Overheidsuitgaven voor drugs Alcohol, de grote slokop

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Overheidsuitgaven voor drugs Alcohol, de grote slokop"

Transcriptie

1 Overheidsuitgaven voor drugs Alcohol, de grote slokop Freya Vander Laenen Fado, Utrecht, 17 november

2 1. METHODOLOGIE Achtergrond Sinds j 90: toenemend belang evaluatie drugbeleid Sinds 2001: EMCDDA onderstreept belang studies public expenditure (PE) Europese studies: Zweden (Ramstedt, 2002), Luxemburg (Origer, 2002), Nederland (Rigter, 2003), Frankrijk (Kopp & Fenoglio, 2006), Duitsland(Mostardt et al. 2010),... Belgische studies: Drugs in Cijfers I (2004) & II (2007) 2

3 Doelstelling Schatting Belgische PE (2008) voor illegale drugs + legale drugs (= nieuw) = beleidsondersteunend onderzoek (Federaal Wetenschapsbeleid) Omschrijving PE: drugbudget als schatting van wat de overheid uitgeeft aan het drugsbeleid (Moore, 2005) Op alle bevoegde domeinen en beleidsniveau s sociale kosten (Moore & Caulkins, 2005) = 1. PE + 2. private kosten + 3. externe kosten 3

4 Methodologie (cf. Drugs in cijfersi & II) Data verzameling top-down: vanuit budgetten bij controleorganen Toetsing: vanuit de praktijk Data verwerking Drug specifiek -> geen berekening nodig Drug programmes als onderdeel van breder budget Verdeelsleutel vb. aantal geregistreerde drugsdelicten totaal aantal geregistreerde delicten Eenheidsuitgave vb. uitgave/dag hospitalisatie x aantal dagen hospitalisatie druggebruiker Classificatie (cf. verwachtingen EMCDDA) Labelled: direct en vooraf gepland non-labelled: niet gepland 4

5 Methodologie Classificatie Reuter (2004): 1. Preventie 2. Hulpverlening 3. Handhaving 4. Harm reduction ( DIC I & II) + 5. Andere: coördinatie, onderzoek, 5

6 2. RESULTATEN Vergelijking tussen producten en pijlers Legale illegale Preventie HV HR - handhaving Vergelijking in de tijd (evoluties) (enkel illegale) Vergelijking tussen landen enkel illegale! Percentages (~ publicatie rapport in december) 6

7 PE illegale drugs, alcohol en psychoactieve medicatie per pijler (2008) 0,24 % 1,24 % 0,20 % 21,82 % Hulpverlening Veiligheid Harm reduction Preventie 76,50 % Andere 7

8 76,50 %? ~ behandeling alcohol (misbruik, afhankelijkheid, intoxicatie) in hospitalisatiesector = 57,41% totale PE drugsbeleid = exclusief uitgaven alcoholgerelateerde ziekten (zgn. cost of illness: alcoholische levercirrose, pancreatitis, ) + in absolute aantallen onderschatting want enkel gemiddeld % voor eenheidsuitgave (tussen minimale en maximale schatting) 8

9 Hospitalisalisatiedagen primaire diagnose versus primaire en/of secundaire diagnose misbruik/afhankelijkheid Aantal hospitalisatiedag en Primaire Primaire en/of secundaire Illegale drugs Alcohol Medicatie

10 PE echelons strafrechtsbedeling Fado, Utrecht ,5 % ~ veiligheid (opsporing & straftoemeting) alcohol 1,41 % van alle PV s alcohol <-> 1 % illegale 15,42 % van alle veroordelingen alcohol <-> 2,99 % illegale + 11,72 % veroordelingen bij inbreuk drugwet 62,51 % veroordelingen openbare dronkenschap en rijden onder invloed alcohol Uitgaven illegale drugs Uitgaven alcohol Opsporing 36,72% 64,47% Vervolging 1,04% 1,78% Straftoemeting 4,33% 31,27% Strafuitvoering 57,91% 2,48% totaal 100% 100% 10

11 Overheidsuitgaven alcoholbeleid per pijler (2008) 88,04 % 11,88 % Preventie Hulpverlening Veiligheid 0,08 % 11

12 Overheidsuitgaven illegale drugs (2008) per pijler andere 0,64% Preventie* 3,85% veiligheid 45,59% Hulpverlening * 49,14% harm reduction 0,79% 12

13 Overheidsuitgaven tabaksbeleid (2008) per pijler ~ controle op rookverbod 68,88 % 0,85 % 11,54 % 18,74 % Preventie Hulpverlening Veiligheid Andere - Geen cost of illness wel rookstop 13

14 Vergelijking per middel per pijler Pijler illegale drugs alcohol tabak psychoactieve medicatie Totaal Preventie 85,95 % 3,87 % 10,18 % / HV 19,04 % 76,05 % 0,26 % 4,65 % 100% 100% Harm reduction 100 % / / / 100% Veiligheid 59,77 % 36,74 % 3,49 % / Andere 94,90 % / 5,10 % / 100% 100% 14

15 Vergelijking tussen landen illegale drugs? Land Jaar Preventie HV Harm reduction Veiligheid Andere Zweden* ,6 % 35,5 % 0,2 % 62,7 % / België ,9 % 49,1 % 0,8 % 45,6 % 0,6 % Land Jaar Preventie HV Harm reduction Veiligheid Andere Nederl.* ,4 % 20,2 % 4,3 % 68,8 % 4,2 % Australië % 17 % 3 % 55 % 1 % * Correctie methodologie 15

16 Vergelijking tussen landen illegale drugs? Vergelijking is gevaarlijk ~ systeem sociale zekerheid ~ methodologie Bijv. Studie Rigter (2006) in Nederland Aandeel 13% (aandeel overtredingen Opiumwet in alle beslissingen rechters om gevangenschap op te leggen) toegepast op budgetten politie -> toepassen dezelfde verdeelsleutel in België? (15,29 % 2008) => 79,36% veiligheid, 18,64% HV, 1,46% preventie, 0,30% HR, 0,24% andere 16

17 3. DISCUSSIE Vergelijking Belgische PE alle drugs Illegale drugs: 28,83 % Alcohol: 66,52 % ~ impact op gezondheid (HV) Tabak: 1,08 % = Exclusief cost of illness, productiviteitsverlies, Hoge PE voor alcohol en vermoedelijk sociale kost <-> analyse PE pijler preventie 13,81 % illegale drugs 3,85 % alcohol = gelabelled 10,03 % tabak 72,32 % alcohol en illegale drugs (= focus) 17

