Van autoriteit naar verbondenheid?! LINTO voorstelling. Laurens Vanderbrugghen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Van autoriteit naar verbondenheid?! LINTO voorstelling. Laurens Vanderbrugghen"

Transcriptie

1

2 Van autoriteit naar verbondenheid?! LINTO voorstelling Laurens Vanderbrugghen

3 Voorstelling: Laurens Vanderbrugghen Sinds 2006 bij Arktos TO Halle, korte Schoolondersteuning LINTO Arktos Maatschappelijk kwetsbare kinderen en jongeren 5 inrijpoorten: Onderwijs, vrije tijd, tewerkstelling, woonomgeving en welzijn 3 opdrachten: Vorming Ondersteuning Signaal Projectmatig, hecht partnerschap, actieve vorming, specifieke begeleidershouding

4 0) Inleiding: Een korte beschrijving van een cultuurverschil. Vroeger: - Rol leerkracht, pastoor, agent - Dorpelingen/buurtgenoten kenden elkaar(s kinderen) - Een aanwezige gemeenschap - Twee oudergezinnen

5 0) Inleiding: Een korte beschrijving van een cultuurverschil. Nu: - Meer diversiteit, verschillende gemeenschappen, gezinsvormen - Meer invloeden en toch ook meer solitair - Weerstand van lln, ouders, zelfs collegas, - Steeds meer regels, procedures, formeel en ondertekend meer informatie, duidelijk en fair - En toch een inflatie van het effect - Rol van leerkracht is ook beetje veranderd (opvoeding meer in de klas) Het failliet van de klassieke autoriteit?

6 0) Inleiding: Een korte beschrijving van een cultuurverschil. Vraagje: In welke mate worden de huidige leerkachten/schoolpersoneel opgeleid of ondersteund onthe-job inzake: - Didactische vaardigheden? % - Vaktechnische expertises? % - Extra (EHBO, administatie, ) % - Pedagogische en relationele vaardigheden? % Zijn leerkrachten voorbereid om met de nieuwe realiteiten om te gaan? En hoe?

7 1) Het kader van waaruit we vertrekken: Investeren in een warm schoolklimaat VERBONDENHEID als een manier om grensoverschrijdend gedrag RESPECTLOOS, DELINKWENT GEDRAG te voorkomen en aan te pakken PREVENTIEPIRAMIDE HERSTELGERICHT WERKEN

8 1.1) Delinkwent gedrag: van DE - LINK WENTIE Delinkwentie als grensoverschreidend of respectloos gedrag het ontbreken of verbreken van een band Vb. Inbreker Vb. concentratiekampen naar VERBONDENHEID ervaringsgericht niet selectief

9 1.2) Verbondenheid: DE 5 DIMENSIES VAN VERBONDENHEID Werken aan verbondenheid Anouk Depuydt

10 1.2) Verbondenheid: DE BAND MET ZICHZELF : Aansluiting zoeken met de levensstroom : Gevoelens verwoorden, verkennen, verwerken, Autonomie stimuleren : mening vormen, keuzes maken en respecteren, feedback hanteren, assertiviteit, Wie ben ik? Wat wil ik (niet)? Wat zijn mijn talenten? Wat zijn mijn wortels? Lichaamsbeleving : zintuigen, bioritme, seksualiteit,

11 1.2) Verbondenheid: DE BAND MET DE ANDERE: Elkaar leren kennen : Onthaal- en kennismakingsactiviteiten start schooljaar en neveninstromers, samenwerken en vertrouwen opbouwen Leren communiceren : Luisteren en vertellen, samen oplossingen zoeken bij conflicten, verbaal en non-verbaal, kringgesprekken Samen dingen doen/leven: Spelen, vieren, werken, eten, sporten, zorgen, ergens overnachten

12 1.2) Verbondenheid: DE BAND MET HET MATERIAAL: Medeverantwoordelijkheid en inspraak bij inrichting, keuze en onderhoud van ruimte en/of materialen contact met onderhoudspersoneel Materiaal en zijn herkomst/fabricageproces bekijken (vb. fabrieksbezoek, installatie, bij voetbalramen) Kwaliteitsvol, veilig en esthetisch materiaal Hoe minder verbonden, hoe beter materiaal nodig! Bij beschadiging betrekken bij herstelling

13 1.2) Verbondenheid: DE BAND MET DE SAMENLEVING Kwaliteitsvolle groepsmomenten : Groepsprocessen, -rituelen, -activiteiten met de hele school Opzoeken van de samenleving in haar verscheidenheid : Ontmoeting, verschillende culturele feesten, praatcafé s, buurt opruim, bezoek aan bejaardentehuis,... Duidelijk en positief georiënteerd schoolreglement of samenlevingscode De wereld binnen halen

14 1.2) Verbondenheid: DE BAND MET DE NATUUR EN HET LEVENSGEHEEL Natuurbeleving mogelijk maken : Cyclus der seizoenen, groen in huis, eigen natuurlijkheid ervaren, picknicken in de tuin, seizoensgroenten en - fruit gebruiken, Milieuvriendelijke omgeving creëren Levensvragen en zinzoeken : Filosoferen met, levens(stam)boom maken, existentiële vragen aan bod laten komen, Stilstaan bij leven, geboorte en dood : Onlosmakelijk verbonden, rituelen, vieringen,

15 1.2) Verbondenheid: HET MODEL VAN DE APPELBOOM Anouk Depuydt Wat is de vrucht? Wat heeft die nodig om zo mooi mogelijk te worden? Is sproeien slecht? Voorkomen is beter dan genezen Op zoek naar fundamentele preventie

16 1.2) Verbondenheid: DE PROJECTEN Vraagje: Kennen jullie projecten buiten de school voor moeilijke leerlingen of zorgleerlingen? Alternatieve dagbestedingen? Geen pitstop, geen vijzen aandraaien. Wat doen ze daar dan wel met de jongeren?

17 OOK OP SCHOOL: Fundamentele preventie van grensoverschrijdend gedrag = Investeren in een positief leefklimaat Werken aan verbondenheid sw

18 1) Het kader van waaruit we vertrekken: Investeren in een warm schoolklimaat VERBONDENHEID als een manier om grensoverschrijdend gedrag RESPECTLOOS, DELINKWENT GEDRAG te voorkomen en aan te pakken PREVENTIEPIRAMIDE HERSTELGERICHT WERKEN

19 1.3) Preventiepiramide: DE PREVENTIEPIRAMIDE Johan Deklerck

20 1.3) Preventiepiramide: Niveau 0: context - Locatie school - Minister van onderwijs - Crisis - Gegeven - Veranderd niet snel - Moeilijk te beinvloeden

21 1.3) Preventiepiramide: Niveau 1: leefklimaatbevordering - Geen probleemgedrag op het oog - Toffe dingen doen omdat ze tof zijn - Creeert verbondenheid - Is fundamentele preventie Bijvoorbeeld: - rondjes doen, inspraak, participatie - Positieve schoolcultuur - School-ik = thuis-ik - Iedereen bij de voornaam kennen -

22 1.3) Preventiepiramide: Niveau 2: algemene preventie - Geen specifiek probleemgedrag op het oog, maar wel een groep - Preventief dus voor de feiten - Activiteitenaanbod voor dode momenten - Zorg voor nieuwkomers - Klas en team activiteiten, teambuilding - Training sociale vaardigheden -

23 1.3) Preventiepiramide: Niveau 3: specifieke preventie - specifiek probleemgedrag op het oog - Preventief dus voor de feiten - Werkt zeer goed - Maar heeft soms een fout sfeertje, opletten! - Agressietraining, weerbaarheidstraining - Alarmprocedures, fouilles - Sleutelbeheer - Tralies voor de ramen - Bewaking, selectieve toegang, compartimenteren -

