HITTEPLAN VORMING & BEGELEIDING VAN WERKNEMERS

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "HITTEPLAN VORMING & BEGELEIDING VAN WERKNEMERS"

Transcriptie

1 HITTEPLAN VORMING & BEGELEIDING VAN WERKNEMERS De mens behoort tot de warmbloedige diersoorten. Zijn lichaamstemperatuur bedraagt normaal ongeveer 37 C. Wanneer deze temperatuur dreigt te stijgen treden regulatiemechanismen in werking om een stijging tegen te gaan. De gevoeligheid voor veranderingen in lichaamstemperatuur is individueel bepaald en is afhankelijk van vele factoren. Verblijf in plaatsen met een warm klimaat kan leiden tot stoornissen in de warmteregulatie. Deze stoornissen ontstaan indien de capaciteit van het thermoregulatiesysteem wordt overschreden. Warmteafgifte, die voornamelijk in de vorm van verdamping van zweet plaats vindt, is dan onvoldoende en de lichaamstemperatuur zal stijgen. Oorzaken hiervan kunnen zijn: blootstelling aan hoge omgevingstemperaturen, zware fysieke arbeid, isolerende kleding en met name een combinatie hiervan. Fysiologie van de thermoregulatie: Indien de lichaamstemperatuur stijgt schakelt het lichaam regulatiemechanismen in die bestaan uit toename van de zweetafscheiding en uitzetting van de bloedvaten van de huid en de slijmvliezen. Het menselijk lichaam verliest warmte via convectie, geleiding, straling en verdamping van zweet. Bij omgevingstemperaturen van meer dan 30 C en bij lichamelijke belasting is de verdamping van zweet veruit het belangrijkste mechanisme in de thermoregulatie. Stoornissen ontstaan als de capaciteit van het thermoregulatiesysteem wordt overschreden. Oorzaken kunnen zijn hoge omgevingstemperatuur, hoge warmteproductie (zware fysieke arbeid) of verminderde afvoer van warmte (isolerende kleding, hoge luchtvochtigheid, lage luchtstroomsnelheid), waardoor het evenwicht tussen aan- en afvoer van warmte is verstoord. Hierdoor stijgt de lichaamstemperatuur. De mate van lichaamswarmte kwijtraken is gelimiteerd, zelfs bij maximale transpiratie. Warmtetolerantie: Er bestaan grote individuele verschillen in warmtetolerantie. De mate van deze tolerantie wordt bepaald door: - Dehydratie (wateronttrekking); dehydratietoestand bepaalt voor een groot deel de gevoeligheid voor warmteletsels. Deze gevoeligheid neemt snel toe naarmate iemand meer gedehydrateerd is. - Voeding; het overslaan van een maaltijd vergroot de kans op dehydratie en warmteletsel. Te geringe voedselopname resulteert in een verlaging van de lichaamszouten, die nodig zijn om water vast te houden. - Leeftijd; ouderen zijn gevoeliger voor warmte, deels door verminderde capaciteit van het bloedvatensysteem. - Lichaamsvet; zwaarlijvige mensen hebben vier maal grotere kans op het krijgen van warmteletsels in een warme omgeving met een hoge luchtvochtigheid. - Geslacht; vrouwen zijn gevoeliger dan mannen. - Acclimatisatie (gewenning aan een klimaat); na een dagelijkse blootstelling aan warmte voor een periode van 4 tot 14 dagen is redelijke acclimatisatie bereikt. - Fysieke conditie; een goede fysieke conditie verhoogt de warmtetolerantie /IKMO-B/1730 blz. 1 van 5

2 - Vermoeidheid en slaapgebrek. - Medicatie; bepaalde medicijnen verminderen de warmtetolerantie, zoals waterafdrijvende geneesmiddelen, purgeermiddelen, B-blokkers, anti- Parkinsonmiddelen, bepaalde antiallergische medicamenten, het anti-epilepticum topiramaat, neuroleptica (fenothiazines en butyrofenonen), amfetamines,. - Alcohol en drugs; alcohol en cafeïnebevattende dranken stimuleren de dehydratatie, waardoor de gevoeligheid wordt verhoogd. Amfetamines, cocaïne en XTC verhogen de lichaamswarmteproductie. - Koortsende en chronische ziekten. - Huidafwijkingen; uitgebreide huidafwijkingen die een normale transpiratie verhinderen staan een normale warmteafgifte in de weg. - Isolerende kleding belemmert een normale warmteafgifte. - Klimaat; een hoge omgevingstemperatuur, een hoge luchtvochtigheid en een lage stroomsnelheid verminderen de warmteafgifte. - Overige; invaliditeit, de ziekte van Parkinson en nervositeit verminderen de warmtetolerantie. Belangrijk om weten: Elk jaar sterven nog mensen ten gevolge van de warmte. Het is daarom belangrijk de aandacht te vestigen op de mogelijke gezondheidsproblemen ten gevolge van de warmte. Hittekrampen, hitte-uitputting en hitteslag zijn klinisch het belangrijkste. De mechanismen die hier aan de basis liggen van het falen van het thermoregulatiesysteem zijn een ontoereikend bloedvatenstelsel, een onevenwichtige water-elektrolyten-balans en/of een hyperthermie. Het meest gevaarlijke is de hitteslag, welke kan leiden tot de dood tenzij onmiddellijk en adequaat wordt behandeld. Twee verschillende populaties lopen risico om warmteletsels te ontwikkelen, kinderen niet inbegrepen. De eerste en tevens de grootste groep zijn de oudere mensen, in het bijzonder de mensen met chronische ziekten, zoals suikerziekte, zwaarlijvigheid, ondervoeding, bepaalde hartziekten, chronisch alcoholisme, dementie en het gebruik van bepaalde medicatie. De tweede groep mensen zijn gezonde individuen die langdurige fysische inspanningen moeten leveren of die blootgesteld worden aan buitensporige warmtebelasting. Factoren die warmteletsels bij deze jonge mensen bevorderen, andere dan aangeboren of verworven ziekten van de zweetklieren, zijn onder meer slechte fysieke conditie, gebrek aan acclimatisatie en verminderde verhouding van huidoppervlakte ten opzichte van lichaamsgewicht. Gezien de soms ernstige gevolgen van warmte, neem u de gezondheidsklachten, ook van jonge gezonde mensen, blootgesteld aan buitensporige warmte best ernstig op! /IKMO-B/1730 blz. 2 van 5