18 Sociale kost Australië, 2004/2005 (Moore, 2008; Collings & Lapsley, 2008) Alcohol 27,2 % - tabak 56,2 % - illegale drugs 14,6% PE = 5-10 % sociale kost (Single et al., 2003) Sociale gezondheidskost alcohol binnen EU in 2003 (= inclusief kosten alcoholgerelateerde problemen/ziektes, productiviteitsverlies) 125 miljard euro (1,3 % bbp) (WHO, 2010) 18

19 PE studies & drugbeleid? Complexiteit methodologie Resultaten ~ gebruikte methodologie Labelled: 8,83% - Non-labelled: 91,17% cf. vraag EMCDDA => eenheidsuitgaven en verdeelsleutels (= schattingen) Opletten met landenvergelijkingen 19

20 PE studies en drugbeleid? (On)gewenste resultaten Wat is de doelstelling? Welke balans bij toekennen middelen? (McDonald, 2011) ~ druggerelateerde schade -> tabak en alcohol ~ bestaande evidentie (kosten-)effectiviteit -> HV (en preventie) <-> historische formules voor toekennen middelen Want: evidentie o.b.v. onderzoek = slechts één (weinig invloedrijke) bron beslissingsprocessen (Hughes, 2007) 20

21 Meer lezen? VANDER LAENEN, F., VANDAM, L., DE RUYVER, B., LIEVENS, D., Studies on public drug expenditure in Europe, possibilities and limitations, Bulletin on Narcotics, vol. LX, VAN MALDEREN, S., VANDER LAENEN, F., DE RUYVER, B., The study of expenditure on drugs, a useful evaluation tool for policy, in Cools et al. (eds), Gofs Research Paper Series, Contemporary Issues in the Empirical Study of Crime, 2009, Maklu: Antwerpen. DE RUYVER, B., VAN MALDEREN, S., VANDER LAENEN, F., "Study into public expenditures with regard to national drug policies. A feasible plan for the national focal points". Paper for the Expert Meeting on the Methodology to Estimate Drug-Related Expenditures in the European Union, December, 2007, Lisbon, organised by the EMCDDA, VANDER LAENEN, F., DE RUYVER, B., CHRISTIAENS, J., LIEVENS, D., Eindrapport Drugs in Cijfers III -> publicatie voorzien voor december

DRUGS IN CIJFERS III: OVERHEIDSUITGAVEN VOOR HET DRUGSBELEID IN BELGIË

DRUGS IN CIJFERS III: OVERHEIDSUITGAVEN VOOR HET DRUGSBELEID IN BELGIË PERSBERICHT DRUGS IN CIJFERS III: OVERHEIDSUITGAVEN VOOR HET DRUGSBELEID IN BELGIË Totale overheidsuitgave voor het Belgisch drugsbeleid* in het jaar 2008 wordt geschat op 975.085.793 euro of 91,4 per

Nadere informatie

SAMENVATTING DRUGS IN CIJFERS III (DIC III) FREYA VANDER LAENEN BRICE DE RUYVER JOHAN CHRISTIAENS DELFINE LIEVENS

SAMENVATTING DRUGS IN CIJFERS III (DIC III) FREYA VANDER LAENEN BRICE DE RUYVER JOHAN CHRISTIAENS DELFINE LIEVENS 9. SAMENVATTING DRUGS IN CIJFERS III (DIC III) FREYA VANDER LAENEN BRICE DE RUYVER JOHAN CHRISTIAENS DELFINE LIEVENS 1. INLEIDING Nationaal en internationaal noteert men reeds meerdere jaren een duidelijke

Nadere informatie

Drugs in Cijfers III

Drugs in Cijfers III Drugs in Cijfers III REEKS WETENSCHAP EN MAATSCHAPPIJ Drugs in Cijfers III Onderzoek naar de overheidsuitgaven voor het drugsbeleid in België Freya VANDER LAENEN Brice DE RUYVER Johan CHRISTIAENS Delfine

Nadere informatie

EINDRAPPORT DRUGS IN CIJFERS III (DIC III)

EINDRAPPORT DRUGS IN CIJFERS III (DIC III) 98R EINDRAPPORT DRUGS IN CIJFERS III (DIC III) FREYA VANDER LAENEN BRICE DE RUYVER JOHAN CHRISTIAENS DELFINE LIEVENS DE RESULTATEN i VOORWOORD Dit onderzoek gebeurde in opdracht van Federaal Wetenschapsbeleid

Nadere informatie

Actie ter ondersteuning van de federale beleidsnota drugs

Actie ter ondersteuning van de federale beleidsnota drugs FEDERAAL WETENSCHAPSBELEID Wetenschapsstraat 8 B-1000 BRUSSEL Tel. 02 238 34 11 Fax 02 230 59 12 www.belspo.be Actie ter ondersteuning van de federale beleidsnota drugs Projectformulier ten behoeve van

Nadere informatie

DE SOCIALE KOST VAN LEGALE EN

DE SOCIALE KOST VAN LEGALE EN DE SOCIALE KOST VAN LEGALE EN ILLEGALE DRUGS IN BELGIË SAMENVATTING FREYA VANDER LAENEN, DELFINE LIEVENS, LIEVEN PAUWELS, WIM HARDYNS EN NELE SCHILS KOEN PUTMAN, LIEVEN ANNEMANS EN NICK VERHAEGHE INHOUDSTAFEL

Nadere informatie

OPEN MINDS Congres geestelijke gezondheid 26-27 mei 2016 / The Egg Brussel

OPEN MINDS Congres geestelijke gezondheid 26-27 mei 2016 / The Egg Brussel OPEN MINDS Congres geestelijke gezondheid 26-27 mei 2016 / The Egg Brussel De sociale kost van verslaving: iedereen betaalt, iedereen draagt zorg Freya Vander Laenen Structuur Opwarmen: U komt bij de huisarts

Nadere informatie

Preventie van alcoholgerelateerd. kosten-effectiviteit

Preventie van alcoholgerelateerd. kosten-effectiviteit Preventie van alcoholgerelateerd geweld: kosten-effectiviteit Het STAD model voor de preventie van geweld op drankgelegenheden Samenwerking gemeenschap Media Handhaving Onderzoek Training Opvolging Pleitbezorging