24 1.3) Preventiepiramide: Niveau 4: probleemaanpak - Actie na de feiten - Interventie door opvoeder, leerkracht, - Straf, Time-Out, schorsing, - Verzekering en schadecompensatie - Schadeherstel - Uitvoering (rampen)plannen, doorlopen procedures -

25 1.3) Preventiepiramide: - Je hoeft niet te wachten tot er iets gebeurt om iets te doen, een hele wereld aan preventieve intiatieven! - De piramide mag niet wankelen, brede basis, smalle top - Holistische, gedifferentieerde aanpak op verschillende niveaus - Niet alleen van de leerkracht in zijn klas voor zijn vak, wel een opdracht voor het hele team - Wat je ook doet, steeds oog voor de verbindende kwaliteit van de actie, dan houd je de piramide stabiel -

26 1) Het kader van waaruit we vertrekken: Investeren in een warm schoolklimaat VERBONDENHEID als een manier om grensoverschrijdend gedrag RESPECTLOOS, DELINKWENT GEDRAG te voorkomen en aan te pakken PREVENTIEPIRAMIDE HERSTELGERICHT WERKEN

27 Controle -- disciplinering 1.4) Herstelgericht werken: Hoe reageren na grensoverschrijdend gedrag? Hoe verbindend reageren na grensoverschrijdend gedrag? Autoritair? de toffe zijn? permissief zijn? <-> verbindend Schema voor sociale disciplinering Mc Cold & Wachtel Hersteldenken als antwoord! zorg ondersteuning

28 1.4) Herstelgericht werken: INSPECTEUR Traditionele aanpak -Welke wetten regels werden overtreden? (norm) -Wie heeft het gedaan? (onderzoek) -Welke straf verdienen ze? (fair) DORPSOUDSTE Herstelgerichte aanpak -Wat is er gebeurd? -Wie is allemaal betrokken? -Wie is benadeeld en wat is de (relationele) schade? -Wat is er nodig om deze schade te herstellen? Wie kan wat doen? (herstelplan) Door andere vragen kom je tot een ander proces

29 1.4) Herstelgericht werken: Klemtoon : manier waarop de relatie benadeeld of beschadigd wordt normovertreding < gevolgen van gedrag relationele>juridische Grote rol voor slachtoffer Eisen dat dader verantwoordelijkheid opneemt en schade herstelt <-> wraak School ook betrokken : opkomen voor eigen waarden en regels herstel mogelijk maken Gelukt als : relaties versterken, vertrouwen herstellen, school opnieuw als veilig, betrouwbaar en rechtvaardig ervaren Pro-actieve cirkel, koffie-tas, HERGO op school, hersteldenken

30 1) Het kader van waaruit we vertrekken: Investeren in een warm schoolklimaat VERBONDENHEID als een manier om grensoverschrijdend gedrag RESPECTLOOS, DELINKWENT GEDRAG te voorkomen en aan te pakken PREVENTIEPIRAMIDE HERSTELGERICHT WERKEN De projecten zijn goed, maar het zou nog beter zijn moesten ze niet nodig zijn, moesten de problemen die zich stellen op school, ook door en in de school aangepakt kunnen worden.

31 2) Het LINTO project: Vraagje van daarnet: In welke mate worden de huidige leerkachten/schoolpersoneel opgeleid of ondersteund on-the-job inzake het belang van: holistische, gedifferentieerde aanpak, Met het hele team, Met oog voor activiteiten op de verschillende niveaus en de verbindende kwaliteiten ervan. Herstelgerichte aanpak hanteren In welke mate kunnen leerkrachten deze initiatieven en activiteiten zelf uitwerken en verzorgen?

32 2) Het LINTO project: Onze ervaringen uit het werkveld: bij leerkrachten en scholen leeft er een steeds duidelijkere vraag naar: - opleiding, (know-how, tools) - intervisie met elkaar - coaching van externen in het omgaan met moeilijke jongeren en klasgroepen.

33 2) Het LINTO project: In de Onderwijsspiegel 2013 (www.onderwijsinspectie.be) geeft de onderwijsinspectie, naar aanleiding van hun evaluatie van de vernieuwde lerarenopleiding (2007), aan dat er nood is aan ondersteuning voor beginnende leerkrachten bij oa. klasmanagement. Ze bevelen de lerarenopleidingen aan om o.a. in te zetten op de voorbereiding van beginnende leerkrachten op contacten met (kansarme, anderstalige) ouders. Beginnende leerkrachten raden ze aan om regelmatig te reflecteren over de eigen ervaring en deze te delen met anderen.

34 2) Het LINTO project: Het is een algemene vaststelling in onderzoek dat leerkrachten weinig gewapend zijn, geen werkelijke skills of tools verworven hebben voor de omgang met probleemgedrag. Ze hebben nauwelijks meer inzichten als een ( ) ouder, en moeten het vaak hebben van hun spontane pedagogische vaardigheden. Nochtans is een klasmanagement, conflicthantering, omgaan met bijzondere doelgroepen in pedagogische relaties, het hanteren van groepsdynamieken een heuse expertise, die men pas verwerft door training en opleiding. Johan Deklerck, 2014

35 2) Het LINTO project: 1. het ondersteunen van leerkrachten on-the-job en leerkrachten in opleiding in het werken en omgaan met moeilijke jongeren en moeilijke klasgroepen door middel van (a) opleiding, (b) intervisie en (c) vraaggestuurde ondersteuning. Het project wenst op deze manier preventief te werken aan schooluitval (operationeel gedeelte) 2. een antwoord te bieden op de vraag of jonge leerkrachten vanuit de bij Arktos gevolgde opleiding voldoende vaardigheden en inzichten meekrijgen om in de dagelijkse praktijk voor moeilijke klasgroepen te staan en met maatschappelijk kwetsbare jongeren om te gaan (onderzoeksluik)

36 2) Het LINTO project: In fasen, vanaf: Opleiding intervisie Ondersteuning Leerkrachten on-the-job Schoolpers Schoolond Ll ond Opl 3 daagse In groepjes Nascholing vraag gestuurd Leerkrachten in opleiding Opl 3 daagse In groepjes Master/ Licentiaat/Agregaat Bachelor/Regent ASO TSO BSO Basisonderwijs

37 2) Het LINTO project: De opleiding Een selectie van inhouden obv onze expertise en ervaringen Herstelgericht werken Groepsdynamica, ervaringsleren en rollen Weerbaarheid ahv Rots en Water Geweldloze communicatie Verbondenheid Competentiegericht werken met het kernkwadrant Begeleidershouding/leerkrachtenstijl De preventiepiramide als kapstok of metamodel De opbouw van het programma doorloopt de piramide van boven naar beneden Synthese door presentatie van Johan Deklerck Keuze voor een residentiele driedaagse Op ervaringsgerichte Arktos wijze syllabus

38 2) Het LINTO project: Wat vonden de deelnemers er van? Schaal tevredenheidsmeting: 1-> 5 ruim onvoldoende > zeer goed helemaal niet akkoord -> helemaal akkoord Nota: - kleine steekproef - autoselectie

