Benigne Paroxysmale Positie Duizeligheid (BPPD)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Benigne Paroxysmale Positie Duizeligheid (BPPD)"

Transcriptie

1 Benigne Paroxysmale Positie Duizeligheid (BPPD)

2

3 Benigne Paroxysmale Positie Duizeligheid. Benigne paroxysmale positie duizeligheid (BPPD) staat voor goedaardige aanvalsgewijze positie afhankelijke duizeligheid. Het is de meest voorkomende aandoening van het evenwichtsorgaan met kortdurende aanvallen van draaiduizeligheid. Met draaiduizeligheid wordt een evenwichtstoornis bedoelt waarbij men de wereld ziet tollen, als men de ogen open houdt. De bedoeling van deze voorlichting is een leidraad te geven voor de herkenning en behandeling van BPPD. Oorzaak Bij het linker en rechter oor bevindt zich een evenwichtsorgaan. Het onderdeel van het evenwichtsorgaan dat draaibewegingen van het hoofd registreert bestaat uit kleine kanaaltjes in de vorm van een halve cirkel, met daarin vrij vocht en een soort kam die buigt bij stroming van dit vocht. Als het hoofd draait in het vlak van een kanaaltje, zal het vocht vertraagt meedraaien en de kam verbuigen. Denk hierbij aan een glas met water wat snel wordt gedraaid: het water zal vertraagd meedraaien en doordraaien na het stoppen van de draaibeweging van het glas. De beweging van de kam geeft stimulatie van de evenwichtszenuw. Elk evenwichtsorgaan heeft drie van deze kanaaltjes, welke elk loodrecht op elkaar staan. Klontering van afbraakstoffen of losse kristallen in een dergelijk kanaal kunnen als een soort plug werken. Bij draaiïng van het hoofd in het vlak van het betreffend kanaal zakt de klontering langzaam naar het laagste punt in het kanaal, en zorgt zo voor overmatige en langzame beweging van het vocht in het kanaal. Dit geeft een vertraagde, versterkte en kortdurende draaisensatie bij draaiïng van het hoofd. Na veel bewegen neemt de klontering en dus ook de plug-werking telkens af, en na rust juist toe. De klachten zijn dus het meest uitgesproken na rust. Veel minder vaak zitten de afbraakstoffen vast op de kam en geven zo, door het gewicht, een versterkte maar ook aanhoudende draaisensatie. Achterste kanaal (zwart) als onderdeel van evenwichtsorgaan Losliggende klontering in het achterste kanaal Klontering vast aan de kam In het achterste kanaal Figuur 1. Het evenwichtsorgaan met de halfcirkelvormige kanalen (links vanuit het midden gezien).

4 Klachten De meest voorkomende vorm van BPPD is losliggende klontering van calciumkrstallen of afbraakstoffen in het achterste kanaal, links of rechts. De klachten worden uitgelokt door draaiïng van het hoofd schuin achterover. De klachten beginnen vaak spontaan, na een hoofdletsel of na langdurige rust. Een typische aanval bestaat uit: - Draaiduizeligheid opgewekt door achterover gaan liggen, opkijken, bukken, omdraaien in bed op de aangedane zijde, snel omkijken. - Kort, heftig gevoel dóór te draaien, met neiging tot vallen. Hierbij ziet men de wereld tollen. Men voelt zich misselijk en braakt soms. - Als men de houding volhoudt verdwijnt de draaisensatie. De eigenlijke draaisensatie duurt niet langer dan één minuut. Bij terugdraaien van het hoofd kan opnieuw een overmatige draaisensatie optreden. (Bij vastzittende klontering duurt de draaisensatie voort). - De aanvallen komen meerdere keren per dag voor, met name na rust. - De aanvallen worden spontaan vaak minder heftig en kunnen spontaan overgaan. Er is dan een kans dat de aanvallen later weer terugkomen. - Het gehoor is verder goed. Tussen de aanvallen zijn er geen of vrijwel geen klachten. De draaiduizeligheid wordt niet opgewekt door persen of harde geluiden. Andere kanalen of vastzitten van de afbraakstoffen aan de kam geven soortgelijke, maar in detail verschillende klachten. Andere aandoeningen van het evenwichtsorgaan geven ook draaisensatie welke met houdingsverandering toeneemt. De differentiatie met andere aandoeningen is onder andere de expertise van neurologen en KNO-artsen. Onderzoek Het algemeen lichamelijk, neurologisch onderzoek en het onderzoek van het gehoor is bij BPPD niet afwijkend. Een speciale test voor de bovenbeschreven vorm van BPPD is de zogenaamde kiepproef van Dix-Hallpike (zie figuur 2). De onderzochte zit rechtop, kijkt 45 o naar opzij, wordt vervolgens met een snelle beweging naar achter neergelegd, met het hoofd iets lager dan de rest van het lichaam, en houdt de ogen open. Dit kan de typische draaisensatie opwekken. De onderzoeker ziet dan spontane draaibewegingen van de ogen (een zogenaamde nystagmus). De ogen draaien met de klok mee als de klachten worden opgewekt bij liggen op het linker oor, en tegen de klok in bij het rechter. De nystagmus is vaak beter te zien aan het oogwit dan aan de pupillen. Deze nystagmus komt geleidelijk op en verdwijnt weer, binnen één minuut. Meestal is de test maar aan één kant positief. Dit is dan de aangedane zijde.

5 Figuur 2. Kiepproef van Dix-Hallpike voor links. Behandeling Als de diagnose BPPD door een arts is gesteld, zijn er speciale behandelmogelijkheden. De hiernavolgende behandelingen hebben betrekking op BPPD van losliggende klontering in het achterste kanaal. Spontaan herstel treedt op bij ±30%, maar wellicht meer. Bewegen van het hoofd en opwekken van de klachten is voor het herstel beter dan voorzichtig zijn. Medicatie heeft geen gunstig effect. De kanaaltjes hebben een verbinding met een meer zakvormig deel van het evenwichtsorgaan. De klachten zijn over als de klontering naar dit gedeelte wordt verplaatst. De losliggende klontering in het kanaaltje kan echter niet direct langs de, onderin geplaatste, kam hierin terechtkomen, maar wel via het bovenste deel van het kanaal door middel van stapsgewijze standsveranderingen van het hoofd.