Nadere informatie

Sterke stijging aantal drugdoden fors overdreven

Sterke stijging aantal drugdoden fors overdreven Sterke stijging aantal drugdoden fors overdreven Op 4 december 2006 stond er een klein bericht in Het Laatste Nieuws met als kop sterke stijging Vlaamse drugdoden. De Morgen deed het de dag nadien over

Nadere informatie

Lijst van de bijlagen

Lijst van de bijlagen Lijst van de bijlagen BIJLAGE 1 Uittreksel uit: Council Directive of 29 July 1991 on driving licences (91/439/EEC) BIJLAGE 2 Uittreksel uit: Richtlijn van de Raad van 29 juli 1991 betreffende het rijbewijs

Nadere informatie

research publications conferences consultancy www.ircp.org

research publications conferences consultancy www.ircp.org Hoe cannabisgebruik voorkomen of terugdringen: Wat leert de evidentie? Freya Vander Laenen Cannabis en Jongeren, Provinciehuis Boeverbos, Brugge, 17.10.2014 Hoe cannabisgebruik voorkomen of terugdringen?

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 15 oktober 2010 (20.10) (OR. en) 12847/2/10 REV 2 CORDROGUE 68

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 15 oktober 2010 (20.10) (OR. en) 12847/2/10 REV 2 CORDROGUE 68 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 15 oktober 2010 (20.10) (OR. en) 12847/2/10 REV 2 CORDROGUE 68 NOTA van: aan: Betreft: het voorzitterschap de Horizontale Groep drugs Ontwerp-conclusies van de Raad over

Nadere informatie

KHB Kwaliteitsbeleid: Visietekst Drugsbeleid

KHB Kwaliteitsbeleid: Visietekst Drugsbeleid KHB Kwaliteitsbeleid: Visietekst Drugsbeleid De hulpverlening in KIDS is gericht op de maximale ontplooiing van de totale persoon. Communicatie neemt daarin een belangrijke plaats, en is zowel middel als

Nadere informatie

Preventie en hulpverlening in een evoluerend drugsbeleid. Frieda Matthys, MD, PhD

Preventie en hulpverlening in een evoluerend drugsbeleid. Frieda Matthys, MD, PhD Preventie en hulpverlening in een evoluerend drugsbeleid Frieda Matthys, MD, PhD Overzicht Cannabis en gezondheid Prevalentie van gebruik Problemen door gebruik Drugbeleid vanuit gezondheidsperspectief

Nadere informatie

De Belgische farmaceutische industrie in een internationale context

De Belgische farmaceutische industrie in een internationale context As % of total European pharmaceutical industry De Belgische farmaceutische industrie in een internationale context Terwijl België slechts 2,6 % vertegenwoordigt van het Europees BBP, heeft de farmaceutische

Nadere informatie

Wat weten we van de Nederlandse drugseconomie? Nicole Maalsté

Wat weten we van de Nederlandse drugseconomie? Nicole Maalsté Wat weten we van de Nederlandse drugseconomie? Nicole Maalsté Boeken en reportages www.accesinterdit.nl DRUGSCONSUMPTIE LIFE TIME drugsgebruik 15-64 jaar (Nationale Drugmonitor, 2012) 30 25 22,6 25,7 20

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE. III. Drugwet: 24 februari 1921 A. Inleiding 28 1. Algemeen... 28 2. Afbakening... 30 B. Wat is strafbaar?... 30 1. Algemeen...

INHOUDSOPGAVE. III. Drugwet: 24 februari 1921 A. Inleiding 28 1. Algemeen... 28 2. Afbakening... 30 B. Wat is strafbaar?... 30 1. Algemeen... INHOUDSOPGAVE I. Beleid A. Situering van het drugbeleid...1 B. De parlementaire werkgroep Drugs...2 C. De Federale Beleidsnota Drugs...4 D. Invloed van de wetswijziging in 2003...5 E. De richtlijn van

Nadere informatie

Epidemiologische gegevens

Epidemiologische gegevens Epidemiologische gegevens ESPAD (Vlaanderen) European School Survey Project on Alcohol and other Drugs Deelname van 35 landen 15- en 16-jarigen Sinds 2003 ook deelname van België (n= 2.320) Hieronder de

Nadere informatie

Alcohol policy in Belgium: recent developments

Alcohol policy in Belgium: recent developments 1 Alcohol policy in Belgium: recent developments Kurt Doms, Head Drug Unit DG Health Care FPS Health, Food Chain Safety and Environment www.health.belgium.be/drugs Meeting Alcohol Policy Network 26th November

Nadere informatie

Middelenbeleid in een onderneming

Middelenbeleid in een onderneming Team psychosociaal welzijn Middelenbeleid in een onderneming Deel 1: Motieven (Waarom?) Inhoud Deel 2: Wat kun je er aan doen? (Wat?) Deel 3: Ontwikkeling beleid (Hoe?) 1 Deel 1: Waarom moet uw organisatie

Nadere informatie

Wat weten we van de Nederlandse drugseconomie? Nicole Maalsté

Wat weten we van de Nederlandse drugseconomie? Nicole Maalsté Wat weten we van de Nederlandse drugseconomie? Nicole Maalsté Boeken en reportages www.accesinterdit.nl DRUGSCONSUMPTIE LIFE TIME drugsgebruik 15-64 jaar (Nationale Drugmonitor, 2012) 30 25 22,6 25,7 20

Nadere informatie

Permanente vorming European Studies in Substance Misuse Academiejaar 2005-2006

Permanente vorming European Studies in Substance Misuse Academiejaar 2005-2006 Permanente vorming European Studies in Substance Misuse Academiejaar 2005-2006 1. Achtergrond en motivering Drugmisbruik is een wereldwijd probleem dat geen enkele maatschappij of land onaangetast laat.

Nadere informatie

Het Europees Sociaal Fonds en het Belgisch Tewerkstellingsbeleid. Onbekend maakt onbemind?

