DIT IS EEN UITGAVE VERSPREID MET HET FINANCIEELE DAGBLAD. DE REDACTIE VAN HET FINANCIEELE DAGBLAD HEEFT GEEN BETROKKENHEID BIJ DEZE PRODUCTIE.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "DIT IS EEN UITGAVE VERSPREID MET HET FINANCIEELE DAGBLAD. DE REDACTIE VAN HET FINANCIEELE DAGBLAD HEEFT GEEN BETROKKENHEID BIJ DEZE PRODUCTIE."

Transcriptie

1 DIT IS EEN UITGAVE VERSPREID MET HET FINANCIEELE DAGBLAD. DE REDACTIE VAN HET FINANCIEELE DAGBLAD HEEFT GEEN BETROKKENHEID BIJ DEZE PRODUCTIE. BoardroomIT Information Management & connected enterprise jaarcongres-informationmanagement.nl connectedenterprise.nl it-executive.nl ictmedia.nl Connected enterprise is data-driven Dubbele editie! 22 en 23 april Jaarcongressen 1 uitgave Onderzoek: Big data schudt markten op 3 Prins Constantijn: Het zit vast aan de top 9 IoT laat bedrijven sneller groeien 19 Flinke schadepost door netwerkuitval 31 VUGHT - Money makes the world go round is een uitspraak die zeker door de lezer van het FD beaamd zal worden. Tegenwoordig kunnen we hetzelfde zeggen over data. De waarde van data en hoe je data inzet in bedrijfsprocessen staat centraal in dit nummer van Boardroom IT. Deze uitgave besteedt aandacht aan nog een tweede thema, Connected Enterprise. Daarbij draait het om samenwerking in ketens, ecosystemen, maar ook binnen de organisatie. Dit alles op een veilige manier en met behulp van moderne netwerken, clouddiensten, datacenters. Ogenschijnlijk twee verschillende onderwerpen, maar ze hebben alles met elkaar te maken. Lees verder op pagina 3 Nederlandse bedrijven traag met big data UTRECHT Nederlandse bedrijven zijn traag in de adoptie van big data in hun bedrijfsvoering, zo blijkt uit een onderzoek dat Capgemini heeft uitgevoerd in samenwerking met EMC Corporation. Een aantal innovatieve spelers uit de zware industrie en de detailhandel vormen de positieve uitzondering. Toch zijn de onderzoekers in hun rapport Big & Fast Data: The rise of Insights- Driven Business niet alleen maar negatief over het big data-klimaat in Nederland. Zo blijkt Nederland als big data-hub een zeer aantrekkelijke vestigingsplaats voor buitenlandse ondernemingen te zijn. Dit aantrekkelijke vestigingsklimaat is te danken aan goede juridische bescherming, een goede infrastructuur en aanwezigheid van technologische kennis en expertise. Lees verder op pagina 3 Information Management Informatieprofessional wordt gemangeld 4 Data jaagt innovatie aan 7 Hoe krijg je innovatie uit big data? 8 Informatiemanager heeft weinig slagkracht 10 Markten veroveren met slim datagebruik 11 IT-talent vertrekt uit Nederland 13 Privacy op orde 15 Connected Enterprise De mobiele trends 20 Applicaties sneller integreren in de cloud 23 M2M een must voor bedrijven 25 SDN smaakt naar meer 26 CIO neemt plaats aan de directietafel 27 Digital business grijpt diep in 29 De wereld van cloud is hybride 30

