publiek-private business modellen in het nederlandse beroepsonderwijs

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "publiek-private business modellen in het nederlandse beroepsonderwijs"

Transcriptie

1 publiek-private business modellen in het nederlandse beroepsonderwijs Opleidingshuis Onderzoekshuis Leven lang leren Laboratorium Projectbureau Marketingorganisatie Netwerkorganisatie Loket verkoopkantoor Inzet van studenten Een handig werkboekje om de zoektocht naar een schaalbaar, herhaalbaar en kostendekkend business model van uw PPS te versnellen. Laat u inspireren door business modellen uit de praktijk van de Centra voor innovatief vakmanschap en Centres of expertise!

2 pagina [ ] 2

3 vasmet Post-It notes kunt u in een paar minuten tijd uw business model letterlijk zichtbaar maken Schrijf groot & duidelijk op uw Post-it zodat iedereen nog begrijpt wat u bedoelde! U kunt bij elk willekeurige bouwsteen starten met invullen. In de praktijk helpt het om met klantsegmenten of waarde proposities te beginnen.maak zaken concreet! Blijf niet in vage termen hangen! Bedenk wat u precies bedoelt. Hulpvraag: is het duidelijk voor een klant wat hij/zij koopt als de waarde propositie Toegepast onderzoek is? Wilt u het Canvas snel met anderen delen? Maak een foto of gebruik de Business Model toolbox ipad app. Lees meer in het boek Business Model Generation van Alexander Osterwalder. In het boek staan nog heel veel meer tips en business model theorie. Tips bij gebruik van het Business Model CanvasMet Post-It notes kunt u in een paar minuten tijd uw business Achtergrond & Inspiratie uit model letterlijk zichtbaar maken Schrijf groot & duidelijk op uw Post-it zodat theorie iedereen nog begrijpt wat u bedoelde! U kunt bij elk willekeurige bouwsteen starten met invullen. In de praktijk helpt het om met klantsegmenten of waarde proposities te beginnen.maak zaken concreet! Blijf de niet praktijk in vage termen hangen! Bedenk wat u precies bedoelt. Hulpvraag: is het duidelijk voor een klant wat hij/ zij koopt als de waarde propositie Toegepast onderzoek is? Wilt u het Canvas snel met anderen delen? Maak een foto of gebruik de Business Model toolbox ipad app.lees meer in het boek Business Model Generation van Alexander Osterwalder. In het boek staan nog heel veel meer tips en business model theorie. Tips bij gebruik van het Business tip Model CanvasMet Post-It notes kunt u in een paar minuten tijd uw business model letterlijk zichtbaar maken Schrijf groot & duidelijk op uw Post-it zodat iedereen nog begrijpt wat u bedoelde! U kunt bij elk willekeurige bouwsteen starten met invullen. In de praktijk helpt het om met klantsegmenten of waarde proposities te beginnen.maak zaken concreet! Blijf niet in vage termen hangen! Bedenk wat Doe de oefeningen uit dit werkboekje inhoudsopgave Voorwoord 4 Business Model Canvas 6 Publiek-private business modellen 8 4 business model bouwstenen uitgelicht 9 Oefening 1. Ontwerp uw eigen business model 10 Business model patroon: ontbundelen 12 3 waarde strategieën 13 Oefening 2. Uw eigen waarde strategieën 15 Business model scenario s 16 Opleidingshuis 20 Onderzoekshuis 22 Leven lang leren 24 Laboratorium 26 Projectbureau 28 Marketingorganisatie 30 Loket 32 Netwerkorganisatie 34 Verkoopkantoor 36 Inzet van studenten 38 Business model patroon: multi-sided platform 40 Business model redesign 41 Oefening 3. Herontwerp uw eigen business model 42 Breng uw business model in beweging! 43 Customer development 44 Oefening 4. Toets uw business model met echte klanten! 45 Tips & conclusies 46 Colofon 47 Bronnen 48 pagina [ ] 3

4 pagina [ ] 4 VOO RWO ORD Ondanks dat een groot aantal van de PPS-en inmiddels goede resultaten boekt, is het opzetten van een succesvolle publiek-private samenwerking niet eenvoudig. Publiek-privaat samenwerken in het Nederlandse beroepsonderwijs Innovaties van bedrijven zijn de motor van het economische klimaat in Nederland. Dat vraagt om goed opgeleid personeel. Maar de technologische ontwikkelingen gaan zo snel dat studenten en docenten niet altijd weet hebben van de nieuwste technieken en innovaties. Het gevolg is dat de roep vanuit het bedrijfsleven om meer kwaliteit steeds sterker wordt. Daarnaast staan veel technische bedrijven te springen om meer studenten. Het onderwijs alleen is niet in staat om deze roep om kwaliteit en kwantiteit te beantwoorden. De enige manier waarop dat wel lukt, is als onderwijs- en kennisinstellingen en bedrijven samen optrekken op terreinen als toegepast onderzoek, onderwijsprogramma s en human capital-ontwikkeling. In Centra voor innovatief vakmanschap en Centres of expertise wordt precies deze publiek-private samenwerking (PPS) aangejaagd. Startende Centres of expertise en Centra voor innovatief vakmanschap In 2014 is door de overheid een nieuw programma gestart dat publiek-privaat samenwerken op mbo-niveau een extra impuls moet geven, het Regionaal investeringsfonds mbo. De verwachting is dat vanuit dit programma een veelvoud aan nieuwe publiek-private samenwerkingsverbanden zal ontstaan. Ook in het hbo worden diverse nieuwe Centra gestart. Een nieuwe klantgerichte en ondernemende mindset blijkt minimaal nodig om het samenwerkingsverband te kunnen starten en uit te bouwen tot een succesvolle en duurzame samenwerking. Duurzaam betekent in dit geval dat alle partijen erop gericht zijn om het samenwerkingsverband zo te ontwikkelen, dat na de investeringsperiode van de overheid de PPS in staat is om zelfstandig te blijven voortbestaan. Nieuwe publiek-private business modellen Het bedrijfsleven en de onderwijsinstellingen staan als samenwerkingspartners voor de uitdaging om gezamenlijk tot nieuwe publiek-private business modellen te komen waarbij klanten op basis van toegevoegde waarde betaalde proposities afnemen. Ook de nieuwe initiatieven in mbo en hbo worden met de zoektocht naar een duurzaam business model geconfronteerd. Voordeel voor deze nieuwe PPS-en is dat ook zij gebruik kunnen maken van de reeds opgedane kennis van de eerste 40 Centra, die via het kennisprogramma van Platform Bèta Techniek ontsloten wordt. Inmiddels zijn er diverse publiek-private business modellen ontwikkeld en in de praktijk ge-

5 test. Soms succesvol, vaak ook niet. Omdat elk samenwerkingsverband een eigen context kent - de sector, de regio en de partners - bestaat er ook geen generiek business model voor succes. Het blijft dus voor alle Centra een kwestie van pionieren; een zoektocht naar een duurzaam business model dat past bij de eigen context. Kennisuitwisseling van groot belang De Centra staan er niet alleen voor. Er vindt steeds intensievere kennisuitwisseling tussen de PPS-en plaats. Platform Bèta Techniek ondersteunt met zijn kennisprogramma de Centra op belangrijke thema s. Zo is er ook ruime aandacht voor het thema business modeling. Via diverse workshops, een 3-daagse training en een handboek zijn praktische theorieën & modellen aangereikt waarmee de vertegenwoordigers van de samenwerkingsverbanden ondersteund worden bij de zoektocht naar een werkend en duurzaam business model voor hun eigen publiek-private samenwerking. Tien verschillende publiek-private business modellen Omdat u als initiatiefnemer van een PPS wellicht direct aan de slag wilt met uw business model, hebben wij voor u alvast een praktisch hanteerbaar boekje gemaakt waarin wij zonder compleet te willen zijn - de tien meest voorkomende business model scenario s uit de praktijk voor u verzameld hebben. Ook vindt u enkele praktische tips en relevante business model theorie in dit boekje terug. Wij hopen hiermee ook bestaande consortia te inspireren het eigen business model nog eens onder de loep te nemen, terwijl wij de startende consortia willen helpen een vliegende start te maken in de zoektocht naar een werkend duurzaam business model door hen met in de praktijk geteste business modellen te inspireren. Wij hebben niet de illusie dat we met de tien business modellen uit dit boekje alle mogelijke publiekprivate business modellen hebben beschreven. De zoektocht naar publiek-private business modellen is een continu proces waarbij het blijven delen van business model scenario s en nieuwe inzichten essentieel is. Schroom dus niet uw laatste business model of inzichten met ons en uw collega-consortia te delen. Wij wensen u een plezierige business model zoektocht toe! Miriam Korstanje Platform Bèta Techniek Matthijs Bobeldijk New Business Lab Tien vaak voorkomende business model scenario s hebben wij in dit boekje voor u verzameld.

