Risicovolle levende nierdonor: to do or not to do?

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Risicovolle levende nierdonor: to do or not to do?"

Transcriptie

1 Risicovolle levende nierdonor: to do or not to do? Kathleen De Greef, MD, PhD Hepatobiliaire, endocriene en transplantatieheelkunde Universitair Ziekenhuis Antwerpen

2 Risicodonor 1: to do or not to do? Acceptor: Vrouw, 54 jaar, BMI 23 Donor 1: Relatie: echtgenoot Leeftijd: 67 jaar Medische status: BMI: 34 Nooit gerookt Nooit ziek geweest Sociale status: 35 jaar gehuwd 3 kinderen

3 Risicodonor 1: to do or not to do? Gaat u verder met de uitwerking? Ja, ik zie geen enkel probleem Neen. Dit is een verhoogd risico voor de acceptor. Het leeftijdsverschil is te groot en donor is te oud. Neen. Dit is een verhoogd risico voor de donor. Geen mening. Ik heb nog onvoldoende informatie om nu al een beslissing te nemen

4 Risicodonor 1: to do or not to do? Neen. Dit is een verhoogd risico voor de donor omdat a. hij een hogere kans heeft op het ontwikkelen van een nierziekte b. hij een hogere kans heeft op postoperatieve complicaties c. hij een hogere kans heeft op het ontwikkelen van hypertensie d. de ingreep moeizamer verloopt e. hij alle voorgenoemde risico s heeft.

5 Risicodonor 1: to do or not to do? Donoren met een BMI > 30 (1) : Risico op ontwikkeling van Hypertensie Proteïnurie en nierziekten Metabool syndroom => hoger risico op CNI Dyslipidemie (3) => verhoogd risico op ontwikkeling van nierziekten Verhoogd totaal cholesterol Hoog non-hdl-cholesterol Laag HDL-cholesterol 1 Praga et al, Kidney Int, 2000, 58(5):2111_ Chen et al, Ann Int Med : Schaeffner et al; J Am Soc Nephrol, 2003; 14:

6 Risicodonor 1: to do or not to do? Donoren met een BMI > 35 (1) : Langere operatietijd Meer postoperatieve complicaties Haaks op principe: primum non nocere => Donor eerst BMI < 30 1 Heimbach et al 2005; Am J Transplant. 5; Schaeffner et al; J Am Soc Nephrol, 2003; 14:

7 Risicodonor 1: to do or not to do? Leeftijdsverschil van 13 jaar geen absolute contra-indicatie Is aanvaardbaar omdat kwaliteit van een levende donornier beter is dan van een kadavernier 1 Chang et al Clin J Am Soc Nephrol :

8 Risicodonor 2: to do or not to do? Acceptor: Vrouw, 54 jaar, BMI 23 Donor 2: Relatie: broer Leeftijd: 60 jaar Medische status: BMI: 21 Nooit gerookt Nooit ziek geweest Sociale status: gescheiden 2 kinderen

9 Risicodonor 2: to do or not to do? Gaat u verder met de uitwerking? Ja, ik zie voorlopig geen enkel probleem Neen. Dit is een verhoogd risico voor de donor. Broer is al te oud om nog donor te zijn.

10 Risicodonor 2: to do or not to do? Verder met uitwerking Bloedgroep: OK; HLA en kruisproef OK Anamnese en KO : - Nierfunctie Serum creatinine: 1,23 mg/dl 51 Chroom EDTA klaring GFR : 63 ml/min/1,73m² Split renogram: Rechts 65% Links 35% Right Left

11 Risicodonor 2: to do or not to do? Welke nier geef je aan de acceptor? De minst goede nier. We willen geen enkel risico voor de donor De beste nier. Deze nier heeft immers te lijden onder de prelevatie, de transplantatie en de immuunsuppressie.

12 Risicodonor 2: to do or not to do? Guidelines: laat de goede nier altijd bij de donor Nierfunctie Chroom EDTA klaring GFR : 63 ml/min Split renogram: Rechts 65% Links 35% Donor: 63ml/min * 65% = 41 ml/min Acceptor: 63ml/min * 35% = 22 ml/min

13 Risicodonor 2: to do or not to do? Gaat u verder met de uitwerking? Ja, ik zie voorlopig geen enkel probleem Neen. Dit is een verhoogd risico voor de donor. Nierfunctie is te slecht. Als ik hier mee doorga, heeft de donor kans om ooit in dialyse te komen. Neen. Dit is een verhoogd risico voor de acceptor. Nierfunctie is te slecht. Voor beiden is dit een verhoogd risico. Nierfunctie is te slecht.

14 Risicodonor 2: to do or not to do? Gaat u verder met de uitwerking? Neen. Dit is een verhoogd risico voor de acceptor. Nierfunctie is te slecht. Is dit nu ook een verhoogd risico voor de donor?

15 Risicodonor 2: to do or not to do? Cross-sectionele studies: nierfunctie stabiel tot leeftijd van 40 jaar. GFR in jonge volwassenen: 103 ml/min/1,73 m² Nadien: afname van 0,9 ml/min/1,73 m² per jaar na de leeftijd van 40 GFR wordt best bepaald door 51 Cr-EDTA In combinatie met een 99M Tc-DMSA scan (split renogram)

16 Risicodonor 2: to do or not to do? Hoever kan men dan gaan? Richtlijnen voor de minimale donor GFR Belofte dat pt tijdens zijn leven niet aan dialyse moet Moet dus op de leeftijd van 80 jaar nog voldoende GFR overhouden, ongeacht de leeftijd waarop hij doneerde Minimale GFR is 37,5 ml/min/1,73m²op de leeftijd van 80 jaar

17 Risicodonor 2: to do or not to do? Tabel decline

18 Risicodonor 2: to do or not to do? Patient heeft een klaring van 63 ml/min/1,73m² Donor leeftijd Jaar Acceptable corrected GFR voor donatie ml/min/1,73m² tot Ook risico voor donor te hoog

19 Risicodonor 2: to do or not to do? Na nierdonatie: functie van de achtergebleven nier bij donor neemt toe => 75% van initiële functie met beide nieren (1) Snelheid van afname is gelijk met 1 of 2 nieren (2) Maar cave: de graad van herstel van de GFR kan minder zijn bij oudere donoren 1 Fehrman-Ekhol et al. Transplantation. 72: Goldfarb et al. J Urol :

20 Risicodonor 3: to do or not to do? Acceptor: Vrouw, 54 jaar, BMI 23 Donor 3: Relatie: zoon Leeftijd: 37 jaar Medische status: BMI: 20 Nooit ziek geweest, 1 keer een niersteentje Sociale status: 8 jaar gehuwd Geen kinderen

21 Risicodonor 3: to do or not to do? Verder met uitwerking Bloedgroep: OK KO - Nierfunctie Serum creatinine: 51 Chroom EDTA klaring GFR : 96 ml/min/1,73m² Split renogram: Rechts 54% Links 45%

22 Risicodonor 3: to do or not to do? CT abdomen

23 Risicodonor 3: to do or not to do? Gaat u verder met de uitwerking? Ja, ik zie voorlopig geen enkel probleem. Een niersteen kan immers geen kwaad. Neen. Dit is een verhoogd risico voor de acceptor. Neen. Dit is een verhoogd risico voor de donor. Neen. Voor beiden is dit een verhoogd risico.

