alles over alcoholbeleid en drugspreventie Wie wint de kampthemawedstrijd? 3

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "alles over alcoholbeleid en drugspreventie www.ksj.be www.ksanoordzeegouw.be Wie wint de kampthemawedstrijd? 3"

Transcriptie

1 VU: Hannelore Vanhaverbeke, Dwarsweg 1, 8560 Gullegem Afgiftekantoor: GENT X P jaargang 43 nr. 3 januari-februari 2012 tweemaandelijks tijdschrift BELGIË BELGIQUE P.B. GENT X BC 9666 alles over alcoholbeleid en drugspreventie De Werkgemeenschappen Wie wint de kampthemawedstrijd? 3 Samenaankoop Sjorhout Win 100 T-shirts voor jouw groep! 33 Dag van de Jeugdbeweging nzg 3 Aan de slag met Volwassen Begeleiding nzg 10

2 2 colofon 2-3 in de marge 4 wie niet weg is, is gezien 5 maak zelf het verschil 6-7 goede afspraken maken goede vrienden 8-9 het grote alcoholexamen 10 ik neem deel aan een initiatief en vraag een pintje spelrubriek ksa noordzeegouw nzg1 ksa-wens nzg2 u was weer geweldig: noordzeegouwtrophy nzg3 u was weer geweldig: dag van de jeugdbeweging nzg4 groepsbezoekjes nzg5 komend: survo-weekend nzg6 komend: paascursus nzg7 komend: gouwdag nzg8 de werkgemeenschappen nzg9 de gouwraad nzg10 aan de slag met volwassen begeleiding nzg12-13 armoede is een onrecht nzg15 lourdes: geld in het laatje rubrieken 19 historiek over-spel bolleke pijl kamp kompas antenne: dynamo k 32 carrousel 33 verkoopsdienst 34 prikbord 35 tokshop 36 kalender ksa noordzeegouw weetjes Wij wensen jullie een gezellig en warm 2012! KSA Noordzeegouw wenst alle KSA ers en hun familie een prachtig 2012 boordevol warmte, gezelligheid, liefde en geluk. Maak er zowel in KSA als thuis een fantastische tijd van! Op de eerste provinciale pagina van deze Golfslag nog meer nieuwjaarswensen Lidgeld goedkoper vanaf februari De helft van het werkjaar is alweer voorbij gevlogen. Dat wil ook zeggen dat nieuwe leden maar enkele maanden van de KSA jaar meer meemaken. Daarom verlagen we het lidgeld vanaf 15 februari van 18 euro naar 16,5 euro. Misschien een goed idee om daarvan gebruik te maken om nog eens een ledenwervingsactiviteit te organiseren? Leden werven stopt immers niet in september, maar gaat het hele jaar door! Al eens aan een vriendjesdag gedacht? Een ballonnenactie? Een Vlaamse Kermis? Meer tips nodig? Contacteer ons op KSA baby geboren! Op 9 november werden Jürgen Vannoote (oud-werkgemeenschapslid Pagadders) en Annelies Van Hove de trotste ouders van Jonah. Beide ouders en de kersverse spruit stellen het heel goed. We wensen hen heel veel geluk met hun kleine wonder. Een dikke proficiat! REDACTIERAAD: Sven Maerivoet, Frederik Verstrepen, Laura Vervenne, Brecht Goerlandt, Katrien Wittemans WERKTEN MEE AAN DIT NUMMER: Frederik Biesmans, Simon Goethals, Michael Broucke, Jo Baetens, Dirk Decuypere, Christophe Loyson; Hannelore Vanhaverbeke, Fréderique Loones, Bart Lagrange EINDREDACTIE: Katrien Wittemans, Brecht Goerlandt; Hannelore Vanhaverbeke FOTO S: KSJ Haaltert, KSJ-KSA-VKSJ Nationaal, KSJ-KSA-VKSJ Oost-Vlaanderen, Drugs in Beweging, Antigifcentrum, KSA Aarschot, KSA De Grietjes Gullegem, KSA Noordzeegouw, KSA Wevelgem, KSA Zwijndrecht, KSJ Melle, KSJ Overpelt, VKSJ Poperinge, VKSJ Lutlommel, VKSJ Zonhoven, KSA Sint-Jozef Aalst, KSA Rooyghem, KSA Ichtegem, KSA Diksmuide, Camille Pollie, Koen Ocquet; Ruben Mistiaen, KSA Noordzeegouw, Tiemon Vandewalle, KSA s Gravenwinkel Torhout, KSA Stormklokke Ieper, Simba.be, KSA de Grietjes Gullegem, Altijd Jarig VORMGEVING & LAY-OUT: Pepijn Haghebaert DRUKKERIJ: CTP Cartim Gentbrugge Redactieadres: KSJ-KSA-VKSJ Nationaal Vooruitgangstraat 225, 1030 Brussel (T) (F) KSA Noordzeegouw Dwarsweg 1, 8560 Gullegem (T) Dit tijdschrift wordt gedrukt op chloorvrij recyclagepapier. De persoonsgegevens op de adresklever komen uit ons bestand. Dit bestand heeft als doel het beheer van de leden van de vereniging, evenals de contactname van (oud-)leden in het kader van onze activiteiten. Ze zijn alleen voor intern gebruik en worden niet doorgegeven aan derden. Je hebt het recht om deze gegevens in te zien en te verbeteren. Voor meer informatie wend je tot de ledenadministratieverantwoordelijke van je groep of het nationale secretariaat.

3 I N D E M A R G E I N D E M A R G E I N D E M A R G E I N D E M A R G E Nieuwjaarswens Nog steeds worden te veel kinderen en jongeren uitgebuit, uitgesloten, gepest, kansen ontzegd, hun thuis ontnomen en verstoken van voedsel en geneesmiddelen. Ook bij kinderen en jongeren heeft armoede dus veel gezichten. Misschien werd het Kind daarom geboren in een stal? Het bracht Licht, Warmte en Hoop! Wil jij licht, warmte en hoop zijn voor kinderen en jongeren die vandaag in de stal leven? maak kabaal op 17 & 18 maart 2012 Bepaal mee wat de toekomst van KSJ-KSA-VKSJ brengt! Proost Dirk Decuypere De Familie Kabaal heeft jullie nodig! In het weekend van 17 en 18 maart 2012 willen we massaal kabaal maken. In alle 308 gemeenten van Vlaanderen willen we aandacht vragen voor het thema armoede en iets in beweging zetten. Dit lokale actiemoment is dé kers op de jaarthemataart en een unieke kans om onze stem met z n allen te laten horen. Jouw groep mag toch niet ontbreken? Check zeker even en klik door naar Maak Kabaal of kijk in het draaiboek dat elke groep heeft ontvangen! Je mag hiervoor ook altijd mailen naar Creëer tumult, veroorzaak opschudding, maak lawaai, keet en heisa, laat van je horen! We dagen je uit! TIP! Er zijn momenteel ook verschillende banners gemaakt van het jaarthema. Wil je er eentje lenen? Mail dan naar KSJ-KSA-VKSJ is er voor en door onze groepen en de vrijwilligers! Het is dan ook belangrijk dat iedereen de kans krijgt om onze toekomst mee vorm te geven, te bepalen waar we dringend werk moeten van maken en welke keuzes we zullen maken. Uiteindelijk maken we met z n allen zelf onze jeugdbeweging! Dit jaar starten we met de opmaak van de beleidsnota In deze beleidsnota leggen we vast wat we de volgende jaren willen doen. Op basis hiervan beslist de Vlaamse Overheid afdeling Jeugd op hoeveel subsidies we kunnen rekenen tijdens die periode. Op welke domeinen willen we de komende beleidsperiode sterker inzetten? Vorming, een uitgebreid spelaanbod, de uitwerking van een breed thematisch informatieaanbod, meer communicatie met leiding en leden, logistieke ondersteuning van groepen, impulsen voor stadsgroepen, het stimuleren van participatie aan het beleid Waar moet KSJ-KSA-VKSJ in de toekomst werk van maken? Heb je zelf concrete voorstellen of denk je graag mee over hoe onze jeugdbeweging er morgen zal uitzien? Wil je op de hoogte blijven van het planningstraject of uitgenodigd worden op de eerste vergadering? Stuur dan een mailtje naar KSJ Haaltert gaat aan de haal met de Kampthemawedstrijdtrofee! De jongens en meisjes van KSJ Haaltert zijn de uiteindelijke winnaars van de kampthemawedstrijd 2011! Zij trokken afgelopen zomer naar Zutendaal (de gemeente die zelf de winnaar van de voorbije 2 jaar in huis had, nvdr) en beleefden er verschillende avonturen met de gepensioneerden Jean, Jeanine en Francine en alle helden uit het epische verhaal rond Troje. Deze originele mengeling levert hen een heuse multimediacheque op! KSJ Haaltert KSJ Haaltert Op de tweede plaats is KSA Lommel Centrum geëindigd, die ervoor kozen om een eigen Expeditie Robinson op poten te zetten, inclusief introfilmpje! Op de derde plaats vinden we KSA Lotenhulle-Poeke terug, die zich in een avontuur met de 3 musketiers hebben gestort. Ook zij krijgen beiden een multimediacheque! Nieuwsgierig naar de verhalen en draaiboeken? Surf dan snel naar > aanbod > crea > kampthema s. Als je jouw draaiboek hier ook op wil zien verschijnen of als je andere vragen hebt over kampthema s, verhalen en inkleding, mail dan naar

