KVK AVELGEM VOETBAL EN Alcohol, voeding, roken, drugs, drugpreventie. pascal

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "KVK AVELGEM 01869 VOETBAL EN 2013-2015. Alcohol, voeding, roken, drugs, drugpreventie. pascal"

Transcriptie

1 KVK AVELGEM VOETBAL EN Alcohol, voeding, roken, drugs, drugpreventie pascal K V K A V E L G E M D O O R N I K S E S T E E N W E G A V E L G E M

2 1. Voetbal en alcohol Jij wordt nooit een voetballer want je drinkt niet daar zit eigenlijk iets in. Voetbal is een ploegsport en collectief doorzakken moet kunnen. Toch hou je er best je hoofd bij, maar waarom? Waarom alcohol? Omdat het lekker is? Voor sommigen zal dit misschien wel de doorslag geven. Anderen zullen de sociaal aanvaarde drug aanwenden voor haar onderdrukkend effect op het centraal zenuwstelsel. Enerzijds geeft dit een gevoel van opwinding, nadien volgt een depressieve werking. Het kan er dus voor zorgen dat het zelfvertrouwen toeneemt en een kalmerend effect optreedt. Vergeet niet dat de gezondheid kan worden aangetast en dat het verslavend kan werken Waarom geen alcohol? In tegenstelling tot de voetbalsport is alcohol in andere disciplines uit den boze. De calorieën afkomstig van alcohol zijn een niet-economische brandstof aangezien enkel de lever ze kan afbreken en dit een vrij traag proces is en dit meer zuurstof vergt dan de verbranding van vet of koolhydraten. Bij het gebruik van alcohol wordt het risico op een toename van het lichaamsgewicht ook groter, aangezien koolhydraten en vetten tijdens de verbranding vroeger worden aangesproken. Ook om de vochtbalans te herstellen zijn alcoholische dranken niet echt geschikt aangezien ze de afgave van het antidiuretisch hormoon onderdrukt en daardoor de nieren meer water gaan uitscheiden. Het gevolg kan een lagere bloeddruk en uitdroging zijn. Bij koude weersomstandigheden zorgt alcohol voor het uitzetten van de oppervlakkige bloedvaten in de huid waardoor meer warmte verloren gaat en hypothermie (= te lage lichaamstemperatuur) kan optreden. Alcohol heeft ook een negatieve invloed op psychomotorische functies; bijvoorbeeld op de reactiesnelheid, uitvoeringssnelheid, handoogcoördinatie, nauwkeurigheid, visuele perceptie, evenwicht, De gulden middenweg Je kan eigenlijk stellen dat het drinken van 1 à 2 pintjes na de wedstrijd geen kwaad kan, maar dat het zeker geen must is. Een hogere inname kan de prestaties negatief beïnvloeden door een tekort aan spierglycogeen en uitdroging. Verlies ook het verslavende karakter niet uit het oog! 2. Voetbal en voeding Een voetballer let best op zijn voeding. Of het nu is om het dikker worden te vermijden, of eerder om te weten welke voedingsstoffen je best tot zich neemt, wat eet je best (niet), welke zijn de effecten van alcohol e.d. De meesten staan er niet bij stil, maar de voeding is een belangrijk onderdeel bij de begeleiding van sporters. Belangrijk voor een sporter is de voeding. Wat eet je best en waarom? Hoeveel zou je best eten? Welke concrete producten worden aangeraden? Mogen we na de wedstrijd eten wat we willen? Wat eet je best en waarom? de dag voor de wedstrijd : Voldoende koolhydraten zorgen voor het aanvullen van de spierglycogeenvoorraden. de wedstrijddag zelf : Ook op de dag van de wedstrijd is de maaltijd op koolhydraten gericht. Voor een optimale glycogeenvoorraad is een opname van 200 tot 300 gram koolhydraten vereist. Men moet erop letten

3 dat de maaltijd rekening houdt met volgende eisen: - Hongergevoel tijdens de wedstrijd mag niet optreden; het eten dient dus voldoende energie te bevatten. - Kies producten waarvan je weet hoe je spijsvertering reageert. - Vermijd voedingsmiddelen waarvan je weet dat ze in het verleden reeds ongemakken opleverden. - Zorg dat de maaltijd licht verteerbaar is, dus zo weinig mogelijk vetten. - Drink voldoende! - Beperk de hoeveelheid vezelrijk voedsel (bvb. volkorenproducten, bepaalde fruitsoorten, rauwe groenten); ze kunnen darmproblemen veroorzaken. wanneer eten? : De laatste maaltijd wordt best 3 uur voor de aanvang van de wedstrijd genuttigd (max. 4 uur, min 2 uur) hoeveel eten? : Dit is uiteraard afhankelijk van het individu, het lichaamsgewicht en de intensiteit van de inspanning. Men dient voldoende te eten, maar zeker niet te veel! Bij te weinig eten krijg je een hongergevoel op het terrein, bij teveel wordt je misselijk. Suggestie van maaltijden voor de wedstrijd voorbeeld van een koude maaltijd: - Wit brood of beschuit (geen suikerbrood, boterkoeken e.d. wegens teveel vet). - Confituur, honing, stroop. - Banaan. - Kipfilet, kalkoenfilet, paardenfilet, ontvette ham (geen bereidingen zoals filet Americain, vleessalade, paté. - Magere kaas, vaste kaas. - Tonijn, andere vaste vissoorten. Voorbeeld van een warme maaltijd: - Tomaten-, wortel-, pompoen-, heldere groentensoep met brood of beschuit gram mager vlees of vis geroosterd, gekookt, gestoomd of met magere vetstoffen. - Gekookte aardappelen, rijst, deegwaren. - Venkel, wortelen, witloof, spinazi, broccoli, ananas. - Fruitsla, magere yoghurt, rijstpap. - Water, vruchtensap, magere melk. Let op met koolzuurhoudende, alcoholische of cafeïnebevattende dranken! Ze zorgen respectievelijk voor weinig drinken en vochtverlies door grotere urineproductie. Ook moet worden opgelet met saus! Pizza en spaghetti kan heel goed zijn wegens hoge hoeveelheden koolhydraten, maar de saus kan soms vet en teveel gekruid zijn. Tot één uur voor de wedstrijd kan je eventueel ook nog een muëslireep, droge koek of koolhydraatrjike drank innemen. Suggestie van maaltijden na de wedstrijd Het is natuurlijk belangrijk dat de energievoorraden worden heraangevuld en ook het vochtverlies wordt gecompenseerd. De heropstapeling van spierglycogeen is sneller binnen de twee uur na de wedstrijd. Er wordt aangeraden ongeveer dezelfde eisen te stellen aan de voeding na de match als aan het eten voor de wedstrijd; veel koolhydraten dus

4 3. Sportdranken Moet ik drinken tijdens mijn training? Wat en hoeveel moet ik drinken? Het is als sporter immers niet gemakkelijk om zijn weg te vinden in het huidige (over)aanbod aan sportdranken. Hoeveel moet men drinken? Wanneer er geen beperkingen zijn opgelegd in de wedstrijdreglementen in het voetbal (waar men in principe niet mag drinken op het veld), drinkt men zo veel mogelijk. Indien men 150 tot 200 ml drank (ongeveer een half glas) om de 15 tot 20 minuten drinkt, wordt het normaal zweetverlies gecompenseerd. Wanneer je sportieve activiteit zich beperkt tot een partijtje voetbal van een 30 tot 45 minuten, is de kans op dehydratie tengevolge van overvloedig zweten zeer gering. Dan is het vooral belangrijk om met een voldoende vochtvoorraad aan de inspanning te beginnen door overdag voldoende te drinken. Daarbij kan volgende vuistregel helpen: drink 1 liter voor iedere kcal die je verbrandt. Per uur sporten moet men minstens 0,5 l tot 1 l extra drinken. Tweede stelregel is dat men best grote volumes drinkt. Het is beter op geregelde tijdstippen grote hoeveelheden te drinken, dan voortdurend kleine hoeveelheden. Hoe meer men drinkt (tot 700 ml), hoe sneller de maaglediging gebeurt. De hoeveelheid die vlot verdragen wordt varieert van 300 ml tot 600 ml, maar uiteraard zal iedereen voor zichzelf tijdens de training moeten uitmaken wat de ideale hoeveelheid is. Boven 700 ml treden er echter vaker maag- en darmklachten op. Moet men drinken vóór een training of wedstrijd? In tegenstelling tot wat tot voor kort vrij algemeen werd aangenomen, drinkt men inderdaad best vlak voor een inspanning. Om eventuele problemen te vermijden, respecteert men daarbij best volgende richtlijnen. Het beste tijdstip om te drinken met het doel om een extra vochtreserve op te bouwen is bijgevolg van 7 tot 3 minuten voor de wedstrijd/ training. Moet men drinken tijdens de inspanning? Dit is uiteraard afhankelijk van de weersomstandigheden én van de duur en de intensiteit van de inspanning. Zoals we hoger reeds schreven is de kans op dehydratie tijdens matig intensieve inspanningen van minder dan één uur zeer gering en is het vooral belangrijk om met voldoende vochtvoorraad aan de inspanning te beginnen. Als algemene regel kan men stellen dat men zo snel mogelijk moet drinken na de start van de (duur)inspanning en niet moet wachten tot men dorst heeft. Wanneer je dorst voelt, is het reeds te laat, want dan is men reeds teveel vocht verloren. Wat moet men drinken? De keuze maken tussen de verschillende dranken die op de markt zijn, is geen gemakkelijke opgave. De ideale sportdrank die in alle omstandigheden aan alle eisen voldoet bestaat niet. Bovendien zijn er persoonsgebonden verschillen en verschillende omstandigheden waarin men sport, zodat de concrete aanbeveling van persoon tot persoon en van tijdstip tot tijdstip kan verschillen. Moet men warme of koude dranken drinken? Matig koude dranken (10 C_tot 15 _C) genieten de voorkeur omdat ze sneller de maag verlaten en dus ook sneller worden opgenomen. Bovendien hebben zij een warmteregulerend effect : een koude drank warmt op in het maagdarmkanaal, waardoor het lichaam warmte kan afgeven. IJskoude dranken (minder dan 10_C) en erg warme dranken (meer dan 50 C) verlaten veel trager de maag. Tenslotte smaken koude dranken doorgaans beter, zodat men er spontaan meer van kan drinken.