24 Risicodonor 3: to do or not to do? Gaat u verder met de uitwerking? Neen. Voor beiden is dit een verhoogd risico Acceptor voelt geen pijn in de nier en kan dus een asymptomatische acute nierinsufficiëntie ontwikkelen. met risico op infectie/sepsis Donor kan een recidief doen in een unieke nier met risico op verlies van nefronen, infectie,

25 Risicodonor 3: to do or not to do? 50% van de pt met een gepasseerde steen zal binnen de 5 jaar een recidief doen (1,2). Geen data over out-come van donoren met nierstenen Absolute CI: bilaterale stenen, recurrente stenen en metabole afwijkingen. Relatieve CI: klein steentje dat perop kan verwijderd worden mits goede inlichting aan pt 1 Uribarri et al. Ann Int Med : Sutherland et al. Miner Electrolyte Metab :

26 Risicodonor 4: to do or not to do? Acceptor: Vrouw, 54 jaar, BMI 23 Donor 2: Relatie: dochter Leeftijd: 27 jaar Medische status: BMI: 21 Verder nooit ziek geweest Sociale status: 1 jaar gehuwd Geen kinderen

27 Risicodonor 4: to do or not to do? Gaat u verder met de uitwerking? Ja, ik zie geen enkel probleem Neen. Dit is een verhoogd risico voor de donor. Dochter is te jong om al donor te zijn. Dochter is te jong om al donor te zijn. Ze is nog maar 1 jaar getrouwd. Er is nog mogelijks een kinderwens. Geen mening. Ik heb nog onvoldoende informatie om nu al een beslissing te nemen

28 Risicodonor 4: to do or not to do? Consensus: exclusie van vrouwen met kinderwens Survey (1) 220 vrouwen met donornefrectomie 33 vrouwen: zwangerschap Met totaal van 45 zwangerschappen Geen verhoogd risico 13,3 % spontane abortus 4,4 % pre-eclampsie 4,4 % hypertensie 4,4 % proteïnurie The Amsterdam Forum: Donornefrectomie is niet nadelig ten aanzien van zwangerschap/fertiliteit (3) 1 Wrenshall et al. Transplantation :1934 _ Busta et al. Transplantation Delmonico et al. Transplantation S53- S66)

29 Risicodonor 5: to do or not to do? Acceptor: Vrouw, 54 jaar, BMI 23 Donor 3: Relatie: zoon Leeftijd: 35 jaar Medische status: BMI: 22 Verder nooit ziek geweest Sociale status: 4 jaar gehuwd 3 kinderen

30 Risicodonor 5: to do or not to do? Gaat u verder met de uitwerking? Ja, ik zie voorlopig geen enkel probleem Neen. Dit is een verhoogd risico voor de donor. Zoon is te jong om al donor te zijn. Geen mening. Ik heb nog onvoldoende informatie om nu al een beslissing te nemen

31 Risicodonor 5: to do or not to do? Verder met uitwerking Bloedgroep: OK KO - Nierfunctie Serum creatinine: 51 Chroom EDTA klaring GFR : 92 ml/min/1,73m² Split renogram: Rechts 45% Links 54 %

32 Risicodonor 5: to do or not to do? Verder met uitwerking : CT-angiografie Beide nieren vertonen een polaire arterie

33 Risicodonor 4: to do or not to do? Gaat u verder met de uitwerking? Ja, ik zie geen enkel probleem. Neen. Dit is een verhoogd risico voor de donor. Ingreep is risicovoller. Neen. Dit is een verhoogd risico voor de acceptor. Geen mening. Ik heb nog onvoldoende informatie om nu al een beslissing te nemen

34 Kadaver donornier met patch Levende donornier zonder patch

35 Risicodonor 5: to do or not to do? Probleem: technisch moeilijk om een polaire arterie in te planten bij de acceptor => geen aortapatch Bij thrombose => verlies van een deel van het parenchym Nood om te weten hoeveel % van nier door de polaire arterie van bloed voorzien wordt Verder met uitwerking: Klassieke angiografie van de linker nier met selectieve angio van de beide takken Volumetrie van de beide delen van de nier De te verwachten GFR berekenen indien thrombose

36 Risicodonor 5: to do or not to do?

37 Risicodonor 5: to do or not to do?

38 Risicodonor 5: to do or not to do?

39 Risicodonor 5: to do or not to do?

40 Risicodonor 5: to do or not to do? Verder met uitwerking Nierfunctie Serum creatinine: 51 Chroom EDTA klaring GFR : 92 ml/min/1,73m² Split renogram: Rechts 45% Volumetrie van de polaire arterie: 10,5% Geeft dan een GFR: 92ml/min/1,73 m²*45% = 41,4ml/min/1,73m² 41,4 ml/min 4,3 ml/min = 36,8 ml/min/1,73m²

41 Besluit Absolute en relatieve risico s Levend donorschap = veilig, maar ten allen tijde primum non nocere Screening belangrijk Goede informatie naar acceptor en donor toe

42

Levende Donor Niertransplantatie anno 2014. Nierziekte Nierfalen

Levende Donor Niertransplantatie anno 2014. Nierziekte Nierfalen Levende Donor Niertransplantatie anno 2014 NOODZAAK IN HET LICHT VAN HET ORGAANTEKORT? VOOR- EN NADELEN VANUIT DIVERSE PERSPECTIEVEN? Mark JF Helbert, MD., PhD. Nefroloog ZNA Middelheim Living donor advocate

Nadere informatie

Diabetes: kan een Pancreastransplantatie een oplossing bieden?

Diabetes: kan een Pancreastransplantatie een oplossing bieden? Diabetes: kan een Pancreastransplantatie een oplossing bieden? Daniel Jacobs-Tulleneers-Thevissen Oncologische, Thorax- en Transplantatieheelkunde, UZ Brussel Diabetes Research Center, Vrije Universiteit

Nadere informatie

VUmc Basispresentatie

VUmc Basispresentatie Samenwerking waarover? Richtlijnen en zorgstandaarden Cardiovasculair risicomanagement (zorgstandaard) Samenwerking e en e lijn Prof dr Piet ter Wee Afdeling Nefrologie Hypertensie Diabetes mellitus (zorgstandaard)

Nadere informatie

Schatting van de nierfunctie met de egfr implicaties voor de klinische praktijk. Iefke Drion 30 oktober 2014

Schatting van de nierfunctie met de egfr implicaties voor de klinische praktijk. Iefke Drion 30 oktober 2014 Schatting van de nierfunctie met de egfr implicaties voor de klinische praktijk Iefke Drion 30 oktober 2014 Casus Casus Vrouw 43 jaar Fam anamnese: moeder op 45 jaar ernstige nierfunctiestoornissen o.b.v.