3 Klinische beelden van warmteletsels: - Hitte-uitslag bestaat uit kleine rode puntjes ter hoogte van de afvoergangen van de zweetklieren. Deze aandoening is onschuldig en verdwijnt wanneer men de huid droogt. - Warmteoedeem (vochtophoping) openbaart zich voornamelijk aan de ledematen. Meestal onschuldig, doch een hartlijden moet uitgesloten worden. - Warmtecollaps (instorting; plotselinge verslapping, ev. verlies van bewustzijn) is een veel voorkomend warmteletsel, dat zich kenmerkt door plotseling optreden. Voorafgaand treden duizeligheid, hoofdpijn, geen hongergevoel en drang tot ontlasting op. De huid is bleek en klam. De temperatuur is normaal of licht verhoogd. Behandeling: plat leggen van het slachtoffer en een koele, geventileerde omgeving en de patiënt laten drinken. De prognose is goed. - Inspanningsgebonden warmtecollaps is het gevolg van zouttekort, dehydratie of van een combinatie hiervan. De symptomen zijn veelal identiek als hierboven, maar hierbij kunnen ook psychose (geestesziekte) en koorts voorkomen. Behandeling: idem als bij warmtecollaps eventueel aangevuld met zout in het drinkwater. In ernstige gevallen kan men overgaan op intraveneuze vochttoediening. Het herstel is in het algemeen snel en volledig. - Dehydratie treedt op wanneer vochtverlies de vochtopname overtreft. Dorst is een slechte indicator voor de ernst van de dehydratie; daarentegen verschaft de kleur van de urine veel informatie. Hoe donkerder de urine, des te ernstiger de mate van dehydratie. Indien het vochttekort gering is, kan worden volstaan met orale vochttoediening. Bij een groter vochttekort wordt vocht intraveneus toegediend. In het algemeen is de prognose goed en het herstel volledig. - Hittekrampen zijn pijnlijke krampen in zwaar belaste spieren die kunnen voorkomen als gevolg van vocht- en zouttekort, voornamelijk bij onvoldoende acclimatisatie. Behandeling: koeling, massage en vocht- en zouttoevoeging. De prognose is goed. - Hitte-uitputting is het gevolg van een ernstige dehydratatie na een enorm groot zweetverlies. Het komt voor bij anders gezonde jonge mensen die blootgesteld geweest zijn aan een langdurige fysieke inspanning, zoals marathon lopers,militaire rekruten, mijnwerkers, bouwwerkers, Het basisverschijnsel van dit letsel is circulatoire deficiëntie door water en /of zout te kort. Verschijnselen: geringe lichaamstemperatuurstijging, duizeligheid, hoofdpijn, misselijkheid, irritatie, desoriëntatie, moeheid, bleke huid, zweten, Behandeling: koeling en rehydratie. De patiënt is meestal binnen enkele uren opgeknapt, maar een rustperiode is aan te raden. Vroegtijdige detectie en onmiddelijke behandeling zijn van essentieel belang. Zoniet kan dit evolueren naar een hitteslag. - Hitteslag is een ernstig medisch spoedgeval welke aanleiding kan geven tot de dood. Het is een complex klinisch verschijnsel waarin een oncontroleerbare hyperthermie weefselschade veroorzaakt. Zo n verhoging van de lichaamstemperatuur wordt veroorzaakt door een enorme warmteophoping als gevolg van een uitzonderlijke warmtelast, en de resulterende hyperthermie veroorzaakt een dysfunctie van het centraal zenuwstelsel, inbegrepen een falen van het normale thermoregulatiesysteem, met alzo een versnelde stijging van de lichaamstemperatuur. Hitteslag wordt gekenmerkt door drie criteria: 1. ernstige hyperthermie (gewoonlijk is de lichaamstemperatuur boven de 42 C) 2. verstoring van het centraal zenuwstelsel 3. warme, droge huid zonder zweten (alhoewel in een vroeg stadium excessief zweten mogelijk is) /IKMO-B/1730 blz. 3 van 5

4 Het begin van een hitteslag komt meestal zeer plots en zonder veel voorafgaande symptomen. Sommige patiënten met een dreigende hitteslag kunnen stoornissen van het centraal zenuwstelsel vertonen: hoofdpijn, misselijkheid, duizeligheid, zwaktegevoel, verwarring, angst, disoriëntatie, agressiviteit,beven, zenuwtrekkingen en convulsies. Eens een hitteslag optreedt, zien we bij alle patiënten stoornissen van het centraal zenuwstelsel. Het bewustzijn is meestal verlaagd. Stoornissen van de kleine hersenen treden naar voor en kunnen blijven persisteren. Gebrek aan musculaire coördinatie, verlamming van één lichaamszijde, stoornis in de spraak en emotionele instabiliteit kunnen blijven bestaan bij overlevenden. Braken en diarree komen vaak voor. Snelle ademhaling is meestal aanwezig in het begin, de pols is zwak en snel, de bloeddruk laag. Verder kunnen hartproblemen, inwendige en neurologische verschijnselen optreden. Ook nierfunctie-, leverfunctie- en stollingsstoornissen passen bij dit warmteletsel. Behandeling: dit is een stoornis die een onmiddellijke diagnose en een spoedeisende hulp vereist om het leven van een patiënt te kunnen redden! Optimale koeling van het slachtoffer, intraveneuze vochttoediening en medicatie toedienen. Preventieve maatregelen: - Acclimatisering is de belangrijkste voorbereiding op inspanning in een warme omgeving. Deze neemt 7-14 dagen in beslag, waarbij de blootstellingduur aan hoge temperaturen en fysieke arbeid geleidelijk wordt opgevoerd. Dehydratie laat de positieve effecten van acclimatisatie verdwijnen. De nacht kan beter in een koelere omgeving worden doorgebracht, omdat het voordeel van een goede nachtrust groter is dan dat van dooracclimatiseren s nachts. De positieve effecten gaan verloren, indien men enkele dagen niet meer aan hitte wordt blootgesteld. - Een goede hydratietoestand verbetert de acclimatisering en dus de prestatie. Wanneer er geen grote prestaties hoeven te worden geleverd, volstaat water. Bij grote prestaties kan men voor een sportdrank kiezen. Van groot belang is de smaak van de drank om het drinken te stimuleren. Vaak is het nodig om een drankdiscipline op te leggen. Het belang van voeding, minstens twee maaltijden per dag tijdens blootstelling aan warmte, is tweeërlei. Enerzijds is de maaltijd de belangrijkste aanvoerbron van zouten en anderzijds wordt tevens een groot deel van de dagelijkse waterbehoefte genuttigd. - De temperatuur van de werkomgeving is van belang. Gebruik van kunstmatig gekoelde omgeving (airconditioning) vermindert de kans op warmteletsels. - De invloed van kleding op prestaties in een warm klimaat wordt vooral duidelijk wanneer de kleding de warmte- en vochtafgifte belemmert. - Belang van aangepaste werkroosters, bijvoorbeeld de mogelijkheid om bij zeer warm weer het werk vroeger op de dag aan te vatten, zodat minder lang gewerkt wordt in zeer warme omstandigheden. Voorzie desnoods aangepaste rusttijden /IKMO-B/1730 blz. 4 van 5