5 4. Voetbal en roken Roken en sport gaan niet samen. Sporten heeft duidelijk een positief effect op de gezondheid, roken helemaal niet. De schadelijke gevolgen van roken en van passief roken op de gezondheid zijn door iedereen gekend. Roken heeft een negatief effect op de sportprestatie. Tabaksrook bestaat uit meer dan 1000 schadelijke stoffen, waarvan teer, koolstofmonoxide en nicotine de voornaamste en meest schadelijke zijn. De belangrijkste negatieve effecten op de conditie en het prestatievermogen van de sporter zijn: 1. de sterke daling van de zuurstoftoevoer naar gans het lichaam, voornamelijk naar het hart en de spieren; 2. de overbelasting van het hart door de stijging van de hartfrequentie en de bloeddruk; 3. het negatieve effect op het zenuwstelsel: vertraging van de reactiesnelheid en verminderd gezichtsvermogen. In sportdisciplines waarbij het uithoudingsvermogen een belangrijke rol speelt, zoals lopen, fietsen, zwemmen, enz. is de beschikbare hoeveelheid zuurstof bepalend voor de prestatie. Om optimaal te presteren hebben deze sporters een maximale zuurstoftoevoer nodig. Aangezien door het roken de zuurstoftoevoer naar de spieren wordt belemmerd, zal het verschil tussen roken en niet-roken in deze sporten het meest voelbaar zijn. Rokers denken soms verkeerdelijk dat ze de nadelige effecten van het roken kunnen doen verdwijnen door te sporten. De argumenten dat door te sporten de longen worden gezuiverd en de bloedvaten zich terug openen, zijn absoluut fout. Teer, koolstofmonoxide en nicotine zullen onverminderd schade aan het lichaam toebrengen. Ook de passieve rokers ondervinden negatieve gevolgen van het roken. Tabaksrook bevat zeer veel koolstofmonoxide, maar ook teer en nicotine. Bij passief roken gaat men gedeeltelijk de nadelige effecten van koolstofmonoxide ondervinden, namelijk vermindering van de zuurstoftoevoer en aantasting van het zenuwstelsel. Passief roken heeft gevolgen voor de sportprestatie. Klachten m.b.t. het rookverbod in bepaalde openbare plaatsen kunnen worden ingediend bij de federale overheidsdienst Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu - Directoraat-generaal Dier, Plant en Voeding - Afdeling Voedingsmiddelen en andere consumptieproducten op volgend adres: Telefoon:+32-(0) (0) Fax:+32(0) RAC - Arcadengebouw - Pachecolaan, 19 bus Brussel Belgïe

6 5. Drugpreventie DRUGSPREVENTIEBELEID KVK Avelgem stelt een degelijke opleiding voor in kwaliteitsvolle omstandigheden en in een gezonde competitieve én aangenaam constructieve geest. KVK Avelgem wil zoveel mogelijk eigen jeugdspelers laten doorstromen naar het eerste elftal. Dit alles moet gebeuren zonder de maatschappelijke en sociale rol in de omgeving van Avelgem uit het oog te verliezen. In dit doel staat de vorming van de speler steeds centraal. Drugs kunnen we definiëren als alle middelen, die het bewustzijn beïnvloeden en daarom ook worden genomen. Deze middelen kunnen verschillende onmiddellijke werkingen hebben, en op termijn steeds leiden tot verslaving met gevolgen voor de gezondheid en de fitheid van het individu. Voor KVK Avelgem wordt onder drugs specifiek vier groepen van middelen gedefinieerd, nl. alcohol, tabak, medicijnen (incl. doping) en alle illegale drugs (incl. cannabis). Voetbal als sport staat natuurlijk centraal bij onze jeugdwerking maar de realiteit van de huidige samenleving toont aan dat nagenoeg alle jongeren, dus ook onze spelers, vroeg of laat geconfronteerd worden met drugs. Enerzijds zijn er de quasi automatische positieve effecten van sportbeoefening, erkend onder het motto: een gezonde geest in een gezond lichaam. Anderzijds bestaat het gevaar dat de club vroeg of laat toch geconfronteerd wordt met druggebruik binnen de eigen rangen. Hierdoor kan de kwaliteitsvolle opleiding in gevaar worden gebracht en dit zou op lange termijn de doorstroming van eigen jeugdspelers naar het eerste elftal kunnen belemmeren. Een degelijk drugpreventiebeleid moet er daarvoor instaan dat spelers en medewerkers individueel en collectief drugs op overtuigde manier afwijzen. De club zal hierbij een nultolerantie hanteren t.o.v. doping en illegale drugs en heeft een gepaste richtlijn uitgevaardigd voor wat betreft alcohol, tabak en geneesmiddelen. De club heeft de intentie om dit beleid op blijvende wijze te voeren en dit voor iedereen, dus niet enkel en alleen voor de spelers, trainers en afgevaardigden, maar gezien hun voorbeeldfunctie voor alle leden van de club. In het kader van dit beleid werd er aandacht geschonken aan de reglementering, de interventie en de vorming en voorlichting. In de reglementering en interventie is er enkel sprake van spelers, trainers en afgevaardigden, maar als lid van de club verbinden alle andere medewerkers er zich toe zich te schikken naar de geest en de letter van dit beleid. In dit document willen we de aandacht vestigen op het reglement voor jeugdspelers, jeugdtrainers en afgevaardigden van KVK Avelgem. Binnen het drugpreventiebeleid worden er 4 producten onderscheiden: - Alcohol - Tabak - Medicatie (hieronder wordt verstaan alle niet zonder doktersvoorschrift te verkrijgen medicijnen en de middelen die voorkomen op de lijst van de verboden producten opgesteld door het WADA, welke zowel door de FIFA (en KBVB) als door de Gemeenschappen in België werd goedgekeurd. Deze WADA. lijst kan worden gedownload : - Illegale drugs (waaronder ook Cannabis) Er worden ook 5 verschillende verschijningsmodaliteiten onderscheiden, waarvoor dit reglement werd opgesteld: het bezit van, het gebruik van, onder invloed zijn van, het uitdelen De begrippen bezit en gebruik hoeven geen verdere uitleg. Onder invloed zijn van is moeilijk te definiëren en wordt omschreven als dat wat zichtbaar is en storend overkomt. Met uitdelen wordt letterlijk bedoeld uitdelen zonder winstbejag, ten overstaan van dealen waarbij verstaan wordt dat er

7 steeds met winstbejag wordt gehandeld. Bovendien kunnen we nog eens een onderscheid maken tussen wanneer het zich in clubverband of buiten clubverband voordoet. In clubverband wordt ruim opgevat en beperkt zich niet tot de fysieke aanwezigheid op de club. In clubverband wordt ook gezien als iemand op een andere locatie dan de eigen club in naam van KVK Avelgem aanwezig is. Er wordt ook een onderscheid gemaakt tussen enerzijds spelers en trainers/afgevaardigden anderzijds. Voor de trainers/afgevaardigden werd er beslist dat er enkel en alleen wordt toegezien in clubverband en enkel en alleen als ze in functie zijn. In functie zijn werd als volgt gedefinieerd: Bij wedstrijden is dit tot na de receptie en op trainingen is dit op het oefenveld, in de kleedkamer en de op de weg tussen deze twee, maar niet in de kantine. Voor de situatie buiten clubverband (of in clubverband maar niet in functie) zal er een gedragscode worden opgemaakt zoals voor de ouders waaraan trainers/afgevaardigden zich uiteraard dienen te houden. meer uitleg in verband met de drugproblematiek kan hier geraadpleegd worden, met dank aan : DRUGSTORIES, Drugpreventie voor leerlingen, leerkrachten, ouders, verenigingen, bedrijven link DRUGS 1. Waarom? 1.1. Waarom gebruiken jongeren drugs? om stoer te doen voor de kick uit nieuwsgierigheid om erbij te horen om zich te amuseren om zich te ontspannen 1.2. Waarom zeggen jongeren neen tegen drugs omdat ze vinden dat ze het niet nodig hebben uit angst om verslaafd te geraken uit angst voor de reactie van hun ouders omdat het gevaarlijk is omdat het duur is 2. Soorten drugs Er bestaan verschillende manieren om drugs in te delen. De (onvolledige) indeling hieronder is gaat uit van de invloed die de drugs op ons lichaam, gedachten en gevoelens kunnen hebben. Opwekkende drugs (stimulerend, méér energie) - koffie, tabak, antidepressiva, ecstasy (XTC), amfetamines (o.a. speed), efedrine, cocaïne, crack, Verdovende drugs (kalmerend, minder energie) - alcohol, slaap- en kalmeringspillen, lijm, opium, codeïne, morfine, methadon, heroïne, Bewustzijnsveranderende (andere energie, veranderde kijk op realiteit) - cannabis, paddo s, peyotecactus, ayahuasca, ibogaïne, XTC (MDMA), MDA, MDEA, GHB, PCP, LSD,

8 2.1. Alcohol alcohol : verdovende drug -vorm : we onderscheiden 3 soorten alcoholhoudende dranken - bier (vol 5%) tot streekbieren (vol 12%) - wijn (vol 10%) tot aperitieven (vol 20%) - sterkedrank (vol 22% tot 45%); het alcoholgehalte van alcopops (breezers) gaat van vol 4% tot vol 20% - juridisch: - na cafeïne is het wellicht één van de meest sociaal aanvaarde drugs in onze cultuur; de islamitische cultuur echter verbiedt alcohol - aangezien alcohol een betaalbare, legale drug is, wordt de kwaliteit gegarandeerd - sterkedrank mag niet aan -18 jarigen geschonken worden - openbare dronkenschap, schenken van alcohol aan dronken mensen en -16 jarigen door caféhouders en rijden met meer dan 0,5 promille in het bloed zijn strafbaar - effecten - de effecten verschillen naar gelang het individu, de hoeveelheid en de frequentie, de plaats en het moment van gebruik - alcohol heeft verdovende effecten die vooral de gedragingen en de emoties beïnvloeden; een matig gebruik (tot 3 glazen) ontspant en geeft meer zelfvertrouwen; meer alcohol kan leiden tot trage reacties, coördinatiestoornissen, emotionele uitbarstingen, geheugenverlies; in extreme gevallen kan men in coma gaan - aan een nachtje stevig drinken kan men een kater overhouden; veel water drinken tijdens en na het gebruik is de boodschap - risico's - matig gebruik kan positieve effecten hebben, overmatig gebruik heeft vooral negatieve gevolgen: slechte inschatting van risico's (bijv. verkeer), roekeloosheid, agressie, geen vermoeidheid voelen, gevaar voor onderkoeling, black-out - zwangerschap en borstvoeding: absoluut af te raden voor het welzijn van het kind; overmatig gebruik tijdens de zwangerschap houdt ernstige risico's in voor het kind - in het verkeer zijn gebruikers een risico voor zichzelf en de omgeving - combineren met medicijnen en andere drugs is sterk af te raden - lange termijn effecten - De regel van 3 (enkel geldig voor volwassenen, niet geldig voor zwangerschap, werk, verkeer,...) 1. drink niet meer dan 2(v)/3(m) glazen alcohol per dag 2. drink maximaal 3(v)/5(m) glazen per keer 3. drink ten minste 2 dagen per week geen alcohol - regelmatig drankmisbruik leidt tot leverproblemen, ontstekingen van ingewanden, hart- en vaatziekten, hersenbeschadiging, aantasting van het zenuwstelsel, kanker, hoge cholesterol, slaapproblemen, geheugenstoornissen, agressie, angst, depressie,... - zelfoverschatting leidt tot negatieve invloed op prestaties (sport, verkeer, werk, studeren,...) - langdurig en overmatig alcoholgebruik veroorzaakt heel wat problemen: gezinsdrama's, geweld in relaties, financieel, juridisch, sociaal,... - afhankelijkheid - langdurig alcoholgebruik kan leiden tot fysische en psychische afhankelijkheid - het aantal probleemdrinkers in België wordt door prof. Pacolet (KUL, 2004) geschat op of meer - nog vragen? o of 078/ Designerdrug veroorzaakt ongelukken en geweld. Gezondheidsautoriteiten hebben hun bezorgdheid geuit over de drug Euphoria (ook wel UFO genoemd), een middel dat wordt gebruikt op dance - party s en dat volgens recent onderzoek verantwoordelijk is voor 60% van alle sterfgevallen van jonge mensen die met drugsgebruik samenhangen. Kleine doses geven snel een gevoel van ontspanning en maken praatziek. In hoge doses kan men er agressief en gewelddadig van worden. Euphoria verminkt het oordeelsvermogen en vergroot het risico op verkeersongelukken, onveilig vrijen en nog meer druggebruik. Intens gebruik is in verband gebracht met lever- en hersenbeschadiging,

