Inhoudsopgave. 1. Voorwoord Justitia et Pax in Over Justitia et Pax De Commissie Justitia et Pax 8. 5.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inhoudsopgave. 1. Voorwoord 3. 2. Justitia et Pax in 2013 4. 3. Over Justitia et Pax 6. 4. De Commissie Justitia et Pax 8. 5."

Transcriptie

1 Jaarverslag 2013 Stichting Justitia et Pax Nederland T Pstbus F BH DEN HAAG E Maart 2014 W

2 Inhudspgave Pag. 1. Vrwrd 3 2. Justitia et Pax in Over Justitia et Pax 6 4. De Cmmissie Justitia et Pax 8 5. Activiteiten Mensenrechten in Nederland Shelter City Rechtvaardigheid en verzening in cnflictgebieden Gelijke tegang tt recht in rechtsstaten Cmmunicatie Samenwerking Interne rganisatie Financiën Stichting Vrienden van Justitia et Pax 24 2

3 1. Vrwrd Twee jaar geleden spande het er ng m f het Justitia et Pax Nederland gegeven mcht zijn haar 45 jarig bestaan in 2013 te vieren. De zich pstapelende bezuinigingen npten tt ingrijpende veranderingen zwel in het persneelsbestand alsk in de prgrammering. We hebben ndgedwngen afscheid meten nemen van gedreven medewerkers en hebben nze prgrammering sterker meten fcussen. Begin 2014 kunnen we vaststellen dat het er alle schijn van heeft dat het de sterk verkleinde staf in 2013 gelukt is een ged begin te maken met een nieuwe aanpak. Deze is meer gericht p de financiering van specifieke prgramma s en p de uitbuw van nieuwe mensenrechtelijk geriënteerde activiteiten. Dit heeft er in 2013 al te geleid dat tereikende nieuwe fndsen vr sterker gefcuste prjecten knden wrden gewrven en de te grte, maar vral k te eenzijdige afhankelijkheid van de gebruikelijke financiers van de prjecten kn wrden mgebgen. Er is gede hp dat de in 2013 ingezette nieuwe aanpak in de kmende jaren succesvl zal blijken en dat Justitia et Pax sterker uit de crisis zal kmen. Eens temeer blijkt hieruit he belangrijk het is dat de kernstaf bestaat uit gekwalificeerde en sterk gemtiveerde medewerkers en dat de naam Justitia et Pax een dusdanig sterk merk is dat het telkens weer lukt k gede stagiairs en vrijwilligers aan te trekken. Uit dit jaarverslag blijkt dat het J&P ndanks alle bezuinigingen gelukt is haar internatinale en natinale activiteiten met vlle inzet te blijven uitveren en nieuwe plannen te ntwikkelen vr de tekmst. Een van die nieuwe plannen is het Shelter City prject dat een zeer succesvlle start heeft gemaakt en naar het zich laat aanzien in de kmende jaren aanzienlijk zal kunnen wrden uitgebreid. Uit dit Shelter City prject blijkt dat het werk van Justitia et Pax niet alleen gericht is p het natinaal en internatinaal uitdragen van mensenrechtelijke waarden, maar k p de ndersteuning en bescherming van hen die zich daarvr nder meilijke mstandigheden inzetten. Het jaarverslag laat zien dat Justitia et Pax een dynamische rganisatie is gebleven en wil blijven, mits haar dat financieel mgelijk wrdt gemaakt. Aan de inzet van de medewerkers zal het niet liggen. Ik hp dat U bij lezing van dit jaarverslag, waarin inzicht gegeven wrdt in de activiteiten van Justitia et Pax in binnen- en buitenland m haar belangrijke delstellingen te verwezenlijken, het gevel krijgt dat het van belang is deze werkzaamheden als vriend, lidrganisatie en dnateur te blijven steunen. Prf. Mr. Peter J.P. Tak Vrzitter 3

4 2. Justitia et Pax in 2013 Met dit jaarverslag 2013 legt Justitia et Pax Nederland verantwrding af van haar werkzaamheden in het derde jaar van het meerjarenplan Het verbeteren en vergrten van de tegang tt recht is het centrale thema van dit prgramma. Justitia et Pax wil mensen bewustmaken van hun eigen rl bij het bevrderen van recht en vrede. Dat is nze kerntaak: mensen infrmeren, mtiveren en in beweging brengen. Ons internatinale prgramma richt zich p Burundi, de Demcratische Republiek Cng, Zuid Sedan, Ethipië, Suriname, Pakistan en Bangladesh. Wij steunen partnerrganisaties actief in het verbeteren en vergrten van de tegang tt recht, ntwikkelen samen met hen methdieken en middelen, in het bijznder ver de tegang tt recht vr vruwen, minderheden, migranten en slachtffers van mensenrechtenschendingen in cnflictgebieden. In Nederland pleit Justitia et Pax bij beleidsmakers en plitici vr het aanpakken van stelselmatige mensenrechtenschendingen wereldwijd en vr de rechten van specifieke grepen in Nederland. Ok Nederland heeft te maken met prblemen van discriminatie, uitsluiting en nderdrukking van bepaalde grepen. Het is ndzaak dat k Nederland vldet aan de internatinale nrmen vr mensenrechten was een jubileumjaar vr Justitia et Pax Nederland. Op 4 september vierde zij haar 45 ste verjaardag met een bijeenkmst met en vr haar vrienden in De Bskant in Den Haag. Het del van deze bijeenkmst was te spreken ver de tekmst van de rganisatie. De panelgesprekken en interviews met nder anderen Eric Hlterhues (Trids Bank), Adri van de Streek (Lawyers fr Lawyers) en bisschp Gerard de Krte leverden adviezen en suggesties p vr de tekmst van Justitia et Pax Nederland. Zals veel andere rganisaties heeft k Justitia et Pax Nederland te maken met geldkrapte. Omdat er minder geldmiddelen beschikbaar zijn, met het werk dr een kleiner team wrden gedaan. Bestuur, cmmissie en staf gaven een eerste aanzet vr de strategie na 2016: een scherpere prfilering, beperking van het aantal prgramma s en activiteiten, en nieuwe vrmen van fndswerving. Dat laatste is van cruciaal belang, mdat de huidige financiers geen zekerheden kunnen geven vr de peride na Ok de interne structuur en werkwijze zullen nder de lep wrden genmen. De delstellingen die zijn gesteld in de lpende prgramma s zijn ver de hele linie behaald. In een enkel geval zullen we de uitvering naar begin 2014 verschuiven. Uit de werkbezeken, partnercnsultaties en evaluaties kmt naar vren dat er veel vraag is naar de insteek van Justitia et Pax Nederland, namelijk een inhudelijke rl ter begeleiding van Justitia et Pax cmmissies, en van mensenrechten- en vruwenrechtenrganisaties met als del capaciteitspbuw. Het is duidelijk dat er k veel belangstelling is vr het thema veiligheid van mensenrechtenverdedigers. Met een aantal internatinale bijeenkmsten in december 2013 en begin 2014 werkt Justitia et Pax dit thema verder uit, tt een van de centrale prgramma s vr de kmende jaren. Uit het jaarverslag haal ik twee activiteiten naar vren die ged illustreren wat we den, wat we willen bereiken en met wie we samenwerken m effectief bij te dragen aan meer respect vr de mensenrechten en aan het vergrten van veiligheid vr mensenrechtenverdedigers. In september 2012 is het prject Den Haag: Shelter City Initiatief van start gegaan. Uit een ntmeting met mensenrechtenverdedigers uit ns internatinale netwerk (december 2010) kwam naar vren dat een dergelijk prject een gede bijdrage kan zijn aan het vergrten van hun veiligheid. Den Haag werd de eerste Shelter Dity. Het pilt prject werd p verzek van de Haagse gemeenteraad uitgeverd dr Justitia et Pax; wij zijn de rganisatie die vier mensenrechtenverdedigers die bedreigd 4

5 werden, selecteerde en vr een peride van drie maanden nderbracht in Den Haag. Deze mensen kwamen uit Rusland, Sedan, Cng en Cuba. Vr alle mensenrechtenverdedigers was de ndzaak vr bescherming en pvang aanwezig en de peride die zij in Nederland hebben drgebracht, werd dr hen als ged ervaren. Het feit dat zij gedurende hun verblijf in Den Haag niet de hele tijd ver hun schuder heven te kijken en een nrmaal leven knden leiden, zrgde ervr dat de druk van hun schuders afviel. In hun werk bleven de mensenrechtenverdedigers gericht p hun strijd vr rechtvaardigheid in het land van herkmst. Z hebben alle Shelter City deelnemers tijdens hun verblijf in Den Haag p ns kantr aan de prjecten gewerkt waar ze mee bezig waren in hun thuisland. Ze hebben bvendien dr ntmetingen en gesprekken met niet-gevernementele rganisaties, met het ministerie van Buitenlandse Zaken en met parlementariërs, hun netwerk kunnen uitbreiden. Aan het eind van de Shelter City peride zijn zij allemaal teruggekeerd naar het land van herkmst. Hewel de pzet van het prject bescheiden was, heeft het de ndige belangstelling van de media mgen ntvangen. Ok de belangstelling bij schlieren, studenten en andere geïnteresseerden was grt. Z heeft het prject het imag van de stad Den Haag én van Nederland versterkt als vrvechters van mensenrechten, en de betrkkenheid van de Hagenaars daarbij vergrt. Na een psitieve evaluatie is beslten dit prject vr drie jaar vrt te zetten, en uit te breiden naar andere steden in Nederland zdat per jaar tien mensenrechtenverdedigers naar ns land kunnen kmen. Den Haag gaat dr, Middelburg sluit zich aan, en naar verwachting gaan drie andere steden k meeden. Het ministerie van Buitenlandse Zaken is een belangrijke prmtr en spnsr van dit initiatief. In het vrjaar van 2013 pakte Justitia et Pax het Twinning initiatief weer p, nadat het in 2012 dr de vervregde verkiezingen in Nederland stil was kmen te liggen. In dit initiatief wrden mensenrechtenverdedigers gekppeld aan Nederlandse Kamerleden en leden van het Eurpees Parlement. Het verbinden van grassrts mensenrechtenverdedigers met Nederlandse en Eurpese plitici is een ged instrument m hun rust en veiligheid te bevrderen. Het direct in cntact brengen van de mensenrechtenverdediger met de pliticus heeft vrdelen vr beide partijen. De pliticus heeft een directe link en infrmatiebrn binnen een bepaald gebied en ver een bepaald nderwerp, en de mensenrechtenverdediger heeft de mgelijkheid m plitieke ruchtbaarheid te geven aan mensenrechtenschendingen en/f zijn f haar eigen veiligheidssituatie. Dit jaar zijn vier kppels met Cnglese mensenrechtenverdedigers samengesteld. Ze hebben regelmatig cntact met elkaar via de telefn f en wisselen uit ver thema s die hen in hun werk bezighuden. In 2014 zal dit initiatief wrden vrtgezet en verbreed, bijvrbeeld met deelnemers aan Shelter City. In dit srt initiatieven wrdt de kracht van Justitia et Pax zichtbaar: kansen zien, benutten van cntacten en samenwerkingsverbanden in binnen- en buitenland, en creatieve plssingen bedenken die ten gede kmen aan mensen die zich inzetten vr de waardigheid en het welzijn van de medemens. Victr Scheffers Directeur 5

6 3. Over Justitia et Pax Justitia et Pax staat vr mensenrechten en sciale gerechtigheid, wereldwijd en in Nederland. Justitia et Pax Nederland werkt vijfenveertig jaar aan het bevrderen van respect vr de mensenrechten, in eigen land en internatinaal. Justitia et Pax baseert zich hierbij p de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en het kathliek Sciaal Denken. Zij neemt in haar activiteiten de waardigheid van de menselijke persn, het algemeen welzijn, slidariteit en subsidiariteit als uitgangspunt. Justitia et Pax Nederland maakt deel uit van het internatinale netwerk van 160 Justitia et Paxcmmissies. Samen vrmen ze een netwerk van slidariteit en bieden ze een structuur vr uitwisseling en samenwerking. Onze visie Ieder mens heeft recht p een menswaardig bestaan. Ongeacht gdsdienst, levensvertuiging, plitieke gezindheid, ras, geslacht, seksuele riëntatie f burgerlijke staat. Justitia et Pax streeft naar een rechtvaardige en duurzame wereld. Een wereld waarin mensen wrden beschermd dr universele mensenrechten en ged functinerende rechtsstaten. Wat we den Het verbeteren en vergrten van de tegang tt recht is het centrale thema van het meerjarenplan Ieder mens heeft recht p een menswaardig bestaan, maar dat is ng lang niet vr iedereen vanzelfsprekend. In veel landen zijn mensen niet beschermd dr mensenrechten en een ged functinerende rechtsstaat. Justitia et Pax wil mensen helpen bij het pkmen vr hun rechten. Justitia et Pax werkt samen met landelijke en reginale Justitia et Pax cmmissies, met religieuze grepen en instellingen, en met mensenrechtenrganisaties en andere rganisaties uit het maatschappelijk middenveld. Juist zij kunnen lkaal mensen en rganisaties steunen in het peisen van hun rechten. He we werken Mensen kunnen en meten zelf hun wereld transfrmeren. Het is dan k essentieel dat zij hiervr de kennis, vaardigheid en capaciteit ntwikkelen. Justitia et Pax helpt hen hierbij met ndermeer trainingen, kennisuitwisseling en beleidsbeïnvleding. Z kunnen zij hun stem laten hren bij reginale en natinale verheden, de Eurpese Unie, de Verenigde Naties en de Raad van Eurpa. Onze werkwijze vlgt de bekende drieslag van zien, rdelen, handelen. Het gaat bij deze methde m de analyse van de feiten, het verstaan van de tekens van de tijd, in het licht van de rechten van de mens en de kernwaarden van het kathliek sciaal denken, en de vertaalslag naar de actie: het mvrmen van de sciale realiteit. In eigen land gaat Justitia et Pax regelmatig de discussie aan met plitici en beleidsmakers. Dat den we m ervr te zrgen dat mensenrechten in binnen- en buitenlands beleid hg p de agenda blijven staan, en m aandacht te vragen vr de zrgpunten van nze partners. 6

