Patiënteninformatie. Hartfalen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Patiënteninformatie. Hartfalen"

Transcriptie

1 Patiënteninformatie Hartfalen

2 Inhoud Inleiding... 3 Informatie over het ziektebeeld: hartfalen... 3 Wat is hartfalen?... 3 Wat zijn de symptomen?... 4 Wat zijn de oorzaken?... 5 Behandeling van hartfalen... 5 Medicatie... 5 Hartoperatie... 5 Hartrevalidatie... 6 Pacemaker... 6 Harttransplantatie... 6 Tips en adviezen... 6 Hoe leven met hartfalen?... 6 Tot slot... 7 Wie contacteren bij vragen of problemen?... 7

3 Inleiding Deze brochure geeft u meer uitleg over hartfalen en hoe dit kan behandeld worden. Heeft u na het lezen van deze brochure nog vragen? Aarzel dan zeker niet om deze te stellen. Uw arts en verpleegkundigen zullen u graag meer uitleg geven. Gelieve deze brochure mee te brengen als u naar het ziekenhuis komt. Informatie over het ziektebeeld: hartfalen Wat is hartfalen? Om hartfalen te kunnen begrijpen, is het goed te weten hoe het hart werkt. Het hart is een spier. Een holle spier, om iets preciezer te zijn. Eigenlijk heeft het hart een simpele functie: bloed door het lichaam pompen. Als het hart ontspant, vult het zich met bloed. Daarna trekt het hart zich samen en wordt het bloed het lichaam ingepompt. Hoe krachtiger de hartspier, hoe beter het bloed wordt rondgepompt. Bij iemand met een klassieke vorm van hartfalen is de pompkracht van het hart verzwakt waardoor het bloed moeilijker wordt rondgepompt (zogenaamd systolisch hartfalen). In sommige gevallen blijft de pompkracht voldoende, maar kan het hart niet goed ontspannen waardoor de druk in de hartkamers verhoogt. Dit geeft aanleiding tot gelijkaardige symptomen (zogenaamd diastolisch hartfalen).

4 Wat zijn de symptomen? De symptomen bij hartfalen ontstaan meestal geleidelijk. Wanneer de diagnose is gesteld, kan men vaak door terug te gaan in de tijd enkele symptomen herkennen waar men aanvankelijk geen aandacht aan schonk. Kortademigheid Vermoeidheid bij inspanningen Moeilijk kunnen platliggen Prikkelhoest vooral bij platliggen Onverklaarde gewichtstoename Vage last in de bovenbuik, minder eetlust Dikke voeten Koude handen en voeten

5 Wat zijn de oorzaken? Meest voorkomende oorzaak in onze Westerse samenleving is een slechte doorbloeding van de kransslagaders. Hartfalen kan ontstaan na een hartinfarct waarbij een deel van de hartspier niet meer goed samentrekt. Andere oorzaken zijn: Kleplijden Onbehandelde hoge bloeddruk Genetische oorzaken (familiaal voorkomen) Toxisch (overmatig alcoholgebruik, bepaalde drugs, chemotherapeutica) Zeldzame oorzaken zoals sarcoïdose, ijzerstapeling, amyloïdose Idiopathisch (niet gekend) Behandeling van hartfalen Medicatie De hoeksteen van de behandeling is medicatie. Enerzijds zijn er geneesmiddelen die inwerken op de hormonale veranderingen die optreden bij hartfalen en als doel hebben de pompfunctie van het hart te ondersteunen, anderzijds zijn er diuretica (vochtafdrijvers) die de symptomen van overtollig vocht (in de benen, op de longen ) verminderen. De meeste hartfalenpatiënten hebben aldus een lijst met verschillende geneesmiddelen. Meest voorkomende nevenwerkingen van deze medicijnen zijn: bloeddrukdaling, invloed op de nierfunctie en zouten (natrium en kalium). Hartoperatie Soms kan een hartoperatie nodig zijn, bijvoorbeeld voor een klepherstel of een bypass (overbrugging).

6 Hartrevalidatie Hartrevalidatie is een bijkomende hoeksteen van de behandeling. Hierbij kunnen patiënten in groep maar volgens een individueel programma op een gecontroleerde manier fysieke activiteiten opbouwen. Dit gebeurt onder leiding van een team van kinesisten, een diëtiste, psychologe en een cardioloog. Het groepsgevoel is hier een sterke stimulans. Pacemaker Voor sommige patiënten die onvoldoende beterschap hebben is een speciale resynchronisatie-pacemaker een optie, waarbij de asynchrone samentrekking van verschillende delen van de hartspier meer synchroon kan verlopen. Soms wordt een implanteerbare defibrillator voorgesteld als het risico op gevaarlijke ritmestoornissen hoog wordt ingeschat. Harttransplantatie Voor een heel beperkt aantal patiënten is een doorverwijzing naar een centrum voor harttransplantatie een laatste optie. Tips en adviezen Hoe leven met hartfalen? Hartfalen moet u beschouwen als een chronische aandoening. Door de verminderde pompkracht van het hart heeft het lichaam de neiging van vocht op te houden. Dit komt door allerlei hormonale veranderingen en activatie van een deel van het autonome zenuwstelsel. Vochtinname Een eerste belangrijke pijler is dus opletten met de vochtinname. Deze beperking verschilt individueel van patiënt tot patiënt. Gemiddeld bedraagt dit ongeveer anderhalve liter per dag en dit omvat niet alleen dranken maar ook soep, koffie, enzovoort. Teveel alcohol kan een negatieve invloed hebben op de pompkracht van het hart en een maximum van 1 glas wijn of bier per dag wordt voorgesteld.