6 Er zijn meerdere behandelingen hiervoor beschreven De behandeling van Epley bestaat uit vier houdingen (figuur 3). Elke houding wordt 30 tot 60 seconden volgehouden. 1 De eerste stap is de kiepproef van Dix-Hallpike. 2 De tweede stap is draaiïng van het hoofd naar 45 o aan de andere zijde. Belangrijk is dat de betrokkene het hoofd laag houdt. 3 De derde stap is verder doordraaien van het hoofd, waarbij de betrokkene noodzakelijkerwijze het lichaam meedraait en op de zij gaat liggen. Gemakkelijk te onthouden is dat het hoofd nu 180 o omgedraaid is t.o.v. de eerste stap. Ook nu moet het hoofd laag blijven. 4 Tenslotte mag de betrokkene rechtop gaan zitten. Als de klontering uit het kanaaltje is, is de betrokkene direkt genezen. Soms voelt men zich een halve dag lang onzeker, maar zonder de typische draaisensatie. De behandeling is niet gevaarlijk en kan meerdere keren worden herhaald, ook door de betrokkene zelf. Na afloop van een behandeling kan men een halve dag het gevoel hebben scheef te lopen, doordat het losse materiaal nu in een ander deel van het evenwichtsorgaan zit waar het bijdraagt aan het balansgevoel. Na een halve dag heeft het lichaam zich hierop ingesteld. De kans op genezing bij een goed uitgevoerde eerste sessie is waarschijnlijk 50-70% en na herhalingen 90% of meer. Als bijlage vindt u een instructie om zichzelf te behandelen. Met wetenschappelijk onderzoek is aangetoond dat met deze instructie en 3x per dag te behandelen 2/3 van de patienten genas binnen 1 week. De formulieren komen van Figuur 3. Kantelmanoeuvre volgens Epley (BPPD achterste kanaal links)

7 Wat minder snel effectief zijn de provocatie-oefeningen van Brandt-Daroff. Meerdere keren per dag doet de betrokkene een serie van houdingsveranderingen, waarbij de klachten telkens worden opgewekt. Men zit op de rand van het bed, kijkt 45 o naar de ene kant en laat zich vervolgens opzij naar de andere kant op bed vallen. Men laat de korte aanval van draaiduizeligheid over zich heen komen. Vervolgens gaat men rechtop zitten, waarna een omgekeerde draaisensatie kan optreden. Zo doet men een serie van houdingsveranderingen, afwisselend links en rechts, tot de klachten niet meer optreden. Deze serie wordt bijvoorbeeld drie keer per dag herhaald. Bij ±70% treedt herstel op in twee tot drie weken. Figuur 4. Brandt-Daroff oefeningen De behandeling van andere vormen van BPPD, de mogelijkheden bij uitblijven van een succesvolle behandeling, en de mogelijke verwarring met andere stoornissen van het evenwicht vallen buiten de inhoud van deze voorlichting. Drs JPL van der Plas Neuroloog TweeStedenziekenhuis Tilburg/Waalwijk 2005 De gebruikte illustraties zijn, met toestemming, afkomstig uit: vdplas JPL, Tijssen CC: Benigne paroxysmale positie duizeligheid. Nederlands Tijdschrift Voor Geneeskunde: 1998, 142, De instructie van de zelfbehandeling is geevalueerd in A modified Epley s procedure for selftreatment of benign paroxysmal positional vertigo va Radtke, Neuhauser, von Brevern, Lempert in Neurology 53 (6);1999;

8 Self-treatment of benign positional vertigo (left) Start sitting on a bed and turn your head 45 to the leftt. Place a pillow behind you so that on lying back it will be under your shoulders. Lie back quickly with shoulders on the pillow and head reclined onto the bed. Wait for 30 Turn your head 90 to the right (without raising it) and wait again for 30 Turn your body and head another 90 to the right and wait for another 30 Sit up on the right side. This maneuver should be carried out three times a day. Repeat this daily until you are free from positional vertigo for 24 hours. Andrea Radtke, Hannelore Neuhauser, Michael von Brevern, Thomas Lempert Neurologische Klinik, Charité Berlin, Germany, 1999

9 Self-treatment of benign positional vertigo (right) Start sitting on a bed and turn your head 45 to the right. Place a pillow behind you so that on lying back it will be under your shoulders. Lie back quickly with shoulders on the pillow and head reclined onto the bed. Wait for 30 Turn your head 90 to the left (without raising it) and wait again for 30 Turn your body and head another 90 to the left and wait for another 30 Sit up on the left side. This maneuver should be carried out three times a day. Repeat this daily until you are free from positional vertigo for 24 hours. Andrea Radtke, Hannelore Neuhauser, Michael von Brevern, Thomas Lempert Neurologische Klinik, Charité Berlin, Germany, 1999

Duizeligheid door BPPD

Duizeligheid door BPPD Duizeligheid door BPPD Inleiding Recent heeft uw KNO-arts vastgesteld dat uw duizeligheid waarschijnlijk berust op Benigne Paroxismale Positie Duizeligheid (BPPD). Deze folder heeft tot doel u informatie

Nadere informatie

KNO. Duizeligheid BPPD. Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep

KNO. Duizeligheid BPPD. Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep KNO Duizeligheid BPPD Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Uw KNO-arts heeft vastgesteld dat uw duizeligheid waarschijnlijk komt door Benigne Paroxismale

Nadere informatie

De Epley manoeuvre bij duizeligheidklachten

De Epley manoeuvre bij duizeligheidklachten De Epley manoeuvre bij duizeligheidklachten Afdeling Keel-, neus- en oorheelkunde U heeft met uw arts afgesproken dat u binnenkort een behandeling krijgt voor uw duizeligheidklachten. De duizeligheidklachten,

Nadere informatie

BPPD (positie duizeligheid)

BPPD (positie duizeligheid) BPPD (positie duizeligheid) Waarom wordt u behandeld? Vanwege duizeligheidklachten bent u op het spreekuur van een arts van Meander Medisch Centrum geweest. Deze arts vermoedt dat u last heeft van Benigne

Nadere informatie

Benigne Paroxysmale Positie Duizeligheid (BPPD)

Benigne Paroxysmale Positie Duizeligheid (BPPD) Benigne Paroxysmale Positie Duizeligheid (BPPD) Wat is Benigne Paroxysmale Positie Duizeligheid Benigne betekend goedaardig/ongevaarlijk en paroxysmale staat voor in aanvallen optredend. Diagnose BPPD

Nadere informatie

De behandeling van duizeligheid (BPPD)