Nadere informatie

DIABETISCHE NEFROPATHIE

DIABETISCHE NEFROPATHIE DIABETISCHE NEFROPATHIE Onderdeel van de micro-angiopathie bij diabetes mellitus. Insuline-afhankelijke DM 30% vd ptn krijgt nefropathie Niet-insuline-dependente DM 5% vd ptn Pathogenese: Meerdere factoren

Nadere informatie

LEVENDE DONATIE nier (lever dunne darm)

LEVENDE DONATIE nier (lever dunne darm) LEVENDE DONATIE nier (lever dunne darm) Oostrozebeke 20.10.2013 Glen Van Helleputte transplantatiecoördinator Actuele donororgaan-bronnen Donor orgaan Levende donor Overleden donor = Genetisch verwant

Nadere informatie

Diabetes Mellitus en Nierfunctie

Diabetes Mellitus en Nierfunctie Dr. M.P. Brugts, internist endocrinoloog Diabetes Mellitus en Nierfunctie SYMPOSIUM Renale Fysiologie Primair: Regulatie water en electrolyten balans homeostase Handhaving intravasculaire volume Regulatie

Nadere informatie

Voorstellen. Winnie van El Verpleegkundig Specialist Diabeteszorg Universitair Medisch Centrum Groningen

Voorstellen. Winnie van El Verpleegkundig Specialist Diabeteszorg Universitair Medisch Centrum Groningen Voorstellen Winnie van El Verpleegkundig Specialist Diabeteszorg Universitair Medisch Centrum Groningen Niertransplantatie UMCG Niertransplantatie 8 centra NL * UMC 1 e jaar UMC vervolg 2 e lijn, periferie

Nadere informatie

Functie van de nieren en wat kan fout gaan

Functie van de nieren en wat kan fout gaan Functie van de nieren en wat kan fout gaan Dr Lucien Hoekx Kliniekhoofd oncologische urologie Universitair Ziekenhuis Antwerpen 1 staalname MIDSTREAM urine Renogram 1. reinigen met chloramine 2. steriel

Nadere informatie

IgA nefropathie. Joost van der Heijden, internist-nefroloog VU Medisch Centrum

IgA nefropathie. Joost van der Heijden, internist-nefroloog VU Medisch Centrum IgA nefropathie Joost van der Heijden, internist-nefroloog VU Medisch Centrum Presentatie - Geschiedenis - Epidemiologie - Het ziekteproces - De patiënt - Het diagnostische proces - De behandeling - De

Nadere informatie

Nierschade: erger voorkomen... Wybe Douwe Kloppenburg, nefroloog

Nierschade: erger voorkomen... Wybe Douwe Kloppenburg, nefroloog Nierschade: erger voorkomen.... Wybe Douwe Kloppenburg, nefroloog Inleiding Begrippen Indeling en voorkomen van chronische nierschade (CNS) Proteinurie en GFR als risicofactoren voor progressie nierschade

Nadere informatie

BSD september 2014. Huisarts: Pauline Heijstee Meggy van Kruijsdijk Nefroloog: Watske Smit Jaap Beutler

BSD september 2014. Huisarts: Pauline Heijstee Meggy van Kruijsdijk Nefroloog: Watske Smit Jaap Beutler BSD september 2014 Huisarts: Pauline Heijstee Meggy van Kruijsdijk Nefroloog: Watske Smit Jaap Beutler Casuïstiek chronische nierschade Wat kan de huisarts Wanneer consultatie nefroloog Wanneer verwijzing

Nadere informatie

Waarom aandacht chronische nierschade (CNS)? CNS. Controle nieren: meer dan albumine en kreatinine. Dr. Wim JC de Grauw. MDRD vs kreatinine klaring

Waarom aandacht chronische nierschade (CNS)? CNS. Controle nieren: meer dan albumine en kreatinine. Dr. Wim JC de Grauw. MDRD vs kreatinine klaring MDRD vs kreatinine klaring Controle nieren: meer dan albumine en kreatinine Dr. Wim JC de Grauw Huisarts Afd. Eerstelijnsgeneeskunde UMC St. Radboud Nijmegen Diabetes Huisartsen Adviesgroep (DiHAG) Lid

Nadere informatie

Nierinsufficiëntie: Van alles de helft?

Nierinsufficiëntie: Van alles de helft? Nierinsufficiëntie: Van alles de helft? dr. Bert Vandewiele nefroloog AZ Sint-Lucas non solum, sed etiam niet alleen, maar ook netwerk AZ Sint-Lucas Brugge - AZ Zeno Van alles de helft? 2 Ook van de presentatie?

Nadere informatie

DIABETESREGULATIE RONDOM HEMODIALYSE. Dialyse patiënt met diabetes Mellitus. Insulinebehoefte rond start van HD. Vraag. Hemodialyse & hypoglykemie

DIABETESREGULATIE RONDOM HEMODIALYSE. Dialyse patiënt met diabetes Mellitus. Insulinebehoefte rond start van HD. Vraag. Hemodialyse & hypoglykemie Dialyse patiënt met diabetes Mellitus DIABETESREGULATIE RONDOM HEMODIALYSE Casus: Mevr. L, 65 jaar, DM2 Net gestart met HD 2 x daags 22 E insuline sc. Ingrid de Vries & Casper Franssen Toegang: getunnelde

Nadere informatie

Behandelingsprotocol voor chronische nierinsufficiëntie in de 1ste lijn Versie 2015

Behandelingsprotocol voor chronische nierinsufficiëntie in de 1ste lijn Versie 2015 Behandelingsprotocol voor chronische nierinsufficiëntie in de 1ste lijn Versie 2015 Dit behandelingsprotocol is een initiatief van het Lokaal Multidisciplinair Netwerk Brugge Oostende Houtland waarbij

Nadere informatie

Tips en trics voor de nefrologie anno 2015. Dr. I.C. van Riemsdijk Drs. M.Wabbijn Internist-nefrologen

Tips en trics voor de nefrologie anno 2015. Dr. I.C. van Riemsdijk Drs. M.Wabbijn Internist-nefrologen Tips en trics voor de nefrologie anno 2015 Dr. I.C. van Riemsdijk Drs. M.Wabbijn Internist-nefrologen Disclosures Dr. I.C. van Riemsdijk None Drs. M. Wabbijn None Inleiding Algemeen: wat is nierfunctie

Nadere informatie

Technische onderzoeken bij het vaataccess

Technische onderzoeken bij het vaataccess Technische onderzoeken bij het vaataccess Dr Thiéry Chapelle Dienst hepatobiliaire, endocriene en transplantatie heelkunde Universitair ziekenhuis Antwerpen Wanneer technisch onderzoeken uitvoeren? 1.

