Hoeveel Vlaamse jongeren gebruiken alcohol of drugs?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hoeveel Vlaamse jongeren gebruiken alcohol of drugs?"

Transcriptie

1 OUDERAVOND JONGEREN, ALCOHOL EN ANDERE DRUGS CGG AHASVERUS ALCOHOL- EN DRUGPREVENTIE 2 CGG Ahasverus Centrum Geestelijke Gezondheidszorg Vestigingen in Asse, Halle, Vilvoorde en Grimbergen Preventie Alcohol en andere drugs (ook suïcide) Doelgroep: intermediairs Het ondersteunen van organisaties in het verantwoord omgaan met het thema. Koepel = VAD Vroeginterventie Hulpverlening Therapeuten, psychologen, maatschappelijk werkers, dokters, psychiaters Doelgroep: cliënten Allerlei problemen: angsten, depressie, opvoeding, alcohol en drugs, psychologische problemen, 10/05/2011 Annemie Durang Inhoud Cijfergegevens Cijfergegevens 2. Theoretisch kader Productinfo en wetgeving Puber zijn en experimenteren 5. Preventie mogelijk? 6. Reageren op (omgaan met) druggebruik 7. Help! Hoeveel Vlaamse jongeren gebruiken alcohol of drugs? VAD leerlingenbevraging 90 5 Mogelijk voor alle Vlaamse scholen Anonieme bevraging van alle leerlingen Secundair onderwijs: jaar VAD zorgt voor verwerking van de vragenlijsten en stelt een rapport op (per school, niet per klas of leerling!) VAD stelt ook een syntheserapport op ,8 78,3 20 gebruik tabak, alcohol en cannabis 67,9 53,8 24,9 22,9 17,3 14,3 11,8 7,6 2,9 0 ooit-gebruik gebruik laatste jaar gebruik laatste maand regelmatig 6 tabak alcohol cannabis 1

2 gebruik alcohol % eerste keer alcohol 16,9 18,6 18,7 16 regelmatig 23% nooit 22% 14 12, ,7 10 occasioneel 45% nooit laatste jaar 10% ,7 6,4 4 2,9 2 1,8 1,4 7 0 jonger dan 8 jaar 8 8 jaar 9 jaar 10 jaar 11 jaar 12 jaar 13 jaar 14 jaar 15 jaar 16 jaar 17 jaar 18 jaar en ouder 0,4 9 Beginleeftijd alcohol 7/10 kinderen zijn jonger dan 16 als ze voor het eerst alcohol gebruiken Maar: kinderen zijn gevoeliger voor de effecten van alcohol de lever heeft meer tijd nodig om alcohol l af te breken kinderen worden dus sneller dronken en zijn meer en langer onder invloed bovendien ontwikkelen de hersenen nog tot het 24 ste levensjaar (gemiddeld)! en hoe vroeger je met alcohol begint, hoe meer kans dat je later problemen krijgt als gevolg van drinken gebruik cannabis regelmatig 3% occasioneel 9% nooit laatste jaar 8% nooit 80% 10 nooit-gebruik van andere illegale drugs 99 97,8 97,4 97,4 99,5 100 werkelijk laatste maandgebruik 6de jaars inschatting door 12- à 18-jarigen Bevraging sociale norm (Lombaert, 2010) , XTC amfetamines tripmiddelen cocaïne GHB heroïne 10 0 sigaretten alcopops bier dronken slaap- of kalm.mid 5 cannabis 1 XTC 2

3 13 Normative belief Als je ervan overtuigd bent dat de meeste 15- jarigen weed roken, wordt dat voor jou de norm. Jongeren kijken vooral op naar de net iets oudere jongeren. Ze willen bij deze groep horen. Vele jongeren gaan zich volgens de normen van die groep gedragen. Meestal is dat een gepercipieerde norm en dus niet altijd correct. Of anders gesteld: de tiener kiest er voor om drugs te gebruiken als deel van het proces van groepsvorming, eerder dan groepsdruk. 14 Cijfergegevens STK Hoe zit het op onze school? Cijfergegevens STK Cijfergegevens STK 15 % Nooit Ooit Laatste jaar Occasioneel Regelmatig Tabak 71,3 28,7 16,7 15,1 1,6 Alcohol 22,4 77,6 68,6 56,1 12,5 Cannabis 81,4 18,6 12,2 11,2 1 Andere illegale drugs Gokken (automaten) 98, ,5 0 0,4 0 0, ,4 5,1 0,3 16 % van gebruik stijgt met de leeftijd Veel meer occasioneel gebruik dan regelmatig gebruik Roken: geen verschillen tussen jongens en meisjes Alcohol: Vooral in het weekend Meer jongens dan meisjes Bier wordt het meest gedronken Cijfergegevens STK Cijfergegevens STK 17 Medicatie, ooit-gebruik: Lichte pijnstillers: 91,9 % Zware pijnstillers: 47,3 % Slaapmiddelen: 7,7 % Kalmeermiddelen: 3,8 % Medicijnen voor ADHD: 4,7 % Antidepressiva: 0,8 % Opwekmiddelen: 3,7 % 18 Cannabis: 22,4 % van de derde graad rookte het laatste jaar (20,5 % occasioneel) Regelmatige gebruikers vooral jongens Andere illegale drugs (XTC, amfetamines, trips, cocaïne, GHB, heroïne) worden nauwelijks tot niet gebruikt 2,9 % gebruikte ooit een andere illegale drug dan cannabis 9 leerlingen gebruiken het voorbije jaar een andere illegale drug dan cannabis 3

4 19 Cijfergegevens STK motieven Motieven om geen alcohol te drinken (alle nooit) Omdat ik geen alcohol nodig heb (82,9 %) Omdat alcohol drinken ongezond is (54,5 %) Omdat alcohol drinken gevaarlijk is (41,2 %) Omdat drinken op mijn leeftijd verboden is (39 %) Omdat ik nuchter wil blijven (39 %) Omdat ik sportief ben (37,7 %) Omdat ik een sterke persoonlijkheid heb (37,7 %) 20 Cijfergegevens STK motieven Motieven om wel alcohol te drinken (alle ooit) Voor de gezelligheid met vrienden (77,7 %) Omdat ik er zin in had (66,9 %) Omdat het me werd aangeboden (42,7 %) Om me goed te voelen (13,3 %) Om dronken te worden (10,9 %) Om zorgen te vergeten (8,6 %) Om zelfzekerder te zijn (7,6 %) Uit verveling (6,4 %) (deze laatste 5 het meeste in de derde graad!) 21 Cijfergegevens STK motieven Motieven om geen cannabis te roken (alle nooit) Omdat ik geen cannabis nodig heb (82,9 %) Omdat cannabis gevaarlijk is (69,2 %) Omdat cannabis gebruiken ongezond is (68,1 %) Omdat ik een sterke persoonlijkheid heb (48,4 %) Omdat cannabis verboden is (40,8 %) Omdat de effecten me niet interesseren (39 %) Uit overtuiging (26,4 %) Uit schrik voor de reactie van mijn ouders (24,1 %) 22 Cijfergegevens STK motieven Motieven om wel cannabis te roken (alle ooit) Voor de gezelligheid met vrienden (63,7 %) Uit nieuwsgierigheid (56,3 %) Omdat het me werd aangeboden (40,5 %) Om te ontspannen (40 %) Omdat ik er zin in had (34,7 %) Om stoned (high) te worden (32,1 %) Om me goed te voelen (26,3 %) Om zorgen te vergeten (9,5 %) Om goed te kunnen slapen, uit verveling (6,6 %) 23 Cijfergegevens STK 9% drinkt regelmatig bier 30% van de lln < 16j die voorbije jaar alcohol dronken 23,3% 3% gebruikte voorbije jaar zware pijnstillers 12,2% gebruikte voorbije jaar cannabis; 3 de 22,4% Motieven voor gebruik > 3 de (cannabis!): problematisch gebruik? 24 Theoretisch kader 4

