met hitte Amsterdam-Amstelland

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "met hitte Amsterdam-Amstelland"

Transcriptie

1 n balans met hitte Amsterdam-Amstelland

2 Waarom deze brochure? Wat is hittestuwing? In het brandweerwerk hebben we te maken met verschillende risico s. Eén daarvan is hittestuwing ten gevolge van blootstelling aan warmte. In 2007 en 2008 zijn in opdracht van Brandweer Amsterdam- Amstelland door TNO twee onderzoeken uitgevoerd naar oorzaken en preventie van hittestuwing bij brand weer personeel. Met voorlichting en instructie wordt in ons korps aandacht besteed aan het onderwerp hittestuwing en het voorkómen ervan. De brochure geeft antwoord op de vragen Wat is hittestuwing en welke vormen van zijn er? Wat zijn oorzaken van hittestuwing? Wat kunnen we doen om hittestuwing te voorkomen? Om optimaal te functioneren streeft het menselijk lichaam altijd naar een zogenaamde warmtebalans. Dat wil zeggen dat de warmte die men ontwikkelt, of opneemt uit de omgeving gelijk is aan de warmte die men afgeeft. Hittestuwing is een algemene benaming voor de situatie die ontstaat als het lichaam meer warmte vasthoudt dan het warmte kwijt raakt. Hierdoor stijgt de lichaamstemperatuur. De kritische grens is een kerntemperatuur van 38,5 C. We onderscheiden vier vormen van hittestuwing die deels door verschillende en deels door dezelfde oorzaken ontstaan. Ze hoeven elkaar niet automatisch op te volgen. Wel is hitteberoerte een ernstigere vorm van hitte-uitputting. Vormen van hittestuwing Hitte-uitslag Ontstaat door werken in hete, vochtige om standigheden, waarbij men overdadig, langdurig on onder broken zweet en de huid continu vochtig en/of vuil is. Jeukende, rode huid en afgenomen zweten. Soms zijn er blaasjes op de huid zichtbaar. Verminderen van de blootstelling aan hitte. Huid schoon en droog maken, natte kleding omwisselen voor droge kleding. Huid schoon houden en regel matig de kans geven te drogen. Hittekrampen Ontstaat vooral bij mensen die wel vol doende water drinken, maar hun zouttekort niet aanvullen. Pijnlijke spierkrampen. Isotone sportdrank drinken. Rusten in een koele omgeving. Spiermassage. Vooraf extra zoutinname via voeding bij verwachting van zwaar werk in een hete omgeving.

3 Hitte-uitputting Ontstaat door het verlies van grote hoeveelheden vocht ten gevolge van extreem zweten in combinatie met verlies van zouten. Als er geen behandeling plaats vindt, kan het leiden tot hitteberoerte. Extreme vermoeidheid, slapte, wazig zicht, duizelig en hoofdpijn. Er is tevens sprake van een hoge hartslagfrequentie, lage bloeddruk. Een klamme huid en overdadig zweten. Bleke gelaatskleur en soms bewustzijnsverlies. Liggen in een koele omgeving. Koelen van de huid met water of natte doeken. Losmaken, of in een veilige omgeving uitdoen van kleding. Isotone sportdrank drinken. Goede vochtbalans, voldoende zoutinname, voldoende rust. Hitteberoerte Ontstaat bij hoge fysieke inspanning en blootstelling aan hitte, waarbij de temperatuurregulatie van het lichaam faalt en zweten niet meer helpt of zelfs volledig stopt. Dit is het meest serieuze gezondheidsprobleem ten aanzien van werken in hete omstandigheden en kan leiden tot de dood, tenzij het slachtoffer wordt behandeld. Rusteloosheid, geïrriteerdheid en mentale verwarring. Men gaat duidelijk fouten maken. Rillingen. De lichaamstemperatuur is zeer hoog (>40 C). Vaak een hete droge huid (het zweten is gestopt). Hitteberoerte gaat vaak gepaard met stuiptrekkingen en bewustzijnsverlies. Directe professionele medische behandeling. Vóór het arriveren van professionele hulpverlening starten met agressief koelen. Isotone sportdrank drinken. Goede vochtbalans, voldoende zoutinname, passende werkrust cyclus, gezonde leefstijl, fitheid, kunnen herkennen van oorzaken en symptomen. Wat zijn de oorzaken van hittestuwing? Hittestuwing ontstaat niet door een enkele oorzaak. Er zijn meerdere oorzaken die er samen voor kunnen zorgen dat problemen optreden. De oorzaken kunnen onderverdeeld worden in de volgende categorieën: Kenmerken van de inzet Kenmerken van de mens Kenmerken van de beschermende kleding Kenmerken van de inzet Aard van de inzet Hittestuwing hoeft niet persé alleen op te treden bij hitte ten gevolge van brandbestrijding; ook extreme weersomstandigheden (bijv. warmte van de zon), kunnen ervoor zorgen dat hittestuwing optreedt. Tijdsduur en intensiteit Hittestuwing kan optreden bij een hoge fysieke inspanning in een warme omgeving (een kort durende felle binnenbrand) in een korte tijd, maar ook bij een lage fysieke inspanning in een normale omgevings temperatuur gedurende een langere tijd (een complexe technische hulp verlening langs de snelweg). Ook in de winter kan hitte stuwing optreden als bijvoorbeeld de beschermende kleding niet uitgedaan wordt ter voorkoming van kouvatten.

4 Inspanningshistorie repressieve inzet Als er voorafgaande aan een (hitte)inzet een eerdere repressieve inzet is geweest, dan verhoogt dit de kans op hitte stuwing. De kritische grens waarbij hittestuwing optreedt, wordt eerder bereikt. Repressieve maatregelen zijn: Snel opschalen Snel aflossen Gebruik van maximaal één ademluchtfles (Gedeeltelijk) herstel door rust en drinken van water of isotone sportdrank direct na het incident en tijdens de terugtocht in het voertuig. Op het ademlucht voertuig is isotone sportdrank aanwezig en op de autoladder en autospuit zijn bidons aanwezig. Koel met een natte handdoek in je nek of door je handen in water te koelen. In het tweede onderzoek van TNO zijn verschillende koelmethoden uitgeprobeerd. Deze twee methodes zijn eenvoudig toe te passen en werken goed. Kenmerken van de mens Lichaamssamenstelling Mensen met een relatief hoog vetpercentage houden warmte makkelijker vast (lichaamsvet is een goede warmteisolator); de kans op hittestuwing neemt toe bij een hoger vetpercentage. Een gezonde leefstijl, waarbij je niet te veel en/of te vet eet, in combinatie met voldoende lichaamsbeweging. Fysieke fitheid Fysiek fitte mensen hebben een kleinere kans op hittestuwing dan mensen die fysiek niet fit zijn. Een goede fysieke fitheid is één van de peilers van het adequaat uitvoeren van brandweertaken. Als brandweerman/ -vrouw ben je, ondersteund door de werk gever (sportlessen onder leiding van gekwalificeerde sport instructeurs), zelf verantwoordelijk voor een goede fysieke fitheid. Ook niet roken, matig met alcohol en vol doende ontspanning dragen bij aan een goede fysieke fitheid. Inspanningshistorie oefening en sport Activiteiten zoals oefenen en sporten kunnen een verhoging van de lichaamstemperatuur veroorzaken. Het aantrekken van de beschermende uitrusting bij een alarm tijdens of net na zo n activiteit zorgt ervoor dat je opgewarmd het pak in gaat. In het eerste onderzoek van TNO is gebleken dat intensief oefenen en sporten en hardlopend/fietsend naar het werk komen, vaker tot hittestuwing leidt dan een eerdere repressieve inzet op de dag. Uit metingen is gebleken dat het sporten in afwezigheid van een sportinstructeur (onbegeleid sporten) in veel gevallen tot hoge lichaamstemperaturen leidt. Zorg er voor dat je tijdens onbegeleid sporten regel matig een afkoelingsperiode inlast waarin je even rust neemt in combinatie met het drinken van (gekoeld) water. Ga hierbij uit van 15 minuten sporten en vijf minuten afkoelen. Laat boven dien de totale periode waarin je onbegeleid sport niet langer duren dan één uur, gevolgd door persoonlijke verzorging; opfrissen, droge kleding aan, water drinken en eventueel wat eten. Houd een droog shirt bij de hand wat je kunt aantrekken als het alarm gaat. Inspanningshistorie sporten vóór het werk Bij fietsen of hardlopen naar het werk, langer dan vijf tien minuten, wordt een hogere lichaams temperatuur bereikt, waardoor je opgewarmd aan je dienst begint.

5 Zorg er voor dat je minstens een kwartier, maar liever nog een half uur voor aanvang van de dienst op de kazerne bent. Het lichaam krijgt op die manier voldoende tijd om af te koelen en te herstellen. Bovendien is er dan tijd om wat te eten en te drinken. Op die manier ben je bij aanvang van de dienst inzetbaar. Voldoende vocht en zouten Een belangrijke manier om de in het lichaam opgebouwde warmte kwijt te raken is zweten. Door het verdampen van zweet koelt het lichaam af. Als er tijdens een inzet of sport veel is gezweet, gaan behalve vocht en warmte ook zouten verloren. Vocht en zouten moeten worden aangevuld om de vochtbalans op peil te houden en de kans op hittestuwing te voorkomen of te verkleinen. Tijdens fysieke inspanning waarbij je veel zweet, volstaat het drinken van 1 glas water per kwartier (± 1 liter per uur). Doe dit ook als je geen dorstgevoel hebt. Het is aan te raden om na inspanning (inzet, sporten, enzovoorts) extra water te drinken eventueel in combinatie met een isotone drank. Kenmerken van de beschermende kleding De beschermende kleding van Brandweer Amsterdam- Amstelland is met zorg geselecteerd en getest door een grote groep collega s uit de uitrukdienst. De kleding voldoet aan de Europese norm voor brandweerkleding en is het beste wat op dit moment op de markt is. (EN 469; Protective clothing for firefighters Performance requirements for firefighting, 2002). De kleding beschermt niet alleen tegen hitte en vlammen, maar ook tegen chemicaliën en blus- en regenwater. Door de aanwezigheid van een waterdamp- en luchtdoorlatend membraan kan zweet naar buiten, terwijl water en chemicaliën niet naar binnen kunnen. Reiniging en onderhoud Er is gebleken dat beschermende kleding vaak niet volgens protocol gewassen wordt. Uit de resultaten van het eerste onder zoek van TNO blijkt dat de hittebeschermende eigenschappen van de beschermende kleding zijn verminderd, maar nog wel aan de norm voldoen. De hitte beschermende eigenschappen betreffen bescherming tegen hitte, vlammen en de aanwezigheid van een water damp door latend membraan. De kans op hittestuwing is door verkeerd wassen niet toegenomen. Behalve de hittebeschermende eigenschappen, biedt de kleding ook bescherming tegen water en chemicaliën. Voor een goed behoud van alle beschermende eigenschappen, dient de beschermende kleding altijd volgens protocol gewassen te worden. Bied de kleding regelmatig voor reiniging en controle aan. Laat de kleding bij schade repareren. Koffie en cafeïnehoudende dranken Koffie en andere cafeïnehoudende dranken (energiedranken en cola) hebben een versneld vochtafdrijvend effect. Dit verstoort de vochtbalans en vergroot het risico op hittestuwing. Vermijdt overmatig drinken van koffie, cola en energiedranken. Van het drinken van meer dan vijf kopjes koffie per dag is bekend dat het de vochtbalans negatief beïnvloedt. Laat het drinken van koffie dan ook altijd gepaard gaan met het drinken van een glas water.

6 Uit de praktijk Soms zetten we zelfs de straalpijp in onze duffelse jas, zo heet hadden we het. Hoe hittestuwing te voorkomen? Het lijkt door de aandacht die hittestuwing tegenwoordig krijgt of dit fenomeen alleen maar bij de moderne beschermende kleding voorkomt, maar niets blijkt minder waar. Jan de Graaf, voormalig bevelvoerder B-ploeg op kazerne Zebra, vertelt. Het was begin jaren negentig en ik loste af van Zebra naar Nico. Het was een mooie, hete, zomerse dag en we moesten net na het middageten samen met Dirk uitrukken naar een brand in een gebouw dat achter Paradiso ligt. Bij aankomst, Dirk was eerder ter plaatse, stond het behoorlijk in brand. Wij moesten zorgen dat het vuur niet oversloeg naar Paradiso zelf en legden van open water met lage druk af. We hebben, net als de collega s van Dirk, gewerkt als paarden en hadden hem snel in de bek. Maar in de korte tijd hadden we ons verschrikkelijk opgewarmd. De meesten van ons werden duizelig, waren uitgeput en we zijn allemaal eerst even gaan zitten, adembescherming af, de jassen van het duffels pak open. Ja, sommigen hadden het zo heet, die stopten pardoes de deels geopende straalpijp in hun duffel om maar af te koelen. Anderen hingen onder de brandkraan om maar water te drinken of hun nek af te koelen. Zo n service die we nu bij de A-wagen hebben met die isotone drank, daar konden we toen alleen nog maar van dromen. Met de huidige beschermende kleding voel je je wel eerder nat worden en daardoor lijkt het wel of de hitte intenser wordt, maar daardoor is het ook een goede graadmeter om op te letten. Dus, na één ademluchtfles, niet meer naar binnen en zorgen of laten zorgen voor snelle aflossing. Jan s advies Bewustwording van de risico s. Weten wat hitte en hittestuwing is. Bij een binnenaanval snel voor aflossing zorgen en slechts één ademluchtfles gebruiken. Veel drinken, je bidon in de buurt. En mocht je toch oververhit raken, doe dan een natte handdoek in je nek. WANNEER? Algemeen Voorafgaand aan een inzet Tijdens een inzet Direct na een inzet Bij oefenen of sporten Sporten vóór je werk Hieronder een overzicht van alle genoemde maatregelen om hittestuwing te voorkomen: WAT? Zorg voor een goede algemene gezondheid Zorg voor een goede fysieke fitheid Wees inzetgereed als je dienst, of uitruk begint Zorg ervoor dat je de tekenen van hitte stuwing kent en herkent, niet alleen bij jezelf, maar ook bij je collega s Zorg voor een goed gewassen en onder houden pak door het te controleren bij aanvang dienst en na afloop iedere uitruk Vul je bidon bij aanvang van elke dienst met vers water Eet evenwichtig en regelmatig Vermijdt overmatig gebruik van koffie en andere cafeïnehoudende dranken zoals energiedrank en cola Vermijdt overmatige inspanning zoveel mogelijk Zorg er voor dat je huid schoon en droog is bij aanvang uitruk Schaal snel op Los af na één ademluchtfles Wees je bewust van de (voor)tekenen van hittestuwing en houdt collega s goed in de gaten Voer zwaar werk zoveel mogelijk samen met collega s uit Blijf zoveel mogelijk op afstand van een hittebron Vermijdt onnodige fysieke inspanningen zoveel mogelijk (ren niet als dat niet nodig is) Verwijder, of open in een veilige omgeving je beschermende kleding en uitrusting Verblijf zoveel mogelijk in een koele of schaduwrijke omgeving Drink water, eventueel aangevuld met isotone drank Communiceer en wees eerlijk over hoe je je voelt Koel extra met een natte handdoek in je nek of door je handen in water te koelen 15 minuten fysieke inspanning, vijf minuten rust Maximaal 1 uur onbegeleid sporten Drink regelmatig water, ook als je geen dorst hebt (elk kwartier een glas) Houd bij inspanning een droog shirt bij de hand Minimaal 15 minuten voor aanvang aanwezig zijn om je warmtebalans te herstellen Breng je vochtbalans op peil

7 Bezoekadres Brandweer Amsterdam-Amstelland Karspeldreef 16, Amsterdam Postadres Postbus AD Amsterdam T F twitter.com/brandweeraa Colofon Brandweer Amsterdam-Amstelland Vormgeving: Total Identity Druk: mei 2013 Behulpzaam Deskundig Daadkrachtig

In balans met hitte. Amsterdam-Amstelland

In balans met hitte. Amsterdam-Amstelland In balans met hitte Amsterdam-Amstelland B e h u l p z a a m D e s k u n d i g D a a d k r a c h t i g Waarom deze brochure? In het brandweerwerk hebben we te maken met verschillende risico s. Eén daarvan

Nadere informatie

Inleiding. De zomer is weer in volle gang. Daarbij hopen we op mooi weer. Maar dit kan tijdens ons werk een risico vormen.

Inleiding. De zomer is weer in volle gang. Daarbij hopen we op mooi weer. Maar dit kan tijdens ons werk een risico vormen. WERKEN IN DE ZOMER Inleiding De zomer is weer in volle gang. Daarbij hopen we op mooi weer. Maar dit kan tijdens ons werk een risico vormen. Hoe reageert de mens op warmte? Normaal bedraagt de lichaamstemperatuur

Nadere informatie

Werken bij hoge temperaturen (heat stress) Balen/Overpelt

Werken bij hoge temperaturen (heat stress) Balen/Overpelt 1 DOEL... 2 2 TOEPASSINGSGEBIED... 2 3 DEFINITIES... 2 4 VOORSCHRIFT... 2 1 DOEL... 2 2 TOEPASSINGSGEBIED... 2 3 DEFINITIES... 2 4 VOORSCHRIFT... 2 4.1 Temperatuur beneden 35 C: geen restricties... 2 4.2

Nadere informatie

De een heeft het warm, de ander te warm en de ander heeft het veel te warm, en dat in dezelfde werkruimte.

De een heeft het warm, de ander te warm en de ander heeft het veel te warm, en dat in dezelfde werkruimte. Hittestress: werken en warm weer Inleiding De een heeft het warm, de ander te warm en de ander heeft het veel te warm, en dat in dezelfde werkruimte. De gevoelstemperatuur wordt, behalve door de luchttemperatuur

Nadere informatie

Werken bij hitte? Wat kan je doen!

Werken bij hitte? Wat kan je doen! Werken bij hitte? Wat kan je doen! Heerlijk zo n zonnetje toch? In de bouw werk je vaak buiten. Lekker, vooral in de zomer, de zon schijnt en de temperatuur loopt op. Maar gevaar ligt op de loer. Werken

Nadere informatie

Bewegen en Gezondheid

Bewegen en Gezondheid Bewegen en Gezondheid Fit zijn en fit blijven Iedereen wil gezond en fit zijn. Om fit te blijven kun je bijvoorbeeld sporten, niet roken, voldoende rust nemen en gezond eten. Al die zaken horen bij een

Nadere informatie

GHOR. Checklist maatregelen en adviezen bij hitte

GHOR. Checklist maatregelen en adviezen bij hitte Checklist maatregelen en adviezen bij hitte GHOR Nu de warme dagen van de zomer er weer gaan aankomen, is het verstandig om als organisator voorbereid te zijn op de mogelijke gevolgen van hitte op medewerkers,

Nadere informatie

65.1 Agrarische kinderopvang

65.1 Agrarische kinderopvang 65 Bijlagen 65.1 Agrarische kinderopvang Agrarische kinderopvang is kinderopvang met agrarische (neven)activiteiten voor kinderen. Aan agrarische kinderopvangcentra die dieren hebben, zijn infectierisico

Nadere informatie

Diabetes, sport en voeding

Diabetes, sport en voeding Diabetes, sport en voeding Als u diabetes mellitus heeft, dan kan er veel verbeteren door u lichamelijk in te spannen. Hierdoor verbeteren bijvoorbeeld: uw insulinegevoeligheid en daardoor uw glucosewaarden;

Nadere informatie

SPORTVOEDING. voor wedstrijd- of ook voor toerrijders? ledenvergadering TCN 21 november 2011 1

SPORTVOEDING. voor wedstrijd- of ook voor toerrijders? ledenvergadering TCN 21 november 2011 1 SPORTVOEDING voor wedstrijd- of ook voor toerrijders? ledenvergadering TCN 21 november 2011 1 MOTIVATIE OM TE FIETSEN steeds beter worden door training en voeding of fit zijn door voldoende te bewegen

Nadere informatie

Het belang van vocht- en natriumopname voor sporters

Het belang van vocht- en natriumopname voor sporters Het belang van vocht- en natriumopname voor sporters Eerst enkele weetjes: Vocht (=lichaamswater) is het belangrijkste bestanddeel van ons lichaam Afhankelijk van je leeftijd, gewicht, lichaamssamenstelling

Nadere informatie

Belasting & Belastbaarheid; trainen en blessurepreventie. Rob Eijkelenboom - Sportarts

Belasting & Belastbaarheid; trainen en blessurepreventie. Rob Eijkelenboom - Sportarts Belasting & Belastbaarheid; trainen en blessurepreventie Rob Eijkelenboom - Sportarts Sportarts SMA Vitaal Venlo/Venray SMA Vitaal is TMS-gecertificeerd! Clubarts VVV-Venlo Teamarts Nationale selectie

Nadere informatie

Brandwonden en dan? Eerst water, de rest komt later

Brandwonden en dan? Eerst water, de rest komt later Brandwonden en dan? Eerst water, de rest komt later Eerst water, de rest komt later! Voorkom brandwonden Er is maar één juist antwoord op de vraag hoe brandwonden kunnen worden voorkomen: wees alert en

Nadere informatie

In het heetst van de strijd

In het heetst van de strijd Arenberggebouw Arenbergstraat 5 1000 Brussel Tel: 02 209 47 21 Fax: 02 209 47 15 In het heetst van de strijd Richtlijnen voor het sporten in warme en vochtige klimaten AUTEUR ACKAERT B. REDACTEUR PUT K.

Nadere informatie

Dit document geeft advies over handelen bij extreme kou waardoor de Marathonschaatssport verantwoord beoefend kan worden.

Dit document geeft advies over handelen bij extreme kou waardoor de Marathonschaatssport verantwoord beoefend kan worden. 2010. Dit document geeft advies over handelen bij extreme kou waardoor de Marathonschaatssport verantwoord beoefend kan worden. Een samenwerking tussen: Woord van dank Ik wil de heren Geert Groen en Rob

Nadere informatie

Hitteziekten bij de brandweer? Hoe kunnen we de veiligheid voor ingezette brandweerlieden met betrekking tot hitte / warmte beter garanderen?

Hitteziekten bij de brandweer? Hoe kunnen we de veiligheid voor ingezette brandweerlieden met betrekking tot hitte / warmte beter garanderen? Hitteziekten bij de brandweer? Hoe kunnen we de veiligheid voor ingezette brandweerlieden met betrekking tot hitte / warmte beter garanderen? René Langeler Enschede Oktober 2012 Colofon Titel rapport:

Nadere informatie

Slaaphygiëne. Tips om beter te slapen. Hoofdpijn polikliniek

Slaaphygiëne. Tips om beter te slapen. Hoofdpijn polikliniek Slaaphygiëne Tips om beter te slapen Hoofdpijn polikliniek Soms is het moeilijk om in slaap te vallen of om door te slapen. Hier geven wij u enkele tips die misschien kunnen helpen om tot een gezonde slaap

Nadere informatie

Onco-Move. Bewegen tijdens chemotherapie

Onco-Move. Bewegen tijdens chemotherapie Onco-Move Bewegen tijdens chemotherapie Introductie De behandeling van kanker, in het bijzonder de chemotherapie en/of radiotherapie, kan aanleiding zijn tot langdurige vermoeidheid en conditieverlies.

Nadere informatie

Meander Move: bewegen tijdens de behandeling van kanker

Meander Move: bewegen tijdens de behandeling van kanker Meander Move: bewegen tijdens de behandeling van kanker Inhoudsopgave Inleiding 1 Bewegen tijdens de behandeling van kanker 2 o Instructie o el o Bespreking o Bewegen en chemotherapie Welke vorm van lichamelijke

Nadere informatie

Voeding voor, tijdens en na het wielrennen

Voeding voor, tijdens en na het wielrennen Voeding voor, tijdens en na het wielrennen Opzet presentatie: wielrennen energie wat doet voeding gezonde voeding/sportvoeding (sport)voeding voor, tijdens, na vragen Goede voeding zorgt voor Prestatieverbetering

Nadere informatie

(Sport)voeding voor hardlopers! Jolanda Donk, Sportdiëtist

(Sport)voeding voor hardlopers! Jolanda Donk, Sportdiëtist (Sport)voeding voor hardlopers! Jolanda Donk, Sportdiëtist Opzet van de presentatie Brandstofgebruik bij langdurige inspanning Vochtbehoefte Voeding VOOR inspanning Voeding TIJDENS inspanning Voeding NA

Nadere informatie

SPORTVOEDING Annet Brons Sportdiëtist Hardlooptrainer & Personal Trainer

SPORTVOEDING Annet Brons Sportdiëtist Hardlooptrainer & Personal Trainer SPORTVOEDING Annet Brons Sportdiëtist Hardlooptrainer & Personal Trainer Voeding The Beginning! Goede basisvoeding! Wat is een goede basisvoeding? Voldoende koolhydraten, eiwitten en vetten! Voldoende

Nadere informatie

Adequaat preventief optreden

Adequaat preventief optreden Adequaat preventief optreden Het voorkomen van kanker als beroepsziekte voor de brandweerman Vertaling van Deense uitgave Good preventive behaviour van: Vertaald in opdracht van: Blad 2 van 16 Inleiding

Nadere informatie

Leefstijladviezen voor hoofdpijnpatiënten

Leefstijladviezen voor hoofdpijnpatiënten Leefstijladviezen voor hoofdpijnpatiënten Afdeling neurologie Locatie Eindhoven De eerste gedachte bij de behandeling van hoofdpijn en of migraine is vaak het gebruik van medicatie. Echter voeding, stress

Nadere informatie

Informatie: extreme weersomstandigheden.

Informatie: extreme weersomstandigheden. Onweer Onweer op het land is al gevaarlijk genoeg, als je in een bootje op open water zit is de kans helemaal groot dat je geraakt wordt. De bodem is nat en dus goed geleidend, en een boot steekt ook nog

Nadere informatie

Gezonde Sportvoeding. als basis voor optimale sportieve prestaties

Gezonde Sportvoeding. als basis voor optimale sportieve prestaties Gezonde Sportvoeding als basis voor optimale sportieve prestaties Een gezonde voeding is levensbelangrijk. Niet enkel om sportieve prestaties te leveren is een uitgebalanceerde voeding een vereiste, maar

Nadere informatie

Bewustsporten.nl. Goed voorbereid aan de start met een sportmedisch onderzoek

Bewustsporten.nl. Goed voorbereid aan de start met een sportmedisch onderzoek Goed voorbereid aan de start met een sportmedisch onderzoek Hardlopen is heerlijk en gezond, maar het is ook belangrijk verantwoord en veilig te sporten. Een goede voorbereiding en training zijn essentieel

Nadere informatie

Willen we een blijvend resultaat, wat meestal een verandering van levensstijl betekent, is dit slechts haalbaar door een gedragsverandering.

Willen we een blijvend resultaat, wat meestal een verandering van levensstijl betekent, is dit slechts haalbaar door een gedragsverandering. 1 Patrick van der Weegen Willen we een blijvend resultaat, wat meestal een verandering van levensstijl betekent, is dit slechts haalbaar door een gedragsverandering. Voordelen structureel sporten 1. beïnvloeding

Nadere informatie

EEN GEZONDE LEVENSSTIJL AANNEMEN

EEN GEZONDE LEVENSSTIJL AANNEMEN EEN GEZONDE LEVENSSTIJL AANNEMEN Eet gezond en gevarieerd Vermijd overgewicht Beweeg voldoende Stop met roken en beperk alcoholgebruik www.diabetescoach.be EEN GEZONDE LEVENSSTIJL AANNEMEN Een gezonde

Nadere informatie

LES VOOR G-KRACHT. Drinkwater Dit water is gebotteld leidingwater waar koolzuurgas al dan niet wordt aan toegevoegd en chloor wordt uitgefilterd.

LES VOOR G-KRACHT. Drinkwater Dit water is gebotteld leidingwater waar koolzuurgas al dan niet wordt aan toegevoegd en chloor wordt uitgefilterd. LES VOOR G-KRACHT DRINKWATERS Ons lichaam bestaat voor 70% uit water. Dagelijks scheiden we 2,5 liter uit langs de gekende wegen. We zouden ongeveer 1,5 l water moeten drinken per dag en daarbij nemen

Nadere informatie

Vier op de tien slaapt slecht Bijlage

Vier op de tien slaapt slecht Bijlage 1) Grafieken en tabellen Vier op de tien slaapt slecht Bijlage Grafiek 1: Stellingen over slaap (totale groep 3.297 personen) Kijk naar jezelf (op een gemiddelde dag) en duid aan in welke mate je het eens

Nadere informatie

OncoMove: bewegen tijdens de behandeling van kanker

OncoMove: bewegen tijdens de behandeling van kanker Supplement informatiewijzer oncologie OncoMove: bewegen tijdens de behandeling van kanker Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Bewegen tijdens de behandeling van kanker 2.1 Instructie 2.2 Doel 2.3 Bespreking

Nadere informatie

Blijf zoveel mogelijk op de paden en vermijd dichte begroeiing en struikgewas.

Blijf zoveel mogelijk op de paden en vermijd dichte begroeiing en struikgewas. EHBO en veiligheid Medicatie Medicatie van deelnemers wordt bewaard bij de deelkampcoördinatoren of bij de EBHO. Op die manier kan het niet kwijt raken en is er toezicht op het innemen hiervan. Dit wordt

Nadere informatie

OASIS. Ons eigen concept voor Verzorgend Wassen. Samen voor de grote PLUS

OASIS. Ons eigen concept voor Verzorgend Wassen. Samen voor de grote PLUS OASIS Ons eigen concept voor Verzorgend Wassen Samen voor de grote PLUS Verzorgend Wassen is comfortabeler en effectiever Synergy Health introduceert een nieuw - en geheel eigen! - concept voor Verzorgend

Nadere informatie

Sportvoeding Hoe eet en drink ik me naar de top? (vergeet ook niet te trainen! )

Sportvoeding Hoe eet en drink ik me naar de top? (vergeet ook niet te trainen! ) Sportvoeding Hoe eet en drink ik me naar de top? (vergeet ook niet te trainen! ) Voeding & Sport Input - Output Voeding Lichaam Prestatie - Sport Raf Van Dyck - Vlaamse Schermbond 27 december 2009 Levensstijl

Nadere informatie

Inleiding. 1. Waarom is bewegen goed voor de gezondheid? 3. Doel. 2. Trainingsvormen

Inleiding. 1. Waarom is bewegen goed voor de gezondheid? 3. Doel. 2. Trainingsvormen Inleiding U bent opgenomen of onder behandeling in het Leids Universitair Medisch Centrum. Wanneer u door uw opname minder aan lichaamsbeweging doet, kan uw conditie achteruit gaan. Door actief te blijven,

Nadere informatie

Nieuwsbrief nr. 7: juli en augustus 2014. Zomerspecial

Nieuwsbrief nr. 7: juli en augustus 2014. Zomerspecial Nieuwsbrief nr. 7: juli en augustus 2014 Zomerspecial Geachte relatie, Het is inmiddels al weer dagen, koud en vochtig weer. Het lijkt wel ofdat de herfstvakantie is begonnen in plaats van de zomervakantie

Nadere informatie

Ziekten die mogelijk insufficiëntie veroorzaken:

Ziekten die mogelijk insufficiëntie veroorzaken: Wat is nier insufficiëntie? Als de nieren altijd onvoldoende werken wordt dit chronische nierinsufficiëntie genoemd ( insufficiënt = onvoldoende) chronische nierinsufficiëntie is het mogelijke gevolg van

Nadere informatie

Een vochtbeperking Informatie voor mensen met een vochtbeperkt dieet

Een vochtbeperking Informatie voor mensen met een vochtbeperkt dieet Diëtetiek Een vochtbeperking Informatie voor mensen met een vochtbeperkt dieet Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep EEN VOCHTBEPERKING Informatie voor

Nadere informatie

Bewustsporten.nl. Risico op plotse hartdood. M:06-27072969 Info@bewustsporten.nl T:@bewustsporten Fb:Bewustsporten 023-202 303 4

Bewustsporten.nl. Risico op plotse hartdood. M:06-27072969 Info@bewustsporten.nl T:@bewustsporten Fb:Bewustsporten 023-202 303 4 Goed voorbereid aan de start met een sportmedisch onderzoek Hardlopen is heerlijk en gezond, maar het is ook belangrijk verantwoord en veilig te sporten. Een goede voorbereiding en training zijn essentieel

Nadere informatie

Hormoonbehandeling bij prostaatkanker Urologie

Hormoonbehandeling bij prostaatkanker Urologie Hormoonbehandeling bij prostaatkanker Urologie Inleiding Bij u is een kwaadaardig gezwel in de prostaat aangetroffen (prostaatkanker). De uroloog heeft er samen met u voor gekozen om de prostaatkanker

Nadere informatie

Hoe u een hypoglykemie kunt herkennen

Hoe u een hypoglykemie kunt herkennen Hoe u een hypoglykemie kunt herkennen Informatie en richtlijnen ENINCR8001 Bijwerkingen boekje nl wt.indd 2 25-07-2008 12:44:3 ENINCR8001 Bijwerkingen boekje nl wt.indd 3 25-07-2008 12:44:3 Wat is een

Nadere informatie

Leefstijladviezen voor hoofdpijnpatiënten

Leefstijladviezen voor hoofdpijnpatiënten Leefstijladviezen voor hoofdpijnpatiënten Afdeling neurologie De eerste gedachte bij de behandeling van hoofdpijn en of migraine is vaak het gebruik van medicatie. Echter voeding, stress en een onregelmatig

Nadere informatie

VOEDING. Trainingsadvies Transplantoux 2011. Belangrijk! Energie en opbouwstoffen voor het metabolisme ALGEMEEN: Gewicht ~ prestatie

VOEDING. Trainingsadvies Transplantoux 2011. Belangrijk! Energie en opbouwstoffen voor het metabolisme ALGEMEEN: Gewicht ~ prestatie VOEDING Belangrijk! Energie en opbouwstoffen voor het metabolisme Gewicht ~ prestatie Koolhydraten ~ prestatie Vochtopname ~ prestatie Voeding ~ gezondheid ALGEMEEN: - Koolhydraten: Koolhydraten zijn de

Nadere informatie

Koorts & pijn. Zo zijn ze snel weer helemaal zichzelf. Verantwoord kiezen bij koorts of pijn.

Koorts & pijn. Zo zijn ze snel weer helemaal zichzelf. Verantwoord kiezen bij koorts of pijn. Johnson & Johnson Consumer biedt een uitgebreid gamma aan voor de behandeling van koorts en pijn van je kind: Koorts & pijn op basis van paracetamol op basis van ibuprofen Verantwoord kiezen bij koorts

Nadere informatie

en wat je kan doen. Koorts & pijn Wat je moet weten Krijgt je kind een aangepaste behandeling? Kinderziekten

en wat je kan doen. Koorts & pijn Wat je moet weten Krijgt je kind een aangepaste behandeling? Kinderziekten Wat je moet weten en wat je kan doen. Koorts & pijn Kinderziekten Krijgt je kind een aangepaste behandeling? Koorts & pijn Inhoud De meest gebruikte middelen tegen koorts en pijn voor kinderen bevatten

Nadere informatie

Zorg bij hart- en vaatziekten

Zorg bij hart- en vaatziekten Zorg bij hart- en vaatziekten Inhoud Klachten en symptomen 3 Oorzaken 4 Wanneer moet je een arts raadplegen 4 Voorkomen van hart- en vaatziekten 5 Wat kun je er zelf aan doen 6 Geneesmiddelen 6 De Hartstichting

Nadere informatie

Aard der bijzondere gevaren toegeschreven aan gevaarlijke stoffen en preparaten: R-zinnen

Aard der bijzondere gevaren toegeschreven aan gevaarlijke stoffen en preparaten: R-zinnen 1 van 8 Rzinnen & S zinnen Datum: 18032013 Aard der bijzondere gevaren toegeschreven aan gevaarlijke stoffen en preparaten: Rzinnen R 1 R 2 R 3 R 4 R 5 R 6 R 7 R 8 R 9 R 10 R 11 R 12 R 14 R 15 R 16 R 17

Nadere informatie

Fit na de zomer! Haal nog meer uit je sportroutine met dit E-book!

Fit na de zomer! Haal nog meer uit je sportroutine met dit E-book! Fit na de zomer! Haal nog meer uit je sportroutine met dit E-book! INTRO Met de lessen van WorkOutDoor werk je het gehele jaar door aan je kracht, lenigheid, flexibiliteit en conditie. Dit inspiratie E-book

Nadere informatie

Drinkwaters. De les ná G-kracht. In deze les gaat het over:

Drinkwaters. De les ná G-kracht. In deze les gaat het over: De les ná G-kracht Drinkwaters In deze les gaat het over: Welke rol water speelt voor onze gezondheid Welke soorten drinkwater er zijn Hoe je water het best kunt drinken en serveren Opdracht 1: Ben jij

Nadere informatie

Bewegen tijdens chemotherapie (Oncomove, inleiding & instructieboekje)

Bewegen tijdens chemotherapie (Oncomove, inleiding & instructieboekje) Bewegen tijdens chemotherapie (Oncomove, inleing & instructieboekje) Inleing De behandeling van kanker kan vermoeidheid en contieverlies tot gevolg hebben. De vermoeidheid neemt meestal toe gedurende de

Nadere informatie

Advies bij medicatieafhankelijke

Advies bij medicatieafhankelijke Advies bij medicatieafhankelijke hoofdpijn ADVIES BIJ MEDICATIEAFHANKELIJKE HOOFD- PIJN U heeft het advies gekregen om te stoppen met alle pijnstillers, omdat u mogelijk medicatieafhankelijke hoofdpijn

Nadere informatie

KINDERGENEESKUNDE. Vragen en antwoorden rond stuipen bij koorts

KINDERGENEESKUNDE. Vragen en antwoorden rond stuipen bij koorts KINDERGENEESKUNDE Stuipen bij koorts Vragen en antwoorden rond stuipen bij koorts Bij uw kind zijn stuipen ontstaan tijdens koorts, ook wel koortsconvulsies genoemd. In deze folder wordt uitgelegd wat

Nadere informatie

Onco-move. Instructies voor bewegen tijdens behandeling van kanker. Waarom bewegen tijdens chemotherapie?

Onco-move. Instructies voor bewegen tijdens behandeling van kanker. Waarom bewegen tijdens chemotherapie? Onco-move Instructies voor bewegen tijdens behandeling van kanker De behandeling van kanker, in het bijzonder de chemotherapie en/of radiotherapie, kan aanleiding zijn tot langdurige vermoeidheid en conditieverlies.

Nadere informatie

1. Temperatuurregeling

1. Temperatuurregeling 1. Temperatuurregeling Afb. 1 Als je het warm hebt, wordt je gezicht rood. Dit komt doordat de bloedvaatjes net onder je huid wijder worden doordat bepaalde spieren zich samentrekken. Zo staat je lichaam

Nadere informatie

Protocollen bij te verwachten letsels bij Elfstedentochten

Protocollen bij te verwachten letsels bij Elfstedentochten Protocollen bij te verwachten letsels bij Elfstedentochten Met adviezen van R. Buimer Oogarts MCL en Dr. J.S. de Graaf Traumachirurg MCL door Bob Velthuis Instructeur Eerste Hulp Bevroren ogen Inleiding

Nadere informatie

Bijlage IX AARD DER BIJZONDERE GEVAREN TOEGESCHREVEN AAN GEVAARLIJKE STOFFEN EN PREPARATEN :

Bijlage IX AARD DER BIJZONDERE GEVAREN TOEGESCHREVEN AAN GEVAARLIJKE STOFFEN EN PREPARATEN : Bijlage IX R 1 : In droge toestand ontplofbaar AARD DER BIJZONDERE GEVAREN TOEGESCHREVEN AAN GEVAARLIJKE STOFFEN EN PREPARATEN : R 2 : Ontploffingsgevaar door schok, wrijving, vuur of andere ontstekingsoorzaken

Nadere informatie

Interne Geneeskunde Allergologie. Informatie over de Epipen voor ouders/verzorgers. Voorbeeld

Interne Geneeskunde Allergologie. Informatie over de Epipen voor ouders/verzorgers. Voorbeeld Informatie over de Epipen voor ouders/verzorgers Dit is informatiemateriaal van het Academisch Ziekenhuis Groningen. De folder is verkrijgbaar bij Patiënteninformatie, telefoonnummer (050) 361 33 00. De

Nadere informatie

speciaal onderwijs lesbrief alcohol UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

speciaal onderwijs lesbrief alcohol UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL speciaal onderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (00) 67 1 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: KENNISMAKING MET ALCOHOL SOORTEN DRANK DE WERKING VAN ALCOHOL 4 DE GEVOLGEN VOOR

Nadere informatie

Leefstijladviezen bij hartfalen

Leefstijladviezen bij hartfalen Leefstijladviezen bij hartfalen 1. Begrijp het belang van medicijnen De dagelijkse voorgeschreven hoeveelheid van de verschillende soorten medicijnen is essentieel voor een goede behandeling van hartfalen.

Nadere informatie

Voeding en sport. Rianne Booijink diëtist

Voeding en sport. Rianne Booijink diëtist Voeding en sport Rianne Booijink diëtist Waarom aandacht voor voeding? Goede voeding is belangrijk om een goede sportprestatie neer te zetten. Of het nou gaat om topsport, wedstrijdsport of sport op recreatief

Nadere informatie

Meander Move Bewegen tijdens de behandeling van kanker

Meander Move Bewegen tijdens de behandeling van kanker Meander Move Bewegen tijdens de behandeling van kanker Bij de behandeling van kanker kunt u last krijgen van vermoeidheid en contieverlies. Deze vermoeidheid neemt meestal toe gedurende de behandelperiode.

Nadere informatie

Aard der bijzondere gevaren toegeschreven aan gevaarlijke stoffen en preparaten (R-zinnen)

Aard der bijzondere gevaren toegeschreven aan gevaarlijke stoffen en preparaten (R-zinnen) Document Milieu-, Natuur- en Energiebeleid Koning Albert II-laan 20 bus 8 1000 Brussel Tel 02 553 03 55 - Fax 02 553 80 06 beleid@lne.vlaanderen.be Onderwerp Status versie datum auteur R-zinnen en S-zinnen

Nadere informatie

Bijwerkingen van chemotherapie. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg

Bijwerkingen van chemotherapie. Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies. Jouw gezondheid is onze zorg Bijwerkingen van chemotherapie Vraag je Alphega apotheek om meer informatie en advies Jouw gezondheid is onze zorg Inhoud Mondverzorging 3 Huidverzorging 4 Voeding 5 Vermoeidheid 6 Haarverzorging 7 Diarree

Nadere informatie

Kinderneurologie.eu. www.kinderneurologie.eu. Ross-syndroom

Kinderneurologie.eu. www.kinderneurologie.eu. Ross-syndroom Ross-syndroom Wat is het Ross-syndroom? Het Ross syndroom is een aandoening waarbij kinderen aan een oog een kleinere pupil hebben in combinatie met een rode verkleuring en verminderd zweten van dezelfde

Nadere informatie

PROTOCOL TEMPERATUUR, VOCHTBEHEERSING EN HITTE

PROTOCOL TEMPERATUUR, VOCHTBEHEERSING EN HITTE PROTOCOL TEMPERATUUR, VOCHTBEHEERSING EN HITTE 1 Temperatuur en vochtbeheersing T.a.v. de omgevingstemperatuur en vochtbeheersing hanteert Sisa Kinderopvang het volgende beleid: Stel de temperatuur in

Nadere informatie

Wanneer kan ik resultaat zien? Wanneer u simpelweg Tonific 10 minuten per dag gebruikt zult u verbaasd zijn over de snelle resultaten.

Wanneer kan ik resultaat zien? Wanneer u simpelweg Tonific 10 minuten per dag gebruikt zult u verbaasd zijn over de snelle resultaten. GEBRUIKSAANWIJZING De Tonific Body Massager heeft een uniek ergonomisch, revolutionair ontwerp en de uiterst geavanceerde technologie die doordringt tot in de diepste lagen van de huid om u zo te helpen

Nadere informatie

Dry Needling. Informatie voor patiënten

Dry Needling. Informatie voor patiënten Dry Needling Informatie voor patiënten Wat is dry needling? Dry needling is een nieuwe behandelmethode van de fysiotherapeut. Door middel van een speciale techniek worden spieren aangeprikt en raken op

Nadere informatie

JIJ. Daar moet je nu over nadenken!

JIJ. Daar moet je nu over nadenken! WAT DOE JIJ BIJ BRAND? Daar moet je nu over nadenken! Stel, er breekt bij u thuis brand uit. Door de zwarte rook ziet u niets meer en kunt u nauwelijks ademhalen. Binnen enkele minuten ontstaat een niet

Nadere informatie

Inleiding... 1. Ademhaling... 1. Hyperventilatie... 1. Oorzaak van hyperventilatie... 2. Klachten bij hyperventilatie... 3. Wat kunt u zelf doen...

Inleiding... 1. Ademhaling... 1. Hyperventilatie... 1. Oorzaak van hyperventilatie... 2. Klachten bij hyperventilatie... 3. Wat kunt u zelf doen... Hyperventilatie Inhoudsopgave Inleiding... 1 Ademhaling... 1 Hyperventilatie... 1 Oorzaak van hyperventilatie... 2 Klachten bij hyperventilatie... 3 Wat kunt u zelf doen... 4 Tot slot... 5 Inleiding Deze

Nadere informatie

Diabetes type 2 en erfelijkheid

Diabetes type 2 en erfelijkheid Diabetes type 2 en erfelijkheid Diabetes type 2 in uw familie? Wie in uw familie Iedereen kan diabetes type 2 krijgen. Diabetes type 2 wordt ook wel ouderdomsdiabetes (of ouderdomssuiker) genoemd. Dat

Nadere informatie

Eerste hulp hulp bij brandwonden

Eerste hulp hulp bij brandwonden Eerst water, water, de rest de komt rest later! ko Klik hier voor tips! Eerste hulp hulp bij brandwonden 1 Koel met met lauw water lauw water 5 Smeer niets op de 5 wond Smeer niets op 2 Koel alleen alleen

Nadere informatie

Chronisch Hartfalen. Wat is chronisch hartfalen?

Chronisch Hartfalen. Wat is chronisch hartfalen? Chronisch Hartfalen Wat is chronisch hartfalen? Omschrijving Hartfalen Hartfalen is een aandoening van het hart waarbij het hart niet meer in staat is om voldoende bloed uit te pompen en rond te pompen.

Nadere informatie

Enkelvoudige R-zinnen 1 In droge toestand ontplofbaar 2 Ontploffingsgevaar door schok, wrijving, vuur of andere ontstekingsoorzaken.

Enkelvoudige R-zinnen 1 In droge toestand ontplofbaar 2 Ontploffingsgevaar door schok, wrijving, vuur of andere ontstekingsoorzaken. Enkelvoudige R-zinnen 1 In droge toestand ontplofbaar 2 Ontploffingsgevaar door schok, wrijving, vuur of andere ontstekingsoorzaken. 3 Ernstig ontploffingsgevaar door schok, wrijving, vuur of andere ontstekingsoorzaken.

Nadere informatie

Jeugdbrandweer Laarbeek www.brandweerlaarbeek.nl/jeugdbrandweer jeugdbrandweer@brandweerlaarbeek.nl. Veelgestelde vragen

Jeugdbrandweer Laarbeek www.brandweerlaarbeek.nl/jeugdbrandweer jeugdbrandweer@brandweerlaarbeek.nl. Veelgestelde vragen 1 Veelgestelde vragen 1. Hoe oud moet ik zijn? In het jaar dat je 12 jaar wordt kun je al toetreden. Als je in het jaar van aanmelden 17 wordt kun je jezelf helaas niet meer aanmelden. 2. Waarom mag ik

Nadere informatie

SF Z. Oncologisch support Team. Nexavar SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS

SF Z. Oncologisch support Team. Nexavar SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS SF Z SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS Oncologisch support Team Nexavar Nexavar Uw arts schreef u een nieuw geneesmiddel voor, Nexavar. Deze behandeling richt zich op kankercellen (targeted therapie). Nexavar

Nadere informatie

PATIËNTENINFORMATIE KINDEREN MET SIKKELCELZIEKTE

PATIËNTENINFORMATIE KINDEREN MET SIKKELCELZIEKTE PATIËNTENINFORMATIE KINDEREN MET SIKKELCELZIEKTE 2 KINDEREN MET SIKKELCELZIEKTE Door middel van deze informatiefolder wil het Maasstad Ziekenhuis u informeren over kinderen met sikkelcelziekte. Wij adviseren

Nadere informatie

Hardlopen. Conditie opbouwen en onderhouden

Hardlopen. Conditie opbouwen en onderhouden Hardlopen Conditie opbouwen en onderhouden Conditie opbouwen en onderhouden Deze folder kan u helpen op een verantwoorde wijze aan uw conditie te werken. Lees de folder eerst eens rustig door en trek dan

Nadere informatie

Handbal en voeding. www.invorm.net info@invorm.net Locaties; Rotterdam Den Haag Zevenhuizen Bleiswijk Bergschenhoek

Handbal en voeding. www.invorm.net info@invorm.net Locaties; Rotterdam Den Haag Zevenhuizen Bleiswijk Bergschenhoek Handbal en voeding www.invorm.net Sportdietist Optimaliseren voedingsstatus Hanteren van evaluatie tools (anamnese, antropometrie) Individuele voedingsplannen/begeleiding voor trainingen trainingsfase

Nadere informatie

5 kilometer Running Coach met Renate Wennemars

5 kilometer Running Coach met Renate Wennemars 5 kilometer Running Coach met Renate Wennemars Wat leuk dat je gaat starten met de 5 kilometer Running Coach van Atletiekunie! Het trainingschema bestaat uit zes weken, wekelijks zijn er drie trainingen

Nadere informatie

Maatschap Keel-, Neus-, en Oorheelkunde. Brok in de keel

Maatschap Keel-, Neus-, en Oorheelkunde. Brok in de keel Maatschap Keel-, Neus-, en Oorheelkunde Algemeen Deze folder geeft u informatie over een brok in de keel. Diaconessenhuis Leiden Klachten Een brokgevoel in de keel komt vaak voor. Veel mensen zijn hierover

Nadere informatie

1. Temperatuurregeling

1. Temperatuurregeling 1. Temperatuurregeling Afb. 1 Als je het warm hebt, wordt je gezicht rood. Dit komt doordat de bloedvaatjes net onder je huid wijder worden doordat bepaalde spieren zich samentrekken. Zo staat je lichaam

Nadere informatie

Flashover en backdraft signaleren

Flashover en backdraft signaleren Flashover en backdraft signaleren Oefenkaart 101C Gevaar van flashover en backdraft signaleren Lesstof Leerboek Manschap A, Brandbestrijding Deel A-3 Flashover en backdraft Deel C-2 Straalpijpvoering Overige

Nadere informatie

Bewegen tijdens de behandeling van kanker

Bewegen tijdens de behandeling van kanker Bij kunt u last krijgen van vermoeidheid en conditieverlies. Dit wordt vaak erger tijdens de behandelperiode. Ook na de behandeling kunt u last houden van vermoeidheid. Veel mensen nemen dan extra rust,

Nadere informatie

Als je aan een drukke weg woont verlucht je beter niet. Door beddengoed op 60 C te wassen dood je huisstofmijt.

Als je aan een drukke weg woont verlucht je beter niet. Door beddengoed op 60 C te wassen dood je huisstofmijt. Is 22 C de ideale slaapkamertemperatuur? Ventileren = verluchten CO kan je proeven Als het buiten koud is, verlucht je niet. Als je aan een drukke weg woont verlucht je beter niet. Hoeveel kan je best

Nadere informatie

Hormonale therapie bij borstkanker

Hormonale therapie bij borstkanker Hormonale therapie bij borstkanker Academisch Borstkankercentrum Erasmus MC-Havenziekenhuis Uw arts heeft met u besproken de borstkanker te behandelen met een hormonale therapie. Bij de normale ontwikkeling

Nadere informatie

WAT HEBBEN WE GEMETEN? Inner Scan Body Composition

WAT HEBBEN WE GEMETEN? Inner Scan Body Composition HERBALIFE FITCHECK WAT HEBBEN WE GEMETEN? Inner Scan Body Composition % LICHAAMSVET Wie wil je worden? Waar ben je nu? % LICHAAMSVET Vrouw 20-39 Leeftijd 40-59 60-79 Man 20-39 Leeftijd 40-59 60-79 Te laag

Nadere informatie

Stoombad... ook goed voor u

Stoombad... ook goed voor u Stoombad... ook goed voor u Het stoombad is een badmethode waarbij men gedurende perioden van 8-12 minuten het onbedekte lichaam afwisselend en herhaald blootstelt aan een opwarming. Tijdens zo'n stoombad

Nadere informatie

Grootmoeder zorgt veilig voor roodkapje. Een presentatie van Gastouderbureau Roodkapje en Frans van Tilborg (HVK) Hartelijk dank voor uw komst!

Grootmoeder zorgt veilig voor roodkapje. Een presentatie van Gastouderbureau Roodkapje en Frans van Tilborg (HVK) Hartelijk dank voor uw komst! Grootmoeder zorgt veilig voor roodkapje Een presentatie van Gastouderbureau Roodkapje en Frans van Tilborg (HVK) Hartelijk dank voor uw komst! Veilig verzorgen van kleinkinderen Dominotheorie Ongevallen

Nadere informatie

BURN- OUT RISICO CHECK

BURN- OUT RISICO CHECK BURN- OUT RISICO CHECK Vul onderstaande vragenlijst in door ja of nee aan te kruisen. VRAAG JA NEE 1 Nemen jij en je gezin s ochtends rustig de tijd om op te staan en goed te ontbijten? 2 Zie je vaak tegen

Nadere informatie

(titel) Instructieboekje Bewegen tijdens chemo

(titel) Instructieboekje Bewegen tijdens chemo Instructieboekje Bewegen tijdens chemo Introductie De behandeling van kanker, in het bijnder de chemotherapie en/of raotherapie, kan aanleing zijn tot langdurige vermoeidheid en contieverlies. De afgelopen

Nadere informatie

Een gezonde voeding vormt de basis voor een goede conditie. Probeer volgend advies te volgen:

Een gezonde voeding vormt de basis voor een goede conditie. Probeer volgend advies te volgen: SCHEMA OP MAAT KWART TRIATLON De basis begint bij dagelijkse gezonde voeding! Onze voeding levert ons de nodige brandstoffen en bouwstoffen voor het sporten. Koolhydraten, eiwitten en vetten vormen de

Nadere informatie

Hoofdpijn bij kinderen www.cjggooienvechtstreek.nl

Hoofdpijn bij kinderen www.cjggooienvechtstreek.nl regio Gooi en Vechtstreek Hoofdpijn bij kinderen www.cjggooienvechtstreek.nl n Hoofdpijn Hoofdpijn bij kinderen komt regelmatig voor. Vaak is de oorzaak duidelijk, bijvoorbeeld slaapgebrek, drukte of lawaai.

Nadere informatie

Gevaren van rookgassen brandweerpersoneel

Gevaren van rookgassen brandweerpersoneel Gevaren van rookgassen brandweerpersoneel Een samenwerkings project: Met medewerking van: 29-11-2010 1 29-11-2010 2 Risico s Gezondheid brandweerlieden Het is bekend dat as en rook gevaarlijke stoffen

Nadere informatie

Adviezen om beter te slapen

Adviezen om beter te slapen Slaapcentrum Slingeland Medische psychologie en Maatschappelijk werk Adviezen om beter te slapen i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen U heeft last van slapeloosheid. Dit kan invloed hebben

Nadere informatie

Sportief bewegen na kanker. Kanker

Sportief bewegen na kanker. Kanker Sportief bewegen na kanker Kanker Sportief bewegen na kanker...................................... Bewegen: goed en nog leuk ook! Regelmatig bewegen heeft een positieve invloed op de gezondheid en is nog

Nadere informatie