Nadere informatie

H. Urogenitaal systeem en bijnieren. Inhoudsopgave

H. Urogenitaal systeem en bijnieren. Inhoudsopgave H. Urogenitaal systeem en bijnieren Inhoudsopgave 1 H 2 H 3 H 4 H 5 H 6 H 7 H 8 H 9 H 1 H 11 H 12 H 13 H 14 H 15 H 16 H 17 H 18 H 19 H 2 H 21 H Hematurie (macroscopisch of microscopisch zonder significante

Nadere informatie

levende donatie niertransplantatie isabel e CoLSoN 1. Wat is levende donatie en wie komt in aanmerking?

levende donatie niertransplantatie isabel e CoLSoN 1. Wat is levende donatie en wie komt in aanmerking? LEVENDE DONATIE NIERTRANSPLANTATIE Isabelle Colson De laatste jaren is gebleken dat het aantal niertransplantaties in ons land en in onze buurlanden geen gelijke tred heeft kunnen houden met de groei van

Nadere informatie

Chronische nierschade A. van Tellingen. Smeerolie voor de poli 2015

Chronische nierschade A. van Tellingen. Smeerolie voor de poli 2015 Chronische nierschade A. van Tellingen Smeerolie voor de poli 2015 Wie dient verwezen te worden? 52-jarige vrouw met diabetische nefropathie: MDRD 62 ml/min/1.73m 2 en albuminurie 28 mg/l? 68-jarige man:

Nadere informatie

Kiezen voor levend donorschap

Kiezen voor levend donorschap Kiezen voor levend donorschap Levende nierdonatie Informatiebrochure 1. Levend donorschap... 4 1.1 Nood aan organen... 4 1.2 Vormen van donatie... 4 1.3 Band donor - ontvanger... 5 1.4 Voorwaarden voor

Nadere informatie

12/22/2010. Haagsenieren protocol. Haagsenieren protocol. Kant B: klaring. Kant A: albuminurie. Haagsenieren protocol Toelichting beleid

12/22/2010. Haagsenieren protocol. Haagsenieren protocol. Kant B: klaring. Kant A: albuminurie. Haagsenieren protocol Toelichting beleid 1//010 Haagsenieren protocol Kant A: albuminurie Haagsenieren protocol Kant B: klaring 1 Haagsenieren protocol Aanvullend onderzoek bij verminderde klaring Haagsenieren protocol Toelichting beleid 3 4

Nadere informatie

Consequenties voor de voeding

Consequenties voor de voeding Alleen Diabetes? Chronische Nierschade Diabetes Mellitustype 2 wat betekent dat voor de voeding? DieGo, diëtisten Gooi en Omstreken Mariëtte Hoogers, diëtist te Hilversum Bron: DieGo Caresharing Nevendiagnoses

Nadere informatie

Levertransplantatie bij kinderen. 1- Evolutie LTx in Leuven (1989 2012) 2- Indicatie voor LTx in kinderen

Levertransplantatie bij kinderen. 1- Evolutie LTx in Leuven (1989 2012) 2- Indicatie voor LTx in kinderen Levertransplantatie bij kinderen Levertransplantatie (LTx) = voorkeursbehandeling voor acute en chronische end-stage leverziekte Pediatrische (Peds) LTx - Minder frequent en specifieke indicaties - Specifieke

Nadere informatie

Chronische nierinsufficiëntie bij de oudere patiënt

Chronische nierinsufficiëntie bij de oudere patiënt ... Chronische nierinsufficiëntie bij de oudere patiënt Gijs Van Pottelbergh Huisarts te Leuven Onderzoeker aan het ACHG (KULeuven) en departement gezondheidzorg en technologie (UC Leuven en Limburg) 1

Nadere informatie

5-4-2012. Diabetes & Nierziekten Zelfcontrole en hypoglycemie. Inhoud. Hypoglycemie. Verschillende definities: NHG<3.5, ADA<3.

5-4-2012. Diabetes & Nierziekten Zelfcontrole en hypoglycemie. Inhoud. Hypoglycemie. Verschillende definities: NHG<3.5, ADA<3. Diabetes & Nierziekten Zelfcontrole en hypoglycemie Ingrid de Vries, dialyseverpleegkundige Casper Franssen, internist-nefroloog Universitair Medisch Centrum Groningen Inhoud Hypoglycemie Verschillende

Nadere informatie

De nier en de rotonde. Googelen op rotondes in België. Wat gaat er mis bij diabetes? Nieren 10-12-2012. De nieren deel I. Nanno Kleefstra Henk Bilo

De nier en de rotonde. Googelen op rotondes in België. Wat gaat er mis bij diabetes? Nieren 10-12-2012. De nieren deel I. Nanno Kleefstra Henk Bilo De nieren deel I Nanno Kleefstra Henk Bilo De nier en de rotonde Googelen op rotondes in België Wat gaat er mis bij diabetes? Wat gaat er mis bij de rotonde? Nieren 1 Functie & schade Functie & schade

Nadere informatie

Het nefrotisch syndroom Oorzaken en gevolgen. prof. J. Wetzels Radboud UMC Nijmegen

Het nefrotisch syndroom Oorzaken en gevolgen. prof. J. Wetzels Radboud UMC Nijmegen Het Oorzaken en gevolgen prof. J. Wetzels Radboud UMC Nijmegen Opbouw presentatie 1. Hoe werken de nieren? 2. Het klachten en verschijnselen oorzaken behandeling bij volwassenen 3. Dr. Bouts: kinderen

Nadere informatie

Evaluatie van Potentiële Donoren voor Levende Donor Niertransplantatie

Evaluatie van Potentiële Donoren voor Levende Donor Niertransplantatie Nederlandse Richtlijn Evaluatie van Potentiële Donoren voor Levende Donor Niertransplantatie Landelijk Overleg Niertransplantatie (LONT) J.J. Homan van der Heide Juni 2008 1 Inhoudsopgave 1. De noodzaak

Nadere informatie

Verder bordurend op bovenstaande. Je koos optie 2 en herhaalde de tensie en MDRD na 3 maand: MDRD nog steeds 50 ml/min; RR 140/85.

Verder bordurend op bovenstaande. Je koos optie 2 en herhaalde de tensie en MDRD na 3 maand: MDRD nog steeds 50 ml/min; RR 140/85. Casusschets 1 De heer. H. is 55 jaar. Hij is bekend met DM type 2, goed gereguleerd met metformine en tolbutamide. De bloeddruk heb je recent een paar keer achter elkaar gemeten en bedroeg gemiddeld 150/90.

Nadere informatie

14-3-2012 1. Ede Diabetes en Nierziekten 2012 Workshop B Chronische Nierschade (CNS/CNI) bij de Oudere Patient Stijn Konings / internist -nefroloog

14-3-2012 1. Ede Diabetes en Nierziekten 2012 Workshop B Chronische Nierschade (CNS/CNI) bij de Oudere Patient Stijn Konings / internist -nefroloog Ede Diabetes en Nierziekten 2012 Workshop B Chronische Nierschade (CNS/CNI) bij de Oudere Patient Stijn Konings / internist -nefroloog Catharina ziekenhuis Eindhoven 1 Prevalentie 2 Pre-test quiz 3 Detectie

Nadere informatie

Nierproblemen bij nagel patella syndroom

Nierproblemen bij nagel patella syndroom Nierproblemen bij nagel patella syndroom Marlies Cornelissen Kinderarts-nefroloog Universitair Medisch Centrum St Radboud Nijmegen 30-10-2010 Verschijnselen van nefropathie bij NPS Begint met eiwit verlies,