7 Zoutinname Ook de zoutinname dient beperkt te worden. Een gemiddelde Belg heeft een zoutinname van 9 à 10 g per dag. Voor hartfalenpatiënten is het advies zoutarm te eten en andere kruiden dan zout te gebruiken bij het koken. Gewichtscontrole Verder is het zelf opvolgen van het gewicht van het grootste belang om een vochtopstapeling snel te kunnen detecteren. Dit is immers niet altijd van buitenaf zichtbaar. Wegen dient best steeds te gebeuren s ochtends zonder kleding en op dezelfde weegschaal. Een gewichtstoename van 2 kg of meer over een tijdspanne van 3 dagen is verdacht voor vochtopstapeling en in overleg met uw huisarts of cardioloog zal de dosis vochtafdrijvers eventueel verhoogd worden. Psychologische aspecten Hartfalen vergt een aanpassing van de levensstijl en hierbij hoort een aanvaardings- en verwerkingsproces. Dit kan voor sommige mensen moeilijk zijn. Erover praten met lotgenoten kan helpen. Een goed begrip van de ziekte en een nauwgezet volgen van voorschriften van medicatie en levensstijl kan vaak voor goede resultaten zorgen! Tot slot Hebt u na het lezen van deze brochure nog vragen of opmerkingen, dan kunt u terecht bij uw behandelend arts. Wij hopen van harte dat deze brochure u meer duidelijkheid heeft geboden over hartfalen. Wie contacteren bij vragen of problemen? Dienst cardiologie Campus Sint-Elisabeth Rubensstraat Turnhout Secretariaat cardiologie:

8 AZ Turnhout vzw Campus Sint-Jozef Steenweg op Merksplas Turnhout Campus Sint-Elisabeth Rubensstraat Turnhout V.U. : Jo Leysen medisch directeur AZ Turnhout vzw Steenweg op Merksplas Turnhout

Hartfalen. Wat is het en hoe herken je het

Hartfalen. Wat is het en hoe herken je het Hartfalen Wat is het en hoe herken je het Hartfalen, onbekend en onderschat Hartfalen is de grote onbekende onder de hartziekten. Hartfalen klinkt misschien bekend in de oren. Het woord doet denken aan

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Stressecho. www.ccazt.be

Patiënteninformatie. Stressecho. www.ccazt.be Patiënteninformatie Stressecho www.ccazt.be Praktische informatie Afspraak Datum: Uur: / /.. u Medicatie die u moet stoppen voor het onderzoek en wanneer: Het is belangrijk dat u NUCHTER bent voor deze

Nadere informatie

Logboek Polikliniek hartfalen

Logboek Polikliniek hartfalen Logboek Polikliniek hartfalen Inleiding Uw cardioloog heeft u naar de hartfalenpolikliniek verwezen. De hartfalenverpleegkundige is er om u te begeleiden hoe u met uw hartklachten om kunt gaan. Hij/zij

Nadere informatie

Logboek. Polikliniek hartfalen

Logboek. Polikliniek hartfalen Logboek Polikliniek hartfalen Inleiding Uw cardioloog heeft u naar de hartfalenpolikliniek verwezen. De hartfalenverpleegkundige is er om u te begeleiden hoe u met uw hartklachten om kunt gaan. Hij/zij

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Hartrevalidatie

Patiënteninformatie. Hartrevalidatie Patiënteninformatie Hartrevalidatie Inhoud Inleiding... 3 Korte voorstelling van het team... 4 Wie komt in aanmerking voor hartrevalidatie?... 5 De doelstelling van hartrevalidatie... 5 Revalidatie tijdens

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Obesitastraining Eat-Fit

Patiënteninformatie. Obesitastraining Eat-Fit Patiënteninformatie Obesitastraining Eat-Fit Inhoud Inleiding... 2 Body Mass Index (BMI)... 2 Obesitas en fysieke activiteit... 2 Dieettherapie... 3 Operatie... 4 Onze obesitastraining Eat-Fit... 4 Persoonlijke

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Respiratoire revalidatie

Patiënteninformatie. Respiratoire revalidatie Patiënteninformatie Respiratoire revalidatie Inhoud Inleiding... 2 Voor wie is dit programma geschikt?... 2 Waarom is fysieke training zo belangrijk?... 2 Specifieke doelstellingen van de training... 4

Nadere informatie

Vermoeidheid & hartziekten

Vermoeidheid & hartziekten Vermoeidheid & hartziekten Menno Baars, cardioloog HartKliniek Nederland april 2014 Cardioloog van de nieuwe HartKliniek Nieuwe organisatie van eerstelijnscardiologiecentra Polikliniek & dagbehandeling

Nadere informatie

Chronisch Hartfalen. Wat is chronisch hartfalen?

Chronisch Hartfalen. Wat is chronisch hartfalen? Chronisch Hartfalen Wat is chronisch hartfalen? Omschrijving Hartfalen Hartfalen is een aandoening van het hart waarbij het hart niet meer in staat is om voldoende bloed uit te pompen en rond te pompen.

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Colpocystodefaecografie

Patiënteninformatie. Colpocystodefaecografie Patiënteninformatie Colpocystodefaecografie 2 Inhoud Inleiding... 4 Praktische informatie... 4 Omschrijving en doel van het onderzoek... 5 Voorbereiding op het onderzoek... 5 Verloop van het onderzoek...

Nadere informatie

Patiënteninformatie. CT sinussen of CT van de wervels

Patiënteninformatie. CT sinussen of CT van de wervels Patiënteninformatie CT sinussen of CT van de wervels 2 Inhoud Inleiding... 4 Praktische informatie... 4 Omschrijving en doel van het onderzoek... 5 Voorbereiding op het onderzoek... 5 Verloop van het onderzoek...