39 Arktos biedt ondersteuning voor leerkrachten in het omgaan met moeilijke jongeren en klasgroepen. Daartoe bieden wij, in het kader van ons gloednieuw LINTO project, een intensieve opleidingsmeerdaagse aan, aangevuld met enkele intervisiemomenten. Het project werkt op deze manier preventief aan schooluitval en versterkt leerkrachten. Wat? De opleidingsmeerdaagse omvat 5 thema s (competentiegericht werken, leerkrachtenstijl, herstelgericht werken, groepsdynamica, klasmanagement) die we op ervaringsgerichte wijze aan bod laten komen vertrekkende van de praktijk, de leerkracht en zijn deskundigheid. Deze thema s sluiten aan bij onze onderwijsprojecten zoals POT, schoolondersteuning en Time-Out. Wanneer? opleidingsmeerdaagse: van woensdag 19u00, 04/03/15 tot vrijdag 13u30, 06/03/15 intervisiemomenten: data worden samen vastgelegd op de meerdaagse Waar? Meerdaagse opleiding: Domein Heiberg te Kessel-Lo intervisiemomenten: op de school Wie zijn jullie? Leerkrachten, leerlingbegeleiders, clb-medewerkers, directieleden, onthaalmedewerkers, Wie zijn wij? Dit project wordt voor u begeleid door: Lin Vandenhove Laurens Vanderbrugghen Praktisch? Kostprijs: voor de meerdaagse, de intervisiemomenten zijn gratis (van + 2u) Aanmelden kan bij Lin of Laurens, maar wel voor 27 februari! Neem gerust contact op als je nog vragen hebt!!! Arktos is een vormingsorganisatie voor maatschappelijk kwetsbare kinderen en jongeren. Wij organiseren projecten binnen verschillende domeinen (welzijn, tewerkstelling, vrije tijd, woonomgeving en onderwijs). Naast vorming voor jongeren bieden we ook ondersteuning aan voor jongerenbegeleiders en leerkrachten. Wij proberen tenslotte ook de stem van onze jongeren op beleidsniveau te laten horen. Voor meer info kan je terecht op onze website!

40 2) Het LINTO project: Er gaat een opleidingsdriedaagse door op 4, 5 en 6 maart 2015 Van woensdag 4 maart, 19u00 Tot vrijdqg 6 maart 14u00 Er zijn nog plaatsen! Het gaat door op domein Heiberg, te Kessel-Lo Dit project wordt voor u begeleid door: Lin Vandenhove Laurens Vanderbrugghen Kostprijs: voor de meerdaagse, de intervisiemomenten zijn gratis (van + 2u) Aanmelden kan bij Lin of Laurens, maar wel voor 27 februari! Neem gerust contact op als je nog vragen hebt!!!

41 2) Het LINTO project: Lin Vandenhove Laurens Vanderbrugghen Kostprijs: voor de meerdaagse, de intervisiemomenten zijn gratis (van + 2u) Aanmelden kan bij Lin of Laurens, maar wel voor 27 februari! Neem gerust contact op als je nog vragen hebt!!! NOG VRAGEN?

Herstellend handelen in onderwijs. Programma. Programma

Herstellend handelen in onderwijs. Programma. Programma Herstellend handelen in onderwijs Dag van de opvoeder Kortrijk Februari 2012 Lieve Windels / Stijn Deprez Programma Situering Ligand (vzw Oranjehuis) Centrum voor herstel / preventie (om uitsluiting te

Nadere informatie

Herstelgericht werken = geloven in de groeikansen van jongeren en begeleiders. Maria Beerten maria.beerten@telenet.be

Herstelgericht werken = geloven in de groeikansen van jongeren en begeleiders. Maria Beerten maria.beerten@telenet.be Herstelgericht werken = geloven in de groeikansen van jongeren en begeleiders Maria Beerten maria.beerten@telenet.be 1 what do you think rapport School kwetst en sluit uit talenten worden verspild Relaties

Nadere informatie

Berichten uit Perron M

Berichten uit Perron M 1 Berichten uit Perron M Verslag studiedag Straffer in herstel 2 oktober 2014 Mechelen In deze tekst vindt u een samenvatting van tips, opmerkingen, aanbevelingen en thema s geformuleerd door al de deelnemers

Nadere informatie

DEEL 1. Pesten aanpakken en voorkomen. De dynamiek van pesten en gepest worden. (c) hilde.leonard@pandora.be 1. Begeleiding: Hilde Leonard

DEEL 1. Pesten aanpakken en voorkomen. De dynamiek van pesten en gepest worden. (c) hilde.leonard@pandora.be 1. Begeleiding: Hilde Leonard Pesten aanpakken en voorkomen Info-avond voor ouders GILKO Merelbeke, 28 januari 2016 Begeleiding: Hilde Leonard opleiding pedagogiek KUL mama van een zoon van 13 jaar 10 jaar vormingswerk met jongeren

Nadere informatie

Een kink in de kabel: hoe omgaan met moeilijk schoolgedrag?

Een kink in de kabel: hoe omgaan met moeilijk schoolgedrag? 1 Een kink in de kabel: hoe omgaan met moeilijk schoolgedrag? Sleutels voor een positief georiënteerde aanpak (visie & aanpak Project Verbondenheid) Gie Deboutte www.verbondenheid.be 2 Opbouw 1. Even kennismaken

Nadere informatie

FUNCTIEBESCHRIJVING MENTOR-COACH

FUNCTIEBESCHRIJVING MENTOR-COACH FUNCTIEBESCHRIJVING MENTOR-COACH SCHOOL: NAAM: De functiebeschrijving van 'mentor-coach' kadert in het individuele gedeelte (instellingsgebonden taken) van de functiebeschrijving van 'leraar'. Deze functiebeschrijving

Nadere informatie

Pedagogisch beleid Flexkidz

Pedagogisch beleid Flexkidz Pedagogisch beleid Flexkidz Voor u ligt het verkorte pedagogisch beleidsplan van Flexkidz. Hier beschrijven we in het kort de pedagogische visie en uitgangspunten. In dit pedagogisch beleidsplan beschrijven

Nadere informatie

ENQUÊTE NO BLAME EN PESTPREVENTIE IN DE VLAAMSE BASISSCHOLEN

ENQUÊTE NO BLAME EN PESTPREVENTIE IN DE VLAAMSE BASISSCHOLEN ENQUÊTE NO BLAME EN PESTPREVENTIE IN DE VLAAMSE BASISSCHOLEN 1. Inleiding Sinds 2002 biedt Leefsleutels vormingen aan over de No Blame-methode bij pesten. Omdat er na vijf jaar nog geen cijfers bestaan

Nadere informatie

- Babbel - spel Dit is een spel die leerlingen op een speelse manier laat oefenen in sociale vaardigheden.

- Babbel - spel Dit is een spel die leerlingen op een speelse manier laat oefenen in sociale vaardigheden. Overzicht anti-pestactieplan Gaspard de Colignyschool- School met de Bijbel Preventief Schoolniveau - Babbel - spel Dit is een spel die leerlingen op een speelse manier laat oefenen in sociale vaardigheden.