5 25 Dé (probleem)gebruiker bestaat niet (Zinberg, 1984) Mens Milieu Middel 26 Dé (probleem)gebruiker bestaat niet (Zinberg, 1984) Mens persoonlijkheid, geslacht, leeftijd, actuele gemoedstoestand, kennis en opvattingen, waarden en normen, biochemische kenmerken, sociale vaardigheden Milieu Middel context van gebruik, gezin, school, bedrijf, vrienden, belangrijke derden, subcultuur, uitgaanscultuur, media, socio economische factoren, cultuur, wetgeving aanbod, werking en invloed, hoeveelheid en wijze van gebruik 27 Het gezin als voorbeeldfunctie Wat we leren uit onderzoek Afkeuring door ouders Sterk beschermende factor voor elk middel Duidelijk standpunt zonder preken of opgestoken vinger (wel humor of een schalkse opmerking) Gebruik door ouders Gebruik door ouders is een risicofactor voor alcoholgebruik, dronkenschap en slaap- en kalmeringsmiddelen Voorbeeldfunctie Voorbeeldfunctie Percentage van leerlingen die minstens één keer een sigaret rookten Ouders roken Eén ouder Beide ouders Broers en zussen Broers en zussen Totaal niet rookt roken roken niet roken N=3042 N=2396 N=1554 N=4847 N=1276 N= ,3 % 38,2 % 43,1 % 28,0 % 59,1 % 35,0 % N=857 N=910 N=663 N=1348 N=744 N=2442 Ouders of leerkrachten niet dé schuldigen Ook van toepassing op vrienden 29 Realiteit is veel complexer! Ouders en leerkrachten hebben invloed maar beperkte invloed Veel factoren die meespelen: temperament, familie, leeftijdsgenoten, school, TV, specifieke kenmerken drug, Zoek naar je positieve invloeden! 30 Wat we leren uit onderzoek Afkeuring door vrienden Beschermende factor voor bijna elk middel Duidelijk standpunt: gesprekken over drugs in de klas hebben nut! Standpunten laten verwoorden Gebruik door vrienden Risicofactor Voorbeeldfunctie (Let op: niet de slechte vrienden zetten de jongere aan tot druggebruik. De jongere gaat het gedrag vertonen dat zijn vrienden vertonen (of dat hij veronderstelt dat ze tonen, normative belief.)) 5

6 Definitie Verslavingspiramide 31 Een drug: is een psychotrope stof die het gedrag, het gevoel en de waarneming verandert met dat doel wordt ingenomen en kan leiden tot afhankelijkheid ( verslavend werken) ook andere verslavingen: eten, gokken, internet, 32 Verslaving Overmatig gebruik Sociaal gebruik Experimenteel gebruik Eerste kennismaking Ik zit eraan vast, ik kan niet zonder. Als ik niet onder invloed ben, voel ik me slecht. Het hoort er altijd bij, het is een gewoonte. Af en toe gebruiken voor het effect, de sfeer. De voordelen zijn groter dan de nadelen. Proberen, zonder dat er een belangrijke reden is. Ja of nee zeggen. 33 Belangrijke begrippen Afhankelijkheid: twee soorten 1. Lichamelijke afhankelijkheid het plotseling ontbreken of het drastisch verminderen van de drug veroorzaakt ontwenningsverschijnselen tolerantie (gewenning): steeds meer nodig hebben om hetzelfde effect te bekomen zeer duidelijk bij: alcohol, veel geneesmiddelen en opiaten voorbeelden: slecht slapen, angsten, beven, zweten, prikkelbaarheid, epilepsie of delirium tremens 34 Belangrijke begrippen Afhankelijkheid: twee soorten 2. Geestelijke afhankelijkheid persoonlijke binding ten aanzien van een bepaald middel, of een bepaalde activiteit het enige zinvolle in het leven is op zoek gaan naar, het uitvoeren van en het herstellen van de gevolgen van het zuchtige gedrag onprettig gevoel zonder de drugs, craving, zucht herval heeft hier vaak mee te maken! 35 Drugs problemen - verslaving 36 Productinformatie 3 problemen 1 drugs verslaving 6

7 37 XTC stimulerende (cocaïne, speed, cafeïne) Soorten drugs bewustzijnsveranderende (LSD, paddo s) nicotine smartdrugs cannabis psychoactieve medicatie ketamine vluchtige snuifmiddelen alcohol GHB verdovende (opiaten) 38 Indeling producten Legale/illegale producten (vb alcohol ><cannabis) Soft drugs/hard drugs (vb cannabis >< alcohol) tegenwoordig: soft en hard gebruik! Effecten op bewustzijn: verdovende of dempende middelen stimulerende of opwekkende middelen hallucinogene of bewustzijnsveranderende middelen combinaties 39 Vuistregel Effecten van drugs verschillen naargelang het individu, hoe vaak en hoeveel er wordt gebruikt, de plaats en het moment van het gebruik! 40 Verdovende middelen Alcohol Opiaten (heroïne, morfine, methadon, ) GHB (misleidende benaming: vloeibare XTC ) Benzodiazepines (benzo s) = slaap- en kalmeermiddelen Alcohol Alcohol 41 Wat? bier, wijn, sterke drank, mixdranken Wetgeving vanaf 16 jaar: een gewoon pintje mag, sterke drank is verboden vanaf 18 jaar: sterke drank ook toegelaten Manieren van gebruik wordt gedronken of in voedsel verwerkt (pralines, sausen, gebak, ) 42 Effecten afhankelijk van persoonlijkheid & omstandigheden lichaamsgewicht vetmassa geslacht snelheid waarmee je drinkt stress, vermoeidheid volle of lege maag zuurstof 7

8 43 Richtlijnen voor jongeren Algemeen Geen alcohol onder de 16 jaar Geen sterke drank onder de 18 jaar Jongens en meisjes tussen de jaar Niet meer dan 1-2 standaardglazen per keer Niet meer dan 2 dagen per week Geen wekelijkse gewoonte 44 Richtlijnen voor volwassenen 14/21 regel drink gemiddeld niet meer dan 3 (m) / 2 (v) glazen alcohol per dag drink maximaal 5 (m) / 3 (v) glazen per keer drink ten minste 2 dagen in de week geen alcohol 45 1 glas bier = 1 glas cognac 46 Alcopops (Booster: stimulerende drank) (Red Bull) Blaster: stimulerende stof + alcohol (Vodka Red Bull) Premix dranken: sterke drank + limonade (Bacardi Breezer) Shooter: sterke drank + stimulerende stof (Flügel) 47 Alcohol wist je dat? Reactievermogen na 2 glazen 0,5 sec trager (bij 80 km/u remafstand 11m ) Lichamelijke afkick: 3 tot 7 dagen Kater = vochttekort in de hersenen Glas bier = 85 calorieën, rode wijn 80 Matig alcoholgebruik (1 glas per dag) werkt beschermend tegen hart- en vaatziekten maar verhoogt het risico op hersenbloedingen 48 GHB Vloeibare XTC bestaat niet! Reputatie rape-drug? Verwarring met Flügel Out gaan hoort er bij Minieme grenzen in dosering 8

9 49 Opwekkende middelen Cafeïne Nicotinei Cocaïne, crack Amfetamines (speed) 50 Nicotine wist je dat? Naast tabak bevat een sigaret 599 andere ingrediënten (additieven) Tabaksrook bevat meer dan 4000 stoffen Van alle stoppogingen slaagt 5 à 7% (na een jaar nog steeds gestopt) Gratis telefoonlijn of LOGO: 51 Bewustzijnsveranderende middelen Cannabis LSD Paddenstoelen (paddo s) 52 Cannabis Wat? afkomstig van de hennepplant (cannabis sativa) actief bestanddeel = THC (tetrahydrocannabinol) marihuana (weed/wiet): gedroogde en verkruimelde vrouwelijke bloemtoppen, grijsgroen tot groenbruin (prijs: 3,5 tot 7,5 per gram) hasj (shit): lichtbruin tot zwart harsextract van op de vrouwelijke bloemtoppen, wordt tot blokjes of pakjes gekneed (prijs: 6 tot 10 per gram) hasjolie: een alcoholisch extract van hennep dat bij ons eerder zelden voorkomt Cannabis Cannabis 53 Wetgeving cannabis invoeren, produceren, bezitten, gebruiken en verkopen is in België voor iedereen illegaal en dus strafbaar! voor +18: kleine hoeveelheid cannabis (3 gram of 1 plant) voor pers gebruik politionele registratie, d.w.z. dat de politie geen PV opmaakt maar enkel plaats, datum en uur van de feiten, aard van het gebruik en omschrijving van de middelen registreert wel PV bij indicatie van problematisch gebruik, openbare overlast, verzwarende omstandigheden of specifieke uitzonderingen 54 Manieren van gebruik roken, vermengd met tabak (een opgerolde sigaret met kartonnen filtertje) joint/stick roken, puur, als sigaret, in een speciaal pijpje, een waterpijp of met verdamper verwerkt in voedsel of drank (spacecake of thee) 9