9 hoge bloeddruk en een toegenomen kans op borst- en darmkanker. Verontrustend is dat deze potentieel gevaarlijke drug zeer gemakkelijk verkrijgbaar is. Dit krantenartikel is vrij vertaald naar Paula Goodyer in Jongeren & Drugs. Alles wat in dit artikel geschreven staat, klopt. Behalve de naam van de drug. In werkelijkheid gaat het hier niet over Euphoria (deze drug bestaat niet), maar over alcohol. Toch om even over na te denken 2.2. Cannabis marihuana (weed, wiet, grass) of hasjiesj (shit, stuff, marok): zeer populaire bewustzijnsveranderend middel; van de cannabis of hennepplant worden ook kleding, touw, papier, veevoeder, olie,... gemaakt - vorm - marihuana: verkruimelde bloemtoppen, lijkt op grove thee en is grijsgroen tot groenbruin - hasjiesj: lichtbruin tot zwart harsextract, lijkt op bouillonblokje - juridisch - illegaal (geldboete én gevangenisstraf); zie ook Is cannabis gelegaliseerd? - gebruik - puur of vermengd met tabak (= gecombineerd druggebruik!) roken als joint (sigaret) of met een (water)pijp; effect na een tiental minuten - eten (bijv. spacecake) of drinken (thee); (moeilijk voorspelbare) effecten na een uur - effecten - de effecten verschillen naar gelang het individu, de hoeveelheid en de frequentie, de plaats en het moment van gebruik - verandert het bewustzijn, positieve en negatieve gevoelens worden versterkt - rustig, ontspannen, slaperig, verandering ruimte/tijd, intense beleving van kleuren en muziek, lachkicks, vreetkicks - risico's - vermindering concentratie en korte termijngeheugen, coördinatiestoornissen, snellere hartslag - flippen (hoge of sterke dosis): angst, paniek, neerslachtigheid, rusteloosheid, verwarring, hallucinaties, duizeligheid, flauwvallen - zwangerschap en borstvoeding: ernstige risico's voor moeder en kind - in het verkeer zijn gebruikers een risico voor zichzelf en de omgeving - combineren met medicijnen, alcohol en andere drugs is sterk af te raden - lange termijn effecten - roken is ongezond en leidt tot een hoger risico op long- en hartziekten - demotivatie en verminderde vitaliteit, concentratie en geheugen - kan de persoonlijke ontwikkeling remmen (hoe jonger, hoe gevaarlijker) en de kans op sociaal isolement verhogen - problemen met omgeving (thuis, school, werk) en justitie - afhankelijkheid - geen lichamelijke afhankelijkheid, maar kan bij veelvuldig gebruik met de foute motivatie (bijv. problemen en onvrede "wegsmoren") wel tot psychische afhankelijkheid leiden nog vragen? of 078/ Tabak tabak : opwekkende drug; nicotine is het actieve bestanddeel vorm : sigaretten (al dan niet zelf gerold) of sigaren juridisch : legaal; verkoop aan -16 jarigen en reclame zijn verboden; verplichte waarschuwing op de verpakking; gebruik verboden op openbare plaatsen gebruik : roken, sigaren worden normaal gezien niet geïnhaleerd; onmiddellijk effect effecten : - de effecten verschillen naar gelang het individu, de hoeveelheid en de frequentie, de plaats en het moment van gebruik - stimulerend, ontspannend, bevordert spijsvertering risico's : - misselijkheid, braken

10 - ook passief roken is schadelijk voor de gezondheid - zwangerschap en borstvoeding: af te raden voor het welzijn van het kind lange termijn effecten - roken veroorzaakt ernstige long- en hartziekten, verschillende kankers en leidt tot een verminderde vruchtbaarheid - elk jaar sterven (bron: Drugs etc.) mensen aan de gevolgen van hun nicotineverslaving; het aantal doden t.g.v. tabak ligt veel hoger dan alle andere drugs samen afhankelijkheid : - fysische en sterke psychische afhankelijkheid (90% van de gebruikers rookt dagelijks) - er bestaan verschillende methodes (bijv. nicotinepleisters, kauwgum, pillen) om af te kicken; meer info bij je huisarts nog vragen? - of 078/ (Vlaams Instituut voor Gezondheidspreventie) 2.4. Eco-drugs Ecodrugs zijn planten die op natuurlijke wijze lichaam en geest beïnvloeden. Hiertoe behoren onder andere paddo s. Dit zijn psychoactieve paddestoelen. In Nederland kan je enkel nog verse paddestoelen kopen in smartshops. Alle bewerkingen (gedroogde paddo s, thee, ) zijn buiten de wet geplaatst. In België zijn paddo s verboden, hoewel ze hier in het wild groeien. Sinds het plantendecreet uit 1997 zijn de meeste zogenaamde ecodrugs in België verboden. Andere ecodrugs, bijvoorbeeld op basis van taurine, efedrine of guarana, worden nog steeds vrij verkocht, maar zijn in combinatie met alcohol ook niet volledig zonder gevaar voor het hart. Let ook op als je wild gaat experimenteren met allerlei planten die in de tuin of in de natuur groeien. Levensgevaarlijk zijn bijv. doornappel, wolfskers en bilzekruid. Ik ken een paar kerels die pas na een paar dagen op de psychiatrische afdeling weer bij hun zinnen zijn gekomen. Er bestaan ook bepaalde cactussen die je een krachtige trip kunnen bezorgen. Informeer je dus vooraf zéér grondig en hou het nummer van het antigifcentrum bij de hand wanneer je zo gek bent om zelf planten of paddestoelen te gaan plukken XTC XTC (bollen, lovedrug): - ecstasy is een stimulerende en bewustzijnsveranderende chemische drug - "liquid ecstacy" heeft niets met XTC te maken, maar is eigenlijk GHB een vloeistof met een ietwat verschillende werking; opgelet! moeilijk te doseren en dus gevaar voor overdosis vorm : tabletten, poeders of capsules (vorm, logo of kleur zeggen niets over inhoud of effect!) juridisch : illegaal (geldboete én gevangenisstraf) gebruik : meestal slikken; de werking begint vanaf 20 tot 60 min. na inname, na 2 à 3 uur volgt een euforische piek effecten : - de effecten verschillen naar gelang het individu, de hoeveelheid en de frequentie, de plaats en het moment van gebruik - gevoelens van blijdschap, ontspanning, zorgeloosheid, zelfvertrouwen en openheid, meer verbondenheid en intimiteit met omgeving, verandering van ruimte/tijd - meer energie, minder honger en vermoeidheid, drang om te bewegen risico's : - aangezien XTC in illegale labo s geproduceerd wordt, kunnen de zuiverheid en de actieve stof in de pil enorm verschillen, daarom blijft XTC altijd riskant - oververhitting, droge mond, hoofdpijn, misselijkheid, braken, hartkloppingen, stuipen (overdosis) - aanleiding tot onveilig seksueel gedrag ("lovedrug") - zwangerschap en borstvoeding: ernstige risico's voor moeder en kind - in het verkeer zijn gebruikers een risico voor zichzelf en de omgeving - combineren met alcohol verhoogt het risico op oververhitting, met speed of cocaïne neemt de kans op een overdosis toe, met antidepressiva stijgt de bloeddruk nog meer, met Viagra ("sextacy") is het zéér belastend voor het hart

11 lange termijn effecten : - risico's zijn nog niet goed gekend; kan aanleiding geven tot depressie, paranoïde gedachten en slapeloosheid; mogelijk lever- en nierbeschadiging - problemen met omgeving (thuis, school, werk) en justitie afhankelijkheid : - geen lichamelijke afhankelijkheid, maar psychische afhankelijkheid komt wel voor (het idee dat je drugs nodig hebt om goed te kunnen uitgaan) nog vragen? of 078/ Waarom chemische drugs gevaarlijk zijn : 1. De kwaliteit (samenstelling, sterkte, ) is zeer onbetrouwbaar. Bijgevolg is de kans op een foute dosis groot. Een beetje pech en je avond is om zeep of je belandt zelfs in het ziekenhuis. 2. Zelfs indien de kwaliteit OK is, weet je nooit op voorhand hoe je lichaam gaat reageren. Het is een beetje zoals een medicament met mogelijke bijwerkingen. Normaal gezien geeft een geneesmiddel een goed effect, maar je kan nooit op voorhand weten hoe je lichaam gaat reageren. De (gevaarlijke) bijwerkingen en gezondheidsrisico s vindt je terug in de bijsluiter per drug. 3. Is je drug kwalitatief OK en reageert je lichaam goed, dan kan het zijn dat je het effect zo leuk vindt, dat je steeds opnieuw wil gaan gebruiken. Eerst bijvoorbeeld alleen een beetje op zaterdagavond als je uitgaat. Daarna meer en meer. Ook tijdens de week en overdag. Na een tijdje (en dat kan soms snel gaan) voel je je niet meer goed zonder. Op dat ogenblik ben je verslaafd. 4. Je moet ook beseffen dat, als je deze drugs consumeert, je meewerkt aan een pervers systeem. De drughandel is immers in handen van de maffia. Drughandel gaat hand in hand met witwaspraktijken, vrouwenhandel, mensensmokkel, kindermisbruik, afpersing, uitbuiting, geweld, moord, Wil je hieraan écht meewerken? *Dit betekent uiteraard niet dat natuurlijke drugs (bijv. cannabis, paddo s, ) geen gevaren inhouden (zie elders in deze brochure)! 2.6. Speed speed (pep, rappe, crystal, dope): populair woord voor amfetamines of chemische stimulerende middelen vorm : meestal wit poeder of tabletten juridisch : illegaal (geldboete én gevangenisstraf) gebruik : snuiven, spuiten, slikken (soms roken); de werking is snel en duurt 4 à 8 uur effecten : - de effecten verschillen naar gelang het individu, de hoeveelheid en de frequentie, de plaats en het moment van gebruik - onderdrukt vermoeidheid, honger en slaap en maakt energie(reserves) vrij - hartslag en bloeddruk stijgen - euforie, groter zelfvertrouwen, meer concentratie en minder zelfkritiek - babbelzucht, overbeweeglijkheid en tijdelijke toename van seksuele prestaties risico's : - oververhitting en uitdroging (regelmatig rusten en water drinken!) - aangezien deze chemische drug in illegale labo s geproduceerd wordt, verschillen samenstelling en kwaliteit enorm; gevaar voor overdosis - hoge dosissen maken onrustig, agressief, overmoedig of neerslachtig - hoge bloeddruk veroorzaakt hoofdpijn, hartkloppingen, hyperventilatie,... - spuiten kan ontstekingen of besmettingen (hepatitis, aids) veroorzaken - na uitwerking van de drug: moeheid, honger, lusteloosheid, neerslachtigheid - zwangerschap en borstvoeding: ernstige risico's voor moeder en kind - in het verkeer zijn gebruikers een risico voor zichzelf en de omgeving