4 Brecht Goerlandt Wie niet weg is, is gezien! Een nieuwe visie rond alcohol en drugs Na een wijziging in de alcoholwetgeving vonden we het met KSJ-KSA-VKSJ hoog tijd om de eigen visie rond alcohol en drugs eens onder handen te nemen. Op de Nationale Raad hebben de vertegenwoordigers van de verschillende provinciale werkkringen tijdens het werkjaar het alcohol-, tabak- en drugspreventiebeleid herbekeken. De manier waarop we als koepel met alcohol, tabak en drugs omgaan was toe aan een herziening. Om als beweging een positief en preventief signaal uit te sturen naar leden, groepen en de maatschappij werd een visietekst uitgeschreven. _ actualiteit _ { 4 } Zinvolle vrijetijdsbesteding KSJ-KSA-VKSJ probeert als jeugdbeweging een speelse en zinvolle vrijetijdsbesteding te stimuleren op plaatselijk niveau. Als koepel zien we de gevaren in van tabak, alcohol of drugs indien ze (verkeerd) gebruikt worden. De effecten van het product of de gebruikswijze van deze middelen kunnen een speelse of zinvolle vrije tijd in de weg staan. Daarom kiest KSJ-KSA-VKSJ ervoor om tabak en alcohol een specifieke plaats te geven. Een kader met richtlijnen over het gebruik van deze middelen moet ons als koepel, en onze leden in het bijzonder, richting geven. Illegale drugs stimuleren een individuele ervaring, waardoor het groepsgebeuren onmogelijk is. Ook om die reden krijgen illegale drugs geen plaats binnen onze jeugdbeweging. Ruimte voor experiment Anderzijds vindt KSJ-KSA-VKSJ ook dat onze beweging een plaats moet zijn die de nodige experimenteerruimte kan bieden. Kinderen en jongeren krijgen er kansen en verantwoordelijkheden die ze elders nauwelijks krijgen. Er moeten wel grenzen gesteld worden aan ieders experimenteerruimte, zodat het voor alle leden en leiding aangenaam blijft. Het draait om principes Als koepel willen we een voorbeeld- en trekkersrol opnemen ten opzichte van onze groepen. Het spreekt voor zich dat we willen dat de wet wordt nageleefd, maar als het een beetje kan, kiezen we er ook voor om op verschillende momenten nog net een stapje verder te gaan. Daarom kiezen we ervoor om: tijdens initiatieven, vormingsactiviteiten en evenementen overdag geen alcohol te drinken. het meebrengen van eigen alcoholische drank te verbieden steeds een alternatief voor alcohol te voorzien het non-alcoholisch alternatief steeds gevarieerder en goedkoper te maken. Schep een eigen kader waarbinnen jouw plaatselijke groep wil werken. KSJ-KSA-VKSJ wil de nationale visie niet aan zijn plaatselijke groepen opdringen. alcohol nooit te gebruiken als aanmoediging of beloning bij het spelen of als geschenk geen activiteiten te organiseren die leden en/of medeleiding stimuleren tot het drinken van alcohol. het drankaanbod te beperken tot 2 soorten alcoholische drank, waarbij enkel wijn en bier tot 6% alcoholpercentage tot de mogelijkheden behoren. illegale drugs absoluut niet te tolereren binnen KSJ-KSA-VKSJ. En de plaatselijke groep? Wil de nationale koepel een plaatselijke groep verplichten om deze visie samen met al haar principes over te nemen? Zeker en vast niet! We willen jullie wel stimuleren om eens samen te zitten en na te denken over een eigen alcohol- en drugsbeleid. Schep een eigen kader waarbinnen jouw plaatselijke groep wenst te werken. Het stappenplan dat verder in dit leidingtijdschrift (pagina 6 en 7) wordt aangeboden biedt hierbij een mooie leidraad. Het wettelijk kadertje Op 31 december 2009 verscheen in het Belgisch Staatsblad een aanvulling op de Wet met verschillende bepalingen rond gezondheid. In deze wet was onder andere al opgenomen dat mensen jonger dan 16 jaar geen sigaretten mogen kopen. Onderstaande punten worden nu dus ook in deze wet vermeld: Het is verboden om elke drank of product waarvan het effectief alcoholvolumegehalte hoger is dan 0,5% te verkopen, te schenken, of aan te bieden aan -16 jarigen. Het is verboden om sterke drank te verkopen, te schenken of aan te bieden aan -18 jarigen. Van elke persoon die dranken of andere producten op basis van alcohol wil kopen, mag worden gevraagd aan te tonen dat hij of zij de toegestane leeftijd heeft bereikt.

5 Maak zelf het verschil! Een evenement is meer dan bier schenken en de kassa vullen Brecht Goerlandt Evenementen! Je organiseert ze met de regelmaat van de klok en bereidt alles tot in de puntjes voor. Iemand is verantwoordelijk voor de drankkaarten, een ander zorgt dat de brouwer op tijd komt leveren en nog 3 vrijwilligers maken werk van de praktische installatie van de toog. Maar sta je ook even stil bij een eventueel alcoholbeleid voor je evenementen? Hoe meer bandjes, hoe meer vreugd! In dit leidingtijdschrift kwam je ondertussen al te weten dat alcohol schenken aan -16-jarigen door de wet verboden wordt. Maar hoe los je dit op tijdens een fuif als een 15-jarige om een pint komt vragen? Maak op een voorbereidende vergadering afspraken rond alcohol en drugs. Het antwoord is simpel: werk met een kleurencode! Je deelt je fuifpubliek op in 3 groepen. De -16-jarigen krijgen een rood bandje en kunnen hiermee enkel frisdrank kopen. De 16- tot 18- jarigen ontvangen een oranje bandje en worden aan de bar voorzien van frisdrank of een pintje. Feestvierders ouder dan 18 jaar mogen een groen bandje aandoen en kunnen ook aanschuiven aan de cocktailbar. Denk, als het even kan, ook eens na of sterke dranken echt nodig zijn om te fuiven. Of dienen ze enkel om snel zat te worden en voor mogelijke problemen te zorgen? Tip Om lange wachtrijen aan de ingang te voorkomen kan je alle fuifgangers voorzien van éénzelfde (rood) fuifbandje. Hiermee kan frisdrank gekocht worden. Maak vervolgens in de zaal een standje waar 16 tot 18 jarigen een (oranje) bandje kunnen aanvragen om daarmee ook pintjes te drinken en +18 jarigen een (groen) bandje ontvangen waarmee ze alles kunnen bestellen. Wil je een bandje, dan moet je je leeftijd bewijzen. Wil je je leeftijd niet bewijzen, dan krijg je ook geen bandje Non-alcoholische dranken tegen een lagere prijs aanbieden kan voor een meer verantwoord verbruik zorgen. Leg een BOB in de watten met een uitgebreid assortiment alcoholvrije drankjes. BOBberdeBOBberdeBOB! Wanneer je een fuif of ander initiatief organiseert draag je als jeugdbeweging steeds een bepaalde verantwoordelijkheid. Het kan nooit de bedoeling zijn dat een leid(st)er tijdens zijn of haar eigen fuif beschonken achter de toog of op de dansvloer staat. Maak op een voorbereidende vergadering duidelijke afspraken rond het alcoholgebruik van de medewerkers. Vergeet zeker niet om minstens 2 personen te vragen om tijdens het initiatief als BOB op te treden. In noodsituaties zullen deze mensen snel en adequaat kunnen reageren en mogen ze bovendien ook nog een voertuig besturen. Weet ook dat verzekeringsmaatschappijen in de meeste polissen opnemen dat alcoholgebruik ervoor zorgt dat er niet wordt tussengekomen. Alles heeft zijn prijs Als jeugdbeweging organiseer je in de eerste plaats een evenement om je KSJ-, KSA- of VKSJ-groep in de spotlights te plaatsen, maar je wil er uiteraard ook graag een centje aan overhouden om de bankrekening wat te spekken. Gelijk heb je! Heb je echter al eens stilgestaan bij het drankaanbod en de bijhorende prijzen? Iemand die alcohol drinkt zal snel tevreden zijn als er een pintje op de prijslijst staat, maar de bewust onbeschonken bestuurders, die een hele avond frisdrank drinken, verdienen misschien wel beter. Deze mensen mogen wel eens extra in de watten gelegd worden met een uitgebreid assortiment alcoholvrije sapjes. Vul de dranklijst naast de traditionele cola en limonade dus ook eens aan met fruitsap, ice tea of alcoholvrije cocktails. Het wordt helemaal een feest voor BOB als zijn of haar verantwoordelijkheidsgevoel ook nog eens beloond wordt met een kleine prijsvermindering. Jongeren laten zich nogal snel leiden door hun portemonnee, dus wanneer non-alcoholische dranken tegen een lagere prijs worden aangeboden dan de alcoholische tegenhangers, kan dit misschien tot een meer verantwoord verbruik leiden. _ actualiteit _ { 5 }