Nadere informatie

Aan: Opleiders Inwendige Geneeskunde Regio Amsterdam II. Geachte collegae,

Aan: Opleiders Inwendige Geneeskunde Regio Amsterdam II. Geachte collegae, Aan: Opleiders Inwendige Geneeskunde Regio Amsterdam II Geachte collegae, Op 27 september is de ROIG over nefrologie gepland. Bij deze ontvangt u het programma. Het is de bedoeling dat een AIOS uit het

Nadere informatie

PERSONTMOETING 18 mei 2005 Geboorte van de eerste HLA baby s

PERSONTMOETING 18 mei 2005 Geboorte van de eerste HLA baby s Partner Universitaire Associatie Brussel Academisch Ziekenhuis van de Vrije Universiteit Brussel PERSONTMOETING 18 mei 2005 Geboorte van de eerste HLA baby s Het programma Preimplantatie Genetische Diagnose

Nadere informatie

Bijwerkingen op de nier. Patricia van den Bemt Lareb Bijwerkingendag 20-11-2014

Bijwerkingen op de nier. Patricia van den Bemt Lareb Bijwerkingendag 20-11-2014 Bijwerkingen op de nier Patricia van den Bemt Lareb Bijwerkingendag 20-11-2014 Belangrijkste aandoeningen Acuut nierfalen Pre-renaal Renaal Post-renaal Nefrotisch syndroom Chronisch nierfalen Acuut nierfalen

Nadere informatie

Gender differences in heart disease. Dr Danny Schoors

Gender differences in heart disease. Dr Danny Schoors Gender differences in heart disease Dr Danny Schoors Women are meant to be loved, not to be understood Oscar Wilde (1854-1900) 2 05/01/16 Inleiding Cardiovasculaire ziekte 7 tot 10 jaar later dan bij mannen

Nadere informatie

Nierfunctie bij oudere patiënten

Nierfunctie bij oudere patiënten Nierfunctie bij oudere patiënten Aris Prins, apotheker Apotheek Poeldijk Wie ben ik? Apotheker sinds april 2004 Na studie gewerkt als ziekenhuis apotheker in Ninewells Hospital Dundee, Schotland Sinds

Nadere informatie

HaCa 14-10-2014. Albert-Jan Aarnoudse

HaCa 14-10-2014. Albert-Jan Aarnoudse HaCa 14-10-2014 Albert-Jan Aarnoudse Inleiding Enige historie Definitie Relevantie Kreatinine en klaring Oorzaken chronische nierschade Wat te controleren Behandeldoelen Medicatie Wanneer verwijzen Samenvatting

Nadere informatie

Informatie voor donoren. Dit is een uitgave van NTS-Donorvoorlichting transplantatiestichting.nl. Donatie bij leven nier en lever

Informatie voor donoren. Dit is een uitgave van NTS-Donorvoorlichting transplantatiestichting.nl. Donatie bij leven nier en lever Informatie voor donoren Dit is een uitgave van NTS-Donorvoorlichting transplantatiestichting.nl nier en lever Inleiding U overweegt tijdens uw leven een nier of een deel van uw lever af te staan. Dit noemen

Nadere informatie

Heeft een transplantatie een invloed op mijn voedingspatroon?

Heeft een transplantatie een invloed op mijn voedingspatroon? Heeft een transplantatie een invloed op mijn voedingspatroon? Dr. Michel DE PAUW Hartcentrum UZ Gent 1 juli 2013 1 Waarom aandacht voor voeding na transplantatie? Meer kans voor infecties door een verminderde

Nadere informatie

Vakgroepoverleg praktijkondersteuners. 5 juni 2014

Vakgroepoverleg praktijkondersteuners. 5 juni 2014 Vakgroepoverleg praktijkondersteuners 5 juni 2014 Te bespreken Het vrouwenhart, begeerd maar miskend Hartfalen Consultvoering Het vrouwenhart, begeerd maar miskend Afname sterfte hart/vaatziekten sinds

Nadere informatie

Chronische Nierschade. dr. HAH Kaasjager, nefroloog Rijnstate ziekenhuis Arnhem

Chronische Nierschade. dr. HAH Kaasjager, nefroloog Rijnstate ziekenhuis Arnhem Chronische Nierschade dr. HAH Kaasjager, nefroloog Rijnstate ziekenhuis Arnhem Kennistoets 1. Bij sedimentafwijkingen met een normale egfr is er nog geen sprake van nierschade 2. Patiënten met proteïnurie

Nadere informatie

Informatie over nierdonatie bij leven

Informatie over nierdonatie bij leven Informatie over nierdonatie bij leven Afdeling Nierziekten Deze informatie map is eigendom van: Naam: Adres: Postcode: Plaats: Telefoon: 10-2015-7586 Geachte donor, Voor u ligt de informatiemap over de

Nadere informatie

Transplantatie voor Diabetes: Pancreas- en Betacel Transplantatie

Transplantatie voor Diabetes: Pancreas- en Betacel Transplantatie Transplantatie voor Diabetes: Pancreas- en Betacel Transplantatie 4 e VLAAMSE NEFROLOGIEDAG P Gillard UZ-Leuven PANCREAS BETACEL RATIONALE METHODE RESULTATEN TECHNIEK PATIENTEN OVERLEVING DIABETESCOMPLICATIES

Nadere informatie

LMN Maas en Kempen LOK Bree-Meeuwen Gruitrode 5.09.2013

LMN Maas en Kempen LOK Bree-Meeuwen Gruitrode 5.09.2013 LMN Maas en Kempen LOK Bree-Meeuwen Gruitrode 5.09.2013 Diabetes Praktische tips Chronische nierinsufficiëntie Zorgtraject chronische nierinsufficiëntie wie? GFR < 45 ml/min/1,73m 2 (MDRD-formule) EN/OF

Nadere informatie

De oudere patient met chronische nierschade

De oudere patient met chronische nierschade De oudere patient met chronische nierschade Richard Starmans, kaderarts ouderengeneeskunde Marjolijn van Buren, internist-nefroloog Disclosures Marjolijn van Buren Adviesraad Amgen, Baxter, Nierstichting

Nadere informatie

NIERTRANSPLANTATIE Patrick Boon Groep 6 13 mei 2009

NIERTRANSPLANTATIE Patrick Boon Groep 6 13 mei 2009 NIERTRANSPLANTATIE Patrick Boon Groep 6 13 mei 2009 1 Voorwoord Ik heb het onderwerp niertransplantatie gekozen omdat me opa een transplantatie krijgt. Mijn opa is al heel lang ziek en doet nu buikdialyse.