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Therapie VECTIBIX

Patiënteninformatie. Therapie VECTIBIX Patiënteninformatie Therapie VECTIBIX Inhoud Inleiding... 3 Omschrijving van uw therapie Vectibix... 3 Wat is Vectibix?... 3 Hoe wordt Vectibix toegediend?... 3 Waar wordt de therapie toegediend?... 4

Nadere informatie

Leefstijladviezen bij hartfalen

Leefstijladviezen bij hartfalen Leefstijladviezen bij hartfalen 1. Begrijp het belang van medicijnen De dagelijkse voorgeschreven hoeveelheid van de verschillende soorten medicijnen is essentieel voor een goede behandeling van hartfalen.

Nadere informatie

hartfalen polikliniek

hartfalen polikliniek Cardiologie hartfalen polikliniek 1 2 Inleiding Uw cardioloog heeft bij u de diagnose hartfalen gesteld. Hij verwijst u daarom door naar de hartfalenverpleegkundige op de poli cardiologie. In deze folder

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Vlekjes en flikkeringen

Patiënteninformatie. Vlekjes en flikkeringen Patiënteninformatie Vlekjes en flikkeringen Inhoud Inleiding... 3 Informatie over het ziektebeeld... 3 Oorzaken... 3 Verloop... 4 Verwikkelingen... 5 Risico s... 5 Flitsen... 5 Behandeling... 5 Tot slot...

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Therapie MABTHERA

Patiënteninformatie. Therapie MABTHERA Patiënteninformatie Therapie MABTHERA Inhoud Inhoud... 2 Inleiding... 3 Omschrijving van uw therapie MABTHERA... 3 Wat is Mabthera?... 3 Hoe wordt Mabthera toegediend?... 3 Waar wordt Mabthera toegediend?...

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Vermoeidheid bij kanker

Patiënteninformatie. Vermoeidheid bij kanker Patiënteninformatie Vermoeidheid bij kanker 2 Inhoud Inleiding... 4 Informatie over het ziektebeeld vermoeidheid bij kanker... 4 Tips en adviezen... 5 Wanneer uw arts raadplegen?... 6 Informatiesessies...

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Orale anticoagulantia Vitamine K-antagonisten Marcoumar, Marevan, Sintrom

Patiënteninformatie. Orale anticoagulantia Vitamine K-antagonisten Marcoumar, Marevan, Sintrom Patiënteninformatie Orale anticoagulantia Vitamine K-antagonisten Marcoumar, Marevan, Sintrom 2 Inhoud Inleiding... 4 Werking vitamine K-antagonisten... 4 Hoe wordt het geneesmiddel ingenomen?... 4 Wanneer

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Obesitastraining Eat-Fit

Patiënteninformatie. Obesitastraining Eat-Fit Patiënteninformatie Obesitastraining Eat-Fit 1 Inhoud Inleiding... 3 Body Mass Index (BMI)... 3 Obesitas en fysieke activiteit... 3 Dieettherapie... 4 Operatie... 5 Onze obesitastraining Eat-Fit... 5 Het

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Oogdruppels en oogzalf

Patiënteninformatie. Oogdruppels en oogzalf Patiënteninformatie Oogdruppels en oogzalf Inhoud Inhoud... 2 Inleiding... 3 Doel van oogdruppels en oogzalf... 3 Waar moet u op letten?... 3 Contactlenzen... 4 Dosering en tijden... 5 Tips over druppels...

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Pijnmeting bij volwassenen (na een chirurgische ingreep)

Patiënteninformatie. Pijnmeting bij volwassenen (na een chirurgische ingreep) Patiënteninformatie Pijnmeting bij volwassenen (na een chirurgische ingreep) Inhoud Inleiding... 3 Doel van de pijnmeting... 3 Meten van pijn... 4 Pijnmeting via een cijfer... 4 Pijnmeting met een latje...

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Tilttest.

Patiënteninformatie. Tilttest. 1 Patiënteninformatie Tilttest www.ccazt.be 2 Praktische informatie Afspraak Datum: Uur: / /.. u Aandachtspunt: Het is belangrijk dat u NUCHTER bent voor deze test! 3 Inhoud Inleiding... 4 Wat is een Tilttest?...

Nadere informatie

P A T I Ë N T E N I N F O R M A T I E

P A T I Ë N T E N I N F O R M A T I E Hartfalenpolikliniek algemene informatie P A T I Ë N T E N I N F O R M A T I E Inleiding Uw cardioloog heeft bij u de diagnose hartfalen gesteld en u verwezen naar het hartfalenspreekuur. In deze brochure

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Doorliggen voorkomen

Patiënteninformatie. Doorliggen voorkomen Patiënteninformatie Doorliggen voorkomen 2 Inhoud Inleiding... 4 Informatie over doorligwonden... 4 Wat is een doorligwonde?... 4 Waar komen doorligwonden voor?... 4 Voorkomen van doorligwonden... 5 Wat

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Hydrotherapie

Patiënteninformatie. Hydrotherapie Patiënteninformatie Hydrotherapie Inhoud Inleiding... 3 Wat is hydrotherapie?... 3 Hydrotherapie: voor wie?... 4 Hoe verlopen de hydrotherapiesessies?... 4 Wat zijn de voordelen van hydrotherapie?... 4

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Cardio CT

Patiënteninformatie. Cardio CT Patiënteninformatie Cardio CT Inhoud Inleiding... 3 Praktische informatie... 3 Omschrijving en doel van het onderzoek... 4 Voorbereiding op het onderzoek... 4 Algemeen... 4 Op de dienst cardiologie (2

Nadere informatie

Hartfalen. Decompensatio cordis

Hartfalen. Decompensatio cordis Hartfalen Decompensatio cordis Door een verminderde pompfunctie van uw hart bent u op dit moment onder behandeling van de cardioloog. Deze folder geeft u uitleg over de aard en de oorzaak van uw klachten.