6 Brecht Goerlandt Goede afspraken Maken goede vrienden! Heeft jouw groep een visie rond alcohol? Zowel op initiatieven als tijdens de wekelijkse activiteiten draag jij als leid(st)er van jouw KSJ-KSA-VKSJ-groep verantwoordelijkheid voor de groep en de leden. Je wordt niet aansprakelijk gesteld voor andermans gedrag, maar als leid(st)er ben je wel verantwoordelijk voor je eigen acties en de manier waarop je optreedt tegen ongewenste gedragingen van jouw leden. Een degelijk alcohol en drugsbeleid kan jezelf en je leidingsgroep dus zeker en vast een dienst bewijzen! _ actualiteit _ { 6 } Stap 1 Foto van je jeugdbeweging In de eerste plaats kan het handig zijn om even stil te staan bij de huidige situatie in jouw KSJ-, KSA- of VKSJ-groep. Welke afspraken bestaan er al over roken, alcohol en andere drugs? Zijn er geschreven regels? Worden er afspraken gemaakt met externen? Neem zeker de tijd om deze oefening eens te maken. Je zal zien dat er in je groep misschien al meer rond het thema is gewerkt dan je denkt. Stap 2 Ieder zijn zeg en samen een mening Een alcohol- en drugsbeleid werk je niet zomaar uit door een aantal regels en sancties te bepalen. Op die manier zal je leidingsgroep het voorgestelde beleid niet aanvaarden en is je werk dus totaal nutteloos. Laat eerst iedereen zijn zeg doen en leg alle persoonlijke meningen naast elkaar. Zo zet je de eerste stap in de richting van een groepsmening. Indien je onmiddellijk op zoek gaat naar een overeenkomst met de groep, mis je misschien wel de mening van enkelen of kunnen bepaalde mensen niet aan bod komen, gezien ze tot een minderheid behoren. In deze fase kan een stellingenspel een goed hulpmiddel zijn. Hierbij gooit de groepsleid(st)er een bepaalde stelling op tafel (bv. Ik vind dat +16-leden tijdens het kamp s avonds een barmoment moeten krijgen). De leiding kan zich dan verdelen in een groep die met deze stelling akkoord gaat en een andere groep die zich tegen deze stelling kant. Op deze manier kan er een discussie gevoerd worden op basis van persoonlijke meningen en kom je tot een gezamenlijk standpunt. Binnen het geheel van waarden in de jeugdbeweging kan over alcohol en drugs een consensus groeien. Wat wil je als jeugdbeweging betekenen voor je leden? Dat is de cruciale vraag! Een alcohol- en drugsbeleid kan je leidingsgroep een dienst bewijzen. Wat wil je als jeugdbeweging betekenen voor je leden? Dat is de cruciale vraag! Wil je als jeugdbeweging het gebruik van alcohol, tabak en illegale drugs verbieden? Kies je ervoor om je leden en medeleiding de kans te geven om op een verantwoordelijke manier met genotsmiddelen te leren omgaan? Bekijken jullie de beweging puur als een bezigheid of zie je het eerder als een leerschool voor het leven waar jongeren de kans krijgen om hun grenzen en deze van de samenleving te ontdekken? Stap 3 Spelregels Wanneer duidelijk is wat je visie is, dan kan je het gezamenlijk standpunt concretiseren door heldere afspraken te maken. De jeugdbeweging is immers een plaats waar jongeren binnen bepaalde grenzen kunnen experimenteren, waar ze zichzelf ontdekken en waar ze zich aan anderen kunnen spiegelen. Eenmaal de afspraken rond alcohol- en ander druggebruik duidelijk zijn, betekent dit niet dat er geen problemen meer kunnen opduiken. Regels kunnen vroeg of laat overtreden worden. Teken dus vooraf uit hoe je op een overtreding van de regels zal reageren. Op die manier kunnen paniekreacties vermeden worden. Zorg er voor dat de sanctie een leermoment wordt voor de overtreder. Het opstellen van regels en het maken van afspraken is een mooi begin voor een alcohol- en drugsbeleid, maar daar blijft het natuurlijk niet bij. Er is ook nood aan vorming en voorlichting om de leden, leiding en eventueel ouders te sensibiliseren en te informeren over het onderwerp.

7 Zorg dat een sanctie een leermoment wordt voor de overtreder. Stap 4 Schrijfwijzer en bekendmaking Het denkwerk is gebeurd! Nu komt het er op aan om niets van dat denkwerk te laten verloren gaan. Schrijf daarom je eigen KSJ- KSA-VKSJ alcohol- en drugsbeleid uit. Uiteindelijk kom je tot een soort statement: Zo gaan wij, als KSJ-KSA-VKSJ, met alcohol en drugs om. Een alcohol- en drugsbeleid hebben is één zaak, het aan de man brengen is nog iets anders. Waar het om draait, is de buitenwereld laten weten hoe je als jeugdbeweging over alcohol en drugs denkt. Dit zal misschien niet overal positief onthaald worden. Sommige mensen zullen denken: Een alcohol- en drugsbeleid? Oei, waar rook is, is vuur. Deze opmerkingen vallen wel snel te counteren. Een alcohol- en drugsbeleid blijft tenslotte een teken van verantwoordelijkheid en terechte bezorgdheid! _ actualiteit _ { 7 } Het alcohol- en drugbeleid is geen afgewerkt product. Blijf er aan sleutelen! Stap 5 Een vervolg Een alcohol- en drugsbeleid is een never ending story, een continu proces van plannen, uitvoeren, evalueren en bijsturen. Concrete voorvallen of een wissel in je leidingsgroep kunnen ervoor zorgen dat bepaalde aspecten van het beleid weer in twijfel worden getrokken. Ook zonder directe aanleiding bekijk je de afspraken best elk jaar. Zo vermijd je achteraf discussies over de regels en afspraken. Het alcohol- en drugsbeleid is dus geen afgewerkt product, het is een proces waaraan je voortdurend moet blijven sleutelen. Op de website vind je het volledige stappenplan terug. Er worden een heleboel leuke werkvormen aangeboden om op een speelse manier rond dit thema aan de slag te gaan met je leidingsgroep.

8 Brecht Goerlandt Het grote alcoholexamen Slaag jij met grootste onderscheiding? Wanneer we over alcohol en drugs spreken, zeggen jongeren al gauw: Ik weet er alles van!. Maar is dat ook wel zo? In onderstaande quiz kom je onder andere te weten of een minderjarige achter de toog mag staan op je fuif en of een 15-jarige al dan niet bier mag drinken. Test nu je kennis en controleer je antwoorden met de oplossingen op de pagina hiernaast. Haal jij 10 op 10? Brrr... Het examen! _ actualiteit _ { 8 } VRAAG 1. Wat mag je schenken aan iemand van 15 jaar? a. Frisdrank en bier b. Frisdrank c. Frisdrank, bier en cocktails VRAAG 2. Wanneer je bij koud weer alcohol drinkt, stijgt je lichaamstemperatuur. a. Ja, dat is zo b. Neen, dat is niet waar VRAAG 3. Op onze fuif mogen we perfect aan iedereen zijn identiteitskaart vragen om te controleren of ze alcohol mogen drinken of niet. a. Waar b. Niet waar VRAAG 4. Alcohol beschadigt de hersenen. a. Waar b. Niet waar VRAAG 5. Mogen -16-jarigen achter de bar staan op een fuif van de jeugdbeweging? a. Ja, ze mogen alleen achter de bar staan b. Neen, dat is verboden c. Ja, maar er moet een volwassen eindverantwoordelijke zijn VRAAG 6. Hoeveel uur heeft de lever nodig om twee pintjes die op korte tijd werden gedronken, af te breken? a. Eén uur b. Twee uur c. Drie uur d. De hele dag VRAAG 7. Na een borreltje, pintje of een breezer slaap je veel beter. a. Waar b. Niet waar VRAAG 8. In alcohol zitten dezelfde voedingsstoffen als in gewone voeding. Als je veel drinkt, kan je dus ook zonder bezwaar minder eten. a. Waar b. Niet waar VRAAG 9. Wodka Red Bull mag je schenken aan: a. Jongeren onder de 16 jaar b. Jongeren onder de 18 jaar c. Jongeren ouder dan 18 jaar VRAAG 10. Wat is het telefoonnummer van het antigifcentrum? a. 070/ b. 078/ c. 02/