Nadere informatie

1 e BAG conferentie. Wim Claasen Pedagogisch handelen: voorkomen en ondervangen

1 e BAG conferentie. Wim Claasen Pedagogisch handelen: voorkomen en ondervangen 1 e BAG conferentie Wim Claasen Pedagogisch handelen: voorkomen en ondervangen Voorkomen is beter dan genezen Een eenvoudige waarheid, maar in de praktijk niet vanzelfsprekend. Hebt u wel eens geprobeerd

Nadere informatie

www.besafe.be Lokeren SOVA-project

www.besafe.be Lokeren SOVA-project www.besafe.be Lokeren SOVA-project Lokeren SOVA-project: Sociale vaardigheidstraining voor leerkrachten en leerlingen secundair onderwijs FOD Binnenlandse Zaken Algemene Directie Veiligheid en Preventie

Nadere informatie

ENQUÊTE NO BLAME EN PESTPREVENTIE IN DE VLAAMSE SECUNDAIRE SCHOLEN

ENQUÊTE NO BLAME EN PESTPREVENTIE IN DE VLAAMSE SECUNDAIRE SCHOLEN ENQUÊTE NO BLAME EN PESTPREVENTIE IN DE VLAAMSE SECUNDAIRE SCHOLEN 1. Inleiding Sinds 2002 biedt Leefsleutels vormingen aan over de No Blame-methode bij pesten. Omdat er na vijf jaar nog geen cijfers bestaan

Nadere informatie

Traject Welzijn; Communicatie PW. Inhoudsopgave (concept)

Traject Welzijn; Communicatie PW. Inhoudsopgave (concept) Traject Welzijn; Communicatie PW Inhoudsopgave (concept) 1 Traject Welzijn; Communicatie PW Inhoudsopgave (concept) THEMA 1 Communicatie Hoofdstuk 1 Aspecten van communicatie 1.1 Communicatie en interactie

Nadere informatie

WEERBAARHEIDSTRAININGEN

WEERBAARHEIDSTRAININGEN WEERBAARHEIDSTRAININGEN INBEDDEN IN EEN MEERSPOREN WEERBAARHEIDSBELEID voor BASISSCHOLEN VAN HET SAMENWERKINGSVERBAND BREVOORDT Sacha Jansen Schuiling, weerbaarheidstrainingen Groenlo, oktober 2010 INLEIDING

Nadere informatie

Naam van de schoolexterne interventie: Arktos HERGO

Naam van de schoolexterne interventie: Arktos HERGO Naam van de schoolexterne : Arktos HERGO 1. Inhoud vd schoolexterne Algemeen kader 1 : Ontstaansgeschiedenis 2 Visie Een HERGO is een groepsoverleg waarin alle partijen betrokken bij een incident, samen

Nadere informatie

In de les praten over relaties en seksualiteit. Hoe maak je het makkelijk en leuk!

In de les praten over relaties en seksualiteit. Hoe maak je het makkelijk en leuk! In de les praten over relaties en seksualiteit Hoe maak je het makkelijk en leuk! Hoe kunt u leerlingen ondersteunen en leert u hen verantwoorde keuzes te maken op het gebied van relaties en seksualiteit?

Nadere informatie

Uw ervaringen na 1 jaar M-decreet

Uw ervaringen na 1 jaar M-decreet Uw ervaringen na 1 jaar M-decreet Heeft u leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften door de invoering van het M-decreet in uw klas of school? Is uw rol als ondersteuner gewijzigd omwille van de invoering

Nadere informatie

Menukaart Gezonde School basisonderwijs: Relaties & Seksualiteit

Menukaart Gezonde School basisonderwijs: Relaties & Seksualiteit Menukaart Gezonde basisonderwijs: Relaties & Seksualiteit : Plaats: Locatie: Contactpersoon: Telefoonnummer: E-mailadres: Datum invullen: Inhoud: Om op een effectieve manier invulling te geven aan gezondheidsthema

Nadere informatie

Aanmeldingsfiche Centraal MeldPunt

Aanmeldingsfiche Centraal MeldPunt Aanmeldingsfiche Centraal MeldPunt 1 03/2013266 Datum aanmelding.../.../... Contactpersoon CMP (in te vullen door CMP) Gegevens aanmelder Naam: Functie dienst: Adres: Contactgegevens: telefoon: e-mail:

Nadere informatie

1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs

1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs 1 Basiscompetenties voor de leraar secundair onderwijs Het Vlaams parlement legde de basiscompetenties die nagestreefd en gerealiseerd moeten worden tijdens de opleiding vast. Basiscompetenties zijn een

Nadere informatie

Pesten. Gedaan ermee!

Pesten. Gedaan ermee! Pesten. Gedaan ermee! Pesten begrijpen en (beter) aanpakken. School en ouders op één lijn. Deel 2 OXO Alken 28 november 2007 Gie.deboutte@law.kuleuven.be WELKOM! Wat is blijven hangen? Vragen? Kritische

Nadere informatie

NOTITIE GEDRAGSAFSPRAKEN

NOTITIE GEDRAGSAFSPRAKEN NOTITIE GEDRAGSAFSPRAKEN Ingangsdatum: 1 juni 2009. Tot die tijd: praat erover in de kernteams, met collega s en tijdens de coachingsuren Inleiding Het praktijkonderwijs is een onderwijsvoorziening in

Nadere informatie

DE PREVENTIEPIRAMIDE

DE PREVENTIEPIRAMIDE Vlaams Parlement, Lerarendag Radicaal, niet extreem Brussel, 4 maart 2016 DE PREVENTIEPIRAMIDE positief aan de slag met diversiteit als antwoord op extremisme Vlaams Parlement, Lerarendag Radicaal, niet

Nadere informatie

Om pestgedrag te voorkomen, kiest ons schoolteam ervoor om acties te ondernemen die ervoor zorgen dat pestgedrag weinig kans maakt.

Om pestgedrag te voorkomen, kiest ons schoolteam ervoor om acties te ondernemen die ervoor zorgen dat pestgedrag weinig kans maakt. Plagen is vooral een spel en het gebeurt vaak tussen vrienden. Het spel gaat om te kijken of je creatief kan reageren en dat waardeer je. Pesten is herhaaldelijk uitoefenen van lichamelijke en/of geestelijke

Nadere informatie

ZORG. op zoek naar een goede invulling van het zorgconcept in het (G)SO

ZORG. op zoek naar een goede invulling van het zorgconcept in het (G)SO ZORG op zoek naar een goede invulling van het zorgconcept in het (G)SO Zoeken naar praktijkvisies op zorg Oplossen van hier-en-nu problemen (remediëren individuele leerling) Ook sanctioneren Buikgevoel

Nadere informatie

: Mw F. Langerak- Oostrom

: Mw F. Langerak- Oostrom RAADSVOORSTEL ter besluitvorming in de raad Datum Forum vergadering : 1 december 2015 Zaaknummer :203787 Datum Raadsvergadering : 14 december 2015 Portefeuillehouder Verantwoordelijk MT-lid : Mw F. Langerak-

Nadere informatie

Actief burgerschap. Sint Gerardusschool Splitting 145 7826 ET Emmen Tel: 0591-622465 gerardusschool@skod.nl

Actief burgerschap. Sint Gerardusschool Splitting 145 7826 ET Emmen Tel: 0591-622465 gerardusschool@skod.nl 2013 Actief burgerschap 0 Sint Gerardusschool Splitting 145 7826 ET Emmen Tel: 0591-622465 gerardusschool@skod.nl Inhoudsopgave Pagina Inleiding 2 Hoofdstuk 1 : 3 Hoofdstuk 2 : : een doel en een middel

Nadere informatie

Protocol Goed gedrag is onze zorg. Onderdeel: Anti pestbeleid.