Nadere informatie

Patiënteninformatie. energiek

Patiënteninformatie. energiek Patiënteninformatie energiek Inhoud energiek na kanker... 2 energiek : een revalidatieprogramma uit 3 delen... 2 Fysieke revalidatie... 3 Psychosociale revalidatie... 3 Welk resultaat bereikt u met energiek?...

Nadere informatie

Inleiding. Meer informatie over gastro-enteritis. Behandeling van gastro-enteritis

Inleiding. Meer informatie over gastro-enteritis. Behandeling van gastro-enteritis 1 Inhoud Inleiding... 3 Meer informatie over gastro-enteritis... 3 Behandeling van gastro-enteritis... 3 Maatregelen tijdens het verblijf in het ziekenhuis... 4 Tot slot... 4 Persoonlijke notities / vragen...

Nadere informatie

Polikliniek cardiologie. Patiëntendagboek

Polikliniek cardiologie. Patiëntendagboek Polikliniek cardiologie Patiëntendagboek Dit dagboek is eigendom van: (patiëntenstikker) Neem dit boekje mee bij ieder bezoek aan de arts of verpleegkundige. 1 Inhoud Pagina Bereikbaarheid 3 Waarom dit

Nadere informatie

Sticker patiënt. Neem bij ieder bezoek op de polikliniek uw recente medicijnlijst en dit info boekje mee!

Sticker patiënt. Neem bij ieder bezoek op de polikliniek uw recente medicijnlijst en dit info boekje mee! Hartfalenpolikliniek Uw eigen gegevens: Sticker patiënt Contactpersoon:... Apotheek:... Neem bij ieder bezoek op de polikliniek uw recente medicijnlijst en dit info boekje mee! Inleiding U bent door de

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Prostaatbioptname

Patiënteninformatie. Prostaatbioptname Patiënteninformatie Prostaatbioptname 2 Inhoud Inleiding... 4 Omschrijving en doel van de behandeling... 4 Waarom een prostaatbioptname?... 4 Voorbereiding... 5 Medicatie... 5 Anesthesist... 5 Verloop

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Adviezen bij borstbestraling. Centrum voor oncologie Radiotherapie

Patiënteninformatie. Adviezen bij borstbestraling. Centrum voor oncologie Radiotherapie Patiënteninformatie Adviezen bij borstbestraling Centrum voor oncologie Radiotherapie Inhoud Inhoud... 2 Inleiding... 3 Adviezen bij borstbestraling... 3 Huidreacties... 3 Sliklast... 5 Vochtopstapeling

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Acute verwardheid

Patiënteninformatie. Acute verwardheid Patiënteninformatie Acute verwardheid Inhoud Inleiding... 3 Wat is acute verwardheid of delirium?... 3 Hoe wordt een delirium behandeld?... 4 Hoe kunt u uw familielid helpen?... 4 Medicatie... 4 Drinken

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Angio CT

Patiënteninformatie. Angio CT Patiënteninformatie Angio CT 2 Inhoud Inleiding... 4 Praktische informatie... 4 Omschrijving en doel van het onderzoek... 5 Voorbereiding op het onderzoek... 5 Verloop van het onderzoek... 5 Verloop na

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Herceptin

Patiënteninformatie. Herceptin Patiënteninformatie Herceptin 2 Inhoud Inleiding... 4 Omschrijving en doel van de behandeling... 4 Wat is Herceptin?... 4 Hoe wordt Herceptin toegediend?... 4 Waar wordt de therapie toegediend?... 4 Verwikkelingen...

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Een behandeling met Multigam

Patiënteninformatie. Een behandeling met Multigam Patiënteninformatie Een behandeling met Multigam Naam: Gewicht: kg Leeftijd:..jaar VOORONDERZOEKEN....... EERSTE INFUUS OP. 2 Waar moet u zijn? De behandeling gaat door in AZ Turnhout Campus Sint-Jozef

Nadere informatie

Patiënteninformatie. PDT-behandeling (Fotodynamische therapie)

Patiënteninformatie. PDT-behandeling (Fotodynamische therapie) Patiënteninformatie PDT-behandeling (Fotodynamische therapie) Inhoud Inleiding... 3 Omschrijving en doel van de behandeling... 3 Voorbereiding op de behandeling... 4 Verloop van de behandeling... 4 Verloop

Nadere informatie

Hartfalen. Cardiologie. Hartfalen persoonlijk boekje. Persoonlijke boekje. Persoonlijke gegevens. Naam. Geboortedatum. Adres. Postcode.

Hartfalen. Cardiologie. Hartfalen persoonlijk boekje. Persoonlijke boekje. Persoonlijke gegevens. Naam. Geboortedatum. Adres. Postcode. Cardiologie Hartfalen Persoonlijke boekje Hartfalen persoonlijk boekje Naam Geboortedatum Persoonlijke gegevens Adres Postcode Woonplaats Telefoonnummer Bellen in nood! Huisarts Cardioloog Apotheek Inhoud

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Veneus Ulcus

Patiënteninformatie. Veneus Ulcus Patiënteninformatie Veneus Ulcus Inhoud Inleiding... 4 Wat is een veneus ulcus?... 4 Hoe ziet een veneus ulcus eruit?... 5 Hoe wordt de wonde behandeld?... 5 Huid... 6 Wonde... 6 Wat kunt u zelf doen?...