10 Cannabis Cannabis 55 Effecten sterk afh van hoeveelheid, kwaliteit, manier van gebruik, je persoonlijkheid, verwachtingen en de situatie prettig gevoel van vrolijkheid ( high ) maar let op: gevoel (pos én neg) van het moment wordt versterkt klamme handen en zwaar gevoel in armen en benen ( stoned ) lachkicks, drang naar zoetigheid (vreetkicks), hallucinaties stimuleert gedachtewereld en fantasie geeft positieve kijk op de wereld verandert tijdsbeleving, realiteit anders beleven in zich zelf gekeerd ogen rooddoorlopen en pupillen wijd open 56 Risico s korte termijn versterkt stemming van het moment bij mensen die psychisch kwetsbaar zijn kan cannabis de problemen uitlokken of vergroten nauwkeurige bewegingen verlopen moeilijker zich concentreren, logisch denken en onthouden (het korte termijngeheugen) gaan moeizamer bij een te hoge dosis kan men angstig, duizelig of misselijk worden en zelfs flauwvallen daling bloeddruk en snellere hartslag Cannabis 57 Risico s lange termijn meer teer dan een gewone sigaret! vermindering concentratie, geheugen en leerprestaties demotivatie en verminderde vitaliteit kan persoonlijke ontwikkeling remmen sociale isolatie geestelijke afhankelijkheid op jonge leeftijd: hersenbeschadiging? 58 Combinaties XTC Ketamine Vluchtige snuifmiddelen Smartdrugs Websites rond alcohol Andere websites

11 Online hulpverlening (18+) Algemene sites VAD: DrugLijn: ida-web: Puber zijn en experimenteren Enkele kenmerken van puberteit laatste stap naar volwassenheid emoties kunnen extreem en wisselvallig zijn (buitenkant binnenkant) niet altijd even goed in vel (grote lichamelijke veranderingen) afstand nemen van gezin, alles voor de vrienden (ook impact van idolen) nieuwsgierigheid willen experimenteren grenzen verleggen hoort experimenten met drugs er ook bij? invloed van ouders blijft belangrijk! ook als ouder ben je op zoek Preventie mogelijk? Beginleeftijd alcohol /10 kinderen zijn 13 jaar of jonger als ze voor het eerst alcohol gebruiken Maar: kinderen zijn gevoeliger voor de effecten van alcohol de lever heeft meer tijd nodig om alcohol l af te breken kinderen worden dus sneller dronken en zijn meer en langer onder invloed bovendien ontwikkelen de hersenen nog tot het 24 ste levensjaar (gemiddeld)! en hoe vroeger je met alcohol begint, hoe meer kans dat je later problemen krijgt als gevolg van drinken 11

12 67 10 tips voor u 1. Stel het startmoment zo lang mogelijk uit 2. Kies als ouder samen 3. Stel tijdig regels 4. Bespreek regelovertreding g 5. Praat op een goede manier over alcohol 6. Blijf op de hoogte van wat uw kind doet 7. Bespreek de korte termijngevolgen van alcoholgebruik 8. Zelf het goede voorbeeld geven werkt 9. Praat met andere ouders 10. Informeer u tijdig 68 Heeft u oudere kinderen? Spreek af dat alcoholgebruik beperkt blijft tot 1 à 2 avonden Bespreek de effecten en risico s van alcoholgebruik Spreek af hoeveel glazen ze mogen of kunnen drinken Laat hen vooral niet drinken op de avond voordat ze naar school, werk of sportactiviteiten moeten Spreek af dat uw zoon/dochter niet drinkt terwijl hij/zij nog met de fiets, brommer, motor of auto moet rijden Informeer hen dat bij te veel drinken ook de volgende ochtend het promillegehalte nog te hoog kan zijn om de openbare weg te gebruiken Aarzel niet om informatie te vragen of hulp te zoeken Nog meer info: 69 Drugpreventie begint vroeg Wat kan je doen als ouder? Een goede relatie opbouwen met je kind Aandacht besteden aan alcohol en andere drugs doorheen de opvoeding Reageren als je vermoedt of weet dat je kind drinkt of drugs gebruikt 70 Een goede relatie met je kind Uit onderzoek: een positieve invloed op het uitstellen of het ontmoedigen van het eerste druggebruik én vermindert het risico op misbruik van middelen Wat is een goede ouder-kind relatie? Hangt af van leeftijd en persoonlijkheid kind Steeds zoeken naar evenwicht 71 Een goede relatie met je kind Belangrijke aspecten: Graag zien Aanmoedigen en bevestigen Grenzen stellen Toezicht uitoefenen Praten en samen dingen doen Verantwoordelijkheid geven Leren omgaan met tegenslagen 72 Aandacht besteden aan alcohol en drugs Goede band met zoon/dochter = stabiele basis Open en vertrouwelijk kunnen praten Tijdens puberjaren kan dit moeizaam en stroef lopen Dus niet wachten om het thema aan te kaarten! Slapende honden wakker maken? Kinderen komen er altijd mee in aanraking: ouders die een glas wijn drinken, oudere broer of zus die rookt, film, muziek, 12

13 73 Aandacht besteden aan alcohol en drugs Thema aankaarten wanneer zoon/dochter nog niet drinkt of geen drugs gebruikt heeft meer open voor jouw ideeën en mening beter gewapend bij discussies tussen leeftijdsgenoten meer kans op uitstellen van beginleeftijd 74 Aandacht besteden aan alcohol en drugs Wat vertel je best over alcohol en drugs? Concrete voorbeelden als aanleiding: nonkel die te veel gedronken heeft op het familiefeest, grootmoeder die slaapmiddelen neemt, eigen gebruik, Eerlijke, correctie informatie: nadelen, risico s én voordelen Eventueel met hulp van informatieve sites 75 Aandacht besteden aan alcohol en drugs Je eigen voorbeeldgedrag Er bestaat een verband tussen het druggebruik van ouders en dat van hun kinderen (maar ook individuele kenmerken van jongere spelen mee) Voorbeeldfunctie van ouders: opvoeden = waarden en normen doorgeven (bv gezondheid, genieten van het leven, ) Belangrijkste: bereid zijn hierover te praten, eigen fouten kunnen toegeven Belang van leeftijdsgenoten bij beginnend gebruik. Bij ernstiger druggebruik neemt belang van gunstige gezinsfactoren toe. 76 Aandacht besteden aan alcohol en drugs Bereid jezelf voor Wat vind jij verantwoord gebruik van alcohol? Wat vind jij van roken? Welke houding verwacht je van je kind? Welke informatie wil je graag meegeven? Informeer jezelf: zie sites Praat ook met andere ouders: hoe pakken zij het aan? 77 Aandacht besteden aan alcohol en drugs Geef grenzen aan Strikte grens duidelijker, overschrijding is dan relatief onschuldig (eerder: geen alcohol tot 16 jaar dan af en toe of een beetje ) Ouders moeten grenzen stellen Grens nee zeggen Proces van vallen en opstaan Grenzen moeten kunnen bijgesteld worden Maak afspraken op voorhand 78 Reageren op (omgaan met) druggebruik 13

14 Reageren bij bewijs Reageren bij bewijs Gesprek aangaan Doel: uiten van bezorgdheid, zicht krijgen op druggebruik, grenzen stellen, afspraken maken Bereid het gesprek voor kies een goed moment Blijf rustig denk na alvorens te reageren Begin met wat je vastgesteld hebt: Ik heb tijdens het poetsen dit pakje gevonden. Volgens mij is het cannabis. Ik zou daar graag eens over praten met jou. Laat ruimte om hierop te reageren - luister! Waarom-vragen best vermijden Respecteer zijn/haar mening Geef ook je eigen mening Persoon gedrag g Grenzen stellen + duidelijk maken welke consequentie volgt indien grens overschreden wordt Oog hebben voor wat wel goed loopt Hou toezicht Zoek hulp indien nodig Inschatting maken van het gebruik Reageren bij vermoeden Wat wordt er gebruikt? Hoeveel? Op welke momenten? Met wie? Heeft jongere nog interesse voor hobby s? Hoe verlopen de contacten t met leeftijdsgenoten? t Hoe zijn schoolresultaten? Hoe is deelname aan gezinsleven? Houdt zoon/dochter zich aan afspraken? Niet altijd bewijs aanwezig, vaker vermoeden Op basis van signalen Signalen Mogelijke signalen Kunnen zo gewoon zijn dat ze niet opvallen Onmogelijk allemaal op te sommen Kunnen verschillen van persoon tot persoon Kunnen ook wijzen op andere problemen Belangrijk: Meerdere signalen op korte tijd Gedrag wijkt sterk af van het normale gedrag Anderen merken het ook op Sociaal Moeilijker slapen Stemmingswisseli ngen Geld anders besteden Relatieproblemen Wisselende interesses Andere vrienden Isolement Organisatie Vergeetachtig Financiële problemen Te laat komen Onsamenhangend e verhalen Fysiek Andere kleren Onverzorgd Speciale geur Vermageren Bleek zien Vermoeidheid Leren Slechtere schoolresultaten l Minder concentratie Spijbelen 14