Protocol Goed gedrag is onze zorg. Onderdeel: Anti pestbeleid. Protocol Goed gedrag is onze zorg. Onderdeel: Anti pestbeleid. Een onderwijsprotocol tegen pesten houdt in dat door samenwerking het probleem van het pestgedrag bij kinderen wordt aangepakt. Hiermee willen

Nadere informatie

dialooghouding We stellen u onze visie even voor.

dialooghouding We stellen u onze visie even voor. schoolvisie Als katholieke basisschool willen we zorg dragen voor de opvoeding van elk kind. We zien onze school als een huis met een tuin waarin we de basis leggen voor de toekomst, om later met de beste

Nadere informatie

Studiewijzer Diversiteit

Studiewijzer Diversiteit 1 Thomas More Kempen Studiewijzer Studiewijzer Diversiteit OPO-verantwoordelijke: Annelies Demessemaeker Docenten: Eline Bernaerts en Annelies Demessemaeker CAMPUS Vorselaar Domein Lerarenopleiding Bachelor

Nadere informatie

Voorstelling project Bemiddeling op School. Antwerpse Dienst Alternatieve Maatregelen (ADAM) PIVA Antwerpen

Voorstelling project Bemiddeling op School. Antwerpse Dienst Alternatieve Maatregelen (ADAM) PIVA Antwerpen Voorstelling project Bemiddeling op School Antwerpse Dienst Alternatieve Maatregelen (ADAM) PIVA Antwerpen 1. Inleiding: het verhaal van PIVA 2. De werking van ADAM algemeen 3. Het project Bemiddeling

Nadere informatie

De handen in elkaar, samen werken aan een Brede School

De handen in elkaar, samen werken aan een Brede School De handen in elkaar, samen werken aan een Brede School Brede School Te downloaden op www.vlaanderen.be/bredeschool Doel BS Brede ontwikkeling van kinderen en jongeren Doel BS Brede ontwikkeling van kinderen

Nadere informatie

Projectfiche 16 Maria Assumptalyceum Brussel

Projectfiche 16 Maria Assumptalyceum Brussel Projectfiche 16 Maria Assumptalyceum Brussel ((Interventie preventiecoaches geestelijke gezondheid) (gezondheidsthema welbevinden) 1 Schoolkenmerken Maria Assumptalyceum Stalkruidlaan 1 1020 Brussel Directie:

Nadere informatie

Programma Tienerclub. Tienerclub Blok 1 & 5: Adventure 4 Kids Op avontuur met jezelf

Programma Tienerclub. Tienerclub Blok 1 & 5: Adventure 4 Kids Op avontuur met jezelf Programma Tienerclub. Tienerclub Blok 1 & 5: Adventure 4 Kids Op avontuur met jezelf Vijf woensdagmiddagen kunnen jongens en meiden tussen de 10 en 14 jaar op avontuur naar zichzelf. Het kind leert zichzelf

Nadere informatie

Het spel der democratische opvoeding Wat vooraf ging: Aan de hand van de 4 pijlers deden de ambassadeurs van Triodus samen goed voor later en de werkgroep wat iedere kindwijzerorganisatie deed, inventariseren!

Nadere informatie

Uitgave brochure. Pesten-dat-kan-niet prijs 2011: eervolle vermelding voor initiatieven buiten categorie. VCLB Meetjesland

Uitgave brochure. Pesten-dat-kan-niet prijs 2011: eervolle vermelding voor initiatieven buiten categorie. VCLB Meetjesland ANTI-PESTKOFFER(S) Uitgave brochure Pesten-dat-kan-niet prijs 2011: eervolle vermelding voor initiatieven buiten categorie. 2 Inhoudsopgave 1. Anti-pestbeleid: opdracht voor school en CLB 2. Schoolniveau

Nadere informatie

Opwaartse Kracht. Gemeente Albrandswaard College en Raad Postbus 1000 3160 GA Rhoon. internet www.opwaartsekracht.nl E-man info@opwaartsekracht.

Opwaartse Kracht. Gemeente Albrandswaard College en Raad Postbus 1000 3160 GA Rhoon. internet www.opwaartsekracht.nl E-man info@opwaartsekracht. Opwaartse Stichting Opwaartse Koninginneweg 1 3331 CD Zwijndrecht Gemeente Albrandswaard College en Raad Postbus 1000 3160 GA Rhoon postadres Koninginneweg 1 3331 CD Zwijndrecht Telefoon 078-7600027 internet

Nadere informatie

POSITIVE BEHAVIOR SUPPORT

POSITIVE BEHAVIOR SUPPORT POSITIVE BEHAVIOR SUPPORT OP DE LEIDSE BUITENSCHOOL (CLUSTER IV) PRESENTATIE OP DE LANDELIJKE SWPBS CONFERENTIE : 16 NOVEMBER 2012 1 Brit Slotboom brit.slotboom@aloysiusstichting.nl HANDOUT Krijg je na

Nadere informatie

Programma. Voorstelling project Waarom? Wat? Ambassadeurs gezocht! De Making of Ambassadeurs Dursun aan het woord Speeddating Invullen fiches

Programma. Voorstelling project Waarom? Wat? Ambassadeurs gezocht! De Making of Ambassadeurs Dursun aan het woord Speeddating Invullen fiches Latent Talent Programma Voorstelling project Waarom? Wat? Ambassadeurs gezocht! De Making of Ambassadeurs Dursun aan het woord Speeddating Invullen fiches Rachid Boumalek aan het woord Voorstelling project

Nadere informatie

Visiedocument. Actief Burgerschap. Januari 2010

Visiedocument. Actief Burgerschap. Januari 2010 Visiedocument Actief Burgerschap Januari 2010 Gereformeerde scholen voor speciaal basisonderwijs Het Baken en De Drieluik Inleiding Actief Burgerschap U staat op het punt ons visiestuk actief burgerschap

Nadere informatie

OPLEIDINGSPROGRAMMA ILW. DUUR: 36 maanden 24 maanden indien de competenties Logistieke hulp in de verzorgingssector reeds zijn verworven

OPLEIDINGSPROGRAMMA ILW. DUUR: 36 maanden 24 maanden indien de competenties Logistieke hulp in de verzorgingssector reeds zijn verworven VERZORGENDE OPLEIDINGSPROGRAMMA ILW DUUR: 36 maanden 24 maanden indien de competenties Logistieke hulp in de verzorgingssector reeds zijn verworven Competenties: CLUSTERS VAN COMPETENTIES De leerling kan

Nadere informatie

TRAINING COMMUNICATIE VAARDIGHEDEN DOOR SASKIA KETTELERIJ & GEORGIOS LAZAKIS

TRAINING COMMUNICATIE VAARDIGHEDEN DOOR SASKIA KETTELERIJ & GEORGIOS LAZAKIS TRAINING COMMUNICATIE VAARDIGHEDEN DOOR SASKIA KETTELERIJ & GEORGIOS LAZAKIS 31/10/ 13 INTRODUCTIE Welkom! Vandaag gaan we gezamenlijk ervaringen delen over de vorige bijeenkomst. Jullie hebben in groepjes

Nadere informatie

1 Doe jij ook mee?! Team in beweging - Nu beslissen Steunpunt Diversiteit & Leren

1 Doe jij ook mee?! Team in beweging - Nu beslissen Steunpunt Diversiteit & Leren Nu beslissen De motieven om te starten met leerlingenparticipatie kunnen zeer uiteenlopend zijn, alsook de wijze waarop je dit in de klas of de school invoert. Ondanks de bereidheid, de openheid en de

Nadere informatie

In deze brochure beschrijven we wat video-hometraining inhoudt en welke gezinnen hiervoor in aanmerking komen.