12 - combineren met kalmerende middelen en pijnstillers of met alcohol geeft verhoogde risico's en doet prikkelbaarheid en agressiviteit toenemen lange termijn effecten : - slechte gezondheid: verminderde weerstand tegen ziektes door verminderde eetlust en slaaptekort, hart- en vaatziekten, puisten, neusbloedingen en tics - sociale problemen: rusteloos, prikkelbaar, wantrouwig, impulsief en agressief gedrag dat kan leiden tot problemen met omgeving (thuis, school, werk) en justitie afhankelijkheid : - speed is niet lichamelijk afhankelijk, maar de psychische afhankelijkheid is groot nog vragen? of 078/ Cocaïne/crack Cocaïne (coke, witte, C): stimulerend middel Crack (free base): zeer sterke drug op basis van cocaïne, maagzout of ammoniak en water vorm : (geel)wit fijn poeder (cocaïne), beige kristallen (crack) juridisch : illegaal (geldboete én gevangenisstraf) gebruik - cocaïne: snuiven, snel voelbaar en het effect duurt 30 à 45 min. of spuiten, stevige werking duurt ongeveer 15 min. - crack: roken; onmiddellijke werking gedurende 5 à 10 min. effecten - de effecten verschillen naar gelang het individu, de hoeveelheid en de frequentie, de plaats en het moment van gebruik - cocaïne: lichamelijk en psychisch oppeppend effect, helder, alert, actief, spraakzaam - crack: korte, extreme flash van fysiek welbehagen risico's : - aangezien deze chemische drugs in illegale labo s geproduceerd worden, weten gebruikers niet precies wat ze in handen krijgen, mogelijk is de drug versneden met andere stoffen - uitputting, verminderde weerstand tegen infecties, neerslachtigheid, arrogant en agressief gedrag - hoge lichaamstemperatuur, hartkloppingen, ademhalingsproblemen, bloeddrukproblemen, flauwvallen (overdosis) - crack op basis van ammoniak kan de slokdarm verbranden - spuiten kan ontstekingen of besmettingen (hepatitis, aids) veroorzaken, ook rietjes delen kan voor besmetting zorgen (door bloedneus) - zwangerschap en borstvoeding: ernstige risico's voor moeder en kind - in het verkeer zijn gebruikers een risico voor zichzelf en de omgeving - combineren met alcohol of andere drugs kunnen echt gevaarlijk zijn voor hart- en bloedvaten en de psychische gezondheid lange termijn effecten - hart- en vaatziekten, huidproblemen, problemen met de neus (snuiven) of met lippen en longen (roken) - kan leiden tot slapeloosheid, verminderde eetlust, paranoïa (achtervolgingswaanzin), depressie, zelfmoordgedachten - problemen met omgeving (thuis, school, werk) en justitie - cocaïne is duur en kan financiële problemen met zich meebrengen afhankelijkheid - grote psychische afhankelijkheid, met agressie en verlies aan zelfvertrouwen bij stoppen - crack leidt ook snel tot lichamelijke afhankelijkheid (steeds meer nodig om effect te voelen) nog vragen? of 078/ Heroïne Heroïne (H, hero, horse, bruine, smack) vorm - zuivere heroïne: wit kristalpoeder, ruikt naar azijn en smaakt bitter (bijna niet te koop) - versneden (straat)heroïne: grijs, beige of geelbruin grof poeder, oplosbaar in water met citroensap

13 juridisch: illegaal (geldboete én gevangenisstraf) gebruik - roken (met tabak), inhaleren (chinezen) of inspuiten; roes duurt 4 tot 6 uur effecten - de effecten verschillen naar gelang het individu, de hoeveelheid en de frequentie, de plaats en het moment van gebruik - eerst een euforische flash van enkele seconden, dan roes van welbehagen en onverschilligheid - een ex-verslaafde vertelde me dat je al na een paar keer spuiten geen euforische flash meer krijgt, maar toch blijft gebruiken om de steeds weerkerende, afschuwelijke afkickverschijnselen (die lijken op een stevige griep) te onderdrukken risico's - je kan nooit zeker zijn van kwaliteit en samenstelling - kans op overdosis, verhoogd risico op ongevallen; spuiten kan leiden tot ontstekingen of besmettingen (bijv. hepatitis, aids, ) - zwangerschap en borstvoeding: ernstige risico's voor moeder en kind - in het verkeer zijn gebruikers een enorm risico voor zichzelf en de omgeving - combineren met medicijnen, alcohol en andere drugs is sterk af te raden lange termijn effecten - verminderde weerstand tegen infecties, darmproblemen, lidtekens - sociaal isolement, financiële problemen en juridische vervolging afhankelijkheid - heroïne is één van de meest verslavende drugs die we kennen - de tolerantie (nood aan steeds grotere dosissen) is groot (ook als je heroïne rookt), met zware lichamelijke en psychische afhankelijkheid tot gevolg; zonder medicatie afkicken is zeer moeilijk o.w.v. de heftige ontwenningsverschijnselen - methadon: legaal vervangmiddel voor heroïnegebruikers nog vragen? of 078/ LSD LSD (acid, trips): hallucinogene labodrug; dergelijke drugs vind je ook in de natuur; bijv. peyote, ayahuasca, ibogaïne, vorm: vloeistof zonder kleur, geur of smaak; wordt meestal aangebracht op een postzegel, vloeipapier, tablet, suikerklontje,... juridisch: illegaal (geldboete én gevangenisstraf) gebruik: meestal een papertrip (stukje papier gedrenkt in LSD) die wordt ingeslikt; de trip begint na een goed half uur, piekt na en uur of 3 en kan tot 12 uur duren effecten - de effecten verschillen naar gelang het individu, de hoeveelheid en de frequentie, de plaats en het moment van gebruik - tripmiddelen veranderen de zintuiglijke waarneming, vervormen tijd en ruimte, wekken hallucinaties op en versterken emoties - vergelijkbaar met zéér levendige droom risico's - je kan nooit zeker zijn van kwaliteit en samenstelling - tripmiddelen kunnen het bewustzijn zo sterk beïnvloeden dat de hallucinaties voor waar worden aangenomen - kan een "bad trip" veroorzaken met angst of paniek tot gevolg; zorg dus steeds dat je iemand bij je hebt die je desnoods kan geruststellen - absoluut af te raden voor mensen die psychisch niet stabiel zijn - mogelijke neveneffecten: zweten, snelle pols, droge mond, misselijkheid, duizeligheid, rillingen - zwangerschap en borstvoeding: ernstige risico's voor moeder en kind - in het verkeer zijn gebruikers een enorm risico voor zichzelf en de omgeving - combineren met medicijnen, alcohol en andere drugs is sterk af te raden lange termijn effecten - tot jaren na een trip kunnen gebruikers onverwacht korte "flashbacks" krijgen, die hen het gevoel geven dat ze weer onder invloed zijn - bij ontdekking van gebruik van illegale drugs kunnen steeds conflicten optreden met ouders, partner, school, werk, justitie,...

14 afhankelijkheid - geen lichamelijke of psychische afhankelijkheid nog vragen? of 078/ Tips voor ouders 3.1. Durf erover praten. Best open en vooral rustig. Natuurlijk is dit niet gemakkelijk! Want het is begrijpelijk dat je, wanneer je vermoedt of ontdekt dat één van je kinderen experimenteert met drugs, overspoeld wordt door woede, angst, frustratie, verdriet,... Met roepen, verwijten en dreigementen riskeer je de situatie alleen maar erger te maken dan ze is. Probeer eerst zelf tot rust te komen, alvorens je zo'n belangrijk gesprek aanvat. Denk na hoe je bijvoorbeeld zou reageren moest je kind regelmatig stomdronken thuis komen? Door erover te praten help je als ouder een mening te vormen, juiste info te vergaren en sterker te staan tegenover de druk van anderen Druk eerst en vooral je bezorgdheid uit Uiteraard ben je bezorgd! Het zijn immers jouw kinderen en je wil niets anders dan het beste voor hen. Uiteraard hebben je kinderen er weinig aan dat je bezorgd bent voor bijvoorbeeld de goede naam van de familie. Leg hen rustig uit hoe jij je voelt. Misschien heb je angst dat ze verslaafd raken. Geef jezelf niet de schuld. Als jongeren met drank of drugs experimenteren of in de problemen komen, ligt dit zelden aan de opvoeding alleen Verwoord concrete signalen Het is niet gemakkelijk om met 100% zekerheid te weten te komen of een jongere nu al dan niet gebruikt. Indien je het vertrouwen van je kind niet wil verliezen, is het van het grootste belang om niet ongevraagd en achter de rug zijn/haar kamer uit te vlooien op zoek naar sporen. Laat staan een urinetest te eisen! Veel belangrijker is het om concrete signalen te verwoorden. Bijvoorbeeld slechte schoolresultaten, verminderde interesses in hobby's, afspraken niet nakomen, weinig thuis, (Ver)oordeel niet op voorhand Veroordeel nooit je kind, maar eventueel wel zijn/haar gedrag. Als een jongere weet dat zijn/haar gedrag niet op voorhand veroordeeld zal worden, is er meer kans dat er een open gesprek kan volgen. Het is altijd mogelijk dat die slechte schoolresultaten en die rode oogjes meer met een liefdeshistorie dan wel met drugs te maken hebben Luister ernstig naar zijn/haar visie Hoe moeilijk het ook is om eerst te luisteren - je wil immers adviezen geven, straffen uitspreken, je emoties de vrije loop laten - geef je kind eerst de kans om zijn/haar verhaal te brengen. Voor opgroeiende jongeren is het belangrijk dat ze een eigen mening mogen hebben. Jongeren die neen zeggen tegen drugs, hebben ook in andere situaties neen mogen en durven zeggen. Ook tegen hun ouders. Wie gestimuleerd wordt om zelfstandige keuzes te maken en duidelijk zijn mening te kennen mag en durft geven, zal minder snel in de problemen geraken met drugs. Open staan voor de mening van je kind wil uiteraard niet automatisch zeggen dat je zijn/haar gedrag ook goedkeurt. Die openheid kan er wel voor zorgen dat je kind ook meer open staat voor jouw advies Stel open vragen Open vragen zijn vragen waar je niet met "ja" of "neen" kan op antwoorden. Deze vragen beginnen met de woorden hoe, waar, wanneer, wie, en vooral waarom? Als je zo goed als zeker bent dat er drugs in het spel zijn is: "Je hebt weer drugs gebruikt, zeker?" geen ideale vraag. Beter is het om bijvoorbeeld te vragen wat hij/zij zelf van vindt van het gebruik hoe hij/zij zich erbij voelt en hoe hij/zij denkt dat het nu verder moet Praat niet alleen over de risico s Informeer je op voorhand, zodat je het met je kind over beide kanten van de drugsmedaille kan hebben. Op het eerste zicht kunnen drugs leuk zijn, maar houden heel wat risico's in. Jongeren