15 85 Reageren bij vermoeden Niet vanzelfsprekend dat druggebruik opgemerkt wordt, kan onzichtbaar verlopen Schuldgevoel bij ouders is vaak onterecht Niet wachten op bewijzen om een gesprek aan te gaan met jongere Gesprek op basis van concrete signalen, vermoeden uiten Maak afspraken en volg op Deur laten open staan (jongeren geven zelden onmiddellijk toe dat ze gebruiken) 86 Reageren op: algemeen Hét recept om middelengebruik te voorkomen bestaat niet Als ouder ben je één factor (MMM) Belangrijk: jezelf niet isoleren maar hulp vragen (andere ouders of hulpverlening) Horen, zien en blijven praten 87 Help! 88 Info 89 Online hulpverlening (18+) 90 Huisarts Info en hulpverlening JAC (Jongeren Advies Centrum) CAW (Centrum Algemeen Welzijnswerk) CAW Delta vestigingen in Dilbeek, Lennik en Ninove (antenneposten in o.a. Merchtem ) CAW Vilvoorde J.B.Nowélei Vilvoorde 02/

16 91 CGG CGG Ahasverus, vestigingen in Asse, Halle, Vilvoorde en Grimbergen 02/ CGG De Pont, vestiging in Mechelen 015/ Drugspecifieke hulpverlening MSOC Vilvoorde Leuvensestraat 7, 1800 Vilvoorde 02/ De Spiegel Asse Nieuwsstraat 36, 1730 Asse 02/ Jongerengroep Ahasverus Groep voor druggebruikende jongeren (12-18 jaar) in Vilvoorde en Asse Omgeving maakt zich zorgen en meldt de jongere aan Intakegesprek 5 groepssessies voor de jongere 2 infoavonden voor ouders Afrondend gesprek 94 Eindconclusies Niet alle jongeren gebruiken drugs en niet alle jongeren die in contact komen met drugs raken afhankelijk! Wacht niet met het thema drugs aan te snijden tot je zoon of dochter er mee in aanraking komt! Verschillende factoren spelen een rol bij het ontstaan van een afhankelijkheid. Signalen zijn geen magische handleiding om druggebruik vast te stellen maar wel een belangrijk aandachtspunt. 95 Eindconclusies 2 Reageren op een vermoeden van of het weten van druggebruik doe je als ouder best aan de hand van een open gesprek i.p.v. de controle fors op te drijven. 96 CGG Ahasverus Preventieteam Alcohol & Drugs Leen De Rooms Annemie Durang Als ouder (of leerkracht) kan je invloed uitoefenen. Muurveld Asse Productinfo: zie site van de DrugLijn. Informeer jezelf! Bijkomende ondersteuning is mogelijk, aarzel niet om hulp te vragen. 02/

Basisvorming drugs & & drugge g bruik i

Basisvorming drugs & & drugge g bruik i Basisvorming drugs & druggebruik 1. Drugpunt en PZ Deinze -Zulte 2. Productinformatie: soorten drugs 3. Wetgeving 4. Welke drugs worden door onze leerlingen gebruikt? Inhoud 5. Hoe moeten we dat druggebruik

Nadere informatie

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Agenda Genotmiddelen Energiedrank Roken: sigaret, waterpijp en shishapen Alcohol Cannabis Opvoedtips Wat zijn genotmiddelen?

Nadere informatie

Uw kind en genotmiddelen Dinsdag 7 oktober 2014. Linda van Delft Gezondheidsbevorderaar 088-3084284 lvandelft@ggdhm.nl

Uw kind en genotmiddelen Dinsdag 7 oktober 2014. Linda van Delft Gezondheidsbevorderaar 088-3084284 lvandelft@ggdhm.nl Uw kind en genotmiddelen Dinsdag 7 oktober 2014 Linda van Delft Gezondheidsbevorderaar 088-3084284 lvandelft@ggdhm.nl Wat zijn genotmiddelen? Dit zijn stoffen die een verandering van het bewustzijn veroorzaken

Nadere informatie

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Gaby Herweijer Adviseur Gezondheidsbevordering

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Gaby Herweijer Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Gaby Herweijer Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom in de Puberteit Pubers ondergaan veel veranderingen Vrienden School Lichamelijk Seksualiteit Hersenen Pubers vragen

Nadere informatie

Pubers en genotmiddelen. Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014

Pubers en genotmiddelen. Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014 Pubers en genotmiddelen Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014 Overzicht - Inleiding - (hersen)ontwikkeling pubers - Genotmiddelen: - energiedrank - roken - alcohol - Opvoeding en

Nadere informatie

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Agenda Genotmiddelen Pubergedrag en hersenontwikkeling Energiedrank Roken: sigaret, waterpijp en shishapen Alcohol Opvoedtips

Nadere informatie

Liska Vulperhorst Preventiewerker

Liska Vulperhorst Preventiewerker Liska Vulperhorst Preventiewerker Tactus Verslavingszorg Vijf circuits Behandeling & Begeleiding Sociale Verslavingszorg Forensische Verslavingszorg Verslavingsreclassering Preventie & Consultancy Programma

Nadere informatie

TABAK ALCOHOL GAMEN. algemene sociale vaardigheden

TABAK ALCOHOL GAMEN. algemene sociale vaardigheden Leerlijnen per graad : 3 de graad LO 10-12j Doelstelling: Versterken van de kennis en vaardigheden die kinderen nodig hebben om gezonde keuzes te maken en niet te roken, geen alcohol te drinken en op een

Nadere informatie

Drugpunt 24 februari 2015. Drugpunt Drugs Druggebruik begrijpen Vroeginterventie Opvallende verschijnselen In de praktijk Vragen

Drugpunt 24 februari 2015. Drugpunt Drugs Druggebruik begrijpen Vroeginterventie Opvallende verschijnselen In de praktijk Vragen Drugpunt 24 februari 2015 Drugpunt Drugs Druggebruik begrijpen Vroeginterventie Opvallende verschijnselen In de praktijk Vragen DRUGPUNT TEAM Filip Claeys filip.claeys@drugpunt.be 09/381 86 63 of 0498

Nadere informatie

Forum Opvoedingsondersteuning Westhoek. 8 10 2013 Jonkershove (Houthulst)

Forum Opvoedingsondersteuning Westhoek. 8 10 2013 Jonkershove (Houthulst) Forum Opvoedingsondersteuning Westhoek 8 10 2013 Jonkershove (Houthulst) Programma Timing 9u00-9u15 9u15-10u15 10u15-10u30 10u30-11u30 11u30 Inhoud Verwelkoming Workshop deel I Pauze Workshop deel II Broodjesmaaltijd

Nadere informatie

Leerlijnen per drug : ALCOHOL Onderwijsvorm: KLEUTER EN LAGER

Leerlijnen per drug : ALCOHOL Onderwijsvorm: KLEUTER EN LAGER Leerlijnen per drug : ALCOHOL Onderwijsvorm: KLEUTER EN LAGER kleuter 2,5-6j 1 ste graad LO 6-8j 2 de graad LO 8-10j 3 de graad LO 10-12j doelstelling doelstelling doelstelling doelstelling Versterken

Nadere informatie

Wat je moet weten over hasj en wiet

Wat je moet weten over hasj en wiet Wat je moet weten over hasj en wiet 1 2 Je hebt vast wel eens van hasj of wiet gehoord. Hasj en wiet zijn drugs. Hasj en wiet worden meestal gerookt. Er wordt een soort sigaret gedraaid met tabak en hasj

Nadere informatie

Bert Vinken. Vincent van Gogh Voor geestelijke gezondheidszorg. Presentatie alcohol en opvoeding Trimbos-instituut

Bert Vinken. Vincent van Gogh Voor geestelijke gezondheidszorg. Presentatie alcohol en opvoeding Trimbos-instituut Nee tegen alcohol (en drugs) schade Bert Vinken Vincent van Gogh Voor geestelijke gezondheidszorg Programma 19.30 uur 20.30 uur 20.45 uur 21.30 uur Presentatie Pauze vraag en antwoord Einde Drugs Definities

Nadere informatie

HOE KUNNEN OUDERS TABAK-, ALCOHOL- EN DRUGGEBRUIK BIJ HUN KINDEREN VOORKOMEN OF UITSTELLEN?