Nadere informatie

Chronische Nierschade in Nederland

Chronische Nierschade in Nederland Chronische Nierschade in Nederland Stadium GFR (ml/min/1,73m 2 ) Albuminurie > 30 mg/24 hr Prevalentie VS (%) Prevalentie Nederland (%) 1 >90 Ja 3,3 1,3 2 60-89 Ja 3,0 3,8 3 30-59 Ja/nee 4,3 5,3 4 15-29

Nadere informatie

Titel: Sport en Bewegen na transplantatie. Naam spreker: Dr. Dorien M. Zelle

Titel: Sport en Bewegen na transplantatie. Naam spreker: Dr. Dorien M. Zelle Titel: Sport en Bewegen na transplantatie Naam spreker: Dr. Dorien M. Zelle Wie is Dorien Zelle - Onderzoeker in het UMCG - Gepromoveerd in bewegen en nierziekte - Maar ook sport liefhebber! Motieven om

Nadere informatie

18 december 2013. 1 van 10. Op vakantie na een niertransplantatie; NP online enquête

18 december 2013. 1 van 10. Op vakantie na een niertransplantatie; NP online enquête Op vakantie na een niertransplantatie; NP online enquête Nierpatiënten Perspectief online is een internetpanel voor mensen met een nierziekte*, naasten van nierpatiënten en nierdonoren. Zij kunnen via

Nadere informatie

Chronische nierschade bij volwassenen

Chronische nierschade bij volwassenen Regionale Transmurale Afspraak Zuidoost Brabant Chronische nierschade bij volwassenen Toelichting Pagina 1 Nierfunctie Vanaf veertigjarige leeftijd neemt de nierfunctie geleidelijk af met ongeveer 0,4

Nadere informatie

ZORG OP MAAT DOOR DE KINESITHERAPEUT

ZORG OP MAAT DOOR DE KINESITHERAPEUT ZORG OP MAAT DOOR DE KINESITHERAPEUT Bellemans Dirk Lic. Motorische revalidatie en kinesitherapie Bestuurslid Leuvense kinesitherapeuten Kring CASUS 1 - man 52 jaar - - 1,78 m - - 90 kg - - buikomtrek

Nadere informatie

Samenvatting en adviezen uitgebreid

Samenvatting en adviezen uitgebreid Samenvatting en adviezen uitgebreid Doel De doelstelling van deze richtlijn is het bevorderen van de preventie en het ondersteunen van een zo goed mogelijke en gecoördineerde behandeling van patiënten

Nadere informatie

Diabetes en Nierziekten

Diabetes en Nierziekten Richtlijn voor de behandeling van patiënten met chronische nierinsufficientie (CNI) Diabetes en Nierziekten 1e landelijke symposium 14 februari 2008 Utrecht Dr HAH Kaasjager, nefroloog Doelstelling: het

Nadere informatie

CNE vasculaire zorg, 18 maart 2014 Dieetadviezen bij chronische nierschade

CNE vasculaire zorg, 18 maart 2014 Dieetadviezen bij chronische nierschade CNE vasculaire zorg, 18 maart 2014 Dieetadviezen bij chronische nierschade Sanne Huisman, diëtist Inhoud Dieetadviezen bij nierfunctiestoornissen: Verwijzen Doelstelling behandeling diëtist Dieetkenmerken

Nadere informatie

EEN JONGEMAN MET DIABETES MELLITUS

EEN JONGEMAN MET DIABETES MELLITUS EEN JONGEMAN MET DIABETES MELLITUS Klinische geschiedenis (1) JM is 15 jaar oud wanneer hij diabetes mellitus ontwikkelt Zijn bloedsuikers zijn altijd maar matig geregeld Rond de leeftijd van 25 jaar ontwikkelt

Nadere informatie

MULTIPLE MYELOOM Doneer voor genezing

MULTIPLE MYELOOM Doneer voor genezing MULTIPLE MYELOOM Doneer voor genezing Luister en leer Marlies Van Hoef, MD, PhD, MBA Multiple Myeloom Ziekte van Kahler werd aanvankelijk gediagnostiseerd in 1848 Kwaardaardige abnormaliteit van plasmacellen;

Nadere informatie

OPSPORING EN BEHANDELING VAN CHRONISCHE NIERINSUFFICIËNTIE

OPSPORING EN BEHANDELING VAN CHRONISCHE NIERINSUFFICIËNTIE OPSPORING EN BEHANDELING VAN CHRONISCHE NIERINSUFFICIËNTIE Y.W.J Sijpkens Hoe vaak komt chronische nierinsufficiëntie voor? In huisartsgeneeskundige registraties valt chronische nierinsufficiëntie (CNI)

Nadere informatie

Wat te bespreken. De Eeuw van chronische ziekten. risico ziekten en lifestyle. Trends in obesitas Nederland 1981-2003

Wat te bespreken. De Eeuw van chronische ziekten. risico ziekten en lifestyle. Trends in obesitas Nederland 1981-2003 De Eeuw van chronische ziekten Wat te bespreken Diabetes type 1 in relatie reumatische klachten Relaties tussen chronische ziekten? Diabetes type 2 in relatie reumatische klachten risico ziekten en lifestyle

Nadere informatie

} Omvang/aard van het probleem } Wat verandert er in de glucose huishouding } Voorbereiding en behandeling } Na de bevalling. } Insuline resistentie

} Omvang/aard van het probleem } Wat verandert er in de glucose huishouding } Voorbereiding en behandeling } Na de bevalling. } Insuline resistentie Zwangerschapswens Wanneer doorverwijzen Beleid na een zwangerschapsdiabetes } Omvang/aard van het probleem } Wat verandert er in de glucose huishouding } Voorbereiding en behandeling } Na de bevalling

Nadere informatie

De geriatrische patiënt op de SEH. SEH onderwijsdag Sigrid Wittenberg, aios klinische geriatrie

De geriatrische patiënt op de SEH. SEH onderwijsdag Sigrid Wittenberg, aios klinische geriatrie De geriatrische patiënt op de SEH SEH onderwijsdag Sigrid Wittenberg, aios klinische geriatrie Relevante onderwerpen Delier Symptoomverarming Medicatie op de SEH Duur aanwezigheid patiënt op de SEH Delier

Nadere informatie

Protocol Chronische nierschade op basis van de LTA

Protocol Chronische nierschade op basis van de LTA Protocol Chronische nierschade op basis van de LTA A. Doel en achtergrondinformatie Doel Patiënten met chronische nierschade in een vroege fase diagnosticeren en het juiste behandeltraject inzetten om

Nadere informatie

22-12-2010. Beleid CNS in de eerste lijn. Richtlijn CNS 2009 en LTA 2009> Regionale Haagse richtlijn. Wat behelst het actieplan voor CNS?

22-12-2010. Beleid CNS in de eerste lijn. Richtlijn CNS 2009 en LTA 2009> Regionale Haagse richtlijn. Wat behelst het actieplan voor CNS? -1-010 Beleid CNS in de eerste lijn Marc Groeneveld, internist-nefroloog 7 oktober 010 Richtlijn CNS 009 en LTA 009> Regionale Haagse richtlijn Wat behelst het actieplan voor CNS? 3 1 -1-010 Gezamenlijk

Nadere informatie

INHOUD Dit protocol is gebaseerd op de NVN richtlijn 2011 Prognose van post-anoxisch coma. 1 september 2012

INHOUD Dit protocol is gebaseerd op de NVN richtlijn 2011 Prognose van post-anoxisch coma. 1 september 2012 INHOUD Dit protocol is gebaseerd op de NVN richtlijn 2011 Prognose van post-anoxisch coma. 1 september 2012 Inleiding: Een post-anoxisch coma wordt veroorzaakt door globale anoxie of ischemie van de hersenen,

Nadere informatie

Diabeteszorg bij patiënten bij begin van dialyse behandeling

Diabeteszorg bij patiënten bij begin van dialyse behandeling Diabeteszorg bij patiënten bij begin van dialyse behandeling Pretest: 5 minuten Paul Leurs, Internist -nefroloog Rianne Wondergem, Diabetesverpleegkundige Admiraal De Ruyter Ziekenhuis Goes Prevalentie

Nadere informatie

Vroege diagnose van nieraandoeningen met behulp van urine onderzoek bij katten

Vroege diagnose van nieraandoeningen met behulp van urine onderzoek bij katten Vroege diagnose van nieraandoeningen met behulp van urine bij katten Methode en interpretatie van de resultaten Ontwikkeld in samenwerking met Tjerk Bosje, Specialist Interne Geneeskunde Inleiding Chronische

Nadere informatie

Demonstratie aan de Waterkant te Paramaribo, Suriname, 1948.