7 Onze werkterreinen Rechtvaardigheid en verzening In cnflictgebieden functineren rechtsstructuren meestal niet, dr straffelsheid verheerst een gevel van nveiligheid. Crruptie, geweld en mensenrechtenschendingen vinden p grte schaal plaats. Tegang tt recht Cnflictsituaties in (frmele) rechtsstaten kunnen maken dat tegang tt recht vr bepaalde grepen en minderheden in het geding kmt. Het gevlg is vaak discriminatie, straffelsheid, uitsluiting en nderdrukking van deze mensen. Met wie we samenwerken Als een instelling van de kathlieke kerk werkt Justitia et Pax aan bewustwrding rnd vragen van sciale gerechtigheid. Daarm nderhuden wij nauwe banden met de Bisschppencnferentie en met de kathlieke gelfsgemeenschap in Nederland. Wij zijn lid van de Eurpese Cnferentie Justitia et Pax en maken deel uit van het wereldwijde netwerk van Justitia et Pax cmmissies. Op natinaal en p internatinaal niveau werken wij nauw samen met andere kathlieke rganisaties. We hebben gede cntacten met vergelijkbare rganisaties van andere gdsdiensten en levensbeschuwingen. Als een mensenrechtenrganisatie streeft Justitia et Pax naar bevrdering en bescherming van burgerrechten en plitieke rechten, en van ecnmische, sciale en culturele rechten die hun basis vinden in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Wij werken samen met lkale, natinale en internatinale mensenrechtenrganisaties. Justitia et Pax heeft participatieve status bij de Raad van Eurpa, en Speciale Cnsultatieve Status bij ECOSOC, de Sciale en Ecnmische Raad van de Verenigde Naties. Zij staat als een NGO geregistreerd bij de Eurpese Unie en bij het Internatinaal Strafhf. Onze kracht is erin gelegen dat we een brug kunnen slaan tussen de structuren en instituties van de kerk en die van het maatschappelijk middenveld. In calities en samenwerkingsverbanden kunnen we nze slagkracht versterken en effectiever aan beleidsbeïnvleding werken. Justitia et Pax kiest vr de dialg ver de grenzen van idelgie en cultuur heen, p basis van een gedeelde zrg vr de waardigheid en het welzijn van de menselijke persn. Onze geschiedenis De encycliek Ppulrum Prgressi, (Over de ntwikkeling van de vlkeren) die Paus Paulus VI in 1967 schreef aan alle mensen van gede wil, wrdt beschuwd als het prgramma vr de cmmissies Justitia et Pax die sindsdien ver heel de wereld zijn pgericht. Hun delstelling is m de kathlieke gemeenschap meer bewust te maken van haar taak sciale gerechtigheid en vrede in de wereld te bevrderen. Justitia et Pax Nederland werd in 1968 dr de R.K. Bisschppencnferentie in het leven gerepen. In de lp der jaren ntwikkelde Justitia et Pax Nederland zich tt een prfessinele nietguvernementele rganisatie met kennis p het gebied van de kathlieke sciale leer, de rechten van de mens en beleidsbeïnvleding, en richt zij zich p het versterken van de mgelijkheden van kwetsbare mensen en grepen m p te kmen vr hun rechten. De staf vrmt een multidisciplinair team met specialisten in natinaal en internatinaal recht, in antrplgie, scilgie en thelgie, met een ruime ervaring in nderzek, pleitbezrging en het trainen van mensen. In de leden van de Cmmissie Justitia et Pax en van het Stichtingsbestuur treffen zij sparring partners met wie initiatieven wrden ntwikkeld, nderzeken wrden vrbereid en uitgeverd, en prgramma s wrden gerganiseerd. 7

8 4. De Cmmissie Justitia et Pax Als bisschppelijke cmmissie is Justitia et Pax het adviesrgaan vr de Nederlandse bisschppen vr vraagstukken betreffende gerechtigheid en vrede. Dr haar werk wil Justitia et Pax bijdragen aan een rechtvaardige wereldsamenleving, waarin alle mensen zich kunnen ntplien en een menswaardig bestaan kunnen pbuwen. Sinds vrig jaar zijn de inhudelijke activiteiten van Justitia et Pax ndergebracht in de Kerkelijke Instelling Bisschppelijke Adviescmmissie Justitia et Pax Nederland. Het bestuur en het beheer van de vr het werk ndzakelijke rganisatie wrden gefaciliteerd via de (burgerlijke) Stichting Justitia et Pax Nederland. Vanuit haar rl als adviesrgaan heeft Justitia et Pax regelmatig verleg met de bisschp-referent vr Kerk en Samenleving, Mgr. dr. G. de Krte, en met het netwerk van functinarissen bij kathlieke rganisaties en bij de bisdmmen die diaknie in hun prtefeuille hebben. Op 4 september vierde Justitia et Pax Nederland haar 45 ste verjaardag met een bijeenkmst die vral was gericht p de tekmst. Daarbij hrt k de vraag naar de versterking van het draagvlak vr ns werk in de kathlieke gelfsgemeenschap. Wat heeft Justitia et Pax te bieden? Die vragen wrden dr de Cmmissie in 2014 pgepakt. De Cmmissie zelf kwam in 2013 vier maal in vergadering bijeen. Op de agenda stnden nder meer het Shelter City Initiatief ter bescherming van mensenrechtenverdedigers, reisverslagen naar Ethipië, Suriname, Burundi en Bagladesh, en de tekmst van Justitia et Pax. Mede aan de hand van de aanbevelingen uit de Mid Term Review, de evaluatie die halverwege het meerjarenlan werd gehuden, besprak de cmmissie he Justitia et Pax zich tekmstbestendig kan en met maken. Justitia et Pax Nederland is vanaf de prichting in 1971 een actief lid van de Cnferentie van Eurpese Justitia et Pax cmmissies, een samenwerkingsverband van 30 natinale cmmissies. Ieder jaar is er een bijeenkmst van alle secretarissen (vrjaar, dit keer in Rme) en een Algemene Vergadering met een Internatinale Wrkshp (najaar, in Berlijn). Thema van de wrkshp was: He gaan we in Eurpa m met ns eigen dr rlg en geweld bepaald verleden. Nergens laat die geschiedenis zich beter aflezen dan in Berlijn. Of het nu gaat m het Wilhelminische Keizerrijk, het natinaalscialisme f de Kude Orlg, elke straathek geeft zijn eigen inkijk in de Duitse mgang met zijn verleden. In 2013 was het vijftig jaar geleden dat de encycliek Pacem in Terris van Paus Jhannes XXIII verscheen, een brief ingegeven dr een intens verlangen naar cnslidering van de vrede in de wereld. In deze encycliek wrdt vr het eerst dr de kathlieke kerk het belang van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens nderstreept. Deze encycliek is samen met de encycliek Ppulrum Prgressi uit 1967 de inhudelijke steunpilaar vr het prgramma van Justitia et Pax wereldwijd. Op uitndiging van de Pauselijke Raad Justitia et Pax nam Victr Scheffers deel aan de viering van de 50 ste verjaardag van de encycliek Pacem in Terris, 2 4 ktber in Rme. Na een histrische terugblik werd vral gesprken ver ntwikkelingen die nu de vrede bedreigen: zals vervlging van mensen p grnd van hun gdsdienst en levensbeschuwing, de ecnmische crisis, en cnflicten ver de tegang tt natuurlijke hulpbrnnen, land en water. Met het g p het ad limina bezek van de Nederlandse bisschppen in december 2013 schreef Justitia et Pax een beknpt rapprt ver de activiteiten van de laatste tien jaar. 8

9 5. Activiteiten 5.1 Mensenrechten in Nederland Ok Nederland heeft te maken met prblemen van discriminatie, uitsluiting en nderdrukking van bepaalde grepen. Mensen znder geldige verblijfspapieren en slachtffers van mensenhandel kunnen slechts beperkt deelnemen aan de samenleving. Het is ndzaak dat k Nederland vldet aan de internatinale nrmen vr mensenrechten. In het bijznder vraagt Justitia et Pax aandacht vr mensen znder verblijfsvergunning. Zij leven in Nederland nder zeer benarde mstandigheden. De rzaak hiervan is dat zij geen rechten hebben m een nrmaal leven te leiden. Zij kunnen geen fficieel werk den, kunnen geen huis huren en hebben meilijk tegang tt medische vrzieningen en nderwijs. Zij zijn aangewezen p een gevaarlijk circuit van criminele werkgevers en huurbazen. Bvendien lpen zij elk mment het risic gearresteerd en vastgezet te wrden in vreemdelingenbewaring. Onder hen zijn mensen znder verblijfsvergunning die niet kunnen terugkeren naar het land van herkmst f rechtmatig kunnen verblijven in een ander land. Deze situatie is nhudbaar, nndig en schadelijk vr de betrkkenen en de maatschappij. Dr een vermindering van het beschikbare budget vr het Nederlandse prgramma heeft Justitia et Pax de plannen vr 2013 meten aanpassen. Dr de vermindering in het aantal beschikbare uren (van 24 naar 16 uur per week) is er vanaf april/mei gekzen vr een aantal wijzigingen. Z is er geen prgrammedewerker meer die zich alleen bezighudt met het prgramma Nederland, maar is het Nederland prgramma ndergebracht bij de prgrammamedewerker Ecnmische Gerechtigheid die naast het Nederland prgramma (16 uur per week) k aan het internatinale prgramma Ecnmische Gerechtigheid werkt (16 uur per week). Vreemdelingenbeleid Afgelpen jaren heeft Justitia et Pax twee rapprten uitgebracht, lbby geverd en gewerkt aan bewustwrding rndm vreemdelingenbewaring. Dit jaar heeft het nderwerp een aantal maanden p een laag pitje gestaan en is er binnen het Nederland prgramma meer aandacht besteed aan het nderwerp ecnmische gerechtigheid. Vanaf september is er weer meer tijd geïnvesteerd in het nderwerp vreemdelingenbeleid, als reactie p de beleidsbrief van de Staatsecretaris en het gedgekeurde EU-Made Real prject. De beleidsbrief was de eerste stap m alternatieven vr vreemdelingenbewaring bij wet vast te leggen en waarvr begin 2014 een internet cnsultatie zal wrden gehuden. Het regime binnen de vreemdelingenbewaring zal iets wrden versepeld, maar blijft sber en streng. De brief ging niet in p alternatieven vr grensdetentie. Vanaf september is Justitia et Pax k de Nederlandse partner vr het EU-Made Real prject dat wetenschap en praktijk cmbineert en in zes landen nderzek det naar alternatieven vr grensdetentie van asielzekers en vreemdelingen. De nderzeksresultaten zullen wrden mgezet in activiteiten m alternatieven te stimuleren. Deze activiteiten zijn gericht p zeven landen waarnder Nederland. Justitia et Pax is samen met de Vrije Universiteit verantwrdelijk vr het prgramma in Nederland. Ecnmische gerechtigheid Vanaf mei is er meer aandacht besteed aan de invulling van het nderwerp Ecnmische Gerechtigheid, in zwel het Nederland prgramma als het Internatinaal prgramma. Het resultaat is de wrkshp Mensenrechten, wat kst dat eigenlijk? : een interactieve wrkshp waarbij de link wrdt gelegd tussen prducten die we dagelijks gebruiken en de mensenrechtensituatie in de prductielanden, f in de landen waar de grndstffen vandaan kmen. De pilt van deze wrkshp werd gegeven tijdens het sympsium Eerlijk zullen we alles delen p 30 nvember. De wrkshp zal in 2014 verder wrden uitgewerkt met als delgrep: jngeren. 9

10 Op 30 nvember rganiseerde Justitia et Pax samen met de KNR en DISK het sympsium eerlijk zullen we alles delen in Den Bsch. De dag stnd stil bij he nze ecnmie eerlijker te maken. Praktische wrkshps werden gegeven dr: Trids, Geneg, STRO, Omslag, Transitin Twns, DISK, de Arme kant/eva en Justitia et Pax. Met een pkmst van ngeveer 100 persnen, een interactieve dag en psitieve feedback was het een geslaagde dag. Justitia et Pax heeft een bijdrage geleverd aan het Natinaal Actie Plan Mensenrechten, een initiatief van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Kninkrijksrelaties dat p 10 december is gepresenteerd is. Dit in navlging p aanbevelingen uit de Universal Peridic Review van Omdat verschillende Nederlandse NGOs graag p een cnstructievere manier waren betrkken bij het prces van de ttstandkming van het Natinaal Actie Plan, is in nvember beslten m het Breed Mensenrechten Overleg Nederland (BMO-NL) nieuw leven in te blazen. De eerste vergadering staat gepland vr januari Staatlze Rma in Nederland In het vrjaar van 2013 werd een driejarig prject afgernd ver de vraag he de traditinele en nieuwe anti-rma steretypen bestreden kunnen wrden, zwel dr en in de Rma-gemeenschap zelf, als breder in de samenleving. Het prgramma werd gefinancierd dr de Eurpese Unie en uitgeverd met partners in Remenië en Bulgarije. De Nederlandse inbreng richtte zich vral p de situatie van staatlze Rma in Nederland. 5.2 Shelter City Vanaf 10 december 2010 verde Justitia et Pax Nederland een stevig pleidi vr Shelter City Den Haag. Op 15 maart 2012 beslt de Haagse Gemeenteraad dat Den Haag de eerste Shelter City (vertaald schuilplaats ) van Nederland zal wrden. Aan Justitia et Pax Nederland werd gevraagd de uitvering en cördinatie van de pvang van mensenrechtenverdedigers gedurende een jaar (het is een pilt-prject ) vr haar rekening te nemen. Het piltprject Shelter City Initiatief is verder uitgeverd en afgernd in Tussen najaar 2012 en najaar 2013 kwamen vier mensenrechtenverdedigers naar Den Haag: uit Rusland, Cng, Sedan en Cuba vr bescherming en m p adem te kmen. Naast het vlgen van cursussen en het pbuwen van een netwerk p prfessineel en plitiek terrein, is er k veel aandacht geweest vr het cntact met inwners van Den Haag. Justitia et Pax rganiseerde diverse bijeenkmsten vr schlieren en geinteresseerden, m kennis te maken met de mensenrechtenvededigers, hun werk, hun levensverhaal. De mensenrechtenverdedigers zelf hebben deze bijeenkmsten k erg gewaardeerd. Daarnaast hebben zij ervr gekzen m hun verhaal k ng in lkale en natinale media nder de aandacht te brengen In nvember 2013 werd het piltprject geevalueerd en zeer psitief berdeeld. Nu is de pstap gemaakt naar cntinuering en uitbreiding van het prject in , waarbij naast Den Haag k andere steden mensenrechtenverdedigers pvangen. De gemeente Middelburg heeft hun samenwerking hiervr al tegezegd vr deze gehele peride. Het Ministerie van Buitenlandse Zaken is een van de grte prmtrs en spnsrs van dit initatief. 10