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Pijnregistratie bij chronische pijnpatiënten

Patiënteninformatie. Pijnregistratie bij chronische pijnpatiënten Patiënteninformatie Pijnregistratie bij chronische pijnpatiënten 2 Inhoud Inleiding... 4 Pijn beïnvloedt de levenskwaliteit... 4 Pijnregistratie via een cijfer... 5 Een pijnscore van 0 tot 10... 5 Pijnscores

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Multidisciplinaire revalidatie: fibromyalgie Fibro move

Patiënteninformatie. Multidisciplinaire revalidatie: fibromyalgie Fibro move Patiënteninformatie Multidisciplinaire revalidatie: fibromyalgie Fibro move 2 Inhoud Inhoud... 3 Inleiding... 5 Algemene informatie... 5 Voor wie is deze revalidatie bedoeld?... 5 Hoe kan je deelnemen?...

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Multidisciplinaire soft rugrevalidatie

Patiënteninformatie. Multidisciplinaire soft rugrevalidatie Patiënteninformatie Multidisciplinaire soft rugrevalidatie Inhoud Inhoud... 2 Inleiding... 3 Informatie over multidisciplinaire soft rugrevalidatie... 3 Voor wie is deze revalidatie bedoeld?... 4 Waarom

Nadere informatie

Polikliniek hartfalen

Polikliniek hartfalen Polikliniek hartfalen U bent onder behandeling bij het Hartcentrum van het Radboudumc. Tijdens uw ziekenhuisopname of uw bezoek aan de polikliniek wordt u gevraagd om verdere controles via de Hartfalenpolikliniek

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Prostaatoperatie TURP

Patiënteninformatie. Prostaatoperatie TURP Patiënteninformatie Prostaatoperatie TURP 2 Inhoud Inleiding... 4 Informatie over het ziektebeeld... 4 Goedaardige vergroting van de prostaat... 4 Voorbereiding op de ingreep... 6 Enkele dagen voor opname

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Adviezen bij onderbuikbestraling vrouw

Patiënteninformatie. Adviezen bij onderbuikbestraling vrouw Patiënteninformatie Adviezen bij onderbuikbestraling vrouw Inhoud Inleiding... 3 Adviezen bij onderbuikbestraling... 3 Huidreacties... 3 Buikpijn, krampen en diarree... 4 Moeilijkheden bij het plassen...

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Laag-vacuümdrainage systeem

Patiënteninformatie. Laag-vacuümdrainage systeem Patiënteninformatie Laag-vacuümdrainage systeem Inhoud Inleiding... 3 Omschrijving en doel van de behandeling... 3 Controle van laag-vacuümdrainage... 3 De hoeveelheid wondvocht... 3 Leegmaken van het

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Sessies voor personen met langdurige pijn

Patiënteninformatie. Sessies voor personen met langdurige pijn Patiënteninformatie Sessies voor personen met langdurige pijn Wat doet de pijnkliniek? Het Multidisciplinair Pijn Team (of de pijnkliniek ) bekijkt chronische pijn vanuit verschillende invalshoeken. De

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Verzorging na open sinus

Patiënteninformatie. Verzorging na open sinus Patiënteninformatie Verzorging na open sinus Inhoud Inleiding... 3 Behandeling van een open sinus... 3 Verloop na de behandeling... 4 Medicamenten... 4 Mondverzorging... 5 Adviezen... 5 Wie contacteren

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Adviezen bij onderbuikbestraling man

Patiënteninformatie. Adviezen bij onderbuikbestraling man Patiënteninformatie Adviezen bij onderbuikbestraling man Inhoud Inhoud... 2 Inleiding... 3 Nevenwerkingen... 3 Tot slot... 6 Wie contacteren bij vragen / problemen?... 6 Persoonlijke notities / vragen...

Nadere informatie

Cardiologie. Informatie voor patiënten met hartfalen. Afdeling: Onderwerp:

Cardiologie. Informatie voor patiënten met hartfalen. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Cardiologie Informatie voor patiënten met hartfalen 1 Inhoudsopgave Informatie voor patiënten met hartfalen 3 Klachten en verschijnselen 3 Het leven met hartfalen 3 Door wie wordt

Nadere informatie

Dagboek Hartfalen. Thoraxcentrum Dagboek hartfalen

Dagboek Hartfalen. Thoraxcentrum Dagboek hartfalen Dagboek Hartfalen Dit dagboek hartfalen heeft u gedownload op de website van het UMCG (www.umcg.nl). Het dagboek is zowel voor u als voor de betrokken hulpverleners een belangrijk hulpmiddel. Om ervoor

Nadere informatie

Goed leven met hartfalen?! 26 juni 2012 Mgm Kolff-Kamphuis

Goed leven met hartfalen?! 26 juni 2012 Mgm Kolff-Kamphuis Goed leven met hartfalen?! 26 juni 2012 Mgm Kolff-Kamphuis Komt iemand bij de dokter.. Heb ik hartfalen? Indeling + Definitie + Statistiek + Oorzaken + Onderzoek + Behandeling: medicatie leefregels CABG/klepoperatie

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Vacuümtherapie tijdens uw hospitalisatie

Patiënteninformatie. Vacuümtherapie tijdens uw hospitalisatie Patiënteninformatie Vacuümtherapie tijdens uw hospitalisatie Inhoud Inleiding... 3 Omschrijving en doel van de procedure / behandeling... 3 Verloop van de procedure / behandeling... 4 Hoe werkt V.A.C.