Het Europees Sociaal Fonds en het Belgisch Tewerkstellingsbeleid. Onbekend maakt onbemind? Het Europees Sociaal Fonds en het Belgisch Tewerkstellingsbeleid Onbekend maakt onbemind? Rika Verpoorten, Mieke Beckers, Gert Verschraegen Centrum voor Sociologisch Onderzoek, K.U.Leuven Dag van de Sociologie,

Nadere informatie

Studiedag De modernisering van het begroten in België. Brussel, 11 mei 2004

Studiedag De modernisering van het begroten in België. Brussel, 11 mei 2004 Studiedag De modernisering van het begroten in België Brussel, 11 mei 2004 Internationale trends in overheidsbegroten Prof. dr. Geert Bouckaert A. Internationale trends Inhoud 1. Gebruik van prestatiegegevens

Nadere informatie

Federaal fonds ter bestrijding van de verslavingen - oproep 2008 -

Federaal fonds ter bestrijding van de verslavingen - oproep 2008 - Federaal fonds ter bestrijding van de verslavingen - oproep 2008 - Minister Onkelinx en de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu zijn erg betrokken bij de problematiek van het

Nadere informatie

Nederlandse cannabisbeleid

Nederlandse cannabisbeleid Improving Mental Health by Sharing Knowledge Het Nederlandse cannabisbeleid & de volksgezondheid: oorsprong en ontwikkeling Margriet van Laar Hoofd programma Drug Monitoring CIROC Seminar Woensdag 7 maart,

Nadere informatie

Rook-, Alcohol- en Drugsbeleid het Bouwens

Rook-, Alcohol- en Drugsbeleid het Bouwens Rook-, Alcohol- en Drugsbeleid het Bouwens Vastgesteld in de MR-vergadering van 8 juni 2015. 1 Inleiding Per 1 januari 2014 is wettelijk vastgelegd dat geen alcohol verkocht mag worden aan jongeren jonger

Nadere informatie

Geïntegreerde ex ante impactanalyse bij de Europese Commissie

Geïntegreerde ex ante impactanalyse bij de Europese Commissie Geïntegreerde ex ante impactanalyse bij de Europese Commissie Peter Lelie Europese Commissie - DG EMPL 7-Oct-09 Directoraat-Generaal for Werkgelegenheid, Sociale Zaken en Gelijke Kansen Eenheid Sociale

Nadere informatie

Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen Subsidieaanvragen voor verlengingen en nieuwe projecten

Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen Subsidieaanvragen voor verlengingen en nieuwe projecten Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen Subsidieaanvragen voor verlengingen en nieuwe projecten OPROEP 2012 Mevrouw, Mijnheer, Het Fonds ter bestrijding van de verslavingen werd opgericht in

Nadere informatie

Leerlijn drugs. 1 ste graad. tabak alcohol Illegale drugs Kennis aanbrengen Basiskennis aanbrengen Herkomst alcohol Verslavende stof

Leerlijn drugs. 1 ste graad. tabak alcohol Illegale drugs Kennis aanbrengen Basiskennis aanbrengen Herkomst alcohol Verslavende stof Leerlijn drugs Kennis aanbrengen Basiskennis aanbrengen Herkomst tabak Samenstelling tabak(srook) Verslavende stof nicotine Sociale, gezondheids- en financiële effecten: - korte termijn effecten - lange

Nadere informatie

Investeren in geestelijke gezondheid op de werkvloer, loont dat?

Investeren in geestelijke gezondheid op de werkvloer, loont dat? Investeren in geestelijke gezondheid op de werkvloer, loont dat? Lieven Annemans Universiteit Gent Maart 2016 Two views in health economics Health care as a cost Health care as an investment Annual growth

Nadere informatie

BELEIDSNOTA DRUGBELEID VAGGA

BELEIDSNOTA DRUGBELEID VAGGA BELEIDSNOTA DRUGBELEID VAGGA INHOUD Inleiding 1. Waarom een drugbeleid? 2. Uitgangspunten 3. Regelgeving 4. Procedures 5. Hulpverlening 6. Vorming & Voorlichting 7. Evaluatie Inleiding In onze samenleving

Nadere informatie

Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen OPROEP 2014

Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen OPROEP 2014 Federaal Fonds ter bestrijding van de verslavingen OPROEP 2014 1 Mevrouw, Mijnheer, Het Fonds ter bestrijding van de verslavingen werd opgericht in 2006 met een jaarlijks budget van 5.000.000 (3.000.000

Nadere informatie

I n h o u d s o p g a v e 1. Inspectiediensten met bijzondere politiebevoegdheden: een conceptueel kader 2. Methodologie

I n h o u d s o p g a v e 1. Inspectiediensten met bijzondere politiebevoegdheden: een conceptueel kader 2. Methodologie 1. Inspectiediensten met bijzondere politiebevoegdheden: een conceptueel kader...................................... 1 1.1. Inleiding.............................................. 1 1.2. Mala in se versus

Nadere informatie

DBK: Het Gents Model Concept & implementatie Organisatie vanuit Justitie en vanuit Hulpverlening

DBK: Het Gents Model Concept & implementatie Organisatie vanuit Justitie en vanuit Hulpverlening DBK: Het Gents Model Concept & implementatie Organisatie vanuit Justitie en vanuit Hulpverlening 1 INHOUD PRESENTATIE I. Belgisch drugbeleid II. O.M. en problematisch druggebruik III.De rechtbank en problematisch

Nadere informatie

CROSS-OVER 2/12/2014

CROSS-OVER 2/12/2014 CROSS-OVER 2/12/2014 SKILLVILLE: Alcohol, tabak en cannabis Historiek Start Projectmatig Wetenschappelijk Onderzoek (PWO) september 2012 Impact van het ontwikkelen en inzetten van een educatieve game ter

Nadere informatie

Uitwerken van een methodiek voor de evaluatie van het drugbeleid in België, in de sector gezondheid

Uitwerken van een methodiek voor de evaluatie van het drugbeleid in België, in de sector gezondheid FACULTEIT GENEESKUNDE EN GEZONDHEIDSWETENSCHAPPEN VAKGROEP MAATSCHAPPELIJKE GEZONDHEIDKUNDE Uitwerken van een methodiek voor de evaluatie van het drugbeleid in België, in de sector gezondheid Haalbaarheidsproject

Nadere informatie

Desistance en recovery

Desistance en recovery Desistance en recovery E e n p r o c e s v a n v a l l e n e n ( t e r u g ) o p s t a a n v a n hoop en v a n k a n s e n VAD onderzoeksplatform, 5 november 2013 Charlotte Colman IRCP, UGent t. +32 9

Nadere informatie

Leerlijnen per drug : ALCOHOL Onderwijsvorm: KLEUTER EN LAGER

Leerlijnen per drug : ALCOHOL Onderwijsvorm: KLEUTER EN LAGER Leerlijnen per drug : ALCOHOL Onderwijsvorm: KLEUTER EN LAGER kleuter 2,5-6j 1 ste graad LO 6-8j 2 de graad LO 8-10j 3 de graad LO 10-12j doelstelling doelstelling doelstelling doelstelling Versterken

Nadere informatie

1. Toekomst van de mondzorg 2. Taakherschikking 3. Loopbaan mogelijkheden Veranderende zorgvraag zorgaanbod Tooth decay is the number one chronic illness for children, more prevalent than asthma. (Nash,

Nadere informatie

Cannabis en andere illegale drugs zijn ten allen tijde verboden op de school, in de naaste omgeving van de school en op uitstappen en schoolreizen.