Demonstratie aan de Waterkant te Paramaribo, Suriname, 1948. Demonstratie aan de Waterkant te Paramaribo, Suriname, 1948. binnenwerk_prataap_chandieshaw.indd 109 17-1-2008 13:45:19 binnenwerk_prataap_chandieshaw.indd 110 17-1-2008 13:45:20 Nederlandse samenvatting

Nadere informatie

TAVI (Un) limited. transcatheter aorta valve implantation. NVVC 1 April 2016. Anjo van Staaveren Verpleegkundig specialist TAVI team

TAVI (Un) limited. transcatheter aorta valve implantation. NVVC 1 April 2016. Anjo van Staaveren Verpleegkundig specialist TAVI team TAVI (Un) limited transcatheter aorta valve implantation NVVC 1 April 2016 Anjo van Staaveren Verpleegkundig specialist TAVI team Disclosure (potentiële) belangenverstrengeling geen Zijn er grenzen aan

Nadere informatie

Vragenlijst voor de keuring van een stamcel-/lymfocytendonor.

Vragenlijst voor de keuring van een stamcel-/lymfocytendonor. Vragenlijst voor de keuring van een stamcel-/lymfocytendonor. Naam arts: Datum donorkeuring: Ruimte voor sticker donorgegevens Svp doorhalen wat niet van toepassing is. Algemene inventarisatie 1 Voelt

Nadere informatie

28-10-2010. Leefregels en voorlichting bij chronische nierschade. Welkom bij workshop 3 leefregels en voorlichting bij chronische nierschade

28-10-2010. Leefregels en voorlichting bij chronische nierschade. Welkom bij workshop 3 leefregels en voorlichting bij chronische nierschade Welkom bij workshop 3 leefregels en voorlichting bij chronische nierschade Kathy Schoenmakers, nursepractitioner Hagaziekenhuis Anneke Boon, diabetesverpleegkundige SHG Annick Linders, huisarts SHG Leefregels

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Samenvatting In de diagnose en prognose van hartfalen hebben B-type Natriuretisch Peptide (BNP) en N-terminaal probnp (NT-proBNP) in de afgelopen jaren hun waarde bewezen. Tegenwoordig

Nadere informatie

Perioperatieve Cardiale Complicaties. BJ Amsel 12 januari 2008

Perioperatieve Cardiale Complicaties. BJ Amsel 12 januari 2008 Perioperatieve Cardiale Complicaties BJ Amsel 12 januari 2008 Simple ideas for the simple-minded De patiënt moet een [naam ingreep] ondergaan Cardiale Complicaties Preoperatieve screening Preventie Postoperatieve

Nadere informatie

Samenvatting in het Nederlands

Samenvatting in het Nederlands Samenvatting in het Nederlands Samenvatting Men schat dat in 2005 ongeveer 40.000 mensen in Nederland een nieraandoening hadden. Hiervan waren ruim 5500 patiënten afhankelijk van dialyse. Voor dialysepatiënten

Nadere informatie

ERBP Richtlijn voor de evaluatie en perioperatieve zorg van nierdonor en -acceptor

ERBP Richtlijn voor de evaluatie en perioperatieve zorg van nierdonor en -acceptor ERBP Richtlijn voor de evaluatie en perioperatieve zorg van nierdonor en -acceptor 1 Disclaimer: this guideline was translated with approval of ERBP, the official guideline body of ERA-EDTA. However, ERBP

Nadere informatie

Nierfunctie. presentatie voor de CNE dagen 2012. Richard van Valen, MA Verpleegkundig specialist Cardio-thoracale chirurgie Erasmus MC

Nierfunctie. presentatie voor de CNE dagen 2012. Richard van Valen, MA Verpleegkundig specialist Cardio-thoracale chirurgie Erasmus MC Nierfunctie presentatie voor de CNE dagen 2012 Richard van Valen, MA Verpleegkundig specialist Cardio-thoracale chirurgie Erasmus MC Waarom een belangrijke presentatie Geschiedenis Anatomie nier Functie

Nadere informatie

Acuut nierfalen bij Stafylococcus aureus endocarditis. IC-bespreking 4-1-2015 Rafke Schoffelen Internist in opleiding

Acuut nierfalen bij Stafylococcus aureus endocarditis. IC-bespreking 4-1-2015 Rafke Schoffelen Internist in opleiding Acuut nierfalen bij Stafylococcus aureus endocarditis IC-bespreking 4-1-2015 Rafke Schoffelen Internist in opleiding Casus Man 70 jaar VG: AF, CABG, mitralisring A/ Sinds 2 dagen dyspneu, misselijk, dorst,

Nadere informatie

de nieren Tessa van de Weijer April 2015

de nieren Tessa van de Weijer April 2015 de nieren Tessa van de Weijer April 2015 0 Inhoudsopgave hoofdstuk: bladzijde: Inleiding 2 1. Wat zijn je nieren en hoe werken ze? 3 2. Nierziekte of nierfalen 5 3. Niertransplantatie 7 4. Nierdialyse

Nadere informatie

Pre-eclampsie en HELLP syndroom (zwangerschapsvergiftiging)

Pre-eclampsie en HELLP syndroom (zwangerschapsvergiftiging) Pre-eclampsie en HELLP syndroom (zwangerschapsvergiftiging) Zwangerschapsvergiftiging een serieuze zaak Pre-eclampsie en HELLP syndroom Inleiding 3 Ernstige vormen van zwangerschaps hoge bloeddruk; complicaties

Nadere informatie

Hoge bloeddruk en zwangerschap

Hoge bloeddruk en zwangerschap Hoge bloeddruk en zwangerschap Informatie voor patiënten F0175-3415 oktober 2015 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam

Nadere informatie

Multidisciplinaire richtlijn Chronische nierinsufficiëntie in de predialysefase patiëntenversie... 4

Multidisciplinaire richtlijn Chronische nierinsufficiëntie in de predialysefase patiëntenversie... 4 Inhoud Multidisciplinaire richtlijn Chronische nierinsufficiëntie in de predialysefase patiëntenversie... 4 Algemene inleiding... 4 Aanleiding... 4 Doelstelling... 5 Doelgroep... 5 Richtlijngebruikers...