6 pagina [ ] 6 WAA PROPO Business model canvas Met welke organisaties wordt samengewerkt om het business model mogelijk te maken? Welke activiteiten zijn minimaal nodig om de proposities (betaald) aan de klantgroepen te kunnen aanbieden? Met welk producte diensten PPS waar voor de klantgroe Business model? Of u nu op een verjaardag bent of een netwerkbijeenkomst bijwoont, het woord business model valt regelmatig. U kunt er eigenlijk bijna niet meer omheen. Dat is wel eens anders geweest! Tot 2009 waren business modellen namelijk met name het domein van wetenschappers. De Zwitserse wetenschapper dr. Alexander Osterwalder bracht daar in 2009 samen met Yves Pigneur, Alan Smith, Tim Clark, Patrick van der Pijl en 470 game changers uit 45 landen verandering in. Een boek voor de business model generatie Alexander Osterwalder startte online een business model hub en maakte 470 business model fans enthousiast om mee te schrijven aan het boek Business Model Generation. Via de hub werkten de 470 game changers mee aan het boek dat als handboek geschreven is voor visionairs, game changers en uitdagers die verouderde business modellen op de schop willen nemen om de ondernemingen van de toekomst te ontwerpen. Dit is een boek voor de Business Model Generatie zo valt op de voorkant van het boek te lezen. In het boek wordt een praktische maar zeer krachtige tool geïntroduceerd voor iedereen die met zijn business model aan de slag wil; het Business Model Canvas. Wat is het Business Model Canvas? Het Business Model Canvas is een visueel format dat uit negen bouwstenen bestaat en eenvoudig en snel gebruikt kan worden om systematisch nieuwe business modellen te bedenken, te ontwerpen en te implementeren. De negen bouwstenen staan hiernaast in het Business Model Canvas toegelicht. Welke kosten moet de PPS in dit business model maken? Welke assets zet de PPS in om het business model te kunnen realiseren? [[ Een business model beschrijft de grondgedach waarde creëert, levert en behoudt ] Alexa

7 RDE SITIES e n en/of voegt de de toe pen? ] te hoe een organisatie nder Osterwalder (2009) RELATIE Wat is de aard van de relatie die de PPS met de klanten heeft? Digitaal? Persoonlijk? Virtueel? Welke communicatie-, distributie- en verkoopkanalen zet de PPS in? Welke doelgroepen bedient de PPS?...zijn het resultaat van de waarde proposities die succesvol aan de klanten zijn aangeboden Tips bij gebruik van het Business Model Canvas Met Post-It notes kunt u in een paar minuten tijd uw business model letterlijk zichtbaar maken Schrijf groot & duidelijk op uw Post-It zodat iedereen nog begrijpt wat u bedoelde! U kunt bij iedere willekeurige bouwsteen starten met invullen. In de praktijk helpt het om met klantsegmenten of waarde proposities te beginnen. Maak zaken concreet! Blijf niet in vage termen hangen! Bedenk wat u precies bedoelt. Hulpvraag: is het duidelijk voor een klant wat hij/zij koopt als de waarde propositie toegepast onderzoek is? Wilt u het Canvas snel met anderen delen? Maak een foto of gebruik de Business Model toolbox ipad app. Lees meer in het boek Business Model Generation van Alexander Osterwalder. In het boek staan nog heel veel meer tips en business model theorie. Wat u allemaal met het Business Model Canvas kunt Het Business Model Canvas is eenvoudig te gebruiken en op verschillende manieren in te zetten. Het model wordt inmiddels wereldwijd door meer dan een miljoen organisaties in de praktijk gebruikt. Ook de gestarte PPS-en hebben vaak dit model gebruikt om hun business model in beeld te brengen. In dit boekje staan een aantal oefeningen die u kunnen helpen om de zoektocht naar een duurzaam business model van uw PPS te versnellen. Hierboven staan eerst een aantal tips waardoor u snel zelf met het Business Model Canvas aan de slag kunt. Let op: u heeft hiermee uw aannames op papier gezet! Door een Business Model Canvas in te vullen heeft u uw ideeën over hoe het business model van de PPS eruit zou kunnen zien expliciet gemaakt. Dit is de eerste stap in de zoektocht naar een duurzaam business model! U kunt nu uw aannames (want dat is wat u nu op papier heeft gezet) gaan toetsen met uw collega s, partners, potentiële klanten en alle andere betrokkenen.

8 pagina [ ] 8 PROPO Publiek-private Business modellen Een publiek-privaat business model in het Nederlandse beroepsonderwijs is in een aantal opzichten afwijkend van business modellen van reguliere organisaties: Er is sprake van een samenwerkingsverband met daarin zowel publieke als private investeerders, dit zijn de Founding Partners van de PPS. Onderwijsvernieuwing wordt door de partners aangejaagd. Het samenwerkingsverband heeft een rol en verantwoordelijkheid in het slaan van bruggen tussen bedrijven en onderwijsinstellingen. Het samenwerkingsverband zal toegevoegde waarde moeten realiseren op basis van klantvragen van bedrijven en studenten om verregaande betrokkenheid van bedrijven en duurzame financiering realistisch te maken. De samenwerkingsverbanden worden bedrijfsmatig geleid en er is een duurzame implementatiestrategie. 1 [ ] Er zullen verdienmodellen ontwikkeld moeten worden zodat na de looptijd van de investeringsprogramma s een zelfvoorzienend samenwerkingsverband ontstaat. Partner of klant? Is een bedrijfspartner die met een in-kind bijdrage in de PPS investeert nu een partner of ook een klant? Antwoord: het bedrijf zal waarschijnlijk niet alleen investeren om een maatschappelijke bijdrage te leveren, maar zal ook iets van de PPS willen terugzien. Dit laatste is de waarde propositie die de PPS de bedrijfspartner zal moeten bieden. Wanneer het bedrijf een strategisch partnership aangaat met de PPS kan onderling bepaald worden welke uitruil er wordt gedaan. Van belang is dat het geven en nemen voor beide partijen in balans is. 1 Key Partners De Key Partners in het business model van de PPS zijn in ieder geval de publieke en private initiatiefnemers, vaak aangevuld met lokale en regionale overheden en branche organisaties. De initiatiefnemers investeren in dit business model door mensen en middelen in te brengen in het business model; de in-kind bijdrage. Dit is ook wel de cofinanciering die in de investeringsprogramma s gevraagd wordt.

9 SITIES RELATIE Business model bouwstenen uitgelicht 2 Klantgroepen Een bedrijfsmatige mindset betekent in ieder geval dat redeneren vanuit een klant(vraag) een vanzelfsprekendheid is. In het business model van het samenwerkingsverband is definiëren van klanten noodzakelijk om tot een zelfvoorziend centrum te komen. In een strategische discussie tussen de initiatiefnemers (de Founding Partners) zal een beslissing genomen moeten worden op welke klantgroepen de PPS zich richt. De meest voorkomende klantgroepen zijn: bedrijven, (aankomend) studenten, docenten, onderwijsinstellingen, gemeenten en / of provincies. Hoe concreter de klantgroepen benoemd kunnen worden, hoe scherper ook de waarde propositie kan worden benoemd. Voorbeeld: gaat het om bedrijven? Of om MKB-bedrijven? Of zelfs over MKB-bedrijven in een bepaalde sector of een bepaalde regio? 3 Waarde proposities De waarde proposities vormen het aanbod van de PPS voor de verschillende doelgroepen. De vraag is wat de waarde propositie van uw samenwerkingsverband is. In de praktijk blijken er een aantal variaties mogelijk. De 10 meest voorkomende proposities zijn verderop in dit boekje toegelicht. Let op: het is heel verleidelijk om iets aan te bieden dat u graag aan uw klanten wilt verkopen (push strategie). Het is uw uitdaging om tot proposities te komen waaraan een klantvraag ten grondslag ligt (pull strategie). Wilt u weten hoe u dit kunt aanpakken? Lees op pagina 40 verder over Customer Development. Geldstromen Om het business model van de PPS zelfvoorzienend en daarmee duurzaam te maken, zullen er voortdurend geldstromen op gang gebracht moeten worden door waarde proposities aan te bieden aan de klantgroepen. Denk hierbij aan verkoop van onderzoekstrajecten, trainingen, of het plaatsen van studenten bij een bedrijf. Niet iedere propositie van de PPS leent zich om geldstromen mee op gang te brengen. 4 Hulpvraag: Wie is nu echt uw klant? Met wie gaat u straks in gesprek over zijn of haar probleem? De algemeen directeur? De HR-manager? Of toch liever de operationele directeur die verantwoordelijk is voor productie en onderhoud? pagina [ ] 9