Cannabis en andere illegale drugs zijn ten allen tijde verboden op de school, in de naaste omgeving van de school en op uitstappen en schoolreizen. Alcohol- en drugbeleid ( pijler sanctioneren ) Cannabis en andere illegale drugs Cannabis en andere illegale drugs zijn ten allen tijde verboden op de school, in de naaste omgeving van de school en op

Nadere informatie

Tabel 11.1 Geïndexeerd aantal slachtoffers naar delictgroep en onveiligheidsgevoelens per land

Tabel 11.1 Geïndexeerd aantal slachtoffers naar delictgroep en onveiligheidsgevoelens per land 670 Criminaliteit en rechtshandhaving 2012 Tabellen bij hoofdstuk 11 Tabel 11.1 Geïndexeerd aantal slachtoffers naar delictgroep en onveiligheidsgevoelens per land 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 (index

Nadere informatie

Risico op sterfte door hart- en vaatziekten in 10 jaar tijd met 25 procent gedaald

Risico op sterfte door hart- en vaatziekten in 10 jaar tijd met 25 procent gedaald PERSMEDEDELING VAN JO VANDEURZEN, VLAAMS MINISTER VAN WELZIJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZIN 4 oktober 2012 Risico op sterfte door hart- en vaatziekten in 10 jaar tijd met 25 procent gedaald De kans dat Vlamingen

Nadere informatie

Trends in nieuwe drugs. Tom Evenepoel, coördinator De DrugLijn Jochen Schrooten, stafmedewerker EWS

Trends in nieuwe drugs. Tom Evenepoel, coördinator De DrugLijn Jochen Schrooten, stafmedewerker EWS Trends in nieuwe drugs Tom Evenepoel, coördinator De DrugLijn Jochen Schrooten, stafmedewerker EWS BEGRIPPENKADER DESIGNER DRUGS volledig synthetisch precursoren (chemische grondstoffen) ontworpen = de

Nadere informatie

Datum 25 maart 2013 Onderwerp Beantwoording Kamervragen over drugssmokkel via de Antwerpse Haven

Datum 25 maart 2013 Onderwerp Beantwoording Kamervragen over drugssmokkel via de Antwerpse Haven 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Schedeldoekshaven 100 2511 EX Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den

Nadere informatie

Hulpverlening in de politiecel. Medewerking SODA aan Fortuna-acties 17 juni 2009

Hulpverlening in de politiecel. Medewerking SODA aan Fortuna-acties 17 juni 2009 Hulpverlening in de politiecel Medewerking SODA aan Fortuna-acties 17 juni 2009 Hulpverlening in politiecel - Wat is het doel van Fortuna-acties - Ervaring in het buitenland - Voorbereiding - Aanbod SODA

Nadere informatie

Vergelijking overheidsuitgaven in verschillende types democratieen Model Feld en Matsusaka (*)

Vergelijking overheidsuitgaven in verschillende types democratieen Model Feld en Matsusaka (*) Vergelijking overheidsuitgaven in verschillende types democratieen Model Feld en Matsusaka (*) L.P. Feld / J.G. Matsusaka (2003), Budget Referendums and Government Spending: Evidence from Swiss Cantons,

Nadere informatie

Een drugbeleid op onze school

Een drugbeleid op onze school Een drugbeleid op onze school 1. Waarom een drugbeleid? We zijn het er allemaal over eens dat jongeren het zeker niet gemakkelijk hebben in onze samenleving. Jongeren met problemen zijn zeer vatbaar voor

Nadere informatie

Doorschenken en openbare dronkenschap; een overzicht van relevante wetsartikelen. Sandra van Ginneken, Adviseur DHW

Doorschenken en openbare dronkenschap; een overzicht van relevante wetsartikelen. Sandra van Ginneken, Adviseur DHW Doorschenken en openbare dronkenschap; een overzicht van relevante wetsartikelen Sandra van Ginneken, Adviseur DHW Doorschenken Art. 252 WvS: verkopen en doorschenken aan dronken klanten en jongeren dronken

Nadere informatie

Is valpreventie kosteneffectief?

Is valpreventie kosteneffectief? Is valpreventie kosteneffectief? Prof. Dr. Lieven Annemans Ghent University, Brussels University Lieven.annemans@ugent.be Lieven.annemans@vub.ac.be Maart 2014 1 Reactie van de overheden op de crisis Jaarlijkse

Nadere informatie

Infobundel Alcohol-, tabak-, en drugspreventie

Infobundel Alcohol-, tabak-, en drugspreventie Presenteert Infobundel Alcohol-, tabak-, en drugspreventie (9 september 2014) http://www.skillville.be 1 Doelstelling van het pakket Alcohol-, tabak-, en drugspreventie... 4 1.1 Alcohol... 4 1.2 Tabak...