15 hebben niet altijd een objectief beeld van de voor- en nadelen van druggebruik. Via vrienden horen ze meestal alleen hoe leuk drugs wel zijn. Help je kind om een verantwoorde keuze te maken door samen te zoeken. Wat is verantwoord? Waar liggen de grenzen? Wat zijn de verantwoordelijkheden? 3.8. Vraag naar motieven Probeer te weten te komen waarom je kind experimenteert. Is het gewoon uit nieuwsgierigheid? Of probeert hij/zij via (il)legale drugs problemen of verveling aan te pakken? Gebruikt hij/zij alleen omdat "iedereen het doet" en eigenlijk niet durft te weigeren? Gaat het met andere woorden om "normaal" afwijkend puberaal gedrag (nieuwsgierigheid, stoer doen, kicks zoeken, cool zijn, ) of is er iets meer aan de hand? 3.9. Maak verschil tussen gebruik en misbruik Panikeer ook niet te snel: veel jongeren experimenteren met wiet, slechts een minderheid raakt er zwaar mee in de problemen. Meestal omdat hun druggebruik slechts een symptoom is van een onderliggend probleem waar ze niet mee omkunnen (bijv. pesten, ruzies, scheiding, verdriet, verveling, schoolmoeheid, ). Net als bij legale drugs (bijv. alcohol), zijn er ook mensen die af en toe illegale drugs gebruiken (bijv. cannabis), zonder er ooit mee in de problemen te komen. Denk eraan dat je als ouder een voorbeeldfunctie hebt. Hoe ga je zelf om met conflicten, tegenslagen, gevoelens,? Hoe ga je zelf om met alcohol, tabak en medicatie? Probeer te weten te komen waar en wanneer je kind gebruikt. Er is een groot verschil tussen smoren tijdens het weekend of smoren tijdens de middagpauze. Hier gelden gelijkaardige gebruiksregels als voor alcohol Maak samen duidelijke afspraken en stel grenzen Probeer afsluitend samen duidelijke afspraken te maken waarin beide partijen zich in kunnen vinden. Het helpt jongeren te weten waar de grenzen liggen en wat de concrete gevolgen zijn bij overtreding van de regels. 4. Verslaving Een drugprobleem heb je niet van de ene dag op de andere. Het is het resultaat van een evolutie (die soms wel verschrikkelijk snel kan gaan).

16 Eerste keer De allereerste keer dat je in contact komt met een bepaalde drug. Je eerste pintje, je eerste sigaret, je eerste joint, Experimenteren Je gebruikt heel af en toe. Je leert de verschillende effecten kennen, verkent je grenzen (bijv. dronkenschap) en leert de techniek beheersen (bijv. inhaleren). Veel mensen stoppen na deze fase definitief met illegale drugs. Sociaal gebruik Je gaat regelmatig gebruiken omdat je tevreden bent over de effecten, de ervaringen en de gewaarwordingen. Het gebruik heet sociaal omdat het niet in conflict komt met de omgeving en je andere activiteiten. Heel wat mensen slagen erin om bijv. alcohol of cannabis op deze manier te gebruiken. Overmatig gebruik Je gaat meer en meer gebruiken, ook op ongepaste momenten en gelegenheden. Je wilt constant onder invloed zijn bijv. om te vluchten voor je persoonlijke leef problemen. Je neemt klachten van partner, vrienden en omgeving niet serieus en gaat verantwoordelijkheden uit de weg. Verslaving Je voelt je niet meer goed als je niet gebruikt. Je kàn niet meer zonder. Je bent een slaaf geworden van je druggebruik. Zelfstandig stoppen wordt verschrikkelijk moeilijk omdat je dan plots met alle problemen waarvoor je vluchtte, geconfronteerd wordt. Zelfs professionele hulp kan slechts een deel van de verslaafden definitief uit de problemen krijgen en velen hervallen steeds opnieuw in hun oude gewoonten Enkele kenmerken van verslaving of afhankelijkheid: Steeds meer nodig hebben om hetzelfde effect te voelen, afkickingsverschijnselen bij stoppen, er niet in slagen om te stoppen, meer en langer gebruiken dan men van plan was, steeds meer tijd en geld in het gebruik investeren, blijven gebruiken ondanks een slechter wordende gezondheid, Een kleine minderheid van de gebruikers komt zwaar in de problemen en heeft zijn druggebruik (alcohol, cannabis,...) niet meer onder controle. Met alle lichamelijke, psychische, sociale, financiële en juridische gevolgen van dien. Om uit deze negatieve spiraal te geraken, is een gedragsverandering nodig. Daarbij is de motivatie om te stoppen of te minderen met het druggebruik van cruciaal belang. De verandering kan pas succesvol zijn indien hij inziet welke de negatieve gevolgen van zijn gedrag zijn en hij alternatieven heeft om zijn echte problemen (waarvoor hij constant op de vlucht is) aan te pakken. De veranderingscirkel van Prochaska en Diclemente geeft een schematisch beeld van dit proces.

17 1. Voorbeschouwing In deze fase is de gebruiker zich niet bewust van de negatieve gevolgen van zijn gebruik (ontkenning) en is hij niet gemotiveerd om zijn gedrag te veranderen (weerstand). Het is de omgeving van de gebruiker (ouders, partner, vrienden,...) die hem confronteren met de negatieve gevolgen van zijn gebruik (sociale druk). 2. Overpeinzing/Twijfel Hier beseft de gebruiker dat er effectief een probleem is. Hij maakt de balans op van de positieve en de negatieve effecten van zijn gebruik. Hij twijfelt omdat hij iets leuks dreigt te verliezen. Hij heeft ook angst om de echte problemen onder ogen te zien waarvoor hij probeerde te vluchten in zijn gebruik. 3. Beslissing De gebruiker komt op een belangrijk kruispunt in zijn leven. Nu moet hij beslissen: veranderen of niet. Veranderen betekent stoppen of minderen met gebruiken en de onderliggende problemen aanpakken. Indien hij beslist om niet te stoppen, betekent dit uiteraard niet dat hij aan zijn lot moet overgelaten worden. 4. Actieve verandering De (ex)gebruiker probeert vanaf nu zijn persoonlijke, relationele en maatschappelijke problemen actief aan te pakken. Hij neemt zijn verantwoordelijkheden weer op en leert de juiste keuzes te maken. 5. Stabilisatie/Volharding In deze fase heeft men blijvende gedragsverandering (bijv. abstinentie) bereikt. Indien in deze fase de onderliggende problemen die aanleiding gaven tot het middelenmisbruik niet opgelost geraken, kan dit een zeer moeilijke fase zijn. De kans op herval is uiteraard nooit ver weg. 6. Terugval Ontsnappen uit een langdurig en hardnekkig gedragspatroon is vaak een kwestie van veel vallen en opstaan. Het stoppen met gebruik kan bijv. leiden tot een depressie omdat de (ex)gebruiker zijn problemen niet kan overzien. Ook in deze fase blijft ondersteuning van professionele hulpverlening of omgeving van groot belang. BRON : DRUGSTORIES, Drugpreventie voor leerlingen, leerkrachten, ouders, verenigingen, bedrijven link :

Drugspreventie-beleid

Drugspreventie-beleid Lommel United stelt zich tot doel om voetballers professioneel op te leiden. In kwaliteitsvolle omstandigheden en in een gezonde competitieve én aangenaam constructieve geest wil Lommel United zoveel mogelijk

Nadere informatie

XTC DE VRAGEN, DE ANTWOORDEN

XTC DE VRAGEN, DE ANTWOORDEN XTC DE VRAGEN, DE ANTWOORDEN XTC? Bij XTC spreek op zijn Engels uit ecstasy in enge zin gaat het eigenlijk over het synthetische MDMA, de stimulerende en bewustzijnsveranderende werkzame stof die in de

Nadere informatie

Middeleninfo. Alcohol. Tripmiddelen

Middeleninfo. Alcohol. Tripmiddelen Middeleninfo Alcohol Tabak Cocaïne Hasj Heroïne Paddo's Smartdrugs Speed Tripmiddelen XTC Alcohol Afhankelijkheid Gewenning Alcohol & Bij 'sociaal gebruik' kan er al sprake zijn van matige geestelijke

Nadere informatie

Uw kind en genotmiddelen Dinsdag 7 oktober 2014. Linda van Delft Gezondheidsbevorderaar 088-3084284 lvandelft@ggdhm.nl

Uw kind en genotmiddelen Dinsdag 7 oktober 2014. Linda van Delft Gezondheidsbevorderaar 088-3084284 lvandelft@ggdhm.nl Uw kind en genotmiddelen Dinsdag 7 oktober 2014 Linda van Delft Gezondheidsbevorderaar 088-3084284 lvandelft@ggdhm.nl Wat zijn genotmiddelen? Dit zijn stoffen die een verandering van het bewustzijn veroorzaken

Nadere informatie

Inleiding. Bron: Nationale Drugsmonitor Jaarbericht 2007. Uitgave van Trimbosinstituut

Inleiding. Bron: Nationale Drugsmonitor Jaarbericht 2007. Uitgave van Trimbosinstituut : Alcohol, roken en drugs Inleiding In onze maatschappij zijn het gebruik van alcohol en andere drugs heel gewoon geworden roken en het drinken van alcoholische dranken gebeurt op recepties, feestjes,

Nadere informatie

Combigebruik. De meest gestelde vragen

Combigebruik. De meest gestelde vragen Combigebruik. De meest gestelde vragen V.U.: Frieda Matthys, Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen vzw, VAD, Vanderlindenstraat 15, 1030 Brussel - juni 2011 (herziene herdruk) - D/2011/6030/10

Nadere informatie

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Gaby Herweijer Adviseur Gezondheidsbevordering

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Gaby Herweijer Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Gaby Herweijer Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom in de Puberteit Pubers ondergaan veel veranderingen Vrienden School Lichamelijk Seksualiteit Hersenen Pubers vragen

Nadere informatie

Pubers en genotmiddelen. Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014

Pubers en genotmiddelen. Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014 Pubers en genotmiddelen Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014 Overzicht - Inleiding - (hersen)ontwikkeling pubers - Genotmiddelen: - energiedrank - roken - alcohol - Opvoeding en

Nadere informatie

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen?