11 5.3 Rechtvaardigheid en verzening in cnflictgebieden Cnflictgebieden als Burundi, DR Cng en Zuid-Sedan ntberen een ged functinerend demcratisch bestuur en een functinerende infrastructuur. Sciale structuren zijn verwest en krijgen geen kans zich te herstellen. Rechtsstructuren functineren niet, dr de straffelsheid verheerst een gevel van nveiligheid. Crruptie, geweld en mensenrechtenschendingen vinden p grte schaal plaats. Vr mensenrechtenverdedigers is het vrijwel nmgelijk hun werk te den. In deze situatie blijken vral vruwen kwetsbaar, ze zijn vaak slachtffer van seksueel geweld. In Burundi, Cng en Zuid-Sedan zet Justitia et Pax vral in p trainingen en wrkshps. Daarvr is een tlkit ntwikkeld met mdules ver Burgerschap en ged beleid, Cnflict en verzening, Gerechtigheid en verzening, Beleidsbeïnvleding, Bestrijden van geweld tegen vruwen, Wat is een Justitia et Pax cmmissie, Kathlieke sciale leer, en Mensenrechten. In het afgelpen jaar zijn in tientallen wrkshps medewerkers en leden van Justitia et Pax cmmissies getraind m in hun eigen gemeenschappen hun kennis ver te dragen. Z zijn inmiddels vele hnderden mensen bereikt. Burundi Beleidsbeïnvleding: de rl van de Kerk in de samenleving Begin april j.l. heeft Justitia et Pax Nederland samen met haar Belgische cnsultants een lbbytraining gerganiseerd vr de Burundese Bisschppen. De training is p verzek van de Aartsbisschp uit Bujumbura speciaal ntwikkeld in samenspraak met de natinale cmmissie Justice et Paix (CEJP) Burundi vr alle bisschppen van het land inclusief enkele verantwrdelijken van de diverse dicesane cmmissies (CDJP). Justitia et Pax heeft een belangrijke taak in de Kerk, maar k buiten de Kerk, in de samenleving. 2,5 dag is stilgestaan bij wat beleidsbeïnvleding is; p welke wijze deze uitgeverd kan wrden (natinaal, lkaal en internatinaal); welke thema s de natinale en de dicesane cmmissies p zu meten/kunnen pakken. Als fllw-up aan de training is vanaf april met CEJP gewerkt aan het uitwerken van een lbbystrategie en een strategisch kader vr CEJP en de CDJPs. Deze strategie is in september vrgelegd aan de Bisschppencnferentie en gedgekeurd. Deze strategie is enerzijds gericht p een ged verlp van de verkiezingen in 2015 (én het demcratisch prces p de lange termijn) en anderzijds p de bevrdering van respect vr mensenrechten in Burundi. CEJP werkt mee aan de bservatie van het electrale prces vr, tijdens en na de verkiezingen en wil een inhudelijke dialg stimuleren tussen de verschillende plitieke partijen. Het is van belang dat k de internatinale gemeenschap p de hgte is van de mensenrechtensituatie en het demcratisch prces in Burundi. In augustus 2013 vlgde het tweede werkbezek naar Bujumbura. Del was m gezamenlijk met nze Belgische cnsultants en het team van CEJP verder te werken aan het schrijven van dit strategisch kader inclusief de lbbystrategie t.a.v. mensenrechten vr de peride Eind december lag er een uitgebreid drgesprken stuk, wat in het eerste kwartaal van 2014 met uitmnden in een definitieve strategie die de gedkeuring verdient van de Bisschppencnferentie. De rl van Justitia et Pax Nederland in dit strategisch kader zal met name adviserend zijn als het gaat m de analyse en diepgang van de inhudelijke discussies, faciliterend als het gaat m het rganiseren van trainingen ter versterking van CEJP en de CDJP cmmissies, het helpen bij de beleidsbeïnvleding in Eurpa en het leggen van cntacten met de internatinale gemeenschap. Universiteitsprject CDJP Bujumbura Het del van het prject is m studenten van verschillende Burundese universiteiten te betrekken bij en te trainen in thema s als ged bestuur, demcratie, actief burgerschap en leiderschap. Het is een piltjaar vr CDJP. De studenten hebben in dit jaar.a. een drietal trainingen gevlgd. Een training ver geweldls cmmuniceren en een training ver de Kathlieke Sciale leer zijn in de eerste helft van het jaar gefaciliteerd dr lkale dcenten/trainers. In augustus is er een training gegeven ver demcratie en ged bestuur aan een grte grep van 60 studenten uit zwel Burundi als de DR 11

12 Cng. De training stimuleerde de studenten na te denken ver het plitieke systeem in hun land m uiteindelijk zelf in grepjes plitieke bewegingen te vrmen die ieder hun eigen plan vr de samenleving mesten presenteren. Het enthusiasme, de creativiteit en het spreektalent van de studenten waren indrukwekkend; hun ideeën varieerden van het afschaffen van de etnische quta binnen de plitieke instituties tt het prichten van brigades tegen crruptie. De kwaliteit van deze training was hg, qua inhud, interactie en pdrachten waar de studenten in subgrepjes zelfstandig mee aan de slag gingen. Demcratische Republiek Cng Mensenrechtenverdedigers Justitia et Pax is in het vrjaar van 2013 begnnen het Twinning initiatief nieuw leven in te blazen nadat het in 2012 dr de vervregde verkiezingen in Nederland stil was kmen te liggen. Cnglese Mensenrechtenverdedigers wrden in dit initiatief gekppeld aan Nederlandse Kamerleden. Dit jaar zijn 4 kppels samengesteld. Ze hebben allen regelmatig cntact via de telefn f en wisselen uit ver thema s die hen in hun werk bezighuden. In het tweede gedeelte van dit jaar is Alexandra Kuin, nieuwe prgrammaverantwrdelijke DRC naar de DRC gereisd. Samen met diverse twinning kandidaten en ptentiele kandidaten zijn gesprekken geweest. Uit die gesprekken kwam een viertal thema s naar vren m de bescherming van mensenrechtenverdedigers te verbeteren, te weten: het instellen van een natinale mensenrechtencmmissie, de adptie en bekendmaking van een wet betreffende de bescherming van MRV s, implementeren van het Statuut van Rme in de natinale wetgeving creëren van Chambres Mixtes, rechtbanken waarin natinale en internatinale rechters plaatsnemen. Gezien het zwakke rechtssysteem in de DRC, de grte straffelsheid, crruptie en gebrek aan kennis ver internatinale misdrijven is dit idee gepperd m straffelsheid tegen te gaan en een ged werkend juridisch apparatus p te buwen. Deze Chambres Mixtes zullen met name rechtsspreken ver misdaden gepleegd in de DRC tussen 1993 en 2003, waarver het Internatinaal Strafhf geen jurisdictie heeft. Deze punten heeft Justitia et Pax samen met haar partners pgenmen in haar UPR Stakehlders reprt, een NGO rapprt dat als bijdrage dient vr de Universal Peridic Review, het VN mensenrechtenexamen dat elke lidstaat elke vier jaar met den in Genève. Trainingen ged bestuur, burgerparticipatie en advcacy in Nrd Kivu In april is een trainingsmissie naar Gma ndernmen dr nze cnsultants uit België. CDJP Gma is getraind in de mdule burgerschap en ged bestuur met een fcus p verantwrding en burgerinitiatieven. Zwel staf van CDJP Gma als enkele lkale mensenrechtenrganisaties zijn getraind in 2,5 dag p basis van de dr Justitia et Pax ntwikkelde mdule uit de tlkit. Uit de nagesprekken met cnsultants en deelnemers is duidelijk dat het capaciteitspbuwtraject meer structuur en fcus ndig heeft, waarbij nderwerpen als burgerparticipatie, ged bestuur en demcratisering een centrale rl in het prgramma van Justitia et Pax zuden kunnen spelen. Trainingen accuntability en gender in Nrd en Zuid Kivu In augustus was er pnieuw een trainingsmissie. In Butemb zijn de staf van CDJP Butemb en afgevaardigden van de Cmmissins Parissiales Justice et Paix (CPJP) in de regi, getraind. In Bukavu zijn afgevaardigden van lkale mensenrechtenrganisaties en CDJP staf getraind. Beide trainingen, gedeeltelijk gebaseerd p bvengenemde tlkit, hadden als thema accuntability en gender en duurden 2,5 dag. Justitia et Pax werkt sinds de zmer aan heldere afspraken in de vrm van partnerschapscntracten met een aantal structureel gekzen partners in de DRC, te weten CDJP Gma, CDJP Bukavu, CDJP Uvira en CDJP Butemb. In deze cntracten wrden de verwachtingen ten aanzien van de samenwerking pgenmen en wrdt er een tekmstplan gemaakt tt eind Hierin staat he Justitia et Pax hen 12

13 kan helpen hun capaciteiten te vergrten rndm specifieke thema s. Ok wil Justitia et Pax met hen duidelijke afspraken maken ver evaluatierapprtages en effectmeting. Zuid Sedan Landrechten In 2013 hebben drie wrkshps plaats gevnden in Zuid Sedan. Vr Justitia et Pax in het bisdm Tambura-Yambi stnden twee wrkshps gepland met betrekking tt advcacy m uiteindelijk een lange termijn strategie te ntwikkelen. De eerste wrkshp heeft in mei plaats gevnden (vrtbrdurend p de laatste wrkshp die is gegeven in 2012). Deze bijeenkmst werd bijgewnd dr meer dan 30 deelnemers en had als fcus kennis ver te brengen ver cnflict analyse en het schrijven van cnflict prfielen in het bijznder ver landcnflicten. Een tweede bijeenkmst met de staf van Justitia et Pax Yambi werd k in de eerste helft van 2013 gerganiseerd. Deze bijeenkmst had als del een nieuwe strategie uit te denken vr Justitia et Pax, inclusief he m te gaan met het huidige nderwerp landrechten en dit nderwerp uit te breiden en aditinele fndsenwerving (mgelijkheden tt het zelfstandig kunnen werven van fndsen) vr de peride na Een derde wrkshp werd in nvember gerganiseerd in Juba, met vertegenwrdigers van de JP cmmissies uit Yambi en Juba. Deze wrkshp richtte zich p de vraag he Justitia et Pax het nderwerp land gaat ppakken. De analyses en cnflictprfielen die daarvr meten wrden gemaakt: welke bijdrage kun je leveren aan de de-escalatie van cnflicten ver land, en he de je dat? He schrijf je een beleidsbeïnvledingsstrategie m het beleid van de verheid ten aanzien van de landprblematiek en aanverwante mensenrechtennderwerpen te beïnvleden? Het plitieke cnflict dat eind vrig jaar in Zuid Sedan uitbrak en uitmndde in veel etnisch geweld, heeft de vrbereiding en uitvering van de prjecten p achterstand gezet. Vral in Juba is het erg lastig gebleken m het prject te starten. Wel is er duidelijk dat Justitia et Pax in Juba, Tambura- Yambi en Wau met dit landrechtenprject aan de slag willen. 5.4 Gelijke tegang tt recht in rechtsstaten Landen zals Bangladesh, Ethipië, Pakistan en Suriname zijn vlgens hun cnstitutie rechtsstaten. Dat wil zeggen dat de verheden, instituten en persnen meten handelen vlgens de nrmen en de wetten van een rechtsstaat en hieraan kunnen wrden getetst. Cnflictsituaties maken echter dat de rechtsstaat in deze landen in het geding kmt. Dit leidt vaak tt discriminatie, straffelsheid, uitsluiting en nderdrukking van bepaalde grepen en minderheden. Organisaties uit het maatschappelijk middenveld, en in het bijznder zij die pkmen vr mensenrechten, krijgen het meilijk: financiering uit het buitenland wrdt beperkt f geblkkeerd, ze raken hun NGO-status kwijt, hun kantren wrden geslten, hun medewerkers bedreigd. In de prgramma s van Justitia et Pax Nederland ligt de nadruk p het versterken van de eigen capaciteit van nze partnerrganisaties m p effectieve manier aan beleidsbeïnvleding te den, in dialg met hun eigen (reginale en natinale) verheden, en p internatinaal niveau met bijvrbeeld de Verenigde Naties en de Eurpese Unie. Op verzek van nze partners wrdt er in trainingen en wrkshps meer aandacht besteed aan de veiligheid van mensenrechtenverdedigers. 13