Nadere informatie

Dagen van de tabakologie

Dagen van de tabakologie Het tabakspreventieteam van de VRGT nodigt u uit op de eerste editie Dagen van de tabakologie 26 en 27 november 2012 Antwerp Expo De voorbije twintig jaar bouwde het tabakspreventieteam van de VRGT aan

Nadere informatie

Een globaal en geïntegreerd drugsbeleid voor België

Een globaal en geïntegreerd drugsbeleid voor België Een globaal en geïntegreerd drugsbeleid voor België Gemeenschappelijke Verklaring van de Interministeriële Conferentie Drugs - 25 januari 2010-1 INHOUDSTAFEL INHOUDSTAFEL... 2 1. EEN GEMEENSCHAPPELIJKE

Nadere informatie

Alcohol en drugsbeleid van de VGC

Alcohol en drugsbeleid van de VGC Alcohol en drugsbeleid van de VGC p. 45 Een beleid? Het alcohol en drugsbeleid van de VGC geldt voor iedereen en past in het globaal personeels, gezondheids en veiligheidsbeleid. Opzet ervan is preventief

Nadere informatie

MIDDELENGERELATEERDE en VERSLAVINGSSTOORNISSEN. Dr. Marie-Catherine Monté en Dr. Marieke Waignein

MIDDELENGERELATEERDE en VERSLAVINGSSTOORNISSEN. Dr. Marie-Catherine Monté en Dr. Marieke Waignein MIDDELENGERELATEERDE en VERSLAVINGSSTOORNISSEN Dr. Marie-Catherine Monté en Dr. Marieke Waignein 28 november 2014 Middelengerelateerde problematiek 1. Algemeen A. Middelengebruik in België B. Gevolgen:

Nadere informatie

TABAK ALCOHOL GAMEN. algemene sociale vaardigheden

TABAK ALCOHOL GAMEN. algemene sociale vaardigheden Leerlijnen per graad : 3 de graad LO 10-12j Doelstelling: Versterken van de kennis en vaardigheden die kinderen nodig hebben om gezonde keuzes te maken en niet te roken, geen alcohol te drinken en op een

Nadere informatie

Evaluatie van de kankerplannen van de EU landen

Evaluatie van de kankerplannen van de EU landen 1 Evaluatie van de kankerplannen van de EU landen Overzicht van analyses en resultaten Renée Otter, MD, PHD, IKNL De bestaande analyses 2007: «Evaluation and integration of National Cancer plans»; EUROCAN+PLUS;

Nadere informatie

Good governance in a Complex World

Good governance in a Complex World Good governance in a Complex World Some examples from The Netherlands Rian van Gulijk-Boon Willem Stapel Subjects SD Team at the Ministry of Security & Justice Main Trends Use of SD and GMB (1): dealing

Nadere informatie

Werkplan Onderzoek Academisch Platform CPS. Arne Dormaels in opdracht van Marleen Easton, coördinator onderzoek 19 februari 2009

Werkplan Onderzoek Academisch Platform CPS. Arne Dormaels in opdracht van Marleen Easton, coördinator onderzoek 19 februari 2009 Werkplan Onderzoek Academisch Platform CPS Arne Dormaels in opdracht van Marleen Easton, coördinator onderzoek 19 februari 2009 INHOUD WERKPLAN 1. Inleiding 2. Visie en Doelstellingen 3. Organisatie 4.

Nadere informatie

PERSBERICHT 25 januari 2012. Definitieve resultaten eindejaarscontroles

PERSBERICHT 25 januari 2012. Definitieve resultaten eindejaarscontroles PERSBERICHT 25 januari 2012 Definitieve resultaten eindejaarscontroles Na zes weken sensibilisering en alcoholcontroles op de weg, maakt het Observatorium voor de Verkeersveiligheid van het BIVV de eindbalans

Nadere informatie

Onderzoeksvoorstel Voorbeelden van Taakherschikking in de Zorg

Onderzoeksvoorstel Voorbeelden van Taakherschikking in de Zorg Onderzoeksvoorstel Voorbeelden van Taakherschikking in de Zorg De Verpleegkundig Specialist: De invloed op zorgpraktijken, kwaliteit en kosten van zorg in Nederland Iris Wallenburg, Antoinette de Bont,

Nadere informatie

Raadsinformatiebrief

Raadsinformatiebrief Raadsinformatiebrief Van: J. Ragetlie Aan: de leden van de Gemeenteraad Onderwerp: Uitvoeringsprogramma Alcohol- en Drugsbeleid 2012 Steller: S. van Schijndel Datum: 18 januari 2012 Nr.: RIB-JR-1202 Geachte

Nadere informatie

Alternatieve afhandeling als keerpunt in een criminele carrière

Alternatieve afhandeling als keerpunt in een criminele carrière i Faculteit Rechtsgeleerdheid Universiteit Gent Academiejaar 2013-2014 Alternatieve afhandeling als keerpunt in een criminele carrière Masterproef van de opleiding Master in de rechten Ingediend door Fem

Nadere informatie

Perscommuniqué van het Federaal Planbureau

Perscommuniqué van het Federaal Planbureau Brussel, 01/06/2006 Meer informatie Michel aintrain Tel.: 02/507.74.57 ms@plan.be Kunstlaan 47-49 1000 Brussel Tel: +32 2 507.73.11 Fax: +32 2 507.73.73 E-mail: contact@plan.be http://www.plan.be... Het

Nadere informatie

MIDDELENGEBRUIK IN VLAANDEREN: EEN STAND VAN ZAKEN

MIDDELENGEBRUIK IN VLAANDEREN: EEN STAND VAN ZAKEN MIDDELENGEBRUIK IN VLAANDEREN: EEN STAND VAN ZAKEN Inhoud Dankwoord...7 Leeswijzer...8 HOOFDSTUK 1. HET (MEERVOUDIG) GEBRUIK VAN TABAK, ALCOHOL EN ILLEGALE DRUGS...10 1. Inleiding... 11 2. Gebruik Tabak...

Nadere informatie

21414 BELGISCH STAATSBLAD 15.04.2010 MONITEUR BELGE

21414 BELGISCH STAATSBLAD 15.04.2010 MONITEUR BELGE 21414 BELGISCH STAATSBLAD 15.04.2010 MONITEUR BELGE Een globaal en geïntegreerd drugsbeleid voor België Gemeenschappelijke Verklaring van de Interministeriële Conferentie Drugs - 25 januari 2010 - INHOUDSTAFEL

Nadere informatie

21414 BELGISCH STAATSBLAD 15.04.2010 MONITEUR BELGE

21414 BELGISCH STAATSBLAD 15.04.2010 MONITEUR BELGE 21414 BELGISCH STAATSBLAD 15.04.2010 MONITEUR BELGE Een globaal en geïntegreerd drugsbeleid voor België Gemeenschappelijke Verklaring van de Interministeriële Conferentie Drugs - 25 januari 2010 - INHOUDSTAFEL

Nadere informatie

Hoe zet ik een alcohol- en drugpreventiebeleid op in mijn onderneming? Informatiebrochure voor werkgevers

Hoe zet ik een alcohol- en drugpreventiebeleid op in mijn onderneming? Informatiebrochure voor werkgevers WG Hoe zet ik een alcohol- en drugpreventiebeleid op in mijn onderneming? Informatiebrochure voor werkgevers Wist u dat...? Het aantal probleemdrinkers bij de beroepsbevolking wordt geschat op 5 tot 10%.

