Communicatie (-technologie) voor Zuid-India

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Communicatie (-technologie) voor Zuid-India"

Transcriptie

1 Communicatie (-technologie) voor Zuid-India Base of the Pyramid marktverkenning 25 november 2010

2 Inhoud 1. Inleiding 1.1 Base of the Pyramid 1.2 Duurzame innovaties 1.3 Utrechtse bedrijven als testcase 1.4 Marktinventarisatie: water, communicatie en financiën 2. ICT in het Ramanathapuram district 2.1 Mobiele telefonie 2.2 Internet 3. Kansen en uitdagingen 3.1 Gunstige omstandigheden 3.2 Mogelijke obstakels 4. Mogelijke BoP producten en diensten 4.1 Internet via satelliet 4.2 E-Kiosk 4.3 Shared-use Phone Shop 4.4 3G toepassingen 5. Logistiek 5.1 Distributie 5.2 Verkoop en marketing 6. Mogelijke partners 7. Financiering 7.1 Subsidies 7.2 Investeringsmaatschappijen 2

3 1. Inleiding India is een interessante nieuwe afzetmarkt voor veel Westerse bedrijven. Het land is een groeimarkt met een enorm potentieel aan nieuwe klanten. Maar India is ook een land waar grote delen van de bevolking in armoede leven. Zijn er mogelijkheden voor het westerse bedrijfsleven om winstgevend zaken te doen met India en tegelijkertijd positief bij te dragen aan welvaartstoename van de armste inwoners? Hoe kan je als ondernemer deze twee doelstellingen met elkaar combineren? Het Base of the Pyramid (BoP) principe gaat in op deze vraag. 1.1 Base of the Pyramid Het BoP principe gaat er van uit dat de allerarmsten een belangrijke afzetmarkt zouden kunnen vormen voor bedrijven, maar dat de huidige producten nog onvoldoende op hun behoeften en mogelijkheden zijn aangepast. Producten die wel zijn aangepast aan de behoeften en mogelijkheden van deze doelgroep worden BoP producten genoemd. Een voorbeeld van een BoP product is een bril die aan te passen is op iedere gewenste sterkte, verkocht voor 1,- in ontwikkelingslanden (ontwikkeld door het AMC en Philips). Een dergelijk product heeft een enorm welvaartsverhogend potentieel voor de afnemers en is tegelijkertijd winstgevend voor het bedrijf dat ze produceert. 1.2 Duurzame innovaties Zaken doen met de vier miljard armste mensen op de wereld vraagt om een radicaal andere aanpak als het gaat om innovaties en business modellen. Het vereist het herzien van prijs/ kwaliteitsverhoudingen en een nieuwe manier van meten van (financieel) succes. Het bedienen van consumenten aan de onderkant van de piramide vereist bovendien dat bedrijven met maatschappelijke organisaties en lokale overheden samenwerken om de behoeften en mogelijkheden van deze groep consumenten te leren kennen. Het BoP principe is op deze manier een stimulans voor duurzame innovaties. 1.3 Utrechtse bedrijven als testcase Een samenwerking van Habitat for Humanity, MVO Nederland, COS Utrecht en adviesbureau CREM heeft deze BoP methodiek in opdracht van de Provincie Utrecht geïntroduceerd bij Utrechtse bedrijven. Dit project liep van april 2009 t/m november Het doel van het project was om met de Utrechtse bedrijven te onderzoeken of het mogelijk is om innovatieve businessmodellen te ontwikkelen ten behoeve van het opbouwen van duurzame, gezonde en economisch gezonde lokale gemeenschappen in ontwikkelingslanden. Deze businessmodellen (of concepten) moeten vanuit commercieel oogpunt interessant zijn voor de betrokken bedrijven. 1.4 Marktinventarisatie: water, communicatie en financiën De basis van het project vormde een onderzoek naar de behoeften en wensen van bewoners van een lokale gemeenschap in Zuid-India. Het lokale kantoor van Habitat for Humanity in India inventariseerde welke welvaartsverhogende producten bewoners van die leefgemeenschap momenteel missen en aan welke eisen die producten zouden moeten voldoen om verkocht te kunnen worden in deze gebieden. Dit heeft geleid tot een vertaling naar een potentiële afzetmarkt voor Nederlandse bedrijven in de sectoren water, communicatie(technologie) en financiën. Met bedrijven en experts uit deze sectoren is in een workshop verkend welke product- of dienstinnovaties ontwikkeld kunnen worden om in de behoeften van de lokale bevolking te voorzien. Het resultaat van het gehele project is verwerkt in drie marktverkenningen, waarvan dit document de sector communicatie(technologie) betreft. 3

4 2. ICT in het Ramanathapuram district In India is de afgelopen jaren een stijgende lijn in ICT uitgaven te zien die vaak zelfs de uitgaven voor water overstijgen. Rurale gebieden lopen daarin ver achter bij stedelijke gebieden. De telefoon heeft in rurale gebieden een grote voorsprong op de computer en het internet, die nog nauwelijks het platteland weten te bereiken. Enerzijds heeft dit te maken met het lagere inkomen van mensen in rurale gebieden, anderzijds is de telefoon ten opzichte van een computer gemakkelijker te bedienen. In India heeft momenteel slechts 7 procent van de bevolking toegang tot internet, waarvan het overgrote deel in steden woont. Het is de ambitie van de Indiase overheid om in 2015 alle dorpen van een internetnetwerk te hebben voorzien. Op economisch vlak biedt ICT kansen om de keten van producten efficiënter in te richten en mensen toegang te geven tot marktinformatie. Arbeiders en kleine ondernemers die het ontbreekt aan deze informatie zijn geheel afhankelijk van lokale handelaren die vaak tegen bodemprijzen inkopen. Kennis en informatie over marktprijzen biedt hen een betere onderhandelingspositie. ICT kan ook de voorwaarde scheppen voor financiële dienstverlening, zoals mobiel bankieren. Laagdrempelige communicatietechnologie kan daarnaast een bijdrage leveren aan betere gezondheidszorg en onderwijs. Een voorbeeld hiervan is het geven en verzamelen van informatie via SMS, zo verzamelt mobiel marketingbedrijf Onesixty informatie die ingezet wordt voor AIDS bestrijding. 2.1 Mobiele telefonie In het Ramanathapuram district hebben ongeveer 1.2 miljoen van de 13 miljoen mensen een mobiele telefoon. BSNL, Vodofone, Airtel, Reliance, Idea an Tata Indicom zijn hier actief als provider. In de dorpen in het district hebben naar schatting ongeveer 5% van de arme mensen een mobiele telefoon. De mobiele telefoon wordt vaak gedeeld met leden van de eigen gemeenschap. Volgens de Wereldbank kunnen elke tien mobiele telefoons per honderd inwoners extra het bruto binnenlands product van een ontwikkelingsland 0,8 procent omhoogduwen. Motorola Motorola verkoopt handset telefoons in ruraal India voor $30. Deze telefoon geeft gesproken instructies aan de gebruiker in het geval dat deze analfabeet is, heeft een batterij met twee weken stand-by tijd en een reflectief display zodat de telefoon goed zichtbaar is in buitenlicht. 2.2 Internet Ongeveer 1% van de mensen in het Ramanathapuram district heeft toegang tot internet. In de meeste gevallen zijn de mensen dan ook onbekend met mogelijkheden waarvoor internet gebruikt kan worden. BSNL, Airtel, Tata Indicom and Reliance zijn internet providers in de regio, samen dekken deze providers ongeveer 60-70% van het Ramanthapuram district. Lokale initiatieven In ongeveer 20 dorpen in het district zijn projecten gestart die zich richten op informatie delen via computers. In het Peoples Action for Development programma (PAD) wordt informatie over de marktstatus en het weer verschaft aan visser via een VCR (Village Resource Center) of een VKC (Village Knowlegde Center). Een zelfde soort opzet hebben VRC en de M.S. Swaminathan Research Foundation. De Dhan Foundation richt zich op het verschaffen van informatie aan lokale boeren via de mobiele telefoon. PaAD, DHAN, TMSS, VRC en COMBERT richten zich onder andere op het verschaffen van informatie over marktstatus, agricultuur, visverwerkers en het omgang met dieren voor de slacht. Bovenstaande projecten zijn niet commercieel. De gebruikers van deze centra betalen wel voor het internet. Geen van bovenstaande initiatieven verschaft actuele informatie over marktprijzen. 4