2

3 Door onze redactie Fotografie Roelof Pot Over deze uitgave 3 Redactioneel Data-driven en connected Door Rob Beijleveld De datagedreven organisatie, die op een gestructureerde en consistente manier data inzet om klanten en concurrentie beter te begrijpen en de eigen processen bij te sturen, is geen onbereikbaar ideaalbeeld meer. Er wordt aan gewerkt, bijvoorbeeld door een multinational als Philips. Ditzelfde geldt voor de connected enterprise, de organisatie die tot in de haarvaten verbonden is met medewerkers, partners en klanten. De connected enterprise is always on, met behulp van clouddiensten, moderne datacenters en snelle netwerken. Informatiebeveiliging speelt daarbij een belangrijke rol. Data-driven en Open to connect het zijn de thema s van de Jaarcongressen Information Management en Connected Enterprise, die ICT Media op 22 respectievelijk 23 april organiseert in Fort Voordorp te Groenekan. Ogenschijnlijk gaat het om twee verschillende onderwerpen, maar schijn bedriegt. Een uitstapje naar de biologie zal dat duidelijk maken. Al eeuwen weten we dat geld de motor van de economie is. Zeg maar het voedsel dat de organisatie dagelijks tot zich moet nemen. Maar hoe zou dit voedsel gevonden kunnen worden zonder informatie, zoals die via de zintuigen binnenkomt? In bedrijfstermen: informatie over klanten, over de concurrentie, over ontwikkelingen in de markt, over de eigen bedrijfsprocessen. Zintuigen bijvoorbeeld sensoren of applicaties zijn daarvoor niet voldoende. Data moet worden geordend, gecontroleerd op kwaliteit, op de juiste manier opgeslagen en gedeeld, liefst realtime. Dit alles is op zijn beurt niet mogelijk zonder goede connectivity, te vergelijken met het zenuwstelsel. Netwerken die data distribueren, naar de eigen afdelingen, maar ook naar de mobiele medewerker of klant Schaalbare en geconnecteerde datacenters Informatiebeveiliging die op orde is Clouddiensten die snel schakelen mogelijk maken Op 22 en 23 april bieden we een podium aan vernieuwers die de waarde van data en van connectivity onderschrijven en in de praktijk demonstreren. Data-driven en connected dat is de toekomst! Rob Beijleveld is CEO van ICT Media en organisator van de Jaarcongressen Information Management en Connected Enterprise. Vervolg van pagina 1, Nederlandse bedrijven traag met big data Big data gaat markten opschudden Zes op de tien grote bedrijven doen iets met big data UTRECHT De onderzoekers wilden inzicht verkrijgen in de behoefte van organisaties om big dataoplossingen te adopteren en in de vraag in hoeverre zij hiervoor klaar zijn. Hiervoor lieten zij FreshMinds meer dan duizend bestuurders en beslissers van bedrijven uit Noord- en Zuid-Amerika, Europa en Azië en het Pacifische gebied ondervragen. Tweederde van de bedrijven in Amerika, Azië en Europa (65 procent) erkent dat zij een minder goede concurrentiepositie riskeren als ze niet tijdig starten met de inbedding van big data analytics-oplossingen in hun bedrijfsvoering. Tweederde van de bedrijven in het onderzoek (64 procent) geeft aan dat big data de traditionele zakelijke grenzen verlegt en het voor nieuwe bedrijven eenvoudiger maakt om toe te treden tot bestaande markten. Meer dan een kwart (27 procent) zegt al concurrentie van nieuwe partijen te ervaren, terwijl 53 procent verwacht in de nabije toekomst concurrentie te krijgen van start-ups die big data hebben ingepast in hun bedrijfsvoering. Bijna zes van de tien ondervraagden geeft aan dat de data die een bedrijf bezit een zeer belangrijke component van de marktwaarde van het bedrijf vormt. Een minderheid van de bestuurders erkent dit onomwonden: 32 procent van hen wil de verantwoordelijkheid voor datamanagement in de hoogste bestuurslaag van het bedrijf beleggen. Achter op de concurrentie Informatie vormt de kern van elke beslissing die een bedrijf neemt. Organisaties zouden de mogelijkheden van big data volledig moeten omarmen, anders lopen ze het risico om achter te raken op de concurrentie, zegt John Brahim, leider van Capgemini s Insights & Data practice. Ons onderzoek wijst uit dat bepaalde bedrijven big data al inzetten om kostenreductie te realiseren en bestaande prestaties te verbeteren, terwijl andere bedrijven big data inzetten om het bedrijf in nieuwe markten te introduceren en daarmee nieuwe inkomstenbronnen aan te boren. Elk bedrijf zou hiervoor een pad moeten uitstippelen. Nieuwe businessmodellen in het digitale tijdperk worden gevoed door de explosieve toename en het gebruik van data, voegt Paul Maritz, CEO Pivotal van EMC Federation, daaraan toe. Bedrijven in alle sectoren zouden mogelijkheden moeten creëren om hieruit actiegericht inzicht te verkrijgen en dit in te bedden in hun activiteiten. De organisaties die deze ontwikkeling niet doormaken lopen het risico de slag te missen. Bedrijven zouden op korte termijn moeten investeren in werknemers, vaardigheden, tools en moderne platformen. AMSTERDAM - Ruim 90 procent van de bedrijven die gebruikmaken van big data, zegt tevreden te zijn met de resultaten en beschouwt big data als bijzonder belangrijk voor de digitale transformatie van hun bedrijf. Dat blijkt uit recent internationaal onderzoek van Accenture onder bijna verantwoordelijken met een C-functie op het gebied van onder andere technologie, data, analytics en marketing. Van de gescreende ondernemingen geeft meer dan 60 procent aan dat hun bedrijven een succesvolle implementatie van big data hebben afgerond, terwijl 36 procent zich nog helemaal niet met een big data-project heeft beziggehouden. Bedrijven behaalden aanzienlijke, concrete resultaten omdat ze door big data nieuwe inkomstenbronnen aanboorden. 63 procent verwacht dat big data in de komende vijf jaar vooral impact zal hebben op de relatie met klanten. Colofon: Hoofdredactie Arnoud van Gemeren Eindredactie Arnoud Lamboo, Ferry Waterkamp Medewerkers Chantal Burink, Hans Lamboo, Felix Speulman, Hotze Zijlstra Fotografie Mark van den Brink, Roelof Pot Vormgeving Sabine van Loon Drukwerk PRinterface Uitgever Rob Beijleveld, ICT Media BV Laan van Voorburg 1, 5261 LS, Vught, t , f , Sales & Business Development Director Bart de Vaan Manager Media Jeffrey Ploeg, ICT Media BV, Vught 2015