HOE KUNNEN OUDERS TABAK-, ALCOHOL- EN DRUGGEBRUIK BIJ HUN KINDEREN VOORKOMEN OF UITSTELLEN? HOE KUNNEN OUDERS TABAK-, ALCOHOL- EN DRUGGEBRUIK BIJ HUN KINDEREN VOORKOMEN OF UITSTELLEN? Deinze 4 juni 2013 www.drugpunt.be/heelwatinhuis Drugpunt Leie & Schelde Filip Claeys Sanne Foulon www.drugpunt.be

Nadere informatie

Epidemiologische gegevens

Epidemiologische gegevens Epidemiologische gegevens ESPAD (Vlaanderen) European School Survey Project on Alcohol and other Drugs Deelname van 35 landen 15- en 16-jarigen Sinds 2003 ook deelname van België (n= 2.320) Hieronder de

Nadere informatie

speciaal onderwijs lesbrief drugs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

speciaal onderwijs lesbrief drugs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL speciaal onderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: KENNISMAKING MET DRUGS 3 SOORTEN DRUGS 3 WAT DOEN DRUGS? 4 VERSLAAFD AAN DRUGS

Nadere informatie

De puberteit 9/21/2015. Programma. Indeling naar werking. Wat zijn genotmiddelen? Welkom bij Uw kind en genotmiddelen

De puberteit 9/21/2015. Programma. Indeling naar werking. Wat zijn genotmiddelen? Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Programma Welkom bij Uw kind en genotmiddelen (hersen)ontwikkeling pubers Genotmiddelen Energydrinks Roken Alcohol en genotmiddelen Eef Hollman Adviseur Gezondheidsbevordering Indeling naar werking Wat

Nadere informatie

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Wat zijn genotmiddelen? Stoffen die een verandering van het bewustzijn veroorzaken en om die reden worden gebruikt. Verdovend

Nadere informatie

Alcohol- en cannabisgebruik bij jongeren

Alcohol- en cannabisgebruik bij jongeren 1 Alcohol- en cannabisgebruik bij jongeren 2 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Prevalentie... 3 Wetgeving... 4 Motieven... 4 Gevolgen... 6 Werking en herkenbaarheid... 8 Aanpak: Aandachtspunten voor opvoedings-ondersteuners

Nadere informatie

a) In heel je leven... b) In de voorbije 12 maanden... c) In de voorbije 30 dagen... 1 2 3 4 5 6 7

a) In heel je leven... b) In de voorbije 12 maanden... c) In de voorbije 30 dagen... 1 2 3 4 5 6 7 1. Je bent 1 een jongen 2 een meisje 2. In welk jaar ben je geboren? Jaar 19 3. Welke van de volgende personen maken deel uit van je huisgezin? Kruis aan wat van toepassing is. 1 Vader 1 Stiefvader 1 Moeder

Nadere informatie

Jawel, je staat model!

Jawel, je staat model! Jawel, je staat model! Jawel, je staat model! Als ouder, grootouder, heb je een voorbeeldfunctie voor de jongere generaties. Zeker voor hun puberteit is het gezin voor kinderen een belangrijk referentiekader.

Nadere informatie

Middeleninfo. Alcohol. Tripmiddelen

Middeleninfo. Alcohol. Tripmiddelen Middeleninfo Alcohol Tabak Cocaïne Hasj Heroïne Paddo's Smartdrugs Speed Tripmiddelen XTC Alcohol Afhankelijkheid Gewenning Alcohol & Bij 'sociaal gebruik' kan er al sprake zijn van matige geestelijke

Nadere informatie

Hasj en wiet zijn drugs. Dat heet blowen. In deze folder vind je:

Hasj en wiet zijn drugs. Dat heet blowen. In deze folder vind je: Je hebt vast wel eens van hasj of wiet gehoord. Hasj en wiet zijn drugs. Hasj en wiet worden meestal gerookt. Er wordt een soort sigaret gedraaid met tabak en hasj of wiet. Dat heet blowen. In deze folder

Nadere informatie

Dat doet mijn kind toch niet?!

Dat doet mijn kind toch niet?! Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs 17 maart 2016 marion.kooij@brijder.nl 088 3583 880 06 30 26 24 83 www.twitter.com/brijderjeugd Brijder jeugd Preventie Voorlichting (in de

Nadere informatie

Pubers en blowen Gaby Herweijer Gezondheidsbevorderaar

Pubers en blowen Gaby Herweijer Gezondheidsbevorderaar Pubers en blowen Gaby Herweijer Gezondheidsbevorderaar Programma Soorten genotmiddelen Het puberbrein Genotmiddelen; Waterpijp Blowen Opvoeding Wat zijn genotmiddelen? Dit zijn stoffen die een verandering

Nadere informatie

27 mei 2015 Sanne Louw Kikid & marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83. www.twitter.com/brijderjeugd

27 mei 2015 Sanne Louw Kikid & marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83. www.twitter.com/brijderjeugd 27 mei 2015 Sanne Louw Kikid & marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83 www.twitter.com/brijderjeugd Kikid Het is als ouder jouw verantwoordelijkheid, dat je kind NEE kan zeggen tegen drank!

Nadere informatie

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen?

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Uw kind en roken, drinken en blowen? U kunt er iets aan doen! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs

Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs 16 oktober 2012 marion.kooij@brijder.nl 023 5307400 www.twitter.com/brijderjeugd Hoeveel alcoholspelletjes kent u? Kingsen Boeren Zap een

Nadere informatie

Bianca Wagenaar-Swart Preventiewerker

Bianca Wagenaar-Swart Preventiewerker Bianca Wagenaar-Swart Preventiewerker Tactus Verslavingszorg Stedendriehoek, Twente, Zwolle/Noord Veluwe en Flevoland Preventie Behandeling Nazorg Alcohol, roken, drugs, medicijnen, gamen, gokken Programma

Nadere informatie

lesbrief speciaal basisonderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

lesbrief speciaal basisonderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL lesbrief speciaal basisonderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: ROKEN EN BLOWEN 3 GEWOONTEN 3 CONTRACT 4 ROKEN EN JOUW GEZONDHEID

Nadere informatie

Combigebruik. De meest gestelde vragen

Combigebruik. De meest gestelde vragen Combigebruik. De meest gestelde vragen V.U.: Frieda Matthys, Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen vzw, VAD, Vanderlindenstraat 15, 1030 Brussel - juni 2011 (herziene herdruk) - D/2011/6030/10

Nadere informatie

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen?

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Uw kind en roken, drinken en blowen? U kunt er iets aan doen! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

HOE HELP IK MIJN KIND NEE ZEGGEN TEGEN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN?

HOE HELP IK MIJN KIND NEE ZEGGEN TEGEN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN? HOE HELP IK MIJN KIND NEE ZEGGEN TEGEN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN? UW KIND EN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN? U KUNT ER IETS AAN DOEN! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

Achtergrondinformatie opdracht 3, module 5, les 9

Achtergrondinformatie opdracht 3, module 5, les 9 Achtergrondinformatie opdracht 3, module 5, les 9 Roken alcohol en drugs Roken, alcohol en drugs zijn schrikbeelden voor veel ouders. Dit geldt voor allochtone ouders én Nederlandse ouders. Sommige kinderen

Nadere informatie

Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie. Welkom. iri Kruit Voorlichting en training

Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie. Welkom. iri Kruit Voorlichting en training Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie Welkom Docent: Siri Kruit s.r.kruit@hr.nl 1 Huiswerkopdracht : Programma les 2 Theorie basis informatie Cannabis -presentatie Voorlichtingsmateriaal -nabespreken

Nadere informatie

21 mei 2015 marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83. www.twitter.com/brijderjeugd

21 mei 2015 marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83. www.twitter.com/brijderjeugd 21 mei 2015 marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83 www.twitter.com/brijderjeugd Brijder jeugd Preventie Voorlichting (in de klas en aan docenten) ABC gesprekken Aanwezig bij verschillende ZAT

Nadere informatie

Ouderavond riskante genotmiddelen Andreas College, Rijnmond Katwijk

Ouderavond riskante genotmiddelen Andreas College, Rijnmond Katwijk Ouderavond riskante genotmiddelen Andreas College, Rijnmond Katwijk 16 september 2014 Pel van Hattum Programma 1. Middelen 2. Cijfers 3. Puberteit 4. Opvoeding 1. Middelen: Tabak Héél ongezond: de dodelijkste

Nadere informatie

Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER DRUGS UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144

Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER DRUGS UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER DRUGS UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Lesbrief over drugs INHOUD pagina Colofon: Deze lesbrief hoort bij het drugspreventieproject

Nadere informatie

Cover NL tieners opvoeden over alcohol, roken en cannabis

Cover NL tieners opvoeden over alcohol, roken en cannabis Cover NL tieners opvoeden over alcohol, roken en cannabis 1 WERKEN AAN EEN GOEDE BAND Ook kleine kinderen worden groot. Je kind gaat naar het middelbaar. Het komt in een nieuwe leefwereld terecht. Er breekt

Nadere informatie

tiemap Ira Insp ge jla BI materialenoverzicht

tiemap Ira Insp ge jla BI materialenoverzicht BIJLAGE inspiratiemap Materialenoverzicht drugs 1 1. Brochures of affiches Hieronder vindt u een lijst met informatieve materialen over cannabis en andere drugs De materialen zijn verkrijgbaar bij VAD.