Nadere informatie

Inleiding. Wat is hartfalen? De oorzaken

Inleiding. Wat is hartfalen? De oorzaken Hartfalen Inleiding De arts heeft met u besproken dat u hartfalen heeft. In deze folder leest u meer over hartfalen. U leest onder andere over de oorzaken, de behandeling en wat u zelf kunt doen om uw

Nadere informatie

komt terug naar het hart in de linkerboezem, dan naar de linkerkamer en het hele proces begint opnieuw (afb. 1).

komt terug naar het hart in de linkerboezem, dan naar de linkerkamer en het hele proces begint opnieuw (afb. 1). Hartfalen anatomie Het hart is een spier die als een pomp werkt. Het hart pompt het bloed met zuurstof en voedingstoffen via de slagader naar alle delen van het lichaam. Afvalstoffen worden via het bloed

Nadere informatie

CARDIOLOGIE. Zelf kunt u dagelijks uw gewicht opschrijven. Ook als uw bloeddruk en pols zijn opgemeten, kunnen deze waarden worden genoteerd.

CARDIOLOGIE. Zelf kunt u dagelijks uw gewicht opschrijven. Ook als uw bloeddruk en pols zijn opgemeten, kunnen deze waarden worden genoteerd. CARDIOLOGIE Hartfalendagboek In dit hartfalendagboek worden gegevens genoteerd over uw gezondheid. Het dagboek helpt u en uw hulpverleners om inzicht te krijgen in uw lichamelijke conditie en het verloop

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Trans oesophagale echocardiografie (TEE)

Patiënteninformatie. Trans oesophagale echocardiografie (TEE) Patiënteninformatie Trans oesophagale echocardiografie (TEE) 2 Inhoud Inleiding... 4 Praktische informatie... 4 Omschrijving en doel van het onderzoek... 4 Voorbereiding op het onderzoek... 5 Verloop van

Nadere informatie

Trainingsprogramma hartfalen afdeling fysiotherapie

Trainingsprogramma hartfalen afdeling fysiotherapie Trainingsprogramma hartfalen afdeling fysiotherapie 1 Inleiding In deze folder kunt u lezen wat hartfalen is en wat de gevolgen hiervan zijn op uw dagelijkse activiteiten. En u kunt lezen wat het trainingsprogramma

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Leverbiopsie

Patiënteninformatie. Leverbiopsie Patiënteninformatie Leverbiopsie Inhoud Inleiding... 3 Doel van het onderzoek... 3 Voorbereiding op het onderzoek... 3 Verloop van het onderzoek... 4 Na het onderzoek... 4 Mogelijke verwikkelingen... 4

Nadere informatie

Omschrijving en doel van het onderzoek

Omschrijving en doel van het onderzoek 1 Inhoud Inleiding... 3 Praktische informatie... 3 Omschrijving en doel van het onderzoek... 3 Voorbereiding op het onderzoek... 3 Verloop van het onderzoek... 4 Voorbereiding... 4 Het eigenlijke onderzoek...

Nadere informatie

Hartfalen. Duo-avonden 20-4-2015. Jaco Houtgraaf, cardioloog

Hartfalen. Duo-avonden 20-4-2015. Jaco Houtgraaf, cardioloog Hartfalen Duo-avonden 20-4-2015 Jaco Houtgraaf, cardioloog Opbouw presentatie Inleiding Wat is het? Hoe ziet het eruit? Hoe ontstaat het? Behandeling Waar op te letten? Symptomen / klachten / dieet / vocht

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Lumbale epidurale infiltratie

Patiënteninformatie. Lumbale epidurale infiltratie Patiënteninformatie Lumbale epidurale infiltratie Inhoud Inleiding... 3 Omschrijving en doel van de behandeling... 3 Voorbereiding op de behandeling... 3 Verloop van de behandeling... 4 Vooraf... 4 De

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Leflunomide (Arava ) Voorgeschreven door de reumatoloog

Patiënteninformatie. Leflunomide (Arava ) Voorgeschreven door de reumatoloog Patiënteninformatie Leflunomide (Arava ) Voorgeschreven door de reumatoloog Inhoud Inleiding... 3 Werking van leflunomide... 3 Het gebruik van leflunomide... 3 Bijwerkingen... 4 Controle... 4 Vruchtbaarheid,

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Welkom op de afdeling pneumologie

Patiënteninformatie. Welkom op de afdeling pneumologie Patiënteninformatie Welkom op de afdeling pneumologie 2 Inhoud Inhoud... 3 Welkom op onze dienst... 5 Wie zijn we en wat doen we... 5 Voorstelling van het multidisciplinair team... 5 Medisch team... 5

Nadere informatie

Inleiding. Informatie over het rotavirus. Besmetting met het virus

Inleiding. Informatie over het rotavirus. Besmetting met het virus 1 Inhoud Inleiding... 3 Informatie over het rotavirus... 3 Besmetting met het virus... 3 Verloop van het virus... 4 Behandeling van het rotavirus... 5 Tot slot... 5 Persoonlijke notities / vragen... 5

Nadere informatie

Zorg bij hart- en vaatziekten

Zorg bij hart- en vaatziekten Zorg bij hart- en vaatziekten Inhoud Klachten en symptomen 3 Oorzaken 4 Wanneer moet je een arts raadplegen 4 Voorkomen van hart- en vaatziekten 5 Wat kun je er zelf aan doen 6 Geneesmiddelen 6 De Hartstichting

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Clostridium difficile

Patiënteninformatie. Clostridium difficile Patiënteninformatie Clostridium difficile Inhoud Inleiding... 3 Informatie over Clostridium difficile... 3 Wat is Clostridium difficile?... 3 Clostridium difficile is besmettelijk... 3 Hoe wordt Clostridium

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Virtuele coloscopie

Patiënteninformatie. Virtuele coloscopie Patiënteninformatie Virtuele coloscopie 2 Inhoud Inleiding... 5 Praktische informatie... 5 Omschrijving en doel van het onderzoek... 6 Voorbereiding op het onderzoek... 6 2 dagen voor het onderzoek...