14 Pakistan Beleidsbeïnvleding en veiligheid De belangrijkste partner van Justitia et Pax in Pakistan, de Natinal Cmmissin fr Justice and Peace (NJCP) heeft in de eerste maanden van het jaar een aantal belangrijke persneelsveranderingen drgeverd. De Executive-Directr Peter Jacb zal een jaar met sabbatical gaan en in de tussentijd wrden vervangen dr Cecil Chaudhry. Tijdens een ntmeting in Geneve met medewerkers van de NCJP is er gesprken ver de thematische herpsitinering vr het kmende jaar. De fcus van het werk zal vrnamelijk liggen p het nderwijssysteem van Pakistan en gedwngen bekeringen. Dr de tenemende nveiligheid in Pakistan is het verzek gekmen van de NCJP vr een veiligheidstraining. Hierbij is er specifiek aandacht ndig vr de fysieke veiligheid van medewerkers van NCJP, vral n.a.v. twee incidenten waarbij een medewerker in Karachi met een autmatisch geweer werd beschten en een medewerker in het hfdkantr in Lahre werd gekidnapt en mishandeld. Daarm heeft Justitia et Pax Nederland in samenwerking met Prtectin Internatinal een drie daagse veiligheidstraining gerganiseerd in Bangkk. De training had als del het pstellen van een rudimentair veiligheidsplan waarbij specifieke aandacht is besteed aan het beveiligen van het hfdkantr en het verbeteren van de cmmunicatie. Naast de traditinele kanalen van beleidsbeïnvleding is Justitia et Pax tevens begnnen met mnitren en beïnvleding van het besluitprces rndm het verlenen dr de Eurpese Unie van Generalised Scheme f Preferences (GSP+) aan Pakistan. GSP+ biedt Pakistan de mgelijk m tegang te krijgen tt de Eurpese markt vr specifieke gederen met een lagere imprtheffing. GSP+ bevat echter een mensenrechtenclausule en dit is een belangrijk instrument vr het verbeteren van de psitie van minderheden en vruwen in Pakistan. De samenwerking met Bytes4All, een NGO die zich bezighudt met digitale rechten, is geïntensifieerd wegens de tenemende inperking van de vrijheid nline dr de Pakistaanse verheid. Er wrdt nu nderzcht he we samen kunnen werken p het gebeid van gdsdienstvrijheid nline in Pakistan, zdat we meer inzichten krijgen in de negatieve en psitieve effecten van inperking van digitale vrijheid p de psitie van minderheden en de vrijheid van meningsuiting in het algemeen. Bangladesh Landrechten Na een bezek aan Bangladesh eind 2012 is beslten m samen met de natinale Justitia et Pax cmmissie te werken aan mensenrechtenschendingen die samengaan met landrechten. De Cmmissie in Bangladesh heeft ng niet veel ervaring met het werken aan prjecten en is dan k ng in de startup fase. Justitia et Pax Nederland helpt hen bij het uitwerken van een strategie m dit nderwerp met andere vertegenwrdigers uit het Justitia et Pax netwerk in Bangladesh p te pakken en vral p lkaal niveau (met lkale beleidsmakers) p te pakken. Daarm heeft Justitia et Pax in ktber een werkbezek afgelegd aan Bangladesh vr een wrkshp en aansluitende strategiebijeenkmst. De wrkshp ging ver het analyseren van de rzaken van cnflicten rndm landrechten in Bangladesh en he de lkale Justitia et Pax cmmissies kunnen samenwerken met lkale verheden met als del m landeigendm van de lkale bevlking te vergrten. De wrkshp vnd plaats in de prvincie Sylhet in het nrdwesten van Bangladesh. De wrkshp werd gefaciliteerd dr de lkale Justitia et Pax cmmissie. In twee dagen is een uitgebreide analyse gemaakt van de rzaken van het cnflict, van de belangrijkste spelers in het cnflict en ver de mgelijkheden m het landcnflict p te lssen. De 25 deelnemers waardeerden de interactieve benadering van de wrkshp en gaven aan dat zij nu k beter in staat zijn hun eigen situatie te analyseren en te begrijpen. Van deze reis is een uitgebreid verslag gemaakt dat als basis dient vr verdere samenwerking tussen Justitia et Pax Nederland en Justitia et Pax Bangladesh. Met de Justitia et Pax Cmmissie in Sylhet is een prjectaanvraag ntwikkeld ver het recht p land en het claimen van landrechten dr lkale gemeenschappen. 14

15 Daarnaast is ng een bezek afgelegd aan de Bisschp van Sylhet en gesprken met de Directeur van Caritas vr het verwerven vr de ndige plitieke steun vr ns werk. Ethipië Cathlic Scial teaching and Human Rights In maart 2013 werd in Addis Abeba vr crdinatren van het landelijke en dicesane netwerk van Justitia et Pax cmmissies een wrkshp gegeven ver het kathliek sciaal denken en mensenrechten. Het del van het prgramma was m het kathlieke sciale denken te nderzeken vanuit het perspectief van mensenrechten, met de nadruk p de tekst van Pacem in Terris, niet alleen maar mdat dit jaar een jubileumjaar van deze encycliek was, maar k mdat deze encycliek expliciet de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens erkent. Het cncept van de menselijke waardigheid is het nderliggende principe van het Kathliek sciaal gedachtenged, en van de Universele Verklaring. Theretische en praktische aspecten van het ntdekken en het beschermen van de menselijke waardigheid liepen als een rde draad dr het prgramma heen, f het nu ging m persnlijke verhalen van de deelnemers, f m verschillende interpretaties van het begrip in de seculiere en kerkelijke teksten. Suriname Versterking van Justitia et Pax In mei reisde Victr Scheffers naar Suriname vr verleg met de bisschp van Paramarib en met de leden van de cmmissie Justitia et Pax ver structuur, lidmaatschap, cördinatie en prgramma van Justitia et Pax Paramarib. Dit is ander aspect van de capaciteitspbuw die Justitia et Pax Nederland kan bieden. Cnclusie van het verleg: De cmmissieleden treden terug en geven de bisschp de ruimte m een nieuwe cmmissie p te richten. Justitia et Pax Nederland helpt met het schrijven van het decreet, het werven van een crdinatr en het schrijven van een prjectvrstel. Verwacht wrdt dat de nieuwe cmmissie vanaf 2014 kan functineren. 5.5 Cmmunicatie Om de achterban, en in het bijznder de dnateurs van de Stichting Vrienden van Justitia et Pax, p de hgte te huden van het werk van Justitia et Pax, zijn de website en de (electrnische) nieuwsbrieven van grt belang. Met enige regelmaat kwam Justitia et Pax in het nieuws, nder andere in de Vlkskrant, het Refrmatrisch Dagblad, NRC Handelsblad en Truw, in uitzendingen van KRO-RKK, in Diaknie & Parchie, en in lkale media. De in 2012 getekende samenwerkingsvereenkmst met Humanity Huse geeft Justitia et Pax tegang tt een belangrijk pdium in Den Haag, waar zij in 2013 vlp gebruik van heeft gemaakt, nder meer in het kader van het Shelter City prgramma. Stafleden van Justitia et Pax hielden in het afgelpen jaar p verschillende plaatsen in het land lezingen en zij verzrgden wrkshps en bijeenkmsten. Bij minimaal twintig publieke bijeenkmsten heeft Justitia et Pax via film, debat en/f lezing bijgedragen aan de infrmatievrziening en bewustwrding van Nederlandse burgers. Hierbij waren in ttaal ngeveer 2850 mensen aanwezig. Opvallend is het tenemend aantal jnge mensen dat is bereikt. Publicaties: Jaarverslag 2012, lange en krte versies in Nederlands en Engels Twee nieuwsbrieven (juni, december) 15

16 5.6 Samenwerking Justitia et Pax heeft sterke wrtels in de Nederlandse samenleving. Als bisschppelijke cmmissie maakt zij deel uit van de kerkelijke structuur. Zij heeft strategische samenwerkingsverbanden met de maatschappelijke rganisaties die deel uitmaken van de Cmmissie. De kerkelijke setting, de gede werkcntacten met mensenrechtenrganisaties en de verheid in ns eigen land, in Brussel en Genève, het internatinale netwerk van Justitia et Pax, en de kennis p het gebied van mensenrechten en van het kathliek sciaal gedachteged, dragen erte bij dat Justitia et Pax in deze samenwerkingsverbanden een stevige rl speelt die dr de partners p waarde wrdt geschat. Calities en samenwerkingsverbanden zijn essentieel m veranderingsprcessen p gang te brengen en vr een effectieve beleidsbeïnvleding. De rl van Justitia et Pax kan verschillend zijn, en varieert van pr-actief en initiërend tt inhudelijk ndersteunend en faciliterend. Dr deze samenwerkingsverbanden kan k een diversiteit aan financieringsbrnnen wrden gerealiseerd. Bisschppencnferentie In de Bisschppencnferentie zijn de werkvelden verdeeld nder bisschp-referenten en bisschpprtefeuillehuders. Justitia et Pax valt binnen het werkveld Kerk en Samenleving met bisschp Dr. G. de Krte als bisschp-referent. Justitia et Pax staat de bisschppen en in het bijznder de bisschp-referent met advies terzijde. De bisschp-referent wrdt regelmatig geïnfrmeerd ver en is k betrkken bij de activiteiten van Justitia et Pax. Multilateraal Beraad Kerk en Samenleving Tweemaal per jaar vindt verleg plaats tussen de bisschp-referent Kerk en Samenleving en relevante landelijke en dicesane instellingen p dit gebied: het Multilateraal Beraad Kerk en Samenleving. Het verleg dient ter wederzijdse infrmatie en cördinatie. Landelijk Kathliek Diacnaal Beraad Het LKDB is een verlegrgaan van Justitia et Pax, LIAN/DISK, Vastenaktie, Vincentiusvereniging en dicesane diacnale functinarissen. Diacnale Alliantie De Diacnale Alliantie wil het diacnale werk dat gebeurt met, dr en vr mensen in nd en in de marge, helpen versterken. Dat det zij met een website (www.rkdiaknie.nl) en met een educatieve impuls. De Diacnale Alliantie is een samenwerkingsverband van het LKDB, Arbeidspastraat-DISK en Justitia et Pax. Raad van Kerken Justitia et Pax is een actieve participant van de Prjectgrep Vluchtelingen van de Raad van Kerken. Deze prjectgrep signaleert en analyseert ntwikkelingen p het terrein van asielbeleid en adviseert de Raad van Kerken ver standpunten en activiteiten. Crdaid Met Crdaid bestaat al vele jaren een intensieve samenwerking, die zich k vertaalt in een grte mate van financiële ndersteuning aan Justitia et Pax, zwel vr het internatinale prgramma als vr de activiteiten in Nederland. Vr de peride hebben Crdaid en Justitia et Pax een vereenkmst getekend vr samenwerking rnd het thema cnflicttransfrmatie. 16

17 Breed Mensenrechten Overleg BMO Samen met andere mensenrechtenrganisaties werkt Justitia et Pax in het BMO aan de dialg met plitici en beleidsmakers, vral rnd een effectieve inzet p mensenrechten in het buitenlands beleid. Sinds nvember 2012 is het BMO-secretariaat gevestigd bij Justitia et Pax en is de crdinatr in dienst bij de Stichting Justitia et Pax Nederland. Eurpese Cnferentie Justitia et Pax Justitia et Pax Nederland is lid van de Cnferentie van Eurpese Justitia et Pax cmmissies, het samenwerkingsverband van 31 natinale cmmissies in Eurpa. In september 2013 nam Victr Scheffers afscheid als lid van het Executive Cmmittee van de Cnferentie. Naast de gezamenlijke activiteiten in Eurpees verband wrdt k p bilateraal niveau samengewerkt. Victr Scheffers is lid van de Werkgrep Mensenrechten en Menselijke Waardigheid van de Duitse Cmmissie Justitia et Pax. Het internatinale Justitia et Pax-netwerk Het wereldwijde netwerk van Justitia et Pax-cmmissies is vr de Nederlandse cmmissie van grte waarde. In de verbinding met deze cmmissies kmen nze internatinale prgramma s tt stand. De betrkkenheid van de lkale kerk is een cnditi sine qua nn vr elk prgramma. Z zijn de vragen en aandachtspunten die Justitia et Pax Nederland aan plitici en beleidmakers vrlegt, veelal afkmstig uit dit internatinale netwerk. In 2013 nam Justitia et Pax Nederland deel aan twee reginale ntmetingen: een dialgprgramma ver mensenrechten en menselijke waardigheid in Lusaka/Zambia met partners uit Afrika, en een bijeenkmst van de crdinatren van Justitia et Pax cmmissies uit het Caribisch gebied, in Gergetwn/Guyana. Overige cntacten Justitia et Pax vindt haar bndgenten en samenwerkingspartners niet alleen in de kathlieke wereld. In ecumenisch verband wrdt samengewerkt met ICCO/Kerkinactie, met de Raad van Kerken in Nederland, met de Wereldraad van Kerken in Genève, en met diverse interreligieuze rganisaties en netwerken p natinaal en internatinaal niveau. In het dagelijks werk treffen we regelmatig andere Nederlandse mensenrechtenrganisaties. Op internatinaal niveau wrdt ad-hc samengewerkt met Franciscans Internatinal en Dminicans fr Justice and Peace, Lutheran Wrld Federatin, Caritas Internatinalis, studie- en nderzekscentra van cngregaties en van religieuze instituten, en de Internatinal Service fr Human Rights in Genève. Verder werkt Justitia et Pax met een wereldwijd netwerk van mensenrechtenrganisaties en individuele mensenrechtenverdedigers, vaak buiten de grte steden, 17