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Uw kind en roken, drinken en blowen? U kunt er iets aan doen! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

Liska Vulperhorst Preventiewerker

Liska Vulperhorst Preventiewerker Liska Vulperhorst Preventiewerker Tactus Verslavingszorg Vijf circuits Behandeling & Begeleiding Sociale Verslavingszorg Forensische Verslavingszorg Verslavingsreclassering Preventie & Consultancy Programma

Nadere informatie

speciaal onderwijs lesbrief drugs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

speciaal onderwijs lesbrief drugs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL speciaal onderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: KENNISMAKING MET DRUGS 3 SOORTEN DRUGS 3 WAT DOEN DRUGS? 4 VERSLAAFD AAN DRUGS

Nadere informatie

Bert Vinken. Vincent van Gogh Voor geestelijke gezondheidszorg. Presentatie alcohol en opvoeding Trimbos-instituut

Bert Vinken. Vincent van Gogh Voor geestelijke gezondheidszorg. Presentatie alcohol en opvoeding Trimbos-instituut Nee tegen alcohol (en drugs) schade Bert Vinken Vincent van Gogh Voor geestelijke gezondheidszorg Programma 19.30 uur 20.30 uur 20.45 uur 21.30 uur Presentatie Pauze vraag en antwoord Einde Drugs Definities

Nadere informatie

Belang Preventie Cijfers comazuipen 2011

Belang Preventie Cijfers comazuipen 2011 Programma vandaag 19:00 19:45 u Tactus Verslavingszorg Cijfers Middelen/gewoontes 19:45 20:00 u Pauze Pubers & Verslavingen Liska Vulperhorst Preventiewerker 21 maart 2013 20:00 20:45 u Stellingen 20:45

Nadere informatie

Wat je moet weten over hasj en wiet

Wat je moet weten over hasj en wiet Wat je moet weten over hasj en wiet 1 2 Je hebt vast wel eens van hasj of wiet gehoord. Hasj en wiet zijn drugs. Hasj en wiet worden meestal gerookt. Er wordt een soort sigaret gedraaid met tabak en hasj

Nadere informatie

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen?

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Uw kind en roken, drinken en blowen? U kunt er iets aan doen! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

HOE HELP IK MIJN KIND NEE ZEGGEN TEGEN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN?

HOE HELP IK MIJN KIND NEE ZEGGEN TEGEN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN? HOE HELP IK MIJN KIND NEE ZEGGEN TEGEN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN? UW KIND EN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN? U KUNT ER IETS AAN DOEN! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Agenda Genotmiddelen Energiedrank Roken: sigaret, waterpijp en shishapen Alcohol Cannabis Opvoedtips Wat zijn genotmiddelen?

Nadere informatie

lesbrief speciaal basisonderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

lesbrief speciaal basisonderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL lesbrief speciaal basisonderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: ROKEN EN BLOWEN 3 GEWOONTEN 3 CONTRACT 4 ROKEN EN JOUW GEZONDHEID

Nadere informatie

Alcohol nuchter bekeken

Alcohol nuchter bekeken Alcohol nuchter bekeken Alcohol en kanker Vandaag zal kanker je misschien niet echt bezighouden. Het is wel een feit dat overdadig alcoholgebruik op termijn het risico op bepaalde soorten kanker verhoogt.

Nadere informatie

De puberteit 9/21/2015. Programma. Indeling naar werking. Wat zijn genotmiddelen? Welkom bij Uw kind en genotmiddelen

De puberteit 9/21/2015. Programma. Indeling naar werking. Wat zijn genotmiddelen? Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Programma Welkom bij Uw kind en genotmiddelen (hersen)ontwikkeling pubers Genotmiddelen Energydrinks Roken Alcohol en genotmiddelen Eef Hollman Adviseur Gezondheidsbevordering Indeling naar werking Wat

Nadere informatie

Drugs en zwangerschap. De meest gestelde vragen

Drugs en zwangerschap. De meest gestelde vragen Drugs en zwangerschap. De meest gestelde vragen V.U.: Frieda Matthys, Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen vzw, VAD, Vanderlindenstraat 15, 1030 Brussel - december 2011 (herziene herdruk) -

Nadere informatie

speciaal onderwijs lesbrief alcohol UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

speciaal onderwijs lesbrief alcohol UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL speciaal onderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (00) 67 1 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: KENNISMAKING MET ALCOHOL SOORTEN DRANK DE WERKING VAN ALCOHOL 4 DE GEVOLGEN VOOR

Nadere informatie

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Agenda Genotmiddelen Pubergedrag en hersenontwikkeling Energiedrank Roken: sigaret, waterpijp en shishapen Alcohol Opvoedtips

Nadere informatie

Basisvorming drugs & & drugge g bruik i

Basisvorming drugs & & drugge g bruik i Basisvorming drugs & druggebruik 1. Drugpunt en PZ Deinze -Zulte 2. Productinformatie: soorten drugs 3. Wetgeving 4. Welke drugs worden door onze leerlingen gebruikt? Inhoud 5. Hoe moeten we dat druggebruik

Nadere informatie

Gevolgen van alcoholgebruik

Gevolgen van alcoholgebruik Gevolgen van alcoholgebruik Katwijk 7 februari 2008 Programma Trends in alcohol gebruik Effecten en risico s Gevolgen (bij jongeren) Mogelijke oplossingen Conclusies 1 Algemene trends bij jongeren Steeds

Nadere informatie

versie EHbDu09T EHbDu Educare Trimbos 1

versie EHbDu09T EHbDu Educare Trimbos 1 versie EHbDu09T EHbDu Educare Trimbos 1 Programma Inleiding Uitgaansdrugs en drank Gezondheidsrisico's Beïnvloedende risico's Acute situaties Eerste hulp EHbDu Educare Trimbos 2 Uitgaansmiddelen XTC Speed

Nadere informatie

Leerlijnen per drug : ALCOHOL Onderwijsvorm: KLEUTER EN LAGER

Leerlijnen per drug : ALCOHOL Onderwijsvorm: KLEUTER EN LAGER Leerlijnen per drug : ALCOHOL Onderwijsvorm: KLEUTER EN LAGER kleuter 2,5-6j 1 ste graad LO 6-8j 2 de graad LO 8-10j 3 de graad LO 10-12j doelstelling doelstelling doelstelling doelstelling Versterken

Nadere informatie

TABAK ALCOHOL GAMEN. algemene sociale vaardigheden

TABAK ALCOHOL GAMEN. algemene sociale vaardigheden Leerlijnen per graad : 3 de graad LO 10-12j Doelstelling: Versterken van de kennis en vaardigheden die kinderen nodig hebben om gezonde keuzes te maken en niet te roken, geen alcohol te drinken en op een

Nadere informatie

Alcohol, Roken en opvoeding

Alcohol, Roken en opvoeding Alcohol, Roken en opvoeding Uw kind in klas 1 van het voortgezet onderwijs Als kinderen naar het voortgezet onderwijs gaan, verandert er veel in hun leven. Ze krijgen andere interesses en hun vriendengroep

Nadere informatie

Pubers en blowen Gaby Herweijer Gezondheidsbevorderaar

Pubers en blowen Gaby Herweijer Gezondheidsbevorderaar Pubers en blowen Gaby Herweijer Gezondheidsbevorderaar Programma Soorten genotmiddelen Het puberbrein Genotmiddelen; Waterpijp Blowen Opvoeding Wat zijn genotmiddelen? Dit zijn stoffen die een verandering

Nadere informatie

21 mei 2015 marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83. www.twitter.com/brijderjeugd

21 mei 2015 marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83. www.twitter.com/brijderjeugd 21 mei 2015 marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83 www.twitter.com/brijderjeugd Brijder jeugd Preventie Voorlichting (in de klas en aan docenten) ABC gesprekken Aanwezig bij verschillende ZAT

Nadere informatie

HOE KUNNEN OUDERS TABAK-, ALCOHOL- EN DRUGGEBRUIK BIJ HUN KINDEREN VOORKOMEN OF UITSTELLEN?

HOE KUNNEN OUDERS TABAK-, ALCOHOL- EN DRUGGEBRUIK BIJ HUN KINDEREN VOORKOMEN OF UITSTELLEN? HOE KUNNEN OUDERS TABAK-, ALCOHOL- EN DRUGGEBRUIK BIJ HUN KINDEREN VOORKOMEN OF UITSTELLEN? Deinze 4 juni 2013 www.drugpunt.be/heelwatinhuis Drugpunt Leie & Schelde Filip Claeys Sanne Foulon www.drugpunt.be

Nadere informatie

basisschool WWW.VOORKOM.NL

basisschool WWW.VOORKOM.NL UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud Inleiding 3 Les 1: Roken en Blowen 4 Roken: de werking 4 Lichamelijke en geestelijke verslaving 5 Blowen

Nadere informatie

ASSESSMENT MIDDELENGEBRUIK. Achternaam. Cliëntnummer. Naam interviewer

ASSESSMENT MIDDELENGEBRUIK. Achternaam. Cliëntnummer. Naam interviewer ASSESSMENT MIDDELENGEBRUIK Achternaam bij vrouwelijke cliënten meisjesnaam Geboortedatum Cliëntnummer Datum interview d d m m d d m m 1. Naam interviewer 2. 3. Interview is niet volledig afgenomen want:

Nadere informatie

XTC, cocaïne en speed

XTC, cocaïne en speed XTC, cocaïne en speed Zonder flauwekul Je hebt vast wel eens van XTC, cocaïne en speed gehoord. XTC, cocaïne en speed zijn drugs. Het is belangrijk om te weten wat XTC, cocaïne en speed met je doen. Dat

Nadere informatie

Voeding en zwangerschapsbraken Algemene informatie

Voeding en zwangerschapsbraken Algemene informatie Voeding en zwangerschapsbraken Algemene informatie Afdeling Diëtetiek IJsselland Ziekenhuis In deze folder vindt u algemene informatie over ernstig braken tijdens de zwangerschap. Wat is zwangerschapsbraken?

Nadere informatie

regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl

regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl n Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid We slapen gemiddeld zo n zeven tot acht uur per nacht. Dat

Nadere informatie

Naam: Sara Panahi Klas: 2B Vak: verzorging

Naam: Sara Panahi Klas: 2B Vak: verzorging Naam: Sara Panahi Klas: 2B Vak: verzorging Inhoudsopgave Wat zijn paddo s?... 3 Waar komen paddo s vandaan?... 3 Wat zit er in paddo s?... 4 Hoe gebruik je paddo s?... 4 Wat kun je voelen als je paddo

Nadere informatie

Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER DRUGS UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144

Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER DRUGS UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER DRUGS UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Lesbrief over drugs INHOUD pagina Colofon: Deze lesbrief hoort bij het drugspreventieproject

Nadere informatie

Gezonde Sportvoeding. als basis voor optimale sportieve prestaties

Gezonde Sportvoeding. als basis voor optimale sportieve prestaties Gezonde Sportvoeding als basis voor optimale sportieve prestaties Een gezonde voeding is levensbelangrijk. Niet enkel om sportieve prestaties te leveren is een uitgebalanceerde voeding een vereiste, maar

Nadere informatie

Alcohol, tabak en drugs tijdens de zwangerschap

Alcohol, tabak en drugs tijdens de zwangerschap Alcohol, tabak en drugs tijdens de zwangerschap V.U.: Frieda Matthys, Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen vzw, VAD, Vanderlindenstraat 15, 1030 Brussel - september 2012 (herziene herdruk)

Nadere informatie

27 mei 2015 Sanne Louw Kikid & marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83. www.twitter.com/brijderjeugd

27 mei 2015 Sanne Louw Kikid & marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83. www.twitter.com/brijderjeugd 27 mei 2015 Sanne Louw Kikid & marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83 www.twitter.com/brijderjeugd Kikid Het is als ouder jouw verantwoordelijkheid, dat je kind NEE kan zeggen tegen drank!

