Basiszorg Triple P tieners: effectief bij opvoedingsproblemen rond alcohol en drugs

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Basiszorg Triple P tieners: effectief bij opvoedingsproblemen rond alcohol en drugs"

Transcriptie

1 Basiszorg Triple P tieners: effectief bij opvoedingsproblemen rond alcohol en drugs Het succesvolle Triple P voor opvoedingsondersteuning aan ouders van jonge kinderen is uitgebreid met een nieuw aanbod voor ouders van tieners: Basiszorg Triple P. In vier gesprekken werken ouders niet alleen aan het verminderen van de emotionele en gedragsproblemen van hun opgroeiende kind; zij leren ook beter reageren op het drank- of softdrugsgebruik van hun tiener. Voorwaarde is wel dat opvoedondersteuners zich bijscholen op het gebied van middelenspecifieke opvoeding strategieën. Grenzen stellen. Duidelijk en consequent zijn. Aansluiten bij wat er in je kind om gaat En vooral: bij irritant puberaal gedrag even tot drie tellen voordat je reageert! Iedereen die tieners heeft grootgebracht, weet dat dit lang niet altijd lukt. Omdat die lieverdjes soms lak hebben aan afspraken, voortdurend grenzen opzoeken, je een grote mond geven, of zich op een andere manier onmogelijk gedragen. Maar ook omdat je je als ouder ongerust maakt, je machteloos voelt, of moe na een dag werken even geen zin hebt in gedoe. Negatieve spiraal De meeste pedagogische schermutselingen tussen ouders en pubers gaan vanzelf weer voorbij. Er zijn echter ook gezinnen waarin de situatie escaleert, omdat

2 ouders en kinderen verstrikt raken in bepaalde omgangsvormen en communicatiepatronen. Dikke kans dat hierdoor ook ruzies ontstaan over uitgaan, roken, drinken of blowen. Stuk voor stuk kunnen dat explosieve onderwerpen worden, die de gespannen relatie tussen ouders en tieners verder onder druk zetten. Gealarmeerd over berichten over bingedrinken en comazuipen halen ouders alles uit de kast om te voorkomen dat ook hun kroost zich straks te buiten gaat aan alcohol of drugs. Maar tegelijkertijd merken zij hoezeer ze met hun tieners gevangen zitten in een negatieve spiraal van korte lontjes, knallende deuren en verwijten over en weer. Effectieve combi Speciaal voor deze ouders is de afgelopen jaren een nieuw hulpaanbod ontwikkeld: Basiszorg Triple P. Het is een uitbreiding van de succesvolle opvoedingsmethodiek Triple P, die tot nu toe alleen gericht was op ouders van kinderen van 0 tot 12 jaar met emotionele- en/of gedragsproblemen. In het verlengde hiervan is Basiszorg Triple P bedoeld voor ouders die zich zorgen maken over het middelengebruik van hun experimenterende tieners. Daarvoor is deze nieuwe interventie uitgebreid met middelenspecifieke opvoedstrategieën. Zo wordt met Basiszorg Triple P het beste uit twee werelden gecombineerd: de professionele opvoedingsondersteuning en de verslavingszorg. Om kruisbestuiving tussen beide werelden mogelijk te maken, zette het Trimbos-instituut in 2009 een landelijke pilot op. Opvoedondersteuners werden in dit kader bijgeschoold op het terrein van alcohol- en drugspreventie. En andersom werden preventiewerkers van verslavingszorginstellingen getraind in het werken met Triple P. De resultaten van deze pilotstudie zijn positief. Door deze gecombineerde aanpak nemen zowel de gedrags- en emotionele problemen als het middelengebruik af. Daarnaast is er sprake van een verbetering van de opvoedingsvaardigheden van de ouders. Ook geven zij aan dat de kwaliteit van de communicatie over het middelengebruik met hun tiener stijgt. Daarmee vormt deze nieuwe variant van Basiszorg Triple P een waardevolle aanvulling op het basisrepertoire van alle hulpverleningsinstellingen die opvoedingsondersteuning bieden, zegt Ireen de Graaf, die als onderzoeker van het Trimbos-instituut meewerkte aan deze pilot. Elke opvoeder krijgt immers te maken met vragen rondom drinken, roken en blowen, zodra hun kinderen op het voortgezet onderwijs zitten en hun grenzen gaan verleggen. Concrete en praktische aanpak Uit het Trimbos-onderzoek blijkt dat de meeste ouders genoeg hebben aan vier gestructureerde hulpverleningsgesprekken om weer in gesprek te komen met hun kinderen. De ouders leren reflecteren op hun eigen gedrag, met name in situaties die steeds weer uit de hand lopen. Vervolgens oefenen ze heel gericht nieuwe opvoedingsvaardigheden om hun zelfgestelde opvoedingsdoelen te realiseren. Die concrete en praktische benadering werkt, aldus De Graaf. Dankzij de interventies van Basiszorg Triple P verbetert de kwaliteit van de onderlinge communicatie. Daarnaast krijgen ouders meer zelfvertrouwen, omdat ze ervaren dat ze wel degelijk invloed kunnen uitoefenen op het middelengebruik van hun kind.

3 Zelfs ouders die de opvoedingsproblemen en de middelenproblematiek van hun kinderen als ernstig typeren, hebben in veel gevallen voldoende aan deze vier gesprekken om vooruit te kunnen. Hierdoor is deze aanpak dus ook een veelbelovend alternatief voor intensievere, duurdere hulpverleningsvormen die nu vaak worden aangeboden in vergelijkbare gevallen, aldus De Graaf. Hoezo moet ik veranderen?! In hoeverre ouders aan hun eigen opvoedingsvaardigheden willen werken, hangt af van de mate waarin de problemen inmiddels zijn geëscaleerd. Als de situatie nog niet uit de hand is gelopen, zijn de meeste ouders best bereid om naar zichzelf te kijken, zegt Marijke Bouts. Als preventiewerker bij Mondriaan Verslavingpreventie deed zij mee aan de landelijk pilot om Basiszorg Triple P uit te testen. Die ouders hebben er veel voor over om de situatie weer recht te trekken. Maar het komt ook voor dat het thuis al zo faliekant uit de hand is gelopen dat ouders alleen nog maar naar hun kind kunnen wijzen, omdat zij het gevoel hebben dat zijzelf al zoveel gedaan hebben om de situatie te verbeteren. Dan kan het even duren, voordat ze ervan overtuigd zijn dat die vier gesprekken toch zin kunnen hebben. Ik leg dan precies uit wat ik in die gesprekken ga doen, en wat dat voor de betreffende ouder kan betekenen, gaat Bouts verder. Met de inzet van een doelenlijst, stappenplan, oefenperiode en eventueel met een rollenspel kan ik proberen rust te creëren. Maar uiteindelijk moet de ouder zelf aan de slag, benadrukt ze. Dat is de enige manier waarop deze aanpak werkt. De extra focus op opvoedingsaspecten ervaart de preventiewerker als een waardevolle aanvulling. Maar dat betekent niet dat het bieden van informatie over alcohol en drugs minder belangrijk is. Kennis over de effecten en risico s van middelen kan namelijk vaak veel angst wegnemen bij ongeruste ouders. Er zijn genoeg ouders voor wie cannabis precies hetzelfde is als heroïne. Ze zijn ervan overtuigd dat hun kind daarmee in de goot belandt. Dat beeld moet je eerst rechtzetten, wil je het gebruik van het kind op een goede manier bespreekbaar maken. Ouders die daar hulp bij willen, kunnen Triple P krijgen. Duidelijkere resultaten Met Triple P heb ik echt een methode in handen waarmee ik ouders snel en gericht op weg kan helpen, zegt Ton Bellemakers, preventiewerker bij Centrum Maliebaan. Daarbij boek ik nu veel duidelijker resultaten dan voorheen. Voordat Bellemakers met Triple P ging werken, voerde hij doorgaans een of twee gesprekken met ouders. Maar dat leidde er vaak niet toe dat het kind zich anders ging gedragen. Doordat ouders nu leren reflecteren op situaties en hun eigen gedrag, en daarover hardop kunnen nadenken met mij, ontstaat er rust en structuur. Na het eerste gesprek gaan ze na hoe vaak vervelende of lastige situaties eigenlijk voorkomen. Op basis daarvan maken ze een eigen opvoedplan om die situaties te verbeteren. Ouders leren zo rustiger op het kind te reageren, waardoor de communicatie vaak minder stressvol verloopt. Ook preventiewerker Marijke Bouts was vooral gewend aan het geven van algemene informatie over middelen aan ongeruste ouders. Daarbij gaven we spelregels en opvoedadviezen om weer in gesprek te komen met kind. Maar daar bleef het vaak bij, zegt ze terugkijkend.