Nadere informatie

Middelengebruik en alcohol in relatie tot NAH. Twan van Duijnhoven Verpleegkundig Specialist GGZ

Middelengebruik en alcohol in relatie tot NAH. Twan van Duijnhoven Verpleegkundig Specialist GGZ Middelengebruik en alcohol in relatie tot NAH Twan van Duijnhoven Verpleegkundig Specialist GGZ Programma Stellingen Geschiedenis van verslaving Wat zijn drugs? Fasen van gebruik Soorten middelen Effecten

Nadere informatie

Inleiding. Bron: Nationale Drugsmonitor Jaarbericht 2007. Uitgave van Trimbosinstituut

Inleiding. Bron: Nationale Drugsmonitor Jaarbericht 2007. Uitgave van Trimbosinstituut : Alcohol, roken en drugs Inleiding In onze maatschappij zijn het gebruik van alcohol en andere drugs heel gewoon geworden roken en het drinken van alcoholische dranken gebeurt op recepties, feestjes,

Nadere informatie

Genotmiddelen. Genotmiddelen. Bron: http://gezondeleefstijl.slo.nl 1

Genotmiddelen. Genotmiddelen. Bron: http://gezondeleefstijl.slo.nl 1 zijn er altijd al geweest en zullen er ook altijd blijven. Veel jongeren experimenteren in de puberteit met roken, alcohol en drugs en een deel laat zich verleiden tot risicovol gedrag. Jongeren zijn extra

Nadere informatie

Belang Preventie Cijfers comazuipen 2011

Belang Preventie Cijfers comazuipen 2011 Programma vandaag 19:00 19:45 u Tactus Verslavingszorg Cijfers Middelen/gewoontes 19:45 20:00 u Pauze Pubers & Verslavingen Liska Vulperhorst Preventiewerker 21 maart 2013 20:00 20:45 u Stellingen 20:45

Nadere informatie

Signalen van verdovende middelen. Volgens de (opium)wet. Signalen van stimulerende middelen. Redenen gebruik

Signalen van verdovende middelen. Volgens de (opium)wet. Signalen van stimulerende middelen. Redenen gebruik Associëren Novadic-Kentron Preventie, Voorlichting en Advies Workshop LVG 60 minuten Drugs Belevingswerelden Associëren drugs LVG Ø Impulsief Ø Hier & nu (gevoelig voor impulsen van dat moment) Ø Grenzeloos

Nadere informatie

speciaal onderwijs lesbrief alcohol UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

speciaal onderwijs lesbrief alcohol UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL speciaal onderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (00) 67 1 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: KENNISMAKING MET ALCOHOL SOORTEN DRANK DE WERKING VAN ALCOHOL 4 DE GEVOLGEN VOOR

Nadere informatie

Jongeren geraken aan de drugs door slechte vrienden. Feit of fabel?

Jongeren geraken aan de drugs door slechte vrienden. Feit of fabel? Alle jongeren gebruiken cannabis. Feit of fabel? FABEL We krijgen vaak de indruk dat alle jongeren tegenwoordig aan de drugs zitten. Dat is niet zo. De meeste jongeren gebruiken nooit illegale middelen.

Nadere informatie

basisschool WWW.VOORKOM.NL

basisschool WWW.VOORKOM.NL UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud Inleiding 3 Les 1: Roken en Blowen 4 Roken: de werking 4 Lichamelijke en geestelijke verslaving 5 Blowen

Nadere informatie

Presentatie Drugs op het werk Spreker Saskia Schluter Datum 04-2015

Presentatie Drugs op het werk Spreker Saskia Schluter Datum 04-2015 Presentatie Drugs op het werk Spreker Saskia Schluter Datum 04-2015 Controle Onlangs is door een grote opdrachtgever van STAR OGP een drugscontrole gehouden onder alle aanwezigen (dus medewerkers van diverse

Nadere informatie

1. DRIE SOORTEN. Verdovende middelen. Stimulerende middelen

1. DRIE SOORTEN. Verdovende middelen. Stimulerende middelen Drugs Brussels Aviation Medical Brussels Airport Building 26 1930 Zaventem Tel: +32 (0)2 416 22 70 Fax: +32 (0)2 416 22 71 Email: info@brusselsaviationmedical.be Web: www.brusselsaviatonmedical.be 1. DRIE

Nadere informatie

Verstandelijke beperking en middelengebruik. Een folder voor mantelzorgers en begeleiders van mensen met een verstandelijke beperking

Verstandelijke beperking en middelengebruik. Een folder voor mantelzorgers en begeleiders van mensen met een verstandelijke beperking Verstandelijke beperking en middelengebruik Een folder voor mantelzorgers en begeleiders van mensen met een verstandelijke beperking Johan woont al enkele jaren zelfstandig. Als begeleider ga jij twee

Nadere informatie

VAD-Leerlingenbevraging In het kader van een drugbeleid op school Syntheserapport schooljaar 2013-2014

VAD-Leerlingenbevraging In het kader van een drugbeleid op school Syntheserapport schooljaar 2013-2014 VAD-Leerlingenbevraging In het kader van een drugbeleid op school Syntheserapport schooljaar 2013-2014 Colofon Auteur Sarah Melis, stafmedewerker VAD Redactie Johan Rosiers, stafmedewerker VAD Nina De

Nadere informatie

Verslaving. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving. Als iemand niet meer zonder... kan

Verslaving. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving. Als iemand niet meer zonder... kan ggz voor doven & slechthorenden Verslaving Als iemand niet meer zonder... kan Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over verslaving Herkent u dit? Veel mensen gebruiken soms

Nadere informatie

Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie. Welkom. iri Kruit Voorlichting en training

Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie. Welkom. iri Kruit Voorlichting en training Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie Welkom Docent: Siri Kruit s.r.kruit@hr.nl 1 Huiswerkopdracht : Programma les 2 Theorie basis informatie Cannabis -presentatie Voorlichtingsmateriaal -nabespreken

Nadere informatie

De effecten, de risico s en de wet. Cover

De effecten, de risico s en de wet. Cover Tabak, alcohol en andere drugs in België De effecten, de risico s en de wet NL Cover introductie Tabak, alcohol en andere drugs in België De effecten, de risico s en de wet Iedereen komt wel eens in aanraking

Nadere informatie

Welkom. Middelen & Opvoeden Youz

Welkom. Middelen & Opvoeden Youz Welkom Middelen & Opvoeden Youz Wat is Youz? Jongerenmerk van Bouman GGZ Advies en behandeling voor jongeren met problemen op het gebied van alcohol, drugs, gokken of gamen. Youz is er ook voor ouders

Nadere informatie

3wwonen, werken & welzijn in Halle-Vilvoorde. Sociale Kaart WWKLD Wezembeek-Oppem Wemmel Kraainem Linkebeek en Drogenbos

3wwonen, werken & welzijn in Halle-Vilvoorde. Sociale Kaart WWKLD Wezembeek-Oppem Wemmel Kraainem Linkebeek en Drogenbos intergemeentelijke preventiedienst drugs en alcohol Sociale Kaart WWKLD Wezembeek-Oppem Wemmel Kraainem Linkebeek en Drogenbos provincie vlaams brabant wezembeek-oppem Wemmel kraainem linkebeek drogenbos