Nadere informatie

COCAINE/CRACK DE VRAGEN, DE ANTWOORDEN

COCAINE/CRACK DE VRAGEN, DE ANTWOORDEN COCAINE/CRACK DE VRAGEN, DE ANTWOORDEN COCAÏNE/CRACK? Cocaïne is een opwekkend middel dat door een chemische ingreep uit de bladeren van de Zuid- Amerikaanse cocaplant wordt gepuurd. Er wordt al duizenden

Nadere informatie

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Wat zijn genotmiddelen? Stoffen die een verandering van het bewustzijn veroorzaken en om die reden worden gebruikt. Verdovend

Nadere informatie

drugs Wat iedereen over zou moeten weten Over deze brochure

drugs Wat iedereen over zou moeten weten Over deze brochure Over deze brochure De één is er tegen, voor de ander is het minder een probleem. Wat je ook van drugs vindt, de kans is groot dat je er ooit mee te maken krijgt. Als opvoeder, familielid of vriend(in),

Nadere informatie

XTC. Speed. Cocaïne. Smartshopproducten. Cannabis. Alcohol GHB

XTC. Speed. Cocaïne. Smartshopproducten. Cannabis. Alcohol GHB 1 XTC Speed Cocaïne Smartshopproducten Cannabis Alcohol GHB 2 Verhoogde hartfrequentie Versnelde ademhaling Verhoogde bloeddruk Verhoogde lichaamstemperatuur Vergrote pupillen Verhoogde reflexen Verwardheid

Nadere informatie

Hasj en wiet zijn drugs. Dat heet blowen. In deze folder vind je:

Hasj en wiet zijn drugs. Dat heet blowen. In deze folder vind je: Je hebt vast wel eens van hasj of wiet gehoord. Hasj en wiet zijn drugs. Hasj en wiet worden meestal gerookt. Er wordt een soort sigaret gedraaid met tabak en hasj of wiet. Dat heet blowen. In deze folder

Nadere informatie

Presentatie Drugs op het werk Spreker Saskia Schluter Datum 04-2015

Presentatie Drugs op het werk Spreker Saskia Schluter Datum 04-2015 Presentatie Drugs op het werk Spreker Saskia Schluter Datum 04-2015 Controle Onlangs is door een grote opdrachtgever van STAR OGP een drugscontrole gehouden onder alle aanwezigen (dus medewerkers van diverse

Nadere informatie

Deel 2: maak een keuze

Deel 2: maak een keuze Je rookgedrag veranderen Deel 2: maak een keuze In deel 1 heb je stilgestaan bij je rookgedrag. Je hebt geregistreerd hoeveel en in welke omstandigheden je rookt. Mogelijks was je wel verwonderd over de

Nadere informatie

Cursus. Preventie van Drugs, Tabak, en Alcohol misbruik door een goede opvoeding

Cursus. Preventie van Drugs, Tabak, en Alcohol misbruik door een goede opvoeding Commentaar op gekozen oplossing feit cases thema 1 Pagina 1 / 150 (30-07-13) Cursus Preventie van Drugs, Tabak, en Alcohol misbruik door een goede opvoeding Document met de commentaar op de gekozen oplossing

Nadere informatie

Presentatie DDu Ketencasus

Presentatie DDu Ketencasus Presentatie DDu Ketencasus Drank en Drugsincidenten in het uitgaanscircuit Reg. Ketencasusbespreking n Jan Krul MSc adviseur en onderzoeker gezondheidswetenschapper (spoed)verpleegkundige n n Mass Gathering

Nadere informatie

Liefde & Behang Wat is Youz? Jongerenmerk van Bouman GGZ Advies en behandeling voor jongeren met problemen op het gebied van alcohol, drugs, gokken of gamen. Youz is er ook voor ouders en de omgeving.

Nadere informatie

Achtergrondinformatie opdracht 3, module 5, les 9

Achtergrondinformatie opdracht 3, module 5, les 9 Achtergrondinformatie opdracht 3, module 5, les 9 Roken alcohol en drugs Roken, alcohol en drugs zijn schrikbeelden voor veel ouders. Dit geldt voor allochtone ouders én Nederlandse ouders. Sommige kinderen

Nadere informatie

v e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan

v e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan v e rslaafd? Wat als je niet meer zonder kan Alles over verslavingen Voor vragen over alcohol, illegale drugs, gokken en medicijnen: De DrugLijn tel. 078 15 10 20 www.druglijn.be SOS Nuchterheid tel. 09

Nadere informatie

XTC WAAR HEBBEN WE HET OVER? TOEN EN NU DE VRAGEN, DE ANTWOORDEN

XTC WAAR HEBBEN WE HET OVER? TOEN EN NU DE VRAGEN, DE ANTWOORDEN XTC DE VRAGEN, DE ANTWOORDEN XTC is de jongste jaren een van de veelbesproken nieuwe drugs. Wat zijn de eigenschappen? Hoe wordt het gebruikt? Welk jargon doet de ronde? Wat zijn de effecten en de risico

Nadere informatie

Voeding en sport. Rianne Booijink diëtist

Voeding en sport. Rianne Booijink diëtist Voeding en sport Rianne Booijink diëtist Waarom aandacht voor voeding? Goede voeding is belangrijk om een goede sportprestatie neer te zetten. Of het nou gaat om topsport, wedstrijdsport of sport op recreatief

Nadere informatie

EEN GEZONDE LEVENSSTIJL AANNEMEN

EEN GEZONDE LEVENSSTIJL AANNEMEN EEN GEZONDE LEVENSSTIJL AANNEMEN Eet gezond en gevarieerd Vermijd overgewicht Beweeg voldoende Stop met roken en beperk alcoholgebruik www.diabetescoach.be EEN GEZONDE LEVENSSTIJL AANNEMEN Een gezonde

Nadere informatie

drugs Wat iedereen over zou moeten weten Over deze brochure

drugs Wat iedereen over zou moeten weten Over deze brochure Over deze brochure De één is er tegen, voor de ander is het minder een probleem. Wat je ook van drugs vindt, de kans is groot dat je er ooit mee te maken krijgt. Als opvoeder, familielid of vriend(in),

Nadere informatie

HASJ EN WIET. Zonder flauwekul

HASJ EN WIET. Zonder flauwekul HASJ EN WIET Zonder flauwekul Je hebt vast wel eens van hasj of wiet gehoord. Hasj en wiet zijn drugs. Het roken van tabak met hasj of wiet heet blowen. Ik blow niet. Ik gebruik medicijnen. Dan kan het

Nadere informatie

Signalen van verdovende middelen. Volgens de (opium)wet. Signalen van stimulerende middelen. Redenen gebruik

Signalen van verdovende middelen. Volgens de (opium)wet. Signalen van stimulerende middelen. Redenen gebruik Associëren Novadic-Kentron Preventie, Voorlichting en Advies Workshop LVG 60 minuten Drugs Belevingswerelden Associëren drugs LVG Ø Impulsief Ø Hier & nu (gevoelig voor impulsen van dat moment) Ø Grenzeloos

Nadere informatie

Heroïne. De meest gestelde vragen

Heroïne. De meest gestelde vragen Heroïne. De meest gestelde vragen V.U.: Frieda Matthys, Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen vzw, VAD, Vanderlindenstraat 15, 1030 Brussel - december 2010 - D/2010/6030/30 concept Today De

Nadere informatie

De effecten, de risico s en de wet. Cover

De effecten, de risico s en de wet. Cover Tabak, alcohol en andere drugs in België De effecten, de risico s en de wet NL Cover introductie Tabak, alcohol en andere drugs in België De effecten, de risico s en de wet Iedereen komt wel eens in aanraking

Nadere informatie

Jawel, je staat model!

Jawel, je staat model! Jawel, je staat model! Jawel, je staat model! Als ouder, grootouder, heb je een voorbeeldfunctie voor de jongere generaties. Zeker voor hun puberteit is het gezin voor kinderen een belangrijk referentiekader.

Nadere informatie

123-12-2011 SPORTVOEDING. Zwat

123-12-2011 SPORTVOEDING. Zwat 1 SPORTVOEDING Zwat Inhoud: Wat is sportvoeding? Energiebehoefte Belang van Koolhydraten Praktisch Supplementen Atleet 1-2 2 WAAROM Voeding en sport Gezonde voeding: optimaal functioneren lichaam Extra

Nadere informatie

1. DRIE SOORTEN. Verdovende middelen. Stimulerende middelen

1. DRIE SOORTEN. Verdovende middelen. Stimulerende middelen Drugs Brussels Aviation Medical Brussels Airport Building 26 1930 Zaventem Tel: +32 (0)2 416 22 70 Fax: +32 (0)2 416 22 71 Email: info@brusselsaviationmedical.be Web: www.brusselsaviatonmedical.be 1. DRIE

Nadere informatie

Bianca Wagenaar-Swart Preventiewerker

Bianca Wagenaar-Swart Preventiewerker Bianca Wagenaar-Swart Preventiewerker Tactus Verslavingszorg Stedendriehoek, Twente, Zwolle/Noord Veluwe en Flevoland Preventie Behandeling Nazorg Alcohol, roken, drugs, medicijnen, gamen, gokken Programma

Nadere informatie

Workshop jongeren, middelengebruik en delictgedrag

Workshop jongeren, middelengebruik en delictgedrag Workshop jongeren, middelengebruik en delictgedrag Programma Delictgedrag en middelengebruik jongeren Typen delictgedrag in relatie tot middelen(gebruik) Effecten middelengebruik samenleving Werking van

Nadere informatie

Ouderavond riskante genotmiddelen Andreas College, Rijnmond Katwijk

Ouderavond riskante genotmiddelen Andreas College, Rijnmond Katwijk Ouderavond riskante genotmiddelen Andreas College, Rijnmond Katwijk 16 september 2014 Pel van Hattum Programma 1. Middelen 2. Cijfers 3. Puberteit 4. Opvoeding 1. Middelen: Tabak Héél ongezond: de dodelijkste

Nadere informatie

Wat is xtc? DE BELGISCHE WET XTC VROEGER ...EN NU. drugs abc xtc

Wat is xtc? DE BELGISCHE WET XTC VROEGER ...EN NU. drugs abc xtc drugs abc xtc MDMA de actieve stof in xtc werd in de jaren tachtig populair als uitgaansdrug. Xtc is, tot op de dag van vandaag, nog steeds de meest populaire illegale uitgaansdrug. Toch is het gebruik

Nadere informatie

Wat is XTC? XTC: toen en nu?

Wat is XTC? XTC: toen en nu? Vraag en antwoord: XTC Wat is XTC? Bij XTC gaat het in feite over MDMA, want dat is de stimulerende én bewustzijnsveranderende stof die in de drug zit. Het synthetische product MDMA staat voor 3,4 methyleen-dioxymethamfetamine.