4 De winst van Triple P is dat ik nu veel gerichter kan kijken wat er speelt. Is het middelengebruik het probleem? Of zit daar een communicatieprobleem achter? Als je niet op de goede manier over dat middelengebruik kunt praten, zet het kind al snel de hakken in het zand. Door hun eigen emoties hebben ouders dat vaak niet in de gaten. Maar door concreet te oefenen met nieuw gedrag ervaren ze dat er winst te behalen valt. Nieuwe samenwerkingspartners Ondanks alle problemen zijn ouders vaak in staat om hun gedrag in korte tijd aan te passen, zegt Marjolein van Vessem, leidinggevend opvoedondersteuner bij de Amsterdamse Ouder en Kind Centra. Haar collega s die getraind zijn in middelenspecifieke opvoedondersteuning, kunnen nu slagvaardiger aan de slag met ouders die zich zorgen maken over het drank en druggebruik van hun kind. Soms zijn de problemen zo groot, dat we die ouders bij andere hulpverleningsinstellingen proberen onder te brengen. Maar als dat niet lukt, proberen we hen natuurlijk toch zelf verder te helpen. Vaak blijkt dan dat we hen vrij snel op weg kunnen helpen met Triple P en aanvullende informatie die we samen op websites opzoeken. Daardoor stellen ouders zich net iets anders op; praten ze weer eens over iets anders met hun kind dan over die bekende beladen onderwerpen. Ouders ervaren dat vaak als een stap vooruit. Dat kan een positieve ervaring met de hulpverlening zijn, waardoor zij in een later stadium wel op zoek gaan naar meer specifieke hulp. Mede dankzij Triple P zijn in Amsterdam verschillende hulpverleningsinstellingen beter met elkaar gaan samenwerken. Er worden bijvoorbeeld groepen georganiseerd voor ouders van kinderen met ernstige gedrags- en middelenproblematiek waarbij zowel opvoedadviseurs aanwezig zijn als preventiewerkers vanuit de verslavingszorg. Ze werken nu binnen hetzelfde inhoudelijke kader en met dezelfde begrippen, en dat is winst, vindt Van Vessem. Daarnaast wordt ook met scholen samengewerkt om ouders met opvoedingsproblemen te bereiken. Ouders kunnen bijvoorbeeld aanvinken of zij op een ouderavond behalve leerkrachten ook een opvoedondersteuner willen spreken. Zo proberen we drempel om hulp te zoeken bij dit soort problemen zo laag mogelijk te maken. Want het is helemaal niet vreemd wanneer je je als ouder geen raad meer weet met het gedrag van je tiener. Het rapport Basiszorg Triple P is te downloaden via met artikelnummer AF1117. Auteur: Wybo Vons

5 [Kader 1] Triple P: evidence based standaardprogramma voor opvoedhulp Triple P staat voor Positief Pedagogisch Programma. Dit evidence based opvoedingsprogramma uit Australië biedt concrete handvatten, voor hulpverleners en voor ouders die zich zorgen maken over de sociaal-emotionele ontwikkeling van hun opgroeiende kinderen. Daardoor wordt het sinds 2005 veelvuldig toegepast door Centra voor Jeugd en Gezin, jeugdzorginstellingen en andere instellingen die preventieve en geïndiceerde opvoedhulp bieden. Afhankelijk van de ernst van de problematiek kan Triple P in vijf gradaties worden ingezet; met lichte, voorlichtende interventies voor ouders die problemen willen voorkomen, tot zeer intensieve programma s voor gezinnen die zijn vastgelopen door alle problemen. Dankzij het samenhangende scala aan interventies leent Triple P zich uitstekend voor ketensamenwerking en stepped care. Waar nodig kan de hulp aan ouders eenvoudig worden geïntensiveerd, terwijl de inhoudelijke focus hetzelfde blijft. Door de differentiatie in niveaus is het opvoedprogramma bovendien makkelijk inpasbaar in het aanbod van hulpverleningsinstellingen. De lichtste varianten van Triple P kunnen bijvoorbeeld vanuit een preventieafdeling worden aangeboden, terwijl de zwaardere interventies in het kader van een behandeling kunnen plaatsvinden. Basiszorg Triple P zit daar tussenin. Het Trimbos-instituut nam in een landelijke pilot de middelste variant onder de loep: Basiszorg Triple P (niveau 3). Deze interventie is toegespitst op ouders die zich zorgen maken over de sociaal-emotionele ontwikkeling en het middelengebruik van hun tieners. In vier individuele gesprekken van maximaal een uur werken de ouders aan effectievere opvoedingsvaardigheden om hun kind op een positieve manier te ondersteunen in een gezonde ontwikkeling.