10 pagina [ ] Waar staan we eigenlijk voor? En wat gaan we nu precies met elkaar doen? Werk eerst zelf een Business Model Canvas uit Het kan verhelderend werken om eerst zelf voor uw publiek-private samenwerking een Business Model Canvas uit te werken. Door het gebruik van het model maakt u alle 9 bouwstenen expliciet. Hierdoor ontstaat vaak beter zicht op de uitdagingen van de PPS. U creëert letterlijk een beeld voor uzelf, waarin al uw ideeën voor de PPS samenkomen. Tijdens het invullen van het model komt u er dan achter welke bouwstenen nog aandacht behoeven. Heeft u bijvoorbeeld echt al uw klantgroepen in beeld? En een verdienmodel? Heeft u daar al over nagedacht? Voer een strategisch gesprek over het business model met de oprichters van de PPS Nodig alle partners tegelijk uit in een vergaderzaal en voer een strategisch gesprek over het business model van de PPS door met elkaar het Business Model Canvas in te vullen. Let op: alle partners hebben zelf ook een eigen business model! U creëert met de PPS een nieuw gezamenlijk business model dat zal moeten aansluiten bij de business modellen van de partners van de PPS. Sta dus vooral bij de zaken stil die u in gezamenlijkheid wilt ontwikkelen! [oefening 1] Ontwerp uw eigen business model!

11 3 4 pagina [ ] 11 Worden er in de strategische discussie metaforen gebruikt? Werk verschillende business modellen uit! Tijdens het strategische gesprek met de partners van de PPS kan het zijn dat er bewust, of onbewust, sprake is van verschillende denkrichtingen over hoe het business model van de PPS eruit zou moeten zien. Wanneer hiervan sprake is, is dit vaak te herkennen aan het gebruik van metaforen als netwerk, platform, kenniscentrum, makelaar, loket, proeftuin. Is dit het geval? Probeer dan verschillende Business Model Canvassen uit te werken. Voor elke metafoor een nieuw model! Bereik met alle partners overeenstemming over het gezamenlijke business model van de PPS Probeer in de bijeenkomst(en) met uw partners op een bepaald moment tot overeenstemming te komen over het business model waarmee u de eerste stappen gaat zetten. Het blijft namelijk een verzameling van aannames die u met echte klanten moet gaan toetsen. Want: u zult echt waarde moeten gaan toevoegen met de proposities uit uw business model. Tip: Laat u inspireren door de business model scenario s verderop in dit boekje! Achter elke metafoor gaat een wezenlijk ander business model scenario schuil!

12 pagina [ ] 12 Business model patronen 2 veel voorkomende business model patronen in een pps RELATIE Is uw Business Model Canvas ook zo onoverzichtelijk geworden? Het kan voorkomen dat u de dag na het invullen van het Business Model Canvas met uw partners, zelf al moeite heeft om het business model nog te begrijpen. De kans is groot dat uw business model net zo n chaos is geworden als het business model hiernaast. De auteurs van het boek Business Model Generation hebben hierop iets bedacht. Want, is het model nu echt een chaos? Of is er iets anders aan de hand? En hebben we extra theorie nodig om ons business model beter te kunnen begrijpen? Business model patronen Business model patronen kunnen u helpen om uw business model beter te begrijpen. In het boek Business Model Generation worden 5 patronen beschreven. In dit boekje lichten wij er 2 patronen uit die veel voorkomen in de business modellen van PPS-en in de praktijk. Het gaat om de business model patronen ontbundelen en multi-sided platforms. [ ] Er is zoveel te doen in onze PPS! Waar begin ik nu mee? En hoe houd ik overzicht? Hoezo lekker overzichtelijk zo n Business Model Canvas?

13 Business model patroon uitgelicht: Ontbundelen Het concept van de ontbundelde onderneming stelt dat er drie fundamenteel verschillende typen businesses zijn: klantrelatiebusinesses, productinnovatie-businesses en infrastructuurbusinesses. Elk type stelt verschillende economische, concurrentie- en culturele eisen. De drie typen kunnen naast elkaar bestaan binnen een enkele onderneming, maar in het ideale geval zijn ze ontbundeld in afzonderlijke entiteiten om conflicten en ongewenste compromissen te vermijden. (Business Model Generation - A. Osterwalder 2009) [best performance] Operational Excellence In deze waarde strategie gaat het om het bieden van betrouwbare producten tegen concurrerende prijzen. De organisatie focust op een beperkte productportfolio die zo (kosten)efficiënt en betrouwbaar mogelijk wordt aangeboden. De focus ligt op het zo efficiënt mogelijk inrichten van processen, niet zo zeer op wat de output van de processen voor de klant doet. Vaak wordt bij deze strategische richting de metafoor van een fabriek gebruikt. [theorie] 3 waarde strategieën Aan het citaat hiernaast ligt nog een andere theorie ten grondslag. De bedrijfskundigen Treacy en Wiersema stellen in een veel geciteerd artikel (1993, Harvard Business Review) dat organisaties drie verschillende waarde strategieën kunnen hanteren om het onderscheidend vermogen ten opzichte van concurrenten te realiseren. [ontbundelen] [best service] RELATIE Customer Intimacy De organisatie stelt klantbehoeften centraal. Producten en diensten worden zo goed mogelijk op de klantvraag afgestemd. De nadruk ligt op het bouwen en onderhouden van de klantrelatie, en niet op de omzet van één enkele transactie. [best product] Product Leadership De continue ontwikkeling van state-of-the-art producten en diensten staat centraal. De focus ligt op het stimuleren van innovatiekracht en de verkorting van ontwikkeltijden. Er is niet 1 juiste waarde strategie, maar gecombineerd in 1 business model kunnen de strategieën conflicterend zijn en tot ongewenste compromissen leiden. pagina [ ] 13

14 pagina [ ] 14 [voorbeeld] pps-en en waarde strategieën Net als de publiek-private samenwerking hebben ook de publieke en private partners hun eigen business model en bijbehorende waarde strategie. Minister Kwaliteit van het onderwijs Aantallen leerlingen Procesgestuurd RELATIE Vraaggestuurd RELATIE Zo lijkt een onderwijsinstelling met name de waarde strategie van Operational Excellence te volgen, terwijl de PPS vaak klantgericht in de markt opereert en daarmee de waarde strategie van Customer Intimacy aanhangt. In de praktijk blijkt het business model van de PPS nog erg verweven met de business modellen van de (onderwijs) partners. Hierdoor kunnen de waarde strategieën van de PPS en de partners conflicterend werken. Onderwijsinstelling Resultaatgestuurd RELATIE PPS Vraaggestuurd [ Een onderwijsinstelling kan lastig zomaar docenten vrijmaken wanneer de PPS hiernaar vraagt. Bij de onderwijsinstelling staat het rooster centraal (Operational Excellence), terwijl bij de PPS de klantvraag (Customer Intimacy) het uitgangspunt is. Hier worden conflicterende waarde strategieën zichtbaar! [ Aandeelhouders Winstgevendheid Bedrijf (als partner) RELATIE Bedrijf (als klant)

15 1Analyseer het business model Nog van uw PPS: welke waarde strategie hanteert u? De waarde strategie die u kiest heeft impact op alle 9 bouwstenen van uw business model. Zet u in op het creëren van buitengewone klantrelaties, op het ontwikkelen van innovatieve producten of diensten, of het optimaliseren van processen? Ook de aansturing van de PPS is bij de verschillende waarde strategieën echt anders! 2een vraag: welke waarde Ga strategieën hanteren uw partners? Uw partners hebben, net als de PPS, een eigen waarde strategie. Zo is het aannemelijk dat onderwijspartners voor Operational Excellence kiezen, terwijl uw onderzoekspartners (bijvoorbeeld lectoraten) gericht zijn op het uitvoeren van de beste onderzoeken, hetgeen om een Product Leadership strategie vraagt. Ook de bedrijfspartners hebben verschillende waarde strategieën. Vraag uzelf af welke strategie zij hanteren. 3met uw partners in gesprek over de bijdrage die zij aan de PPS leveren en de waarde strategie die zij zelf hanteren. Spreek met elkaar over op welke wijze met conflicterende waarde strategieën moet worden omgegaan. Stel: u verkoopt vanuit de PPS maatwerk onderwijs aan bedrijven. U heeft net een maatwerkklas verkocht die halverwege het schooljaar of zelfs in een vakantie start. U komt voor de uitdaging te staan om docenten van uw onderwijspartners in te zetten. Dit blijkt alleen niet (meer) te kunnen; de roosters zijn al gemaakt! Voorkom in een latere fase problemen bij het vrijmaken van resources bij partners door vooraf waarde strategieën af te stemmen! pagina [ ] 15 Analyseer & bespreek waarde strategieën met uw partners! Door vooraf met uw partners over dit soort zaken te spreken, kunt u ruim van tevoren tot eventuele oplossingen komen. In het bovenstaande voorbeeld zou dat een docentenpool kunnen zijn die vooraf uren toegekend krijgt om voor de PPS te werken waarbij wordt aangegeven dat de vragen uit de markt vooraf bijna niet zijn in te schatten. Zowel qua inhoud als timing! Kortom: Creëer begrip voor elkaars waarde strategieën en zoek naar werkbare oplossingen voor beide partijen! [oefening 2]