5 3. Kansen en uitdagingen Hoewel India zelf een grote ICT sector kent, zijn er voldoende kansen voor de Nederlandse bedrijven om in India te ondernemen of partnerships aan te gaan en de potentiële afzetmarkt is enorm. De Nederlandse ICT sector heeft hoogwaardige technologische kennis, vergaande expertise op het gebied van dienstverlening en ervaringen met ondernemen in ontwikkelingslanden. 3.1 Gunstige omstandigheden Naast de expertise van Nederlandse ICT bedrijven zijn er ook gunstige omstandigheden in Ramanathapuram die marktintroductie van producten kunnen vereenvoudigen: Goede electriciteitsvoorziening In alle dorpen en steden in Ramanathapuram is betrouwbare electricitietsvoorziening aanwezig (Ramanathapuram Electricity Distribution Circle, ). Netwerk voor mobiele telefonie In India is overal netwerk aanwezig om mobiel te bellen. In de provincie Tamil Nadu zijn BSNL, Vodafone, Airtel, Reliance, Idea an Tata Indicom actief als provider. In de dorpen in het district hebben naar schatting ongeveer 5% van de arme mensen een mobiele telefoon. Aanwezige internet providers In de provincie Tamil Nadu zijn voldoende internet providers aanwezig die samen ongeveer 60-70% van het district dekken. Groeiende middenklasse Hoewel Ramanathapuram één van de armste districten van Tamil Nadu is, is er toch sprake van een groeiende middenklasse die steeds meer kan investeren in ICT. 3.2 Mogelijke obstakels Uiteraard zijn er ook uitdagingen te benoemen waarmee de Nederlandse ICT-sector rekening zou moeten houden, wanneer zij besluiten producten op de markt in Ramanathapuram te introduceren. Lage inkomens Het extreem lage inkomen van de bevolking leidt ertoe dat producenten tegen zo laag mogelijke kosten moeten produceren. Het innovatieproces kan om deze reden veel tijd vergen en bovendien een heel andere en nieuwe manier van materiaalgebruik vragen. De doelgroep kan ook verschoven worden naar de middenklasse, deze huishoudens hebben per maand $ te besteden. ICT Lincensies Het opzetten van een samenwerking met de lokale en regionale overheden ten aanzien van het verkrijgen van ICT licenties of intensieve samenwerking bij grotere interventies gaat vaak langzaam. Lokale overheden in India staan bekend om hun bureaucratie, al lijkt dit de afgelopen jaren wel sterk verbeterd te zijn. 5

6 Corruptie Om overheidsbeslissingen te versnellen wordt vaak onder tafel geld gevraagd. In het kader van verantwoord ondernemen is dat natuurlijk niet de juiste weg. Uit ervaring blijkt dat ondernemers in een glijdende schaal steeds verder het corruptiemoeras worden ingetrokken. Enthousiasme creëren voor het product wil helpen; een lange adem loont uiteindelijk. Kijk voor meer informatie over corruptie in het dossier op de website van MVO Nederland.. Relatief lange terugverdientijd Projecten worden pas na enkele jaren rendabel vanwege hoge investeringskosten voor (o.a.) innovatie en distributie. De winstmarges zijn bovendien lager dan in de Westerse markten. Relatieve onbekendheid met ICT Slechts 1 % heeft direct toegang tot internet. Een groot deel van de mensen weet niet wat internet is, dus kan ook niet de waarde ervan inschatten. Voordat mensen daadwerkelijk gebruik gaan maken van ICT diensten zullen ze eerst de werking en voordelen van een ICT-product uitgelegd moeten krijgen. De kennis van telefonie is veel groter dan de kennis van internet. Ongeletterdheid van de bevolking 27% van de bevolking in het district is ongeletterd. Daarmee zal rekening gehouden moeten worden bij het ontwerpen van de producten. Omdat een deel van de BoP-markt wereldwijd ongeletterd is, zijn er al veel voorbeelden van producten die hierop inspelen. Verschillende talen Binnen het Ramanthapuram district worden verschillende talen en dialecten gesproken. Daarmee zal rekening gehouden moeten worden bij het ontwerpen van de producten. Sterke sociale structuur In het Ramanathapuram district kunnen geslacht en klasse een sterke rol spelen. Sommige producten bereiken niet de doelgroep omdat bijvoorbeeld bij de distributie of verkoop een bepaalde klasse wordt overgeslagen. Informele economie Veelal is een informele economie aanwezig waarin veel zwarte handel en ruilhandel niet geregistreerd is. De economische positie en gedragingen van mensen zijn daarom moeilijk te achterhalen. Lokale handelaren en money lenders hebben mogelijk geen baat bij ICT-producten gericht op markttoegang van arbeiders. De vraag is hoe met money lenders en lokale handelaren samengewerkt kan worden voor het slagen van ICT producten 4. Mogelijke BoP producten en diensten In de ICT sector zijn een aantal bestaande communicatie technologieën bekend die specifiek voor consumenten in de overlevingsmarkten gemaakt zijn en oplossingen kunnen bieden voor de behoeften in het Ramanathapuram district. Een aantal bestaande communicatie technologieën worden hieronder besproken. 6

7 4.1 Internet via satelliet In dorpen waar geen internet netwerk aanwezig is kan toch internet verkregen worden via satellietverbindingen. TNO in Nederland heeft ervaring met het aansluiten van rurale gebieden via de satelliet op internet. Onder andere in Dharamshala waar Tibetaanse vluchtelingen wonen faciliteert de lokale organisatie Airjaldi geholpen door TNO, internet via satellietverbinding en adviseert de gebruikers ervan. Mensen moeten vaak wel ter plaatse worden opgeleid om het gebruik van internet te leren. 4.2 E-Kiosk Een communicatiecentrum met internetverbinding voor de allerarmsten kan een rol spelen in de economische ontwikkeling van een gebied. Visser, landarbeiders en matten makende vrouwen, kunnen via internet hun producten direct aanbieden aan afnemers en verkrijgen op deze manier informatie over veilingprijzen. Een E-kiosk kan worden geëxploiteerd door iemand uit de eigen gemeenschap. NICE International is een bedrijf dat E-kiosken exploiteert middels een franchiseformule en van elektriciteit voorzien door zonne-energie. NICE International is voornamelijk actief in Afrika Shared-use Phone Shop Shared use Phone Shops worden geëxploiteerd door ondernemers. Een groot deel van de bevolking kan geen eigen telefoon betalen maar is mogelijk wel bereid om voor telefoondiensten te betalen. Het aanbieden van deze diensten biedt tevens kansen voor ondernemende mensen om een inkomen te generen. Zo krijgen mensen de mogelijkheid om hun eigen inkomen te genereren en worden afgelegen gemeenschappen aangesloten op het communicatienetwerk G toepassingen 3G toepassingen geven mobiele gebruikers een breder bereik van diensten met geavanceerde mogelijkheden, en aan een grotere netwerksnelheid. Deze diensten bevatten internet telefonie, videoconferentie en breedband internettoegang, in een mobiele omgeving. Met 3G ontstaan bijvoorbeeld mogelijkheden voor vissers om over de prijs van hun vangst te onderhandelen voor ze aan land komen door foto s te versturen van het type vis dat ze aan boord hebben. Boeren en tuinbouwers die snel bederfbare gewassen telen, kunnen de beste prijs bedingen nog voor ze gaan oogsten en hebben zo geen tussenpersonen nodig. Met gewone telefoons lukt dit vaak niet vanwege taalbarrières. Volgens het bedrijf International Market Assessment zijn de 3G-producenten van plan om in rurale gebieden toestellen aan te bieden tegen lage kosten. 5. Logistiek Hieronder worden enkele mogelijkheden voor de distributie en verkoop van ICT producten in de BoP-markt beschreven. De distributie en verkoopkanalen kunnen in de keten achter elkaar ingezet worden of in samenhang met elkaar functioneren. 7

