Consultancy u te bieden?

Wat heeft Com-eet Consultancy u te bieden? Wat heeft Com-eet Consultancy u te bieden? Com-eet Consultancy is gespecialiseerd in contractmanagement en projectmanagement van grote infrastructurele (nieuwbouw) projecten. Dit doen wij voor zowel opdrachtgevers

Nadere informatie

Succesvol contractmanagement: start inkoop Strategische beleidsprioriteiten als basis

Succesvol contractmanagement: start inkoop Strategische beleidsprioriteiten als basis Succesvol contractmanagement: start inkoop Strategische beleidsprioriteiten als basis Prof.dr.ing. Jacques J.A.M. Reijniers MBA Congres 2012 inkoop+beleid=meerwaarde Datum: 7 juni 2012 Leadership Entrepreneurship

Nadere informatie

Beheren van bouwwerken met BIM

Beheren van bouwwerken met BIM Beheren van bouwwerken met BIM Afstudeerpresenta9e Arnold Bosch 31 Januari 2014 Hoofdmentor: Dr. Ir. A. (Alexander) Koutamanis Mentor: Dr. Ir. L. (Leentje) Volker Afstudeerbedrijf: Brink Groep Ir. O. (Onno)

Nadere informatie

Relatiebeheer bij Rijnland. Gert van der Kooij

Relatiebeheer bij Rijnland. Gert van der Kooij Relatiebeheer bij Rijnland Gert van der Kooij Wensbeeld: haalbaar of utopie? Uiteindelijke doel: Zodanig met elkaar werken dat grenzen geen rol meer spelen. Van beleid tot uitvoering zodanig werken dat

Nadere informatie