Nadere informatie

2000 - Semester 1 2015

2000 - Semester 1 2015 POLITIËLE CRIMINALITEITSSTATISTIEKEN PLEEGPLAATS: GEMEENTE 2 - Semester 25 FPF/DGR/DRI/BIPOL POLITIËLE CRIMINALITEITSSTATISTIEKEN PLEEGPLAATS: GEMEENTE DEEL I: GERECHTELIJKE INBREUKEN 2 26 27 28 29 2 2

Nadere informatie

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW)

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) 14 november 2014 2 PROGRAMMA ESFRI Roadmap, wat is het en waar doen we het voor? Roadmap 2016 Verschillen met vorige Schets

Nadere informatie

Dagelijkse consumptie van yoghurt helpt hartziekten te voorkomen

Dagelijkse consumptie van yoghurt helpt hartziekten te voorkomen III World Congress of Public Health Nutrition Las Palmas de Grand Canarias 9-12 november 2014 Dagelijkse consumptie van yoghurt helpt hartziekten te voorkomen Een Europees onderzoek toont aan dat adolescente

Nadere informatie

Samenvatting WAHSP project

Samenvatting WAHSP project 1 Samenvatting WAHSP project Utrecht, 4-11-2011 Uitvoerders Stephen Snelders (UU), Fons Laan (UVA), Toine Pieters (UU) Probleemstelling Over historische context en achtergronden van de bijzondere Nederlandse

Nadere informatie

Alcohol en drugbeleid

Alcohol en drugbeleid Alcohol en drugbeleid Probleemstelling Er waren in de organisatie verschillende meldingen van problemen rond drankmisbruik. Het arbeidsreglement was niet voldoende uitgewerkt om tot een duidelijke aanpak

Nadere informatie

Evaluatie Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek-Vlaanderen

Evaluatie Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek-Vlaanderen Naam evaluatie Volledige naam Aanleiding evaluatie FWO Evaluatie Fonds voor Wetenschappelijk Onderzoek-Vlaanderen In de beheersovereenkomst 2002-2007 tussen de Vlaamse Gemeenschap en het Fonds voor Wetenschappelijk

Nadere informatie

Wat is de rol van de gemeente

Wat is de rol van de gemeente Landelijk beleid Wat is de rol van de gemeente Wat doen we al? Alcoholwetgeving: In de nieuwe D&H-wet worden verdergaande stappen gezet om het gebruik van alcohol onder jongeren te ontmoedigen Uitvoering

Nadere informatie

ACTIVITEITENVERSLAG. Cel Gezondheidsbeleid. Drugs. Maart 2006

ACTIVITEITENVERSLAG. Cel Gezondheidsbeleid. Drugs. Maart 2006 Directoraat-generaal Organisatie Gezondheidszorgvoorzieningen Dienst Psychosociale Gezondheidszorg Cel Drugs Cel Gezondheidsbeleid Drugs 2005 ACTIVITEITENVERSLAG Maart 2006 - Inhoudstafel Inhoudsopgave

Nadere informatie

EFSI Info-session for the Flemish Region

EFSI Info-session for the Flemish Region EFSI Info-session for the Flemish Region Publieke financiering van infrastructuurprojecten voor transport, ziekenhuizen, onderwijs, water en energie,... Brussels, 14 September 2015 1 Eligibility voor EFSI

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Uw Referentie 2015Z18749 Datum 4 november

Nadere informatie

22-10-2015. Tinnitus kwaliteit van leven en kosten. Besluitvorming. Vergoeding in Nederland. Effecten: kwaliteit van leven. Economische Evaluatie

22-10-2015. Tinnitus kwaliteit van leven en kosten. Besluitvorming. Vergoeding in Nederland. Effecten: kwaliteit van leven. Economische Evaluatie 220205 Condite, Nieuwegein, 205 Disclosure belangen spreker kwaliteit van leven en kosten Potentiële belangenverstrengeling Geen Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsering of

Nadere informatie

Moedige overheden. Stille kampioenen = ondernemingen. Gewone helden = burgers

Moedige overheden. Stille kampioenen = ondernemingen. Gewone helden = burgers Moedige overheden Stille kampioenen = ondernemingen Gewone helden = burgers Vaststellingen Onze welvaart kalft af Welvaartscreatie Arbeidsparticipatie Werktijd Productiviteit BBP Capita 15-65 Bevolking

Nadere informatie

Onderzoek naar werkzaamheid schematherapie bij borderline persoonlijkheidsstoornis en alcoholafhankelijkheid

Onderzoek naar werkzaamheid schematherapie bij borderline persoonlijkheidsstoornis en alcoholafhankelijkheid Onderzoek naar werkzaamheid schematherapie bij borderline persoonlijkheidsstoornis en alcoholafhankelijkheid presentatie ESPRi Symposium 26-11-2015 Michiel Boog, klinisch psycholoog, psychotherapeut Titel:

Nadere informatie

Inhoud. Lijst met afkortingen 13. Voorwoord 15. Inleiding 17

Inhoud. Lijst met afkortingen 13. Voorwoord 15. Inleiding 17 Inhoud Lijst met afkortingen 13 Voorwoord 15 Inleiding 17 DEEL 1 TRENDS IN CIJFERS OVER ILLEGALE DRUGS IN VLAANDEREN/BELGIË 1997-2007 19 HOOFDSTUK 1! ILLEGALE DRUGS. SITUERING EN DEFINIËRING 21 1.1 Wat

Nadere informatie

Hoe garanderen België en Europa veilige vaccins? Pieter Neels, FAGG

Hoe garanderen België en Europa veilige vaccins? Pieter Neels, FAGG Hoe garanderen België en Europa veilige vaccins? Pieter Neels, FAGG Disclaimer Niettegenstaande mijn betrokkenheid bij het Comité voor geneesmiddelen voor menselijk gebruik (CHMP), kan deze presentatie

Nadere informatie

Faculteit der Rechtsgeleerdheid

Faculteit der Rechtsgeleerdheid Faculteit der Rechtsgeleerdheid First results of a study into social policies for divorced families in the United States Mandatory parenting plans, mediation and parental divorce education Het ouderschapsplan

Nadere informatie

Etienne Janssen. Afd. CAT Preventiehuis

Etienne Janssen. Afd. CAT Preventiehuis Etienne Janssen Afd. CAT Preventiehuis Risicogroepen m.b.t. drugsmisbruik Jonge delinquenten Jongeren in zorginstellingen Vroegtijdige schoolverlaters Jongeren met sociale problemen Jongeren uit benadeelde

Nadere informatie

Het Nederlandse drugsbeleid

Het Nederlandse drugsbeleid Het Nederlandse drugsbeleid 1 juli 1999 De centrale doelstelling van het Nederlandse drugbeleid is de bescherming van de gezondheid van het individu, zijn directe omgeving en de samenleving als geheel.