8 5.1 Distributie India heeft een grote ICT branche met veel betrouwbare bedrijven. Lokale bedrijven hebben kennis van de markt en de mensen en zijn daarom zeer geschikt voor de distributie en verkoop van BoPproducten. Een andere mogelijkheid, of aansluitend op de distributie door lokale bedrijven, is de inzet van BoP ondernemers. BoP ondernemers zijn ondernemende mensen die zelf onderdeel zijn van de BoP-markt, ze kunnen worden ingezet om het product binnen hun eigen leefgemeenschap te verkopen. 5.2 Verkoop en marketing Voor bedrijven die ondernemen in de overlevingsmarkt is de afstand tussen het bedrijf en de consument vaak erg groot. Hierdoor wordt bij de De Grameenphone De GrameenPhone in Bangladesh maakt gebruikt van ondernemende mensen die onderdeel zijn van de BoP markt. Deze BoP ondernemers verkopen de telefoon binnen hun eigen gemeenschap. Doordat BoP ondernemers de mensen aan wie het product verkocht wordt goed kennen, kunnen zij de waarde en werking ervan als geen ander uitleggen. De inzet van BoP ondernemers voor de distributie en verkoop van ICT producten in de BoP markt heeft als bijkomend voordeel dat het ondernemerschap stimuleert en de sociaaleconomische positie van de mensen versterkt. verkoop en marketing veelal gebruik gemaakt van de consumenten zelf via marketing door educatie. Marketing door educatie is een methode die gebruikt wordt bij BoP producten die onbekend zijn bij de bevolking of veel uitleg vergen. Pas na educatie zien mensen de waarde van een product in en zijn bereid om tot aanschaf over te gaan. Omdat uit het verkennend onderzoek blijkt dat veel mensen onbekend zijn met de mogelijkheden van internet, kan marketing door educatie een interessante methode zijn voor ICT bedrijven die in het Ramanthapuram district willen ondernemen. 6. Mogelijke partners Airjaldi Tibetan Children Village School Campus Upper Dharamsala Cant. H.P , INDIA DHAN Foundation Development of Humane Action (DHAN) Foundation 18, Pillaiyar Koil Street S.S. Colony, Madurai Tamil Nadu, INDIA Tel: , Fax: Habitat for Humanity India National Office & Mumbai Resource Centre Habitat for Humanity India 303, Dhanthak Plaza, Makwana Road, Marol, Andheri (E), Mumbai -59 Tel No. : /52 Fax No.: Id: 8

9 PAD People Action for Development International Institute for Communication and Development (IICD) Raamweg HL Den Haag Postbus AN Den Haag Nederland www: telephone: +31 (0) fax: +31 (0) Financiering Als ondernemer kunt u externe financieringsbronnen aanboren voor het ontwikkelen en op de markt brengen van BoP producten. Hieronder worden de financieringsmogelijkheden puntsgewijs genoemd. 7.1 Subsidies Er zijn verschillende subsidies voor ondernemers die zich richten op zakendoen in ontwikkelingslanden: is een subsidie voor ondernemers die samen internationaal zaken willen doen. De regeling staat open voor projecten in alle landen en alle sectoren waar Nederlandse ondernemers internationaal onderscheidend kunnen zijn. wordt in opdracht van EZ uitgevoerd door NL EVD Internationaal. Prepare2start Prepare2start heeft tot doel MKB bedrijven met weinig exportervaring te ondersteunen bij het betreden van een nieuwe buitenlandse markt. De regeling financiert oriëntatie op de mogelijkheden van inkoop, productie, samenwerking en verkoop op buitenlandse markten. Package for growth Package4Growth richt zich op bedrijven die geïnteresseerd zijn in het investeren in en exporteren naar China en India. De regeling beoogt het Nederlandse bedrijfsleven te stimuleren om zich met onderscheidende kennis, producten en diensten op de snelgroeiende, zeer competitieve markten van China en India te kunnen positioneren. 2xplore Nederlandse bedrijven kunnen 2xplore subsidie krijgen voor de uitvoering van studies naar de haalbaarheid van een project in een opkomende markt. Bedrijven moeten deze subsidie in een consortium aanvragen. IFC International Finance Corporation (IFC) is een onderdeel van de Wereldbank Groep en heeft tot doel de ontwikkeling van de private sector in de ontwikkelingslanden en landen in transitie te stimuleren. De IFC verstrekt veelal leningen aan lokale banken en incidenteel rechtstreeks aan bedrijven voor grote projecten. Daarnaast biedt de IFC garanties via partnerbanken, waardoor Nederlandse goederenleveranciers meer betalingszekerheid hebben. 9

10 MIGA Investeringsgaranties via Multilateral Investment Guarantee Agency (MIGA). MIGA is een onderdeel van de Wereldbank Groep en heeft als missie het promoten van buitenlandse investeringen in ontwikkelingslanden en landen in transitie. MIGA verleent slechts niet-commerciële garanties voor politieke risico s waarmee investeringen gepaard kunnen gaan. 7.2 Investeringsmaatschappijen Investeringsmaatschappijen investeren in veelbelovende (jonge) bedrijven met de hoop dat deze sterk zullen groeien, en daardoor een grotere marktwaarde zullen krijgen. Hieronder worden een tweetal enkele investeringsmaatschappijen genoemd die vaak in op de Indiase markt investeren: VenturEast NEA-Indo US Ventures 7.3 Sociale investeringsmaatschappijen Sociale investeringsmaatschappijen (Sociale Venture Capitalists) zijn waarschijnlijk eerder bereid om te investeren in bedrijven die zich richten op de BoP dan traditionele investeringsmaatschappijen. Sociale Venture Capitalists hebben namelijk de expliciete doelstelling om bedrijven te financieren die meer dan alleen winst voortbrengen, maar ook iets goeds doen voor de maatschappij. Voorbeelden van dergelijke investeringsfondsen die investeren in ondernemen in India: Acumen Oasis Capital en Bamboo Finance SONG Aavishkaar India Micro Venture Capital Gray Matters Capital (Vooral voor ICT bedrijven) Elevar Equity II Kaizen Private Equity 10

Financiële voorzieningen voor Zuid-India

Financiële voorzieningen voor Zuid-India Financiële voorzieningen voor Zuid-India Base of the Pyramid marktverkenning 25 november 2010 Inhoud 1. Inleiding 1.2 Base of the Pyramid 1.2 Duurzame innovaties 1.3 Utrechtse bedrijven als testcase 1.4

Nadere informatie

Watervoorzieningen voor Zuid-India

Watervoorzieningen voor Zuid-India Watervoorzieningen voor Zuid-India Base of the Pyramid marktverkenning 25 november 2010 Inhoud 1. Inleiding 1.1 Base of the Pyramid 1.2 Duurzame innovaties 1.3 Utrechtse bedrijven als testcase 1.4 Marktinventarisatie:

Nadere informatie

Kansendossier afdekken politieke risico's. MIGA, Multilateral Investment and Guarantee Agency

Kansendossier afdekken politieke risico's. MIGA, Multilateral Investment and Guarantee Agency Kansendossier afdekken politieke risico's MIGA, Multilateral Investment and Guarantee Agency Het Multilateral Investment Guarantee Agency (MIGA) is onderdeel van de Wereldbank Groep en is gevestigd in

Nadere informatie

HET PROJECT WAAR ALLES IN SAMEN KOMT WATER SHOPS IN INDIA CARE. ACT. SHARE. LIKE CORDAID.

HET PROJECT WAAR ALLES IN SAMEN KOMT WATER SHOPS IN INDIA CARE. ACT. SHARE. LIKE CORDAID. HET PROJECT WAAR ALLES IN SAMEN KOMT WATER SHOPS IN INDIA CARE. ACT. SHARE. LIKE CORDAID. SCHOON WATER: BRON VAN VOORSPOED... WATER > GEZONDHEID > EDUCATIE > ECONOMISCHE ONTWIKKELING > WELVAART Zonder

Nadere informatie

subsidy house Villapark 7/8 3051 BP Rotterdam +31-(0)10-2189743

subsidy house Villapark 7/8 3051 BP Rotterdam +31-(0)10-2189743 Om als bedrijf concurrerend te blijven is het van belang voortdurend te ontwikkelen. Hierbij is het betreden van nieuwe markten, samenwerken met andere bedrijven en investeren vaak noodzakelijk. Dergelijke

Nadere informatie

Ecological Management Foundation

Ecological Management Foundation Ecological Management Foundation Beleidsplan Frederik Claasen In opdracht van Bestuur EMF December 2013 Projectnummer 2047 Ecological Management Foundation C/o Aidenvironment Barentszplein 7 1013 JN Amsterdam

Nadere informatie

HET GAAT NIET ALLEEN OM FINANCIERING, MAAR OM FINANCIERING, CAPACITEITSOPBOUW EN DUURZAAMHEID

HET GAAT NIET ALLEEN OM FINANCIERING, MAAR OM FINANCIERING, CAPACITEITSOPBOUW EN DUURZAAMHEID HET GAAT NIET ALLEEN OM FINANCIERING, MAAR OM FINANCIERING, CAPACITEITSOPBOUW EN DUURZAAMHEID Micro-, kleine en middelgrote ondernemingen financieren = werkgelegenheid en inkomen creëren In ontwikkelingslanden

Nadere informatie

Katakle Business Plan 2011 2018. Groeiplan voor het programma van The Hunger Project in Benin

Katakle Business Plan 2011 2018. Groeiplan voor het programma van The Hunger Project in Benin Katakle Business Plan 2011 2018 Groeiplan voor het programma van The Hunger Project in Benin 0 1. Inleiding Achtergrond De Katakle investeerdersgroep werkt sinds 2008 met The Hunger Project aan het einde

Nadere informatie

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl The Netherlands of 2040 www.nl2040.nl 1 Tijden veranderen 2 Tijden veranderen 3 Nieuwe CPB scenario studie Vraag Waarmee verdienen we ons brood in 2040? Aanpak Scenario s, geven inzicht in onzekerheid

Nadere informatie

Rabobank in India. Uw behoefte. Onze missie.

Rabobank in India. Uw behoefte. Onze missie. Rabobank in India Uw behoefte. Onze missie. Utrecht, 2013 40 India: Economisch & Financieel Overzicht Populatie omvang (en marktpotentieel): met 1,24 miljard inwoner de tweede grootste populatie ter wereld

Nadere informatie

vooruitgang met financieringsinstrumenten vanuit ESI-fondsen Europees Fonds voor Maritieme Zaken en Visserij Financieringsinstrumenten

vooruitgang met financieringsinstrumenten vanuit ESI-fondsen Europees Fonds voor Maritieme Zaken en Visserij Financieringsinstrumenten vooruitgang met financieringsinstrumenten vanuit ESI-fondsen Europees Fonds voor Maritieme Zaken en Visserij medegefinancierd door Europees Fonds voor Maritieme Zaken en Visserij zijn een duurzame en efficiënte

Nadere informatie

Symposium Groene chemie in de delta

Symposium Groene chemie in de delta DPI Value Centre als onderdeel van TKI SPM en het valorisatienetwerk 2.0 Symposium Groene chemie in de delta A. Brouwer, 12 November 2012 TKI Smart Polymeric Materials Topresearch in polymeren 5-10 jaar

Nadere informatie

Energie van ons allemaal

Energie van ons allemaal VNO-NCW Themabijeenkomst Energietransitie Michael Fraats Trianel Energie B.V. 28 November 2011 1 Energie van ons allemaal 30-11-2011 2 Energie van ons allemaal is de essentie van Trianel Energie: Gericht

Nadere informatie

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering Amsterdam, 26 januari 2016 1 Inhoud Introductie 3 Zij waren er bij! 4 Circulaire economie 5 Waarom circulair? 6 Nederland Circulair! 7

Nadere informatie

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening

Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Convenant Metropoolregio Amsterdam, FNV Finance, kennisinstellingen en cluster Financiële en Zakelijke Dienstverlening Aanleiding Op 10 februari 2014 heeft, onder leiding van burgemeester Van der Laan,

Nadere informatie

Dairy India. NAFTC-India. Zoetermeer, 18 February 2015

Dairy India. NAFTC-India. Zoetermeer, 18 February 2015 Dairy India NAFTC-India Zoetermeer, 18 February 2015 Netherlands Agro Food Technology Centre Publiek private samenwerking Sector vertegenwoordigend Expertise cluster focus Lokaal gevestigd Ervaring Introductie

Nadere informatie

Het kennisintensieve MKB in Taiwan

Het kennisintensieve MKB in Taiwan Het kennisintensieve MKB in Taiwan door: Erik Blomjous, Tokio, 23 juli 2004 Samenvatting Het MKB speelt in Taiwan een zeer belangrijke rol in de economische en sociale structuur van het land. Ondanks dat

Nadere informatie

Micro Water Facility. Beleidsplan. Frederik Claasen. In opdracht van Bestuur MWF. December 2013 Projectnummer 1564

Micro Water Facility. Beleidsplan. Frederik Claasen. In opdracht van Bestuur MWF. December 2013 Projectnummer 1564 Micro Water Facility Beleidsplan Frederik Claasen In opdracht van Bestuur MWF December 2013 Projectnummer 1564 Micro Water Facility C/o Aidenvironment Barentszplein 7 1013 JN Amsterdam The Netherlands

Nadere informatie

Wat is sociaal ondernemen?

Wat is sociaal ondernemen? Wat is sociaal ondernemen? Wat is sociaal ondernemen Wat is een sociaal bedrijf? Wat is een sociale onderneming? Waar denk je aan bij maatschappelijk verantwoord ondernemen? Welke sociale ondernemingen

Nadere informatie

DHK: subsidieregeling voor Demonstratieprojecten, Haalbaarheidsstudies en Kennisverwerving

DHK: subsidieregeling voor Demonstratieprojecten, Haalbaarheidsstudies en Kennisverwerving Subsidieregeling DHK: ondersteunt MKB ondernemingen bij export en internationalisering in 3 soorten landen De DHK-regeling staat open voor 88 landen. Afhankelijk van het land en het beschikbare budget

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Strategisch Beleidsplan 2013-2015

Strategisch Beleidsplan 2013-2015 Strategisch Beleidsplan 2013-2015 Switch, samen naar duurzaam en rechtvaardig Switch stimuleert gedrag dat bijdraagt aan een duurzame en rechtvaardige wereld. Hier én daar, nu én in de toekomst. Switch

Nadere informatie

getiteld: Micro Product Innovation in Intergenerational Perspective.

getiteld: Micro Product Innovation in Intergenerational Perspective. UITNODIGING Hierbij nodigen wij u van harte uit tot het bijwonen van onze werkconferentie getiteld: Micro Product Innovation in Intergenerational Perspective. Organisatie: Micro Insurance Association Netherlands

Nadere informatie

Welkom bij de workshop: Financieren en groei. Entree tot eigen vermogen en vreemd vermogen

Welkom bij de workshop: Financieren en groei. Entree tot eigen vermogen en vreemd vermogen Welkom bij de workshop: Financieren en groei Entree tot eigen vermogen en vreemd vermogen Ondernemen/Onderneming Inventarisatie Onderneming/ondernemer Rentabiliteit Vermogen Zekerheid Welke keuze? Keuze

Nadere informatie

Goede Zaken MBO voor Dummies

Goede Zaken MBO voor Dummies Goede Zaken MBO voor Dummies Kansen voor ideëel en commercieel www.goedezaken.eu 1 Onderneming van de 21 e eeuw People (mensen) MVO Planet (milieu) Profit (winst) MBO als onderdeel van MVO Verzoeken aan

Nadere informatie

World Food Center uit de startblokken!

World Food Center uit de startblokken! World Food Center uit de startblokken! De plannen voor de realisatie van het World Food Center (WFC) zijn in een ver gevorderd stadium. Het WFC wordt een iconisch experience center waar de Nederlandse

Nadere informatie

Waar staat Ondernemers voor Ondernemers voor?

Waar staat Ondernemers voor Ondernemers voor? 8 Ondernemers voor Ondernemers Jaarverslag 2014 9 Waar staat Ondernemers voor Ondernemers voor? Missie De missie van de vzw Ondernemers voor Ondernemers (opgericht in 2000) is het bevorderen van duurzame

Nadere informatie

Markt functioneert nu mondjesmaat, er is meer potentieel dan nu wordt gerealiseerd, want:

Markt functioneert nu mondjesmaat, er is meer potentieel dan nu wordt gerealiseerd, want: Marktanalyse Markt functioneert nu mondjesmaat, er is meer potentieel dan nu wordt gerealiseerd, want: Onbekendheid gebouweigenaren & gebruikers met de mogelijkheden en winst die te behalen valt Ondoorzichtige

Nadere informatie

Winst met Waarde. In 3 stappen de unieke waarde van je bedrijf vergroten

Winst met Waarde. In 3 stappen de unieke waarde van je bedrijf vergroten Winst met Waarde In 3 stappen de unieke waarde van je bedrijf vergroten Erwin Meijboom Je hebt de stap genomen om deze e-paper te downloaden! Ben je startend ondernemer, wil je je startup gaan ontwikkelen,

Nadere informatie

Opinievergaring jongeren Innovatie & Commercialisering

Opinievergaring jongeren Innovatie & Commercialisering Opinievergaring jongeren Innovatie & Commercialisering THEMABIJEENKOMST I & C 22 maart 2013 SER DIALOOGSESSIE 27 februari 2013 30 Young Professionals 50 Young Professionals ONDERWERPEN TER DISCUSSIE: 1.

Nadere informatie

Incofin cvso: investeren in microfinanciering

Incofin cvso: investeren in microfinanciering Incofin cvso: investeren in microfinanciering Presentatie Finance Avenue 2013 Loïc De Cannière CEO Incofin Investment Management 16 november 2013 Agenda Incofin Investment Management: wie zijn we en wat

Nadere informatie

Wind op zee en India. 11 December, 2013. Ir. Leon Wijshoff

Wind op zee en India. 11 December, 2013. Ir. Leon Wijshoff Wind op zee en India 11 December, 2013 Ir. Leon Wijshoff Programma Energie Internationaal (PEI) - Doelstelling:EZ ondersteunen bij het uitvoeren van internationale energiebeleid, op het gebied van duurzame

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 23199 21 december 2011 Regeling van de Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie van 13 december 2011, nr.

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

Smart Industry. KvK Ondernemerspanel onderzoek

Smart Industry. KvK Ondernemerspanel onderzoek KvK Ondernemerspanel onderzoek Smart Industry Algemene gegevens: Start- en einddatum onderzoek: 02-07-2014 tot 22-07-2014 Aantal deelnemende ondernemers: 484 (doelgroep mkb-topsectoren) In dit document

Nadere informatie

Exportkansen via project: Water and Sanitation Systems Upgrade in Barbados. Inter-American Development Bank

Exportkansen via project: Water and Sanitation Systems Upgrade in Barbados. Inter-American Development Bank Exportkansen via project: Water and Sanitation Systems Upgrade in Barbados Inter-American Development Bank Colofon Naam marktscan Water and Sanitation Systems Upgrade in Barbados Contactpersoon Opgesteld

Nadere informatie

Ik ben als bestuurder in deze provincie bijzonder geïnteresseerd in de kansen van nieuwe energie voor onze kenniseconomie.

Ik ben als bestuurder in deze provincie bijzonder geïnteresseerd in de kansen van nieuwe energie voor onze kenniseconomie. Welkomstwoord van Jan Franssen, Commissaris van de Koningin in Zuid-Holland, bij het Lustrumcongres 'Geothermal Heat is Cool' van het Platform Geothermie, Den Haag, 24 oktober 2012 ---------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Visie op Valorisatie. van onderzoeken naar ondernemen. InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011. Maarten van Gils

Visie op Valorisatie. van onderzoeken naar ondernemen. InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011. Maarten van Gils Visie op Valorisatie van onderzoeken naar ondernemen InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011 Maarten van Gils Agenda Persoonlijke introductie Het onderzoeken bij MICORD De overgang in

Nadere informatie

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN biedt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt meer kansen door het optimaal benutten van talenten,

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage. Datum. Overheidsondersteuning voor ondernemingsfinanciering

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage. Datum. Overheidsondersteuning voor ondernemingsfinanciering > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Service Boulevard Ontwikkelen met de wereldtop

Service Boulevard Ontwikkelen met de wereldtop Service Boulevard Ontwikkelen met de wereldtop Brightlands Chemelot Campus 13/10/14 Hugo Delissen Chemisch technoloog 14 jaar Productie engineer, Product ontwikkeling, Operations manager 1990-2004 Philips

Nadere informatie

Dinalog: What s in it for me?

Dinalog: What s in it for me? KDC HAN 31 januari 2013 Dinalog: What s in it for me? door: Harry van den Hoff - Dinalog Harry van den Hoff Programma Manager MKB & Kennisverspreiding 076 5315305 vandenhoff@dinalog.nl 31 jan 2013 Ambitie

Nadere informatie

Cleantech Markt Nederland 2008

Cleantech Markt Nederland 2008 Cleantech Markt Nederland 2008 Baken Adviesgroep November 2008 Laurens van Graafeiland 06 285 65 175 1 Definitie en drivers van cleantech 1.1. Inleiding Cleantech is een nieuwe markt. Sinds 2000 heeft

Nadere informatie

Kansen voor kruiden. Het Emotive uitwisselingsprogramma: an Indian-Dutch exchange on the reduction of antibiotic use in dairy farming

Kansen voor kruiden. Het Emotive uitwisselingsprogramma: an Indian-Dutch exchange on the reduction of antibiotic use in dairy farming Kansen voor kruiden Het Emotive uitwisselingsprogramma: an Indian-Dutch exchange on the reduction of antibiotic use in dairy farming Katrien van t Hooft, DVM NVF/Dier en Kruid bijeenkomst 20 maart 2014

Nadere informatie

new world CAMPUS Op de grens van organisaties begint de New World Campus

new world CAMPUS Op de grens van organisaties begint de New World Campus new world CAMPUS Op de grens van organisaties begint de New World Campus New World Water & Sanitatie Campus Agri & Food De New World Campus is dé plek waar oplossingen worden gevonden voor mondiale vraagstukken

Nadere informatie

Kleine boeren oogsten succes dankzij zaden op krediet

Kleine boeren oogsten succes dankzij zaden op krediet Kleine boeren oogsten succes dankzij zaden op krediet Bestemd voor: Wim Klein Nagelvoort, ZWO Ontmoetingskerk te Rijssen Aansluitend bij het thema: voedselzekerheid, landbouw, duurzaamheid en klimaat.

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) De economie van India is snel gegroeid sinds aan het begin van de jaren 90 verregaande hervormingen werden doorgevoerd in o.a. het handels- en industriebeleid. Groei van

Nadere informatie

Bedrijfsfinanciering: Van subsidie naar overheidsinstrumenten anno 2014

Bedrijfsfinanciering: Van subsidie naar overheidsinstrumenten anno 2014 Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. Ministerie van Economische Zaken Bedrijfsfinanciering: Van subsidie naar overheidsinstrumenten anno 2014 Roland Starmans Manager Product Ontwikkeling Bancair, Investment

Nadere informatie

DE JEUGD HEEFT GEEFT DE TOEKOMST

DE JEUGD HEEFT GEEFT DE TOEKOMST WAT DOET SOLIDARIDAD? Solidaridad ziet eerlijke en duurzame handel als het beste middel om de levensstandaard van mensen in ontwikkelingslanden te verbeteren. Daarom helpt Solidaridad boeren bij het verduurzamen

Nadere informatie

Goede tijden, slechte tijden. Soms zit het mee, soms zit het tegen

Goede tijden, slechte tijden. Soms zit het mee, soms zit het tegen Slides en video s op www.jooplengkeek.nl Goede tijden, slechte tijden Soms zit het mee, soms zit het tegen 1 De toegevoegde waarde De toegevoegde waarde is de verkoopprijs van een product min de ingekochte

Nadere informatie

F4-GEMEENTEN. Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord. Versterk Economie en Werkgelegenheid

F4-GEMEENTEN. Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord. Versterk Economie en Werkgelegenheid LEEUWARDEN SÚDWEST-FRYSLÂN SMALLINGERLAND HEERENVEEN Versterk Economie en Werkgelegenheid Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord SAMEN WERKEN AAN EEN SLAGVAARDIG FRYSLÂN 2 3

Nadere informatie

Innovatie training. Workshop: 4001396. 30 oktober 2012 André Adolfs Jenk de Jong

Innovatie training. Workshop: 4001396. 30 oktober 2012 André Adolfs Jenk de Jong Innovatie training Workshop: 4001396 30 oktober 2012 André Adolfs Jenk de Jong Programma Innovatietraining, deel I 30 oktober 2012 31-10-2012 13.30 Ontvangst 14.00 Voorstellen, kennismaken en verwachtingen

Nadere informatie

Fryslân Fernijt. Een nieuw Fries programma voor innovatie

Fryslân Fernijt. Een nieuw Fries programma voor innovatie Een nieuw Fries programma voor innovatie Om innovatie in Fryslân een impuls te geven hebben de en de Europese Commissie het Regionaal Innovatie Programma Fryslân (RIPF) opgezet. Dit programma wil de in

Nadere informatie

Een praktische kijk op. KMO financiering

Een praktische kijk op. KMO financiering Een praktische kijk op KMO financiering PMV nv is een Vlaamse investeringsmaatschappij PLAATS VAN PMV IN HET VLAAMSE INVESTERINGSLANDSCHAP PUBLIEK & INSTITUTIONELE INVESTEERDERS VLAAMS GEWEST 100 % 100

Nadere informatie

Besparingsvoorbeelden voor MKB met glasvezel. Rekenvoorbeeld 1

Besparingsvoorbeelden voor MKB met glasvezel. Rekenvoorbeeld 1 Besparingsvoorbeelden voor MKB met glasvezel Rekenvoorbeeld 1 Ieder bedrijf beschikt tegenwoordig over een e-mail server. E-mail op smart Phones en tablets wordt steeds populairder en belangrijker maar

Nadere informatie

Rabobank Utrechtse Heuvelrug, de bank die ambities waarmaakt... Het is tijd voor de Rabobank.

Rabobank Utrechtse Heuvelrug, de bank die ambities waarmaakt... Het is tijd voor de Rabobank. Rabobank Utrechtse Heuvelrug, de bank die ambities waarmaakt... Het is tijd voor de Rabobank. Een dynamische bank in een dynamische regio De Rabobank is één van de grootste financiële dienstverleners van

Nadere informatie

Banken en verzekeraars zijn niet onderscheidend genoeg

Banken en verzekeraars zijn niet onderscheidend genoeg Banken en verzekeraars zijn niet onderscheidend genoeg Werk aan de winkel wat betreft openheid, onderscheidingsvermogen en communicatiekanalen from Accenture and Microsoft 1 Werk aan de winkel wat betreft

Nadere informatie

D e n H a a g 10 maart 2015

D e n H a a g 10 maart 2015 Bezuidenhoutseweg 12, 2594 AV Den Haag Postbus 93002, 2509 AA Den Haag Aan de voorzitter en (plv.) leden van de Vaste Commissie voor Economische Zaken van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018

Nadere informatie

MVO IN DE VERSNELLING TRENDS VOOR GROENE & SOCIALE ECONOMIE WORD OOK KLIMAATNEUTRAAL MAAK KANS OP CLIMATE MAKE OVER

MVO IN DE VERSNELLING TRENDS VOOR GROENE & SOCIALE ECONOMIE WORD OOK KLIMAATNEUTRAAL MAAK KANS OP CLIMATE MAKE OVER MVO IN DE VERSNELLING TRENDS VOOR GROENE & SOCIALE ECONOMIE WORD OOK KLIMAATNEUTRAAL MAAK KANS OP CLIMATE MAKE OVER IE Motoren Event Karin Jansens MVO Nederland 15 sept 2015 MVO GAAT OVER URGENTIE EN OPTIMISME

Nadere informatie

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland en de Provincie Gelderland 22 maart 2016 Overwegende dat: De provincie Gelderland veel waarde hecht aan de aanwezigheid van onderwijs/kennisinstellingen in haar Provincie. Uiteraard in hun functie van

Nadere informatie

SEED Capital-Regeling: sector Informatietechnologie

SEED Capital-Regeling: sector Informatietechnologie SEED Capital-Regeling: sector Informatietechnologie Inhoud Nederlandse mkb-ondernemers spelen een belangrijke rol in innovatieve activiteiten en versterken de economie. Speciaal voor startende mkb-ondernemers

Nadere informatie

Maatschappelijke impact Rabobank Utrecht

Maatschappelijke impact Rabobank Utrecht Maatschappelijke impact Rabobank Utrecht Een aandeel in duurzame ontwikkeling 1 Bankieren voor Nederland 2 Banking for Food 3 Onze bedrijfsvoering Verdienvermogen vergroten Optimale levensloop stimuleren

Nadere informatie

Regels topsectoren en innovatie - provincie Gelderland -

Regels topsectoren en innovatie - provincie Gelderland - Regels topsectoren en innovatie - provincie Gelderland - Het doel van de Regels topsectoren en innovatie (VITGETOPINNO2014) is het stimuleren van projecten binnen de prioritaire Programma's Topsectoren

Nadere informatie

Het creëren van een innovatieklimaat

Het creëren van een innovatieklimaat Het creëren van een innovatieklimaat Bertholt Leeftink Directeur- Generaal Bedrijfsleven & Innovatie Inhoud 1. Waarom bedrijven- en topsectorenbeleid? 2. Verdienvermogen en oplossingen voor maatschappelijke

Nadere informatie

De ontwikkeling en toepassing van games voor gezondheid. Een verkenning van de Nederlandse situatie in internationaal perspectief

De ontwikkeling en toepassing van games voor gezondheid. Een verkenning van de Nederlandse situatie in internationaal perspectief De ontwikkeling en toepassing van games voor gezondheid Een verkenning van de Nederlandse situatie in internationaal perspectief HKU, Applied Games R&D programma Lector Jeroen van Mastrigt In opdracht

Nadere informatie

een wereld apart Vanuit aardrijkskundige (= geografische) invalshoek

een wereld apart Vanuit aardrijkskundige (= geografische) invalshoek een wereld apart Vanuit aardrijkskundige (= geografische) invalshoek Wat is aardrijkskunde op zoek naar een verklaring voor de ruimtelijke verschijnselen aan het aardoppervlak. Beschrijvende vragen: bodem

Nadere informatie

Internationaliseringsdesk regio Zwolle

Internationaliseringsdesk regio Zwolle Internationaliseringsdesk regio Zwolle Rapportage over de mogelijke behoefte aan een internationaliseringsdesk/duitslanddesk voor de regio Zwolle Lectoraat International Business Kenniscentrum Strategisch

Nadere informatie

Veelgestelde vragen. Algemeen. 1. Waarom is de IGNITE Award opgezet?

Veelgestelde vragen. Algemeen. 1. Waarom is de IGNITE Award opgezet? Veelgestelde vragen Algemeen 1. Waarom is de IGNITE Award opgezet? Nederland kent naar schatting tussen de 3000 en 4000 social enterprises, een relatief kleine maar groeiende sector, met groot potentieel.

Nadere informatie

Jaarverslag 2014. Sunny Side Up Foundation. Weleveld 18, 2151 JR Nieuw-Vennep. www.sunnysideupfoundation.com. KvK: 60369698 RSIN: 853879497

Jaarverslag 2014. Sunny Side Up Foundation. Weleveld 18, 2151 JR Nieuw-Vennep. www.sunnysideupfoundation.com. KvK: 60369698 RSIN: 853879497 Jaarverslag 2014 Sunny Side Up Foundation Weleveld 18, 2151 JR Nieuw-Vennep www.sunnysideupfoundation.com KvK: 60369698 RSIN: 853879497 Bank: NL34 INGB 0006482112 De inhoud 1. Het voorwoord... 3 2. Het

Nadere informatie

ofiel tiepr anisag Or

ofiel tiepr anisag Or Organisatieprofiel De strategie Dutch Microfinance Dutch Microfinance is een Nederlandse microkredietorganisatie die vanuit de betrokkenheid van de funders leningen verstrekt aan lokale microkrediet instellingen

Nadere informatie

Project Solar Cooler Ethiopia. Melkkoeler op zonne-energie. Wageningen Solar Cooler Ethiopia

Project Solar Cooler Ethiopia. Melkkoeler op zonne-energie. Wageningen Solar Cooler Ethiopia Project Solar Cooler Ethiopia Melkkoeler op zonne-energie 1 Inhoudsopgave Het project in Ethiopië 3 Aanpak LEI Wageningen UR 5 Vraag uit de markt 5 De waarde van partnerschap 6 Verbeterd bedrijfsmodel

Nadere informatie

Dutch Good Growth Fund (DGGF)

Dutch Good Growth Fund (DGGF) Dutch Good Growth Fund (DGGF) DGGF doel: mkb financiering mogelijk maken in ontwikkelingslanden MKB financiering in DGGF landen wordt als high risk gezien door financiers: - Hoge transactiekosten - Beperkte

Nadere informatie

Curatoren middag 2015

Curatoren middag 2015 Curatoren middag 2015 Alternatieve financieringsvormen Wat zijn de mogelijkheden in het huidige financieringslandschap 11 november 2015 Spreker: Onderwerpen 1. Financieringsbehoefte bedrijfsleven 2. Veranderende

Nadere informatie

De Meern, maart 2015. Multifunctionele bibliotheek voor Serey Damnak basisschool in Takeo

De Meern, maart 2015. Multifunctionele bibliotheek voor Serey Damnak basisschool in Takeo STICHTING HOPEFUL CHILDREN CENTER CAMBODJA Wolweverslaan 13 3454 GK De Meern (NL) +31 (0)30 662 20 35 info@hopefulchildrencenter.org www.hopefulchildrencenter.org De Meern, maart 2015 Multifunctionele

Nadere informatie

Bridging The Gap EquiCon Corporate Finance. Financiering van Innovatie

Bridging The Gap EquiCon Corporate Finance. Financiering van Innovatie Financiering van Innovatie Introductie Fred Hoogeland financieringsspecialist (> 25 jr ervaring) van equity tot rekening courant van starters tot groeiers en bedrijfovernames Evelyn Overduin business &

Nadere informatie

Financiering. (Alternatieve) Financiering en Voorwaarden. Financiering - MCN

Financiering. (Alternatieve) Financiering en Voorwaarden. Financiering - MCN Financiering (Alternatieve) Financiering en Voorwaarden Financiering - MCN De kapitaalmarkt in Beweging Toegang tot bancaire financiering meer onder druk Investeerders schuiven op in het gat dat banken

Nadere informatie

Saxionstudent.nl Blok1

Saxionstudent.nl Blok1 Samenvatting eindopdracht Trends en ontwikkelingen op consumentenniveau Macro In dit eind rapport hebben we de navigatiesystemen markt in kaart gebracht. In de macro, meso en micro omgevingen hebben we

Nadere informatie

StadsDashboard. Staat van de Stad brengt slimme logistiek in beeld. Merle Blok 12 mei 2015

StadsDashboard. Staat van de Stad brengt slimme logistiek in beeld. Merle Blok 12 mei 2015 StadsDashboard Staat van de Stad brengt slimme logistiek in beeld Merle Blok 12 mei 2015 Missie TNO verbindt mensen en kennis om innovaties te creëren die de concurrentiekracht van bedrijven en het welzijn

Nadere informatie

Impressie van de ICT-missies naar Dubai en naar Palestina

Impressie van de ICT-missies naar Dubai en naar Palestina Nieuwe ICT exportmarkten kostenbesparing innovatie Impressie van de ICT-missies naar Dubai en naar Palestina 1. Missie naar Palestina Van 6 tot 8 december 2013 vond een economische missie naar Palestina

Nadere informatie

De Europese Investeringsbank in kort bestek

De Europese Investeringsbank in kort bestek De Europese Investeringsbank in kort bestek Als bank van de EU bieden wij financiering en expertise aan gezonde en duurzame investeringsprojecten binnen en buiten Europa. De 28 EU-lidstaten zijn onze aandeelhouders,

Nadere informatie

Creatieve Kansen, Grenzeloos Innoveren 21-10-2008

Creatieve Kansen, Grenzeloos Innoveren 21-10-2008 Creatieve Kansen, Grenzeloos Innoveren 21-10-2008 Inhoud Productontwikkelingomgeving Waar zijn we goed in? Producten pakket en product beleid. Strategische opties Innovatie? Product innoveren Synthem Philips

Nadere informatie

Notitie Bevindingen na afloop van het beoordelingsproces

Notitie Bevindingen na afloop van het beoordelingsproces Notitie Bevindingen na afloop van het beoordelingsproces Geschreven door de commissie ICT doorbraak De zorg ontzorgd met ICT bestaande uit: Rien Meijerink (voorzitter), Claus Verbrugge, Jan Romme, Hans

Nadere informatie

vooruitgang met financieringsinstrumenten vanuit ESI-fondsen Het Cohesie Fonds Financieringsinstrumenten

vooruitgang met financieringsinstrumenten vanuit ESI-fondsen Het Cohesie Fonds Financieringsinstrumenten vooruitgang met financieringsinstrumenten vanuit ESI-fondsen Het Cohesie Fonds 2 medegefinancierd door het Cohesie Fonds zijn een duurzame en efficiënte manier om te investeren in het versterken van economische,

Nadere informatie

Dutch Sports Infrastructure. Nationaal Export Event. Ruben Dubelaar

Dutch Sports Infrastructure. Nationaal Export Event. Ruben Dubelaar Nationaal Export Event Ruben Dubelaar I 1 Wat doet FME met voetbal? I 2 Clusters FME Agro & Food Betaalbaar en gezond voedsel voor iedereen met technologie uit NL door slimmere samenwerking in de keten.

Nadere informatie

SRA-Automotivescan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015

SRA-Automotivescan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015 SRA-Automotivescan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015 SRA-Automotivescan De Automotivescan 2014 is 464 x ingevuld: 4 van de respondenten heeft een merk-garagebedrijf en 5 is universeel. 71% heeft een

Nadere informatie

ENGLISH. Kerncijfers. Een overzicht van onze belangrijkste resultaten op basis van onze 5 strategische pijlers

ENGLISH. Kerncijfers. Een overzicht van onze belangrijkste resultaten op basis van onze 5 strategische pijlers ENGLISH U Kerncijfers Een overzicht van onze belangrijkste resultaten op basis van onze 5 strategische pijlers Wat hebben we bereikt in 2014-2015? In onderstaand overzicht staan onze belangrijkste resultaten,

Nadere informatie

Ondernemen in crisistijd. Eddy Drent International Finance Manager

Ondernemen in crisistijd. Eddy Drent International Finance Manager Ondernemen in crisistijd Eddy Drent International Finance Manager 13 september 2012 Rabobank Groep wereldwijd 1.650 kantoren in 48 landen, 19 International Desks om NL klanten te bedienen in 23 landen

Nadere informatie

Bron: Agentschap NL. Spanje: Toelevering automobielindustrie

Bron: Agentschap NL. Spanje: Toelevering automobielindustrie Bron: Agentschap NL Spanje: Toelevering automobielindustrie De Spaanse automobielfabrieken De automotive sector in Spanje is van groot belang voor de Spaanse economie. Het biedt werk aan een groot aantal

Nadere informatie

OPENINGSTOESPAAK VAN DE MINISTER VAN HANDEL EN INDUSTRIE Z.E. DHR. DRS C. P

OPENINGSTOESPAAK VAN DE MINISTER VAN HANDEL EN INDUSTRIE Z.E. DHR. DRS C. P OPENINGSTOESPAAK VAN DE MINISTER VAN HANDEL EN INDUSTRIE Z.E. DHR. DRS C. P. MARICA BIJ DE OPENING VAN HET CONGRES DUURZAME ONTWIKKELING OP DONDERDAG 29 MEI 2008 Collega ministers, overige hoogwaardigheidsbekleders,

Nadere informatie

Ontbijtbijeenkomst De Maatschappij. Hartelijk welkom

Ontbijtbijeenkomst De Maatschappij. Hartelijk welkom Ontbijtbijeenkomst De Maatschappij Hartelijk welkom Even voorstellen Rabobank Breda Samen sterker Duurzaam nieuw hoofdkantoor Rabobank Breda 1509142 Duurzaam nieuw hoofdkantoor: film MKB-visie Alexander

Nadere informatie

Impact Cloud computing

Impact Cloud computing Impact Cloud computing op de Nederlandse zakelijke markt De impact van Cloud Computing op de Nederlandse zakelijke markt De economische omstandigheden zijn uitdagend. Nederland is en bedrijven informatietechnologie

Nadere informatie

DIGITAAL WERKEN OP WEG NAAR 2020

DIGITAAL WERKEN OP WEG NAAR 2020 DIGITAAL WERKEN OP WEG NAAR 2020 Doclogic Full Service Partner Digitaal Werken Richard Dobbe Senior Sales Consultant Even voorstellen Doclogic 1999-2009 Decos Richard Dobbe Senior Sales Consultant Autonomy

Nadere informatie

Innovatieagenda Melkveehouderij

Innovatieagenda Melkveehouderij Innovatieagenda Melkveehouderij stappen naar een nieuwe melkweg samen met ketenpartijen in de melkveehouderij INLEIDING NL 20 Waarom een innovatieagenda? Innovatie is een belangrijke voorwaarde voor de

Nadere informatie

Prognoses en trends in 2015 Groeit u mee?

Prognoses en trends in 2015 Groeit u mee? Prognoses en trends in 2015 Groeit u mee? MKB Eindhoven & Rabobank Rabobank Nederland; Kaya Kocak, Véronique Bulthuis 5 februari 2015 Rabobank Sectormanagement Véronique Bulthuis Sectormanager Groothandel

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

hertalan welkom in de wereld van EPDM

hertalan welkom in de wereld van EPDM hertalan welkom in de wereld van EPDM hertalan the waterproof solution Hertalan levert wereldwijd unieke EPDM producten voor duurzame en watervaste oplossingen. Als eerste Europese producent van EPDM folies

Nadere informatie

Stadsboeren in Nederland

Stadsboeren in Nederland Stadsboeren in Nederland Door: ir. Rosanne Metaal Directie Europees Landbouwbeleid &Voedselzekerheid DG AGRO, Ministerie Economische Zaken Presentatie Alumni-netwerk, 12 november 2013, Uit Je Eigen Stad

Nadere informatie

Profiteren van E-factureren Show me the money

Profiteren van E-factureren Show me the money Profiteren van E-factureren Show me the money Digitaal Bestuur Congres 2011 Donderdag 20 januari 2011 Tanaquil Arduin Accountmanager E-factureren Logius Even voorstellen: wij zijn Logius Historie: Logius

Nadere informatie

vooruitgang met financieringsinstrumenten vanuit ESI-fondsen Het Europees Sociaal Fonds Financieringsinstrumenten

vooruitgang met financieringsinstrumenten vanuit ESI-fondsen Het Europees Sociaal Fonds Financieringsinstrumenten vooruitgang met financieringsinstrumenten vanuit ESI-fondsen Het Europees Sociaal Fonds medegefinancierd door het Europees Sociaal Fonds zijn een duurzame en efficiënte manier om te investeren in de groei

Nadere informatie

Sociaal ondernemen: innovatief ondernemen met dubbele winst

Sociaal ondernemen: innovatief ondernemen met dubbele winst Sociaal ondernemen: innovatief ondernemen met dubbele winst Conferentie Samen werken aan lokaal ondernemerschap 19 november 2015 Bert Otten Radar Advies Lianne Harrewijn IMK Sociaal ondernemen is in! sociaal

Nadere informatie