9 Aaaaaaah... De oplossingen! OPLOSSING 1 Antwoord b: Je mag een 15-jarige enkel frisdrank schenken Het is verboden om alcohol te verkopen, te schenken of aan te bieden aan wie jonger is dan 16 jaar. Met alcohol bedoelt men alle alcoholhoudende dranken van meer dan 0,5% vol. Bier, wijn en cocktails mogen met andere woorden niet geschonken of gratis gegeven worden aan -16-jarigen. OPLOSSING 2 Antwoord b: Door het drinken van alcohol zal je lichaamstemperatuur niet stijgen. Integendeel zelfs! Alcohol verwijdt de bloedvaten (de aders gaan dus open en niet dicht) en zo gaat nog meer warmte verloren. Met als gevolg dat de lichaamstemperatuur gaat dalen. OPLOSSING 3 Antwoord b: Je mag op een fuif geen identiteitskaart vragen om te controleren of iemand oud genoeg is om alcohol te drinken. Als je achter de bar staat, dan heb je niet het recht om iemands identiteit te controleren. Het gaat hier trouwens niet om de identiteit, maar enkel de leeftijd die je wil checken. Dus als je twijfelt over de leeftijd van iemand die een drankje wenst te bestellen, kan je vragen of ze hun leeftijd willen bewijzen. De leeftijd kan op verschillende manieren aangetoond worden (bv. studentenkaart, treinkaart, bibliotheekabonnement ) OPLOSSING 4 Antwoord a: Alcohol beschadigt de hersenen Bij dronkenschap treedt er schade op aan de hersenen. Gelukkig kunnen onze hersenen wel wat verdragen. Maar bij langdurig overmatig alcoholgebruik gaan de hersenen echt minder goed functioneren. Dit gaat geleidelijk aan en daardoor valt het niet zo erg op. Het voornaamste verschijnsel is het minder goed werken van het geheugen. OPLOSSING 5 Antwoord c: -16-jarigen mogen achter de toog staan, maar enkel als ze begeleid worden door een volwassene. Wanneer minderjarigen helpen op de fuif van hun jeugdbeweging, geldt de wetgeving op het vrijwilligerswerk. Bier tappen op een fuif of in het jeugdhuis kan aanzien worden als de taak van een vrijwilliger. Minderjarigen mogen dit doen als een volwassene in de buurt is die de eindverantwoordelijkheid van hun activiteit draagt. Als er in dit geval iets fout loopt, wordt deze volwassene verantwoordelijk gesteld. OPLOSSING 6 Antwoord c: De lever heeft 3 uur tijd nodig om 2 pintjes af te breken. De lever is een zeer traag werkend orgaan en heeft ongeveer anderhalf uur nodig per glas alcohol. Voor grotere hoeveelheden wordt de duur van afbraak naar verhouding langer. De afbraak kan op geen enkele mogelijke manier versneld worden. OPLOSSING 7 Antwoord b: Na een borreltje of biertje slaap je niet beter. Alcohol zorgt ervoor dat je sneller en gemakkelijker inslaapt, maar alcohol verstoort de slaapkwaliteit wel. Je slaapt onrustiger, hebt meer kans op nachtmerries en als je wakker wordt, raak je moeilijker terug in slaap. Als je alcohol gedurende een langere periode als slaapmutsje gebruikt, zal dit op den duur ook niet meer werken en verdwijnt de positieve invloed. De negatieve effecten op de tweede helft van je slaap verdwijnen echter niet en zullen zelfs verergeren. OPLOSSING 8 Antwoord b: In alcohol zitten niet dezelfde voedingsstoffen als in gewone voeding. Alcoholische drank krijgt dikwijls de eigenschap voedzaam toegemeten. Alcoholische drank levert inderdaad energie, die deels ontleend wordt aan de alcohol en deels afkomstig is van de niet-alcoholische rest. De kwaliteit van deze energie is echter onevenwichtig. De noodzakelijke voedingsmiddelen zoals eiwitten, mineralen en vitaminen ontbreken in alcohol. OPLOSSING 9 Antwoord c: Wodka Red Bull mag enkel geschonken worden aan jongeren ouder dan 18 jaar. De wet bepaalt dat er geen sterkedranken verkocht mogen worden aan wie jonger is dan 18 jaar. Mixdranken, zoals Wodka Red Bull en breezers, bevatten sterkedrank (zoals rum of wodka) en behoren dus tot die categorie. De wet beschouwt alle gedistilleerde dranken van 1,2% volume alcohol als sterkedrank, ook al zijn ze gemixt met frisdrank of fruitsap. Cocktails mogen dus ook niet geschonken worden aan jongeren onder de 18 jaar. OPLOSSING 10 Antwoord a: 070/ is het nummer van het antigifcentrum. Op dit nummer kan iedereen vragen stellen over elke vorm van vergiftiging. Zowel preventief als in noodsituaties. 078/ is het nummer van De Drug- Lijn. Hier kan je terecht met vragen over alcohol en andere drugs 02/ is het nummer van het Nationaal Secretariaat. Hier kan je alles rond KSJ-KSA-VKSJ kwijt. Vragen of opmerkingen, er staat altijd iemand voor jou klaar! _ actualiteit _ { 9 }

10 Brecht Goerlandt Ik neem deel aan een initiatief en vraag een pintje... Alcohol op bovenlokale initiatieven De alcoholvisie van KSJ-KSA-VKSJ blijft geen dode letter. Tijdens alle initiatieven georganiseerd door zowel de provinciale werkkring als door het nationaal secretariaat zal deze visie duidelijk uitgedragen worden. Mocht je de alcoholvisie nog niet tegen het lijf gelopen hebben, dan kan je er hier aangenaam kennis mee maken. De wet is de wet! Aangezien KSJ-KSA-VKSJ leeftijdsgericht werkt, vraagt ook de alcoholvisie een specifieke benadering per leeftijdsgroep. We stemmen onze initiatieven af op een bepaalde leeftijdscategorie en dat zorgt er dan ook voor dat we specifieke afspraken maken per leeftijdsgroep. _ actualiteit _ { 10 } Het wettelijk kader legt de leeftijdsgrens voor het drinken van alcohol op 16 jaar. Het spreekt dus voor zich dat er op initiatieven voor -16 jarigen geen alcohol wordt aangeboden. Ow Yeah! Groepsgevoel! Bij de Sjo ers, Simmers en Jonghernieuwers, hebben we te maken met jongeren van 14 tot en met 16 jaar. Op initiatieven voor deze leeftijdsgroep zijn dus zowel als jarigen aanwezig. Vanuit de visie wordt echter geen onderscheid gemaakt. De verbondenheid en eenheid van de groep zorgt ervoor dat er strenger wordt opgetreden dan de wet opdraagt. Bijgevolg zal tijdens een initiatief voor Sjo ers, Simmers en Jonghernieuwers geen alcohol aangeboden worden. 16+ Op ledeninitiatieven voor + 16-jarigen kan wel alcohol geschonken worden. De afspraak is wel dat de leden enkel na het vaste programma alcohol kunnen bekomen. De hoeveelheid alcohol hoeft niet per definitie strikt afgelijnd te worden, maar er wordt wel geprobeerd om steeds een realistische hoeveelheid, in verhouding tot het aantal deelnemers, aan te kopen. En de leiding? Leid(st)ers hebben tijdens ledeninitiatieven een voorbeeldfunctie en moeten zich bewust zijn van de mogelijke aansprakelijkheid. Daarom wordt ervoor gekozen om: - de leiding eventueel de mogelijkheid te bieden om s avonds, na het programma, alcohol te drinken. Dit kan enkel wanneer De alcoholvisie van KSJ-KSA-VKSJ blijft geen dode letter. De nadruk ligt op het verantwoordelijk heidsgevoel van de leid(st)er. geen verantwoordelijkheid ten opzichte van de leden moet gedragen worden. - het aantal consumpties niet af te lijnen. Hierdoor ligt de nadruk op het verantwoordelijkheidsgevoel van de leid(st)er in kwestie. Vorming Cursussen zijn een ander verhaal dan leeftijdsgerichte initiatieven. Tijdens vormingen zijn meerdere leeftijdsgroepen vertegenwoordigd en nemen cursisten ook individueel (zonder begeleiding) deel. Hier wordt het dus moeilijk om voor de leeftijdsgerichte aanpak te kiezen, aangezien de deelnemers geen leeftijdsgroep vertegenwoordigen. Daarom wordt de wettelijke leeftijdsgrens als afspraak gebruikt. Het mag ondertussen ook duidelijk zijn dat er enkel na het programma een barmoment voorzien wordt.

Stadsspel jaarthema 2011-2012

Stadsspel jaarthema 2011-2012 Stadsspel jaarthema 2011-2012 Dit spel is van: KSA Reinaart Weynstraat 70a 9100 Sint-Niklaas www.ksareinaart.be bondsraad@ksareinaart.be Korte inhoud + doel In het fictieve Westerse land Buurland komt

Nadere informatie

INFO LOKAAL. ondersteuning voor de lokale hujo-groepen!