5 Gezondheidstoezicht: Onze bijzondere aandacht gaat vooral naar werknemers met volgende gezondheidsproblemen: - aangeboren afwijkingen van transpiratiestelsel - slecht gestabiliseerde of gevorderde suikerziekte - ernstige hart- en bloedvatenziekten - hoge bloeddruk - aandoeningen van de luchtwegen - alcoholisme - huidziekten - specifieke medicamenteuze behandelingen - onvoldoende fysieke conditie - antecedenten bij werken in hitte Opleiding van de werknemers en de hiërarchische lijn: - de aard en de ernst van de belasting waaraan zij worden blootgesteld - de aard en voortekenen van hitte-intolerantie - het acclimatiseringproces - de omstandigheden die ertoe moeten aanzetten de blootstellingduur te verminderen: o de eerste dagen na terugkeer uit verlof of werkhervatting na ziekteverlof o een koortsig gevoel of het gevoel dat men een griep begint o het gebruik van medicatie o acuut gebruik van alcohol de vorige dag of tijdens voorgaande uren - de noodzaak om frequente korte rusttijden in te lassen bij langdurige blootstelling aan hitte - de gevaren van geïsoleerd werken in zeer warme zones /IKMO-B/1730 blz. 5 van 5

Hitte bestrijdings beleid

Hitte bestrijdings beleid Hitte bestrijdings beleid 1 Het probleem Hitte veroorzaakt ongevallen Slechtere grip door zweet handen Slechter zicht door beslagen glazen van brillen Mensen worden minder alert Hitte bedreigt de gezondheid

Nadere informatie

De een heeft het warm, de ander te warm en de ander heeft het veel te warm, en dat in dezelfde werkruimte.

De een heeft het warm, de ander te warm en de ander heeft het veel te warm, en dat in dezelfde werkruimte. Hittestress: werken en warm weer Inleiding De een heeft het warm, de ander te warm en de ander heeft het veel te warm, en dat in dezelfde werkruimte. De gevoelstemperatuur wordt, behalve door de luchttemperatuur

Nadere informatie

Inleiding. De zomer is weer in volle gang. Daarbij hopen we op mooi weer. Maar dit kan tijdens ons werk een risico vormen.

Inleiding. De zomer is weer in volle gang. Daarbij hopen we op mooi weer. Maar dit kan tijdens ons werk een risico vormen. WERKEN IN DE ZOMER Inleiding De zomer is weer in volle gang. Daarbij hopen we op mooi weer. Maar dit kan tijdens ons werk een risico vormen. Hoe reageert de mens op warmte? Normaal bedraagt de lichaamstemperatuur

Nadere informatie

Hoe werkt ons lichaam? Waarom water drinken? Vocht vasthouden Puur water Tips bij water drinken Vragen

Hoe werkt ons lichaam? Waarom water drinken? Vocht vasthouden Puur water Tips bij water drinken Vragen Water 1 Onderwerpen Hoe werkt ons lichaam? Waarom water drinken? Vocht vasthouden Puur water Tips bij water drinken Vragen 2 Hoe werkt ons lichaam? Belangrijkste functie van de nieren/bijnieren: - filteren

Nadere informatie

XTC. Speed. Cocaïne. Smartshopproducten. Cannabis. Alcohol GHB

XTC. Speed. Cocaïne. Smartshopproducten. Cannabis. Alcohol GHB 1 XTC Speed Cocaïne Smartshopproducten Cannabis Alcohol GHB 2 Verhoogde hartfrequentie Versnelde ademhaling Verhoogde bloeddruk Verhoogde lichaamstemperatuur Vergrote pupillen Verhoogde reflexen Verwardheid

Nadere informatie

Werken bij hoge temperaturen (heat stress) Balen/Overpelt

Werken bij hoge temperaturen (heat stress) Balen/Overpelt 1 DOEL... 2 2 TOEPASSINGSGEBIED... 2 3 DEFINITIES... 2 4 VOORSCHRIFT... 2 1 DOEL... 2 2 TOEPASSINGSGEBIED... 2 3 DEFINITIES... 2 4 VOORSCHRIFT... 2 4.1 Temperatuur beneden 35 C: geen restricties... 2 4.2

Nadere informatie

Hitte. Veelgestelde vragen. Inhoud. 1 Algemeen

Hitte. Veelgestelde vragen. Inhoud. 1 Algemeen Hitte Veelgestelde vragen Inhoud 1. Algemeen 2. Risicogroepen 3. Risicosituaties 4. Gezondheidseffecten door hitte 5. Voorkomen van ongemak 6. Nationaal Hitteplan 7. Overige veel gestelde vragen 8. Meer

Nadere informatie

Trastuzumab (Herceptin )

Trastuzumab (Herceptin ) Trastuzumab (Herceptin ) Borstkanker (mammacarcinoom) De diagnose borstkanker is bij u vastgesteld. Dit wordt ook wel een mammacarcinoom genoemd. De behandeling van een mammacarcinoom bestaat uit een operatieve

Nadere informatie

Prednison / Prednisolon (corticosteroïden) bij Inflammatoire darmziekten (ziekte van Crohn, Colitis Ulcerosa)

Prednison / Prednisolon (corticosteroïden) bij Inflammatoire darmziekten (ziekte van Crohn, Colitis Ulcerosa) Prednison / Prednisolon (corticosteroïden) bij Inflammatoire darmziekten (ziekte van Crohn, Colitis Ulcerosa) Uw behandelend arts heeft met u gesproken over het gebruik van prednison/ prednisolon. In

Nadere informatie

COMPLICATIES Lange termijn complicaties Complicaties van de ogen (retinopathie) Complicaties van de nieren (nefropathie)

COMPLICATIES Lange termijn complicaties Complicaties van de ogen (retinopathie) Complicaties van de nieren (nefropathie) COMPLICATIES Lange termijn complicaties Wanneer u al een lange tijd diabetes heeft, kunnen er complicaties optreden. Deze treden zeker niet bij alle mensen met diabetes in dezelfde mate op. Waarom deze

Nadere informatie

Prednison, prednisolon (corticosteroïden)

Prednison, prednisolon (corticosteroïden) Prednison, prednisolon (corticosteroïden) Uw behandelend arts heeft u prednison voorgeschreven. Deze folder geeft informatie over dit geneesmiddel. Heeft u na het lezen van deze folder nog vragen, dan

Nadere informatie

vijf dagen dienen tropisch ( 30 C) te zijn.

vijf dagen dienen tropisch ( 30 C) te zijn. Gezondheidsrisico s van warme weersomstandigheden Vraag en antwoord Inhoud 1. Algemeen 2. Risicogroepen 3. Risicosituaties 4. Gezondheidseffecten door hitte 5. Voorkomen van ongemak 6. Nationaal Hitteplan

Nadere informatie

Hete werkomgevingen in de horeca

Hete werkomgevingen in de horeca 27 1. Inleiding Hete werkomgevingen Werknemers (hotels, restaurants en catering) hebben kans op thermische belasting bij het uitladen van leveringen, het werken in keukens en het bedienen van klanten.

Nadere informatie

Informatie longkanker. Informatie voor patiënten met longkanker die behandeld worden met Taxotere.