6 [kader 2] Uitgebreide pilotstudie naar Basiszorg Triple P Het Trimbos-instituut deed van mei 2009 tot september 2011 onderzoek naar de mogelijke winst van Basiszorg Triple P. 34 ervaren hulpverleners uit de verslavingszorg, welzijnswereld, GGD en en Bureau Halt lieten zich bijscholen om de nieuwe interventie in de praktijk uit te proberen. Bij de deelnemende ouders werden vragenlijsten afgenomen; 147 ouders vulden de voormeting in, 112 ouders de nameting. Uit deze effectmeting blijkt dat Basiszorg Triple P leidt tot: een afname van (klinisch) emotionele- en gedragsproblemen bij tieners; een verbetering van de opvoedingsstijl, vooral wat betreft het overreageren op situaties en het vertonen van te toegeeflijk gedrag; een vermindering van middelengebruik; een verbetering van de onderlinge communicatie over het middelengebruik. Uit het onderzoek komt verder naar voren dat deze nieuwe interventie ook aanslaat bij ouders met verschillende opleidingsniveaus en etnische achtergronden. Tenslotte slaat deze aanpak aan bij ongeveer een kwart van de ouders van tieners met meer ernstige problematiek. [kader 3] Nieuwe inzichten vereisen andere opvoedingsstijl Tien jaar geleden waren veel ouders (en hulpverleners) er nog van overtuigd dat kinderen thuis het beste konden worden voorbereid op het omgaan met alcohol. Veel tieners kregen hierdoor gezellig op de bank hun eerste glazen alcohol. Dit leidde echter tot een onrustbarende daling van de leeftijd waarop pubers voor het eerst alcohol gingen drinken. Daarom is vanaf 2006 voor een nieuwe koers gekozen: tot 16 jaar geen alcohol!, zegt Trimbos-projectleider Ingrid Schulten. Deze koerswijziging werd inhoudelijk ondersteund door onderzoek dat aantoonde dat alcohol ronduit slecht is voor de ontwikkeling van de hersenen. De nieuwe preventieboodschap is de afgelopen jaren met succes uitgedragen door het Trimbos-instituut en regionale verslavingszorginstellingen. De leeftijdsgrens van 16 jaar is hierdoor inmiddels breed geaccepteerd als nieuwe norm. Bovendien zijn de meeste ouders zich nu bewust van de risico s van roken, drinken en blowen, zegt Schulten. Door deze verschuivende inzichten hebben ouders zich de afgelopen jaren een nieuwe opvoedingsstrategie moeten eigen maken. Daarbij moeten ze de juiste balans zien te vinden tussen het bieden van ruimte, het bevorderen van zelfstandigheid en het handhaven van duidelijke regels en grenzen. Basiszorg Triple P biedt juist hiervoor de nodige ondersteuning aan ouders die dat niet gemakkelijk afgaat.

7 [Kader 4] Aanvullende online opvoedingsondersteuning Behalve Basiszorg Triple P is er ook allerlei andere ondersteuningsmateriaal ontwikkeld voor ouders met opvoedingsvragen rond middelengebruik. De portal biedt een uitgebreid online aanbod met informatieve websites over verschillende leefstijlonderwerpen: en Daarnaast kunnen ouders met de online cursus oefenen in het voeren van een open gesprek met hun kind over niet roken, niet drinken, en niet blowen.

Basiszorg Triple P voor ouders van tieners

Basiszorg Triple P voor ouders van tieners Ireen de Graaf, Ingrid Schulten, Jacqueline Verdurmen Basiszorg Triple P voor ouders van tieners Evaluatie van de implementatie en eerste effecten van Basiszorg Triple P Onderdeel van het project Roken,

Nadere informatie

HOE HELP IK MIJN KIND NEE ZEGGEN TEGEN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN?

HOE HELP IK MIJN KIND NEE ZEGGEN TEGEN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN? HOE HELP IK MIJN KIND NEE ZEGGEN TEGEN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN? UW KIND EN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN? U KUNT ER IETS AAN DOEN! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen?

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Uw kind en roken, drinken en blowen? U kunt er iets aan doen! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD (0 12)

TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD (0 12) TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD (0 12) Algemene beschrijving De training Niveau 4 Standaard Triple P biedt deelnemers een goede basis voor het uitvoeren van intensieve individuele Triple P gezinsinterventies

Nadere informatie

Ouderavond riskante genotmiddelen Andreas College, Rijnmond Katwijk

Ouderavond riskante genotmiddelen Andreas College, Rijnmond Katwijk Ouderavond riskante genotmiddelen Andreas College, Rijnmond Katwijk 16 september 2014 Pel van Hattum Programma 1. Middelen 2. Cijfers 3. Puberteit 4. Opvoeding 1. Middelen: Tabak Héél ongezond: de dodelijkste

Nadere informatie

Preventie. Nieuwsbrief. Voorjaar 2014. Informatie en advies over alcohol, drugs, opvoeding en puberteit. In deze nieuwsbrief

Preventie. Nieuwsbrief. Voorjaar 2014. Informatie en advies over alcohol, drugs, opvoeding en puberteit. In deze nieuwsbrief Nieuwsbrief Preventie Wij houden u graag op de hoogte Informatie en advies over alcohol, drugs, opvoeding en puberteit In deze nieuwsbrief Veel vragen over NIX18 Fabels en feiten De Buitenhof is een landelijk

Nadere informatie

Bijeenkomst Moedige Moeders 28 november 2015

Bijeenkomst Moedige Moeders 28 november 2015 Bijeenkomst Moedige Moeders 28 november 2015 Doelstelling vandaag Wat is Preventie? Welke plannen heeft de overheid? Hoe wil de staatssecretaris ouders helpen? Welke rol spelen: Moedige Moeders? Huisartsen?

Nadere informatie

Uw kind, alcohol en drugs

Uw kind, alcohol en drugs Uw kind, alcohol en drugs Kelly is 13 jaar. Zij heeft vrienden die alcohol drinken. Ze kopen blikjes bier. Ze drinken het bier op straat op. Kelly drinkt nog geen alcohol. Als Kelly uw dochter was. Wat

Nadere informatie

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen?

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Uw kind en roken, drinken en blowen? U kunt er iets aan doen! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

Alcohol, Roken en opvoeding

Alcohol, Roken en opvoeding Alcohol, Roken en opvoeding Uw kind in klas 1 van het voortgezet onderwijs Als kinderen naar het voortgezet onderwijs gaan, verandert er veel in hun leven. Ze krijgen andere interesses en hun vriendengroep

Nadere informatie

Algemene informatie over Centrum Maliebaan

Algemene informatie over Centrum Maliebaan Algemene informatie over Centrum Maliebaan Centrum Maliebaan is een instelling voor verslavingspsychiatrie in de provincie Utrecht. Verslavingspsychiatrie is een gespecialiseerde vorm van geestelijke gezondheidszorg.