Nadere informatie

drugs Wat iedereen over zou moeten weten Over deze brochure

drugs Wat iedereen over zou moeten weten Over deze brochure Over deze brochure De één is er tegen, voor de ander is het minder een probleem. Wat je ook van drugs vindt, de kans is groot dat je er ooit mee te maken krijgt. Als opvoeder, familielid of vriend(in),

Nadere informatie

tiemap Ira Insp ge jla BI materialenoverzicht

tiemap Ira Insp ge jla BI materialenoverzicht BIJLAGE inspiratiemap Materialenoverzicht Alcohol 1 1. Brochures of affiches Hieronder vindt u een lijst met informatieve materialen over alcohol Deze materialen zijn verkrijgbaar bij VAD. www.vad.be,

Nadere informatie

tel.b esleu d w. eutel. eutel. .desl.desl eutel. eutel. .desl.desl

tel.b esleu d w.  eutel. eutel. .desl.desl eutel. eutel. .desl.desl Middelengebruik bij 12- tot 18-jarige scholieren in Brugge Onderzoeksresultaten Wat voorafging in Brugge... Schoolenquête via individuele bevraging: 93-9 96-9 99- - 6 de jaar 3 de grd 3 de grd 2 de + 3

Nadere informatie

To blow or not to. blow? Inhoud. Informatiebrochure over cannabisgebruik bij een psychose. Inleiding. 1. Een psychose. 2. Cannabis

To blow or not to. blow? Inhoud. Informatiebrochure over cannabisgebruik bij een psychose. Inleiding. 1. Een psychose. 2. Cannabis Inhoud To blow or not to Inleiding 1. Een psychose blow? Informatiebrochure over cannabisgebruik bij een psychose 2. Cannabis 3. Risico op een psychose door cannabisgebruik 4. Redenen om cannabis te gebruiken

Nadere informatie

drugs Wat iedereen over zou moeten weten Over deze brochure

drugs Wat iedereen over zou moeten weten Over deze brochure Over deze brochure De één is er tegen, voor de ander is het minder een probleem. Wat je ook van drugs vindt, de kans is groot dat je er ooit mee te maken krijgt. Als opvoeder, familielid of vriend(in),

Nadere informatie

Tips voor Ouders van drinkende pubers

Tips voor Ouders van drinkende pubers Tips voor Ouders van drinkende pubers 1. Bepaal uw standpunt. Eenduidigheid over de regels bij beide ouders is cruciaal. Tips: - Kies als ouders samen regels voor het gezin. - Bepaal als ouders vooraf

Nadere informatie

ASSESSMENT MIDDELENGEBRUIK. Achternaam. Cliëntnummer. Naam interviewer

ASSESSMENT MIDDELENGEBRUIK. Achternaam. Cliëntnummer. Naam interviewer ASSESSMENT MIDDELENGEBRUIK Achternaam bij vrouwelijke cliënten meisjesnaam Geboortedatum Cliëntnummer Datum interview d d m m d d m m 1. Naam interviewer 2. 3. Interview is niet volledig afgenomen want:

Nadere informatie

Signaleren & Bespreken

Signaleren & Bespreken Signaleren & Bespreken HIER KOMT NOG EEN FOTO! Help! Mijn kind gaat uit! Hoe signaleer ik druggebruik bij mijn kind? Hoe signaleer ik problematisch gebruik bij mijn kind? En wat als blijkt dat..? Op tijd..

Nadere informatie

NODENBEVRAGING HORECA

NODENBEVRAGING HORECA NODENBEVRAGING HORECA VAD, de Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen, wil nagaan hoe er in horecazaken in Vlaanderen omgegaan wordt met alcohol en andere drugs. Daarnaast willen we weten of u,

Nadere informatie

Tips voor Ouders van niet-drinkende pubers

Tips voor Ouders van niet-drinkende pubers Tips voor Ouders van niet-drinkende pubers 1. Bepaal uw standpunt. Eenduidigheid over de regels bij beide ouders is cruciaal. Tips: Kies als ouders samen regels voor het gezin. Bepaal als ouders vooraf

Nadere informatie

v e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan

v e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan v e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan Alles over verslavingen Voor vragen over alcohol, illegale drugs, gokken en medicijnen: De DrugLijn tel. 078 15 10 20 www.druglijn.be SOS Nuchterheid tel. 09

Nadere informatie

Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs.

Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs. Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs. 28 januari 2014 marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83 www.twitter.com/brijderjeugd 30-01-2014 Marion Kooij Brijder Verslavingszorg

Nadere informatie

Uitslagen leerlingen onderzoek (2003)

Uitslagen leerlingen onderzoek (2003) Uitslagen leerlingen onderzoek (00) Als onderdeel van het onderzoek naar het verslavingspreventieproject op scholen voor voortgezet onderwijs in Katwijk is een anonieme online-enquête afgenomen met behulp

Nadere informatie

Jongeren en druggebruik Ouderavond JOMA 6 oktober 2009. Jan De Smet Team verslavingspreventie VAGGA Verslavingszorg

Jongeren en druggebruik Ouderavond JOMA 6 oktober 2009. Jan De Smet Team verslavingspreventie VAGGA Verslavingszorg Jongeren en druggebruik Ouderavond JOMA 6 oktober 2009 Jan De Smet Team verslavingspreventie VAGGA Verslavingszorg INHOUD VAGGA Cijfers & motieven Druggebruik & risico Productinfo Signalen Aanpak Hulpverlening

Nadere informatie

Middelengebruik bij mensen met een verstandelijke beperking. Arjetta Timmer Brijder Verslavingszorg

Middelengebruik bij mensen met een verstandelijke beperking. Arjetta Timmer Brijder Verslavingszorg Middelengebruik bij mensen met een verstandelijke beperking Arjetta Timmer Brijder Verslavingszorg Parnassia Bavo Groep Brijder Verslavingszorg Preventie Jeugd Zorg ambulant & klinisch Bereidheidliniaal

Nadere informatie

Cannabis. De meest gestelde vragen

Cannabis. De meest gestelde vragen Cannabis. De meest gestelde vragen V.U.: Frieda Matthys, Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen vzw, VAD, Vanderlindenstraat 15, 1030 Brussel - juli 2015 (herziene herdruk) - D/2015/6030/29 De

Nadere informatie

Achtergronden. De verslaving. Controleverlies

Achtergronden. De verslaving. Controleverlies Achtergronden We beschouwen verslaving vandaag als een ziekte. Door veranderingen in de hersenen zijn verslaafden niet goed in staat om hun innamegedrag onder controle te houden. Een verslaafde drinker

Nadere informatie

Project Alcohol 2014

Project Alcohol 2014 Project Alcohol 2014 Naam: Jong geleerd is oud gedaan!!!! Laat je niet Naam: F L s E s E N Klas:!!! 1 Inleiding De carnaval komt eraan. Een feest dat gevierd moet worden. Maar is het feestje van plezier

Nadere informatie

Nederlands. Alcohol, tabak, drugs en medicijnen in Nederland. opvattingen, feiten en risico's

Nederlands. Alcohol, tabak, drugs en medicijnen in Nederland. opvattingen, feiten en risico's Nederlands Alcohol, tabak, drugs en medicijnen in Nederland 1 opvattingen, feiten en risico's Bijna overal ter wereld... Bijna overal ter wereld gebruiken mensen alcohol, tabak en drugs. Voor de smaak

Nadere informatie

VAD-leerlingenbevraging

VAD-leerlingenbevraging VAD-leerlingenbevraging in het kader van een drugbeleid op school Syntheserapport schooljaar 2011-2012 Colofon Auteur Sarah Melis, stafmedewerker VAD Redactie Ilse Bernaert, stafmedewerker VAD Johan Rosiers,

Nadere informatie

Samenvattingskaart Richtlijn Middelengebruik

Samenvattingskaart Richtlijn Middelengebruik . Samenvattings Richtlijn Middelengebrik (opgenomen in de richtlijn). Wanneer, hoe? Samenvattings 1. Model voor middelengebrik 2. Middelengebrik bespreekbaar maken 3. Signalen van middelengebrik 4. Basishoding

Nadere informatie

Wat je moet weten over alcohol

Wat je moet weten over alcohol Wat je moet weten over alcohol 1 2 Op een feestje of op café drinken veel mensen alcohol. Dat vinden ze gezellig. Maar is alcohol drinken wel altijd zo gezellig? In deze folder vind je: wat alcohol met

Nadere informatie

Stap 2: Spelregels en strategie bij problemen. 2.1 De afsprakentabel

Stap 2: Spelregels en strategie bij problemen. 2.1 De afsprakentabel Stap 2: Spelregels en strategie bij problemen 2.1 De afsprakentabel In de vorige stap verzamelde je welke afspraken er al bestaan. In deze stap stel je nieuwe afspraken op en denk je na over wat je kan