16 pagina [ ] 16 [theorie] Gewetensvraag: Denkt u in uw zoektocht naar een duurzaam business model in RELATIE We zijn ervan overtuigd dat de tools en attitude van het designvakgebied noodzakelijke voorwaarden zijn voor succes in de business model generatie. A. Osterwalder Business Model Generation business model scenario s Design denken Heeft u wel eens met een ontwerper samengewerkt? Misschien heeft u wel eens een advertentie, flyer, website of brochure laten maken. Wellicht is het u dan opgevallen dat de meeste designers verschillende ontwerpen presenteren, ze komen niet met 1 oplossing! Verschillende business model scenario s In de zoektocht naar het ideale duurzame verdienmodel van onze PPS kunnen we de werkwijze van designers goed gebruiken. Want, stelt u zich eens voor dat we ervan uitgaan dat het ideale business model niet bestaat, maar dat er verschillende oplossingsrichtingen bestaan? Dat zou betekenen dat er verschillende business model scenario s mogelijk zijn. Hoe zouden die scenario s er dan uitzien? [ ] Heeft u al verschillende business model scenario s uitgewerkt? RELATIE RELATIE 1 ideaal business model? RELATIE RELATIE of verschillende business model scenario s?

17 [praktijk] pagina [ ] 17 RELATIE RELATIE RELATIE RELATIE RELATIE In de praktijk blijkt het business model van een PPS uit verschillende scenario s te zijn opgebouwd. business model scenario s Heeft u ook programmalijnen, speerpunten of pijlers geformuleerd? De PPS business modellen die wij in de praktijk zijn tegenkomen, zijn vaak (onbewust) samengesteld uit verschillende business model scenario s. Er is vaak sprake van verschillende programmalijnen, speerpunten of pijlers. Wanneer u een dergelijke indeling hanteert, kunt u er bijna zeker van zijn dat uw business model uit verschillende business model scenario s bestaat. Business model scenario s Door niet alleen vanuit pijlers, speerpunten of programmalijnen te denken, maar vanuit uw totale business model met onderliggende business model scenario s, krijgt u beter inzicht - en hopelijk daardoor ook meer grip op uw totale business model, en daarmee op uw werkdruk. Heel veel inzicht in business modellen uit de PPS praktijk Op basis van diverse gesprekken, workshops, audits, SWOT-analyses, interviews, congressen en kennisdelingssessies hebben wij afgelopen jaren inzicht gekregen in zeer veel verschillende business modellen van publiek-private samenwerkingsverbanden. 10 ontbundelde business model scenario s Wij hebben geprobeerd om de business modellen die wij in de praktijk zijn tegengekomen te ontbundelen in verschillende scenario s. Wij zien namelijk dat de PPS business modellen eigenlijk uit verschillende smaken bestaan: verschillende business model scenario s die eigenlijk samen het totale business model van de PPS vormen.

18 pagina [ ] 18 tijdslijn [praktijk] RELATIE RELATIE RELATIE business model scenario s 10 business model scenario s ter inspiratie! Op de volgende pagina s zijn 10 vaak voorkomende business model scenario s uitgewerkt. Wij hebben niet de illusie dat we met deze 10 business model scenario s volledig zijn. Ook is het niet zo dat we de waarheid in pacht hebben, of u een (reeks aan) model(len) willen voorschrijven. De scenario s hebben wij ter inspiratie als een soort prototypes voor u op papier gezet. Wellicht zijn ze interessant en kunt u de scenario s in de praktijk testen en uitwerken tot een duurzaam business model. RELATIE U kunt de verschillende business model scenario s in de tijd uitzetten Maar natuurlijk ook stapelen tot een totaal business model RELATIE Wij hopen u met de business model scenario s in dit werkboekje te kunnen helpen om uw zoektocht naar duurzame business modellen op te starten, voort te zetten, of gezamenlijk te continueren. [ Reminder: Een ingevuld Business Model Canvas is een set van aannames over wat in de realiteit zou kunnen werken! ] stapelen

19 [praktijk] business model scenario s Help! Hoe en waar start ik? In de praktijk blijken PPS-en een reeks van uitdagingen te hebben: onderwijs vernieuwen, verhogen van het aantal studenten dat aan een opleiding begint, een netwerk van bedrijven opbouwen, proposities ontwikkelen en in de markt zetten, e.d. Kortom, het is allemaal nogal veel werk en erg overweldigend. 1 basis scenario s 3 opleidingshuis onderzoekshuis leven lang leren randvoorwaardelijke scenario s 2 t 4 extra scenario s inzet studenten faciliterende scenario s projectbureau verkoopkantoor laboratorium lang leven leren pagina [ ] 19 De vraag is dan: waar begin ik nu? En hoe doe ik dat dan als daar ook nog een nieuwe bedrijfsmatige manier van werken en denken bij hoort? Vier categorieën scenario s De 10 business model scenario s die wij graag met u delen, hebben wij in 4 categorieën verdeeld; basis-scenario s, faciliterende scenario s, scenario s die belangrijke randvoorwaarden invullen en extra scenario s die voor een verdienmodel kunnen zorgen. Ook de indeling is ter inspiratie. Het gaat er niet om in welke categorie de scenario s vallen, maar het draait om het inzicht dat business model scenario s verschillende achterliggende motieven kunnen hebben. [ ] Business model scenario s kunnen verschillende achterliggende motieven hebben. marketingorganisatie netwerkorganisatie loket Elk business model scenario kent: Een eigen Business Model Canvas met 9 unieke bouwstenen. Aannames over marktkansen. Randvoorwaarden voor succes. Voor- en nadelen. Ideale en minder ideale combinaties met de andere business model scenario s. Een (dominante) waarde strategie.

20 pagina [ ] 20 1 opleidingshuis basis scenario s ROC s In co-creatie onderwijs vernieuwen opleidingshuis Het business model scenario van het opleidingshuis raakt de kern van de publiek-private samenwerkingsverbanden; de ontwikkeling van meer vraaggestuurd en excellent onderwijs door onderwijsinstellingen in nauwe samenwerking met het bedrijfsleven. Zowel op mbo- als op hbo-niveau. Hoewel de verantwoordelijkheid voor de ontwikkeling en uitvoering van het onderwijs bij de reguliere kennisinstelling(en) ligt, is dit business model scenario erop gericht om de onderwijsinstellingen continu te ondersteunen bij de ontwikkeling van vraaggestuurd onderwijs (en indien gewenst) ook bij de uitvoering hiervan. Hogescholen Bedrijven State-of-the art apparatuur Actieve bijdrage ondernemers & onderwijs Excellent vraaggestuurd onderwijs De PPS maakt het mogelijk om de juiste mensen uit de onderwijsinstelling vrij te roosteren om binnen de PPS actief en in samenwerking met vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven onderwijsprogramma s te ontwikkelen, te testen en daar waar gewenst uit te voeren. G [ ] De PPS zou in dit (ontbundelde) business model scenario als (open) innovatie-afdeling van de onderwijsinstellingen gezien kunnen worden. Vrijmaken docenten In-kind bijdr

WORKSHOP Opstellen van een plan voor een succesvolle PPS. Platform Bèta Techniek Matthijs Bobeldijk 11 december 2013 Veldhoven

WORKSHOP Opstellen van een plan voor een succesvolle PPS. Platform Bèta Techniek Matthijs Bobeldijk 11 december 2013 Veldhoven WORKSHOP Opstellen van een plan voor een succesvolle PPS Platform Bèta Techniek Matthijs Bobeldijk 11 december 2013 Veldhoven De komende 1,5 uur behandelen we met elkaar hoe je een succesvol PPS plan kunt

Nadere informatie

Creativiteit in zakelijkheid. Matthijs Bobeldijk 17 juni 2013

Creativiteit in zakelijkheid. Matthijs Bobeldijk 17 juni 2013 Creativiteit in zakelijkheid Matthijs Bobeldijk 17 juni 2013 Welkom! Vandaag deel ik met jullie een reisverslag Langs 4 centra uit de eerste generatie 4 Met deze centra hadden wij een workshop over nieuwe

Nadere informatie

01/05/15. Business Model Canvas Toegepast. We zoomen verder in op de mogelijkheden van het