Nadere informatie

Het belang van vocht- en natriumopname voor sporters

Het belang van vocht- en natriumopname voor sporters Het belang van vocht- en natriumopname voor sporters Eerst enkele weetjes: Vocht (=lichaamswater) is het belangrijkste bestanddeel van ons lichaam Afhankelijk van je leeftijd, gewicht, lichaamssamenstelling

Nadere informatie

Voorlichting EHBO 28 februari 2011 Rode Kruis Alkmaar. Ton Leenders Afdeling PREVENTIE Brijder Verslavingszorg WWW.BRIJDER.NL

Voorlichting EHBO 28 februari 2011 Rode Kruis Alkmaar. Ton Leenders Afdeling PREVENTIE Brijder Verslavingszorg WWW.BRIJDER.NL Voorlichting EHBO 28 februari 2011 Rode Kruis Alkmaar Ton Leenders Afdeling PREVENTIE Brijder Verslavingszorg WWW.BRIJDER.NL Programma Inleiding Uitgaansdrugs Meest voorkomende klachten en zorg Acute situaties

Nadere informatie

voedingsadvies bij hypoglykemie

voedingsadvies bij hypoglykemie voedingsadvies bij hypoglykemie (te laag bloedglucose) 1 2 Inleiding Mogelijke klachten Wanneer u last heeft van een te lage bloedglucose (hypoglykemie) kunnen de volgende klachten zich voordoen: trillen,

Nadere informatie

Leefstijladviezen bij hartfalen

Leefstijladviezen bij hartfalen Leefstijladviezen bij hartfalen 1. Begrijp het belang van medicijnen De dagelijkse voorgeschreven hoeveelheid van de verschillende soorten medicijnen is essentieel voor een goede behandeling van hartfalen.

Nadere informatie

01-03-12 XTC. Speed. Manier van gebruik: Pillen Stofnaam: MDMA (methyleendioxymethamfetamine) Globaal effect: Stimulerend

01-03-12 XTC. Speed. Manier van gebruik: Pillen Stofnaam: MDMA (methyleendioxymethamfetamine) Globaal effect: Stimulerend 01-03-12 versie EHBDu12p EHBDu Educare Trimbos 2012 Globaal effect: Stimulerend Manier van gebruik: Pillen Stofnaam: MDMA (methyleendioxymethamfetamine) Gewenste werking: Toename energie Entactogeen 1

Nadere informatie

Uitslagen leerlingen onderzoek (2003)

Uitslagen leerlingen onderzoek (2003) Uitslagen leerlingen onderzoek (00) Als onderdeel van het onderzoek naar het verslavingspreventieproject op scholen voor voortgezet onderwijs in Katwijk is een anonieme online-enquête afgenomen met behulp

Nadere informatie

Haw it der oer! Marcel Seuninga/ Auke Zandstra

Haw it der oer! Marcel Seuninga/ Auke Zandstra Haw it der oer! Marcel Seuninga/ Auke Zandstra Programma Enkele cijfers over roken, drinken en gamen Jongeren en alcohol Andere drugs Enkele tips t.a.v. opvoeding en genotmiddelen Vragen en afsluiting

Nadere informatie

a) In heel je leven... b) In de voorbije 12 maanden... c) In de voorbije 30 dagen... 1 2 3 4 5 6 7

a) In heel je leven... b) In de voorbije 12 maanden... c) In de voorbije 30 dagen... 1 2 3 4 5 6 7 1. Je bent 1 een jongen 2 een meisje 2. In welk jaar ben je geboren? Jaar 19 3. Welke van de volgende personen maken deel uit van je huisgezin? Kruis aan wat van toepassing is. 1 Vader 1 Stiefvader 1 Moeder

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Dextromethorphan Teva 1,5 mg/ml drank dextromethorphan hydrobromide

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Dextromethorphan Teva 1,5 mg/ml drank dextromethorphan hydrobromide BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Dextromethorphan Teva 1,5 mg/ml drank dextromethorphan hydrobromide Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat innemen want er staat belangrijke

Nadere informatie

Traintechniek VOEDING VOOR MINIOREN. Coordinator Traintechniek Sylvia de Kort

Traintechniek VOEDING VOOR MINIOREN. Coordinator Traintechniek Sylvia de Kort Traintechniek VOEDING VOOR MINIOREN Coordinator Traintechniek Sylvia de Kort februari 2016 Zwemmen en voeding Je vindt sporten leuk, met name het zwemmen. Je besteed daar veel tijd aan, niet alleen tijdens

Nadere informatie

Alcohol. Hoeveel is te veel?

Alcohol. Hoeveel is te veel? Alcohol. Hoeveel is te veel? V.U.: Frieda Matthys, Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen vzw, VAD, Vanderlindenstraat 15, 1030 Brussel - juni 2015 (herziene druk) - D/2015/6030/ 30 DeDe DrugLijn

Nadere informatie

Bijsluiter: informatie voor de patiënt

Bijsluiter: informatie voor de patiënt Bijsluiter: informatie voor de patiënt Loratadine 10 mg tabletten loratadine Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat innemen want er staat belangrijke informatie in voor u. Gebruik

Nadere informatie

Voeding in de zwangerschap

Voeding in de zwangerschap Voeding in de zwangerschap Verloskunde Beter voor elkaar 1 2 Gezonde voeding Een gezonde leefstijl is belangrijk, vooral nu u in verwachting bent. Daarbij hoort gezonde voeding. Eten voor twee is niet

Nadere informatie

Sportvoeding. Antwoord op veel gestelde vragen over voeding. Sadia Rodjan Danique Stoop

Sportvoeding. Antwoord op veel gestelde vragen over voeding. Sadia Rodjan Danique Stoop Sportvoeding Antwoord op veel gestelde vragen over voeding Sadia Rodjan Danique Stoop Alles over eten Wanneer eet ik gezond? Gezond eten wordt vaak gezien als het eten van voldoende groente en fruit. Maar

Nadere informatie

SPORTVOEDING. voor wedstrijd- of ook voor toerrijders? ledenvergadering TCN 21 november 2011 1

SPORTVOEDING. voor wedstrijd- of ook voor toerrijders? ledenvergadering TCN 21 november 2011 1 SPORTVOEDING voor wedstrijd- of ook voor toerrijders? ledenvergadering TCN 21 november 2011 1 MOTIVATIE OM TE FIETSEN steeds beter worden door training en voeding of fit zijn door voldoende te bewegen

Nadere informatie

WWW.VOORKOM.NL LESBRIEF OVER ROKEN UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144

WWW.VOORKOM.NL LESBRIEF OVER ROKEN UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 WWW.VOORKOM.NL V.S.O. Roken stoer? Stoppen is sterker! LESBRIEF OVER ROKEN UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Lesbrief Over Roken V.S.O. Colofon: Deze lesbrief hoort

Nadere informatie

Voedingsadviezen bij twee maal daags insulinegebruik

Voedingsadviezen bij twee maal daags insulinegebruik Voedingsadviezen bij twee maal daags insulinegebruik U heeft diabetes mellitus en gebruikt hiervoor twee maal daags insuline. Deze brochure geeft extra informatie over uw dieet in bijzondere situaties

Nadere informatie

Gezond zwanger... 2. Medicijnen... 4 Orgaanvlees... 4 Rauwemelkse producten... 4 Rauwe eieren... 4 Rauw vlees en kattenontlasting...

Gezond zwanger... 2. Medicijnen... 4 Orgaanvlees... 4 Rauwemelkse producten... 4 Rauwe eieren... 4 Rauw vlees en kattenontlasting... Contents Gezond zwanger... 2 DOEN!... 2 Drink veel vocht.... 2 Eet elke dag verse groenten en fruit.... 2 Slik dagelijks foliumzuur.... 2 Slik een multivitamine speciaal voor zwangeren.... 2 Zorg voor

Nadere informatie

ALCOHOL, DRUGS, ROKEN & MEDICIJNEN

ALCOHOL, DRUGS, ROKEN & MEDICIJNEN Voo Click icon to add picture Praktijk Veiligheids Instructie ALCOHOL, DRUGS, ROKEN & MEDICIJNEN ASSET INTEGRITY PARTNER PAGE 1 Inhoud voorwoord Voorlichting alcoholgebruik Voorlichting drugsgebruik Voorlichting

Nadere informatie

Alcoholintoxicatie 1

Alcoholintoxicatie 1 Alcoholintoxicatie 1 Je hebt teveel alcohol gedronken en dit heeft dusdanige effecten op je lichaam gehad dat een opname in het ziekenhuis noodzakelijk was. Doordat je teveel gedronken hebt kan er van

Nadere informatie

Drinkwaters. De les ná G-kracht. In deze les gaat het over:

Drinkwaters. De les ná G-kracht. In deze les gaat het over: De les ná G-kracht Drinkwaters In deze les gaat het over: Welke rol water speelt voor onze gezondheid Welke soorten drinkwater er zijn Hoe je water het best kunt drinken en serveren Opdracht 1: Ben jij

Nadere informatie

Genotmiddelen. Genotmiddelen. Bron: http://gezondeleefstijl.slo.nl 1

Genotmiddelen. Genotmiddelen. Bron: http://gezondeleefstijl.slo.nl 1 zijn er altijd al geweest en zullen er ook altijd blijven. Veel jongeren experimenteren in de puberteit met roken, alcohol en drugs en een deel laat zich verleiden tot risicovol gedrag. Jongeren zijn extra

Nadere informatie

Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs

Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs 16 oktober 2012 marion.kooij@brijder.nl 023 5307400 www.twitter.com/brijderjeugd Hoeveel alcoholspelletjes kent u? Kingsen Boeren Zap een

Nadere informatie

Gezond genieten. Stellingen 55-plussers en alcohol: WAAR OF NIET WAAR?

Gezond genieten. Stellingen 55-plussers en alcohol: WAAR OF NIET WAAR? Gezond genieten Stellingen 55-plussers en alcohol: WAAR OF NIET WAAR? 1. Op oudere leeftijd kun je lichamelijk beter tegen alcohol. 2. Vanaf het vijfenveertigste jaar heeft alcohol een gunstig effect op

Nadere informatie

Wat je moet weten over alcohol

Wat je moet weten over alcohol Wat je moet weten over alcohol 1 2 Op een feestje of op café drinken veel mensen alcohol. Dat vinden ze gezellig. Maar is alcohol drinken wel altijd zo gezellig? In deze folder vind je: wat alcohol met

Nadere informatie

Willen we een blijvend resultaat, wat meestal een verandering van levensstijl betekent, is dit slechts haalbaar door een gedragsverandering.

Willen we een blijvend resultaat, wat meestal een verandering van levensstijl betekent, is dit slechts haalbaar door een gedragsverandering. 1 Patrick van der Weegen Willen we een blijvend resultaat, wat meestal een verandering van levensstijl betekent, is dit slechts haalbaar door een gedragsverandering. Voordelen structureel sporten 1. beïnvloeding

Nadere informatie

Voeding voor, tijdens en na het wielrennen

Voeding voor, tijdens en na het wielrennen Voeding voor, tijdens en na het wielrennen Opzet presentatie: wielrennen energie wat doet voeding gezonde voeding/sportvoeding (sport)voeding voor, tijdens, na vragen Goede voeding zorgt voor Prestatieverbetering

Nadere informatie

GIDS. voor een. rustige nacht

GIDS. voor een. rustige nacht GIDS voor een rustige nacht Lekker geslapen? Lekker slapen en uitgerust wakker worden. Voor veel mensen is het een verre droom. Naar schatting één op de vijf mensen in ons land kampt geregeld met slaapproblemen.

Nadere informatie