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Slokdarmmanometrie met 24 uur ph-metrie

Patiënteninformatie. Slokdarmmanometrie met 24 uur ph-metrie Patiënteninformatie Slokdarmmanometrie met 24 uur ph-metrie Inhoud Inleiding... 3 Doel van het onderzoek... 3 Voorbereiding op het onderzoek... 3 Verloop van het onderzoek... 4 Wat wordt van u verwacht?...

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Richtlijnen voor familie en patiënt in verband met excreta na chemotherapie

Patiënteninformatie. Richtlijnen voor familie en patiënt in verband met excreta na chemotherapie Patiënteninformatie Richtlijnen voor familie en patiënt in verband met excreta na chemotherapie 2 Inhoud Inleiding... 5 Omschrijving en doel van de procedure / behandeling... 5 Richtlijnen... 5 Vermijd

Nadere informatie

Vochtbalans bij de cardiologische patiënt

Vochtbalans bij de cardiologische patiënt Vochtbalans bij de cardiologische patiënt Voor uw behandeling is het belangrijk dat er per dag wordt opgeschreven hoeveel u drinkt en plast. Dit noemen we het bijhouden van uw vochtbalans. In deze folder

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Mondverzorging bij chemotherapie

Patiënteninformatie. Mondverzorging bij chemotherapie Patiënteninformatie Mondverzorging bij chemotherapie Inhoud Inleiding... 3 Informatie over mondverzorging bij chemotherapie... 3 Tips en adviezen... 3 Wat kunt u zelf doen voor een goede mondverzorging

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Wondroos

Patiënteninformatie. Wondroos Patiënteninformatie Wondroos Inhoud Inleiding... 3 Wat is wondroos?... 3 Hoe ontstaat wondroos?... 3 Waar komt wondroos voor?... 3 Wat zijn de tekens van wondroos?... 3 Hoe wordt wondroos behandeld?...

Nadere informatie

Leefregels bij hartfalen

Leefregels bij hartfalen Leefregels bij hartfalen Leefregels bij hartfalen Deze informatie gaat over de leefregels bij hartfalen. Dit is een belangrijk onderdeel bij de behandeling. U kunt het verloop van hartfalen beïnvloeden

Nadere informatie

Omschrijving en doel van de behandeling

Omschrijving en doel van de behandeling 1 Inhoud Inleiding... 3 Omschrijving en doel van de behandeling... 3 Verloop van de behandeling... 3 Maagsonde... 3 Het inbrengen van de sonde... 4 Voeding tijdens de darmspoeling... 5 Verloop na de behandeling...

Nadere informatie

Naam:.. Bereikbaar op maandag, dinsdag, woensdag oneven weken, donderdag en vrijdag.

Naam:.. Bereikbaar op maandag, dinsdag, woensdag oneven weken, donderdag en vrijdag. Dagboek Hartfalenpolikliniek Naam:.. Telefoon: (075) 65074 50 Spoedlijn: (075 650 78 90 Bereikbaar op maandag, dinsdag, woensdag oneven weken, donderdag en vrijdag. Inhoud 1. Persoonlijke richtlijnen 3

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Hydroxychloroquine (Plaquenil ) Voorgeschreven door de reumatoloog

Patiënteninformatie. Hydroxychloroquine (Plaquenil ) Voorgeschreven door de reumatoloog Patiënteninformatie Hydroxychloroquine (Plaquenil ) Voorgeschreven door de reumatoloog Inhoud Inleiding... 3 Werking en toepassing... 3 Het gebruik van hydroxychloroquine... 3 Bijwerkingen... 4 Controle...

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Het belang van een goede handhygiëne. Ook u kunt helpen bij het voorkomen van ziekenhuisinfecties!

Patiënteninformatie. Het belang van een goede handhygiëne. Ook u kunt helpen bij het voorkomen van ziekenhuisinfecties! Patiënteninformatie Het belang van een goede handhygiëne Ook u kunt helpen bij het voorkomen van ziekenhuisinfecties! Inleiding Deze brochure geeft u meer uitleg over het belang dat wij in AZ Turnhout

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Therapie CETUXIMAB

Patiënteninformatie. Therapie CETUXIMAB Patiënteninformatie Therapie CETUXIMAB Inhoud Inleiding... 3 Samenstelling van uw therapie CETUXIMAB... 3 Verloop van de therapie... 3 Belangrijk om te weten... 4 Mogelijke nevenwerkingen van Erbitux...

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Vakantiedialyse

Patiënteninformatie. Vakantiedialyse Patiënteninformatie Vakantiedialyse 2 Inhoud Inleiding... 4 Aanvraag vakantiedialyse... 4 Praktische zaken van vakantiedialyse... 4 Wie regelt de contacten met het vakantie dialysecentrum?... 4 Vervoersregeling...