01/05/15. Business Model Canvas Toegepast. We zoomen verder in op de mogelijkheden van het Businessmodel innovatie KIVI workshop 22 april 2015 Heeft u een idee voor een nieuw businessmodel? Matthijs Bobeldijk We zoomen verder in op de mogelijkheden van het Business Model Canvas Business Model

Nadere informatie

MINI CURSUS publiek privaat samenwerken. Platform Bèta Techniek Matthijs Bobeldijk 6 februari 2014 Leeuwarden

MINI CURSUS publiek privaat samenwerken. Platform Bèta Techniek Matthijs Bobeldijk 6 februari 2014 Leeuwarden MINI CURSUS publiek privaat samenwerken Platform Bèta Techniek Matthijs Bobeldijk 6 februari 2014 Leeuwarden Welkom terug! Wij spraken elkaar in december & januari in Assen, Veldhoven, Etten-Leur, Wageningen

Nadere informatie

Aan de slag met het Business Model Canvas

Aan de slag met het Business Model Canvas 1 Aan de slag met het Business Model Canvas De Wereld van de Ondernemer Gerard Aaftink November 2014 2 Inhoud Deel 1: Het Business Model Canvas Het Business Model Canvas Wat is het? Hoe werkt het? Hoe

Nadere informatie

Slim samenwerken aan Smart Technology

Slim samenwerken aan Smart Technology Slim samenwerken aan Smart Technology Het CIV Smart Technology (CIV is een afkorting van Centrum voor Innovatief Vakmanschap) is een dynamisch samenwerkingsverband tussen ondernemingen, overheden en het

Nadere informatie

Auditrapportage 2014. Bijlage 1 Typologieën en het fasemodel. Dynamiek onderweg

Auditrapportage 2014. Bijlage 1 Typologieën en het fasemodel. Dynamiek onderweg Auditrapportage 2014 Bijlage 1 Typologieën en het fasemodel Dynamiek onderweg De vier geïdentificeerde typologieën van de Centra co-creator; incubator; transformator; facilitator - zijn hieronder kort

Nadere informatie

Dries Stoel en Marcèle van Kerkvoorde. Uw businessmodel voor de toekomst

Dries Stoel en Marcèle van Kerkvoorde. Uw businessmodel voor de toekomst Dries Stoel en Marcèle van Kerkvoorde Uw businessmodel voor de toekomst Missie: economische groei door versterken van innovatie in het MKB Concurrentiekracht van Nederland versterken Innovatie in het MKB

Nadere informatie

Platform Bèta Techniek. Connect 05 2015. Chemiedag 2015. Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken?

Platform Bèta Techniek. Connect 05 2015. Chemiedag 2015. Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken? Platform Bèta Techniek Connect 05 2015 Chemiedag 2015 Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken? Succesvolle samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven is de basis voor groei van

Nadere informatie

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien een datagedreven wereld vol kansen Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien succesvolle organisaties groeien door big data 50% van de meest succesvolle organisaties Volg ons op twitter:

Nadere informatie

Op zoek naar nieuwe business modellen

Op zoek naar nieuwe business modellen Op zoek naar nieuwe business modellen Oegstgeest, 15 november 2012 Vandaag leg ik uit waarom business as usual dood is Centrale vraag Wie voegt op welk moment waarde toe? Welk gereedschap kunnen we hiervoor

Nadere informatie

Smart Industry. KvK Ondernemerspanel onderzoek

Smart Industry. KvK Ondernemerspanel onderzoek KvK Ondernemerspanel onderzoek Smart Industry Algemene gegevens: Start- en einddatum onderzoek: 02-07-2014 tot 22-07-2014 Aantal deelnemende ondernemers: 484 (doelgroep mkb-topsectoren) In dit document

Nadere informatie

Meer succes met je website

Meer succes met je website Meer succes met je website Hoeveel geld heb jij geïnvesteerd in je website? Misschien wel honderden of duizenden euro s in de hoop nieuwe klanten te krijgen. Toch levert je website (bijna) niets op Herkenbaar?

Nadere informatie

Eenvoudig nieuwe klanten. Voor adviseurs, trainers en coaches

Eenvoudig nieuwe klanten. Voor adviseurs, trainers en coaches Eenvoudig nieuwe klanten Voor adviseurs, trainers en coaches Leer hoe ideale klanten naar je toe komen. Wiep de Jong Online Business Trainer Eenvoudig nieuwe klanten 2 Welkom bij mijn E-Book 'Eenvoudig

Nadere informatie

Factsheet DELIVERING DIGITAL PROFESSIONALS People

Factsheet DELIVERING DIGITAL PROFESSIONALS People Factsheet DELIVERING DIGITAL PROFESSIONALS People DELIVERING DIGITAL PROFESSIONALS People Onze experts brengen u digitale kennis en ervaring op locatie. Om voortdurend in te kunnen spelen op veranderende

Nadere informatie

Innoveren in de topsectoren chemie en energie. InnovatieLink biedt MKB ers praktische oplossingen en ondersteuning

Innoveren in de topsectoren chemie en energie. InnovatieLink biedt MKB ers praktische oplossingen en ondersteuning Innoveren in de topsectoren chemie en energie InnovatieLink biedt MKB ers praktische oplossingen en ondersteuning Om innovaties in de topsectoren chemie en energie kansrijker te maken helpt InnovatieLink

Nadere informatie

Samenwerken! Noodzaak of Kans?

Samenwerken! Noodzaak of Kans? Brug tussen onderwijs en ondernemer Visie op CRM voor onderwijsinstellingen Samenwerken! Noodzaak of Kans? 14 oktober 2011 Samenwerken! Kans of Noodzaak? Overheid HBO instelling WO instelling Netwerk van

Nadere informatie

het starters lab het Starters Lab starters4communities werkt met jong talent aan maatschappelijke innovatie.

het starters lab het Starters Lab starters4communities werkt met jong talent aan maatschappelijke innovatie. het starters lab In het Starters Lab bouwen jonge talenten in teams sociale ondernemingen. Samen sterker! Jij bent: starters4communities werkt met jong talent aan starters4communities presenteert het Starters

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Een Training Die Een Stap Verder Gaat. Donderdag 16 januari 2014, Utrecht

Een Training Die Een Stap Verder Gaat. Donderdag 16 januari 2014, Utrecht Donderdag 16 januari 2014, Utrecht Intensieve Training Sociale Media voor marketing-en communicatie professionals in het onderwijs Met 2 interessante praktijkpresentaties van: Ingmar Volmer : Sociale Media

Nadere informatie

Uw businessmodel voor de toekomst 22 september 2014. Roland van de Pas

Uw businessmodel voor de toekomst 22 september 2014. Roland van de Pas Uw businessmodel voor de toekomst 22 september 2014 Roland van de Pas Even voorstellen Adviseur MKB (industrie en creatieve industrie) Focus: Roland.vande.Pas@kvk.nl www.linkedin.com/pub/roland-van-de-pas

Nadere informatie

Voor Ondernemers Door Ondernemers in Groningen. Vodo50. Groningen, september 2014 Martijn van der Tuin

Voor Ondernemers Door Ondernemers in Groningen. Vodo50. Groningen, september 2014 Martijn van der Tuin Voor Ondernemers Door Ondernemers in Groningen Vodo50 Groningen, september 2014 Martijn van der Tuin Aanleiding Nederland en Groningen moeten het voor de groei van de economie vooral hebben van actieve

Nadere informatie

Workshop Ondernemerschap

Workshop Ondernemerschap HBO Congres 17 april 2014 Workshop Ondernemerschap Geert-Jan Sweers Onno Bieleman - Hogeschool van Arnhem en Nijmegen - Birch Consultants 1 Onderzoek en ondernemerschap Lectoraten (t=539) 90% 5% 5% Lectoraten

Nadere informatie

LEERACTIVITEIT Elevator Pitch Ent-teach Module 4 Financieel management

LEERACTIVITEIT Elevator Pitch Ent-teach Module 4 Financieel management LEERACTIVITEIT Elevator Pitch Ent-teach Module 4 Financieel management Beschrijving van de leeractiviteit De docent biedt de leerlingen leesmateriaal en inspirerende video s over het aantrekken van investeringen

Nadere informatie

Nieuwe retail business modellen. Partnervoorstel: ondersteunen en participeren

Nieuwe retail business modellen. Partnervoorstel: ondersteunen en participeren Nieuwe retail business modellen Partnervoorstel: ondersteunen en participeren Achtergrond Retail business modellen voor MKB ondernemers in de mode- en woonbranche Is het noodzakelijk? De combinatie voldoende

Nadere informatie

Werkdocument Business Modelling

Werkdocument Business Modelling Werkdocument Business Modelling Objectief van dit werkdocument Een goed idee leidt niet vanzelfsprekend tot een succesvolle innovatie. Of het nu gaat om een vooruitstrevend product of dienst, nieuwe kennis