Nadere informatie

Alcohol, Roken en opvoeding

Alcohol, Roken en opvoeding Alcohol, Roken en opvoeding Uw kind in klas 1 van het voortgezet onderwijs Als kinderen naar het voortgezet onderwijs gaan, verandert er veel in hun leven. Ze krijgen andere interesses en hun vriendengroep

Nadere informatie

Cao 100 alcohol- en drugbeleid

Cao 100 alcohol- en drugbeleid Cao 100 alcohol- en drugbeleid Leen De MEY preventiewerker CGG VAGGA/Verslavingspreventie Marie-Claire LAMBRECHTS VAD/coördinator sector arbeid Studienamiddag CPBW-leden Provinciehuis Antwerpen, 10 november

Nadere informatie

Nuchter opvoeden Alcohol en Drugs in de Opvoeding. Floris Munneke Anita van Stralen

Nuchter opvoeden Alcohol en Drugs in de Opvoeding. Floris Munneke Anita van Stralen Nuchter opvoeden Alcohol en Drugs in de Opvoeding Floris Munneke Anita van Stralen Programma Trends Invloeden op het kind Wat vindt u? Het gesprek met uw kind Verwijsmogelijkheden Wat roept het onderwerp

Nadere informatie

Haw it der oer! Marcel Seuninga/ Auke Zandstra

Haw it der oer! Marcel Seuninga/ Auke Zandstra Haw it der oer! Marcel Seuninga/ Auke Zandstra Programma Enkele cijfers over roken, drinken en gamen Jongeren en alcohol Andere drugs Enkele tips t.a.v. opvoeding en genotmiddelen Vragen en afsluiting

Nadere informatie

Drugs en zwangerschap. De meest gestelde vragen

Drugs en zwangerschap. De meest gestelde vragen Drugs en zwangerschap. De meest gestelde vragen V.U.: Frieda Matthys, Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen vzw, VAD, Vanderlindenstraat 15, 1030 Brussel - december 2011 (herziene herdruk) -

Nadere informatie

regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl

regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl n Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid We slapen gemiddeld zo n zeven tot acht uur per nacht. Dat

Nadere informatie

Gevolgen van alcoholgebruik

Gevolgen van alcoholgebruik Gevolgen van alcoholgebruik Katwijk 7 februari 2008 Programma Trends in alcohol gebruik Effecten en risico s Gevolgen (bij jongeren) Mogelijke oplossingen Conclusies 1 Algemene trends bij jongeren Steeds

Nadere informatie

VOORLICHTING AAN OUDERS VAN HET CHR. LYCEUM OVER DRUGS. / pagina

VOORLICHTING AAN OUDERS VAN HET CHR. LYCEUM OVER DRUGS. / pagina VOORLICHTING AAN OUDERS VAN HET CHR. LYCEUM OVER DRUGS / pagina eens oneens VIA INVOEGEN KOPTEKST EN VOETTEKST KUNT U DEZE TEKST WIJZIGEN / pagina 2 Cannabis/hasj is verslavend VIA INVOEGEN KOPTEKST EN

Nadere informatie

Trends in nieuwe drugs. Tom Evenepoel, coördinator De DrugLijn Jochen Schrooten, stafmedewerker EWS

Trends in nieuwe drugs. Tom Evenepoel, coördinator De DrugLijn Jochen Schrooten, stafmedewerker EWS Trends in nieuwe drugs Tom Evenepoel, coördinator De DrugLijn Jochen Schrooten, stafmedewerker EWS BEGRIPPENKADER DESIGNER DRUGS volledig synthetisch precursoren (chemische grondstoffen) ontworpen = de

Nadere informatie

Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie. Welkom. iri Kruit Voorlichting en training

Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie. Welkom. iri Kruit Voorlichting en training Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie Welkom Docent: Siri Kruit sirikruit@live.nl iri Kruit Voorlichting en training 1 Programma Introductie - Kennismaking - Studiehandleiding, opbouw van de lessen

Nadere informatie

Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011

Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011 Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011 Zeeuwse jongeren en alcohol In 2010 is de Zeeuwse campagne Laat ze niet (ver)zuipen! van start

Nadere informatie

Liefde & Behang Wat is Youz? Jongerenmerk van Bouman GGZ Advies en behandeling voor jongeren met problemen op het gebied van alcohol, drugs, gokken of gamen. Youz is er ook voor ouders en de omgeving.

Nadere informatie

GENOTMIDDELEN. Jongerenmonitor 2015 10.163. 40% ooit alcohol gedronken. Klas 2. Klas 4. 5% ooit wiet gebruikt. 24% weleens gerookt.

GENOTMIDDELEN. Jongerenmonitor 2015 10.163. 40% ooit alcohol gedronken. Klas 2. Klas 4. 5% ooit wiet gebruikt. 24% weleens gerookt. IJsselland GENOTMIDDELEN Jongerenmonitor 1 4% ooit alcohol gedronken.163 jongeren School Klas 13-14 jaar Klas 4 1-16 jaar 4% weleens gerookt % ooit wiet gebruikt Genotmiddelen Psychosociale gezondheid

Nadere informatie

Alcohol nuchter bekeken

Alcohol nuchter bekeken Alcohol nuchter bekeken Alcohol en kanker Vandaag zal kanker je misschien niet echt bezighouden. Het is wel een feit dat overdadig alcoholgebruik op termijn het risico op bepaalde soorten kanker verhoogt.

Nadere informatie

HASJ EN WIET. Zonder flauwekul

HASJ EN WIET. Zonder flauwekul HASJ EN WIET Zonder flauwekul Je hebt vast wel eens van hasj of wiet gehoord. Hasj en wiet zijn drugs. Het roken van tabak met hasj of wiet heet blowen. Ik blow niet. Ik gebruik medicijnen. Dan kan het

Nadere informatie

Leerlijn alcohol, tabak, gamen, cannabis en andere illegale drugs: de context

Leerlijn alcohol, tabak, gamen, cannabis en andere illegale drugs: de context Leerlijn alcohol, tabak, gamen, cannabis en andere illegale drugs: de context Doelstelling De leerlijn is een praktisch instrument dat het schoolteam wil ondersteunen bij het preventief werken rond alcohol,

Nadere informatie

Leerlijn drugs. 1 ste graad. tabak alcohol Illegale drugs Kennis aanbrengen Basiskennis aanbrengen Herkomst alcohol Verslavende stof

Leerlijn drugs. 1 ste graad. tabak alcohol Illegale drugs Kennis aanbrengen Basiskennis aanbrengen Herkomst alcohol Verslavende stof Leerlijn drugs Kennis aanbrengen Basiskennis aanbrengen Herkomst tabak Samenstelling tabak(srook) Verslavende stof nicotine Sociale, gezondheids- en financiële effecten: - korte termijn effecten - lange

Nadere informatie

Drugs en. de wet. Mag het nu wel of niet?

Drugs en. de wet. Mag het nu wel of niet? Drugs en de wet Mag het nu wel of niet? Alles over drugs De Druglijn tel. 078 15 10 20 www.druglijn.be Federale politie www.polfed-fedpol.be Advocaten voor jongeren www.jeugdadvocaat.be Jongeren Advies

Nadere informatie

ALCOHOL EN OPVOEDING UW KIND OP HET VOORTGEZET ONDERWIJS DE GEZONDE SCHOOL EN GENOTMIDDELEN. Folder Alcohol en opvoeding.indd 1 27-07-2011 13:42:29

ALCOHOL EN OPVOEDING UW KIND OP HET VOORTGEZET ONDERWIJS DE GEZONDE SCHOOL EN GENOTMIDDELEN. Folder Alcohol en opvoeding.indd 1 27-07-2011 13:42:29 ALCOHOL EN OPVOEDING UW KIND OP HET VOORTGEZET ONDERWIJS DE GEZONDE SCHOOL EN GENOTMIDDELEN Folder Alcohol en opvoeding.indd 1 27-07-2011 13:42:29 ALCOHOL EN OPVOEDING Als kinderen naar het voortgezet

Nadere informatie

Drugs en. de wet. Mag het nu wel of niet?

Drugs en. de wet. Mag het nu wel of niet? Drugs en de wet Mag het nu wel of niet? Alles over drugs en de wet De DrugLijn tel. 078 15 10 20 www.druglijn.be Federale politie www.polfed-fedpol.be Advocaten voor jongeren www.jeugdadvocaat.be Jongeren

Nadere informatie