18 6. Interne rganisatie De bisschppelijke Cmmissie Justitia et Pax Nederland is in 1968 dr de Bisschppencnferentie in het leven gerepen. In 1973 is dr de Bisschppencnferentie en een aantal kathlieke rganisaties p het terrein van missie, ntwikkeling en vrede (Vastenaktie, Mensen in Nd, Bisschppelijke Adviescmmissie vr Latijns Amerika, Nederlandse Missieraad en Pax Christi) beslten m een aparte stichting Justitia et Pax Nederland p te richten m het draagvlak binnen de Nederlandse samenleving te garanderen en m de financiële cntinuïteit van het werk veilig te stellen. De Stichting was het uitveringsrgaan van de Cmmissie Justitia et Pax. De leden van de Cmmissie vrmden het bestuur van de Stichting. In 2013 heeft de rganisatrische herschikking van het werk haar beslag gekregen, en zijn de statuten gepasseerd van de Kerkelijke Instelling Bisschppelijke Adviescmmissie Justitia et Pax Nederland en van de Stichting Justitia et Pax Nederland. Uitgangspunt vr de statutenwijziging is geweest: verankering van de relatie met de Bisschppencnferentie en het internatinale Justitia et Pax netwerk in een Kerkelijke Instelling, en de mgelijkheid m p de "seculiere markt slagvaardiger te kunnen pereren met een werkstichting, met behud van het kathlieke karakter, van de lange geschiedenis, en de kansen vr de tekmst van Justitia et Pax Nederland. Cmmissie Justitia et Pax De Cmmissie bestaat uit vertegenwrdigers van de prichtende missie- en ntwikkelingsrganisaties en andere dr de Cmmissie vrgedragen en dr de Bisschppencnferentie aangewezen rganisaties en instellingen. De leden van de Cmmissie vrmen het bestuur van de Kerkelijke Instelling Bisschppelijke Cmmissie Justitia et Pax Nederland. Zij huden tezicht p het inhudelijke beleid van de stichting. Prf. Mr. Peter Tak Prf. Dr. Antn van Kalmthut De heer Simn Brussel RA Leden: Mr. Tm Claessens Mr. Mnique Frank Drs. Miranda Iping De heer Kees van Krtenhf Drs. Piet Kuijper Drs. Nelleke Wijngaards - Serrarens Ir. Edwin Ruigrk Drs. Wiggert Mlenaar SJ Vacature Drs. Victr Scheffers p persnlijke titel, vrzitter p persnlijke titel, vice-vrzitter p persnlijke titel, penningmeester uit Mensen met een Missie p persnlijke titel uit de KRO uit de Vakcentrale CNV uit Crdaid uit de Unie NKV uit de vredesbeweging Pax Christi uit de Knferentie Nederlandse Religieuzen (KNR) uit het R.K. Justitiepastraat algemeen secretaris In 2013 nam de Cmmissie afscheid van mevruw Anne Offermans, van de heer Hub Crijns, en van de heer Christph Hübenthal. Drie cmmissieleden die gedurende tien jaar in verschillende functies het werk van Justitia et Pax hebben gevlgd en ndersteund. Met het vertrek van de heer Crijns verliest de Cmmissie k een van haar statutaire lidrganisaties: de Landelijke Instelling vr R.K. Arbeidspastraat, die medi 2014 zal wrden pgeheven. 18

19 Stichtingsbestuur Uit haar midden benemt de Cmmissie het bestuur van de Stichting Justitia et Pax Nederland. Vrzitter, vice-vrzitter en penningmeester maken qualitate qua deel uit van dit bestuur. Prf. Mr. Peter Tak Prf. Dr. Antn van Kalmthut De heer Simn Brussel Mr. Mnique Frank De heer Kees van Krtenhf Drs. Victr Scheffers vrzitter vice-vrzitter penningmeester lid lid ambtelijk secretaris De secretaris van de Cmmissie is ambtelijk secretaris van het Stichtingsbestuur en directeur van het secretariaat van Justitia et Pax. Cmmissie- en bestuursleden ntvangen geen vacatiegeld, maar uitsluitend een vergeding van reisen verblijfsksten. Vrienden van Justitia et Pax Om het draagvlak van Justitia et Pax binnen Nederland te vergrten is er een Stichting Vrienden van Justitia et Pax pgericht in De leden van het Stichtingsbestuur vrmen het bestuur van de Vriendenstichting. Secretariaat van de Cmmissie Justitia et Pax Het secretariaat is gevestigd in Den Haag en is verantwrdelijk vr de uitvering en het beheer van de activiteiten zals vermeld in het meerjarenplan vlgens prfessinele standaards. Drs. Victr Scheffers Pritha Belle LLM Drs. Jakb de Jnge Alexandra Kuin MA Drs. Jagda Paukvic Drs. Marike Radstaake Drs. Radbud Reijn Wim Ruijgrk Drs. Nathalie van Schagen Jris Scheffers MSc Siebrich Visser MA Drs. Marieke van der Vliet Drs. Annemiek van Vrst tt Vrst Mr. Sebastiaan van der Zwaan Guus van Zwll MA Linda de Wit Astrid Ruivenkamp directeur prgrammamedewerker, vanaf 1 april prgrammamedewerker, tt 30 april prgrammaverantwrdelijke, vanaf 15 april senir beleidsmedewerker crdinatr Breed Mensenrechten Overleg prgrammamedewerker financieel deskundige prgrammamedewerker, tt 28 februari junir prgrammamedewerker prgrammamedewerker, van 16 juni tt 31 december prgrammaverantwrdelijke senir beleidsadviseur prgrammamanager, adjunct directeur junir prjectmedewerker managementassistent, tt 31 december managementassistent, tt 31 december Stagiares in 2013: Jelle Oldenhf, Anne Jelle Hartman, Linda Barry, Siebrich Visser en Paula Faber. Cnsultants in 2013: Benit Albert en Delphine Nël Op 31 december 2013 had Justitia et Pax veertien betaalde medewerkers, acht vruwen en zes mannen. Gemiddelde leeftijd: 40,8 jaar. Het aantal fte s bedreg 9,64. Victr Scheffers is sinds september 1983 algemeen secretaris van de cmmissie, en vanaf 2005 k directeur van de stichting. Hij is verantwrdelijk vr de algemene gang van zaken p het secretariaat en legt verantwrding af aan het Stichtingsbestuur. In 2013 bedreg zijn brut salaris Hij vervult geen betaalde nevenfuncties. 19

20 Justitia et Pax is zich ervan bewust dat betrkken en deskundige medewerkers de kracht vrmen van de rganisatie. Jaarlijks is er een budget beschikbaar vr deskundigheidsbevrdering. In 2013 vlgden alle medewerkers training p het gebied van fndswerving en veiligheid. Tijdens de heidagen in juni werden de kernelementen aangedragen vr riëntatie p de tekmst: identiteit, geschiedenis, missie en netwerk van Justitia et Pax. Daarnaast vlgden enkele medewerkers cursussen en trainingen ter versterking van hun eigen deskundigheid. Justitia et Pax richt de eigen rganisatie z in dat deze ptimaal is tegerust vr de activiteiten uit het meerjarenplan Persneelsbeleid, kwaliteitszrg en de inrichting van de rganisatie krijgen hierbij extra aandacht. Dat hudt k in dat vrtdurend wrdt gewerkt aan het verbeteren van de rganisatiestructuur, het versterken en inzetten van de Cmmissie Justitia et Pax, het zrgen vr gede arbeidsvrwaarden en het behuden van prfessinele en gemtiveerde medewerkers. In elk (maandelijks) teamverleg staat verbeteren en vernieuwen p de agenda. Directieverslag Stand van zaken kwaliteitsbeheer Justitia et Pax ver 2013 De delstellingen die zijn gesteld in de lpende prgramma s zijn ver de hele linie behaald. In een enkel geval zullen we de uitvering naar begin 2014 verschuiven. Wel met er pgemerkt wrden dat de uitvering van het dr Crdaid Dmestic gefinancierde Nederlandse prgramma van Justitia et Pax Nederland in eerste instantie vertraging heeft pgelpen. De thematische insteek mest wrden aangepast, en vervlgens kregen we medi april te hren dat de eerder tegezegde financiering met eur werd gekrt. Ndzakelijke aanpassingen zijn drgeverd, het prgramma is teruggebracht binnen de grenzen van de nieuwe begrting en succesvl uitgeverd. Via het mnitren en evalueren van activiteiten waarbrgt Justitia et Pax kwalitatief hgwaardige dienstverlening aan partnerrganisaties. In 2013 werd het piltprject Shelter City Den Haag geëvalueerd. De pilt werd psitief berdeeld, en zal nu wrden uitgebreid tt een Shelter City Nederland prject vr drie jaar. Aan de hand van de verslagen van werkbezeken zijn de trainingen in Burundi en Cng geëvalueerd. Dit zal leiden tt een strategische aanpak vr de kmende jaren waarin de partners minder afhankelijk zullen wrden van Justitia et Pax Nederland. Uit de werkbezeken kmt k naar vren dat er veel vraag is naar de insteek van Justitia et Pax Nederland, namelijk een inhudelijke rl ter begeleiding van Justitia et Pax Cmmissies (en van mensenrechten- en vruwenrechtenrganisaties) met als del capaciteitspbuw. Het is duidelijk dat er veel vraag is naar het nderwerp veiligheid van mensenrechtenverdedigers. In de zmer van 2013 vnd een Mid Term Review plaats, halverwege de lptijd van het Meerjarenplan Centrale vragen: Hebben we de delstellingen uit het vijf-jarenplan gehaald? Wat kunnen we leren vr de tekmst, in het bijznder vr de peride na Uit de MTR kmt naar vren dat we met de uitvering van het meerjarenplan p schema liggen. Ondanks de mutaties in het team is de kwaliteit en de cntinuiteit van het werk niet in gevaar gekmen. Vr de peride na 2015 wrdt het advies gegeven het prgramma te beperken en te verdiepen, en een scherper (mensenrechten-) prfiel p te buwen p basis van het eigen track recrd. In 2014 met de hgste pririteit wrden gegeven aan fndswerving en het garanderen van cntinuiteit in bestuur, cmmissie en management. In 2014 lpt het mandaat van een aantal cmmissie- en bestuursleden af. Werven van nieuwe leden is een pririteit vr Daarbij zal speciaal aandacht wrden gegeven aan het versterken van de relatie met statutaire rganisaties en aan het aantrekken van expertise die ndig is vr de verwezenlijking van de nieuwe meerjarenstrategie Eind 2015 gaat de directeur met pensien. Over diens pvlging met snel een beslissing wrden genmen. 20

5. Activiteiten. 5.1 Mensenrechten in Nederland

5. Activiteiten. 5.1 Mensenrechten in Nederland 5. Activiteiten 5.1 Mensenrechten in Nederland Ok Nederland heeft te maken met prblemen van discriminatie, uitsluiting en nderdrukking van bepaalde grepen. Mensen znder geldige verblijfspapieren en slachtffers

Nadere informatie

Jaarverslag 2014. Justice and Peace Nederland T 070 7631499 Riviervismarkt 5, W www.justiceandpeace.nl

Jaarverslag 2014. Justice and Peace Nederland T 070 7631499 Riviervismarkt 5, W www.justiceandpeace.nl Jaarverslag 2014 Justice and Peace Nederland T 070 7631499 Riviervismarkt 5, Pstbus 508, 2501 CM DEN HAAG E inf@justiticeandpeace.nl Mei 2015 W www.justiceandpeace.nl Inhudspgave Pag. 1. Vrwrd 3 2. Samenvatting

Nadere informatie

Huurdersvereniging In De Goede Woning ACTIVITEITENPLAN

Huurdersvereniging In De Goede Woning ACTIVITEITENPLAN ACTIVITEITENPLAN 2014 Activiteitenplan 2014 : INLEIDING In 1997 werd de in Zetermeer pgericht met als del het behartigen van de belangen van huurders van de cmplexen van R.K. Wningbuwstichting De Gede

Nadere informatie

Beleidsplan 2014 tot en met 2016

Beleidsplan 2014 tot en met 2016 Blessed Generatin Nederland Falkejacht 25 9254 EJ Hurdegaryp Beleidsplan 2014 tt en met 2016 Blessed Generatin Nederland (0511) 47 21 37 - www.blessedgeneratin.nl - inf@blessedgeneratin.nl KvK 01100560

Nadere informatie

c. Relatiebeheer algemene en éénmalige groepen d. Relatiebeheer maatschappelijke organisaties e. Contacten en samenwerking met bedrijven

c. Relatiebeheer algemene en éénmalige groepen d. Relatiebeheer maatschappelijke organisaties e. Contacten en samenwerking met bedrijven Inhudspgave Inleiding 1. Huidige situatie 2. Delstellingen 2014 2.1 Algemeen Del 2.2 Jaarvisie 3. Actieplan 3.1 Algemeen Del 3.2 Jaarvisie a. Cördinatie b. Relatiebeheer kerken c. Relatiebeheer algemene

Nadere informatie

Projectaanvraag Versterking sociale infrastructuur t.b.v. burgerkracht in Fryslân

Projectaanvraag Versterking sociale infrastructuur t.b.v. burgerkracht in Fryslân 1 Prjectaanvraag Versterking sciale infrastructuur t.b.v. burgerkracht in Fryslân 1. Aanleiding Eind 2012 heeft Prvinciale Staten van de prvincie Fryslân keuzes gemaakt mtrent de 'kerntakendiscussie'.