INFO LOKAAL. ondersteuning voor de lokale hujo-groepen! INFO LOKAAL ondersteuning voor de lokale hujo-groepen! Mei: Drugs- en alcoholbeleid Alcohol en andere drugs worden frequent gebruikt door jongeren, in het uitgaansleven, maar ook in de jeugdvereniging

Nadere informatie

Stap 2: Spelregels en strategie bij problemen. 2.1 De afsprakentabel

Stap 2: Spelregels en strategie bij problemen. 2.1 De afsprakentabel Stap 2: Spelregels en strategie bij problemen 2.1 De afsprakentabel In de vorige stap verzamelde je welke afspraken er al bestaan. In deze stap stel je nieuwe afspraken op en denk je na over wat je kan

Nadere informatie

Stellingenspel Spelenderwijs omgaan met alcohol en drugs

Stellingenspel Spelenderwijs omgaan met alcohol en drugs Wet- en regelgeving Stellingenspel Spelenderwijs omgaan met alcohol en drugs Met dit uitgewerkt stellingenspel over alcohol en drugs kun je moeilijke onderwerpen bespreekbaar maken. Jouw Scoutinggroep

Nadere informatie

Mix & match: gezamelijke visie

Mix & match: gezamelijke visie Mix & match: gezamelijke visie Weten jullie waar jullie als groep voor staan, maar willen jullie graag nog een stap verder gaan? Werk dan een visie uit op alcohol- en druggebruik in de jeugdbeweging. Hierbij

Nadere informatie

KSJ-KSA-VKSJ wordt KSA

KSJ-KSA-VKSJ wordt KSA KSJ-KSA-VKSJ wordt KSA P E R S M A P PERSBERICHT ONDER EMBARGO TOT EN MET ZONDAG 8 MAART, 22U. Contact: KSJ-KSA-VKSJ Landelijk Verbond vzw - Vooruitgangstraat 225-1030 Brussel tel 02/201 15 10 - fax 02/201

Nadere informatie

Auditieve oefeningen thema Olympische winterspelen

Auditieve oefeningen thema Olympische winterspelen Auditieve oefeningen thema Olympische winterspelen Boek van de week: 1; 2; 3; 4; Verhaalbegrip: Bij elk boek stel ik de volgende vragen: Wat staat er op de voorkant Hoe zou het boek heten Waarom denk je

Nadere informatie

VERSTANDIG VERANTWOORD ALCOHOL SCHENKEN & VERKOPEN SCHENKEN

VERSTANDIG VERANTWOORD ALCOHOL SCHENKEN & VERKOPEN SCHENKEN SCHENK VERSTANDIG VERANTWOORD ALCOHOL SCHENKEN & VERKOPEN VERANTWOORD ALCOHOL SCHENKEN & VERKOPEN A guide for alcohol retailers [Insert Makro Logo] Waarom is Schenk Verstandig belangrijk voor uw zaak?

Nadere informatie

Project Alcohol 2014

Project Alcohol 2014 Project Alcohol 2014 Naam: Jong geleerd is oud gedaan!!!! Laat je niet Naam: F L s E s E N Klas:!!! 1 Inleiding De carnaval komt eraan. Een feest dat gevierd moet worden. Maar is het feestje van plezier

Nadere informatie

Olympische Winterspelen

Olympische Winterspelen Op 12 februari 2010 is het zover! Dan starten de Olympische Winterspelen. Dit evenement is heel wat minder bekend dan de gewone Olympische Spelen. En Wat is de betekenis van de Olympische Spelen? Logo

Nadere informatie

Jawel, je staat model!

Jawel, je staat model! Jawel, je staat model! Jawel, je staat model! Als ouder, grootouder, heb je een voorbeeldfunctie voor de jongere generaties. Zeker voor hun puberteit is het gezin voor kinderen een belangrijk referentiekader.

Nadere informatie

zo maak je een prachtige Femma-stand

zo maak je een prachtige Femma-stand zo maak je een prachtige Femma-stand 1 zo maak je een prachtige femma-stand Elke groep krijgt regelmatig de vraag om op een activiteit in de gemeente een standje te zetten: op de avondmarkt, kermis, boekenbeurs,

Nadere informatie

NOG TIJD ZAT voor een enquête

NOG TIJD ZAT voor een enquête 13/11/2014 NOG TIJD ZATvoor een enquête Waarom? Wie? Voorstelling resultaten enquêtes en geplande acties NOG TIJD ZAT voor een enquête Enquête jongeren - algemeen 1668 jongeren 62% van 12 tot 15 jaar 29%

Nadere informatie

Alcoholbeleid AID 2015

Alcoholbeleid AID 2015 Alcoholbeleid AID 201 1 Inhoudsopgave Artikel 1: Algemeen Artikel 1.1: Openingstijden Artikel 1.2: Schenktijden Artikel 1.: Alcohol nuttigen Artikel 1.4: Alcohol schenken en doorspelen Artikel 1.: Drankaanbod

Nadere informatie

300 AANDEEL 2011/020304-10/022

300 AANDEEL 2011/020304-10/022 startbedrag 300 AANDEEL 2011/020304-10/021 300 Je merkt dat er twee ribbels zijn die naar de Chiro moeten komen van hun ouders. Zij houden hun jas de hele dag aan en vragen voortdurend of het nog geen

Nadere informatie

Rapportage TIP MooiRooi. 31 maart 2016. Inhoud. Alcohol 1

Rapportage TIP MooiRooi. 31 maart 2016. Inhoud. Alcohol 1 Rapportage TIP MooiRooi 31 maart 2016 Inhoud Alcohol 1 Alcohol 6 53% 1. Drinkt u alcohol? (n=258) 37% Toelichting: Ja Soms Nee Ja In het weekend of soms een wijntje s avonds Soms is toch ook ja... Soms

Nadere informatie

Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis (dubbele les) Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis voorbereiding. Leerkrachtinformatie

Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis (dubbele les) Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis voorbereiding. Leerkrachtinformatie Leerkrachtinformatie (dubbele les) Lesduur: 2 x 50 minuten (klassikaal) Introductie van de activiteit 1. Deze klassikale les bestaat uit twee delen: Voorbereiding Uitvoering voorbereiding Lesduur: 50 minuten

Nadere informatie

wwww.wijzeroverdebasisschool.nl

wwww.wijzeroverdebasisschool.nl 31 spelletjes voor in de auto 1. Bingo met nummerborden Voor dit spelletje heb je een speciale bingokaart nodig. Op de bingokaart staan de getallen t/m 100. voor de getallen t/m 9 staat een 0. Nu kan het

Nadere informatie

Beste ouders, liefste kindjes.

Beste ouders, liefste kindjes. Beste ouders, liefste kindjes. Jullie denken er blijkbaar aan om lid te worden van Chiro Ganshoren, maar zitten nog met een aantal vragen. Uiteraard kunnen jullie hiervoor steeds terecht bij de leidingsploeg,

Nadere informatie

Phil Orbanes. De snelle NIEUWE spelvariant. Spelregels

Phil Orbanes. De snelle NIEUWE spelvariant. Spelregels Phil Orbanes De snelle NIEUWE spelvariant Spelregels Phil Orbanes MONOPOLY Het Kaartspel De snelle NIEUWE spelvariant Voor 2-6 spelers vanaf 8 jaar. Inhoud 28 Eigendomsbewijzen 14 Huis- en 2 Hotel-kaarten

Nadere informatie

Drank- en drugsbeleid - CHIRO KEERBERGEN

Drank- en drugsbeleid - CHIRO KEERBERGEN Drank- en drugsbeleid - CHIRO KEERBERGEN Voorwoord Beste ouders, leden, leiding en medewerkers, Onze chiro steekt het hoofd niet in het zand. Het gebruik van tabakswaren, alcohol, softdrugs, harddrugs

Nadere informatie

in ZICHT CHIRO IN 2020

in ZICHT CHIRO IN 2020 in ZICHT CHIRO IN 2020 Dag Chiroleiding Chirojeugd Vlaanderen telt maar liefst 960 Chirogroepen, van Adinkerke tot Zutendaal. Allemaal met hun eigen gewoontes en tradities, afdelingen en leiding. En wat

Nadere informatie

Wat je moet weten over alcohol

Wat je moet weten over alcohol Wat je moet weten over alcohol 1 2 Op een feestje of op café drinken veel mensen alcohol. Dat vinden ze gezellig. Maar is alcohol drinken wel altijd zo gezellig? In deze folder vind je: wat alcohol met

Nadere informatie

Lesbrief bij Biertje Casper van Marleen Schmitz voor groep 8

Lesbrief bij Biertje Casper van Marleen Schmitz voor groep 8 Inhoud van deze lesbrief - Thema s in het boek - Lesopzet - Doel van de les - Uitwerking - Bijlage: opdrachtenblad en feiten over alcohol Lesbrief bij Biertje Casper van Marleen Schmitz voor groep 8 Thema

Nadere informatie

Verwen(d) met talent. K-kampmateriaal 2015. Kampbezinning

Verwen(d) met talent. K-kampmateriaal 2015. Kampbezinning Verwen(d) met talent K-kampmateriaal 2015 Kampbezinning TALENTEN BUNDELEN Opdracht voor de bezinning: - Iedereen zoekt een tak. De tak mag niet van een boom getrokken worden. Hij moet op de grond liggen.

Nadere informatie

Kinderen zonder papieren

Kinderen zonder papieren VPM VPM Kinderen zonder papieren Je ziet het bijna elke dag op de tv of in de krant: beelden van landen in oorlog, mensen in armoede. Op zoek naar een betere plaats om te leven, slaan ze op de vlucht.