Nadere informatie

VLIR- Seminar 28 mei 2013

VLIR- Seminar 28 mei 2013 VLIR- Seminar 28 mei 2013 Tweeledige focus (1) Upgrading Curriculum uitbreiding/ aanpassing van logopedische opleidingsonderdelen cruciaal t.a.v. betere hulpverlening binnen Surinaamse maatschappij m.n.

Nadere informatie

You bet! Educatief pakket over gokken voor 16-18-jarigen

You bet! Educatief pakket over gokken voor 16-18-jarigen You bet! Educatief pakket over gokken voor 16-18-jarigen V.U. Paul Van Deun VAD, Vanderlindenstraat 15, 1030 Brussel - januari 2016 D/2016/6030/3 De DrugLijn is een initiatief van VAD - VAD wordt gefinancierd

Nadere informatie

preventie regels sancties voorlichting hulpverlening tabak alcohol medicatie illegale drugs gokken

preventie regels sancties voorlichting hulpverlening tabak alcohol medicatie illegale drugs gokken D R U G S preventie B E L E I D regels sancties voorlichting hulpverlening tabak alcohol medicatie illegale drugs gokken inleiding Het drugspreventiebeleid handelt over het bezit, gebruik en verspreiden

Nadere informatie

INFO LOKAAL. ondersteuning voor de lokale hujo-groepen!

INFO LOKAAL. ondersteuning voor de lokale hujo-groepen! INFO LOKAAL ondersteuning voor de lokale hujo-groepen! Mei: Drugs- en alcoholbeleid Alcohol en andere drugs worden frequent gebruikt door jongeren, in het uitgaansleven, maar ook in de jeugdvereniging

Nadere informatie

IS PREVENTIE MEER KOSTEN-EFFECTIEF DAN CURATIE? Prof. Steven Simoens

IS PREVENTIE MEER KOSTEN-EFFECTIEF DAN CURATIE? Prof. Steven Simoens IS PREVENTIE MEER KOSTEN-EFFECTIEF DAN CURATIE? Prof. Steven Simoens ACHTERGROND Geneesmiddelen dragen bij tot gezondheid, maar groei in geneesmiddelenbudget overtreft economische groei In een context

Nadere informatie

Afval op de grens tussen legaal en illegaal

Afval op de grens tussen legaal en illegaal Afval op de grens tussen legaal en illegaal Dr. Lieselot Bisschop Post-doctoraal onderzoeker Faculteit Economie en Bedrijfskunde - Universiteit Gent Onderzoeksgroep Governing and Policing Security (GaPS)

Nadere informatie

Plaats van gebeuren: Conferentiecentrum Zebrastraat Adres: Zebrastraat 32 9000 Gent

Plaats van gebeuren: Conferentiecentrum Zebrastraat Adres: Zebrastraat 32 9000 Gent 5de Postuniversitaire Vormingscyclus Criminologie: Update in de criminologie Het slachtoffer vanactualia in het strafrecht en de criminologie en realiteit Van 11 februari 2010 tot en met 22 april 2010

Nadere informatie

IN 4 STAPPEN NAAR EEN VERKEERSVEILIGE GEMEENTE. Eef Delhaye

IN 4 STAPPEN NAAR EEN VERKEERSVEILIGE GEMEENTE. Eef Delhaye IN 4 STAPPEN NAAR EEN VERKEERSVEILIGE GEMEENTE Eef Delhaye Inhoud presentatie Idee 4 stappen Doel Rol van steden en gemeentes Rekening houdend met bevoegdheden Waar zit het probleem? Probleemanalyse Doelstellingen

Nadere informatie

(voor de wetgevende macht) en om corruptiezaken voor de rechter te brengen (voor de wethandhavingsorganen).

(voor de wetgevende macht) en om corruptiezaken voor de rechter te brengen (voor de wethandhavingsorganen). POLICY PAPER #2 STANDPUNT VAN DE KANDITATEN VOOR DE GEMEENTERAADS - VERKIEZINGEN VAN 2012 OVER DE NIS -AANBEVELINGEN INZAKE DE SAMENSTELLING VAN DE PARLEMENTAIRE CONTROLE - COMMISSIES BETREFFENDE DE VERKIEZINGSUITGAVEN

Nadere informatie

Drugsgerelateerde criminaliteit in Nederland in vergelijking met enkele West-Europese landen en de VS

Drugsgerelateerde criminaliteit in Nederland in vergelijking met enkele West-Europese landen en de VS Drugsgerelateerde criminaliteit in Nederland in vergelijking met enkele West-Europese landen en de VS Bureau Driessen Sociaal Wetenschappelijk Onderzoek Drugsgerelateerde criminaliteit in Nederland in

Nadere informatie

Employer Brand Maturity Grid 2011-2012 Een vergelijking van NL, Zweden en België

Employer Brand Maturity Grid 2011-2012 Een vergelijking van NL, Zweden en België Welkom #TOP100 Employer Brand Maturity Grid 2011-2012 Een vergelijking van NL, Zweden en België oktober 2012 Amsterdam Job Mensink Bjorn Veenstra Internationale Benchmark (SE, BE, NL) Internationaal onderzoek

Nadere informatie

Resultaten voor België Psychische Gezondheid Gezondheidsenquête, België, 1997

Resultaten voor België Psychische Gezondheid Gezondheidsenquête, België, 1997 6.2.1. Inleiding Binnen de verschillen factoren van risico gedrag heeft alcoholverbruik altijd al de aandacht getrokken van de verantwoordelijken voor Volksgezondheid. De WGO gebruikt de term "Ongeschiktheid

Nadere informatie