Informatie longkanker. Informatie voor patiënten met longkanker die behandeld worden met Taxotere. Informatie longkanker Informatie voor patiënten met longkanker die behandeld worden met Taxotere. Inhoud 3 Waarom heeft uw arts Taxotere voorgesteld? Hoe wordt Taxotere toegediend? 4 Bijwerkingen op het

Nadere informatie

Prednison bij ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Maag-Darm-Levercentrum

Prednison bij ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Maag-Darm-Levercentrum Prednison bij ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Maag-Darm-Levercentrum Beter voor elkaar Inleiding De maag-darm-leverarts (MDL-arts) heeft samen met u besloten om u te behandelen met Prednison. In deze

Nadere informatie

Maag-, darm- en leverziekten

Maag-, darm- en leverziekten Afdeling: Onderwerp: Maag-, darm- en leverziekten Prednison bij ziekte van Crohn en Colitis ulcerosa Inleiding De maag-darm-leverarts (MDL-arts) heeft samen met u besloten om u te behandelen met Prednison.

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Oogaandoening. Glaucoom

PATIËNTEN INFORMATIE. Oogaandoening. Glaucoom PATIËNTEN INFORMATIE Oogaandoening Glaucoom 2 PATIËNTENINFORMATIE Door middel van deze folder wil het Maasstad Ziekenhuis u informeren over de oogaandoening glaucoom. U wordt geadviseerd deze informatie

Nadere informatie

Werken in de Zon / UV-straling

Werken in de Zon / UV-straling Werken in de Zon Werken in de Zon / UV-straling Inleiding Gezondheidsrisico's Verschillende huidtypes Plan van aanpak UV-index / Zonkrachtwaarden 0 1-2 3-4 5-6 7-8 9-10 geen zonkracht vrijwel geen zonkracht

Nadere informatie

Naast baclofen bevat Lioresal Intrathecaal als hulpstoffen natriumchloride en water voor injectie.

Naast baclofen bevat Lioresal Intrathecaal als hulpstoffen natriumchloride en water voor injectie. INFORMATIE VOOR DE PATIENT U leest de bijsluitertekst van Lioresal Intrathecaal. Leest u deze bijsluiter alstublieft zorgvuldig door aangezien er belangrijke informatie in staat. Er wordt vermeld wanneer

Nadere informatie

SPORTDIËTISTE SPORTNETWERK

SPORTDIËTISTE SPORTNETWERK Feel Good, SD Caspers, maart 2016 SPORTDIËTISTE SPORTNETWERK - Steffanie Caspers - Sport voedingsadviesbureau Feel Good - Namens sportnetwerk Ommedijk: - presentaties - individuele begeleiding sporter

Nadere informatie

In het heetst van de strijd

In het heetst van de strijd Arenberggebouw Arenbergstraat 5 1000 Brussel Tel: 02 209 47 21 Fax: 02 209 47 15 In het heetst van de strijd Richtlijnen voor het sporten in warme en vochtige klimaten AUTEUR ACKAERT B. REDACTEUR PUT K.

Nadere informatie

Orthostatische hypotensie

Orthostatische hypotensie Orthostatische hypotensie Wat is orthostatische hypotensie Orthostatische hypotensie is een vaak voorkomende oorzaak van duizeligheid en/of vallen, met name bij ouderen. 'Hypotensie' betekent een lage

Nadere informatie

GHOR. Checklist maatregelen en adviezen bij hitte

GHOR. Checklist maatregelen en adviezen bij hitte Checklist maatregelen en adviezen bij hitte GHOR Nu de warme dagen van de zomer er weer gaan aankomen, is het verstandig om als organisator voorbereid te zijn op de mogelijke gevolgen van hitte op medewerkers,

Nadere informatie

Glucophage 850 bijsluiter 12-2-200127-2-2001 blz. 1 / 6

Glucophage 850 bijsluiter 12-2-200127-2-2001 blz. 1 / 6 Glucophage 850 bijsluiter 12-2-200127-2-2001 blz. 1 / 6 Glucophage 850, omhulde tabletten 850 mg Lees deze bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel. Bewaar deze bijsluiter,

Nadere informatie

SF Z. Oncologisch support Team. Nexavar SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS

SF Z. Oncologisch support Team. Nexavar SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS SF Z SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS Oncologisch support Team Nexavar Nexavar Uw arts schreef u een nieuw geneesmiddel voor, Nexavar. Deze behandeling richt zich op kankercellen (targeted therapie). Nexavar

Nadere informatie

Fabels en feiten over morfine

Fabels en feiten over morfine Fabels en feiten over morfine Beter voor elkaar Fabels en feiten over morfine Inleiding In overleg met uw arts gaat u morfine gebruiken. Morfine behoort tot een groep geneesmiddelen, die morfineachtige

Nadere informatie

Geriatrie. Patiënteninformatie. Flauwvallen (syncope) Slingeland Ziekenhuis

Geriatrie. Patiënteninformatie. Flauwvallen (syncope) Slingeland Ziekenhuis Geriatrie Flauwvallen (syncope) i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen Syncope (uitgesproken: sin-co-péé) is de medische term voor flauwvallen: een aanval waarbij u kort het bewustzijn verliest.

Nadere informatie

lage bloeddruk bij staan

lage bloeddruk bij staan lage bloeddruk bij staan 1. Orthostatisch: 2. Hypo: 3. Tensie: 1. Wat bij rechtstaan optreedt 2. Laag/ te weinig 3. bloeddruk 1. overeindkomen 2. Verplaatsing van bloed door de zwaartekracht naar de buik

Nadere informatie

Glucophage 500 bijsluiter 21-2-200127-2-2001 blz. 1 / 6

Glucophage 500 bijsluiter 21-2-200127-2-2001 blz. 1 / 6 Glucophage 500 bijsluiter 21-2-200127-2-2001 blz. 1 / 6 Glucophage 500, omhulde tabletten 500 mg Lees deze bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel. Bewaar deze bijsluiter,

Nadere informatie

1. WAT IS ACENTERINE EN WAARVOOR WORDT HET GEBRUIKT? Maagsapresistente tabletten in verpakking met 100 ronde tabletten van 500 mg.

1. WAT IS ACENTERINE EN WAARVOOR WORDT HET GEBRUIKT? Maagsapresistente tabletten in verpakking met 100 ronde tabletten van 500 mg. BIJSLUITERTEKST Lees de hele bijsluiter aandachtig door, omdat er voor u belangrijke informatie in staat. Dit geneesmiddel is zonder voorschrift verkrijgbaar. Desalniettemin dient u ACENTERINE zorgvuldig

Nadere informatie

Morfine. Fabels en feiten

Morfine. Fabels en feiten Morfine Fabels en feiten In overleg met uw arts gaat u morfine gebruiken. Morfine behoort tot een groep geneesmiddelen, die morfineachtige pijnstillers of opioïden worden genoemd. Inleiding Waar in deze

Nadere informatie

Vraag en antwoord: Hitte

Vraag en antwoord: Hitte Vraag en antwoord: Hitte Versie 2015 onderwerpen 1 Algemeen... 2 2 Risicogroepen... 3 3 Risicosituatie... 5 4 Gezondheidseffecten door hitte... 7 5 Voorkomen van ongemak... 8 6 Nationaal Hitteplan... 10

Nadere informatie

HITTEGOLVEN EN OZONPIEKEN

HITTEGOLVEN EN OZONPIEKEN / informatiebrochure HITTEGOLVEN EN OZONPIEKEN Informatie bestemd voor gezondheids en welzijnswerkers werkzaam met bejaarden 17.04.2014 Hittegolven en ozonpieken Informatie bestemd voor gezondheids en