Nadere informatie

Communicatie voor beleid Interactie (raadplegen, dialoog, participatie) en procescommunicatie; betrokkenheid, betere besluiten en beleid

Communicatie voor beleid Interactie (raadplegen, dialoog, participatie) en procescommunicatie; betrokkenheid, betere besluiten en beleid Samenvatting BEELDEN OVER COMMUNICATIE TEYLINGEN Bevindingen gesprekken ver Cmmunicatie, raad- en cllegeleden, rganisatie en samenleving In deze ntitie zijn de resultaten van zwel de gesprekken van 9 ktber

Nadere informatie

Jaarverslag Cliëntenraad. Juvans Maatschappelijk Werk en Dienstverlening

Jaarverslag Cliëntenraad. Juvans Maatschappelijk Werk en Dienstverlening Jaarverslag 2014 Cliëntenraad Juvans Maatschappelijk Werk en Dienstverlening 2 Vrwrd Gewaardeerde lezer, Hierbij bieden we u het jaarverslag 2014 aan. Vr de cliëntenraad is het een interessant jaar geweest.

Nadere informatie

De huidige wijze waarop de subsidiegelden worden uitgegeven is een verdeling van de subsidie ten behoeve van:

De huidige wijze waarop de subsidiegelden worden uitgegeven is een verdeling van de subsidie ten behoeve van: Stichting Ontwikkelingssamenwerking Lingewaard Inhudelijk en financieel jaarverslag ver 2012 Was het jaar 2011 een jaar van nzekerheid en verleg met de gemeente he in de tekmst met ntwikkelingssamenwerking

Nadere informatie

Samenvatting Deelprojecten Ouderen Samen

Samenvatting Deelprojecten Ouderen Samen Samenvatting Deelprjecten Ouderen Samen Vughtse Ouderen aan het Wrd In januari 2007 zijn dr het Prject Ouderen Samen vier bijeenkmsten gerganiseerd waarvr alle Vughtse inwners van 55 jaar en uder waren

Nadere informatie

Tussenrapportage: plan van aanpak raadsenquête grondexploitatie Duivenvoordecorridor.

Tussenrapportage: plan van aanpak raadsenquête grondexploitatie Duivenvoordecorridor. Tussenrapprtage: plan van aanpak raadsenquête grndexplitatie Duivenvrdecrridr. Enquêtecmmissie grndexplitatie Duivenvrdecrridr 16 februari 2015 Inhudspgave: 1. Inleiding 2. Organisatie 3. Verfijning nderzeksvraag

Nadere informatie

Factsheet 5xBeter TUSSEN DE OREN. Introductiefilm Nieuwkomers

Factsheet 5xBeter TUSSEN DE OREN. Introductiefilm Nieuwkomers Factsheet 5xBeter TUSSEN DE OREN Intrductiefilm Nieuwkmers 1 5x Beter 5xBeter is een gezamenlijk initiatief van Kninklijke Metaalunie, FME CWM, FNV Bndgenten, CNV Vakmensen en De Unie. 5xBeter zet zich

Nadere informatie

GOVERNANCE MVO PLATFORM

GOVERNANCE MVO PLATFORM Gvernancedcument MVO Platfrm, 22 nvember 2012 GOVERNANCE MVO PLATFORM Inleiding Het MVO Platfrm is een in 2002 pgericht infrmeel samenwerkingsverband van maatschappelijke rganisaties 1 en vakbndsrganisaties

Nadere informatie

Beleidsregels voorziening jobcoaching Participatiewet 2015

Beleidsregels voorziening jobcoaching Participatiewet 2015 Beleidsregels vrziening jbcaching Participatiewet 2015 1-7-2015 Jbcaching Reginale beleidsregels jbcaching Participatiewet regi Achterhek Inleiding Jbcaching gaat ver het ndersteunen van mensen bij het

Nadere informatie

Zijn in de aanvraag bijlagen genoemd en zijn die bijgevoegd? Zo ja, welke? Nummer desgewenst de bijlagen.

Zijn in de aanvraag bijlagen genoemd en zijn die bijgevoegd? Zo ja, welke? Nummer desgewenst de bijlagen. Checklist berdeling adviesaanvraag 1. De adviesaanvraag Heeft de r een adviesaanvraag gehad? Let p: een rapprt is in principe geen adviesaanvraag. Met een adviesaanvraag wrdt bedeld: het dr de ndernemer

Nadere informatie

Kenneth Smit Consulting -1-

Kenneth Smit Consulting -1- Versneld en cntinu verbeteren van de perfrmance en de resultaten van uw medewerkers en rganisatie. Perfrmance en rendementsverbetering van uw rganisatie is de fcus waarp de activiteiten van Kenneth Smit

Nadere informatie

Beleidsplan Genootschap Nederland -Israël

Beleidsplan Genootschap Nederland -Israël Beleidsplan Gentschap Nederland -Israël Gentschap Nederland - Israel 1. Prfiel van het Gentschap Nederland - Israël De vereniging Gentschap Nederland - Israël (GNI) werd p 1 juni 1967 pgericht en in Amsterdam

Nadere informatie

Beleidsregels Hulp bij humanitaire rampen.

Beleidsregels Hulp bij humanitaire rampen. Beleidsregels Hulp bij humanitaire rampen. Inhudspgave 1. Inleiding 3 2. De eerste dagen na een ramp: riëntatie en besluitvrming 4 3. Een hulpkanaal kiezen 5 3.1 Hulpkanaal A: Ndhulp via de SHO 6 3.2 Hulpkanaal

Nadere informatie

Projectvoorstel gemeente Leeuwarden voor de kandidaatstelling van Leeuwarden/Ljouwert als Europese Hoofdstad van Cultuur 2018

Projectvoorstel gemeente Leeuwarden voor de kandidaatstelling van Leeuwarden/Ljouwert als Europese Hoofdstad van Cultuur 2018 Prjectvrstel gemeente Leeuwarden vr de kandidaatstelling van Leeuwarden/Ljuwert als Eurpese Hfdstad van Cultuur 2018 Inleiding. Het cllege van burgemeester en wethuders heeft samen met Gedeputeerde Staten

Nadere informatie

Beleidsplan 2014 Versie Zomer 2014

Beleidsplan 2014 Versie Zomer 2014 Beleidsplan 2014 Versie Zmer 2014 Pagina 1 van 6 Beleidsplan 2014 Supprt t Cnnect Vraf Vr u ligt het beleidsplan van de Stichting SUPPORT TO CONNECT. Het plan mvat een verzicht van de delstellingen, activiteiten

Nadere informatie

Programma Welzijn en Zorg. Nieuwe Zorg en Domotica

Programma Welzijn en Zorg. Nieuwe Zorg en Domotica Prgramma Welzijn en Zrg Nieuwe Zrg en Dmtica Aanleiding De mgelijkheden vr het langer zelfstandig thuis blijven wnen, meten wrden verbreed. Technlgische ntwikkelingen die zrg p afstand en het participeren

Nadere informatie

JAARVERSLAG MEDEZEGGENSCHAPSRAAD DE AANLOOP SCHOOLJAAR 2014/2015

JAARVERSLAG MEDEZEGGENSCHAPSRAAD DE AANLOOP SCHOOLJAAR 2014/2015 JAARVERSLAG MEDEZEGGENSCHAPSRAAD DE AANLOOP SCHOOLJAAR 2014/2015 1 Samenstelling MR Evelien Wubbels: Trea Kamps: Gerda de Ruiter: Geert Kst: Kim van Middendrp: Rik Tiezema: Vrzitter MR* MR-lid* MR-lid*

Nadere informatie

Statenvoorstel nr. PS/2014/341

Statenvoorstel nr. PS/2014/341 Statenvrstel nr. PS/2014/341 Initiatiefvrstel Cde Maatschappelijke Participatie Datum Inlichtingen bij 23 april 2014 mevruw G.J. Overmeen-Bakhuis Aan Prvinciale Staten Onderwerp Initiatiefvrstel Cde Maatschappelijke

Nadere informatie

Maak van 2015 jouw persoonlijk professionaliseringsjaar

Maak van 2015 jouw persoonlijk professionaliseringsjaar Maak van 2015 juw persnlijk prfessinaliseringsjaar en wrd Nlc erkend Register Lpbaanprfessinal (RL) Nlc erkend Register Lpbaanprfessinal (RL) Deze status wrdt bereikt na certificering dr het nafhankelijke

Nadere informatie

Stichting Animal Fellows. Beleidsplan. Versie februari 2016

Stichting Animal Fellows. Beleidsplan. Versie februari 2016 Stichting Animal Fellws Beleidsplan Versie februari 2016 Stichting Animal Fellws beleidsplan versie februari 2016 Vraf Vr u ligt het beleidsplan van de Stichting Animal Fellws te Breda. Het verslag mvat

Nadere informatie

Pedagogische Civil Society

Pedagogische Civil Society Pedaggische Civil Sciety Nieuwkmer in het cntinuüm van pvedndersteuning? 4 juni 2010 Drs. Cécile Winkelman Irene Sies, MSc Welkm Drs. Cécile Winkelman Irene Sies, MSc Werkzaam bij SO&T: kwaliteit in Opveden

Nadere informatie

Actieplan leeftijdsbewust personeelsbeleid 2013-2023

Actieplan leeftijdsbewust personeelsbeleid 2013-2023 Nvember 2013 Actieplan leeftijdsbewust persneelsbeleid 2013-2023 Actie 1: Ontwikkelen van een stagebeleid. Stagiaires zijn ptentiële nieuwe cllega s. Een stageperide kunnen we aanzien als een inwerkperide.

Nadere informatie

Beweeg Mee! De gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) 1 in de collectieve verzekering voor de minima van de gemeente Den Haag

Beweeg Mee! De gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) 1 in de collectieve verzekering voor de minima van de gemeente Den Haag Beweeg Mee! De gecmbineerde leefstijlinterventie (GLI) 1 in de cllectieve verzekering vr de minima van de gemeente Den Haag Mensen niet alleen aan het bewegen brengen, maar k aan het bewegen huden. Dat

Nadere informatie

NTA 8009:2007. Veiligheidsmanagementsysteem voor ziekenhuizen en instellingen die ziekenhuiszorg verlenen

NTA 8009:2007. Veiligheidsmanagementsysteem voor ziekenhuizen en instellingen die ziekenhuiszorg verlenen NTA 8009:2007 Veiligheidsmanagementsysteem vr ziekenhuizen en instellingen die ziekenhuiszrg verlenen Unifrm en inzichtelijk veiligheidsmanagementsysteem Openheid ver patiëntveiligheid Basis vr interne

Nadere informatie

Concept Jaarverslag 2011

Concept Jaarverslag 2011 UNDUGU VRIENDENKRING NEDERLAND Vereniging Undugu Vriendenkring Nederland Statutair gevestigd te Rtterdam. Het del van de Vriendenkring is p alle denkbare wijzen steun te verlenen aan het bereiken van de

Nadere informatie

Evaluatierapport Scalda - Groep 3 29 januari 26 maart 2014

Evaluatierapport Scalda - Groep 3 29 januari 26 maart 2014 Evaluatierapprt Scalda - Grep 3 29 januari 26 maart 2014 1. Inleiding, deelnemers en activiteiten In dit dcument wrden de bevindingen weergegeven van begeleiders en deelnemers die betrkken waren bij de

Nadere informatie

Openbare raadpleging over de evaluatie van de Europese strategie inzake handicaps 2010/2020

Openbare raadpleging over de evaluatie van de Europese strategie inzake handicaps 2010/2020 Openbare raadpleging ver de evaluatie van de Eurpese strategie inzake handicaps 2010/2020 Er zijn in de EU ngeveer 80 miljen mensen met een handicap. Vr deze mensen is het, dr allerlei belemmeringen, vaak

Nadere informatie

Werkblad ontwikkelwijzer Gouden Standaard

Werkblad ontwikkelwijzer Gouden Standaard Werkblad ntwikkelwijzer Guden Standaard Beeld van de leerling Vraag Opmerkingen/antwrden Actie He brengen wij nze leerlingen in beeld? (met g p telating tt gymnasiumstrm) Op welke manier maken wij ptimaal

Nadere informatie

Onderwerp Vervolg Programma Eigen Kracht - het stimuleren van laagopgeleide vrouwen naar werk

Onderwerp Vervolg Programma Eigen Kracht - het stimuleren van laagopgeleide vrouwen naar werk Cllegevrstel Openbaar Onderwerp Vervlg Prgramma Eigen Kracht - het stimuleren van laagpgeleide vruwen naar werk Prgramma / Prgrammanummer Werk & Inkmen / 1061 BW-nummer Prtefeuillehuder T. Tankir Samenvatting

Nadere informatie

Duurzaam inzetbaar in een vitale organisatie

Duurzaam inzetbaar in een vitale organisatie Duurzaam inzetbaar in een vitale rganisatie Vitaliteit en bevlgenheid vrmen sleutelbegrippen vr het ptimaal en duurzaam inzetten van medewerkers. Vitale medewerkers bruisen van energie, velen zich fit

Nadere informatie

IMPLEMENTATIE WET VERPLICHTE MELDCODE HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING GEMEENTEN NOORDOOST-BRABANT

IMPLEMENTATIE WET VERPLICHTE MELDCODE HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING GEMEENTEN NOORDOOST-BRABANT BIJLAGE 1 IMPLEMENTATIE WET VERPLICHTE MELDCODE HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING GEMEENTEN NOORDOOST-BRABANT 1. Inleiding Op 1 juli 2013 is de Wet verplichte meldcde huiselijk geweld en kindermishandeling

Nadere informatie

Hoe kan uw overheidsorganisatie professionalisering en verduurzaming van het inkoopproces bewerkstelligen

Hoe kan uw overheidsorganisatie professionalisering en verduurzaming van het inkoopproces bewerkstelligen He kan uw verheidsrganisatie prfessinalisering en verduurzaming van het inkpprces bewerkstelligen He kan uw verheidsrganisatie prfessinalisering en verduurzaming van het inkpprces bewerkstelligen UITWERKING

Nadere informatie

Projectomschrijvingen van het Uitvoeringsprogramma 2012-2015 Visie Openbaar Vervoer 2020

Projectomschrijvingen van het Uitvoeringsprogramma 2012-2015 Visie Openbaar Vervoer 2020 Vrdracht Prvinciale Staten van Nrd-Hlland Vrdracht Haarlem, juli 2012 Onderwerp: Uitveringsprgramma 2012-2015 Visie Openbaar Verver 2020 Bijlage: Prjectmschrijvingen van het Uitveringsprgramma 2012-2015

Nadere informatie

Convenant brancheorganisatie beroepsverenigingen in het kader van: Versterking beroepsvereniging Beroepenregister en Beroepsregistratie

Convenant brancheorganisatie beroepsverenigingen in het kader van: Versterking beroepsvereniging Beroepenregister en Beroepsregistratie Cnvenant brancherganisatie berepsverenigingen in het kader van: Versterking berepsvereniging Berepenregister en Berepsregistratie De ndergetekenden, I. De rganisatie van brancherganisatie MOgrep Jeugdzrg

Nadere informatie

Federatiestatuut. Walburggroep. -concept -

Federatiestatuut. Walburggroep. -concept - Federatiestatuut Walburggrep -cncept - Federatiestatuut pagina 1/12 Inhud 1 Overwegingen 3 2 Naam en delstelling van de federatie 4 2.1 Naam 4 2.2 Delstelling 4 3 Bestuur 5 3.1 Federatiebestuur, beneming

Nadere informatie

OVERZICHT VAN DE BELANGRIJKSTE ITEMS VAN 2014. IBAN ING: NL11INGB0004359487 BIC ING: INGBNL2A - Rabobank: NL87RABO0191281034 BIC Rabo: RABONL2U

OVERZICHT VAN DE BELANGRIJKSTE ITEMS VAN 2014. IBAN ING: NL11INGB0004359487 BIC ING: INGBNL2A - Rabobank: NL87RABO0191281034 BIC Rabo: RABONL2U Crrespndentieadres: Gasthuisring 54 5041 DT Tilburg OVERZICHT VAN DE BELANGRIJKSTE ITEMS VAN 2014 IBAN ING: NL11INGB0004359487 BIC ING: INGBNL2A - Rabbank: NL87RABO0191281034 BIC Rab: RABONL2U KvK nr.:41098168

Nadere informatie

W I M D Beleidsplan Versie 1 februari 2013

W I M D Beleidsplan Versie 1 februari 2013 W M I D Beleidsplan Versie 1 februari 2013 Vraf Vr u ligt het beleidsplan van de Stichting Wninitiatief Midden-Delfland (Stichting WIMD). Het plan mvat een verzicht van de delstellingen, activiteiten en

Nadere informatie

Samenvatting Docentenhandleiding

Samenvatting Docentenhandleiding Samenvatting Dcentenhandleiding Cursus Selecteren znder vrrdelen: Vr de beste match! Mdule 4 Wettelijke kaders & Regelgeving: handreikingen vr tepassing in de praktijk Dit pleidingsaanbd is tt stand gekmen

Nadere informatie

Gefaseerde implementatie projectbeheersing methodiek Hogeschool van Utrecht

Gefaseerde implementatie projectbeheersing methodiek Hogeschool van Utrecht Prject Shared Services Gefaseerde implementatie prjectbeheersing methdiek Hgeschl van Utrecht Vervlg van Deelprjectplan Prjectadministraties (januari 2004) Het beheersen van prjectadministraties dr de

Nadere informatie

Alle secundaire scholen, binnen de regio MidLim, met een klasgroep in de 2de of 3de graad waarin: o o o o o

Alle secundaire scholen, binnen de regio MidLim, met een klasgroep in de 2de of 3de graad waarin: o o o o o Klas-in-zicht Een negatieve grepsdynamiek, leerlingen die niet met elkaar vereen kunnen kmen, een vertrebelde relatie tussen leerlingen en leerkrachten, meilijk les kunnen geven dr strend gedrag, zijn

Nadere informatie

MedewerkerMonitor Benchmark in de Zorg

MedewerkerMonitor Benchmark in de Zorg MedewerkerMnitr Benchmark in de Zrg Telichting pzet vragenlijst en invulinstructies U heeft een inlgcde ntvangen per brief f per e-mail. Mcht u geen inlgcde ntvangen hebben, dan kunt u terecht bij de benchmarkcördinatr

Nadere informatie

Jaarverslag Stichting Boys Industrial Home

Jaarverslag Stichting Boys Industrial Home Jaarverslag Stichting Bys Industrial Hme 2013 Barneveld, februari 2014 1. Verslag van het bestuur Terugblik Heeft 2013 datgene pgeleverd wat we ervan verwacht hadden? Niets menselijks is ns vreemd, dus

Nadere informatie

Brandpreventie en veiligheid van gebouwen in Bangladesh

Brandpreventie en veiligheid van gebouwen in Bangladesh Fair Wear Fundatin Brandpreventie & veiligheid van gebuwen Bangladesh Brandpreventie en veiligheid van gebuwen in Bangladesh Op 24 april 2013 strtte het Rana Plaza Building in Savar, Bangladesh in. Aan

Nadere informatie

2014-2015. Trainingsinformatieblad nr. 20_A. Coöperatie Baronije UA

2014-2015. Trainingsinformatieblad nr. 20_A. Coöperatie Baronije UA nr. 20_A Cöperatie Barnije UA 2014-2015 Cöperatie Barnije UA Edisnbaan 16a - 3439 MN NIEUWEGEIN Pstbus 1383-3430 BJ NIEUWEGEIN T: 030-214 80 34 (algemeen) F: 030-214 80 36 E: cntact@barnije.nl KVK: 30283429

Nadere informatie

Cursussen CJG. (samenwerking tussen De Meerpaal en het onderwijs in Dronten) Voortgezet Onderwijs

Cursussen CJG. (samenwerking tussen De Meerpaal en het onderwijs in Dronten) Voortgezet Onderwijs Cursussen CJG (samenwerking tussen De Meerpaal en het nderwijs in Drnten) Vrtgezet Onderwijs 1 Faalangst (vrtgezet nderwijs) Faalangsttraining is vr jngeren die gespannen zijn en (te) veel nadenken ver

Nadere informatie

Agressiemanagement. Management Consulting and Research Kapeldreef 60, 3001 Heverlee Tel. 016/29 83 11 Fax 016/29 83 19 Website http://www.mcr-bvba.

Agressiemanagement. Management Consulting and Research Kapeldreef 60, 3001 Heverlee Tel. 016/29 83 11 Fax 016/29 83 19 Website http://www.mcr-bvba. Agressiemanagement Bedrijven, rganisaties en schlen krijgen steeds vaker met agressie te maken. Wanneer je met mensen werkt, bestaat er immers de kans p cnflicten. Z n cnflict kan escaleren in bedreigingen,

Nadere informatie

Beleidsnotitie 2013-2016. 100, uw welzijns- en zorgnetwerk. Vastgesteld op 26 april 2013

Beleidsnotitie 2013-2016. 100, uw welzijns- en zorgnetwerk. Vastgesteld op 26 april 2013 Beleidsntitie 2013-2016 100, uw welzijns- en zrgnetwerk Vastgesteld p 26 april 2013 1 1 Inleiding Begin 2012 maakte 100, uw welzijns- en zrgnetwerk een drstart, na vier jaar nder de naam Zwel NN vanuit

Nadere informatie

Startnotitie Integraal veiligheidsbeleid (IVB) 2016-2020. Gemeente Tynaarlo

Startnotitie Integraal veiligheidsbeleid (IVB) 2016-2020. Gemeente Tynaarlo Startntitie Integraal veiligheidsbeleid (IVB) 2016-2020 Gemeente Tynaarl Team Leefmgeving - Veiligheid April 2015 INHOUDSOPGAVE Inhudspgave... 1 1. waarm... 2 2. wat... 3 2. wie... 4 3. he... 6 4. wanneer...

Nadere informatie

Godsdienstige stellingname collega

Godsdienstige stellingname collega Gdsdienstige stellingname cllega Je werkt p een penbare basisschl en hebt kinderen van verschillende natinaliteiten in je grep. Een van je cllega's draagt een hfddek. De kinderen uit haar grep scren ged

Nadere informatie

2014-2015. Trainingsinformatieblad nr. 17_A. Coöperatie Baronije UA

2014-2015. Trainingsinformatieblad nr. 17_A. Coöperatie Baronije UA nr. 17_A Cöperatie Barnije UA 2014-2015 Cöperatie Barnije UA Edisnbaan 16a - 3439 MN NIEUWEGEIN Pstbus 1383-3430 BJ NIEUWEGEIN T: 030-214 80 34 (algemeen) F: 030-214 80 36 E: cntact@barnije.nl KVK: 30283429

Nadere informatie

FAQ Innovatieve bedrijfsnetwerken versie 18 november 2015

FAQ Innovatieve bedrijfsnetwerken versie 18 november 2015 FAQ Innvatieve bedrijfsnetwerken versie 18 nvember 2015 Wanneer kan het IBN effectief van start gaan? De steun aan een innvatiecluster kan p zijn vregst starten p de eerste werkdag van de maand die vlgt

Nadere informatie

Checklist Veranderaanpak Inhoud en Proces

Checklist Veranderaanpak Inhoud en Proces list Veranderaanpak Inhud en Prces AdMva 2011 www.admva.nl www.arbcatalgusvvt.nl list Veranderaanpak Inhud en Prces www.arbcatalgusvvt.nl Clfn Sturen p Werkdrukbalans en Energie AdMva 2011 Erna van der

Nadere informatie

Beleidsplan 2012 Versie Februari 2012

Beleidsplan 2012 Versie Februari 2012 Beleidsplan 2012 Versie Februari 2012 Pagina 1 van 5 Beleidsplan 2012 Supprt t Cnnect Vraf Vr u ligt het beleidsplan van de Stichting SUPPORT TO CONNECT. Het plan mvat een verzicht van de delstellingen,

Nadere informatie

2015-2016. Trainingsinformatieblad nr. 18_A. Coöperatie Baronije UA

2015-2016. Trainingsinformatieblad nr. 18_A. Coöperatie Baronije UA nr. 18_A Cöperatie Barnije UA 2015-2016 Cöperatie Barnije UA Edisnbaan 16a - 3439 MN NIEUWEGEIN Pstbus 1383-3430 BJ NIEUWEGEIN T: 030-214 80 34 (algemeen) F: 030-214 80 36 E: cntact@barnije.nl KVK: 30283429

Nadere informatie

van de Hoge Raad voor Vrijwilligers

van de Hoge Raad voor Vrijwilligers Memrandum van de Hge Raad vr Vrijwilligers Nvember 2014 Memrandum van de Hge Raad vr Vrijwilligers Vrijwilligerswerk: brandend actueel In een veranderende maatschappij die een ecnmische crisis drmaakt,

Nadere informatie

Lokale subsidies voor energiebesparing en duurzame energie

Lokale subsidies voor energiebesparing en duurzame energie RETS RESpedia Lkale subsidie vr energieprjecten Ec Centre Wales Jake Hllyfield Lkale subsidies vr energiebesparing en duurzame energie Diverse lkale verheden in Wales hebben uiteenlpende maatregelen genmen

Nadere informatie

Begeleidende tekst bij de presentatie Ieder kind heeft recht op Gedifferentieerd RekenOnderwijs.

Begeleidende tekst bij de presentatie Ieder kind heeft recht op Gedifferentieerd RekenOnderwijs. Begeleidende tekst bij de presentatie Ieder kind heeft recht p Gedifferentieerd RekenOnderwijs. Dia 1 Opmerking vr de presentatr: in het geval u tijd te krt kmt, kunt u de blauwe tekst als ptineel beschuwen

Nadere informatie

D i e n s t v e r l e n i n g s d o c u m e n t

D i e n s t v e r l e n i n g s d o c u m e n t D i e n s t v e r l e n i n g s d c u m e n t Ons kantr hudt zich bezig met financiële dienstverlening en heeft zich gespecialiseerd in schade- en levensverzekeringen en is daarbij actief p de zakelijkeen

Nadere informatie

Projectplan Peel en MaasNet

Projectplan Peel en MaasNet Prjectplan Peel en MaasNet Prjectnaam : Peel en MaasNet Datum : 4 februari 2014 Opsteller : Stuurgrep Peel en MaasNet 1. Aanleiding In de gemeente Peel en Maas is er sprake van een greiende behefte aan

Nadere informatie

Kwartaalrapportage. Stichting Nieuwe Generatie Brasil. Tweede Kwartaal 2014

Kwartaalrapportage. Stichting Nieuwe Generatie Brasil. Tweede Kwartaal 2014 Kwartaalrapprtage Stichting Nieuwe Generatie Brasil Tweede Kwartaal 2014 Want ik had hnger en jullie gaven mij te eten, ik had drst en jullie gaven mij te drinken. Ik was een vreemdeling, en jullie namen

Nadere informatie

Veel gestelde vragen huurbeleid 18 oktober 2012

Veel gestelde vragen huurbeleid 18 oktober 2012 Veel gestelde vragen huurbeleid 18 ktber 2012 Algemeen: 1. Waarm kmt er een nieuw huurbeleid? Een aantal ntwikkelingen heeft ervr gezrgd dat wij ns huurbeleid hebben aangepast. Deze ntwikkelingen zijn:

Nadere informatie

Handleiding Handleiding Communicatie voor. Promotoren. Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling VLAANDEREN 2014-2020.

Handleiding Handleiding Communicatie voor. Promotoren. Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling VLAANDEREN 2014-2020. Handleiding Handleiding Cmmunicatie vr Prmtren Eurpees Fnds vr Reginale Ontwikkeling VLAANDEREN 2014-2020 1 Eurpese Unie Inhud 1 Inleiding... 1 2 De minimale cmmunicatieverplichtingen... 1 a) Weergave

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hoera? De rol van de OR bij de invoering van Het Nieuwe Werken

Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hoera? De rol van de OR bij de invoering van Het Nieuwe Werken Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hera? De rl van de OR bij de invering van Het Nieuwe Werken De kans is grt dat er in uw rganisatie al wrdt gesprken ver de invering van Het Nieuwe Werken. En z niet, dan

Nadere informatie

Mee kunnen doen in Hengelo

Mee kunnen doen in Hengelo Mee kunnen den in Hengel Wet Maatschappelijke Ondersteuning Burger en cliëntparticipatie Uitwerkingsntitie III Gemeente Hengel, juli 2006 Inhud 1 Inleiding... 3 2 Wat staat er in de WMO... 4 3 WMO platfrm

Nadere informatie

Reglement Geschillencommissie Wonen Zuid-Holland Zuid

Reglement Geschillencommissie Wonen Zuid-Holland Zuid Reglement Geschillencmmissie Wnen Zuid-Hlland Zuid DEFINITIES Artikel 1: Dit reglement verstaat nder: crpratie: de bij de Geschillencmmissie Wnen Zuid-Hlland zuid aangeslten rganisatie p wiens handelen

Nadere informatie

Training Faciliteren door middel van de moderatiemethode

Training Faciliteren door middel van de moderatiemethode samen beslist beter besluiten Training Faciliteren dr middel van de mderatiemethde Training Techniek Resultaat Tepasbaar. Dynamisch. Interactief. Visueel. Zelfdcumenterend. Overzichtelijk. Betrkkenheid.

Nadere informatie

Rapport. Bekend maakt bemind Onderzoek naar de bekendheid van en waardering voor het Expertisecentrum Veilige Publieke Taak

Rapport. Bekend maakt bemind Onderzoek naar de bekendheid van en waardering voor het Expertisecentrum Veilige Publieke Taak Rapprt Bekend maakt bemind Onderzek naar de bekendheid van en waardering vr het Expertisecentrum Veilige Publieke Taak Over het CAOP Het CAOP is hét kennis- en dienstencentrum p het gebied van arbeidszaken

Nadere informatie

Een cultureel plan voor Brussel, hoofdstad en laboratorium van Europa

Een cultureel plan voor Brussel, hoofdstad en laboratorium van Europa Een cultureel plan vr Brussel, hfdstad en labratrium van Eurpa 1. Visie Brussel is in vele pzichten een bijznder actieterrein p cultureel vlak. Dr de grte diversiteit aan culturen en talen kent deze stad

Nadere informatie

Inzet van vrijwilligers: kansen en grenzen

Inzet van vrijwilligers: kansen en grenzen Inzet van vrijwilligers: kansen en grenzen Situering Vrijwilligers zijn het cement van de samenleving. Vrijwilligerswerk is niet vrijblijvend. Vrijwilligerswerk is nbetaalbaar. Drie uitspraken die in vrijwilligerscampagnes

Nadere informatie

Handreiking functionerings- en beoordelingsgesprekken griffiers

Handreiking functionerings- en beoordelingsgesprekken griffiers Handreiking functinerings- en berdelingsgesprekken griffiers September 2014 Functineringsgesprek Als de griffier is aangesteld, is het verstandig m met elkaar te blijven reflecteren p het functineren.

Nadere informatie

Start duurzame inzetbaarheid

Start duurzame inzetbaarheid Start duurzame inzetbaarheid Een praktijkcasus Dr: Rlf Weijers, Pauline Miedema Hewel duurzame inzetbaarheid een veelbesprken thema is, blijft het lastig m het cncreet te maken en er handen aan veten aan

Nadere informatie

juli nieuwe hoofdstuk 3 CAR: Selecteren en aanleveren relevante lokale regelingen beloningsbeleid

juli nieuwe hoofdstuk 3 CAR: Selecteren en aanleveren relevante lokale regelingen beloningsbeleid Het sprbekje geeft inzicht in de activiteiten vr een zrgvuldige vergang nder vermelding van de peride waarin die stappen meten zijn gezet. Per activiteit is aangegeven wat wij hierin vr u kunnen betekenen.

Nadere informatie

Introductie MVO Prestatieladder

Introductie MVO Prestatieladder Intrductie De is een certificeerbare nrm vr Maatschappelijke Verantwrdelijkheid van Organisaties (MVO). De nrm is gemaakt vr rganisaties die hun eigen MVO ambities en perfrmance aantnbaar willen maken,

Nadere informatie

Handleiding. Het opstellen van een diaconaal beleidsplan

Handleiding. Het opstellen van een diaconaal beleidsplan Handleiding Het pstellen van een diacnaal beleidsplan Versie 1.0 Generale diacnale cmmissie Datum: augustus 2015 Generale diacnale cmmissie Vendelier 51-D 3905 PC VEENENDAAL Telefn (0318) 505541 Website:

Nadere informatie

Onze school gebruikt hierbij naast het SPCO veiligheidplan, in ieder geval de volgende hulpmiddelen:

Onze school gebruikt hierbij naast het SPCO veiligheidplan, in ieder geval de volgende hulpmiddelen: Graaf Jan van Mntfrtschl Beleid ter vrkming en/f regulering van pestgedrag 1. 1 Inleiding: Iedere schl heeft een veilig schlklimaat ndig. Op de Graaf Jan van Mntfrtschl zijn wij ns ervan bewust dat veiligheid

Nadere informatie

Functiefamilie: Directie

Functiefamilie: Directie Bijlage 3 bij Regeling ntwikkelen, functineren en berdelen (Cmpetenties per functieprfiel) Functiefamilie: Directie Cmpetentie: Netwerken De mate waarin de persn relaties en/f samenwerkingsverbanden binnen

Nadere informatie

Boschveld on Tour. Herijking Sociale Visie Boschveld 2015-2019

Boschveld on Tour. Herijking Sociale Visie Boschveld 2015-2019 Bschveld n Tur Herijking Sciale Visie Bschveld 2015-2019 Inleiding Vr u ligt het verslag van de herijking van de sciale visie van Bschveld vr de peride 2015 2019. In 2007 is de sciale visie van Bschveld

Nadere informatie

Vacature en procedure benoeming voorzitter landelijk bestuur Verantwoordelijke

Vacature en procedure benoeming voorzitter landelijk bestuur Verantwoordelijke Bijlage 6 Ledenraad 27 nvember 2014 Vrlegger Onderwerp Vacature en prcedure beneming vrzitter landelijk bestuur Verantwrdelijke Landelijk bestuur Aanleiding Er ntstaat een vacature vanwege het niet beschikbaar

Nadere informatie

Meerjarenplan 2015-2020

Meerjarenplan 2015-2020 Meerjarenplan 2015-2020 Clfn Meerjarenplan 2015 2020 Kenniscentrum Biplaire Strnissen Vastgesteld dr het bestuur van het Kenniscentrum Biplaire Strnissen in ktber 2015. Het Kenniscentrum Biplaire Strnissen

Nadere informatie

ARBOBELEIDSPLAN. voor de stichting PCBO BAARN SOEST

ARBOBELEIDSPLAN. voor de stichting PCBO BAARN SOEST ARBOBELEIDSPLAN vr de stichting PCBO BAARN SOEST Inhudspgave 1. Uitgangspunten Arbbeleid in essentie Preventieve zrg Arbdienst 2. Organisatie Arbcmmissie Arbcördinatr Bedrijfshulpverlening 3. Risic-inventarisatie

Nadere informatie

De voorzitter heet alle aanwezigen welkom en neemt kort de opzet van de vergadering door.

De voorzitter heet alle aanwezigen welkom en neemt kort de opzet van de vergadering door. VERSLAG Regivergadering regi 1, 2 & 3 zaalvetbal Sprthallen Zuid d.d. dnderdag 18 ktber 2012 Aanwezig: Districtsbestuur Jaap Verkrst, Gerrit Aafjes, Hans Buitenhuis en Henk Zeeman Arbeidsrganisatie Guus

Nadere informatie

TOEZICHTKADER ACCREDITATIESTELSEL HOGER ONDERWIJS. september 2014

TOEZICHTKADER ACCREDITATIESTELSEL HOGER ONDERWIJS. september 2014 TOEZICHTKADER ACCREDITATIESTELSEL HOGER ONDERWIJS september 2014 INHOUD Inleiding 4 1 Del en uitvering van het tezicht 5 1.1 Wat willen we bereiken? 5 1.2 Werkwijze 5 1.3 Waarderingskader 7 2 Relatie met

Nadere informatie

Geachte dijkgraven, secretarissendirecteur en hoofden communicatie,

Geachte dijkgraven, secretarissendirecteur en hoofden communicatie, Van: Albert Vermue [mailt:avermue@uvw.nl] Verznden: wensdag 9 juli 2014 14:02 Onderwerp: Verspreiding stukken klankbrdgrep 27 juni jl. Geachte dijkgraven, secretarissendirecteur en hfden cmmunicatie, Op

Nadere informatie

Transmuraal Programma Management

Transmuraal Programma Management Transmuraal Prgramma Management Een prpsitie van Vitha versie 1 Inhudspgave 1 Inleiding... 3 2 Transmurale behandelpraktijken... 3 2.1 Transmurale zrg nader gedefinieerd... 3 2.2 Transmurale zrg in de

Nadere informatie

BETER IN BEDRIJF. Voel je Beter in Bedrijf! Uw organisatie Beter in Bedrijf. Verzuimbegeleiding & Arboadvies

BETER IN BEDRIJF. Voel je Beter in Bedrijf! Uw organisatie Beter in Bedrijf. Verzuimbegeleiding & Arboadvies BETER IN BEDRIJF Vel je Beter in Bedrijf! Uw rganisatie Beter in Bedrijf Verzuimbegeleiding & Arbadvies Beter in Bedrijf levert, naast reguliere arbdienstverlening, vral maatwerk in verzuimbegeleiding

Nadere informatie

Eindejaarsrapportage. Onafhankelijke Raadsman afhandeling schadeclaims door aardbevingen als gevolg van gaswinning in Groningen

Eindejaarsrapportage. Onafhankelijke Raadsman afhandeling schadeclaims door aardbevingen als gevolg van gaswinning in Groningen Eindejaarsrapprtage Onafhankelijke Raadsman afhandeling schadeclaims dr aardbevingen als gevlg van gaswinning in Grningen Datum: december 2013 Inleiding Vr de afhandeling van individuele klachten ver lpende

Nadere informatie

Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. fh grningen bezekadres: Martinikerkhf 12 Aan Prvinciale Staten pstadres: Pstbus 610 9700 AP Grningen lïwywftgprgymc algêrnéen telefnnr: algerneen faxnr.: OSO 316 49 II OSO 316 49 33 Datum Briefnummer Zaaknummer

Nadere informatie

AGE Algemene Vergadering 2013 Declaratie 17 May 2013

AGE Algemene Vergadering 2013 Declaratie 17 May 2013 AGE Algemene Vergadering 2013 Declaratie 17 May 2013 De Eurpese Unie is p een cruciaal mment gekmen en nderzekt de hervrming van haar visie en haar bij vrrang belangrijkste dmeinen, in het licht van de

Nadere informatie

Protestantse Gemeente Appingedam Diaconie

Protestantse Gemeente Appingedam Diaconie Beleidsplan diacnie Prtestantse Gemeente Appingedam 2013 2016 Inleiding Vr u ligt het beleidsplan van de diacnie. Dit beleidsplan is nderdeel van het beleidsplan van de Prtestantse Gemeente Appingedam.

Nadere informatie

Algemene Leveringsvoorwaarden

Algemene Leveringsvoorwaarden Algemene Leveringsvrwaarden 1. Tepasselijkheid 1.1 Deze algemene vrwaarden zijn van tepassing p alle ffertes en alle vereenkmsten, en de uitvering daarvan, welke dr WaterWerk Training, Caching & Cnsultancy

Nadere informatie

Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) Winterswijk 2013-2018

Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) Winterswijk 2013-2018 Vr- en Vregschlse Educatie (VVE) Winterswijk 2013-2018 1. Inleiding Vr- en Vregschlse Educatie, als nderdeel van het bredere beleidsterrein nderwijsachterstandbeleid, wrdt sinds 2002 in Winterswijk vrmgegeven.

Nadere informatie

Infovergadering algemene offerteaanvraag 2012/10252

Infovergadering algemene offerteaanvraag 2012/10252 Infvergadering algemene fferteaanvraag 2012/10252 Onderwerp: een samenwerking realiseren p het vlak van strategie en creatie vr de cmmunicatie van de VDAB, m tt eenvrmigheid te kmen in de interne en externe

Nadere informatie

LOGBOEK van: klas: 1

LOGBOEK van: klas: 1 LOGBOEK van: klas: 1 Inhudspgave Inleiding en inhud van het lgbek Wat is de maatschappelijke stage? Delen van de maatschappelijke stage Waar de je maatschappelijke stage? Kaders waarbinnen de maatschappelijke

Nadere informatie

M A R I J E D E G R O O T G R O O T I N H R

M A R I J E D E G R O O T G R O O T I N H R Pauline Siebers Caching A A N M E L D I N G H E R F S T A C T I E 2 0 1 5 Dank vr je interesse in nze aanbieding! We willen startende ndernemers niet alleen fcus maar k slagkracht meegeven. Daarm wrdt

Nadere informatie