Nadere informatie

ALCOHOL. Zonder flauwekul

ALCOHOL. Zonder flauwekul ALCOHOL Zonder flauwekul Op een feestje of in een café drinken veel mensen alcohol. Dat vinden ze gezellig. Maar is alcohol drinken eigenlijk wel gezellig? Het is belangrijk dat je weet wat alcohol met

Nadere informatie

TEAMSPEL: UNDERCOVER

TEAMSPEL: UNDERCOVER TEAMSPEL: UNDERCOVER Voorwoord In dit draaiboek vind je alle gegevens die je nodig hebt om eenvoudig een geslaagd uniek spel te organiseren. Het spel kan gespeeld worden als teambuildingsopdracht, maar

Nadere informatie

DE WEK Programma Site De olympische spelen. De Olympische Spelen. http://www.wek-site.com Pagina 1 van 1

DE WEK Programma Site De olympische spelen. De Olympische Spelen. http://www.wek-site.com Pagina 1 van 1 De Olympische Spelen http://www.wek-site.com Pagina 1 van 1 leeftijd: 6-12 jaar terrein: buiten Het Spel De kinderen worden opgedeeld in kleine groepjes met elk een vaste begeleider, of bij elk spel wordt

Nadere informatie

Titel: Wij veranderen! Samen naar een sterker merk

Titel: Wij veranderen! Samen naar een sterker merk Titel: Wij veranderen! Samen naar een sterker merk Inleiding Beste leid(st)er(s), Jouw groep heeft beslist om van naam en/of uniform te veranderen. Ondertussen hebben jullie al veel knopen doorgehakt en

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

Het verkoop-adviesgesprek. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? Verkopen

Het verkoop-adviesgesprek. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? Verkopen Waar gaat deze kaart over? Deze kaart gaat over verkopen aan en adviseren van gasten in horecabedrijven. Oftewel: het verkoopadviesgeprek. Wat wordt er van je verwacht? Na het bestuderen van deze kaart

Nadere informatie

HET GEVECHT OM GELD EN MACHT VOOR WIE BESTEMD? DOEL DUUR

HET GEVECHT OM GELD EN MACHT VOOR WIE BESTEMD? DOEL DUUR HET GEVECHT OM GELD EN MACHT Als je op het einde van de maand geen geld meer hebt om je gsm terug op te laden of om een festivalticket te kopen, ben je dan arm? Neen! Want de maand nadien krijg je opnieuw

Nadere informatie

Kinderen en vrijwillige terugkeer Tips voor ouders die vrijwillig terugkeren met minderjarige kinderen

Kinderen en vrijwillige terugkeer Tips voor ouders die vrijwillig terugkeren met minderjarige kinderen Kinderen en vrijwillige terugkeer Tips voor ouders die vrijwillig terugkeren met minderjarige kinderen Deze brochure kan ook ondersteunend zijn voor iedereen die met het gezin in contact komt: maatschappelijk

Nadere informatie

v e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan

v e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan v e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan Alles over verslavingen Voor vragen over alcohol, illegale drugs, gokken en medicijnen: De DrugLijn tel. 078 15 10 20 www.druglijn.be SOS Nuchterheid tel. 09

Nadere informatie

Tips voor Ouders van niet-drinkende pubers

Tips voor Ouders van niet-drinkende pubers Tips voor Ouders van niet-drinkende pubers 1. Bepaal uw standpunt. Eenduidigheid over de regels bij beide ouders is cruciaal. Tips: Kies als ouders samen regels voor het gezin. Bepaal als ouders vooraf

Nadere informatie

2010 Marco Honkoop NLP coaching & training

2010 Marco Honkoop NLP coaching & training 2010 Marco Honkoop NLP coaching & training Introductie Dit ebook is gemaakt voor mensen die meer geluk in hun leven kunnen gebruiken. We kennen allemaal wel van die momenten dat het even tegen zit. Voor

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie

T!PS www.fuifpunt.be www.ikgebruikmuziek.be www.bvergoed.be

T!PS www.fuifpunt.be www.ikgebruikmuziek.be www.bvergoed.be T!PS www.fuifpunt.be www.ikgebruikmuziek.be www.bvergoed.be BEPERKING GELUIDSHINDER Een fuif zou geen fuif zijn zonder muziek en lichtshow. Kies een geluids-en lichtinstallatie op maat van de zaal/tent.

Nadere informatie

Over de streep. Uit de knoop. 3. Als je me echt kent, zou je weten dat.. 3. Cadeautje.. 3. Stap over de streep als 3.

Over de streep. Uit de knoop. 3. Als je me echt kent, zou je weten dat.. 3. Cadeautje.. 3. Stap over de streep als 3. Over de streep Inhoud Over de streep. 1. Zaalindeling... 2. Hoe ziet de dag eruit?.. 2. Hoe ziet de workshop eruit?.. 2. De groep(en). 2. Wat te doen als.. 3. Hoe. 3. Uit de knoop. 3. Als je me echt kent,

Nadere informatie

Sportkanjers in de gymles. Sportkanjers in de gymles. gy m 10 SPORTKANJERGYMLESSEN VOOR DE BASISSCHOOL BOVENBOUW

Sportkanjers in de gymles. Sportkanjers in de gymles. gy m 10 SPORTKANJERGYMLESSEN VOOR DE BASISSCHOOL BOVENBOUW Sportkanjers in de gymles Sportkanjers in de gymles gy m gy m 10 SPORTKANJERGYMLESSEN VOOR DE BASISSCHOOL BOVENBOUW Leskaarten Les 1: Ik doe aan sport! VERTEL HET VOLGENDE VERHAAL: Het eerste wat je doet

Nadere informatie

Bijlage 1 Thema 1. De helppagina van een tijdschrift

Bijlage 1 Thema 1. De helppagina van een tijdschrift 98 De helppagina van een tijdschrift Bijlage 1 Thema 1 Ik ben een meisje van 10 jaar en zit in groep 6. Wij zijn in nieuwe groepjes gezet en nu zit ik tegenover een meisje waar ik me heel erg aan erger.

Nadere informatie

Methodieken en werkvormen Module 9: Presenteren en uitleggen van activiteiten - Spelleiding

Methodieken en werkvormen Module 9: Presenteren en uitleggen van activiteiten - Spelleiding Methodieken en werkvormen Module 9: Presenteren en uitleggen van activiteiten - Spelleiding Maker: Scouting Nederland (Commissie Trainingen en Vorming) Functie: N.v.t. Datum van productie: 24 februari

Nadere informatie

Huishoudelijk reglement

Huishoudelijk reglement 1. Lidmaatschap Iedereen kan lid worden van Nieuw Pagode VZW (JH Pagode). Je betaald 5 EURO lidgeld voor 1 jaar lidmaatschap. Onze voordelen voor leden om lid te worden/zijn: - Je krijgt een lidkaart -

Nadere informatie

Jongeren en alcohol. Ouders aan het woord. Resultaten Bewonerspanel septemberpeiling 2014. Utrecht.nl/volksgezondheid

Jongeren en alcohol. Ouders aan het woord. Resultaten Bewonerspanel septemberpeiling 2014. Utrecht.nl/volksgezondheid Jongeren en alcohol Ouders aan het woord Resultaten Bewonerspanel septemberpeiling 2014 Utrecht.nl/volksgezondheid 2 Inleiding Sinds 1 januari 2014 is de leeftijdsgrens voor het in bezit hebben van alcohol

Nadere informatie

Draaiboek: FunParcours

Draaiboek: FunParcours Draaiboek: FunParcours Vlaamse Schermbond 21/6/2010 Draaiboek: FunParcours 1. Inleiding: Het Funparcours werd ontworpen als kant-en klare voorbeeld van een omloop die gebruikt kan worden voor het organiseren

Nadere informatie

Direct aan de slag met Baby- en kindergebaren

Direct aan de slag met Baby- en kindergebaren Direct aan de slag met Baby- en kindergebaren Inhoudsopgave Welkom Blz. 3 Wat zijn baby- en kindergebaren? Blz. 4 Voordat je begint Blz. 5 De eerste gebaren Blz. 6 & 7 Gebaren- tips Blz. 8 Veel gestelde

Nadere informatie

Drugs en. de wet. Mag het nu wel of niet?

Drugs en. de wet. Mag het nu wel of niet? Drugs en de wet Mag het nu wel of niet? Alles over drugs en de wet De DrugLijn tel. 078 15 10 20 www.druglijn.be Federale politie www.polfed-fedpol.be Advocaten voor jongeren www.jeugdadvocaat.be Jongeren

Nadere informatie

speciaal onderwijs lesbrief gokken UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

speciaal onderwijs lesbrief gokken UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL speciaal onderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: KENNISMAKING MET GOKKEN 3 HOE KUN JE GOKKEN? 3 WIE IS DE WINNAAR? 4 EENS OF ONEENS?

Nadere informatie

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen + > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,

Nadere informatie

Mijn nieuwe school, een nieuwe start.