In deze brochure beschrijven we wat video-hometraining inhoudt en welke gezinnen hiervoor in aanmerking komen. Amarilis Thuisbegeleidingsdienst Amarilis biedt video-hometraining aan. Dit is een intensieve methodiek waarbij gebruik gemaakt wordt van video-opnames in het gezin met als doel de contactuele-, relationele-

Nadere informatie

Pedagogisch ondersteuningsaanbod op maat voor 20 kleuterscholen in 2012-2013

Pedagogisch ondersteuningsaanbod op maat voor 20 kleuterscholen in 2012-2013 PROJECTOPROEP Hoe omgaan met kinderarmoede op school? Toerusten van leerkrachten in het kleuteronderwijs om beter steun te verlenen aan kansarme kinderen Diego Cervo Pedagogisch ondersteuningsaanbod op

Nadere informatie

Omgang en communicatie. Huishoudzorg. Gezondheid en welzijn. Tweede graad Verzorging voeding. Schooljaar 2010-2011. Verzorging-voeding

Omgang en communicatie. Huishoudzorg. Gezondheid en welzijn. Tweede graad Verzorging voeding. Schooljaar 2010-2011. Verzorging-voeding KIJK WIJZER VV Tweede graad Verzorging voeding Schooljaar 2010-2011 Verzorging - voeding Basiszorg Omgang en communicatie Wie ben ik? Zelfbeeld Ik in omgang met de ander Omgang Verzorging-voeding Ik =

Nadere informatie

Ontwerp van een draaiboek voor het onthaal, de begeleiding en de salesiaanse vorming van nieuwe personeelsleden ter plaatse.

Ontwerp van een draaiboek voor het onthaal, de begeleiding en de salesiaanse vorming van nieuwe personeelsleden ter plaatse. Ontwerp van een draaiboek voor het onthaal, de begeleiding en de salesiaanse vorming van nieuwe personeelsleden ter plaatse Tweede jaar samen DON BOSCO zijn plaats geven 1. Voorafgaande opmerkingen Het

Nadere informatie

Taalbeleidsplan Geel kleuter en lager onderwijs. Deel 1

Taalbeleidsplan Geel kleuter en lager onderwijs. Deel 1 Taalbeleidsplan Geel kleuter en lager onderwijs. Deel 1 Doel 1: Het aantal kinderen met een voldoende taalvaardigheid (luisteren, spreken, schrijven en begrijpend lezen in functionele contexten) vermeerderen.

Nadere informatie

Herstelgericht werken, een basis voor veilig leren.

Herstelgericht werken, een basis voor veilig leren. Herstelgericht werken, een basis voor veilig leren. Hans Oostrik Herstelrecht is een internationaal zeer succesvol model voor conflicthantering, waarbij de focus vooral is gericht op herstel van aangerichte

Nadere informatie

10/12/2015. Uit evaluaties en klachten: nog nood aan tips voor communicatie en voor mogelijke interventies nog heel wat misverstanden.

10/12/2015. Uit evaluaties en klachten: nog nood aan tips voor communicatie en voor mogelijke interventies nog heel wat misverstanden. Studiedag peer-mediation 15 december 2015 Argumenten om voor een extra publicatie te zorgen Heel wat beleidsinstrumenten voor het voorkomen en aanpakken van vormen van geweld op scholen door scholen niet

Nadere informatie

Werken aan Verbondenheid: Teamgericht werken aan een positief leefklimaat

Werken aan Verbondenheid: Teamgericht werken aan een positief leefklimaat Werken aan Verbondenheid: Teamgericht werken aan een positief leefklimaat Begonnen als pilootproject voor het kleuter- en lageronderwijs, heeft het project verbondenheid sinds 1999 de sprong gemaakt naar

Nadere informatie

Infosessie Scholen 2015

Infosessie Scholen 2015 Infosessie Scholen 2015 Rol Coach en het M-decreet Wat verandert er? De rollen van de CLB-medewerker 2 De rol coach 2 Resultaatsgebieden : 1. Coachen van leerkrachten 2. Schoolondersteuning 3 De rol coach

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF. Jaargang 2 September 2013 VOORWOORD. In dit nummer: - Voorwoord 1. - Wist u dat 2 - SWPBS 2. - Intervisie R&W 3. - Op maat trajecten 3

NIEUWSBRIEF. Jaargang 2 September 2013 VOORWOORD. In dit nummer: - Voorwoord 1. - Wist u dat 2 - SWPBS 2. - Intervisie R&W 3. - Op maat trajecten 3 NIEUWSBRIEF Jaargang 2 September 2013 In dit nummer: - Voorwoord 1 - Wist u dat 2 - SWPBS 2 - Intervisie R&W 3 - Op maat trajecten 3 - Nieuw aanbod 3 - Uitgelichte workshops 4 - KECCademy 5 VOORWOORD Voor

Nadere informatie

Kaarten voor Leerling-bemiddeling

Kaarten voor Leerling-bemiddeling Math Boesten Communicatie & Conflicthantering Mediation Training Coaching Arno Callemeijn Communicatie & Conflicthantering Mediation Training Coaching Kaarten voor Leerling-bemiddeling Een handzaam hulpmiddel

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Versie: oktober 2015. Onze referentie: Nieuwsbrief 01. De Voyageur opende in juni haar deuren als therapiecentrum.

Nieuwsbrief. Versie: oktober 2015. Onze referentie: Nieuwsbrief 01. De Voyageur opende in juni haar deuren als therapiecentrum. Nieuwsbrief Versie: oktober 2015 Onze referentie: Nieuwsbrief 01 1. inleiding Met veel plezier stuur ik jullie de aller aller aller allereerste brief met t Nieuws vanuit De Voyageur. Via deze brief willen

Nadere informatie

Pijnpunten PBS. W i n d e s h e i m z e t k e n n i s i n w e r k i n g

Pijnpunten PBS. W i n d e s h e i m z e t k e n n i s i n w e r k i n g Pijnpunten PBS Programma Welkom en voorstellen Pijnpunten SWPBS - Pijnpunten kort toelichten - World café: pijnpunten verkennen - Plenair inventariseren Wettelijk kader SWPBS Pedagogische kwaliteit van

Nadere informatie

PROCESDOEL 1 VRIJ EN ZELFSTANDIG LEREN DENKEN EN HANDELEN

PROCESDOEL 1 VRIJ EN ZELFSTANDIG LEREN DENKEN EN HANDELEN PROCESDOEL 1 VRIJ EN ZELFSTANDIG LEREN DENKEN EN HANDELEN Bijzondere procesdoelen 1.1. Groei naar volwassenheid 1.2. Zelfstandig denken 1.3. Zelfstandig handelen 1.4. Postconventionele instelling 1.1 Groei

Nadere informatie

Competentieprofiel. kaderlid LGB Beroepsinhoud Zorg

Competentieprofiel. kaderlid LGB Beroepsinhoud Zorg Competentieprofiel kaderlid LGB Beroepsinhoud Zorg Generieke Competenties... 2 Affiniteit met kaderlidmaatschap... 2 Sociale vaardigheden... 2 Communicatie... 2 Lerend vermogen... 3 Initiatiefrijk... 3

Nadere informatie

TIME OUT PROJECTEN KORTE TIME OUT VZW ELEGAST

TIME OUT PROJECTEN KORTE TIME OUT VZW ELEGAST TIME OUT PROJECTEN Wat is een Korte Time Out? Een Korte Time Out is een begeleidingstraject dat probleemsituaties binnen de schoolse context aanpakt en zo tracht te voorkomen dat jongeren uitvallen binnen

Nadere informatie

Samenwerking. Betrokkenheid

Samenwerking. Betrokkenheid De Missie Het Spectrum is een openbare school met een onderwijsaanbod van hoge kwaliteit. We bieden het kind betekenisvol onderwijs in een veilige omgeving. In een samenwerking tussen kind, ouders en school

Nadere informatie

Dans & drama o.b.s. De Eiber Dedemsvaart Januari 2015

Dans & drama o.b.s. De Eiber Dedemsvaart Januari 2015 Dans & drama o.b.s. De Eiber Dedemsvaart Januari 2015 Inleiding 2 INLEIDING DANS Leerlingen in het basisonderwijs dansen graag. Het sluit aan bij hun natuurlijke creativiteit, fantasie en bewegingsdrang.