De behandeling van duizeligheid (BPPD) Keel-, Neus- en Oorheelkunde Patiënteninformatie De behandeling van duizeligheid (BPPD) U ontvangt deze informatie, omdat uw kno-arts heeft vastgesteld dat uw duizeligheid waarschijnlijk berust op benigne

Nadere informatie

BPPD OEFENINGEN BENIGNE PAROXISMALE POSITIE DUIZELIGHEID

BPPD OEFENINGEN BENIGNE PAROXISMALE POSITIE DUIZELIGHEID BPPD OEFENINGEN BENIGNE PAROXISMALE POSITIE DUIZELIGHEID Inhoudsopgave Wat is Benigne Paroxismale Positie Duizeligheid (BPPD)... 1 Oorzaken van de BPPD... 1 Hoe ga ik om met BPPD... 2 De behandeling van

Nadere informatie

Voorlichtingsfolder Benigne Paroxismale Positieafhankelijke Duizeligheid

Voorlichtingsfolder Benigne Paroxismale Positieafhankelijke Duizeligheid Benigne Paroxysmal Positional Vertigo (BPPV) Benigne Paroxismale Positieafhankelijke Duizeligheid Voor u ligt de informatiefolder over Benigne Paroxismale Positie Duizeligheid (BPPD). Duizeligheidklachten

Nadere informatie

BPPV benigne paroxysmale positioneringsvertigo

BPPV benigne paroxysmale positioneringsvertigo BPPV benigne paroxysmale positioneringsvertigo INFORMATIE VOOR PATIËNTEN 2 INHOUDSTAFEL 1. Het evenwichtsorgaan 4 2. Wat is BPPV? 5 3. Oorzaken BPPV 5 4. Hoe wordt de diagnose gesteld? 6 5. Soorten en

Nadere informatie

Duizeligheid. KNO-heelkunde. Oorzaken en behandeling van duizeligheidsklachten

Duizeligheid. KNO-heelkunde. Oorzaken en behandeling van duizeligheidsklachten KNO-heelkunde Duizeligheid Oorzaken en behandeling van duizeligheidsklachten U bent bij de kno-arts geweest in verband met duizeligheid. Deze folder heeft tot doel u informatie te geven over duizeligheid

Nadere informatie

Houdingsoefeningen. bij Benigne Paroxismale Positie Duizeligheid. Polikliniek KNO Route 74

Houdingsoefeningen. bij Benigne Paroxismale Positie Duizeligheid. Polikliniek KNO Route 74 00 Houdingsoefeningen bij Benigne Paroxismale Positie Duizeligheid Polikliniek KNO Route 74 Tekening van het oor 1. hamer 9 trommelholtetrap 2. aambeeld 10. buis van Eustachius 3. stijgbeugel 11. ronde

Nadere informatie

kno specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Duizeligheid

kno specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Duizeligheid kno haarlemmermeer specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Duizeligheid Wat is duizeligheid? Normaal gesproken krijgt ieder mens voortdurend informatie over de ruimte om zich heen en over de positie

Nadere informatie

Duizeligheidsklachten

Duizeligheidsklachten Patiënteninformatie Duizeligheidsklachten Informatie over het ontstaan en de verschillende vormen van duizeligheid Duizeligheidsklachten U heeft een afspraak in Tergooi voor meer informatie over duizeligheid.

Nadere informatie

Wat is duizeligheid? evenwichtsorgaan, dit heet Benigne Paroxysmale Positie Duizeligheid (BPPD). Dit beeld kenmerkt zich door acute

Wat is duizeligheid? evenwichtsorgaan, dit heet Benigne Paroxysmale Positie Duizeligheid (BPPD). Dit beeld kenmerkt zich door acute Wat is duizeligheid? Wat is duizeligheid? Iereen is wel eens duizelig geweest. Toch is moeilijk begrip duizeligheid te omschrijven. De meeste mensen klagen duizeligheid over draaierigheid, een licht gevoel

Nadere informatie

Duizeligheid. Afdeling KNO

Duizeligheid. Afdeling KNO Duizeligheid Afdeling KNO . Duizeligheid Deze folder informeert u over evenwicht, oorzaken van duizeligheid en klachten die daarbij voor kunnen komen. Wat is duizeligheid? Iedereen krijgt voortdurend informatie

Nadere informatie

Brandt-Daroff oefeningen

Brandt-Daroff oefeningen Fysiotherapie Brandt-Daroff oefeningen bij BPPD draaiduizeligheid ADVIES Brandt-Daroff oefeningen Brandt-Daroff oefeningen helpen om een bepaald soort duizeligheid te verminderen en te voorkomen. Het gaat

Nadere informatie

Duizeligheid. Wat is duizeligheid? Hoe werkt het evenwichtssysteem?

Duizeligheid. Wat is duizeligheid? Hoe werkt het evenwichtssysteem? In deze brochure kunt u informatie lezen over duizeligheid en de klachten die daarbij horen. Het is niet mogelijk om in deze brochure alle details voor elke situatie te beschrijven. Heeft u, ondanks de

Nadere informatie

Deze folder geeft u informatie over duizeligheid en daarbij behorende klachten. Deze folder is opgesteld door de KNO arts.

Deze folder geeft u informatie over duizeligheid en daarbij behorende klachten. Deze folder is opgesteld door de KNO arts. Duizeligheid Deze folder geeft u informatie over duizeligheid en daarbij behorende klachten. Deze folder is opgesteld door de KNO arts. Wat is duizeligheid Iedereen is wel eens duizelig geweest. Toch is

Nadere informatie

BENIGNE PAROXYSMALE POSITIEDUIZELIGHEID (BPPD) Tj.D. Bruintjes KNO-arts Gelre ziekenhuizen, Apeldoorn

BENIGNE PAROXYSMALE POSITIEDUIZELIGHEID (BPPD) Tj.D. Bruintjes KNO-arts Gelre ziekenhuizen, Apeldoorn BENIGNE PAROXYSMALE POSITIEDUIZELIGHEID (BPPD) Tj.D. Bruintjes KNO-arts Gelre ziekenhuizen, Apeldoorn BPPD inleiding theoretische achtergrond diagnose behandeling take home messages Definitie BPPD kortdurende

Nadere informatie

Dokter op dinsdag. Duizeligheid. Susanne Balter, KNO-arts

Dokter op dinsdag. Duizeligheid. Susanne Balter, KNO-arts Dokter op dinsdag Duizeligheid Susanne Balter, KNO-arts Dinsdag 23 juni 2015 Wat gaan we bespreken? Voorkomen duizeligheid Het evenwichtsorgaan Onderzoek bij de KNO arts Oorzaken van duizeligheid Behandeling

Nadere informatie

Keel-, neus- en oorheelkunde. Duizeligheid

Keel-, neus- en oorheelkunde. Duizeligheid Keel-, neus- en oorheelkunde Duizeligheid 1 Inleiding Deze folder geeft u informatie over duizeligheid en de daarbij behorende klachten. Wat is duizeligheid? In het algemeen wordt onder duizeligheid verstaan

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Duizeligheid 4. Wat is duizeligheid? 4. Verschijnselen van duizeligheid 5. Oorzaken van duizeligheid 6. Onderzoek 7.