Nadere informatie

In 3 stappen naar de juiste keuze voor marketing software

In 3 stappen naar de juiste keuze voor marketing software In 3 stappen naar de juiste keuze voor marketing software 4orange, 2014 Hogehilweg 24 1101 CD Amsterdam Zuidoost www.4orange.nl 2 Hoe kunnen de juiste keuzes voor marketing software gemaakt worden? In

Nadere informatie

dutch building better//energy markets

dutch building better//energy markets building better//energy markets Alliander versnelling van de energietransitie Opzetten van een nieuwe dienst in een zelfstandige BV; inbrengen van gewenst ondernemerschap Vertalen van mogelijkheden nieuwe

Nadere informatie

April 2012. Legal & General Actualiteitenbijeenkomsten Presentatie Hans Schriever (FP Advance NL)

April 2012. Legal & General Actualiteitenbijeenkomsten Presentatie Hans Schriever (FP Advance NL) April 2012 Legal & General Actualiteitenbijeenkomsten Presentatie Hans Schriever (FP Advance NL) Deze handout vanuit de presentatie van Hans Schriever tijdens de Actualiteitenbijeenkomst van Legal & General

Nadere informatie

Bijlage 2. Human Capital Agenda s

Bijlage 2. Human Capital Agenda s Bijlage 2 Capital s De topsectoren gaan een human (onderwijs en scholing) voor de langere termijn opstellen en zullen onderwijsinstellingen hierbij betrekken. De s bevatten o.a. een analyse van de behoefte

Nadere informatie

Opleidingsprogramma DoenDenken

Opleidingsprogramma DoenDenken 15-10-2015 Opleidingsprogramma DoenDenken Inleiding Het opleidingsprogramma DoenDenken is gericht op medewerkers die leren en innoveren in hun organisatie belangrijk vinden en zich daar zelf actief voor

Nadere informatie

Masterclass docenten commercieel

Masterclass docenten commercieel Masterclass docenten commercieel Inhoud Voorwoord 3 Praktische zaken 4 Programma 5 Masterclass docenten commercieel 2 Voorwoord De omgeving waarin commerciële mensen werkzaam zijn en de hulpmiddelen die

Nadere informatie

Leergang Transformatief Leiderschap

Leergang Transformatief Leiderschap feedback geven living labs advie processen/bijeenkomsten transformatief leiderschap coach perso Leergang Transformatief Leiderschap Anderen bewegen begint bij jezelf Succesvol mensen en organisaties in

Nadere informatie

Toekomstplan. 12 februari 2015. Versie 1.1. Retail & Leisure Academy

Toekomstplan. 12 februari 2015. Versie 1.1. Retail & Leisure Academy Retail & Leisure Academy Toekomstplan 12 februari 2015 Versie 1.1 Retail & Leisure Academy 1 Inleiding De sectoren Retail en Leisure zijn van grote economische importantie voor de regio Midden- Limburg.

Nadere informatie

Businessmodel. Business Model. Training Business Model Canvas van Individueel tot In-Company DE INNOVATOR

Businessmodel. Business Model. Training Business Model Canvas van Individueel tot In-Company DE INNOVATOR Businessmodel Business Model Training Business Model Canvas van Individueel tot In-Company de Innovator opent de ogen voor nieuwe kansen Business Model Canvas Een training Business Model Canvas Doel van

Nadere informatie

Fiche Business Model Canvas

Fiche Business Model Canvas Het Business Model beschrijft hoe een organisatie waarde creëert, c levert en capteert. Het Business Model Canvas is een handig visueel instrument om de elementen die hiertoee bijdragen in kaart te brengen,

Nadere informatie

Wat is marketing dan wel? De beste omschrijving komt uit het Engels.

Wat is marketing dan wel? De beste omschrijving komt uit het Engels. KENNETH NIEUWEBOER M arketing is meer dan het ontwikkelen van een logo en het bewaken van je huisstijl. Als er een goede strategie achter zit, levert marketing een wezenlijke bijdrage aan het rendement

Nadere informatie

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013 Tilburg University 2020 Toekomstbeeld College van Bestuur, april 2013 Strategie in dialoog met stakeholders Open voor iedere inbreng die de strategie sterker maakt Proces met respect en waardering voor

Nadere informatie

Medewerker onderwijsontwikkeling

Medewerker onderwijsontwikkeling Medewerker onderwijsontwikkeling Doel Ontwikkelen van en adviseren over het onderwijsbeleid en ondersteunen bij de implementatie en toepassing ervan, uitgaande van de geformuleerde strategie van de instelling/faculteit

Nadere informatie

Uitdagingen ICT markt

Uitdagingen ICT markt Uitdagingen ICT markt Kwalitatieve verstoring arbeidsmarkt Kwantitatieve verstoring arbeidsmarkt Sociaal-Maatschappelijke frictie door veranderende perceptie van arbeid Traditionele organisatie modellen

Nadere informatie

Competentieprofiel. Instituut voor Interactieve Media. Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006

Competentieprofiel. Instituut voor Interactieve Media. Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006 Competentieprofiel Instituut voor Interactieve Media Competentieprofiel studenten Instituut voor Interactieve Media vastgesteld juni 2006 Aangepast in maart 2009 Inleiding De opleiding Interactieve Media

Nadere informatie

Uitvoeringskader Watertechnologie 2014-2020. Bijlage Succesvolle watertechnologieprojecten

Uitvoeringskader Watertechnologie 2014-2020. Bijlage Succesvolle watertechnologieprojecten Uitvoeringskader Watertechnologie 2014-2020 Bijlage Succesvolle watertechnologieprojecten Overzicht succesvolle waterprojecten Vanaf 2000 wordt in Fryslân gewerkt aan de ontwikkeling van het watertechnologiecluster

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Lean- & Proces Management De cursus Lean & Process Management duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

Wat is jouw grootste uitdaging als ondernemer?

Wat is jouw grootste uitdaging als ondernemer? Wat is jouw grootste uitdaging als ondernemer? De Week van de Ondernemer doet het gehele jaar onderzoek naar de belangrijkste uitdagingen van ondernemers. We presenteren hierbij de belangrijkste uitkomsten.

Nadere informatie

WHITEPAPER BUSINESS MODEL CANVAS

WHITEPAPER BUSINESS MODEL CANVAS WHITEPAPER BUSINESS MODEL CANVAS WHITEPAPER BUSINESS MODEL CANVAS Het businessplan is het startpunt voor veel ondernemers, alleen is het iets statisch. Een businessmodel daarentegen is de manier waarop

Nadere informatie

Uitdagingen ICT markt

Uitdagingen ICT markt Uitdagingen ICT markt Kwalitatieve verstoring arbeidsmarkt Kwantitatieve verstoring arbeidsmarkt Sociaal-Maatschappelijke frictie door veranderende visie op arbeid Traditionele organisatie modellen zijn

Nadere informatie

Managementvoorkeuren

Managementvoorkeuren Toelichting bij de test Business Fit-ality Lange Dreef 11G 4131 NJ Vianen Tel: +31 (0)347 355 718 E-mail: info@businessfitality.nl www.businessfitality.nl Business Fit-ality Met welk type vraagstuk bent

Nadere informatie

Human Capital Tafel Logistiek in Drenthe op 3 oktober 2013

Human Capital Tafel Logistiek in Drenthe op 3 oktober 2013 Human Capital Tafel Logistiek in Drenthe op 3 oktober 2013 Op 3 oktober 2013 hebben Stenden Hogeschool en de provincie Drenthe samen met Transport en Logistiek Nederland, EVO en de Kamer van Koophandel

Nadere informatie

Kansen voor jongeren bij u op de werkvloer Menukaart voor werkgevers

Kansen voor jongeren bij u op de werkvloer Menukaart voor werkgevers Kansen voor jongeren bij u op de werkvloer Menukaart voor werkgevers Voorwoord Een wereld van verschil maken voor jong talent én voor uzelf. Wie wil dat nu niet? Niet iedereen heeft hiertoe de mogelijkheid.