Nadere informatie

dagboek hartfalen eigendom van: naam adres telefoonnummer huisarts apotheek cardioloog hartfalen verpleegkundigen MCA

dagboek hartfalen eigendom van: naam adres telefoonnummer huisarts apotheek cardioloog hartfalen verpleegkundigen MCA dagboek hartfalen eigendom van: naam adres postcode plaats telefoonnummer huisarts apotheek cardioloog hartfalen verpleegkundigen MCA Bij verlies wordt de vinder verzocht contact op te nemen met de eigenaar

Nadere informatie

Dagboek hartfalen. Cardiologie. gemini-ziekenhuis.nl

Dagboek hartfalen. Cardiologie. gemini-ziekenhuis.nl Cardiologie gemini-ziekenhuis.nl Inhoudsopgave 1. Wat is hartfalen? 2. Waarom dit dagboek? 3. Persoonlijke richtlijnen 4. De basisregels 5. Wat doet u bij klachten? 6. Wie kunt u bereiken bij vragen en/of

Nadere informatie

Patiënteninformatie (CPE)

Patiënteninformatie (CPE) Patiënteninformatie Carbapenemaseproducerende enterobacteriën (CPE) Inhoud Inhoud... 2 Inleiding... 3 Informatie over CPE... 3 Wat zijn enterobacteriën?... 3 Wat zijn Carbapenemase-Producerende Enterobacteriën

Nadere informatie

Wegname neusamandelen (adenotomie)

Wegname neusamandelen (adenotomie) 1 Inleiding In deze brochure vindt u enkele adviezen voor de ingreep die uw kind heeft ondergaan. Het is belangrijk deze adviezen goed op te volgen tot u voor eventuele controle bij uw huisarts of behandelend

Nadere informatie

Dagboek Chronisch hartfalen

Dagboek Chronisch hartfalen Dagboek Chronisch hartfalen Van:. S.v.p. dit boekje meenemen bij bezoek arts of verpleegkundige Inhoudsopgave Namen, telefoonnummers en werktijden... 1 Dagboek Chronisch hartfalen... 2 Persoonlijke richtlijnen...

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Longoperaties

Patiënteninformatie. Longoperaties Patiënteninformatie Longoperaties Inhoud Praktische informatie... 3 Inleiding... 3 Informatie over het ziektebeeld... 4 De longen... 4 Waarom een longoperatie?... 5 Voorbereiding op de ingreep... 6 Voorbereiding

Nadere informatie

1. Inleiding 3 2. Hartfalenpolikliniek 4 3. Folder Hartfalen, wat is dat? 5 4. Medicijnen 6 5. Dieet 7 6. Folder Dieet bij hartfalen 8 7.

1. Inleiding 3 2. Hartfalenpolikliniek 4 3. Folder Hartfalen, wat is dat? 5 4. Medicijnen 6 5. Dieet 7 6. Folder Dieet bij hartfalen 8 7. 1. Inleiding 3 2. Hartfalenpolikliniek 4 3. Folder Hartfalen, wat is dat? 5 4. Medicijnen 6 5. Dieet 7 6. Folder Dieet bij hartfalen 8 7. Bewegen 9 8. Wat te doen bij klachten 10 9. Dagboek 12 10. Informatie

Nadere informatie

INSTELLEN VAN EEN BEHANDELING MET BETABLOKKERS 5

INSTELLEN VAN EEN BEHANDELING MET BETABLOKKERS 5 WAT IS HARTFALEN? 3 WAT VOELT U ALS U AAN HARTFALEN LIJDT? 3 WAT DOET UW ARTS OM UW ZIEKTE TE BEHANDELEN? 4 Controle van de symptomen4 De verdere evolutie van de ziekte voorkomen 4 INSTELLEN VAN EEN BEHANDELING

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Behandeling met hoge activiteit Jodium

Patiënteninformatie. Behandeling met hoge activiteit Jodium Patiënteninformatie Behandeling met hoge activiteit Jodium Inhoud Inleiding... 3 Omschrijving en doel van de behandeling... 3 Algemene informatie... 4 Verloop van de behandeling... 5 Dag 1 = dag van de

Nadere informatie

Patiënteninformatie. PCA-pomp (pijnpomp)

Patiënteninformatie. PCA-pomp (pijnpomp) Patiënteninformatie PCA-pomp (pijnpomp) 2 Inhoud Inleiding... 4 Wat is PCA? Wat is een PCA-pomp?... 4 Veel gestelde vragen... 6 Waarom wordt er na uw operatie gekozen voor PCA?... 6 Hoelang kan u PCA krijgen?...

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Verwijderen van de wijsheidstanden

Patiënteninformatie. Verwijderen van de wijsheidstanden Patiënteninformatie Verwijderen van de wijsheidstanden Inhoud Inleiding... 3 Informatie over het ziektebeeld: wijsheidstanden... 3 Voorbereiding op de ingreep... 4 Hoe verloopt de ingreep?... 4 Het verloop

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Frozen shoulder

Patiënteninformatie. Frozen shoulder Patiënteninformatie Frozen shoulder Dr. T. De Baets Heup, enkel en voetchirurgie Dr. M. Mombert Hand-, pols- en elleboogchirurgie Dr. J. De Wachter Enkel en voetchirurgie Dr. J. Roos Bekken-, heup- en

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Mondzorg bij stamceltransplantatiepatiënten

Patiënteninformatie. Mondzorg bij stamceltransplantatiepatiënten Patiënteninformatie Mondzorg bij stamceltransplantatiepatiënten 2 Inhoud Inhoud... 3 Inleiding... 5 Omschrijving en doel van de procedure / behandeling... 5 Definitie van stomatitis... 5 Verloop van de

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Welkom op de dienst spoedgevallen

Patiënteninformatie. Welkom op de dienst spoedgevallen Patiënteninformatie Welkom op de dienst spoedgevallen Welkom op onze dienst Namens het team van de dienst spoedgevallen heten wij u van harte welkom. U heeft wellicht veel vragen, bent ongerust en wil

Nadere informatie

CARDIOLOGIE. Dagboek hartfalen

CARDIOLOGIE. Dagboek hartfalen CARDIOLOGIE Dagboek hartfalen Dagboek hartfalen Persoonlijke gegevens Naam :-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie