E e n i n t r o d u c t i e in praktische electronica.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "E e n i n t r o d u c t i e in praktische electronica."

Transcriptie

1 E e n i n t r o d u c t i e in praktische electronica. Vantek Electronica Kits Handleiding/Opdrachtenboek. N. B. De OPITEC bouwpakketten zijn gericht op het onderwijs. 1

2 HOE U AAN DE SLAG GAAT MET VANTEK ELECTRONICA-KITS Het basisbord. Neem het basisbord voor u met de rode (positieve)aansluitingen het verst van u af en de zwarte (negatieve) aansluitingen naar u toe gericht. Het bord ligt dan zoals het afgebeeld is in deze handleiding. Twee of meer borden kunt u koppelen door de rode aansluitingen van elk bord en de zwarte aansluitingen van elk bord d.m.v. een kort snoer door te verbinden. Gebruik een voeding van 6 tot 9 Volt of maak gebruik van een 9 Volt batterij en controleer of de positieve en negatieve aansluitingen op de juiste wijze zijn aangesloten. De gele componenten. De symbolen op de gele componenten komen overeen met de symbolen die in dit boek worden gebruikt. Als beide aansluitingen op een geel component zwart zijn maakt het niet uit hoe dit component wordt aangesloten. Als het component voorzien is van een rode en zwarte aansluiting moet dit component overeenkomstig de kleuren worden aangesloten, anders kan er schade aan het component ontstaan. Blauwe aansluitingen hebben een andere functie, hierop komen we later terug. Componenten in snoeren. Ook hier geldt dat wanneer een component twee zwarte aansluitingen heeft hij op willekeurige wijze kan worden aangesloten. Is het component voorzien van twee verschillende gekleurde aansluitingen dan dient dit component overeenkomstig de kleuren te worden aangesloten. 2

3 INHOUD VAN DE STARTERKIT. 1 - kunststof basisbord 2 - splitsingen 2 - lampen 2 - transistoren 2 - schakelaars 1 - variabele weerstand 470 ohm 1 - variabele weerstand 10K ohm 1 - lichtgevoelige cel (LDR) 1 - vochtsensor 1 - weerstand 100 ohm 1 - weerstand 220 ohm 1 - weerstand 470 ohm 1 - weerstand 680 ohm 1 - weerstand 1K ohm 1 - weerstand 10K ohm 1 - diode 1 - electrolytische condensator 470 uf 1 - electrolytische condensator 1000 uf 6 - snoer 100 mm 5 - snoer 200 mm 2 - snoer 300 mm 1 - snoer 500 mm rood 1 - snoer 500 mm zwart Totaal 37 onderdelen. Met de bovenstaande materialen zijn de opdrachten uit deze handleiding uit te voeren. Voor verdergaande opdrachten heeft u de extension-kit of de transducer-kit nodig met de bijbehorende handleiding. 3

4 EEN KORTE BESCHRIJVING VAN DE GEBRUIKTE ELECTRONICA- COMPONENTEN IN DEZE KIT. Lamp en Lamphouder. De dunne draad in een electrische lamp wordt ontzettend heet als er een stroom door gaat lopen en produceert dan licht. Er zijn verschillende soorten lamphouders met bijv. bajonetsluiting of schroefdraad en in verschillende maten zodat elke soort lamp op de juiste wijze aangesloten kan worden. Symbool. Schakelaar. Een schakelaar zorgt ervoor dat een electrische kringloop gesloten danwel verbroken wordt. Er zijn verschillende soorten schakelaars. In deze set maken we gebruik van een schakelaar die zowel als aan/ uit maar ook als wisselschakelaar gebruikt kan worden. Weerstanden. Een weerstand beperkt de stroomsterkte in een stroomkring: hoe groter de weerstand, des te geringer is de stroomsterkte. De waarde van een weerstand wordt aangegeven in ohm. Aan de kleurcodering kun je de waarde aflezen: De eerste twee banden staan voor een cijfer, de derde band staat voor toegevoegde nullen. De laatst band geeft de nauwkeurigheid van de weerstand aan. Voorbeelden zie je op de volgende pagina. KLEURCODERING VAN WEERSTANDEN. KLEUR WAARDE Zwart 0 Bruin 1 Rood 2 Oranje 3 Geel 4 Groen 5 Blauw 6 Violet 7 Grijs 8 Wit 9 1ste band 2de band 3de band 4de band 1ste band 2de band 3de band 4de band 1ste kleur = een cijfer 2de kleur = een cijfer kleur staat voor nullen nauwkeurigheid (Goud = 5 % nauwkeurig Zilver = 10 % nauwkeurig) VOORBEELDEN: Blauw Grijs Bruin = 680 ohm Geel Violet Rood = 4700 ohm (4.7 K ohm) Rood Rood Rood = 2200 ohm (2.2 K ohm) Bruin Zwart Rood = 1000 ohm (1 K ohm) 4

5 Variabele weerstand. Bij deze component kun je de weerstand regelen tussen 0 ohm en de opgegeven waarde. De weerstand regel je met de draaiknop. Symbool. (Een potentiometer is ook een vorm van een regelbare weerstand.) Diode. Een diode laat een electrische stroom maar in één richting door. De pijl op het symbool en ring op de diode zelf geven de stroomrichting aan. ANODE KATHODE + - Condensatoren. Een condensator kan een electrische lading opslaan. De capaciteit wordt aangeven in Farad. Het hier getoonde type wordt gebruikt voor kleine waarden (kleiner als 1.0 uf, dit is één microfarad). Electrolytische Condensatoren. Ook wel ELCO genoemd. Deze kunnen alleen een lading opslaan als ze op de juiste wijze in de stroomkring zijn opgenomen. Een + of - teken geeft de polariteit aan. Dit type wordt vaak gebruikt voor waarden boven 1.0 uf. Transistoren. Een transistor is een zeer gevoelige en snelwerkende electronische schakelaar. Hij kan ook dienen als een soort versterker van stroomsterkte. Hij moet altijd correct worden aangesloten om schade te voorkomen. Er zijn veel verschillende transistoren elk met hun eigen symbool. Lichtgevoelige cel (LDR) Dit is een sensor die reageert op de hoeveelheid licht. Als het donker is heeft hij een grote weerstand, als het licht is een kleine. 5

6 EENVOUDIGE SCHAKELINGEN. A. HET AANSLUITEN VAN EEN LAMP. Voordat je met de experimenten kunt beginnen zul je het basisbord leeg moeten maken en met behulp van de lange snoeren aansluiten op een gelijkstroom voeding van 6 tot 9 Volt. Sluit het rode snoer aan op de positieve (RODE) aansluitpunten, het zwarte snoer hoort op de negatieve (ZWARTE) aansluitingen. Eventueel kun je in plaats van een voeding ook een 9 Volt batterij gebruiken. Zet altijd de voeding uit als je een schakeling maakt. Zet hem pas aan als je zeker weet dat je de schakeling op de juiste wijze hebt gemaakt, dus altijd even controleren! 1. Maak de schakeling zoals in de tekening is afgebeeld en zet de voeding aan. 2. Wat gebeurt er? 3. Als je de schakeling goed hebt gemaakt geeft het lampje een helder licht. 6

7 B. LAMPEN IN EEN SERIESCHAKELING. 1. Maak de schakeling zoals in de tekening is afgebeeld en zet de voeding aan. 2. Wat gebeurt er? 3. Maak bij een van de lampen een snoer los. Wat gebeurt er? (Voor er een electrische stroom kan lopen moet de stroomkring gesloten zijn!) 4. Wat zou er volgens jou gebeuren als je nog een lamp opneemt in deze stroomkring? EEN SERIESCHAKELING IS EEN SCHAKELING WAARBIJ LAMPEN (of andere componenten) ACHTER ELKAAR IN DE STROOMKRING ZIJN OPGENOMEN. 7

8 C. LAMPEN IN EEN PARALLELSCHAKELING. 2. Wat valt je op aan de helderheid van de lampen? (Ze zouden even helder moeten branden als bij opdracht A.) 3. Maak een snoer bij één van beide lampen los. Wat gebeurt er? Blijven ze allebei branden? Wat gebeurt er met de lichtsterkte? 4. Zouden de lampen op school (of thuis) parallel- of serie-geschakeld zijn? Waarom? EEN PARALLELSCHAKELING IS EEN SCHAKELING WAARBIJ DE LAMPEN (of andere componenten) NAAST ELKAAR IN EEN STROOMKRING ZIJN OPGENOMEN. 8

9 SCHAKELAARS IN EEN STROOMKRING. A. AAN- EN UITSCHAKELEN. 2. Gaat de lamp aan? 3. Gebruik de schakelaar, wat gebeurt er? 4. Sluit de schakelaar op een andere manier aan. Wat gebeurt er? BIJ EERDERE OPDRACHTEN HEB JE GELEERD DAT EEN STROOMKRING GESLOTEN MOET ZIJN VOORDAT ER EEN ELEKTRISCHE STROOM KAN LOPEN. MET BEHULP VAN EEN SCHAKELAAR KUN JE EEN STROOMKRING SLUITEN (AAN) EN ONDERBREKEN (UIT). 9

10 B. OVERSCHAKELEN. 1. Maak de schakeling zoals in de tekening is afgebeeld en zet de voeding aan. 2. Welke lamp geeft licht? 3. Zet de schakelaar om. Wat gebeurt er? 4. Probeer of je de weg kunt volgen die de electrische stroom aflegt in beide stroomkringen. 5. Als je een zoemer hebt (Extension-kit) kun je een van de lampen hierdoor vervangen. Zorg er wel voor dat je hem correct aansluit (ROOD = +). ALS JE EEN SCHAKELAAR AANSLUIT VOLGENS DE TEKENING IS ER TELKENS ÉÉN LAMP AAN. ALS JE DE SCHAKELAAR OMKEERT VERANDERT OOK VOLGORDE VAN AAN- EN UITGAAN! 10

11 C. EEN HOTELSCHAKELING. 2. Wat doet de lamp als je beide schakelaars (om en om) beweegt? 3. Probeer de weg te volgen die de elektrische stroom aflegt door de diverse stroomkringen. DOOR OP DEZE WIJZE GEBRUIK TE MAKEN VAN WISSELSCHAKELAARS KUN JE EEN LAMP VANUIT TWEE PLAATSEN BEDIENEN, ZOALS BIJVOORBEELD DE LAMP OP EEN OVERLOOP OF ZOLDER. WE NOEMEN DIT EEN HOTELSCHAKELING. 11

12 WEERSTANDEN. A. WEERSTANDEN IN EEN STROOMKRING. 2. Wat voor effect heeft de weerstand op de lichtsterkte van de lamp? 3. Plaats de weerstand op een andere manier in de stroomkring en kijk of dit verschil maakt. 4. Probeer verschillende weerstanden en kijk naar de lichtsterkte van de lamp. Wat merk je? DOOR HET PLAATSEN VAN EEN WEERSTAND IN EEN STROOMKRING VERMINDER JE DE STROOMSTERKTE. HOE HOGER DE WEERSTAND, DES TE LAGER DE STROOM- STERKTE. BIJ HET GEBRUIK VAN TRANSISTOREN WORDEN WEERSTANDEN GE- BRUIKT OM DE TRANSISTOR TE BESCHERMEN TEGEN TE HOGE STROOMSTERKTES. (Dat zul je bij volgende experimenten merken). 12

13 B. WEERSTANDEN IN SERIE GESCHAKELD. 2. Wat voor effect heeft deze combinatie van weerstanden op de lichtsterkte van de lamp? 3. Wat gebeurt er als je om beurten een weerstand vervangt door een normaal snoer? IN DE BOVENSTAANDE STROOMKRING STAAN DE WEERSTANDEN IN SERIE (achter elkaar). OP DEZE MANIER IS HUN GEZAMENLIJKE WEERSTAND GROTER DAN WAN- NEER JE ZE APART GEBRUIKT. JE KUNT IN DEZE SITUATIE DE WEERSTANDEN GE- WOON OPTELLEN: R & = R 1 + R 2 DUS IN DIT GEVAL: R & = 220 ohm ohm = 320 ohm (R staat voor weerstand) 13

14 C. WEERSTANDEN PARALLEL GESCHAKELD. 2.Wat voor effect heeft deze combinatie van weerstanden op de lichtsterkte van de lamp? 3. Wat gebeurt er als je een van beide weerstanden uit de stroomkring haalt? IN DE BOVENSTAANDE STROOMKRING STAAN DE WEERSTANDEN PARALLEL GE- SCHAKELD. HET EFFECT OP DE LAMP BLIJKT UIT DE LICHTSTERKTE. ALS WEERSTANDEN PARALLEL GESCHAKELD WORDEN IS HUN GEZAMELIJKE WEERSTAND MINDER DAN VAN BEIDE EXEMPLAREN ALS DEZE APART ZOUDEN ZIJN GESCHAKELD. DE GEZAMENLIJKE WEERSTAND BEREKEN JE OP DEZE WIJZE: 1/R & = 1/R 1 + 1/R 2 DUS IN DIT GEVAL: 1/R & = 1/ /100 1/R & = 32/2200 = ohm 14

15 D. VARIABELE WEERSTANDEN. 1. Maak de schakeling zoals in de tekening is afgebeeld en zet de voeding aan. 2. Draai aan de knop van de variabele weerstand en kijk wat er gebeurt met de lichtsterkte van de lamp. DE WAARDE DIE VERMELD STAAT OP DE VARIABELE WEERSTAND IS DE MAXIMALE WEERSTAND, DIT IS ALS DE KNOP VOLLEDIG LINKSOM WORDT GEDRAAID. ALS DE KNOP VOLLEDIG LINKSOM WORDT GEDRAAID IS DE WEERSTAND 0 OHM. DIT TYPE WEERSTANDEN WORDT O.A. GEBRUIKT IN LICHTDIMMERS. 15

16 DIODES. DE JUISTE STROOMRICHTING. 2. Wat gebeurt er? 3. Plaats de diode op een andere plaats in de stroomkring, wat gebeurt er? 4. Sluit de diode omgekeerd aan, wat gebeurt er? EEN DIODE IS EEN ELECTRONISCHE COMPONENT DE EEN ELECTRISCHE STROOM SLECHTS IN ÉÉN RICHTING DOORLAAT. DE NORMALE STROOMRICHTING (VAN POS. NAAR NEG.) KUN JE HERKENNEN AAN DE RICHTING VAN DE PIJL OF AAN DE ZIL- VEREN BAND OP DE DIODE. SOMS WORDT EEN DIODE OMGEKEERD TOEGEPAST OM BIJVOORBEELD EEN TRANSISTOR TE BESCHERMEN TEGEN SPANNINGSTERUGS- LAG. 16

17 CONDENSATOREN. A. CONDENSATOREN IN EEN STROOMKRING.. 1. Maak de schakeling zoals in de tekening is afgebeeld. ZORG ERVOOR DAT DE CONDENSATOR OP DE JUISTE WIJZE IS AANGESLOTEN! (de rode aansluitingen naar de positieve zijde van het bord gericht). 2. Let op de lamp als je de voeding aanzet! 3. Wat gebeurt er? 4. Zet de schakelaar om. De condensator is nu direct aangesloten op de negatieve pool. Wat gebeurt er? 5. Schakel nog eens met de schakelaar. Wat gebeurt er? 6. Probeer verschillende condensatoren. IN DE BOVENSTAANDE SCHAKELING BLIJFT DE LAMP EERST BRANDEN TOT DE CONDENSATOR GELADEN IS EN DOOFT DAN. ALS DE SCHAKELAAR WORDT OMGE- ZET GAAT DE LAMP BRANDEN OMDAT DE OPGESLAGEN LADING WORDT AFGEVO- ERD NAAR DE NEGATIEVE POOL. DE TIJD DAT DE LAMP BRANDT HANGT AF VAN DE CAPACITEIT VAN DE CONDENSATOR. 17

18 B. CONDENSATOREN PARALLEL GESCHAKELD. 2. Wat voor effect heeft deze combinatie van condensatoren op de lamp. 3. Wat gebeurt er als je één van beide condensatoren loskoppelt? 4. Probeer (indien mogelijk) meerdere condensatoren en kijk wat er gebeurt. IN SOMMIGE SCHAKELINGEN IS HET NODIG CONDENSATOREN ZO TE SCHAKELEN DAT ER EEN GROTERE CAPACITEIT ONTSTAAT. DOOR CONDENSATOREN PARALLEL TE SCHAKELEN MAG JE DE BEIDE CAPACITEITEN OPTELLEN, DUS: C t = C 1 + C 2 IN DIT GEVAL: C t = 470 uf uf C t = 1470 uf Op de volgende pagina kun je zien hoe je de gezamenlijke capaciteit kunt verkleinen. 18

19 C. CONDENSATOREN SERIE-GESCHAKELD. 1. Maak de schakeling zoals in tekening is afgebeeld en zet de voeding aan. 2. Wat voor effect hebben de condensatoren op de lamp? 3. Probeer (indien mogelijk) meerdere combinaties van condensatoren. Vergelijk de resultaten! Wat merk je? CONDENSATOREN PARALLEL GESCHAKELD VERGROTEN DE CAPACITEIT, IN SERIE GESCHAKELD WORDT DE CAPACITEIT VERKLEIND! VOORBEELD: TWEE CONDENSATOREN VAN 100 uf IN SERIE GEVEN EEN CAPACITE- IT VAN TOTAAL SLECHTS 50 uf. DIT BEREKEN JE ALS VOLGT: 1/C t = 1/C 1 + 1/C 2 1/C t = 1/ /100 = 1+1/100 1/C t = 2/100 C t = 100/2 = 50 uf 19

20 TRANSISTOREN. A. EEN ELECTRONISCHE SCHAKELAAR. 1. Maak de bovenstaande schakeling. LET OP: sluit de transistor aan met een weerstand in de basislijn om schade te voorkomen! 2. Zet de voeding aan en kijk naar beide lampen. 3. Gaat lamp L1 aan? Gaat lamp L2 aan? 4. Maak bij lamp L1 een snoer los. Wat gebeurt er met lamp L2? D E S T R O O M D O O R L A M P L 1 I S T E G E R I N G O M D E Z E T E L A T E N B R A N D E N, DE STROOM IS WEL GROOT GENOEG OM DE TRANSISTOR AAN TE SCHA- K E L E N. A L S D E T R A N S I S T O R I S A A N G E S C H A K E L D L A A T H I J V O L D O E N D E S T R O O M D O O R V A N D E C O L L E C T O R N A A R D E E M I T T E R O M LAMP L2 TE LATEN BRANDEN. TRANSISTOREN WORDEN AAN/UIT-GESCHAKELD DOOR KLEINE STRO- OMPJES. DE COLLECTOR EN DE EMITTER VERDRAGEN GROTERE STRO- O M S T E R K T E S, J E K U N T E E N T R A N S I S T O R D A N O O K G E B R U I K E N A L S SCHAKELAAR MAAR OOK ALS VERSTERKER. 20

21 B. EEN POTENTIAAL VERDELER. 2. Gaat de lamp branden? 3. Neem de volgende weerstanden en plaats die tussen de punten A en B om de transistor te schakelen: 100 ohm, 220 ohm, 470 ohm, 680 ohm. 4. Wat gebeurt er met de lamp als je de verschillende weerstanden aansluit? 5. Probeer ook eens een combinatie van in serie geschakelde weerstanden, bijvoorbeeld ohm = 320 ohm. E E N P O T E N T I A A L - V E R D E L E R G E B R U I K J E O M H E T V O L T A G E ( 6-9 V O L T ) T E R U G T E B R E N G E N T O T E E N W E R K B A R E S P A N N I N G T R A N S I S T O R E N SCHAKELEN AAN BIJ EEN SPANNING VAN 0.7 VOLT. EEN POTENTIAAL- V E R D E L E R K A N W O R D E N G E M A A K T M. B. V. T W E E W E E R S T A N D E N D I E V O O R E E N J U I S T E S P A N N I N G Z O R G E N. E E N V A N B E I D E W E E R S T A N D E N K A N W O R D E N V E R V A N G E N D O O R E E N V A R I A B E L E W E E R S T A N D O F E E N SENSOR (deze werkt ook als een variabele weerstand) ZODAT DE COMBI- NATIE VAN BEIDE ZORGT VOOR EEN SPANNING TUSSEN 0 VOLT (TRANSI- STOR UIT) EN 0.7 VOLT (TRANSISTOR AAN). 21

22 LICHTSENSOREN. A. EEN AUTOMATISCHE LAMP. 2. Gaat de lamp aan? 3. Verminder de hoeveelheid licht die op de lichtsensor valt en kijk wat er met de lamp gebeurt. DE LICHTSENSOR IN SERIE GESCHAKELD MET DE 10K ohm WEERSTAND WERKT ALS EEN POTENTIAALVERDELER. DE WEERSTAND VAN DE LICHTSENSOR NEEMT TOE NAARMATE HET DONKERDER WORDT (een deel van de electrische stroom wordt nu gedwongen via de transistor te gaan), HIERDOOR NEEMT DE SPANNING IN DE BASISLIJN VAN DE TRANSISTOR TOE TOTDAT DEZE AANGESCHAKELD WORDT. Een lichtsensor wordt vak LDR genoemd, dit wil zeggen Light Dependant Resistor = licht-afhankelijke weerstand. Naarmate er meer licht op een LDR valt zal de weerstand afnemen. 22

23 B. AANGAAN ALS HET LICHT WORDT. 2. Gaat de lamp aan? 3. Verminder de hoeveelheid licht die op LDR valt en kijk wat er gebeurt. 4. Wordt de lamp beïnvloed door verschil in soorten licht? Probeer dit door de schakeling bij het raam te houden, met een zaklamp op de LDR te schijnen of de lampen in de klas aan of uit te doen. IN FEITE IS DEZE SCHAKELING VERGELIJKBAAR MET DE VORIGE, ALLEEN ZIJN DE WEERSTAND EN DE LICHTSENSOR IN OMGEKEERDE VOLGORDE GEPLAATST. ALS ER LICHT VALT OP DE LICHTSENSOR DWINGT DE 220 ohm WEERSTAND EEN DEEL VAN DE STROOM VIA DE TRANSISTOR TE LOPEN ZODAT DEZE AANGESCHAKELD WORDT EN DE LAMP GAAT BRANDEN. 23

24 C. VERSTERKING DOOR TWEE TRANSISTOREN (automatische verlichting). 2. Let op de lamp terwijl je de hoeveelheid licht die op lichtsensor valt varieert. 3. Merk je verschil met vorige experimenten waarbij je een transistor gebruikte? TWEE TRANSISTOREN GESCHAKELD OP DE WIJZE ZOALS IN DE TEKENING VER- STERKEN ELKAARS WERKING. HIERDOOR HEEFT MEN EEN VEEL GERINGERE BA- SISSPANNIING NODIG OM DE TWEEDE TRANSISTOR AAN TE SCHAKELEN. DEZE COMBINATIE MET TWEE TRANSISTOREN IS DAN OOK VEEL GEVOELIGER VOOR KLEINE WEERSTANDSVERANDERING IN DE LICHTGEVOELIGE CEL EN DUS GEVOELIGER VOOR KLEINE LICHTVERANDERINGEN. De bovenstaande schakeling zou men kunnen gebruiken voor het bedienen van o.a. straatverlichting, automatische verlichting rond de woning of als automatische parkeerverlichting van een auto. 24

25 D. VERSTERKING DOOR TWEE TRANSISTOREN (een inbraakalarm). 2. Varieer de hoeveelheid licht die op de lichtsensor valt en kijk wat er met de lamp gebeurt. 3. Merk je verschillen met vorige experimenten? WEER IS DEZE SCHAKELING VERGELIJKBAAR MET DE VORIGE, ALLEEN GAAT NU DE VERLICHTING AAN ALS ER LICHT VALT OP DE LDR. JE ZOU DEZE SCHAKELING ALS INBRAAKALARM KUNNEN GEBRUIKEN; HET ALARM ZOU AFGAAN OP HET MOMENT DAT DE INBREKER EEN ZAKLAMP GE- BRUIKT OF DE VERLICHTING AANDOET. OP DEZE WIJZE ZOU JE OOK EEN WEKKERRADIO KUNNEN MAKEN DIE AANGAAT ALS HET LICHT WORDT. 25

26 VOCHTSENSOREN. EEN WATERMELDER. 2. Breng een druppel water op de vochtsensor of raak hem aan met en natte vinger. 3. Wat gebeurt er met de lamp? 4. Als je over een zoemer beschikt (Extension Kit) kun je die gebruiken in plaats van de lamp. Let er wel op dat je hem correct aansluit! ZORG ERVOOR DAT DE ANDERE COMPONENTEN NIET NAT WORDEN! JE KUNT DE VOCHTSENSOR OOK VERVANGEN DOOR TWEE VERLENGSNOEREN DIE ALS SENSOREN DIENEN EN ZO BIJVOORRBEELD HET VOCHTGEHALTE VAN EEN POTPLANT WAARNEMEN. (Gewoon de snoereinden in de potgrond steken!) OOK KUN JE DEZE SCHAKELING GEBRUIKEN OM JE TE WAARSCHUWEN ALS HET BAD VOL IS. 26

Schakelingen Hoofdstuk 6

Schakelingen Hoofdstuk 6 Schakelingen Hoofdstuk 6 Een schakeling... I = 0,1 A = 100 ma U = 6 V Geen grote stroom door de lamp. Dit komt door de weerstand van die lamp. De weerstand kunnen we berekenen. Presentatie H6 1 De weerstand

Nadere informatie

Schakelen met Vantek Elektonica paneeltjes

Schakelen met Vantek Elektonica paneeltjes 9 9 1. 5 6 2 Schakelen met Vantek Elektonica paneeltjes Werkboek N. B. De OPITEC bouwpakketten zijn gericht op het onderwijs. 1 I. Symbolen en namen b. Teken hieronder de symbolen bij de namen. Naam Symbool

Nadere informatie

R Verklaar alle antwoorden zo goed mogelijk

R Verklaar alle antwoorden zo goed mogelijk PROEFWERK TECHNOLOGIE VWO MODULE 6 ELECTRICITEIT VRIJDAG 19 maart 2010 R Verklaar alle antwoorden zo goed mogelijk 2P 2P 2P Opgave 1 Tup en Joep willen allebei in bed lezen. Ze hebben allebei een fietslampje.

Nadere informatie

Basis Elektriciteit R = U/I. Gelijkstroom (Direct Current) Batterij of zonnecel; de elektronen stromen allemaal in 1 richting.

Basis Elektriciteit R = U/I. Gelijkstroom (Direct Current) Batterij of zonnecel; de elektronen stromen allemaal in 1 richting. Basis Elektriciteit Gelijkstroom (Direct Current) Wisselstroom (Alternating Current) Gesloten stroomkring (Closed circuit) DC AC Batterij of zonnecel; de elektronen stromen allemaal in 1 richting. Lichtnet;

Nadere informatie

Flashing Eye Robot! Knipperlicht Circuit! Clubjesmiddag 18 Mar Adam Dorrell

Flashing Eye Robot! Knipperlicht Circuit! Clubjesmiddag 18 Mar Adam Dorrell NL Flashing Eye Robot! Knipperlicht Circuit! Clubjesmiddag 18 Mar 2014 Adam Dorrell Agenda Maak een "Flitsende Robot" We maken gebruik van elementaire elektronische schakeling jullie leren hoe het werkt

Nadere informatie

Mini Handleiding over Elektronica-onderdelen

Mini Handleiding over Elektronica-onderdelen Mini Handleiding over Elektronica-onderdelen Deze handleiding is speciaal geschreven voor kinderen vanaf 10 jaar. Op een eenvoudige manier en in begrijpelijke tekst leer je stapsgewijs wat elk elektronica-onderdeel

Nadere informatie

Natuur- en scheikunde 1, elektriciteit, uitwerkingen. Spanning, stroomsterkte, weerstand, vermogen, energie

Natuur- en scheikunde 1, elektriciteit, uitwerkingen. Spanning, stroomsterkte, weerstand, vermogen, energie 4M versie 1 Natuur- en scheikunde 1, elektriciteit, uitwerkingen Werk netjes en nauwkeurig Geef altijd een duidelijke berekening of een verklaring Veel succes, Zan Spanning, stroomsterkte, weerstand, vermogen,

Nadere informatie

Lessen in Elektriciteit

Lessen in Elektriciteit Lessen in Elektriciteit Door: Gaby Sondagh en Isabel Duin Eckartcollege Tegenwoordig kunnen we niet zonder elektriciteit. Het licht in de klas, de computers waar je op werkt en allerlei andere apparaten

Nadere informatie

Uitwerkingen Hoofdstuk 2 - deel 2

Uitwerkingen Hoofdstuk 2 - deel 2 Uitwerkingen Hoofdstuk 2 - deel 2 4 VWO 2.6 Serie en parallel 51. Vervanging 52. Bij de winkelstraat zijn de lampen parallel geschakeld en bij de kandelaar in serie. 53. Voorbeeld: Serie De stroom moet

Nadere informatie

Elektriciteit Inhoud. Elektriciteit demonstraties

Elektriciteit Inhoud. Elektriciteit demonstraties Elektriciteit Inhoud Inleiding : Deze les Spanning: Wat is dat, hoe komt dat? Stroom(sterkte) : Wat is dat, hoe komt dat? Practicum: (I,)-diagram van een lampje en een weerstand Weerstand : Wet van Ohm

Nadere informatie

Stroomkringen. opdracht 2

Stroomkringen. opdracht 2 Stroomkringen opdracht 8 Wat ga je doen? Je gaat een aantal stroomkringen maken. HIermee kun je bijvoorbeeld een lamp laten branden of een bel laten rinkelen. Lees eerst goed de opdracht en bekijk de illustratie

Nadere informatie

VMBO-B DEEL A LEERWERKBOEK. nask 1

VMBO-B DEEL A LEERWERKBOEK. nask 1 4 VMBO-B LEERWERKBOEK DEEL A nask 1 H8 Stoffen en hun eigenschappen Inhoudsopgave 1 Licht 1 Licht en schaduw 8 2 Het spectrum van wit licht 14 3 Lenzen 21 4 Een reëel beeld tekenen 31 5 Het oog 36 6 Straling

Nadere informatie

Spanning en sensatie!!! Wat een weerstand!! Elektriciteit. 3HV H3 elektriciteit les.notebook February 13, Elektriciteit 3HV

Spanning en sensatie!!! Wat een weerstand!! Elektriciteit. 3HV H3 elektriciteit les.notebook February 13, Elektriciteit 3HV 3HH3elektriciteitles.notebook February 13, 2016 Spanning en sensatie!!! Elektriciteit Elektriciteit 3H Wat een weerstand!! Spanning en Lading + + + + 3HH3elektriciteitles.notebook February 13, 2016 + +

Nadere informatie

6.0 Elektriciteit 1 www.natuurkundecompact.nl

6.0 Elektriciteit 1 www.natuurkundecompact.nl 6.0 Elektriciteit 1 www.natuurkundecompact.nl 6.1 a Stroomkring b Geleiders en isolatoren 6.2 Chemische spanningsbron 6.3 a Schakelingen b Schakelingen (Crocodile) 6.4 a Stroom meten (Crocodile) b Schakelingen

Nadere informatie

3.4.3 Plaatsing van de meters in een stroomkring

3.4.3 Plaatsing van de meters in een stroomkring 1 De stroom- of ampèremeter De ampèremeter is een meetinstrument om elektrische stroom te meten. De sterkte van een elektrische stroom wordt uitgedrukt in ampère, vandaar de naam ampèremeter. Voorstelling

Nadere informatie

Lees eerst bij Uitleg leerlingen, proef 1 alles over de onderdelen van de elektrische kringloop. stroomkring 1 stroomkring 2

Lees eerst bij Uitleg leerlingen, proef 1 alles over de onderdelen van de elektrische kringloop. stroomkring 1 stroomkring 2 Lees eerst bij Uitleg leerlingen, proef 1 alles over de onderdelen van de elektrische kringloop. Bekijk de twee stroomkringen op de foto s hieronder. stroomkring 1 stroomkring 2 Noem voor beide stroomkringen

Nadere informatie

In deze proevenserie gaan we kijken wat elektriciteit is en wat je er mee kunt doen.

In deze proevenserie gaan we kijken wat elektriciteit is en wat je er mee kunt doen. In deze proevenserie gaan we kijken wat elektriciteit is en wat je er mee kunt doen. Als je onderdelen van een stroomkring aan elkaar vastmaakt, noem je dit schakelen of aansluiten. Sommige onderdelen

Nadere informatie

Naam: Klas Practicum elektriciteit: I-U-diagram van lampje Nodig: spanningsbron, schuifweerstand (30 Ω), gloeilampje, V- en A-meter, 6 snoeren

Naam: Klas Practicum elektriciteit: I-U-diagram van lampje Nodig: spanningsbron, schuifweerstand (30 Ω), gloeilampje, V- en A-meter, 6 snoeren Naam: Klas Practicum elektriciteit: I-U-diagram van lampje Nodig: spanningsbron, schuifweerstand (30 Ω), gloeilampje, V- en A-meter, 6 snoeren Schakeling In de hiernaast afgebeelde schakeling kan de spanning

Nadere informatie

havo practicumboek natuurkunde

havo practicumboek natuurkunde 3 havo practicumboek natuurkunde natuurkunde 3 havo Auteurs L. Lenders F. Molin R. Tromp Met medewerking van Th. Smits Vierde editie Malmberg s-hertogenbosch www.nova-malmberg.nl Inhoudsopgave 1 Krachten

Nadere informatie

Inhoudsopgave De weerstand

Inhoudsopgave De weerstand Inhoudsopgave Inhoudsopgave...2 Inleiding...3 Wet van Ohm...3 Geleidbaarheid (conductantie)...3 Weerstandsvariaties...3 Vervangingsweerstand of substitutieweerstand...4 Serieschakeling...4 Parallelschakeling...4

Nadere informatie

Repetitie Elektronica (versie A)

Repetitie Elektronica (versie A) Naam: Klas: Repetitie Elektronica (versie A) Opgave 1 In de schakeling hiernaast stelt de stippellijn een spanningsbron voor. De spanningsbron wordt belast met weerstand R L. In het diagram naast de schakeling

Nadere informatie

Elektriciteit. Hoofdstuk 2

Elektriciteit. Hoofdstuk 2 Elektriciteit Hoofdstuk 2 (het blijft spannend) Om de lamp te laten branden moet er een gesloten stroomkring zijṇ Om de lamp te laten branden moet er een gesloten stroomkring zijṇ Om de lamp te laten branden

Nadere informatie

Werkblad 1 Serieschakeling gelijke lampjes

Werkblad 1 Serieschakeling gelijke lampjes Werkblad 1 Serieschakeling gelijke lampjes In een serieschakeling gaat de stroom door alle onderdelen. In figuur 1 gaat de stroom eerst door lampje 1, dan door lampje 2, om terug te komen bij de spanningsbron.

Nadere informatie

Inhoudsopgave Schakelen van luidsprekers

Inhoudsopgave Schakelen van luidsprekers Inhoudsopgave Inhoudsopgave...2 Inleiding...3 Vermogen...3 Impedantie...3 Serieschakeling van luidsprekers...4...4...4...4 Voorbeeld...4 Parallelschakeling van luidsprekers...4...4...4...4 Voorbeeld...5

Nadere informatie

Opgave 2 Een spanningsbron wordt belast als er een apparaat op is aangesloten dat (in meer of mindere mate) stroom doorlaat.

Opgave 2 Een spanningsbron wordt belast als er een apparaat op is aangesloten dat (in meer of mindere mate) stroom doorlaat. Uitwerkingen 1 A Een spanningsbron wordt belast als er een apparaat op is aangesloten dat (in meer of mindere mate) stroom doorlaat. Een ideale spanningsbron levert bij elke stroomsterkte dezelfde spanning.

Nadere informatie

Algemene Breadboard tips

Algemene Breadboard tips Hoe gebruik ik een breadboard? Een breadboard is een handig hulpmiddel om schakelingen snel en gemakkelijk uit te testen voordat je ze definitief gaat bouwen. Het voordeel van een breadboard is dat je

Nadere informatie

N Lichtkast. Werkblad. Bijpassende werkbladen kunt u gratis downloaden

N Lichtkast. Werkblad. Bijpassende werkbladen kunt u gratis downloaden Lichtkast Werkblad Bijpassende werkbladen kunt u gratis downloaden www.aduis.com Naam: Groep/ klas: Inhoud: Gereedschap: 1 Weerstand R1... 1,8 kohm (bruin-grijs-rood-goud) Potlood, liniaal 1 Potentiometer

Nadere informatie

Signalen stroom, spanning, weerstand, vermogen AC, DC, effectieve waarde

Signalen stroom, spanning, weerstand, vermogen AC, DC, effectieve waarde Technologie 1 Elektrische en elektronische begrippen Signalen stroom, spanning, weerstand, vermogen AC, DC, effectieve waarde Opleiding Pop en Media Peet Ferwerda, januari 2002 Deze instructie wordt tijdens

Nadere informatie

Geluidsmelder

Geluidsmelder is uniek 110.176 Geluidsmelder 4,5 V 100 kω 0,1 µf CD 4013 LED BC 548 Uitgang Let op! Opitec bouwpakketten zijn na afbouw geen speelgo ed, maar leermiddelen als ondersteuning in het ped agogisch vakgebied.dit

Nadere informatie

Steven Werbrouck 04-02-2000 Practicum 2: Schakelen van weerstanden

Steven Werbrouck 04-02-2000 Practicum 2: Schakelen van weerstanden Practicum 2: Schakelen van weerstanden 1. Situering Het komt vaak voor dat een bepaalde stroomkring meer dan één weerstand bevat. Men zegt dan dat de weerstanden op een bepaalde manier geschakeld werden.

Nadere informatie

Een elektrische schakeling is tot op zekere hoogte te vergelijken met een verwarmingsinstallatie.

Een elektrische schakeling is tot op zekere hoogte te vergelijken met een verwarmingsinstallatie. Inhoud Basisgrootheden... 2 Verwarmingsinstallatie... 3 Elektrische schakelingen... 4 Definities van basisgrootheden... 6 Fysische achtergrond bij deze grootheden... 6 Opgave: Geladen bollen... 7 De wet

Nadere informatie

Elektronica. Techniek & Wetenschap Stap voor Stap. Harry Valkenier Sitan van Sluis. www.ontdekplek.nl

Elektronica. Techniek & Wetenschap Stap voor Stap. Harry Valkenier Sitan van Sluis. www.ontdekplek.nl Heutink Techniek & Wetenschap Stap voor Stap Harry Valkenier Sitan van Sluis r a k i l K n e a l K Handleiding Kerndoel 4 De leerlingen ontwerpen materialen aan onderzoek en verrichten onderzoek naar natuurkundige

Nadere informatie

1.1 Hoe branden de lampen?

1.1 Hoe branden de lampen? 1.1 Hoe branden de lampen? In deze eerste opdracht ga je aan de slag met parallel- en serieschakelingen. De auto op de tekening heeft vier lampen met elk twee contactpunten, een accu en een contactsleutel

Nadere informatie

Programmeren met Arduino

Programmeren met Arduino Programmeren met Arduino Lieve Van Bastelaere Programmeren met Arduino. 1. Werken met een breadboard. a. Wat is een breadboard? Een breadboard is een bord waarop je elektronische schakelingen kunt maken

Nadere informatie

NASK1 SAMENVATTING ELEKTRICITEIT. Wanneer loopt er stroom? Schakelingen

NASK1 SAMENVATTING ELEKTRICITEIT. Wanneer loopt er stroom? Schakelingen NASK1 SAMENVATTING ELEKTRICITEIT Wanneer loopt er stroom? Elektrische apparaten werken alleen als er een stroom door loopt. Om de stroom te laten lopen is er altijd een spanningsbron nodig. Dat kan een

Nadere informatie

De condensator en energie

De condensator en energie De condensator en energie Belangrijkste onderdelen in de proeven De LEGO-condensator De condensator heeft een capaciteit van 1 Farad en is beschermd tegen een overbelasting tot 18 Volt. Wanneer de condensator

Nadere informatie

Hoe kun je de weerstand van voorwerpen vergelijken en bepalen?

Hoe kun je de weerstand van voorwerpen vergelijken en bepalen? werkblad experiment 4.5 en 5.4 (aangepast) naam:. klas: samen met: Hoe kun je de weerstand van voorwerpen vergelijken en bepalen? De weerstand R van een voorwerp is te bepalen als men de stroomsterkte

Nadere informatie

Wissellicht instelbaar

Wissellicht instelbaar Wissellicht instelbaar Werkblad Bijpassende werkbladen kunt u gratis downloaden www.aduis.com Naam: Groep/ klas: Inhoud: Gereedschap: 1 Weerstand R1...120 Ohm, bruin-rood-bruin-goud Potlood, passer, liniaal

Nadere informatie

Elektrische techniek

Elektrische techniek AOC OOST Almelo Groot Obbink 01-09-2013 . Zowel in huis als bij voertuigen heb je met elektriciteit te maken. Hoe zit een meterkast in elkaar? Hoe werkt een elektrisch ontstekingssysteem van een motor?

Nadere informatie

Energie : elektriciteit : stroomkringen

Energie : elektriciteit : stroomkringen Energie : elektriciteit : stroomkringen De netspanning is uitgevallen! Pas dan merk je wat elektriciteit voor ons betekent. Geen licht, geen computer, geen playstation, het eten op het elektrisch fornuis

Nadere informatie

STROOMKRING. STAP 1 Lees eerst de hele tekst door en bekijk de tekeningen en het montagepaneel.

STROOMKRING. STAP 1 Lees eerst de hele tekst door en bekijk de tekeningen en het montagepaneel. 1 WAT GA JE DOEN? Je gaat met stroom werken. Jullie gaan ontdekken wat je met schakelingen en stroom kunt doen en welk effect dat heeft op een lampje. Jullie moeten zelf de draden goed monteren en aansluiten.

Nadere informatie

STROOMSENSOR BT21i Gebruikershandleiding

STROOMSENSOR BT21i Gebruikershandleiding STROOMSENSOR BT21i Gebruikershandleiding CENTRUM VOOR MICROCOMPUTER APPLICATIES http://www.cma-science.nl Korte beschrijving De Stroomsensor BT21i is een veelzijdige sensor, die de stroomsterkte kan meten

Nadere informatie

2 Elektriciteit Elektriciteit. 1 A De aal heeft ca 4000 elektrische cellen van 0,15 volt, die in serie geschakeld zijn.

2 Elektriciteit Elektriciteit. 1 A De aal heeft ca 4000 elektrische cellen van 0,15 volt, die in serie geschakeld zijn. 2 Elektriciteit 1 2.1 Elektriciteit 1 A De aal heeft ca 4000 elektrische cellen van 0,15 volt, die in serie geschakeld zijn. 2 mp3-speler dynamo fiets accu lamp op je kamer stopcontact auto batterij 3

Nadere informatie

VWO-gymnasium. VWO gymnasium practicumboek. natuurkunde

VWO-gymnasium. VWO gymnasium practicumboek. natuurkunde VWO-gymnasium 3 VWO gymnasium practicumboek natuurkunde natuurkunde 3 vwo gymnasium Auteurs F. Alkemade L. Lenders F. Molin R. Tromp Eindredactie P. Verhagen Met medewerking van Th. Smits Vierde editie

Nadere informatie

Timer-Schakeling N Bijvoorbeeld voor bij het tandenpoetsen of voor het koken van eieren. Groep / klas:

Timer-Schakeling N Bijvoorbeeld voor bij het tandenpoetsen of voor het koken van eieren. Groep / klas: Timer-Schakeling Werkblad Bijvoorbeeld voor bij het tandenpoetsen of voor het koken van eieren. Bijpassende werkbladen kunt u gratis downloaden www.aduis.com Naam: Groep / klas: Inhoud: Gereedschap: 1

Nadere informatie

Natuurkunde & techniek is nog nooit zo leuk geweest!

Natuurkunde & techniek is nog nooit zo leuk geweest! www.opitec.com Ons telefoonnummer NL 072 509 4771 BE 03 234 3613 Mo-Vr: 8.30-17.00 uur Eerste kennismaking met elektrotechniek Ontdek de wondere wereld van de elektronica Uitdagende opdrachten met digitale

Nadere informatie

spanning. * Deel het verschil daarvan en deel dat getal door de gewenste stroom om de weerstandswaarde te krijgen.

spanning. * Deel het verschil daarvan en deel dat getal door de gewenste stroom om de weerstandswaarde te krijgen. Weerstand stroombeperking voor LED s Om de stroom door een LED te beperken wordt een weerstand toegepast. Maar hoe hoog moet de waarde van zo n weerstand eigenlijk zijn? In de dagelijkse praktijk wordt

Nadere informatie

inkijkexemplaar Energie voor de lamp Techniek 1

inkijkexemplaar Energie voor de lamp Techniek 1 Nota s: Energie voor de lamp 1. Probleemstelling 50 2. Transport van elektriciteit in een kring 50 2.1. Wat is een elektrische stroomkring? 50 2.2. Stromen van water - stromen van elektriciteit 51 2.3.

Nadere informatie

Naam: Klas: Repetitie natuurkunde voor havo (versie A) Getoetste stof: elektriciteit 1 t/m 5

Naam: Klas: Repetitie natuurkunde voor havo (versie A) Getoetste stof: elektriciteit 1 t/m 5 Naam: Klas: Repetitie natuurkunde voor havo (versie A) Getoetste stof: elektriciteit 1 t/m 5 OPGAVE 1 Teken hieronder het bijbehorende schakelschema. Geef ook de richting van de elektrische stroom aan.

Nadere informatie

Practicum Zuil van Volta

Practicum Zuil van Volta Practicum Zuil van Volta Benodigdheden Grondplaat, aluminiumfolie, stuivers (munten van vijf eurocent), filtreerpapier, zoutoplossing, voltmeter, verbindingssnoeren, schaar Voorbereidende werkzaamheden

Nadere informatie

Denk aan ALLE letters van FIRES! Geef duidelijke berekeningen. Er zijn 4 opgaven. Totaal 35 punten.

Denk aan ALLE letters van FIRES! Geef duidelijke berekeningen. Er zijn 4 opgaven. Totaal 35 punten. NATUURKUNDE KLAS 4 PW HOOFDSTUK PW HOOFDSTUK 2 18/12/2008 Denk aan ALLE letters van FIRES! Geef duidelijke berekeningen. Er zijn 4 opgaven. Totaal 35 punten. Opgave 1 (3 + 2 + 4 pt) Een van de natuurkundeleraren

Nadere informatie

Impedantie V I V R R Z R

Impedantie V I V R R Z R Impedantie Impedantie (Z) betekent: wisselstroom-weerstand. De eenheid is (met als gelijkstroom-weerstand) Ohm. De weerstand geeft aan hoe goed de stroom wordt tegengehouden. We kennen de formules I R

Nadere informatie

Serie. Itotaal= I1 = I2. Utotaal=UR1 + UR2. Rtotaal = R1 + R2. Itotaal= Utotaal : Rtotaal 24 = 10 + UR2 UR2 = 24 10 = 14 V

Serie. Itotaal= I1 = I2. Utotaal=UR1 + UR2. Rtotaal = R1 + R2. Itotaal= Utotaal : Rtotaal 24 = 10 + UR2 UR2 = 24 10 = 14 V Om te onthouden Serieschakeling Parallelschakeling Itotaal= I = I2 Utotaal=U + U2 totaal = + 2 Itotaal=I + I2 Utotaal= U = U2 tot 2 enz Voor elke schakeling I totaal U totaal totaal Itotaal= I = I2 Utotaal=U

Nadere informatie

Deel 1: Metingen Bouw achtereenvolgens de onderstaande schakelingen en meet de klemspanning en de stroomsterkte. VOORKOM STEEDS KORTSLUITING!!

Deel 1: Metingen Bouw achtereenvolgens de onderstaande schakelingen en meet de klemspanning en de stroomsterkte. VOORKOM STEEDS KORTSLUITING!! Practicum elektronica: Spanningsbron Benodigdheden: Niet-gestabiliseerde voeding of batterij, 2 multimeters, 5 weerstanden van 56 Ω (5 W), 5 snoeren, krokodillenklemmen. Deel : Metingen Bouw achtereenvolgens

Nadere informatie

AT-142 EPD Basis 1. Zelfstudie en huiswerk 10-08

AT-142 EPD Basis 1. Zelfstudie en huiswerk 10-08 AT-142 EPD Basis 1 Zelfstudie en huiswerk 10-08 2 Inhoud INTRODUCTIE 3 DOELSTELLINGEN 4 ELEKTRISCH METEN 5 SPANNING METEN 6 STROOM METEN 7 WEERSTAND METEN 9 BASISSCHAKELINGEN 10 ELEKTRISCH VERMOGEN 11

Nadere informatie

Het huis van de 1000 technische mogelijkheden

Het huis van de 1000 technische mogelijkheden et huis van de 1000 technische mogelijkheden 1 2 Één bouwpakket met 2 uitvoeringen. Werkblad ijpassende werkbladen kunt u gratis downloaden www.aduis.com Denk goed na over het hoe en waar je in jullie

Nadere informatie

Inleiding elektronica Presentatie 1

Inleiding elektronica Presentatie 1 Inleiding elektronica Presentatie 1 2 Versie: 18 augustus 2014 Inleiding Elektronica Presentatie 1 16-9-2013 Praktische Elektronica, talk of the day! 2 1 Doel van deze module Herkennen van de algemene

Nadere informatie

Elektrische stroomnetwerken

Elektrische stroomnetwerken ntroductieweek Faculteit Bewegings- en evalidatiewetenschappen 25 29 Augustus 2014 Elektrische stroomnetwerken Dr. Pieter Neyskens Monitoraat Wetenschappen pieter.neyskens@wet.kuleuven.be Assistent: Erik

Nadere informatie

Hfd 3 Stroomkringen. Isolator heeft geen vrije elektronen. Molecuul. Geleider heeft wel vrije elektronen. Molecuul.

Hfd 3 Stroomkringen. Isolator heeft geen vrije elektronen. Molecuul. Geleider heeft wel vrije elektronen. Molecuul. Hfd 3 Stroomkringen Enkele begrippen: Richting van de stroom: Stroom loopt van de plus naar de min pool Richting van de elektronen: De elektronen stromen van de min naar de plus. Geleiders en isolatoren

Nadere informatie

Weerstand. Bron: http://mediatheek.thinkquest.nl/~kl010/elektro/weerstand.htm. Cursus Radiozendamateur 1

Weerstand. Bron: http://mediatheek.thinkquest.nl/~kl010/elektro/weerstand.htm. Cursus Radiozendamateur 1 Bron: http://mediatheek.thinkquest.nl/~kl010/elektro/weerstand.htm Cursus Radiozendamateur 1 DOELSTELLINGEN: Kennis: - Inzicht in de fenomenen spanning, stroom, weerstand en vermogen. - De kleurcodes van

Nadere informatie

VANTEK Discovery set. N. B. De OPITEC bouwpakketten zijn gericht op het onderwijs. N991240#1

VANTEK Discovery set. N. B. De OPITEC bouwpakketten zijn gericht op het onderwijs. N991240#1 9 9 1. 2 4 0 VANTEK Discovery set N. B. De OPITEC bouwpakketten zijn gericht op het onderwijs. 1 Inhoudsopgave Binair rekenen Pulse en Countermodule blz. 3 Informatieverwerking Input en outputmodules blz.

Nadere informatie

Onderzoekscompetenties. Elektrische structuur van de materie. 1. Algemene lesgegevens. 2. Lesverloop. 3. Verwerking. Halfgeleiders les1

Onderzoekscompetenties. Elektrische structuur van de materie. 1. Algemene lesgegevens. 2. Lesverloop. 3. Verwerking. Halfgeleiders les1 Onderzoekscompetenties Halfgeleiders les1 In deze reeks van lessen onderzoeken we allereerst hoe de geleiding gebeurt bij vaste stoffen. Vervolgens komen een aantal toepassingen hiervan aan bod, bv. zonnecellen,

Nadere informatie

Alarmsysteem N 200.902. Groep/ klas:

Alarmsysteem N 200.902. Groep/ klas: Alarmsysteem Naam: Groep/ klas: Inhoud: Gereedschap: 1 weerstand R1...1,8 K Ohm, bruin-grijs-rood-goud potlood, liniaal 1 weerstand Rv...180 Ohm, bruin-grijs-bruin-goud hamer 1 transistor NPN BC 548 spijker

Nadere informatie

Practicum elektriciteit VMBO-t, Havo & Atheneum

Practicum elektriciteit VMBO-t, Havo & Atheneum De ampèremeter De elektrische stroom is te vergelijken met de hoeveelheid water die voorbij stroomt. De hoeveelheid water meet je in serie met de waterleiding. Op dezelfde wijze meet je elektrische stroom

Nadere informatie

Digitale multimeter 700b

Digitale multimeter 700b 9705801 Digitale multimeter 700b Gebruikershandleiding Waarschuwing: lees en begrijp de handleiding voor het gebruik van de digitale multimeter. Het niet begrijpen of te voldoen aan de waarschuwingen en

Nadere informatie

DVM830L -- Digitale Mini Multimeter

DVM830L -- Digitale Mini Multimeter 1. Beschrijving -- Digitale Mini Multimeter De is een compacte multimeter met een 3 ½ digit LCD. Met dit apparaat kunt u AC en DC spanning, DC stroom, weerstanden, diodes en transistors meten. Het apparaat

Nadere informatie

Claxon Inhoud: Gereedschap:

Claxon Inhoud: Gereedschap: Claxon Naam: Groep/ klas: Inhoud: Gereedschap: 1 Condensator C...0,1 µf, Nr. 104 Potlood, passer, liniaal 1 Weerstand R1...1K Ohm, bruin-zwart-rood-goud Hamer 1 Weerstand R2...150 K Ohm, bruin-groen-geel-goud

Nadere informatie

stap 1 Pak de Lunchbox uit En controleer of je alle componenten hebt~ Als je vragen hebt, neem dan contakt op met: info@unitunlikely.

stap 1 Pak de Lunchbox uit En controleer of je alle componenten hebt~ Als je vragen hebt, neem dan contakt op met: info@unitunlikely. stap 1 Pak de Lunchbox uit En controleer of je alle componenten hebt~ Als je vragen hebt, neem dan contakt op met: info@unitunlikely.com Dit onderdeel wordt de PCB (printed circuit board) genoemd. Alle

Nadere informatie

We kunnen nu met deze kabel de spanning meten door de kabel parallel te schakelen op bv het LEGO zonnepaneel, de LEGO condensator of de LEGO motor.

We kunnen nu met deze kabel de spanning meten door de kabel parallel te schakelen op bv het LEGO zonnepaneel, de LEGO condensator of de LEGO motor. Metingen met LEGO zonnepaneel en condensator In mei zullen we LEGO autootjes een circuit laten afleggen waarbij we gebruik maken van groene energie. Ik heb gekozen om zonne-energie te gebruiken en omdat

Nadere informatie

Een elektrische schakeling is tot op zekere hoogte te vergelijken met een verwarmingsinstallatie.

Een elektrische schakeling is tot op zekere hoogte te vergelijken met een verwarmingsinstallatie. Inhoud Basisgrootheden... 2 Verwarmingsinstallatie... 3 Elektrische schakelingen... 4 Definities van basisgrootheden... 6 Fysische achtergrond bij deze grootheden... 6 Opgave: Geladen bollen... 7 De wet

Nadere informatie

Inhoud 114950 Elektriciteitskwesties 2

Inhoud 114950 Elektriciteitskwesties 2 Pagina 1 Inhoud 114950 Elektriciteitskwesties 2 Werkblad 1 - schakelsymbolen 3 Werkblad 2 - Geleiders 6 Werkblad 3 - Weerstanden 8 Werkblad 4 - Serie en parallel 10 Werkblad 5 - Stroom meten 12 Werkblad

Nadere informatie

Parallelle poort interface.

Parallelle poort interface. Parallelle poort interface. Bouwbeschrijving kant en klare PCB interface met LUMI led s. Naam : Klas: 2008-2009 EduTechSoft Pagina 2 van 8 Inleiding. Deze bouwbeschrijving hoort bij het project Digitale

Nadere informatie

Gemengde schakelingen

Gemengde schakelingen Gemengde schakelingen We hebben in vorige lessen de serieschakeling en de parallelschakeling behandeld. Veel schakelingen zijn een combinatie van de serieschakeling en de parallelschakeling. Dat noemen

Nadere informatie

OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in.

OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in. Het technologisch proces. Om een technisch probleem op te lossen gaan we altijd werken volgens een bepaalde methode. OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in. FASE 1:.. We willen zelf een voorwerp maken om

Nadere informatie

1. Weten wat potentiaal en potentiaalverschil is 2. Weten wat capaciteit en condensator is 3. Kunnen berekenen van een vervangingscapaciteit

1. Weten wat potentiaal en potentiaalverschil is 2. Weten wat capaciteit en condensator is 3. Kunnen berekenen van een vervangingscapaciteit Hoofdstuk 2 Elektrostatica Doelstellingen 1. Weten wat potentiaal en potentiaalverschil is 2. Weten wat capaciteit en condensator is 3. Kunnen berekenen van een vervangingscapaciteit 2.1 Het elektrisch

Nadere informatie

Nederlandstalige handleiding Autoalarm AS5

Nederlandstalige handleiding Autoalarm AS5 Nederlandstalige handleiding Autoalarm AS5 Inhoud verpakking: Alarmunit Sirene Handzender ( 2 stuks) Kabels incl. zekeringen Zoekfunctie Stil alarm Startblokkering Paniek functie Anti carjacking Aansturing

Nadere informatie

Opgave 1 Er zijn twee soorten lading namelijk positieve en negatieve lading.

Opgave 1 Er zijn twee soorten lading namelijk positieve en negatieve lading. itwerkingen Opgave Er zijn twee soorten lading namelijk positieve en negatieve lading. Opgave 2 Een geleider kan de elektrische stroom goed geleiden. Metalen, zout water, grafiet. c. Een isolator kan de

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-KB 2003

Examenopgaven VMBO-KB 2003 Examenopgaven VMBO-KB 2003 tijdvak 1 maandag 19 mei 9.00-11.00 uur ELEKTROTECHNIEK CSE KB Het gebruik van de formulelijst is toegestaan. Dit examen bestaat uit 50 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Werking van een zekering

Werking van een zekering Naam: Klas: Datum: Werking van een zekering Doelstelling Leerlingen moeten inzien dat een zekering de elektrische stroom kan onderbreken bij oververhitting als gevolg van een kortsluiting. Inleidende proef

Nadere informatie

Over Betuwe College Oefeningen H3 Elektriciteit deel 4

Over Betuwe College Oefeningen H3 Elektriciteit deel 4 1 Door een dunne draad loopt een elektrische stroom met een stroomsterkte van 2 µa. De spanning over deze draad is 50 V. Bereken de weerstand van de dunne draad. U = 50 V I = 2 µa R = 50V 2µA R = 2,5 10

Nadere informatie

Leugendetector N

Leugendetector N Leugendetector Naam: Groep/ klas: Inhoud: Gereedschap: 2 Weerstanden R1, R2...10K Ohm, bruin-zwart-oranje-goud Potlood, liniaal 1 Weerstanden Rv...180 Ohm, bruin-grijs-bruin-goud Hamer 1 Weerstand R3...1K

Nadere informatie

THIS WORK IS LICENSED UNDER A CREATIVE COMMONS ATTRIBUTION NON COMMERCIAL 4.0 2014 B. MALENGIER M. C. CIOCCI

THIS WORK IS LICENSED UNDER A CREATIVE COMMONS ATTRIBUTION NON COMMERCIAL 4.0 2014 B. MALENGIER M. C. CIOCCI THIS WORK IS LICENSED UNDER A CREATIVE COMMONS ATTRIBUTION NON COMMERCIAL 4.0 2014 B. MALENGIER M. C. CIOCCI WITH SUPPORT OF: VZW DE CREATIEVE STEM De Joule Dief kit Proficiat met je aankoop van de Ingegno

Nadere informatie

Om een technisch probleem op te lossen gaan we altijd werken volgens een bepaalde methode. OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in. FASE 1:..

Om een technisch probleem op te lossen gaan we altijd werken volgens een bepaalde methode. OPDRACHT 1 Vul zelf de juiste fase in. FASE 1:.. et technologisch proces. 2,7 B T S 2,9 T S Om een technisch probleem op te lossen gaan we altijd werken volgens een bepaalde methode. OPDRACT 1 Vul zelf de juiste fase in. FASE 1:.. We willen zelf een

Nadere informatie

SERIE-schakeling U I. THEMA 5: elektrische schakelingen. Theoretische berekening voor vervangingsweerstand:

SERIE-schakeling U I. THEMA 5: elektrische schakelingen. Theoretische berekening voor vervangingsweerstand: QUARK_5-Thema-05-elektrische schakelingen Blz. 1 THEMA 5: elektrische schakelingen Inleiding: PHET-opdracht ---> GEVAL-1 : SERIE-schakeling OPDRACHT: 1. bepaal de spanningspijlen en de stroomsterkten.

Nadere informatie

Hand-out Introductieworkshop LED programmeren

Hand-out Introductieworkshop LED programmeren Hand-out Introductieworkshop LED programmeren Inleiding Deze hand-out is bedoeld als naslag voor de introductie workshop LED programmeren. In deze handout vind je de uitleg over LEDs, Arduino s en LED

Nadere informatie

Meten met de multimeter Auteur: Wouter (Flush) [0905-002]

Meten met de multimeter Auteur: Wouter (Flush) [0905-002] Meten met de multimeter Auteur: Wouter (Flush) [0905-002] Dit artikel moet de beginners helpen simpele metingen te kunnen uitvoeren met de multimeter. Soorten multimeters Eerst en vooral hebben we digitale

Nadere informatie

Naam: Klas: Repetitie elektriciteit klas 2 1 t/m 6 HAVO (versie A)

Naam: Klas: Repetitie elektriciteit klas 2 1 t/m 6 HAVO (versie A) Naam: Klas: Repetitie elektriciteit klas 2 1 t/m 6 HAVO (versie A) OPGAVE 1 Welke spanning leveren de combinaties van 1,5 volt-batterijen? Eerste combinatie: Tweede combinatie: OPGAVE 2 Stel dat alle lampjes

Nadere informatie

Elektrotechniek voor Dummies

Elektrotechniek voor Dummies Elektrotechniek voor Dummies Het programma Spoedcursus Elektrotechniek voor dummies Spanning/stroom Vermogen Weerstand (Resistantie) Wet van Ohm Serie/Parallel AC-DC Multimeter Componenten Weerstand Draadweerstand

Nadere informatie

1. Sluit de LED aan zoals afgebeeld 2. Sluit de USB-kabel aan op de Arduino 3. Klik op de knop uploaden 4. De LED begint te knipperen

1. Sluit de LED aan zoals afgebeeld 2. Sluit de USB-kabel aan op de Arduino 3. Klik op de knop uploaden 4. De LED begint te knipperen Workshop Arduino Inleiding In deze workshop werk je in tweetallen met een Arduino microcontroller. Dit is een kleine computer die je kunt programmeren om te doen wat jij wilt. Om dit te doen gebruik je

Nadere informatie

Het alarm. We moeten onze eigen spullen in een koffertje beveiligen met een. Wat kunnen we hiervoor gebruiken om het alarm in werking te zetten?

Het alarm. We moeten onze eigen spullen in een koffertje beveiligen met een. Wat kunnen we hiervoor gebruiken om het alarm in werking te zetten? 2 Het alarm We moeten onze eigen spullen in een koffertje beveiligen met een alarmsysteem. PROBLEEM Het alarmsysteem moet werken als: - - OPLOSSING ZOEKEN Wat kunnen we hiervoor gebruiken om het alarm

Nadere informatie

Condensator. Het hellingsgetal a is constant. Dit hellingsgetal noemen we de capaciteit van de condensator C. Er geldt dus: C = Q U

Condensator. Het hellingsgetal a is constant. Dit hellingsgetal noemen we de capaciteit van de condensator C. Er geldt dus: C = Q U Inhoud Condensator... 2 Het laden van een condensator... 3 Het ontladen van een condensator... 5 Opgaven... 6 Opgave: Alarminstallatie... 6 Opgave: Gelijkrichtschakeling... 6 Opgave: Boormachine... 7 1/7

Nadere informatie

AccuSafe V3.5 Kit. Beknopte Handleiding. Door W.Kerstens

AccuSafe V3.5 Kit. Beknopte Handleiding. Door W.Kerstens AccuSafe V3.5 Kit Beknopte Handleiding Door W.Kerstens Inleiding Gefeliciteerd met Uw aankoop! In deze beknopte handleiding van de AccuSafe Kit vind U het volgende: Specificaties De werking Inhoud Assemblage

Nadere informatie

Bij elektronische systemen moet er informatie verwerkt worden. Deze verwerking gebeurt door middel van elektronische panelen.

Bij elektronische systemen moet er informatie verwerkt worden. Deze verwerking gebeurt door middel van elektronische panelen. Inleiding Herinner nog even de automatisch poort: Wat gebeurt er? Je stuurt een signaal uit met de afstandsbediening Het signaal komt toe in een elektronisch paneel, en wordt daar verwerkt. De poort gaat

Nadere informatie

5 Weerstand. 5.1 Introductie

5 Weerstand. 5.1 Introductie 5 Weerstand 5.1 Introductie I n l e i d i n g In deze paragraaf ga je verschillende soorten weerstanden bestuderen waarvan je de weerstandswaarde kunt variëren. De weerstand van een metaaldraad blijkt

Nadere informatie

Elektrische stroomkring. Student booklet

Elektrische stroomkring. Student booklet Elektrische stroomkring Student booklet Elektrische stroomkring - INDEX - 2006-04-06-17:02 Elektrische stroomkring In deze module wordt uitgelegd wat een elektrische stroomkring is en wat parallel- en

Nadere informatie

Elektronica. Voorvoegsels van eenheden. Schakeling van een simpele audioversterker met een opamp

Elektronica. Voorvoegsels van eenheden. Schakeling van een simpele audioversterker met een opamp Elektronica 1 Spanningsbronnen 2 Weerstanden en diodes in de elektronica 3 Spanningsdeler, potentiaal, opamp 4 Stroomsterkte en lading; condensator 5 Het op- en ontladen van een condensator 6 De 555 timer

Nadere informatie

Handleiding. DBMK103 Simon Says. Versie 1.0 (Augustus 2014) Digibytez Website:

Handleiding. DBMK103 Simon Says. Versie 1.0 (Augustus 2014) Digibytez Website: Handleiding DBMK103 Simon Says Versie 1.0 (Augustus 2014) Website: http://www.digibytez.nl E-mail: info@digibytez.nl Inleiding Geachte klant, Hartelijk dank voor het kopen van dit product. Wij raden u

Nadere informatie

lees deze handleiding lees en werk zorgvuldig. voor vragen kunt u ons bereiken op:

lees deze handleiding lees en werk zorgvuldig. voor vragen kunt u ons bereiken op: 1 lees deze handleiding lees en werk zorgvuldig. voor vragen kunt u ons bereiken op: E-mail: info@unitunlikely.com 2 Unpack Controleer of je alle componenten hebt als hieronder aangegeven. Indien dit niet

Nadere informatie

Shield V 1.0. Montage handleiding (voor dummies)

Shield V 1.0. Montage handleiding (voor dummies) Shield V 1.0 Montage handleiding (voor dummies) De opzetprint is specifiek gemaakt voor gebruikers van het hobbyproject Nodo, een domotica-oplossing op basis van een Arduino. Voor verdere informatie over

Nadere informatie