Nadere informatie

Structureel meer aandacht voor jeugdinformatie

Structureel meer aandacht voor jeugdinformatie ADVIES 1606 Structureel meer aandacht voor jeugdinformatie Datum: 6 april 2016 Voorzitter: Nozizwe Dube Aanwezigen: Al Hilou Fatimah, Aernouts Fried, Baetens Jo, De Mesmaeker Mathias, De Vilder Gilles,

Nadere informatie

RONDE 1: INBREKEN IN DE KLAS Didactische praktijken ter ondersteuning van gelijke onderwijskansen in het KLEUTERONDERWIJS

RONDE 1: INBREKEN IN DE KLAS Didactische praktijken ter ondersteuning van gelijke onderwijskansen in het KLEUTERONDERWIJS CONFERENTIE STEUNPUNT GOK: De lat hoog voor iedereen!, Leuven 18 september STROOM KRACHTIGE LEEROMGEVINGEN RONDE 1: INBREKEN IN DE KLAS Didactische praktijken ter ondersteuning van gelijke onderwijskansen

Nadere informatie

EVALUATIEDOCUMENT SAMENWERKING ONDERWIJS - ZORGBOERDERIJEN

EVALUATIEDOCUMENT SAMENWERKING ONDERWIJS - ZORGBOERDERIJEN EVALUATIEDOCUMENT SAMENWERKING ONDERWIJS - ZORGBOERDERIJEN Inleiding SGZ krijgt jaar na jaar een groeiend aantal aanvragen voor een zorgboerderij vanuit de sector Onderwijs (bijlage 1). Deze sterke groei

Nadere informatie

STOP 4-7 programma. Samen sterker Terug. Pad

STOP 4-7 programma. Samen sterker Terug. Pad STOP 4-7 programma Samen sterker Terug Op Pad STOP 4-7 PROGRAMMA Samen sterker Terug Op Pad Ecologisch (samen) en positief (sterker terug op pad) Een vroeg interventie- of preventieprogramma: kindtraining

Nadere informatie

PBS conferentie Eindhoven Inge Reijnders 14/11/2014 inge.reijnders@yorneo.nl

PBS conferentie Eindhoven Inge Reijnders 14/11/2014 inge.reijnders@yorneo.nl School Wide Positive Behavior Support Yorneo In de school samenwerken met de zorg als alleen groene interventies niet voldoen PBS conferentie Eindhoven Inge Reijnders 14/11/2014 inge.reijnders@yorneo.nl

Nadere informatie

VISIE PEDAGOGISCH PROJECT

VISIE PEDAGOGISCH PROJECT VISIE PEDAGOGISCH PROJECT van daltonschool De Kleine Icarus Algemene visie De opdracht van daltonschool De Kleine Icarus bevat naast het onderwijskundig eveneens een maatschappelijk aspect Wij brengen

Nadere informatie

Young Professional programma. Voorbeeld van de opbouw van een YP programma

Young Professional programma. Voorbeeld van de opbouw van een YP programma Young Professional programma Voorbeeld van de opbouw van een YP programma 1 Flow van het programma: Het programma Intake (½ dag) Ik & mijn leiderschap (2 dagen groepsprogramma) Ik & de ander (2 dagen groepsprogramma)

Nadere informatie

De school een aantrekkelijke plek voor leren en werken in 2030? Leer- & ontwerplab 24-28/08/2013. Bevindingen in een notendop

De school een aantrekkelijke plek voor leren en werken in 2030? Leer- & ontwerplab 24-28/08/2013. Bevindingen in een notendop De school een aantrekkelijke plek voor leren en werken in 2030? Leer- & ontwerplab 24-28/08/2013 Bevindingen in een notendop Traject in 4 fasen FASE 1 VERKENNEN Literatuurstudie Analyse diepteinterviews

Nadere informatie

Evaluatie vormingen welzijn op het werk

Evaluatie vormingen welzijn op het werk Evaluatie vormingen welzijn op het werk Context evaluatie Opdracht gever: FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg Directie humanisering van de arbeid Uitvoering: Engender vzw www.engender.eu Bronnen

Nadere informatie

Omgaan met. meer- en anderstaligheid. op school

Omgaan met. meer- en anderstaligheid. op school Omgaan met meer- en anderstaligheid op school Omgaan met meer- en anderstaligheid op school 1 Basisvoorwaarden Een school die goed weet om te gaan met meer-/anderstaligheid neemt een open houding aan tegenover

Nadere informatie

DIVERSITEIT IN het onderwijs. Ondersteuning op maat van. onderwijs initiatieven

DIVERSITEIT IN het onderwijs. Ondersteuning op maat van. onderwijs initiatieven DIVERSITEIT IN het onderwijs Ondersteuning op maat van onderwijs initiatieven Diversiteit in Vlaanderen Een diversiteitsvriendelijk Vlaanderen Vlaanderen is divers, ook etnisch-cultureel. De aanwezigheid

Nadere informatie

Wiekslag Speciaal. Vanuit het kamertje

Wiekslag Speciaal. Vanuit het kamertje Wiekslag Speciaal Vanuit het kamertje Uw dochter van vijf vraagt hoe baby's in een buik komen. Uw zoontje van vier laat trots zijn stijve piemeltje zien. Uw 9-jarige moet er ineens niet meer aan denken

Nadere informatie

Visietekst Respectvol omgaan met elkaar in VISO

Visietekst Respectvol omgaan met elkaar in VISO Visietekst Respectvol omgaan met elkaar in VISO Als we in de media het woord pesten tevoorschijn zien komen, dan horen en lezen we meestal alleen het verhaal van de gepeste leerling. Maar wat doet een

Nadere informatie

VTO²-aanbod 2012-2013

VTO²-aanbod 2012-2013 VTO-fiche 0 VTO²-aanbod 2012-2013 opleiding nieuwe medewerkers... 1 EHBO... 2 IPOP: de basisfase doorgelicht... 3 jongeren- en tijdsregistratie voor nieuwe medewerkers... 4 jongeren- en tijdsregistratie:

Nadere informatie

Resultaten inventarisatie en behoefteonderzoek vorming

Resultaten inventarisatie en behoefteonderzoek vorming Resultaten inventarisatie en behoefteonderzoek vorming 1. Gegevens respondenten 32 sociale werkplaatsen en/of arbeidszorgcentra werkten mee aan de vragenlijst. Deze groep bestond voor 38% uit sociale werkplaatsen

Nadere informatie

Wacht maar tot ik groot ben!

Wacht maar tot ik groot ben! www.geerttaghon.be Wacht maar tot ik groot ben! Omgaan met agressie bij kleine kinderen Geert Taghon 2013 Ontwikkeling kleine kind De wereld leren kennen en zich hieraan aanpassen (adaptatie) Processen

Nadere informatie

Dia s. Dia 1. Zorgen voor getraumatiseerde kinderen: een training voor opvoeders Welkom. Dia 2

Dia s. Dia 1. Zorgen voor getraumatiseerde kinderen: een training voor opvoeders Welkom. Dia 2 1 Welkom Wanneer kinderen of jongeren niet veilig in hun ouderlijk huis kunnen blijven, worden ze vaak tijdelijk bij familieleden, bij pleegouders of in andere vervangende opvoedingssituaties geplaatst.