Nadere informatie

Cursus Positief Opvoeden voor gescheiden ouders

Cursus Positief Opvoeden voor gescheiden ouders Cursus Positief Opvoeden voor gescheiden ouders Ieder jaar krijgen ongeveer 70.000 kinderen te maken met de scheiding van één van hun ouders. De conflicten, stress en communicatieproblemen die bij een

Nadere informatie

verslavingspreventie binnen het onderwijs

verslavingspreventie binnen het onderwijs verslavingspreventie binnen het onderwijs In dit overzicht is per type onderwijs en de verschillende leeftijdsfasen te zien welke preventieve interventies er ingezet kunnen worden. De richtlijnen geven

Nadere informatie

> Een veel belovend model voor opvoedondersteuning

> Een veel belovend model voor opvoedondersteuning > Een veel belovend model voor opvoedondersteuning Inhoud presentatie Wat is Triple P? Waarom Triple P? Triple P: een keten van interventies Implementatie in Eindhoven Meerwaarde Wat is Triple P? POSITIEF

Nadere informatie

ALCOHOL EN OPVOEDING UW KIND OP HET VOORTGEZET ONDERWIJS DE GEZONDE SCHOOL EN GENOTMIDDELEN. Folder Alcohol en opvoeding.indd 1 27-07-2011 13:42:29

ALCOHOL EN OPVOEDING UW KIND OP HET VOORTGEZET ONDERWIJS DE GEZONDE SCHOOL EN GENOTMIDDELEN. Folder Alcohol en opvoeding.indd 1 27-07-2011 13:42:29 ALCOHOL EN OPVOEDING UW KIND OP HET VOORTGEZET ONDERWIJS DE GEZONDE SCHOOL EN GENOTMIDDELEN Folder Alcohol en opvoeding.indd 1 27-07-2011 13:42:29 ALCOHOL EN OPVOEDING Als kinderen naar het voortgezet

Nadere informatie

TRAINING NIVEAU 4: GROEP TRIPLE P Tieners

TRAINING NIVEAU 4: GROEP TRIPLE P Tieners TRAINING NIVEAU 4: GROEP TRIPLE P Tieners Algemene beschrijving De training Triple P Niveau 4 Groep Tieners biedt deelnemers een goede basis voor het kunnen organiseren en begeleiden van een vaardigheidstraining

Nadere informatie

TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD TRIPLE P Tieners

TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD TRIPLE P Tieners TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD TRIPLE P Tieners Algemene beschrijving De training Triple P Niveau 4 Standaard Tieners biedt deelnemers een goede basis voor het uitvoeren van intensieve individuele Triple

Nadere informatie

TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD TRIPLE P 0 12 jaar

TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD TRIPLE P 0 12 jaar TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD TRIPLE P 0 12 jaar Algemene beschrijving De training Triple P Niveau 4 Standaard 0 12 jaar biedt deelnemers een goede basis voor het uitvoeren van intensieve individuele Triple

Nadere informatie

Kenniswerkplaats Tienplus

Kenniswerkplaats Tienplus Workshop Jeugd in Onderzoek Kenniswerkplaats Tienplus Laagdrempelige ondersteuning van ouders met tieners in Amsterdam http://www.kenniswerkplaats-tienplus.nl Triple P divers Marjolijn Distelbrink Verwey-Jonker

Nadere informatie

TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD TRIPLE P Tieners

TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD TRIPLE P Tieners TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD TRIPLE P Tieners Algemene beschrijving De training Triple P Niveau 4 Standaard Tieners biedt deelnemers een goede basis voor het uitvoeren van intensieve individuele Triple

Nadere informatie

Alcohol, Roken en opvoeding

Alcohol, Roken en opvoeding Alcohol, Roken en opvoeding Tips voor ouders met opgroeiende kinderen Als kinderen naar het voortgezet onderwijs gaan, verandert er veel in hun leven. Ze krijgen andere interesses en hun vriendengroep

Nadere informatie

Opvoedingsondersteuning, wat werkt?

Opvoedingsondersteuning, wat werkt? Opvoedingsondersteuning, wat werkt? Wat is er nodig voor een effectieve opvoedingsondersteuning van alle opvoeders in Nederland Bert Prinsen Ede, 4 juni 2010 Onderwerpen: * Visie op opvoeden en opvoedingsondersteuning

Nadere informatie

Cursus Positief opvoeden volgens Triple P - Amsterdam

Cursus Positief opvoeden volgens Triple P - Amsterdam Praktijkvoorbeeld Cursus Positief opvoeden volgens Triple P - Amsterdam Samenvatting Door de samenwerking en het gezamenlijk geven van de cursus Positief Opvoeden volgens Triple P door verschillende disciplines

Nadere informatie

Triple P Divers: nog beter aansluiten bij migrantenouders

Triple P Divers: nog beter aansluiten bij migrantenouders Triple P Divers: nog beter aansluiten bij migrantenouders Voor wie? Deze brochure is bedoeld voor alle beroepskrachten die met Triple P werken of daar in de toekomst mee aan de slag willen gaan. Triple

Nadere informatie

Strategieën om te werken aan effectieve jeugdzorg

Strategieën om te werken aan effectieve jeugdzorg Strategieën om te werken aan effectieve jeugdzorg Evidence based practice 1. Invoeren bewezen effectieve interventies; 2. Wetenschappelijk onderzoeken veelbelovende eigen interventies; 3. Consolideren

Nadere informatie

Preventieoverzicht opvoeden

Preventieoverzicht opvoeden 0-4 Ouders met kinderen 0-4 Stevig Ouderschap Stevig Ouderschap is een preventieprogramma dat zich richt op risicogezinnen en dat dmv. vroegtijdige opvoedingsondersteuning problemen op dit gebied wil voorkomen.

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Mondriaan Preventie ondersteunt! In deze editie. Mondriaan Preventie

Nieuwsbrief. Mondriaan Preventie ondersteunt! In deze editie. Mondriaan Preventie W I N T E R / V O O R J A A R 2 0 1 6 Nieuwsbrief Mondriaan Preventie Mondriaan Preventie ondersteunt! De afdeling verslavingspreventie van Mondriaan heeft een adviserende en ondersteunende rol als het

Nadere informatie

OpGroeieN. OpGroeieN. DaT doen We in Best SaMen! Beste Betsy geeft antwoord op al je vragen over opvoeden en opgroeien

OpGroeieN. OpGroeieN. DaT doen We in Best SaMen! Beste Betsy geeft antwoord op al je vragen over opvoeden en opgroeien OpGroeieN OpGroeieN DaT doen We in Best SaMen! DaT doen We in Best SaMen! Beste Betsy geeft antwoord op al je vragen over opvoeden en opgroeien Beste Betsy is het Centrum voor Jeugd en Gezin in Best. Niet

Nadere informatie

Nuchter opvoeden Alcohol en Drugs in de Opvoeding. Floris Munneke Anita van Stralen

Nuchter opvoeden Alcohol en Drugs in de Opvoeding. Floris Munneke Anita van Stralen Nuchter opvoeden Alcohol en Drugs in de Opvoeding Floris Munneke Anita van Stralen Programma Trends Invloeden op het kind Wat vindt u? Het gesprek met uw kind Verwijsmogelijkheden Wat roept het onderwerp

Nadere informatie

Kortdurende hulpverleningstrajecten Maasland

Kortdurende hulpverleningstrajecten Maasland Kortdurende hulpverleningstrajecten Maasland 1. Individuele sociale vaardigheidstraining 2. Sociale vaardigheidstraining groep 12-/12+ 3. Gezinsbegeleiding (6+) 4. Gezinsbegeleiding (0-6 jaar) 5. Individuele

Nadere informatie

Bianca Wagenaar-Swart Preventiewerker

Bianca Wagenaar-Swart Preventiewerker Bianca Wagenaar-Swart Preventiewerker Tactus Verslavingszorg Stedendriehoek, Twente, Zwolle/Noord Veluwe en Flevoland Preventie Behandeling Nazorg Alcohol, roken, drugs, medicijnen, gamen, gokken Programma

Nadere informatie

Toepassen van Sociale Marketing op ontwikkeling van alcoholmatigingsinterventies

Toepassen van Sociale Marketing op ontwikkeling van alcoholmatigingsinterventies Toepassen van Sociale Marketing op ontwikkeling van alcoholmatigingsinterventies A. van Leeuwenhoeklaan 9 3721 MA Bilthoven Postbus 1 3720 BA Bilthoven www.rivm.nl KvK Utrecht 30276683 T 030 274 91 11

Nadere informatie

Richtlijn JGZ-richtlijn Kindermishandeling

Richtlijn JGZ-richtlijn Kindermishandeling Richtlijn JGZ-richtlijn Kindermishandeling Onderbouwing Opvoedingsondersteuning in de JGZ De JGZ-medewerker heeft een taak bij het schatten van de opvoedingscompetentie en opvoedingsonmacht van ouders.

Nadere informatie

Inhoud. Alcoholpreventie Jeugd 2012-2015. Gemeente Dalfsen

Inhoud. Alcoholpreventie Jeugd 2012-2015. Gemeente Dalfsen Inhoud Alcoholpreventie Jeugd Gemeente Dalfsen 1 Alcoholpreventie Jeugd 1. Inleiding Het alcoholgebruik onder de jongeren is de laatste jaren een landelijk probleem waar steeds meer aandacht voor is, zowel

Nadere informatie

4.3. Aanbod voor (ouders van) basisschoolkinderen

4.3. Aanbod voor (ouders van) basisschoolkinderen Alle ouders met kinderen tot 4 jaar die in ons werkgebied wonen. Pedagoog. 4.3. Aanbod voor (ouders van) basisschoolkinderen Dit aanbod is gericht op kinderen die naar de basisschool gaan en hun ouders.

Nadere informatie

TRAINING NIVEAU 3: BASISZORG Tieners

TRAINING NIVEAU 3: BASISZORG Tieners TRAINING NIVEAU 3: BASISZORG Tieners Algemene beschrijving De training Triple P Niveau 3 Basiszorg Tieners richt zich op het bekwamen van professionals tot het aangaan van kortdurende ondersteuningscontacten

Nadere informatie

Onderzoek naar het cluster 4 onderwijs: kinderen en hulpverlening. Drs. R. Stoutjesdijk & Prof. Dr. E.M. Scholte M.m.v. drs. H.

Onderzoek naar het cluster 4 onderwijs: kinderen en hulpverlening. Drs. R. Stoutjesdijk & Prof. Dr. E.M. Scholte M.m.v. drs. H. Onderzoek naar het cluster 4 onderwijs: kinderen en hulpverlening Drs. R. Stoutjesdijk & Prof. Dr. E.M. Scholte M.m.v. drs. H. Leloux-Opmeer Voorwoord Inhoudsopgave Een tijd geleden hebben Stichting Horizon

Nadere informatie

TRAINING NIVEAU 4: GROEP TRIPLE P Tieners

TRAINING NIVEAU 4: GROEP TRIPLE P Tieners TRAINING NIVEAU 4: GROEP TRIPLE P Tieners Algemene beschrijving De training Triple P niveau 4 Groep Tieners biedt deelnemers een goede basis voor het kunnen organiseren en begeleiden van een vaardigheidstraining

Nadere informatie

PREVENTIE VOOR POH-GGZ

PREVENTIE VOOR POH-GGZ PREVENTIE VOOR POH-GGZ ZORG BIEDEN DIRECT EN DICHTBIJ. DAAR STAAT INDIGO VOOR. HET LIEFST IN DE WIJK, LAAGDREMPELIG EN TOEGANKELIJK. VOOR IEDEREEN. MENTALE ONDERSTEUNING DIRECT EN DICHTBIJ INDIGO BIEDT

Nadere informatie

Triple P: wat is het en wat gaat het voor jou betekenen?

Triple P: wat is het en wat gaat het voor jou betekenen? Triple P: wat is het en wat gaat het voor jou betekenen? Wat is Triple P? POSITIEF PEDAGOGISCH PROGRAMMA Methodiek opvoedingsondersteuning die afhankelijk van de behoefte van ouders kan variëren in intensiteit:

Nadere informatie

Programma Ouders van Tegendraadse Jeugd Informatie voor verwijzers

Programma Ouders van Tegendraadse Jeugd Informatie voor verwijzers Programma Ouders van Tegendraadse Jeugd Informatie voor verwijzers Ouders en verzorgers spelen vanzelfsprekend een zeer belangrijke rol in de ontwikkeling van het gedrag van hun kind. Uit onderzoek blijkt

Nadere informatie

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Agenda Genotmiddelen Pubergedrag en hersenontwikkeling Energiedrank Roken: sigaret, waterpijp en shishapen Alcohol Opvoedtips

Nadere informatie

preventie mentale ondersteuning direct en dichtbij

preventie mentale ondersteuning direct en dichtbij preventie ZORG BIEDEN DIRECT EN DICHTBIJ. DAAR STAAT INDIGO VOOR. HET LIEFST IN DE WIJK, LAAGDREMPELIG EN TOEGANKELIJK. VOOR IEDEREEN. mentale ondersteuning direct en dichtbij Indigo biedt niet alleen

Nadere informatie

Menukaart Gezonde School basisonderwijs: Roken & Alcohol

Menukaart Gezonde School basisonderwijs: Roken & Alcohol Menukaart Gezonde School basisonderwijs: Roken & Alcohol School: Plaats: Locatie: Contactpersoon: Telefoonnummer: E-mailadres: Datum invullen: Inhoud: Om op een effectieve manier invulling te geven aan

Nadere informatie

Training Niveau 4: Groep 0-12 jaar

Training Niveau 4: Groep 0-12 jaar Niveau 4: Groep 0-12 jaar Algemene beschrijving De training Triple P Niveau 4 Groep 0-12 jaar biedt deelnemers een goede basis voor het kunnen organiseren en begeleiden van een vaardigheidstraining voor

Nadere informatie

TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD STEPPING STONES 0 12 jaar

TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD STEPPING STONES 0 12 jaar TRAINING NIVEAU 4: STANDAARD STEPPING STONES 0 12 jaar Algemene beschrijving De training Triple P Niveau 4 Standaard Stepping Stones 0 12 jaar biedt deelnemers een goede basis voor het uitvoeren van intensieve

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 8 december 2011 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 8 december 2011 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Haw it der oer! Marcel Seuninga/ Auke Zandstra

Haw it der oer! Marcel Seuninga/ Auke Zandstra Haw it der oer! Marcel Seuninga/ Auke Zandstra Programma Enkele cijfers over roken, drinken en gamen Jongeren en alcohol Andere drugs Enkele tips t.a.v. opvoeding en genotmiddelen Vragen en afsluiting

Nadere informatie

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Volp (PvdA) over het stijgende aantal jonge comazuipers (2016Z05066).

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Volp (PvdA) over het stijgende aantal jonge comazuipers (2016Z05066). > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

TRAINING NIVEAU 4: GROEP TRIPLE P 0 12 jaar

TRAINING NIVEAU 4: GROEP TRIPLE P 0 12 jaar TRAINING NIVEAU 4: GROEP TRIPLE P 0 12 jaar Algemene beschrijving De training Triple P niveau 4 Groep 0 12 jaar biedt deelnemers een goede basis voor het kunnen organiseren en begeleiden van een vaardigheidstraining

Nadere informatie

Signalen bij middelengebruik

Signalen bij middelengebruik Signalen bij middelengebruik opvallende veranderingen in gedrag ontwijkend gedrag, uw kind is moeilijker te bereiken; komt afspraken niet (meer) na; schoolprestaties gaan achteruit en/of begint met spijbelen

Nadere informatie

Contouren van een nieuw jeugdstelsel

Contouren van een nieuw jeugdstelsel Contouren van een nieuw jeugdstelsel Tom van Yperen Nederlands Jeugdinstituut / Universiteit Utrecht 26 mei 2011 te Den Haag t.vanyperen@nji.nl Huidige jeugdstelsel (vereenvoudigd) Zie ook: www.nji.nl

Nadere informatie

Slim leven. Motiveren tot een gezonde leefstijl

Slim leven. Motiveren tot een gezonde leefstijl Slim leven Motiveren tot een gezonde leefstijl Grip op het eigen leven Elke jongere verdient de kans om zich te ontwikkelen. Om uit te groeien tot een zelfstandig individu met ambities, doelen en perspectief.

Nadere informatie

Opvoeding & Uitgaan. Februari 2017

Opvoeding & Uitgaan. Februari 2017 Opvoeding & Uitgaan Februari 2017 Beste ouders/verzorgers, Als je kind op het voortgezet onderwijs zit, midden in de puberteit, krijgt menig ouder te maken met twijfels, zorgen en soms angsten. Pubers,

Nadere informatie

Pubers en genotmiddelen. Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014

Pubers en genotmiddelen. Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014 Pubers en genotmiddelen Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014 Overzicht - Inleiding - (hersen)ontwikkeling pubers - Genotmiddelen: - energiedrank - roken - alcohol - Opvoeding en

Nadere informatie

Preventieoverzicht alcohol Gezondheidswinst voor Interventie en werkwijze/producten

Preventieoverzicht alcohol Gezondheidswinst voor Interventie en werkwijze/producten < 0 ar Voorlichting over de risico's van Zwangeren Voorkomen van alcoholgebruik bij STAP alcoholgebruik rondom de zwangerschap door middel van de brochure 'Zwanger?...en Alcohol?' en website www.alcoholenzwangerschap.nl

Nadere informatie

Opvoeden en puberteit www.cjggooienvechtstreek.nl

Opvoeden en puberteit www.cjggooienvechtstreek.nl regio Gooi en Vechtstreek Opvoeden en puberteit www.cjggooienvechtstreek.nl n Opvoeden en puberteit De puberteit is de periode waarin kinderen zich tot volwassenen ontwikkelen. Een bewogen en spannende

Nadere informatie

Advies en steun voor uw kind en uzelf

Advies en steun voor uw kind en uzelf Advies en steun voor uw kind en uzelf Voor advies en steun aan ouders en hun kinderen Informatie advies cursussen Als u of uw kind psychische klachten heeft of problemen ervaart met alcohol of drugs, heeft

Nadere informatie

Positief Opvoeden, Triple P in de transitie stelsel jeugd

Positief Opvoeden, Triple P in de transitie stelsel jeugd Positief Opvoeden, Triple P in de transitie stelsel jeugd Jacqueline van Rijn Jolyn Berns www.nji.nl Marion van Bommel Sandra Hollander Oktober 2013 Triple P Triple P is een evidence based opvoedondersteuningsprogramma,

Nadere informatie

voor al uw vragen over opgroeien en opvoeden en voor gezondheidsonderzoeken

voor al uw vragen over opgroeien en opvoeden en voor gezondheidsonderzoeken voor al uw vragen over opgroeien en opvoeden en voor gezondheidsonderzoeken Het Centrum voor Jeugd en Gezin is er voor iedereen Kinderen zijn voortdurend in ontwikkeling. Zowel lichamelijk, geestelijk

Nadere informatie

HOE KUNNEN OUDERS TABAK-, ALCOHOL- EN DRUGGEBRUIK BIJ HUN KINDEREN VOORKOMEN OF UITSTELLEN?

HOE KUNNEN OUDERS TABAK-, ALCOHOL- EN DRUGGEBRUIK BIJ HUN KINDEREN VOORKOMEN OF UITSTELLEN? HOE KUNNEN OUDERS TABAK-, ALCOHOL- EN DRUGGEBRUIK BIJ HUN KINDEREN VOORKOMEN OF UITSTELLEN? Deinze 4 juni 2013 www.drugpunt.be/heelwatinhuis Drugpunt Leie & Schelde Filip Claeys Sanne Foulon www.drugpunt.be

Nadere informatie

Durft jouw kind zichzelf te zijn en voor zichzelf op te komen??

Durft jouw kind zichzelf te zijn en voor zichzelf op te komen?? 1 Durft jouw kind zichzelf te zijn en voor zichzelf op te komen?? Kinderen opvoeden, adviseren en ondersteunen is een hele taak dat veel ouders best lastig vinden. Als ouder wil je je kind beschermen en

Nadere informatie

Hart voor de Zorg Programma. Hartcoherentie training voor zorgverleners

Hart voor de Zorg Programma. Hartcoherentie training voor zorgverleners Hart voor de Zorg Programma Hartcoherentie training voor zorgverleners HeartMath Hart voor de Zorg Programma De hedendaagse hectische, steeds veranderende en veeleisende zorgomgeving vraagt veel energie

Nadere informatie

Actieplan verslavingspreventiebeleid. Gemeente Valkenswaard

Actieplan verslavingspreventiebeleid. Gemeente Valkenswaard Actieplan verslavingspreventiebeleid Gemeente Valkenswaard 2014-2015 - 2 - Inhoudsopgave Inleiding p. 4 Het plan p. 5 Het actieprogramma p. 6 1. Ouder/kind avond p. 6 2. Voorlichting vierde klas p. 7 3.

Nadere informatie

Behoeften in samenwerking tussen Instellingen voor Verslavingszorg en Centra voor Jeugd en Gezin

Behoeften in samenwerking tussen Instellingen voor Verslavingszorg en Centra voor Jeugd en Gezin Behoeften in samenwerking tussen Instellingen voor Verslavingszorg en Centra voor Jeugd en Gezin Behoeften in samenwerking tussen Instellingen voor Verslavingszorg en Centra voor Jeugd en Gezin Trimbos-instituut,

Nadere informatie

ABC - Ambulant Behandelcentrum

ABC - Ambulant Behandelcentrum ABC - Ambulant Behandelcentrum Als het thuis en/of op school dreigt vast te lopen Informatie voor verwijzers Kom verder! www.ln5.nl Vergroten van sociale competenties. Vergroten zelfbeeld/zelfvertrouwen.

Nadere informatie

voor kerk & gemeente

voor kerk & gemeente voor kerk & gemeente Stichting Voorkom!, Postbus 91, 3990 DB Houten, Tel: 030-6373144 Inhoudsopgave: Inhoudsopgave blz 2 Inleiding blz 3 Als kerk ben je sterk blz 3 Het preventieplan voor de kerken blz

Nadere informatie

POSITIEF PEDAGOGISCH PROGRAMMA

POSITIEF PEDAGOGISCH PROGRAMMA POSITIEF PEDAGOGISCH PROGRAMMA Triple P: Een breed draagvlak voor opvoedingsondersteuning Krista Okma Kinderopvangcongres 25 maart 2009 Waar of Niet Waar? Leidsters zijn niet geschikt om opvoedadviezen

Nadere informatie

Alcohol(voorlichting): een ander verhaal!

Alcohol(voorlichting): een ander verhaal! Alcohol(voorlichting): een ander verhaal! Resultaten van het evaluatieonderzoek in 2008/2009 Achtergrond De negen gemeenten van West-Friesland, de gemeente Schagen, organisaties in de preventieve gezondheidszorg,

Nadere informatie

Verslavingspreventie in het Voortgezet Onderwijs

Verslavingspreventie in het Voortgezet Onderwijs Verslavingspreventie in het Voortgezet Onderwijs Preventie Verslavingspreventie in het Voortgezet Onderwijs Introductie Opgroeiende kinderen krijgen te maken met allerlei verleidingen. Als pubers groeien

Nadere informatie

Preventieve voorlichtingen. voor kerk & gemeente

Preventieve voorlichtingen. voor kerk & gemeente Preventieve voorlichtingen voor kerk & gemeente Inhoud Inleiding... 3 Als kerk ben je sterk, als je nadenkt over preventiewerk... 3 Het preventieplan voor de kerken... 4 De ambtsdragers... 4 Ouders en

Nadere informatie

Praten helpt. Informatie voor hulpverleners

Praten helpt. Informatie voor hulpverleners Praten helpt Informatie voor hulpverleners KOPP/KVO preventie voor ouders en kinderen Jaarlijks krijgen in Nederland 1,6 miljoen kinderen en jongeren onder de 22 jaar te maken met een psychische ziekte

Nadere informatie

Tips voor Ouders van niet-drinkende pubers

Tips voor Ouders van niet-drinkende pubers Tips voor Ouders van niet-drinkende pubers 1. Bepaal uw standpunt. Eenduidigheid over de regels bij beide ouders is cruciaal. Tips: Kies als ouders samen regels voor het gezin. Bepaal als ouders vooraf

Nadere informatie

Wat doet Thuisbegeleiding? Informatie over Thuisbegeleiding

Wat doet Thuisbegeleiding? Informatie over Thuisbegeleiding Wat doet Thuisbegeleiding? Informatie over Thuisbegeleiding Informatie over Thuisbegeleiding Thuisbegeleiding biedt hulp aan multiproblemgezinnen en risicogezinnen, en aan volwassenen met psychiatrische

Nadere informatie

INFORMATIE AVOND BRUGKLAS VMBO

INFORMATIE AVOND BRUGKLAS VMBO INFORMATIE AVOND BRUGKLAS VMBO 1. Welkom en voorstelronde 2. Waar staan wij voor? 3. Ouderraad 4. Communicatie 5. Centrum voor jeugd en gezin 6. Social media 7. Kennismaking mentor Informatieavond VMBO

Nadere informatie

Interventieoverzicht alcohol Doelgroep Doelstelling Intermediair Organisatie die (nadere informatie over) de interventie aanbiedt

Interventieoverzicht alcohol Doelgroep Doelstelling Intermediair Organisatie die (nadere informatie over) de interventie aanbiedt en overzicht alcohol < 0 jaar Voorlichting over de risico's van alcoholgebruik rondom de zwangerschap door middel van de brochure 'Zwanger?...en Alcohol?' en website www.alcoholenzwangerschap.nl < 0 jaar

Nadere informatie

Liska Vulperhorst Preventiewerker

Liska Vulperhorst Preventiewerker Liska Vulperhorst Preventiewerker Tactus Verslavingszorg Vijf circuits Behandeling & Begeleiding Sociale Verslavingszorg Forensische Verslavingszorg Verslavingsreclassering Preventie & Consultancy Programma

Nadere informatie

TRAINING NIVEAU 4: GROEP TRIPLE P 0 12 jaar

TRAINING NIVEAU 4: GROEP TRIPLE P 0 12 jaar TRAINING NIVEAU 4: GROEP TRIPLE P 0 12 jaar Algemene beschrijving De training Triple P Niveau 4 Groep 0 12 jaar biedt deelnemers een goede basis voor het kunnen organiseren en begeleiden van een vaardigheidstraining

Nadere informatie

Meer over ambulante zorg

Meer over ambulante zorg Meer over ambulante zorg Ambulante zorg U heeft contact met een medewerker van de ambulante zorg van Maashorst. Wat doet deze medewerker precies en wat kan hij voor u betekenen? Wat is ambulante zorg?

Nadere informatie

Van enkelvoudig opvoedingsprobleem tot multiprobleemsituaties

Van enkelvoudig opvoedingsprobleem tot multiprobleemsituaties Handreiking voor het inzetten van een preventie- en zorgarrangement Van enkelvoudig opvoedingsprobleem tot multiprobleemsituaties In het nieuwe jeugdstelsel richten gemeenten hun eigen preventie- en zorgaanbod

Nadere informatie

even Als kinderen en ouders geen raad meer weten

even Als kinderen en ouders geen raad meer weten even Als kinderen en ouders geen raad meer weten Het ene kind is het andere niet. En de ene ouder is de andere niet. In Nederland groeien de meeste kinderen gelukkig op en hebben een veilig thuis. Voor

Nadere informatie

Onderwerp: Borging en coördinatie van Triple P na 2014

Onderwerp: Borging en coördinatie van Triple P na 2014 Onderwerp: Borging en coördinatie van Triple P na 2014 Inleiding Bij de start van de regionale invoering van Triple P in 2010 1 als integrale werkmethodiek bij opvoedingsondersteuning hebben gemeenten

Nadere informatie

Onze doelgroep speelt het meest games op op online game websites. Hierna komen de consoles en de PC games.

Onze doelgroep speelt het meest games op op online game websites. Hierna komen de consoles en de PC games. Doelgroep onderzoek Datum: 22 maart Door: Peter Uithoven IAD 2 van Team 19 Project: Drugs and the City Inleiding Wij hebben ervoor gekozen als doelgroep de eerste jaars middelbare scholieren, de brugklassers

Nadere informatie

Effectiviteit van de Wiet-Check

Effectiviteit van de Wiet-Check Improving Mental Health by Sharing Knowledge Effectiviteit van de Wiet-Check FADO 17 november 2011 Anouk de Gee Cannabis gebruik & jongeren Actueel gebruik (laatste maand) 5,3 % van 12-16 jarigen 20,7

Nadere informatie

Preventieoverzicht opvoeden

Preventieoverzicht opvoeden Doelgroep Naam Boodschap Soort Organisatie die 0-4 jaar Ouders met kinderen 0-4 jaar Video Interactie Begeleiding Doel van de methodiek is het ondersteunen, bevorderen of herstellen ontwikkelingsproblemen

Nadere informatie

Jongeren, tabak, alcohol, drugs en gamen? Tips voor Ouders. Woord vooraf

Jongeren, tabak, alcohol, drugs en gamen? Tips voor Ouders. Woord vooraf Jongeren, tabak, alcohol, drugs en gamen? Tips voor Ouders Woord vooraf Als ouder(s) krijgt u er tijdens de opvoeding mee te maken. De media berichten er praktisch dagelijks over. Er zijn landelijke campagnes

Nadere informatie

TRAINING TRIPLE P FAMILY TRANSITIONS

TRAINING TRIPLE P FAMILY TRANSITIONS TRAINING TRIPLE P FAMILY TRANSITIONS Algemene beschrijving De training Triple P Family Transitions biedt deelnemers een goede basis voor het kunnen organiseren en begeleiden van een vaardigheidstraining

Nadere informatie

Evaluatie Triple P Lezing voor ouders van tieners

Evaluatie Triple P Lezing voor ouders van tieners Ireen de Graaf, Nicôlle Verstraeten, Liesbeth Naaborgh Evaluatie Triple P Lezing voor ouders van tieners Je tiener stimuleren tot verantwoordelijkheid Proeftuin GGD Zeeland Ireen de Graaf Nicôlle Verstraeten

Nadere informatie

Nieuwsbrief WINTER In deze editie. Mondriaan Preventie ondersteunt! Mondriaan Preventie

Nieuwsbrief WINTER In deze editie. Mondriaan Preventie ondersteunt! Mondriaan Preventie WINTER 2016 Nieuwsbrief Mondriaan Preventie Mondriaan Preventie ondersteunt! De afdeling verslavingspreventie van Mondriaan heeft een adviserende en ondersteunende rol als het gaat over middelengebruik

Nadere informatie

Jeugdzorg naar gemeente: agenda voor inhoudelijke vernieuwing

Jeugdzorg naar gemeente: agenda voor inhoudelijke vernieuwing Jeugdzorg naar gemeente: agenda voor inhoudelijke vernieuwing Tom van Yperen Nederlands Jeugdinstituut 18 januari 2012 te Den Bosch t.vanyperen@nji.nl / s.vanhaaren@nji.nl Waarom de stelselwijziging? 1.

Nadere informatie

Rook-, Alcohol- en Drugsbeleid het Bouwens

Rook-, Alcohol- en Drugsbeleid het Bouwens Rook-, Alcohol- en Drugsbeleid het Bouwens Vastgesteld in de MR-vergadering van 8 juni 2015. 1 Inleiding Per 1 januari 2014 is wettelijk vastgelegd dat geen alcohol verkocht mag worden aan jongeren jonger

Nadere informatie

- coördinator doorstart Eindhoven - consulent Humanitas district Zuid

- coördinator doorstart Eindhoven - consulent Humanitas district Zuid Lucie Nijskens Wim Rasker - coördinator doorstart Eindhoven - consulent Humanitas district Zuid Wat is doorstart? Preventief programma gericht op opvoedings- en gezinsondersteuning voor gezinnen met schoolgaande

Nadere informatie

Vraag 4 Wat vind jij de meest geschikte houding? Vergelijk je antwoord met dat van je medestudenten. Typ het antwoord in in het antwoordformulier.

Vraag 4 Wat vind jij de meest geschikte houding? Vergelijk je antwoord met dat van je medestudenten. Typ het antwoord in in het antwoordformulier. Open vragen bij Casus Marco Vraag 1 Bekijk scène 1 nogmaals. Wat was jouw eerste reactie op het gedrag van Marco in het gesprek met de medewerker van Bureau HALT? Wat roept zijn gedrag op aan gedachten,

Nadere informatie

Kinderen moeten gezond, veilig en met plezier kunnen opgroeien. Het liefst in een gezin. SAMEN ZORGEN VOOR DE JEUGD OP BONAIRE

Kinderen moeten gezond, veilig en met plezier kunnen opgroeien. Het liefst in een gezin. SAMEN ZORGEN VOOR DE JEUGD OP BONAIRE Kinderen moeten gezond, veilig en met plezier kunnen opgroeien. Het liefst in een gezin. SAMEN ZORGEN VOOR DE JEUGD OP BONAIRE WAT IS ONS GEZAMENLIJKE DOEL Ouders zijn primair verantwoordelijk voor het

Nadere informatie

Publiciteit en werving OSA

Publiciteit en werving OSA Publiciteit en werving OSA Bereik de ouders persoonlijk Het is belangrijk om veel aandacht aan werving en publiciteit te besteden. In het bijzonder als u met open inschrijving werkt. Denkt u hierbij aan

Nadere informatie

Improving Mental Health by Sharing Knowledge. Effectieve interventies en aanpakken voor opvoeders van adolescenten

Improving Mental Health by Sharing Knowledge. Effectieve interventies en aanpakken voor opvoeders van adolescenten Improving Mental Health by Sharing Knowledge Effectieve interventies en aanpakken voor opvoeders van adolescenten Alcohol en opvoeding 15 Ouders rond 2008 onderschatten alcoholgebruik van hun kinderen

Nadere informatie

Menukaart Gezonde School voortgezet onderwijs: Roken & Alcohol

Menukaart Gezonde School voortgezet onderwijs: Roken & Alcohol Menukaart Gezonde voortgezet onderwijs: Roken & Alcohol : Plaats: Locatie: Contactpersoon: Telefoonnummer: E-mailadres: Datum invullen: Inhoud: Om op een effectieve manier invulling te geven aan gezondheidsthema

Nadere informatie

Iedereen heeft een eigen verhaal

Iedereen heeft een eigen verhaal informatie voor ouders Iedereen heeft een eigen verhaal > Goed om te weten als uw kind tijdelijk bij JJC verblijft Uw zoon of dochter gaat tijdelijk naar JJC in Den Haag. Wij gaan uw kind intensief begeleiden

Nadere informatie

Hulp voor vluchtelingenkinderen en hun ouders. Wat kan Altra bieden?

Hulp voor vluchtelingenkinderen en hun ouders. Wat kan Altra bieden? Hulp voor vluchtelingenkinderen en hun ouders Wat kan Altra bieden? Problemen & Risico s Beschermende factoren Bouwstenen jeugdhulp van Altra Verlies familie en verlatingsangst Veilige basis, vertrouwen

Nadere informatie

Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011

Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011 Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011 Zeeuwse jongeren en alcohol In 2010 is de Zeeuwse campagne Laat ze niet (ver)zuipen! van start

Nadere informatie