Mijn nieuwe school, een nieuwe start. Mijn nieuwe school, een nieuwe start. Naam: Mijn oude school weerbaar.info Mijn nieuwe school Als je naar het middelbaar onderwijs gaat is alles nieuw. Je klasgenoten, de docenten, de school, de regels

Nadere informatie

TABAK ALCOHOL GAMEN. algemene sociale vaardigheden

TABAK ALCOHOL GAMEN. algemene sociale vaardigheden Leerlijnen per graad : 3 de graad LO 10-12j Doelstelling: Versterken van de kennis en vaardigheden die kinderen nodig hebben om gezonde keuzes te maken en niet te roken, geen alcohol te drinken en op een

Nadere informatie

attitudes zelfstandig leren kennis vaardigheden

attitudes zelfstandig leren kennis vaardigheden zelfstandig leren Leren leren is veel meer dan leren studeren, veel meer dan sneller lijstjes blokken of betere schema s maken. Zelfstandig leren houdt in: informatie kunnen verwerven, verwerken en toepassen

Nadere informatie

Spelregels. Het spelen van levend ganzenbord

Spelregels. Het spelen van levend ganzenbord Het spelen van levend ganzenbord Voor het spelen van het levend ganzenbord verdeel je de deelnemers in minimaal twee groepen. Deze groepen spelen het levend ganzenbord tegen elkaar. Het doel van het levend

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

het begin van dit boek

het begin van dit boek De autisme survivalgids 9 het begin van dit boek Ken je dat gevoel? Je bent een kind. Een jongen of een meisje. Om je heen zijn er heel veel andere kinderen. Allemaal zien ze er net een beetje anders uit.

Nadere informatie

Het Ik ga vreemd -café

Het Ik ga vreemd -café Het Ik ga vreemd -café Inhoud De slogan: Ik ga vreemd...2 De methodiek: Samen op café...2 Stappenplan voor een Ik ga vreemd -café...3 1. Bepaal een datum en een locatie... 3 2. Bestel promotiemateriaal...

Nadere informatie

Concept document. Freek Timmers Game design & Development. Stephan Takken Interaction design. Bob Alberts Game Art

Concept document. Freek Timmers Game design & Development. Stephan Takken Interaction design. Bob Alberts Game Art Concept document Freek Timmers Game design & Development Stephan Takken Interaction design Bob Alberts Game Art Rik van Duijn Design for virtual theatre and games Inleiding Januari 2010 kregen we de opdracht

Nadere informatie

Hasj en wiet zijn drugs. Dat heet blowen. In deze folder vind je:

Hasj en wiet zijn drugs. Dat heet blowen. In deze folder vind je: Je hebt vast wel eens van hasj of wiet gehoord. Hasj en wiet zijn drugs. Hasj en wiet worden meestal gerookt. Er wordt een soort sigaret gedraaid met tabak en hasj of wiet. Dat heet blowen. In deze folder

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

Leerlijnen per drug : ALCOHOL Onderwijsvorm: KLEUTER EN LAGER

Leerlijnen per drug : ALCOHOL Onderwijsvorm: KLEUTER EN LAGER Leerlijnen per drug : ALCOHOL Onderwijsvorm: KLEUTER EN LAGER kleuter 2,5-6j 1 ste graad LO 6-8j 2 de graad LO 8-10j 3 de graad LO 10-12j doelstelling doelstelling doelstelling doelstelling Versterken

Nadere informatie

Vier op de tien slaapt slecht Bijlage

Vier op de tien slaapt slecht Bijlage 1) Grafieken en tabellen Vier op de tien slaapt slecht Bijlage Grafiek 1: Stellingen over slaap (totale groep 3.297 personen) Kijk naar jezelf (op een gemiddelde dag) en duid aan in welke mate je het eens

Nadere informatie

Voor de Jongste Jeugd van Hockeyclub Hisalis. Maart 2006 Anniek de Jong

Voor de Jongste Jeugd van Hockeyclub Hisalis. Maart 2006 Anniek de Jong Voor de Jongste Jeugd van Hockeyclub Hisalis Maart 2006 Anniek de Jong 1 Hockey is een teamsport. Dat betekent dat je in het hockey er nooit alleen voor staat. Een teamsport betekent: Je samen inzetten

Nadere informatie

Wat je moet weten over hasj en wiet

Wat je moet weten over hasj en wiet Wat je moet weten over hasj en wiet 1 2 Je hebt vast wel eens van hasj of wiet gehoord. Hasj en wiet zijn drugs. Hasj en wiet worden meestal gerookt. Er wordt een soort sigaret gedraaid met tabak en hasj

Nadere informatie

maandlijst Oktober-november

maandlijst Oktober-november maandlijst Oktober-november 1 Algemene informatie Ons kamp zal dit jaar doorgaan in Limburg, meer bepaald in Meeuwengruitrode. Het kamp zal begin augustus zijn, de juiste datum moeten we nog beslissen.

Nadere informatie

HIJS HOKIJ DEN HAAG GEDRAGSCODE

HIJS HOKIJ DEN HAAG GEDRAGSCODE Waarom een gedragscode? Eén van de methodes om ongewenst gedrag zoals agressie, vandalisme e.d. te beperken, is het opstellen van een gedragscode. De twee belangrijkste oorzaken van ongewenst gedrag zijn

Nadere informatie

Maandlijst december-januari

Maandlijst december-januari Maandlijst december-januari Algemene informatie Heb je nog geen sjaaltje, tshirt of pull en wil je er graag ééntje kopen? Laat dit dan weten aan iemand van de leiding en dan bestellen wij dit voor jou.

Nadere informatie

Werkvormen bij Elk kind heeft recht op een gelijke behandeling (Uit: Recht in de roos) 1. De gelen en de groenen* Doel. Benodigdheden. Tijd.

Werkvormen bij Elk kind heeft recht op een gelijke behandeling (Uit: Recht in de roos) 1. De gelen en de groenen* Doel. Benodigdheden. Tijd. Werkvormen bij Elk kind heeft recht op een gelijke behandeling (Uit: Recht in de roos) 1. De gelen en de groenen* Debatteren over regels in de maatschappij. Discriminatie ervaren. Macht en machteloosheid

Nadere informatie

OMGAAN MET GEVOELIGHEID VOOR ANGST

OMGAAN MET GEVOELIGHEID VOOR ANGST OMGAAN MET GEVOELIGHEID VOOR ANGST Iedereen heeft wel eens last van angstige gevoelens. De één voelt zich vaker angst ig dan de ander. Jij bent iemand die hier gevoelig voor is. In deze sessies leer je

Nadere informatie

Elk kind heeft het recht om...

Elk kind heeft het recht om... Elk kind heeft het recht om... Rechten is hetgeen je mag doen en mag hebben. Je hoeft er niet eerst iets anders voor te doen. Rechten heb je gewoon. Ook jij hebt rechten. Iedereen heeft ze. Kinderrechten

Nadere informatie

Lesbrief Voorleestekst: Over dertien hectare Vragen: Voorleestekst: Over het thema van de tentoonstelling

Lesbrief Voorleestekst: Over dertien hectare Vragen: Voorleestekst: Over het thema van de tentoonstelling Lesbrief Over dertien hectare dertien hectare organiseert elke twee jaar een tentoonstelling in Heeswijk-Dinther. De eerste was in 2003. De tentoonstelling van de kunstwerken was altijd buiten op een grasveld

Nadere informatie

nieuws Waar begon dat feestje? alles wat je wilt en moet weten Inhoudsopgave Waar begon dat feestje? 1 Een luchtkussen van bijna 50 meter 3

nieuws Waar begon dat feestje? alles wat je wilt en moet weten Inhoudsopgave Waar begon dat feestje? 1 Een luchtkussen van bijna 50 meter 3 Inhoudsopgave Waar begon dat feestje? 1 Een luchtkussen van bijna 50 meter 3 Online inschrijven een groot succes! 4 Vakantiespel al 55 jaar betaalbaar 6 Waar begon dat feestje? Op 4 juni jl. bij de instructieavond

Nadere informatie

Actielessen. Lesbrief 3. Leren in de bibliotheek. Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl

Actielessen. Lesbrief 3. Leren in de bibliotheek. Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl http://www.edusom.nl Actielessen Lesbrief 3. Leren in de bibliotheek Wat leert u in deze les? Hoe je kunt leren in de bibliotheek en op het internet Grammatica: voltooide tijd Veel succes! Deze les is

Nadere informatie

a) In heel je leven... b) In de voorbije 12 maanden... c) In de voorbije 30 dagen... 1 2 3 4 5 6 7

a) In heel je leven... b) In de voorbije 12 maanden... c) In de voorbije 30 dagen... 1 2 3 4 5 6 7 1. Je bent 1 een jongen 2 een meisje 2. In welk jaar ben je geboren? Jaar 19 3. Welke van de volgende personen maken deel uit van je huisgezin? Kruis aan wat van toepassing is. 1 Vader 1 Stiefvader 1 Moeder

Nadere informatie

speciaal onderwijs lesbrief alcohol UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

speciaal onderwijs lesbrief alcohol UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL speciaal onderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (00) 67 1 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: KENNISMAKING MET ALCOHOL SOORTEN DRANK DE WERKING VAN ALCOHOL 4 DE GEVOLGEN VOOR

Nadere informatie

Met Blad, steen, schaar bepaal je wie als eerste mag beginnen in een spel. Je kan het ook als spelletje op zichzelf spelen.

Met Blad, steen, schaar bepaal je wie als eerste mag beginnen in een spel. Je kan het ook als spelletje op zichzelf spelen. OVERZICHT SPELLETJES Blad, steen, schaar Tenminste 2 personen Met Blad, steen, schaar bepaal je wie als eerste mag beginnen in een spel. Je kan het ook als spelletje op zichzelf spelen. Houd één hand in

Nadere informatie

Vakantieprogramma 2015. Chillen in ons ZOmerparadijs. Bij Zo op het Podium/Zo op Gummarus

Vakantieprogramma 2015. Chillen in ons ZOmerparadijs. Bij Zo op het Podium/Zo op Gummarus Vakantieprogramma 2015 Chillen in ons ZOmerparadijs Bij Zo op het Podium/Zo op Gummarus Zomer 2015 Inhoudsopgave Chillen in ons ZOmerparadijs 1 Week 1 2 Week 2 4 Week 3 5 Week 4 6 Week 5 7 Week 6 9 Zomer

Nadere informatie

38 e Spel Met Grenzen

38 e Spel Met Grenzen Melhoekfeesten 2016 Zondag 28 Augustus 2016 Melhoek, augustus 2016 38 e Spel Met Grenzen De spelen gaan door op de terreinen van de firma Stalibo, de ploegen worden verzocht om 14u00 aanwezig te zijn (weging

Nadere informatie

LESBRIEF. Grote Anna leert lezen en rekenen. Digibordles lezen : Digibordles rekenen : Wij maken kinderdromen waar www.clavisbooks.

LESBRIEF. Grote Anna leert lezen en rekenen. Digibordles lezen : Digibordles rekenen : Wij maken kinderdromen waar www.clavisbooks. Samenvatting: Grote Anna heeft een bijzondere dag vandaag! Ze gaat voor het eerst naar de grote school. Anna heeft er veel zin in. Ze heeft zelfs een nieuwe boekentas en schrijfspulletjes gekregen! Het

Nadere informatie

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 JE ONBEWUSTE PROGRAMMEREN VOOR EEN GEWELDIGE TOEKOMST De meeste mensen weten heel goed wat ze niet willen in hun leven, maar hebben vrijwel geen

Nadere informatie

Knabbel en Babbeltijd.

Knabbel en Babbeltijd. Knabbel en Babbeltijd. (zorg ervoor dat je deze papieren goed leest, uitprint en meeneemt naar de VBW) Het thema van deze VBW-week is Zeesterren. Het thema is de titel van de week (dus geen kreet of korte

Nadere informatie

tekst voor voorbereiding forum visie

tekst voor voorbereiding forum visie + Vlaams Netwerk van verenigingen waar armen het woord nemen vzw Aromagebouw / Vooruitgangstraat 323 bus 6 (3 de verdieping) / 1030 Brussel / tel. 02-204 06 50 / fax : 02-204 06 59 info@vlaams-netwerk-armoede.be

Nadere informatie

Interviewfragmenten. Vraag 1: Heeft u een zeer goede, goede, redelijke of slechte gezondheid?

Interviewfragmenten. Vraag 1: Heeft u een zeer goede, goede, redelijke of slechte gezondheid? Interviewfragmenten Onderstaande fragmenten zijn uitsuitend bedoeld voor gebruik bij het boek Onderzoek doen met vragenlijsten. Het is niet toegestaan deze fragmenten te publiceren of anderszins te verspreiden.

Nadere informatie

In deze folder vind je:

In deze folder vind je: Op een feestje of op café drinken veel mensen alcohol. Dat vinden ze gezellig. Maar is alcohol drinken wel altijd zo gezellig? In deze folder vind je: wat alcohol met je doet; welke risico s er zijn; dat

Nadere informatie

Met wie kan jij dan praten? Een brochure voor kinderen van 7 tot 11 jaar

Met wie kan jij dan praten? Een brochure voor kinderen van 7 tot 11 jaar Als je moeder naar een psychiatrisch ziekenhuis moet... of je vader naar een psychiater... Met wie kan jij dan praten? Een brochure voor kinderen van 7 tot 11 jaar Deze brochure werd - met toestemming

Nadere informatie

Akabe Funk. Fascinerend unieke start! Een antwoord op al je vragen.

Akabe Funk. Fascinerend unieke start! Een antwoord op al je vragen. Akabe Funk Fascinerend unieke start! Een antwoord op al je vragen. Inhoud Wat is Akabe Funk?...3 Vanaf wanneer kan ik in leiding komen?...4 Hoe werken wij?...5 Algemeen...5 Verdeling in takken...6 Verloop

Nadere informatie

Zindelijk worden. De hele dag droog blijven. Positief opvoeden Drenthe

Zindelijk worden. De hele dag droog blijven. Positief opvoeden Drenthe Zindelijk worden De hele dag droog blijven Positief opvoeden Drenthe Zindelijk worden De hele dag droog blijven Elke ouder is blij als er geen luiers meer op het boodschappenlijstje staan. Het betekent

Nadere informatie

Aan de tafel! Ga je mee om de wonderlijke wereld van de tafels te ontdekken? Bedacht en ontwikkeld door Linda van de Weerd. www.klasvanjuflinda.

Aan de tafel! Ga je mee om de wonderlijke wereld van de tafels te ontdekken? Bedacht en ontwikkeld door Linda van de Weerd. www.klasvanjuflinda. Aan de tafel! Ga je mee om de wonderlijke wereld van de tafels te ontdekken? Bedacht en ontwikkeld door Linda van de Weerd. www.klasvanjuflinda.nl Aan de tafel 1. Zeeslag 2. Snelle Jelle 3. Vier op een

Nadere informatie

Maak je keuze (Uit: RECHT-vaardig, menswaardig)

Maak je keuze (Uit: RECHT-vaardig, menswaardig) Maak je keuze (Uit: RECHT-vaardig, menswaardig) De deelnemers beslissen in kleine groepjes of ze akkoord gaan met stellingen over armoede in het Noorden. Onenigheid over bepaalde stellingen moet opgelost

Nadere informatie

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy Reality Reeks Verwerkingsopdrachten Mooi meisje Verliefd op een loverboy Lees blz. 3. Woont Laura in de stad of op het platteland? Hoe weet je dat? Lees blz. 5 en 7. Woont Laura s oma al lang op de boerderij?

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE VMBO LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE VMBO LEERLING LESMODULE VMBO LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 WAT ZIJN HERSENEN? VRAAG WAT ZIJN HERSENEN PRECIES? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE? DENKOEFENING WAAR- VOOR GEBRUIK JE OP DÍT MOMENT JE HERSENEN? DENKOEFENING KUN

Nadere informatie

Kijk op: www.nt2taalmenu.nl. nt2taalmenu wordt gemaakt door: Frans Snik, Ed Kniesmeijer en René den Nijs. Oefening bij Nivor 1.

Kijk op: www.nt2taalmenu.nl. nt2taalmenu wordt gemaakt door: Frans Snik, Ed Kniesmeijer en René den Nijs. Oefening bij Nivor 1. OPDRACHTKAART www.nt2taalmenu.nl nt2taalmenu is een website voor mensen die Nederlands willen leren én voor docenten NT2. Iedereen die Nederlands wil leren, kan gratis online oefenen. U kunt ook veel oefeningen

Nadere informatie

Aanbod CAD Limburg Jeugdwerk

Aanbod CAD Limburg Jeugdwerk Aanbod CAD Limburg Jeugdwerk Voorstelling CAD Limburg Hulpverlening Enerzijds hebben wij bij de CAD verschillende hulpverleners ter beschikking. Dit zijn mensen die iedere dag bezig zijn met de begeleiding

Nadere informatie

Draaiboek: kinderfeestje

Draaiboek: kinderfeestje Draaiboek: kinderfeestje In dit draaiboek kunt u allerlei tips en suggesties vinden voor het organiseren van een kinderfeestje. www.kinderfeestje.co Inhoud Voorwoord 3 Tips voor het organiseren 4 Uitnodigingen

Nadere informatie

Maandlijst April - Mei - Juni

Maandlijst April - Mei - Juni Maandlijst April - Mei - Juni Algemene informatie Aangezien dat iedereen in juni moet studeren, gaan er die maand minder activiteiten doorgaan. Geen nood, op kamp wordt dit zeker ingehaald Elke activiteit

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Ik ga je wat vertellen, je hoeft alleen maar te volgen wat ik zeg, mijn stem is nu het enige wat voor jou belangrijk is om te volgen.

Ik ga je wat vertellen, je hoeft alleen maar te volgen wat ik zeg, mijn stem is nu het enige wat voor jou belangrijk is om te volgen. Oefening 1: Nodig: 2 personen en een boom of een huisdier: Zoek een plek op bij een boom of in de buurt bij je paard of ander huisdier waar je even niet gestoord wordt en veilig even je ogen dicht kunt

Nadere informatie

(Update uit: Rechtvaardig, menswaardig, een educatief pakket rond economische, sociale en culturele rechten)

(Update uit: Rechtvaardig, menswaardig, een educatief pakket rond economische, sociale en culturele rechten) Ganzenbordspel: Behaal een diploma (1 ste -2 de graad) (Update uit: Rechtvaardig, menswaardig, een educatief pakket rond economische, sociale en culturele rechten) Doelstellingen: Kennismaken met het recht

Nadere informatie