Nadere informatie

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Algemene vorming op het einde van de derde graad secundair onderwijs Voor de sociale

Nadere informatie

Pedagogische Begeleidingsdienst Basisonderwijs GO! wereldoriëntatie

Pedagogische Begeleidingsdienst Basisonderwijs GO! wereldoriëntatie & Pedagogische Begeleidingsdienst Basisonderwijs GO! wereldoriëntatie E HO DIT T RK AL E W ITA? G I D IER H CA mens & maatschappij specifieke visie van leerlijn naar methodiek van methodiek naar leerlijn

Nadere informatie

Bouwstenen & Oefeningen Werkmap Draagkracht

Bouwstenen & Oefeningen Werkmap Draagkracht Bouwstenen & Oefeningen Werkmap Draagkracht Kennismakingsmodules kandidaten gezinsopvang Gesuperviseerde Beroepspraktijk werkenden gezinsopvang, Bink-opleiding in CVO s Parallellen en verschillen KMM,

Nadere informatie

De cursist moet geen opleidingsonderdelen afgewerkt hebben of gelijktijdig volgen.

De cursist moet geen opleidingsonderdelen afgewerkt hebben of gelijktijdig volgen. Specifieke lerarenopleiding ECTS-fiches ECTS-fiche opleidingsonderdeel: COMMUNICATIEVAARDIGHEID Code: 10368 Academiejaar: 2015-2016 Aantal studiepunten: 3 Studietijd: 75 à 90 uur Deliberatie: mogelijk

Nadere informatie

Pestprotocol Versie maart 2015

Pestprotocol Versie maart 2015 Pestprotocol Versie maart 2015 Inleiding De Goudse Waarden heeft in de missie beschreven waar zij voor staat. In de missie staat dat De Goudse Waarden een scholengemeenschap is die herkenbaar wil zijn

Nadere informatie

Samen leren jezelf te zijn, kansrijk en uniek Wij maken werk van talent!

Samen leren jezelf te zijn, kansrijk en uniek Wij maken werk van talent! De missie van onze school: Samen leren jezelf te zijn, kansrijk en uniek Wij maken werk van talent! De visie van onze school: A: Goed onderwijs, opbrengstgericht Door middel van een gevarieerd lesaanbod

Nadere informatie

Soorten gezinnen. 2. Vakgebied en vakonderdeel: Wereldoriëntatie / Godsdienst. Eerste graad Tweede graad Derde graad 1 2 3 4 5 6

Soorten gezinnen. 2. Vakgebied en vakonderdeel: Wereldoriëntatie / Godsdienst. Eerste graad Tweede graad Derde graad 1 2 3 4 5 6 Soorten gezinnen 1. Thema: Diversiteit 2. Vakgebied en vakonderdeel: Wereldoriëntatie / Godsdienst 3. Doelgroep Eerste graad Tweede graad Derde graad 1 2 3 4 5 6 4. Duur: 50 min. 5. Doelen Eindtermen Wereldoriëntatie:

Nadere informatie

De specifieke lerarenopleiding

De specifieke lerarenopleiding geëngageerd onderzoekend communicatief talent ontwikkelend vakdeskundig leerling gericht samenwerkend De specifieke lerarenopleiding dynamisch leergierig master Jij bent... inspirerend creatief toekomstgericht

Nadere informatie

Uitgangspunten van de Koningin Julianaschool

Uitgangspunten van de Koningin Julianaschool Uitgangspunten van de Koningin Julianaschool Christelijke identiteit De Koningin Julianaschool is een open christelijke basisschool. Dat wil zeggen: iedereen is welkom. Daarbij is acceptatie van en respect

Nadere informatie

CODE TITEL ORGANISATOR MAXIMUM TREKKINGSRECHT PER DIRECTEUR PER OPLEIDING BASISONDERWIJS INITIEEL 2/09/02 ProfS

CODE TITEL ORGANISATOR MAXIMUM TREKKINGSRECHT PER DIRECTEUR PER OPLEIDING BASISONDERWIJS INITIEEL 2/09/02 ProfS Bijlage 2 Opleidingen die in aanmerking komen voor vorming van directeurs zoals bepaald in het besluit van de Vlaamse Regering 6 maart 2009 Schooljaar 2009-2010 CODE TITEL ORGANISATOR MAXIMUM TREKKINGSRECHT

Nadere informatie

Antwerpen School aan de beurt

Antwerpen School aan de beurt www.besafe.be Antwerpen School aan de beurt Antwerpen - School aan de beurt 1 Antwerpen School aan de beurt FOD Binnenlandse Zaken Algemene Directie Veiligheid en Preventie Directie Lokale Integrale Veiligheid

Nadere informatie

TRAINING VOOR VERTROUWENSPERSONEN Over integriteit en vertrouwelijkheid

TRAINING VOOR VERTROUWENSPERSONEN Over integriteit en vertrouwelijkheid TRAINING VOOR VERTROUWENSPERSONEN Over integriteit en vertrouwelijkheid Training voor medewerkers die binnen hun bedrijf als vertrouwenspersoon optimaal willen functioneren. Training vertrouwenspersonen

Nadere informatie

Wij gaan met plezier naar school.

Wij gaan met plezier naar school. www.schoolbranst.be Wij gaan met plezier naar school. 3...onze visie Onze school is een landelijk gelegen dorpsschool, een groene school, waar we leven in verbondenheid met de natuur en met elkaar en handelen

Nadere informatie

STA STERK TRAINING 1. sta sterk training. www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl

STA STERK TRAINING 1. sta sterk training. www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl STA STERK TRAINING 1 sta sterk training www.kinderpraktijklandsmeer.nl info@kinderpraktijklandsmeer.nl 2 KINDERPRAKTIJK LANDSMEER STA STERK TRAINING 3 De sta sterk training achtergrond sta sterk Training

Nadere informatie

www.besafe.be Evere Project Conflictbeheersing

www.besafe.be Evere Project Conflictbeheersing www.besafe.be Evere Project Conflictbeheersing Evere Project Conflictbeheersing FOD Binnenlandse Zaken Algemene Directie Veiligheid en Preventie Directie Lokale Integrale Veiligheid 2014 Evere Project

Nadere informatie

Omgaan met gedrag op Basisschool De Bareel

Omgaan met gedrag op Basisschool De Bareel 1. Uitgangspunten gedrag Omgaan met gedrag op Basisschool De Bareel Schooljaar 2013 Inhoud 2. Preventief handelen om te komen tot gewenst gedrag 3. Interventies om te komen tot gewenst gedrag 4. Stappenplan

Nadere informatie

Inhoud. thema communicatie 15

Inhoud. thema communicatie 15 Inhoud 1 thema communicatie 15 Non-verbale communicatie 17 1.1 Lichaamstaal 17 1.2 Lichaamshouding 18 1.3 Checklist leerkracht 19 1.4 Checklist leerling 20 Een goed gesprek 21 1.5 Randvoorwaarden voor

Nadere informatie

2 Situering van beleidsvoerend vermogen binnen het referentiekader en instrumentarium van de doorlichting

2 Situering van beleidsvoerend vermogen binnen het referentiekader en instrumentarium van de doorlichting B ELEIDSVOEREND VERMOGEN ALS CRITERIUM BIJ EEN DOORLICHTING 1 Inleiding De beleidskracht van scholen en centra zal vanaf het schooljaar 2008-2009 een belangrijke rol spelen als criterium voor de kwaliteit

Nadere informatie

De Vreedzame School. Sociale competentie en actief burgerschap in het basisonderwijs

De Vreedzame School. Sociale competentie en actief burgerschap in het basisonderwijs De Vreedzame School Sociale competentie en actief burgerschap in het basisonderwijs Aanleidingen voor het ontstaan van De Vreedzame School (1999) toenemende gedragsproblematiek in scholen grensoverschrijdend

Nadere informatie