Nadere informatie

Crowdfunding in de creatieve sector

Crowdfunding in de creatieve sector Crowdfunding in de creatieve sector Crowdfunding in de creatieve sector Gijsbert Koren (Douw&Koren) Crowdfunding Crowdfunding is een manier van financieren waarbij geld bij een grote hoeveelheid kleine

Nadere informatie

In 3 stappen naar de juiste keuze voor marketing software

In 3 stappen naar de juiste keuze voor marketing software In 3 stappen naar de juiste keuze voor marketing software 4orange, 2014 Hogehilweg 24 1101 CD Amsterdam Zuidoost www.4orange.nl 2 Hoe kunnen de juiste keuzes voor marketing software gemaakt worden? In

Nadere informatie

MADE IN HOLLAND ----------HANDGEMAAKTE ORGANISATIES---------- De EverydayFriday TRANSFORMATIE & VERANDER MANAGEMENT FILOSOFIE

MADE IN HOLLAND ----------HANDGEMAAKTE ORGANISATIES---------- De EverydayFriday TRANSFORMATIE & VERANDER MANAGEMENT FILOSOFIE ----------HANDGEMAAKTE ORGANISATIES---------- MADE IN HOLLAND De EverydayFriday TRANSFORMATIE & VERANDER MANAGEMENT FILOSOFIE ------------------------------------INHOUD------------------------------------

Nadere informatie

Professionele Masters. Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters

Professionele Masters. Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters Professionele Masters Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters Professionele Masters Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters Inhoud 5 Voorwoord 7 Inleiding 8 Professionele

Nadere informatie

Meerwaarde met Online Marketing Expertise

Meerwaarde met Online Marketing Expertise Meerwaarde met Online Marketing Expertise Webinar 26 mei 2015 Wat leer je in dit webinar? Nieuwe ontwikkelingen bij zelfstandig ondernemers De meest gestelde vraag door ondernemers Hoe je als VA daarop

Nadere informatie

PARTNERPROGRAMMA 2012

PARTNERPROGRAMMA 2012 PARTNERPROGRAMMA 2012 Management Drives BV Herenlaan 2 030 63 55 400 info@managementdrives.com INHOUDSOPGAVE 1 Inleiding 3 1.1 Algemeen 3 1.2 Achtergrond 3 2 Partners 5 2.1 Selling partner 5 2.2 Business

Nadere informatie

Zeker van je Zaak op het mbo. 5 stappen. Stappenplan

Zeker van je Zaak op het mbo. 5 stappen. Stappenplan Zeker van je Zaak op het mbo Tijdens Zeker van je Zaak onderzoekt de student in vijf stappen waar zijn passie ligt en hoe hij vanuit die passie een eigen zaak start. Aan het einde van het programma weet

Nadere informatie

Opleiden: samen ervoor staan (en gaan)

Opleiden: samen ervoor staan (en gaan) Ontwikkelingen Food in het Noorden Opleiden: samen ervoor staan (en gaan) Peet Ferwerda 4 november 2014 Friesland College en Nordwin College Food MBO Food HBO In Leeuwarden 2x groen en grijs Friesland

Nadere informatie

Auditrapportage 2014. Eerste evaluatie Centra voor innovatief vakmanschap (start 2012) Juli 2014. Dynamiek onderweg

Auditrapportage 2014. Eerste evaluatie Centra voor innovatief vakmanschap (start 2012) Juli 2014. Dynamiek onderweg Auditrapportage 2014 ADDENDUM Eerste evaluatie Centra voor innovatief vakmanschap (start 2012) Juli 2014 Dynamiek onderweg Inleiding Nadat de zeven pioniers onder de Centres of expertise en Centra voor

Nadere informatie

Titeldia. Ondertitel. Naam Achternaam, Functie of Afdelingsnaam. Ir. Niels Nieboer MRE Syntrus Achmea Real Estate & Finance

Titeldia. Ondertitel. Naam Achternaam, Functie of Afdelingsnaam. Ir. Niels Nieboer MRE Syntrus Achmea Real Estate & Finance Titeldia Ondertitel Naam Achternaam, Functie of Afdelingsnaam Ir. Niels Nieboer MRE Syntrus Achmea Real Estate & Finance Onderzoeksvraag Hoe moet een Real Estate Investment Manager zich - gegeven de veranderende

Nadere informatie

Community Oplossingen Interactie met en tussen klanten op een eigen Klant Community

Community Oplossingen Interactie met en tussen klanten op een eigen Klant Community Community Oplossingen Interactie met en tussen klanten op een eigen Klant Community Opkomst van Social Media verandert klant contact Trend Beschrijving Consequenties Gebruik Social Media Ruim 70% van de

Nadere informatie

E V E R B I N D I N G, N I E

E V E R B I N D I N G, N I E innovatie Syntens N I E U W E V E R B I N D I N G, N I E U W E B U S I N E S S Het veld waarin bedrijven opereren is voortdurend in beweging. Om een bedrijf gezond en succesvol te houden, is het belangrijk

Nadere informatie

Realise your expectations

Realise your expectations Realise your expectations Eluced zorgt ervoor dat ondernemers een overtuigend verhaal neerleggen waarover ook investeerders en klanten hebben meegedacht. Ondernemers weten dat het opstarten of het veranderen

Nadere informatie

arbeidsmarkt- en opleidingsfonds hbo tips voor werving van docenten uit de beroepspraktijk

arbeidsmarkt- en opleidingsfonds hbo tips voor werving van docenten uit de beroepspraktijk arbeidsmarkt- en opleidingsfonds hbo tips voor werving van docenten uit de beroepspraktijk Zestor is opgericht door sociale partners in het hbo: Het is toegestaan om (delen van) de informatie uit deze

Nadere informatie

INNOVATION BY MAKING LEARNING BY DOING

INNOVATION BY MAKING LEARNING BY DOING INNOVATION BY MAKING LEARNING BY DOING 1 INNOVATION BY MAKING, LEARNING BY DOING Bij alles wat we doen, hanteren we deze twee principes. Innovation happens by making. The only way to learn innovation is

Nadere informatie

Ja, ik wil graag leren hoe ik ondernemend onderwijs binnen mijn school kan vormgeven! ATOR Opleidingen

Ja, ik wil graag leren hoe ik ondernemend onderwijs binnen mijn school kan vormgeven! ATOR Opleidingen Ja, ik wil graag leren hoe ik ondernemend onderwijs binnen mijn school kan vormgeven! Grijp de Buitenkans: een zwarte zwaan www.grijpdebuitenkans.nl Ondernemend onderwijs? Ondernemend onderwijs is NIET

Nadere informatie

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen Een regio om trots

Nadere informatie

In twee dagen een jaar verder

In twee dagen een jaar verder In twee dagen een jaar verder The 48 hrs by Laboratorivm Met The 48 hrs introduceert Laboratorivm een nieuwe methode om binnen 48 uur een diepgaande merkstrategie te ontwikkelen, inclusief creatieve vertalingen

Nadere informatie

Innovatie support gids

Innovatie support gids Innovatie support gids Uw gids naar resultaat 1 Uw gids naar resultaat Innovatief duurzaam drukwerk Het drukwerk van deze gids is uitgevoerd in waterloos offset met inkt op plantaardige basis, dit resulteert

Nadere informatie

STRATEGISCH PLAN 20152020. Excellent onderwijs voor een innovatieve regio

STRATEGISCH PLAN 20152020. Excellent onderwijs voor een innovatieve regio STRATEGISCH PLAN 20152020 Excellent onderwijs voor een innovatieve regio introductie Met meer dan 10.000 studenten en ruim 800 medewerkers zijn we het grootste opleidingencentrum voor beroepsonderwijs

Nadere informatie

Beleidskader VERKOOP, MARKETING- EN COMMUNICATIESTRATEGIE (VMC) 2011-2015

Beleidskader VERKOOP, MARKETING- EN COMMUNICATIESTRATEGIE (VMC) 2011-2015 UITGANGSPUNTEN VMC-STRATEGIE 2011 TOT EN MET 2015 0. INLEIDING In 2007 is de basis gelegd voor het missie- en visietraject van Triodus met de belangrijkste opdracht het leveren van een bijdrage aan de

Nadere informatie

Arbeidsmarktagenda 21

Arbeidsmarktagenda 21 Arbeidsmarktagenda 21 Topsectoren en de HCA Voor de twee agrarische topsectoren is een Human Capital Agenda opgesteld met als doel, de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt te verbeteren, zowel

Nadere informatie

Meer waard met Schoevers

Meer waard met Schoevers Meer waard met Schoevers Met Schoevers word je meer waard. Want bij ons combineer je leren en werken. Je leert dus echt een vak als managementassistent, officemanager of communicatieprofessional en gaat

Nadere informatie

Mamut Partner Programma

Mamut Partner Programma Mamut Partner Programma Het Partnerprogramma van Mamut is opgedeeld in diversie categorieën. Voor u als partner betekent dit dat u een samenwerkingsovereenkomst kunt aangaan die past bij uw behoeften en

Nadere informatie

Workshop: ROC als bedrijfsopleider Wel.. Of niet?

Workshop: ROC als bedrijfsopleider Wel.. Of niet? Workshop: ROC als bedrijfsopleider Wel.. Of niet? Margriet Snellen Beleidsadviseur Opleidingen ActiZ 6 november 2014 Welkom Wie ben ik? Wie bent u? De workshop? Wanneer ben je een bedrijfsopleider? Doelgroep:

Nadere informatie

Meer waard met Schoevers

Meer waard met Schoevers Meer waard met Schoevers Met Schoevers word je meer waard. Want bij ons combineer je leren en werken. Je leert dus echt een vak als managementassistent, officemanager of communicatieprofessional en gaat

Nadere informatie

HR BUSINESS PARTNERS. Ralph van der Kleij VISIE & AANPAK KIRKMAN COMPANY

HR BUSINESS PARTNERS. Ralph van der Kleij VISIE & AANPAK KIRKMAN COMPANY HR BUSINESS PARTNERS VISIE & AANPAK KIRKMAN COMPANY Ralph van der Kleij Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt, op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Customer Relationship Management De cursus Customer Relationship Management (CRM) duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van

Nadere informatie

www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals

www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals www.ludenstraining.nl Trainingen voor Young Professionals Rendement van talent Porties VAN GOED NAAR Ludens Talentontwikkeling is een jong trainingsbureau met veel ervaring. Wij zijn gespecialiseerd in

Nadere informatie

Professionele softwareontwikkeling PRODUCTIVITEIT EN KWALITEIT MET FOCUS OP DE GEHELE LEVENSDUUR VAN APPLICATIES

Professionele softwareontwikkeling PRODUCTIVITEIT EN KWALITEIT MET FOCUS OP DE GEHELE LEVENSDUUR VAN APPLICATIES Professionele softwareontwikkeling PRODUCTIVITEIT EN KWALITEIT MET FOCUS OP DE GEHELE LEVENSDUUR VAN APPLICATIES ONZE VISIE OP PROFESSIONEEL SOFTWARE ONTWIKKELEN Bij succesvolle softwareontwikkeling draait

Nadere informatie

KRACHTENBUNDELING VOOR 2009 Corporate Identity BM-Support.org STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT

KRACHTENBUNDELING VOOR 2009 Corporate Identity BM-Support.org STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT STICHTING BUSINESS MANAGEMENT SUPPORT OPEN BUSINESS INNOVATIE KRACHTENBUNDELING VOOR SUCCES OPEN BUSINESS INNOVATIE KRACHTENBUNDELING VOOR 2009 Corporate Identity

Nadere informatie

Disrupt. Organisaties moeten bereid zijn hun melkkoe te doden. Anders doen twee studenten dat op een zolderkamer wel voor hen (Guy Kawasaki)

Disrupt. Organisaties moeten bereid zijn hun melkkoe te doden. Anders doen twee studenten dat op een zolderkamer wel voor hen (Guy Kawasaki) Disrupt Organisaties moeten bereid zijn hun melkkoe te doden. Anders doen twee studenten dat op een zolderkamer wel voor hen (Guy Kawasaki) Businessmodel Generatie Hoorcollege 4 Business Mapping Na afloop

Nadere informatie

Panelonderzoek Vernieuwing & Internationalisering

Panelonderzoek Vernieuwing & Internationalisering Panelonderzoek Vernieuwing & Internationalisering Resultaten onderzoek KvK-Ondernemerspanel over Vernieuwing en Internationalisering In december 2014 is onder alle 6000 deelnemers van het KvK-Ondernemerspanel

Nadere informatie

Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag

Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag Door: Patrick Rancuret En wat levert het nu op? Dat is de vraag die menig manager in de gemeente Den Haag stelt als het gaat over het gebruik van sociale

Nadere informatie

Nieuwe arrangementen in (zorg)vastgoed. Workshop 3 van 4

Nieuwe arrangementen in (zorg)vastgoed. Workshop 3 van 4 Nieuwe arrangementen in (zorg)vastgoed Workshop 3 van 4 7 november 2013 Programma Presentatie: Draaiknoppen t.b.v. een gezonde zorgexploitatie - Inclusief inkomen cliënten en gevolgen voor zorg-/diensten

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren als een regio

Nadere informatie

21st Century Skills Training

21st Century Skills Training Ontwikkeling van competenties voor de 21 e eeuw - Vernieuwend - Voor werknemers van nu - Met inzet van moderne en digitale technieken - - Integratie van social media - Toekomstgericht - Inleiding De manier

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 1 van 11

Inhoudsopgave. 1 van 11 Inhoudsopgave Leerlingen werven was nog nooit zo makkelijk... 2 Hoe komen we aan meer leerlingen? 2 Door wie wordt de schoolkeuze beïnvloed?. 2 Door wat wordt de schoolkeuze beïnvloed?...2 Hoe komen ouders

Nadere informatie

Het Ambachtshuis Brabant. Voordeur naar ambachtelijk vakmanschap

Het Ambachtshuis Brabant. Voordeur naar ambachtelijk vakmanschap Het Ambachtshuis Brabant Voordeur naar ambachtelijk vakmanschap u Vakmanschap benutten Ambachten maken wezenlijk deel uit van de Nederlandse economie. Ze worden beoefend door bijna 1 miljoen Nederlanders,

Nadere informatie

Masterclass (junior) accountmanager mbo

Masterclass (junior) accountmanager mbo Masterclass (junior) accountmanager Inhoud Voorwoord 3 Praktische zaken 4 Programma 5 2 Voorwoord De omgeving waarin commerciële mensen werkzaam zijn en de hulpmiddelen die men heeft, veranderen voortdurend.

Nadere informatie

Kick-off programma Kwaliteit van de Samenleving in Zuid-Holland 10 december 2015

Kick-off programma Kwaliteit van de Samenleving in Zuid-Holland 10 december 2015 Kick-off programma Kwaliteit van de Samenleving in Zuid-Holland De aftrap Op heeft JSO met u de aftrap gegeven van het programma Kwaliteit van de Samenleving in Zuid- Holland. Het programma voorziet in

Nadere informatie

Regie 3.0. een stap verder... Een serie masterclasses om bibliotheken in transitie te ondersteunen met allianties, transitiemanagement en geldstromen.

Regie 3.0. een stap verder... Een serie masterclasses om bibliotheken in transitie te ondersteunen met allianties, transitiemanagement en geldstromen. Regie 3.0 een stap verder... Een serie masterclasses om bibliotheken in transitie te ondersteunen met allianties, transitiemanagement en geldstromen. Regie 3.0 een stap verder... Een serie masterclasses

Nadere informatie

Workshop DNA & Strategie IVN December 2012. Wat gaan we doen vandaag?

Workshop DNA & Strategie IVN December 2012. Wat gaan we doen vandaag? Workshop DNA & Strategie IVN December 2012 Wat gaan we doen vandaag? Workshop DNA & Strategie IVN December 2012 Wat hebben deze bedrijven gemeen? Workshop DNA & Strategie IVN December 2012 Wat gebeurt

Nadere informatie

Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige

Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige Test naam Marktgerichtheidsscan Datum 28-8-2012 Ingevuld door Guest Ingevuld voor Het team Team Guest-Team Context Overige Klantgerichtheid Selecteren van een klant Wanneer u hoog scoort op 'selecteren

Nadere informatie

Hier komt uw titel te staan 1

Hier komt uw titel te staan 1 Hier komt uw titel te staan 1 Regionale visie van de 3 O s Regionale visie van de 3 O s De regionale visie vormt de basis en het uitgangspunt voor het gezamenlijk meerjarig inzetten van acties door diverse

Nadere informatie

ISEO Consult. voorbeelden uitgevoerde projecten

ISEO Consult. voorbeelden uitgevoerde projecten ISEO Consult voorbeelden uitgevoerde projecten E-LEARNING ONTWIKKELEN Type opdrachtgever: kenniscentrum Ontwikkel een e-learning module (inclusief toetsing) voor nieuwe medewerkers op tankstations. In

Nadere informatie

Projectplan MKB Roadmaps 3.0

Projectplan MKB Roadmaps 3.0 Projectplan MKB Roadmaps 3.0 In 2013 is MKB Roadmaps voor het eerst opgestart, met als doelstelling om (aspirant) ondernemers te helpen om de zakelijke kant van hun innovatie te ontwikkelen. Wegens succes

Nadere informatie

GRAAG STELLEN WIJ ONS AAN U VOOR

GRAAG STELLEN WIJ ONS AAN U VOOR GRAAG STELLEN WIJ ONS AAN U VOOR Altijd al gezocht naar een trainingsconcept voor uw medewerkers waar je meteen van zegt: GewoonDoen! Nu is deze kans eindelijk aanwezig en wel voor een deelnameprijs van

Nadere informatie

WHITEPAPER VERDIENMODELLEN

WHITEPAPER VERDIENMODELLEN WHITEPAPER VERDIENMODELLEN Klantgericht ondernemen met een passend verdienmodel Klantgericht ondernemen met een passend verdienmodel Hoe ga jij geld verdienen met je bedrijf? Het is het onderwerp dat de

Nadere informatie