Nadere informatie

REGISTRATIE NIERFUNCTIEVERVANGING NEDERLAND S T A T I S T I S C H. Deel 2 V E R S L A G

REGISTRATIE NIERFUNCTIEVERVANGING NEDERLAND S T A T I S T I S C H. Deel 2 V E R S L A G REGISTRATIE NIERFUNCTIEVERVANGING NEDERLAND S T A T I S T I S C H 2 0 0 7 Deel 2 V E R S L A G Statistisch Verslag van Stichting Renine over de periode 1990-2006 Redactie: Drs. M. Oppe Mw. W. Barendregt

Nadere informatie

Niertransplantatie, donatie en wachtlijst

Niertransplantatie, donatie en wachtlijst Factsheet Nieren en nierschade deel 7 Niertransplantatie, donatie en wachtlijst In geval van nierfalen, is niertransplantatie vaak de beste nierfunctievervangende behandeling. Dit levert veel meer levenskwaliteit

Nadere informatie

Carotischirurgie, een halszaak. BRV jaarcongres Reehorst, Ede 12-03-2016

Carotischirurgie, een halszaak. BRV jaarcongres Reehorst, Ede 12-03-2016 Carotischirurgie, een halszaak BRV jaarcongres Reehorst, Ede 12-03-2016 Anatomie Carotis pathologie Stenoserend vaatlijden Dilaterend vaatlijden Dissectie Carotis pathologie Dilaterend Zeldzaam Atherosclerose,

Nadere informatie

IN UW BUURT BLOEDSTAMCELLEN (BSC) DONEREN : HOOP GEEFT LEVEN EN U, BENT U COMPATIBEL?

IN UW BUURT BLOEDSTAMCELLEN (BSC) DONEREN : HOOP GEEFT LEVEN EN U, BENT U COMPATIBEL? IN UW BUURT U? BLOEDSTAMCELLEN (BSC) DONEREN : HOOP GEEFT LEVEN EN U, BENT U COMPATIBEL? WIE KAN ZICH INSCHRIJVEN ALS POTENTIËLE DONOR? Iedereen die tussen 18 en 40 jaar oud is en voldoet aan de criteria

Nadere informatie

Contents Bloedverlies in het eerste trimester

Contents Bloedverlies in het eerste trimester Contents Bloedverlies in het eerste trimester... 2 Wat is een miskraam?... 2 De opties na het vaststellen van een miskraam.... 2 Wat kun je verwachten als de miskraam op gang komt?... 3 Neem direct contact

Nadere informatie

Eiceldonatie Radboud universitair medisch centrum

Eiceldonatie Radboud universitair medisch centrum Eiceldonatie Eiceldonatie is het afstaan van eicellen door een vrouw (donor) met als doel bij een andere vrouw, de wensmoeder (acceptor), een zwangerschap mogelijk te maken. De wensmoeder beschikt over

Nadere informatie

Kind met een mononier

Kind met een mononier Kind met een mononier Inleiding Normaal heeft een mens twee nieren. De functie van de nieren bestaat onder andere uit het verwijderen van afvalstoffen uit het bloed en regeling van de bloeddruk (zie ook

Nadere informatie

Gedeelde Besluitvorming: de tijd van pamperen is voorbij!?

Gedeelde Besluitvorming: de tijd van pamperen is voorbij!? Agenda Gedeelde Besluitvorming: de tijd van pamperen is voorbij!? Verpleegkundig expert Gedeelde Besluitvorming Gedeelde besluitvorming: Definitie; achtergrond; doel Stappen van GB Rol verpleegkundige

Nadere informatie

Behandeling van stenen in de urinewegen

Behandeling van stenen in de urinewegen Behandeling van stenen in de urinewegen U bent patiënt bij de afdeling urologie van VU medisch centrum (VUmc). VU medisch centrum is een universitair medisch centrum waar medisch specialisten worden opgeleid.

Nadere informatie

Hoe een kwaliteitsmanagementsysteem de aangeboden zorg in de predialyse kan optimaliseren

Hoe een kwaliteitsmanagementsysteem de aangeboden zorg in de predialyse kan optimaliseren Nierfalenkliniek Hoe een kwaliteitsmanagementsysteem de aangeboden zorg in de predialyse kan optimaliseren De Nierfalenkliniek: Hoe een kwaliteitsmanagement systeem de aangeboden zorg in de predialyse

Nadere informatie

Interne Geneeskunde. Predialyse polikliniek

Interne Geneeskunde. Predialyse polikliniek Interne Geneeskunde Predialyse polikliniek Interne Geneeskunde U bent verwezen naar de predialyse polikliniek omdat de functie van uw nieren verstoord is en nierfunctievervangende behandeling in de toekomst

Nadere informatie

? Petra geeft aan dat ze probeert zwanger te worden en sinds kort in een traject zit van IVF (in vitro fertilisatie).

? Petra geeft aan dat ze probeert zwanger te worden en sinds kort in een traject zit van IVF (in vitro fertilisatie). MONDGEZONDHEID EN ZWANGERSCHAP CASUS 1 Karin de G., een 27-jarige patiënte is al van jongs af aan in de praktijk onder controle. Tot nu toe was er altijd sprake van een zeer goede mondhygiëne en zijn er

Nadere informatie

Het opstarten van een zorgtraject diabetes mellitus en chronische nierinsufficiëntie

Het opstarten van een zorgtraject diabetes mellitus en chronische nierinsufficiëntie Het opstarten van een zorgtraject diabetes mellitus en chronische nierinsufficiëntie Handleiding voor LOK-groepen Domus Medica, 2009 1 Doel van het programma Huisartsen in de mogelijkheid stellen een zorgtraject

Nadere informatie

Inleiding. Dr. Stas, nefroloog

Inleiding. Dr. Stas, nefroloog Wereldnierdag 2015 Inleiding Dr. Stas, nefroloog 2 Programma 19h05-19h25: Een jonge mama aan de dialyse, een getuigenis. (Annemie Reeckmans) 19h25-19h50: Leven met een nierziekte in Vlaanderen: We staan

Nadere informatie

Chronische nierschade (CNS)

Chronische nierschade (CNS) Chronische nierschade (CNS) Wilbert Jellema Internist-nefroloog, St Antonius Ziekenhuis Chronische nierschade (CNS) Outline: 1. Waarom zoveel aandacht voor CNS? 2. Hoe screenen? 3. Hoe verdere achteruitgang

Nadere informatie

Opvang van beroerte op de spoedgevallen

Opvang van beroerte op de spoedgevallen Opvang van beroerte op de spoedgevallen Status praesens 2013 Voortgezette opleiding Urgentiegeneeskunde Raf Brouns Overzicht Deel I: Theorie 1. Inleiding 2. Time = brain 3. Competence = brain 4. Klinisch

Nadere informatie

Predialyse Polikliniek

Predialyse Polikliniek Predialyse Polikliniek H15.012-01 Inleiding Van uw behandelend arts heeft u te horen gekregen dat uw nieren minder goed werken. De arts heeft u daarom doorgestuurd naar de Predialyse Polikliniek. In deze

Nadere informatie