Inhoudsopgave. Duizeligheid 4. Wat is duizeligheid? 4. Verschijnselen van duizeligheid 5. Oorzaken van duizeligheid 6. Onderzoek 7. Duizeligheid KNO Inhoudsopgave Duizeligheid 4 Wat is duizeligheid? 4 Verschijnselen van duizeligheid 5 Oorzaken van duizeligheid 6 Onderzoek 7 Behandeling 9 Slotwoord 10 3 Duizeligheid Deze brochure heeft

Nadere informatie

Duizeligheid. Keel-, neus- en oorheelkunde

Duizeligheid. Keel-, neus- en oorheelkunde Keel-, neus- en oorheelkunde Duizeligheid Wat is duizeligheid? Iedereen is wel eens duizelig geweest. Toch is het moeilijk het begrip te omschrijven. In het algemeen wordt onder duizeligheid verstaan het

Nadere informatie

Duizelingwekkend. Wat hebben we een duizelige patiënt te bieden?

Duizelingwekkend. Wat hebben we een duizelige patiënt te bieden? Duizelingwekkend Wat hebben we een duizelige patiënt te bieden? Jik Nihom, neuroloog Diederick van Zuijlen, KNO arts Mirella Nijmeijer, huisarts Anja van Kempen, huisarts Leerdoelen Duizeligheid is niet

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Duizeligheid

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Duizeligheid Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Duizeligheid z Deze brochure geeft u informatie over duizeligheid en de daarbij behorende klachten. 1 Wat is duizeligheid? Iedereen

Nadere informatie

Duizeligheid. Afdeling KNO

Duizeligheid. Afdeling KNO Duizeligheid Afdeling KNO Deze pagina heeft tot doel u informatie te geven over duizeligheid en daarbij behorende klachten. Als u recent voor deze klacht bij een keel-, neus- en oorarts (kno-arts) bent

Nadere informatie

De ziekte van Meniérè. Afdeling KNO

De ziekte van Meniérè. Afdeling KNO De ziekte van Meniérè Afdeling KNO Deze pagina heeft tot doel u informatie te geven over de ziekte van Ménière. Als u recent voor deze aandoening bij de keel-, neus- en oorarts (kno-arts) bent geweest,

Nadere informatie

Maatschap Keel-, Neus- en Oorheelkunde. Duizeligheid

Maatschap Keel-, Neus- en Oorheelkunde. Duizeligheid Maatschap Keel-, Neus- en Oorheelkunde Algemeen Deze folder geeft u informatie over duizeligheid en de daarbij behorende klachten en behandeling. Iedereen is wel eens duizelig geweest. Toch is het moeilijk

Nadere informatie

Valincidenten bij ouderen: Valt het mee?

Valincidenten bij ouderen: Valt het mee? Valincidenten bij ouderen: Valt het mee? Michiel Hijwegen, geriatrie fysiotherapeut TSz Huub Maas, geriater TSz Waarom zijn valincidenten relevant? Uiting van kwetsbaarheid/negatieve gezondheidsuitkomsten

Nadere informatie

Duizeligheid. Havenziekenhuis

Duizeligheid. Havenziekenhuis Duizeligheid In deze folder leest u wat duizeligheid precies inhoudt. De oorzaken van duizeligheid worden beschreven. En u kunt lezen hoe duizeligheid in het ziekenhuis wordt onderzocht. Tenslotte wordt

Nadere informatie

Ziekte van Menière. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Ziekte van Menière. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Ziekte van Menière U heeft van uw behandelend arts gehoord dat u de ziekte van Menière heeft. In deze folder vindt u informatie over de oorzaak, de diagnose en de behandeling van deze aandoening. Neem

Nadere informatie

Waar heeft u uw afspraak? Klinische Neurofysiologie. Gebouw C, verdieping 1, ontvangst 5

Waar heeft u uw afspraak? Klinische Neurofysiologie. Gebouw C, verdieping 1, ontvangst 5 Klinische Neurofysiologie E.N.G. nystagmografie onderzoek Waar heeft u uw afspraak? Klinische Neurofysiologie. Gebouw C, verdieping 1, ontvangst 5 Kunt u niet naar uw afspraak komen? Geeft u dit dan zo

Nadere informatie

Doel Preventie van duizeligheid en complicaties bij zelfstandig wonende ouderen.

Doel Preventie van duizeligheid en complicaties bij zelfstandig wonende ouderen. STAPPENPLAN DUIZELIGHEID IN DE EERSTE LIJN Doel Preventie van duizeligheid en complicaties bij zelfstandig wonende ouderen. STAP 1: Screenen op duizeligheid in de eerste lijn. Hebt u de afgelopen maand

Nadere informatie

Duizeligheid Inleiding Wat is duizeligheid?

Duizeligheid Inleiding Wat is duizeligheid? Duizeligheid Inleiding U bent bij de keel-, neus-, en oorarts (KNO-arts) geweest met klachten over duizeligheid. In deze brochure wordt informatie gegeven over de mogelijke oorzaken van duizeligheid, het

Nadere informatie

Ziekte van Ménière. Wat zijn de klachten? Iemand met de ziekte van Ménière heeft de volgende klachten:

Ziekte van Ménière. Wat zijn de klachten? Iemand met de ziekte van Ménière heeft de volgende klachten: Ziekte van Ménière Deze folder gaat over de ziekte van Ménière. De ziekte van Ménière is een combinatie van drie klachten. In deze folder worden de klachten beschreven. De onderzoeken worden uitgelegd.

Nadere informatie

Elektro-nystagmografie (ENG) Informatie voor patiënten over een evenwichtsonderzoek

Elektro-nystagmografie (ENG) Informatie voor patiënten over een evenwichtsonderzoek Elektro-nystagmografie (ENG) Informatie voor patiënten over een evenwichtsonderzoek 2 3 In overleg met uw behandelend arts heeft u een afspraak gemaakt voor een elektro-nystagmogram (ENG) op de afdeling

Nadere informatie

Syncope. Uitleg en adviezen

Syncope. Uitleg en adviezen Syncope Uitleg en adviezen Syncope Syncope is het moeilijke woord voor aanvallen van kortdurend bewustzijnsverlies dat veroorzaakt wordt doordat de bloeddruk even weg valt. De meest voorkomende oorzaak

Nadere informatie

Verschijnselen van duizeligheid Oorzaken van duizeligheid

Verschijnselen van duizeligheid Oorzaken van duizeligheid Duizeligheid Uw behandelend arts heeft voorgesteld om vanwege uw duizeligheidklachten een onderzoek door de KNO-arts te laten verrichten. Deze folder geeft u informatie over wat de KNO-arts in het CWZ

Nadere informatie

Hands on 2014 Duizeligheid

Hands on 2014 Duizeligheid Hands on 2014 Duizeligheid Hoe blijven we in evenwicht (zoals een vliegtuig)? Doelen: 1. Awareness creëren 2. Hoe blijven we in evenwicht? 3. Anamnese is key 3. Onderzoek zelf doen 4. Duizeligheid er is

Nadere informatie

Duizeligheid. Wat is duizeligheid? In deze folder vindt u informatie over duizeligheid, de bijbehorende klachten en oorzaken.

Duizeligheid. Wat is duizeligheid? In deze folder vindt u informatie over duizeligheid, de bijbehorende klachten en oorzaken. KNO Duizeligheid Duizeligheid In deze folder vindt u informatie over duizeligheid, de bijbehorende klachten en oorzaken. Wat is duizeligheid? Iedereen is wel eens duizelig geweest. Toch is het moeilijk

Nadere informatie

Oefenen na een keizersnede

Oefenen na een keizersnede Oefenen na een keizersnede Inleiding U bent in het Albert Schweitzer Ziekenhuis op genomen omdat u een keizersnede heeft ondergaan. Hierdoor moet u nog een paar dagen in het ziekenhuis blijven. Een keizersnede

Nadere informatie

Licht Traumatisch. adviezen na een hernia-operatie. Hoofd-/Hersenletsel. (LTH, hersenschudding) Spoedeisende Hulp (SEH) ZorgSaam

Licht Traumatisch. adviezen na een hernia-operatie. Hoofd-/Hersenletsel. (LTH, hersenschudding) Spoedeisende Hulp (SEH) ZorgSaam Licht Traumatisch adviezen na een hernia-operatie Hoofd-/Hersenletsel (LTH, hersenschudding) Spoedeisende Hulp (SEH) ZorgSaam 1 2 Licht Traumatisch Hoofd-/Hersenletsel (Lth) U heeft een Licht Traumatisch

Nadere informatie

Mijn baby heeft een voorkeurshouding... Wat nu?

Mijn baby heeft een voorkeurshouding... Wat nu? Mijn baby heeft een voorkeurshouding... Wat nu? Adviezen voor de hantering van uw baby Als uw baby in de eerste levensmaanden altijd met z n hoofd op dezelfde kant ligt, kan hij een afgeplat hoofd krijgen.

Nadere informatie

voorkomen van een voorkeurshouding bij uw baby

voorkomen van een voorkeurshouding bij uw baby patiënteninformatie voorkomen van een voorkeurshouding bij uw baby Als uw baby lang op de rug of vaak met het hoofd naar dezelfde kant ligt, heet dit een voorkeurshouding. Hierdoor kan het hoofd platter

Nadere informatie

NKO gerelateerde Vertigo. Leen Vanlerberghe H. Hartziekenhuis Lier 15/06/2011

NKO gerelateerde Vertigo. Leen Vanlerberghe H. Hartziekenhuis Lier 15/06/2011 NKO gerelateerde Vertigo Leen Vanlerberghe NKO-arts H. Hartziekenhuis Lier 15/06/2011 DD Neurologische aandoeningen (MS, Parkinson, CVA) Cardiale problematiek / Vasculaire stoornissen Algemeen internistische

Nadere informatie

De 5 Tibetanen. Inleiding tot de 5 Tibetanen

De 5 Tibetanen. Inleiding tot de 5 Tibetanen De 5 Tibetanen De 5 Tibetanen zijn eigenlijk 6 oefeningen. De eerste 5 zijn welbekend als "de 5 Tibetanen, maar er is nog een 6e oefening wat "de geheime leer" of "de geheime oefening" wordt genoemd. De

Nadere informatie

Stenose- en/of herniaoperatie Oefeningen voor herstel

Stenose- en/of herniaoperatie Oefeningen voor herstel Stenose- en/of herniaoperatie Oefeningen voor herstel H15.016-01 Inhoudsopgave Inleiding... 2 Vóór de operatie... 2 Thuis oefenen... 2 Lees deze adviezen vast goed door... 2 De dag van de operatie... 3

Nadere informatie

Ziekte van Menière. Informatie voor patiënten

Ziekte van Menière. Informatie voor patiënten Ziekte van Menière Informatie voor patiënten Uw behandelend arts heeft voorgesteld om vanwege uw duizeligheids- en/of oorklachten een onderzoek door de KNO-arts te laten verrichten. Deze folder geeft u

Nadere informatie

Keel- Neus- Oorheelkunde Plotselinge doofheid

Keel- Neus- Oorheelkunde Plotselinge doofheid Keel- Neus- Oorheelkunde Plotselinge doofheid Inleiding Er is bij u plotselinge doofheid geconstateerd. Iedereen, van jong tot oud, kan door plotselinge doofheid worden getroffen. In Nederland komt plotselinge

Nadere informatie

Patiënteninformatie. De brughoektumor

Patiënteninformatie. De brughoektumor De brughoektumor Inleiding Een brughoektumor, ook wel vestibularis-schwannoom of acousticus-neurinoom genoemd, is een goedaardig gezwel uitgaande van de omhulling (zenuwschede) van de gehoor- en evenwichtszenuw.

Nadere informatie

Volwassenen met licht traumatisch hoofd-/hersenletsel

Volwassenen met licht traumatisch hoofd-/hersenletsel Volwassenen met licht traumatisch hoofd-/hersenletsel U heeft een licht traumatisch hoofd-/hersenletsel opgelopen door een ongeval of een klap tegen uw hoofd. Deze folder informeert u over de mogelijke

Nadere informatie

10 minuten training 1 Total Body

10 minuten training 1 Total Body 10 minuten training 1 Total Body Met deze 10 Minuten training train je het hele lichaam. Alle spiergroepen komen aan bod. Waarom 10 minuten trainingen? Voor veel mensen is het nog steeds moeilijk om een

Nadere informatie

Lage Rugpijn, Aspecifieke Lage Rugpijn, Lumbago, Spit,

Lage Rugpijn, Aspecifieke Lage Rugpijn, Lumbago, Spit, Lage Rugpijn, Aspecifieke Lage Rugpijn, Lumbago, Spit, Wat is lage rugpijn? Lage rugpijn zit onderin de rug. Soms straalt de pijn uit naar de billen of naar een of beide bovenbenen. De pijn kan plotseling

Nadere informatie

NEDERLANDS. Display Instructies. Knoppen. Geeft afwisselend Tijd, Datum en Temperatuur weer, kan ook ingesteld worden op enkel tijd

NEDERLANDS. Display Instructies. Knoppen. Geeft afwisselend Tijd, Datum en Temperatuur weer, kan ook ingesteld worden op enkel tijd NEDERLANDS Het ziet eruit als een simpel blokje hout, maar maak een geluid (knip met je vingers, kuch, klap in je handen, of tip op de bovenkant) en het geeft onmiddelijk en afwisselend tijd, datum en

Nadere informatie

Mijn baby heeft een. voorkeurshouding... Wat nu? Adviezen voor de hantering van uw baby

Mijn baby heeft een. voorkeurshouding... Wat nu? Adviezen voor de hantering van uw baby Mijn baby heeft een voorkeurshouding... Wat nu? Adviezen voor de hantering van uw baby Als uw baby in de eerste levensmaanden een voorkeurshouding heeft, kan hij een afgeplat hoofd krijgen. Deze folder

Nadere informatie

Vestibulaire migraine

Vestibulaire migraine Stand van zaken Vestibulaire migraine Roeland B. van Leeuwen, Tjasse D. Bruintjes en Herman Kingma Recentelijk zijn de criteria gepubliceerd voor het stellen van de diagnose vestibulaire migraine. De diagnose

Nadere informatie

Duizeligheid. Inleiding. Draaiduizeligheid

Duizeligheid. Inleiding. Draaiduizeligheid Duizeligheid Inleiding Duizeligheid is een vaak gehoorde klacht die vele verschillende betekenissen kan hebben. Het behoort tot de meest voorkomende klachten, niet alleen bij neurologische aandoeningen.

Nadere informatie

Symptomen bij hoofdpijn

Symptomen bij hoofdpijn 1. Toelichting op de module Deze module is gebaseerd op de NHG-Standaard M19 van juli 2004. Een klassieke migraine met eenzijdige en een aura lijkt gemakkelijk te diagnosticeren. Migraine heeft echter

Nadere informatie

Vet-killer 320 Workout. Door: Jesse van der Velde http://jessevandervelde.com. Copyright 2011 Jesse van der Velde Alle rechten voorbehouden.

Vet-killer 320 Workout. Door: Jesse van der Velde http://jessevandervelde.com. Copyright 2011 Jesse van der Velde Alle rechten voorbehouden. Vet-killer 320 Workout Door: Jesse van der Velde http://jessevandervelde.com Copyright 2011 Jesse van der Velde Alle rechten voorbehouden. 1 Introductie Welkom bij de Vet-Killer 320 Workout. Dit is de

Nadere informatie

Deelnemers oefengroep frozen shoulder

Deelnemers oefengroep frozen shoulder Deelnemers oefengroep frozen shoulder Wat is een frozen shoulder of capsulitis adhaesiva? Dit is een aandoening van het gewrichtskapsel (capsulitis) waarbij dit kapsel gaat verdikken en schrompelen (adhaesiva)

Nadere informatie

KNO. Ziekte van Ménière

KNO. Ziekte van Ménière KNO Ziekte van Ménière Ziekte van Ménière Uw keel-, neus- en oorarts (KNO-arts) heeft u verteld dat u de ziekte van Ménière hebt. In deze folder vindt u onder andere informatie over de ziekte, de oorzaak,

Nadere informatie

Omgaan met evenwichtsstoornissen

Omgaan met evenwichtsstoornissen Deze brochure kwam tot stand met medewerking van Leven met Multipele Sclerose uitgave 7 dr. Leo Visser. Visser is neuroloog in het St Elisabeth ziekenhuis te Tilburg en heeft als aandachtsgebied onder

Nadere informatie

Mijn baby heeft een. voorkeurshouding... Wat nu? Adviezen voor de hantering van uw baby

Mijn baby heeft een. voorkeurshouding... Wat nu? Adviezen voor de hantering van uw baby Mijn baby heeft een voorkeurshouding... Wat nu? Adviezen voor de hantering van uw baby Als uw baby in de eerste levensmaanden een voorkeurshouding heeft, kan hij een afgeplat hoofd krijgen. Deze folder

Nadere informatie

Evenwichtsoefeningen Radboud universitair medisch centrum

Evenwichtsoefeningen Radboud universitair medisch centrum Evenwichtsoefeningen Deze folder van het Radboudumc geeft informatie over evenwichtsoefeningen binnen en buitenshuis. Met evenwichtsoefeningen bedoelen we bewegingspatronen van het hoofd, de nek en het

Nadere informatie

Welkom op afdeling. Nuttige telefoonnummers

Welkom op afdeling. Nuttige telefoonnummers Nuttige telefoonnummers Hoofdverpleegkundige Cindy Bronckaars 016/ 209 104 Verpleegkundigen 016/ 209 357 Afdelingshostessen 016/ 209 106 Sociaal assistent Hilde Maes 016/ 209 648 U kunt steeds een contact

Nadere informatie

Informatie lichttraumatisch hoofd-/hersenletsel

Informatie lichttraumatisch hoofd-/hersenletsel Informatie lichttraumatisch hoofd-/hersenletsel PATIENTENINFORMATIE AAN VOLWASSENEN MET LICHT TRAUMATISCH HOOFD-/HERSENLETSEL U heeft een licht traumatisch hoofd-/hersenletsel opgelopen door een ongeval

Nadere informatie

Anamnese bij de duizelige patiënt

Anamnese bij de duizelige patiënt Anamnese bij de duizelige patiënt 16 de Nascholingscursus Kliniek van Duizeligheid en Evenwichtsstoornissen RJ Stokroos Sickness is A matter of alarm. A matter of logic... Faxon NW: The hospital in contemporary

Nadere informatie

Orthostatische hypotensie

Orthostatische hypotensie Orthostatische hypotensie Wat is orthostatische hypotensie Orthostatische hypotensie is een vaak voorkomende oorzaak van duizeligheid en/of vallen, met name bij ouderen. 'Hypotensie' betekent een lage

Nadere informatie

Gehoorverbeterende operatie. Afdeling KNO

Gehoorverbeterende operatie. Afdeling KNO Gehoorverbeterende operatie Afdeling KNO Gehoorverbeterende operatie Inleiding Binnenkort ondergaat u een operatie aan uw oor in het Diaconessenhuis in Meppel, onderdeel van Zorgcombinatie Noorderboog.

Nadere informatie

Fysiotherapie. Adviezen en oefeningen na een hernia operatie

Fysiotherapie. Adviezen en oefeningen na een hernia operatie Fysiotherapie Adviezen en oefeningen na een hernia operatie 1 Locatie Scheper Ziekenhuis Boermarkeweg 60 7824 AA Emmen Afdeling fysiotherapie, straat 11 Tel 0591-69 11 81 2 Adviezen en oefeningen na een

Nadere informatie

De trap op of aflopen: Probeer uw lichaam rechtop te houden en niet voorover te kantelen.

De trap op of aflopen: Probeer uw lichaam rechtop te houden en niet voorover te kantelen. GEBRUIKSAANWIJZING Welkom! Een gezonde wervelkolom: Stress en de dagelijkse bezigheden dragen bij aan het ontwikkelen van slechte gewoontes als het gaat om de zorg voor onze wervelkolom. Er zijn bijvoorbeeld

Nadere informatie

Adviezen en oefeningen na een halsklierdissectie. (verwijderen van de lymfeklieren uit de hals)

Adviezen en oefeningen na een halsklierdissectie. (verwijderen van de lymfeklieren uit de hals) Adviezen en oefeningen na een halsklierdissectie (verwijderen van de lymfeklieren uit de hals) Inhoudsopgave A. Inleiding... 1 B. Verloop van het herstel... 2 C. Adviezen voor het dagelijks leven... 2

Nadere informatie

Fysiotherapie bij Lage Rug Operatie

Fysiotherapie bij Lage Rug Operatie Fysiotherapie bij Lage Rug Operatie Inhoudsopgave Inleiding... 1 Praktische gang van zaken tijdens de opname... 1 Fysiotherapie... 1 Richtlijnen voor thuis... 3 Inleiding U verblijft in ziekenhuis Tjongerschans

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Ontslagadvies bij licht traumatische hersenletsel bij kinderen t/m 5 jaar

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Ontslagadvies bij licht traumatische hersenletsel bij kinderen t/m 5 jaar Ontslagadvies bij licht traumatische hersenletsel bij kinderen t/m 5 jaar ONTSLAGADVIES BIJ LICHT TRAUMATISCH HERSENLETSEL BIJ KINDEREN T/M 5 JAAR INLEIDING Uw kind heeft een licht traumatisch hoofd-/hersenletsel

Nadere informatie

Mijn baby heeft een voorkeurshouding... Wat nu?

Mijn baby heeft een voorkeurshouding... Wat nu? Mijn baby heeft een voorkeurshouding... Wat nu? Adviezen voor de hantering van uw baby Als uw baby in de eerste levensmaanden altijd met z n hoofd op dezelfde kant ligt, kan hij een afgeplat hoofd krijgen.

Nadere informatie

Mijn baby heeft een voorkeurshouding... Wat nu?

Mijn baby heeft een voorkeurshouding... Wat nu? Jeugdgezondheidszorg Mijn baby heeft een voorkeurshouding... Wat nu? Adviezen voor de hantering van je baby Als je baby in de eerste levensmaanden altijd met z n hoofd op dezelfde kant ligt, kan hij een

Nadere informatie

Protocol Balance bord

Protocol Balance bord Protocol Balance bord Inleiding Het Balance board is een apparaat waarmee je nauwkeurig de balans kan testen en trainen met behulp van visuele feedback. Het is dan ook ideaal voor patiënten met neurologische

Nadere informatie

Duizeligheid en Fysiotherapie

Duizeligheid en Fysiotherapie Duizeligheid en Fysiotherapie Karin van der Ven Annelies Keuning Hogeschool van Amsterdam, fysiotherapie Amsterdam, 2004 1 Voorwoord In het kader van onze beroepsopdracht hebben wij deze scriptie met veel

Nadere informatie

Rekoefeningen voor de Gehandicapte schutter

Rekoefeningen voor de Gehandicapte schutter Rekoefeningen voor de Gehandicapte schutter Rekken is een essentieel onderdeel van een evenwichtig trainingsprogramma. Het dagelijks uitvoeren van rekoefeningen kan de flexibiliteit en gezonde gewrichten

Nadere informatie

Licht traumatisch hoofd-/hersenletsel volwassenen

Licht traumatisch hoofd-/hersenletsel volwassenen Licht traumatisch hoofd-/hersenletsel volwassenen Door een ongeval of door een klap tegen uw hoofd heeft u licht traumatisch hoofd- of hersenletsel opgelopen. In deze folder vindt u informatie over de

Nadere informatie

De brughoektumor. Internet www.zuyderland.nl 06-2016 955

De brughoektumor. Internet www.zuyderland.nl 06-2016 955 De brughoektumor Keel-, neus- en oorheelkunde Meldpunt Oost 03 Afsprakennummer 088-459 5391 Op werkdagen: 9.00-12.00 en 14.00-16.00 uur Informatienummer 088-459 5394 Op werkdagen: 8.30-12.00 en 13.30-16.30

Nadere informatie

Kinderen met hoofd-/hersenletsel

Kinderen met hoofd-/hersenletsel Patiënteninformatie Kinderen met hoofd-/hersenletsel 1234567890-terTER_ Kinderen met hoofd-/hersenletsel U heeft een afspraak in Tergooi gehad voor meer informatie over hoofd-/hersenletsel bij uw kind.

Nadere informatie

Vet-killer 320 Workout Introductie (eerste deel) Door: Jesse van der Velde http://vetkillerworkout.nl/index2.php

Vet-killer 320 Workout Introductie (eerste deel) Door: Jesse van der Velde http://vetkillerworkout.nl/index2.php Vet-killer 320 Workout Introductie (eerste deel) Door: Jesse van der Velde http://vetkillerworkout.nl/index2.php Copyright 2011 Jesse van der Velde Alle rechten voorbehouden. 1 Introductie Welkom bij de

Nadere informatie

valkliniek tips om vallen te voorkomen TEL.: 011-69 96 00

valkliniek tips om vallen te voorkomen TEL.: 011-69 96 00 g e r i a t r i e valkliniek tips om vallen te voorkomen TEL.: 011-69 96 00 1 2 Inhoud Inleiding... 4 Meer bewegen... 5 De trap op- en afgaan... 9 Opstaan uit bed... 11 Vallen en opstaan... 13 3 Inleiding

Nadere informatie

5.3.3 Een patiënt verplaatsen Verplaatsen in het bed: een patiënt op de zij draaien (omkeren) Zachtjes het gebogen been en de schouder van de

5.3.3 Een patiënt verplaatsen Verplaatsen in het bed: een patiënt op de zij draaien (omkeren) Zachtjes het gebogen been en de schouder van de 5.3.3 Een patiënt verplaatsen A Verplaatsen in het bed: een patiënt op de zij draaien (omkeren) Zachtjes het gebogen been en de schouder van de bedlegerige patiënt vastnemen om hem makkelijk op de zij

Nadere informatie

Convergentiezwakte van het oog

Convergentiezwakte van het oog Oogheelkunde Convergentiezwakte van het oog i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen Wanneer u naar een naderend of dichtbijgelegen voorwerp kijkt, moeten beide ogen zich naar binnen draaien

Nadere informatie

Voorbeelden van machtigingsformulieren Nederlands Engels. Examples of authorisation forms (mandates) Dutch English. Juli 2012 Versie 2.

Voorbeelden van machtigingsformulieren Nederlands Engels. Examples of authorisation forms (mandates) Dutch English. Juli 2012 Versie 2. Voorbeelden van machtigingsformulieren Nederlands Engels Examples of authorisation forms (mandates) Dutch English Voorbeelden machtigingsformulieren standaard Europese incasso Examples of authorisation

Nadere informatie

Vragenlijst duizeligheid / evenwichtsstoornissen

Vragenlijst duizeligheid / evenwichtsstoornissen Vragenlijst duizeligheid / evenwichtsstoornissen Om een goede diagnose te kunnen stellen, is het belangrijk dat u onderstaande vragenlijst en scorelijsten nauwkeurig invult. Er zijn geen goede of foute

Nadere informatie

1.2 Het oor, opvangen van geluiden HB p.32-35

1.2 Het oor, opvangen van geluiden HB p.32-35 1.2 Het oor, opvangen van geluiden HB p.32-35 1.2.1 Wat is geluid? Geluid: trillingen veroorzaakt door een geluidsbron Middenstof: stof die de trillingen geleidt. Resonantie: het overdragen van een trilling

Nadere informatie

Klinische en poliklinische informatie voor een hartpatiënt

Klinische en poliklinische informatie voor een hartpatiënt Klinische en poliklinische informatie voor een hartpatiënt Geachte heer of mevrouw, Onlangs heeft u een hartinfarct, een dotterbehandeling of een hartoperatie gehad. Misschien waren er voordien al voortekenen

Nadere informatie

H.249968.0215. Oogspieroefeningen

H.249968.0215. Oogspieroefeningen H.249968.0215 Oogspieroefeningen Inleiding Omdat de samenwerking en/of de accommodatie van uw ogen zwak is, heeft u het advies gekregen om oogspieroefeningen te doen. Accommodatie is het aanspannen de

Nadere informatie

Adviezen voor de hantering van uw baby

Adviezen voor de hantering van uw baby Adviezen voor de hantering van uw baby bij een voorkeurshouding Heeft uw baby een voorkeurshouding ontwikkeld? Dan geeft deze folder u tips om dit te verhelpen. Wat is een voorkeurshouding? Tegenwoordig

Nadere informatie

Winter thee Winter Tea

Winter thee Winter Tea Winter thee Winter Tea Quilt in a Day of December 2014 by Quiltshop 100 rozen started as a tea bag. The nearest block form for a tea bag is called house. De maat van de quilt is 83 bij 104 cm. The quilt

Nadere informatie

Omgang met uw baby Tips en adviezen

Omgang met uw baby Tips en adviezen Omgang met uw baby Tips en adviezen Afdeling fysiotherapie Uw baby mag met u mee naar huis. Dit is een vreugdevolle en ook spannende gebeurtenis. Spannend omdat u nu zelf de zorg voor uw kindje op u gaat

Nadere informatie

Oefenenprogramma na een HNP (hernia)operatie of een kanaalstenoseoperatie

Oefenenprogramma na een HNP (hernia)operatie of een kanaalstenoseoperatie Oefenenprogramma na een HNP (hernia)operatie of een kanaalstenoseoperatie Inleiding U wordt binnenkort geopereerd aan een hernia en/of stenose in de rug. Rondom deze operatie krijgt u fysiotherapie. In

Nadere informatie

Be-Fit. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Be-Fit. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Be-Fit U bent opgenomen op de Inter Disciplinaire Afdeling Zevenaar (IDAZ). In deze folder informeren wij u graag over de Be-Fitmethode die wij op onze afdeling hanteren. Neem altijd uw verzekeringsgegevens

Nadere informatie

Licht traumatisch hersenletsel

Licht traumatisch hersenletsel Neurologie i Licht traumatisch hersenletsel Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen U heeft een licht traumatisch hoofd-/hersenletsel opgelopen door een ongeval of een klap tegen uw hoofd. In

Nadere informatie

Licht traumatisch hoofd-/hersenletsel

Licht traumatisch hoofd-/hersenletsel Patiënteninformatie Licht traumatisch hoofd-/hersenletsel Informatie over mobilisatie na een licht traumatisch hoofd-/hersenletsel Inhoudsopgave Pagina Algemeen 4 Licht traumatisch hoofd-/hersenletsel

Nadere informatie

Sanering van het oor. Afdeling KNO

Sanering van het oor. Afdeling KNO Sanering van het oor Afdeling KNO Sanering van het oor Inleiding Binnenkort ondergaat u een operatie aan uw oor in het Diaconessenhuis in Meppel, onderdeel van Zorgcombinatie Noorderboog. In deze folder

Nadere informatie