Nadere informatie

Geschreven door Diernet Team dinsdag, 23 augustus 2011 13:31 - Laatst aangepast donderdag, 15 september 2011 22:17

Geschreven door Diernet Team dinsdag, 23 augustus 2011 13:31 - Laatst aangepast donderdag, 15 september 2011 22:17 Omschrijving Oorzaken Verschijnselen Diagnose Therapie Prognose Omschrijving Hyperthyreoïdie is een ziekte die wordt veroorzaakt door een overmatige hoeveelheid schildklierhormonen. Schildklierhormonen

Nadere informatie

Prednis(ol)on. bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. Informatiefolder. N-ICC folder PRED uitgave november 2014

Prednis(ol)on. bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa. Informatiefolder. N-ICC folder PRED uitgave november 2014 Prednis(ol)on bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Informatiefolder N-ICC folder PRED uitgave november 2014 Deze folder is tot stand gekomen door samenwerkende IBD verpleegkundigen en MDL artsen

Nadere informatie

Dienst geriatrie Dehydratatie. Informatiebrochure voor de patiënt en de familie

Dienst geriatrie Dehydratatie. Informatiebrochure voor de patiënt en de familie Dienst geriatrie Dehydratatie Informatiebrochure voor de patiënt en de familie INLEIDING Dehydratatie of uitdroging is een verstoring van de vochtbalans van het lichaam. Ons lichaam bestaat voor 50 tot

Nadere informatie

Prednison / Prednisolon (corticosteroïden) bij de ziekte van Crohn en Collitus Ulserosa bij kinderen

Prednison / Prednisolon (corticosteroïden) bij de ziekte van Crohn en Collitus Ulserosa bij kinderen Prednison / Prednisolon (corticosteroïden) bij de ziekte van Crohn en Collitus Ulserosa bij kinderen In overleg met de behandelend arts is besloten dat uw kind het medicijn Prednison gaat gebruiken. De

Nadere informatie

Prednis(ol)on. Bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa

Prednis(ol)on. Bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Prednis(ol)on Bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Uw behandelend arts en/of verpleegkundige heeft met u gesproken over het gebruik van Prednis(ol)on. In deze folder krijgt u informatie over de

Nadere informatie

Glaucoom. - gezichtsvelduitval. 104-021214

Glaucoom. - gezichtsvelduitval. 104-021214 Glaucoom In deze folder geeft het Spijkenisse Medisch Centrum u algemene informatie over glaucoom. Wij adviseren u de informatie zorgvuldig te lezen. Indien voor u van toepassing zullen aanvullingen en/of

Nadere informatie

Prednison, Prednisolon. corticosteroïden

Prednison, Prednisolon. corticosteroïden Prednison, Prednisolon corticosteroïden Inhoudsopgave Werking 3 Gebruik 3 Bijverschijnselen 4 Aanvullende informatie 5 Methylprednison injecties 6 Vaccinaties 6 Sint Maartenskliniek 7 Colofon 8 2 U heeft

Nadere informatie

Oorzaken Diagnose stellen Medische behandeling

Oorzaken Diagnose stellen Medische behandeling Prikkelbare darm Een prikkelbare darm is een onschuldige darmaandoening, die wel veel lichamelijke klachten kan geven. Men spreekt niet van een ziekte omdat een prikkelbare darm niet samengaat met zichtbare

Nadere informatie

VEILIGHEIDSCAMPAGNE HYDRATATIE

VEILIGHEIDSCAMPAGNE HYDRATATIE Meer water, minder bellen Hydration Promotie van het belang van hydratatie bij het duiken VEILIGHEIDSCAMPAGNE HYDRATATIE Wat is uitdroging en hoe is het van invloed op de duikveiligheid Uitdroging doet

Nadere informatie

Chronisch Hartfalen. Wat is chronisch hartfalen?

Chronisch Hartfalen. Wat is chronisch hartfalen? Chronisch Hartfalen Wat is chronisch hartfalen? Omschrijving Hartfalen Hartfalen is een aandoening van het hart waarbij het hart niet meer in staat is om voldoende bloed uit te pompen en rond te pompen.

Nadere informatie

Cyclofosfamide (Endoxan ) infuus bij reumatische aandoeningen

Cyclofosfamide (Endoxan ) infuus bij reumatische aandoeningen Cyclofosfamide (Endoxan ) infuus bij reumatische aandoeningen Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel cyclofosfamide te willen gaan behandelen. Deze folder geeft informatie over dit

Nadere informatie

Glaucoom. Poli Oogheelkunde

Glaucoom. Poli Oogheelkunde 00 Glaucoom Poli Oogheelkunde Wat is glaucoom Glaucoom is een oogziekte waarbij de zenuwvezels van de oogzenuw geleidelijk aan verloren gaan. Deze oogzenuwvezels leiden het beeld dat door het oog gevormd

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Loperamide EG 2 mg capsules, hard. Loperamidehydrochloride

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Loperamide EG 2 mg capsules, hard. Loperamidehydrochloride BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Loperamide EG 2 mg capsules, hard Loperamidehydrochloride Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat innemen want er staat belangrijke informatie

Nadere informatie

Naltrexon HCl 50 PCH. Veel gestelde vragen en antwoorden. Nederland. Dit boekje wordt u aangeboden door: Teva Nederland, Postbus 552, 2003 RN Haarlem

Naltrexon HCl 50 PCH. Veel gestelde vragen en antwoorden. Nederland. Dit boekje wordt u aangeboden door: Teva Nederland, Postbus 552, 2003 RN Haarlem Nederland Naltrexon HCl 50 PCH Dit boekje wordt u aangeboden door: Teva Nederland, Postbus 552, 2003 RN Haarlem Veel gestelde vragen en antwoorden LEES DEZE INFORMATIE OVER NALTREXON HCl 50 PCH U heeft

Nadere informatie

Rescue Diver. Voorkomen

Rescue Diver. Voorkomen Rescue Diver Voorkomen VOORKOMING Zelfredding Stress bij duikers Fysiologie van stress Herkennen en behandelen van stress ZELFREDDING Algemeen: Redden impliceert de mogelijkheid voor jezelf te kunnen zorgen.

Nadere informatie

Hormoonbehandeling bij prostaatkanker Urologie

Hormoonbehandeling bij prostaatkanker Urologie Hormoonbehandeling bij prostaatkanker Urologie Inleiding Bij u is een kwaadaardig gezwel in de prostaat aangetroffen (prostaatkanker). De uroloog heeft er samen met u voor gekozen om de prostaatkanker

Nadere informatie

Morfine Feiten en fabels. Apotheek

Morfine Feiten en fabels. Apotheek 00 Morfine Feiten en fabels Apotheek In overleg met uw arts gaat u morfine gebruiken. Morfine behoort tot een groep geneesmiddelen, die morfineachtige pijnstillers of opioïden worden genoemd. Inleiding

Nadere informatie

Glaucoom. Oogheelkunde OOGH-511 versie 2 pagina 1/7

Glaucoom. Oogheelkunde OOGH-511 versie 2 pagina 1/7 Glaucoom Deze folder geeft in het kort weer wat glaucoom is, wat de gevolgen kunnen zijn van te hoge oogdruk en wat er aan gedaan kan worden. Niet alle informatie in deze folder is noodzakelijk op u van

Nadere informatie

Gezondheidsrisico s van warme weersomstandigheden Vraag en antwoord

Gezondheidsrisico s van warme weersomstandigheden Vraag en antwoord Gezondheidsrisico s van warme weersomstandigheden Vraag en antwoord Behorende bij de toolkit Hitte Opgesteld door de GGD werkgroep Hitte en gezondheid Datum: mei 2011 Inhoud 1. Algemeen 2. Risicogroepen

Nadere informatie

Mijn kind heeft diarree

Mijn kind heeft diarree Mijn kind heeft diarree Beste ouders, Uw kind heeft diarree. In deze brochure vindt u een antwoord op de meeste vragen en ook praktische tips, opdat dit tijdelijk ongemak u geen onnodige hoofdbrekens zou

Nadere informatie

Syncope. Uitleg en adviezen

Syncope. Uitleg en adviezen Syncope Uitleg en adviezen Syncope Syncope is het moeilijke woord voor aanvallen van kortdurend bewustzijnsverlies dat veroorzaakt wordt doordat de bloeddruk even weg valt. De meest voorkomende oorzaak

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Bloedvergiftiging. of sepsis

PATIËNTEN INFORMATIE. Bloedvergiftiging. of sepsis PATIËNTEN INFORMATIE Bloedvergiftiging of sepsis 2 PATIËNTENINFORMATIE Inleiding De arts heeft u verteld dat u of uw naaste een bloedvergiftiging heeft, ook wel sepsis genoemd. Een sepsis is een complexe

Nadere informatie

Informatie voor de patiënt

Informatie voor de patiënt Informatie voor de patiënt Het is belangrijk dat u eerst deze gebruiksaanwijzing leest, ook als u Impromen decanoas al eerder toegediend heeft gekregen. Er kan nieuwe belangrijke informatie in staan. Vraag

Nadere informatie

Belasting & Belastbaarheid; trainen en blessurepreventie. Rob Eijkelenboom - Sportarts

Belasting & Belastbaarheid; trainen en blessurepreventie. Rob Eijkelenboom - Sportarts Belasting & Belastbaarheid; trainen en blessurepreventie Rob Eijkelenboom - Sportarts Sportarts SMA Vitaal Venlo/Venray SMA Vitaal is TMS-gecertificeerd! Clubarts VVV-Venlo Teamarts Nationale selectie

Nadere informatie

Informatie voor de patiënt

Informatie voor de patiënt J-C 2001 Ned. Informatie voor de patiënt Het is belangrijk dat u eerst deze gebruiksaanwijzing leest, ook als u Dipidolor al eerder toegediend heeft gekregen. Er kan nieuwe belangrijke informatie in staan.

Nadere informatie

Watergebruik van het Lichaam

Watergebruik van het Lichaam Gebruik van Water Watergebruik van het Lichaam De nieren scheiden 5 ½ glazen af via de urine De longen verliezen 2 glazen via de adem De huid verliest 2 glazen door transpiratie Het maag-darmstelsel verliest

Nadere informatie

GLAUCOOM. Te hoge oogdruk kan ontstaan wanneer de afvoer van kamerwater wordt belemmerd.

GLAUCOOM. Te hoge oogdruk kan ontstaan wanneer de afvoer van kamerwater wordt belemmerd. GLAUCOOM Wat is glaucoom? Glaucoom is een oogziekte waarbij de zenuwvezels van de oogzenuw geleidelijk aan verloren gaan. Deze oogzenuwvezels leiden het beeld dat door het oog gevormd wordt naar de hersenen,

Nadere informatie

MDL. Prednis(ol)on. bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa

MDL. Prednis(ol)on. bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa MDL Prednis(ol)on bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Inhoudsopgave Algemeen 4 Werking 4 Gebruik 5 Bijwerkingen 5 Stoppen met Predni(so)lon 7 Interactie met andere geneesmiddelen 8 Vaccinaties

Nadere informatie

Samenstelling De werkzame bestanddelen van Viskaldix zijn pindolol en clopamide. 1 tablet Viskaldix bevat 10 mg pindolol en 5 mg clopamide.

Samenstelling De werkzame bestanddelen van Viskaldix zijn pindolol en clopamide. 1 tablet Viskaldix bevat 10 mg pindolol en 5 mg clopamide. Viskaldix Novartis Pharma B.V. Postbus 241 6800 LZ Arnhem Telefoon 026-37 82 111 INFORMATIE VOOR DE PATIENT Advies Lees de bijsluiter regelmatig vóór gebruik, ook al gebruikt u Viskaldix reeds enige tijd.

Nadere informatie

Koorts & pijn. Zo zijn ze snel weer helemaal zichzelf. Verantwoord kiezen bij koorts of pijn.

Koorts & pijn. Zo zijn ze snel weer helemaal zichzelf. Verantwoord kiezen bij koorts of pijn. Johnson & Johnson Consumer biedt een uitgebreid gamma aan voor de behandeling van koorts en pijn van je kind: Koorts & pijn op basis van paracetamol op basis van ibuprofen Verantwoord kiezen bij koorts

Nadere informatie

Informatiebrochure voor patiënten/verzorgers

Informatiebrochure voor patiënten/verzorgers JOUW HANDLEIDING VOOR ABILIFY (ARIPIPRAZOL) Informatiebrochure voor patiënten/verzorgers Datum van herziening: oktober 2013 2013-08/LuNL/1731 Inleiding Jouw dokter heeft bij jou de diagnose bipolaire I

Nadere informatie

Werken bij hitte? Wat kan je doen!

Werken bij hitte? Wat kan je doen! Werken bij hitte? Wat kan je doen! Heerlijk zo n zonnetje toch? In de bouw werk je vaak buiten. Lekker, vooral in de zomer, de zon schijnt en de temperatuur loopt op. Maar gevaar ligt op de loer. Werken

Nadere informatie

Servicepunt van de Hiv Vereniging Nederland Tel. 020-689 2577 Bereikbaar van maandag t/m vrijdag, tussen 14.00 en 22.00 uur

Servicepunt van de Hiv Vereniging Nederland Tel. 020-689 2577 Bereikbaar van maandag t/m vrijdag, tussen 14.00 en 22.00 uur Nuttige adressen: Servicepunt van de Hiv Vereniging Nederland Tel. 020-689 2577 Bereikbaar van maandag t/m vrijdag, tussen 14.00 en 22.00 uur Aids SOA infolijn Tel. 0900-204 2040 (10 eurocent per minuut)

Nadere informatie

BIJSLUITER. LEVOMEPROMAZINE MALEAAT 12,5 mg tabletten

BIJSLUITER. LEVOMEPROMAZINE MALEAAT 12,5 mg tabletten BIJSLUITER LEVOMEPROMAZINE MALEAAT 12,5 mg tabletten Lees de hele bijsluiter goed vóórdat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie in voor u. - Bewaar deze bijsluiter. Misschien

Nadere informatie

Prednison. bij kinderen en jongeren met de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa

Prednison. bij kinderen en jongeren met de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Prednison bij kinderen en jongeren met de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Waarom deze folder? Je dokter heeft met je gesproken over het gebruik van prednison. In deze folder lees je de belangrijkste

Nadere informatie

en wat je kan doen. Koorts & pijn Wat je moet weten Krijgt je kind een aangepaste behandeling? Kinderziekten

en wat je kan doen. Koorts & pijn Wat je moet weten Krijgt je kind een aangepaste behandeling? Kinderziekten Wat je moet weten en wat je kan doen. Koorts & pijn Kinderziekten Krijgt je kind een aangepaste behandeling? Koorts & pijn Inhoud De meest gebruikte middelen tegen koorts en pijn voor kinderen bevatten

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Dixarit 0,025 mg omhulde tabletten clonidinehydrochloride

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. Dixarit 0,025 mg omhulde tabletten clonidinehydrochloride BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Dixarit 0,025 mg omhulde tabletten clonidinehydrochloride Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat innemen want er staat belangrijke informatie

Nadere informatie

Orthostatische hypotensie

Orthostatische hypotensie Geriatrie Orthostatische hypotensie Lage bloeddruk bij het staan Algemeen Orthostatische hypotensie betekent letterlijk: een lage bloeddruk bij staan. Veel ouderen hebben last van duizeligheid. Dit uit

Nadere informatie

Informatie voor Familieleden omtrent Psychose. InFoP 2. Inhoud

Informatie voor Familieleden omtrent Psychose. InFoP 2. Inhoud Informatie voor Familieleden omtrent Psychose InFoP 2 Inhoud Introductie Module I: Wat is een psychose? Module II: Psychose begrijpen? Module III: Behandeling van psychose de rol van medicatie? Module

Nadere informatie

helpt genezen. Koorts? Meer weten Beter meten

helpt genezen. Koorts? Meer weten Beter meten helpt genezen. Koorts? Meer weten Beter meten Koorts : een hot topic? Wat is koorts? Koorts is geen ziekte. Het is een symptoom dat aangeeft dat het afweermechanisme van het lichaam actief vreemde indringers

Nadere informatie

Hoe u een hypoglykemie kunt herkennen

Hoe u een hypoglykemie kunt herkennen Hoe u een hypoglykemie kunt herkennen Informatie en richtlijnen ENINCR8001 Bijwerkingen boekje nl wt.indd 2 25-07-2008 12:44:3 ENINCR8001 Bijwerkingen boekje nl wt.indd 3 25-07-2008 12:44:3 Wat is een

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKSTER. Monuril 2000, granulaat voor drank Monuril 3000, granulaat voor drank. fosfomycine-trometamol

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKSTER. Monuril 2000, granulaat voor drank Monuril 3000, granulaat voor drank. fosfomycine-trometamol BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKSTER Monuril 2000, granulaat voor drank Monuril 3000, granulaat voor drank fosfomycine-trometamol Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken,

Nadere informatie

Prof. Dr. H.A.M. (Hein) Daanen. Warm Aanbevolen. Defensie en Veiligheid. Faculteit Bewegingswetenschappen, VU Amsterdam

Prof. Dr. H.A.M. (Hein) Daanen. Warm Aanbevolen. Defensie en Veiligheid. Faculteit Bewegingswetenschappen, VU Amsterdam Prof. Dr. H.A.M. (Hein) Daanen Warm Aanbevolen Defensie en Veiligheid Faculteit Bewegingswetenschappen, VU Amsterdam Overzicht TNO Thermoregulatie Warmtebalans Problemen met kou en hitte Normen 2 TNO is

Nadere informatie

InFoP 2. Informatie voor Familieleden omtrent Psychose. Inhoud. Inleiding

InFoP 2. Informatie voor Familieleden omtrent Psychose. Inhoud. Inleiding Informatie voor Familieleden omtrent Psychose InFoP 2 Inhoud Introductie Module I: Wat is een psychose? Module II: Psychose begrijpen? Module III: Behandeling van psychose de rol van medicatie? Module

Nadere informatie

Prednison (corticosteroïden)

Prednison (corticosteroïden) Prednison (corticosteroïden) Uw behandelend maag-darm-leverarts heeft u Prednison voorgeschreven in verband met een ontstekingsziekte van de darm. Deze folder geeft informatie over dit geneesmiddel. Heeft

Nadere informatie

Cyclofosfamide. Cycloblastine, Endoxan. Sterk in beweging

Cyclofosfamide. Cycloblastine, Endoxan. Sterk in beweging Cyclofosfamide Cycloblastine, Endoxan Sterk in beweging Inhoudsopgave Inleiding 3 Wat is Cyclofosfamide 3 Wanneer krijgt u Cyclofosfamide? 3 Hoe krijgt u Cyclofosfamide? 3 Bijwerkingen 4 Korte termijn

Nadere informatie

De rol van voeding bij darmkanker

De rol van voeding bij darmkanker De rol van voeding bij darmkanker Stefanie Mortier Oncologisch centrum 26 maart 2015 Inhoud 1. Oorzaken 2. Preventie 3. De nog niet behandelde patiënt 4. Radio- en chemotherapie 5. Chirurgie 6. Herstel,

Nadere informatie

Gastro-enteritis bij kinderen

Gastro-enteritis bij kinderen Gastro-enteritis bij kinderen Acute ontsteking van maag- en darmwand Albert Schweitzer ziekenhuis colofon Kinderafdeling februari 2015 pavo 0489 Inleiding U heeft van de arts gehoord dat uw kind opgenomen

Nadere informatie

Glaucoom. Wat is glaucoom. Oorzaak

Glaucoom. Wat is glaucoom. Oorzaak Wat is glaucoom Glaucoom is een oogziekte waarbij de zenuwvezels van de oogzenuw geleidelijk aan verloren gaan. Deze zenuwvezels verbinden het netvlies met de hersenen. Door het verloren gaan van de zenuwvezels

Nadere informatie

Prednison/ Prednisolon (corticosteroïden) bij reumatische aandoeningen

Prednison/ Prednisolon (corticosteroïden) bij reumatische aandoeningen Prednison/ Prednisolon (corticosteroïden) bij reumatische aandoeningen Uw behandelend arts heeft aangegeven u met het geneesmiddel prednison te willen gaan behandelen. Deze folder geeft informatie over

Nadere informatie

(Sport)voeding voor hardlopers! Jolanda Donk, Sportdiëtist

(Sport)voeding voor hardlopers! Jolanda Donk, Sportdiëtist (Sport)voeding voor hardlopers! Jolanda Donk, Sportdiëtist Opzet van de presentatie Brandstofgebruik bij langdurige inspanning Vochtbehoefte Voeding VOOR inspanning Voeding TIJDENS inspanning Voeding NA

Nadere informatie

Dagboek Hartfalen. Thoraxcentrum Dagboek hartfalen

Dagboek Hartfalen. Thoraxcentrum Dagboek hartfalen Dagboek Hartfalen Dit dagboek hartfalen heeft u gedownload op de website van het UMCG (www.umcg.nl). Het dagboek is zowel voor u als voor de betrokken hulpverleners een belangrijk hulpmiddel. Om ervoor

Nadere informatie

Uw behandeling met YERVOY (ipilimumab)

Uw behandeling met YERVOY (ipilimumab) Uw behandeling met YERVOY (ipilimumab) Patiëntenfolder YERVOY is onderworpen aan aanvullende monitoring. U wordt verzocht alle vermoedelijke bijwerkingen te melden. Dit educatieve materiaal is een verplichte

Nadere informatie

JINARC (tolvaptan) Voorlichtingsbrochure voor patiënten. Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring.

JINARC (tolvaptan) Voorlichtingsbrochure voor patiënten. Dit geneesmiddel is onderworpen aan aanvullende monitoring. De Europese gezondheidsautoriteiten hebben bepaalde voorwaarden verbonden aan het in de handel brengen van het geneesmiddel JINARC. Het verplicht plan voor risicobeperking in België, waarvan deze informatie

Nadere informatie

Arava. Leflunomide. Sterk in beweging

Arava. Leflunomide. Sterk in beweging Arava Leflunomide Sterk in beweging Inhoudsopgave Werking 3 Gebruik 3 Bijverschijnselen 4 Gebruik bij zwangerschapswens 5 Gebruik naast andere medicijnen 5 Vaccinaties 5 Sint Maartenskliniek 7 Colofon

Nadere informatie

Algemene aanwijzingen voor een veilig geneesmiddelen gebruik

Algemene aanwijzingen voor een veilig geneesmiddelen gebruik Lundbeck B.V. Herikerbergweg 100 1101 CM AMSTERDAM 020-6971901 TRUXAL Informatie voor de gebruiker. Algemene aanwijzingen voor een veilig geneesmiddelen gebruik - Lees deze bijsluiter zorgvuldig, ook als

Nadere informatie

Deel IB (Bijsluiter) Januari 2002 pagina 1 Lampren

Deel IB (Bijsluiter) Januari 2002 pagina 1 Lampren Deel IB (Bijsluiter) Januari 2002 pagina 1 U leest de bijsluitertekst van 100. Leest u deze bijsluiter alstublieft zorgvuldig door voordat u gebruikt, aangezien er belangrijke informatie in staat. Hierin

Nadere informatie

Wat is glaucoom. Oogdruk

Wat is glaucoom. Oogdruk Glaucoom Deze folder geeft in het kort weer wat glaucoom is en wat de gevolgen kunnen zijn van te hoge oogdruk. Tevens wordt aangegeven wat daaraan gedaan kan worden. Wat is glaucoom Glaucoom is een oogziekte

Nadere informatie

Regelmatig Afvlakking van het gevoelsleven: verlies van initiatief en activiteit, gevoel opgesloten te zitten, gevoel van leegte.

Regelmatig Afvlakking van het gevoelsleven: verlies van initiatief en activiteit, gevoel opgesloten te zitten, gevoel van leegte. Aripiprazol-capsules 1 mg Werking en toepassingen Wat doet dit medicijn en waarbij wordt het gebruikt? De werkzame stof in aripiprazol-capsules is aripiprazol. Dit geneesmiddel wordt gebruikt bij psychosen,

Nadere informatie

Wat is glaucoom... 1. Oogdruk... 1. Oorzaak... 3. Soorten glaucoom... 3. Diagnose... 5. De behandeling van glaucoom... 5

Wat is glaucoom... 1. Oogdruk... 1. Oorzaak... 3. Soorten glaucoom... 3. Diagnose... 5. De behandeling van glaucoom... 5 Glaucoom Inhoudsopgave Wat is glaucoom... 1 Oogdruk... 1 Oorzaak... 3 Soorten glaucoom... 3 Diagnose... 5 De behandeling van glaucoom... 5 Syndroom van Charles Bonnet = pseudohallucinaties... 7 Wat is

Nadere informatie

Prednison. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Prednison. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Prednison U heeft in overleg met uw behandelend arts besloten dat u voor uw reumatische klachten Prednison gaat gebruiken. In deze folder leest u meer over dit geneesmiddel. Neem altijd uw verzekeringsgegevens

Nadere informatie

Cyclofosfamide (Cycloblastine, Endoxan) bij reumatische aandoeningen

Cyclofosfamide (Cycloblastine, Endoxan) bij reumatische aandoeningen Cyclofosfamide (Cycloblastine, Endoxan) bij reumatische aandoeningen In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten het geneesmiddel cyclofosfamide te gebruiken. Deze folder geeft informatie over

Nadere informatie

Kinderneurologie.eu. www.kinderneurologie.eu. Ross-syndroom

Kinderneurologie.eu. www.kinderneurologie.eu. Ross-syndroom Ross-syndroom Wat is het Ross-syndroom? Het Ross syndroom is een aandoening waarbij kinderen aan een oog een kleinere pupil hebben in combinatie met een rode verkleuring en verminderd zweten van dezelfde

Nadere informatie

Feline infectieuze peritonitis (FIP), Besmettelijke buikvliesontsteking bij katten

Feline infectieuze peritonitis (FIP), Besmettelijke buikvliesontsteking bij katten Omschrijving Oorzaken Verschijnselen Diagnose Therapie Prognose Omschrijving Feline infectieuze peritonitis (FIP) is een virale ziekte die schade toebrengt aan verschillende lichaamsweefsels. Twee vormen

Nadere informatie

Inflammatoire darmontsteking (IBD), maagdarmontsteking bij honden en katten

Inflammatoire darmontsteking (IBD), maagdarmontsteking bij honden en katten Omschrijving Oorzaken Verschijnselen Diagnose Therapie Prognose Omschrijving Inflammatoire (ontsteking) van darmziekten (IBD) is een groep van gastro-intestinale (maagdarm) ziekten waarbij ontstekingen

Nadere informatie

Het belang van vocht- en natriumopname voor sporters

Het belang van vocht- en natriumopname voor sporters Het belang van vocht- en natriumopname voor sporters Eerst enkele weetjes: Vocht (=lichaamswater) is het belangrijkste bestanddeel van ons lichaam Afhankelijk van je leeftijd, gewicht, lichaamssamenstelling

Nadere informatie

Samenstelling Symmetrel capsules bevatten 100 mg amantadinehydrochloride. Symmetrel stroop bevat 50 mg amantadinehydrochloride per 5 ml.

Samenstelling Symmetrel capsules bevatten 100 mg amantadinehydrochloride. Symmetrel stroop bevat 50 mg amantadinehydrochloride per 5 ml. Symmetrel Novartis Pharma B.V. Postbus 241 6800 LZ Arnhem Telefoon 026-37 82 111 U leest de bijsluitertekst van Symmetrel. Leest u deze bijsluiter alstublieft zorgvuldig door voordat u Symmetrel gebruikt,

Nadere informatie