4 4 Informatiemanagement Door Hans Lamboo en Wilko Stronks Keynote van Gartners Frank Buytendijk op Jaarcongres Information Management Klem tussen twee werelden Frank Buytendijk AMSTERDAM De veranderende omstandigheden in economie en maatschappij zorgen voor veel hectiek in de wereld van informatietechnologie. Informatieprofessionals zien een stortvloed aan innovaties op zich afkomen. Informatie is voor al die ontwikkelingen de grondstof. Dat heeft grote impact. En stelt de informatieprofessionals voor een groot dilemma, constateert Frank Buytendijk, Gartner Research VP and Distinguished Analyst, in zijn keynote. Want het nieuwe is er, maar het oude verdwijnt niet. En het budget blijft gelijk, net als de resources. De informatieprofessional dreigt te worden gemangeld tussen twee parallelle werelden. Wat is wijsheid? In zijn keynote gaat hij op zoek naar antwoorden. Ownership of support? Buytendijk doet dat aan de hand van drie manifestaties van het dilemma, zoals hij het uitdrukt. De eerste is centralisatie versus decentralisatie. Omdat dat wat abstract klinkt, maakt hij het wat persoonlijker: We willen allemaal graag volledige greep hebben op ons eigen tuintje, maar zien dat krimpen. Intussen gaat al de helft van de IT-investeringen naar de business. Ga je dan je tuintje beschermen, of zoek je een nieuwe rol, namelijk ook anderen helpen hun tuin beter te managen? Oud of nieuw? Maar er zijn meer dilemma s. Aan de ene kant is er de vertrouwde zekerheid van vandaag, waar de IT er zijn weg kent, zegt Buytendijk. Maar de incrementele toegevoegde waarde van deze activiteiten neemt af. Moet je dan vol gaan voor de nieuwe digitale wereld met mooie innovatieve initiatieven? Veel van de benodigde technologieën hebben zich echter totaal nog niet bewezen. Je weet dus niet of het je carrière schaadt of juist goed doet. Wat te doen? Informatieprofessionals moeten leren omgaan met dilemma s Houden of delen? Tot slot hebben volgens Buytendijk veel managers hun carrière gebaseerd op het feit dat ze data kunnen filteren en voor zichzelf kunnen houden. Informatie kun je ruimhartig verzamelen, maar selectief delen. In de oude wereld, tenminste. Maar in het digitale tijdperk moet informatie zo breed mogelijk worden gedeeld. Daarmee is dus voor de gebruiker een belangrijk politiek instrument verdwenen. Hoe gaan we daar als professionals mee om? Filmacademie Deze drie vraagstukken behandelt Buytendijk uitvoerig aan de hand van een drietal korte films, professioneel gemaakt samen met de Amsterdamse Film Academie. De filmpjes zoomen in op de emotie. Centralisatie of decentralisatie gaat in feite over macht. Oud of nieuw over onzekerheid, en Houden of delen over angst. Hoe kun je die drie negatieve emoties ompolen? Van macht naar kracht? Van onzekerheid naar opportunity? Van angst naar groei? Geen gemakkelijk verhaal Wie een easy listening-presentatie verwacht en naar huis denkt te gaan met 7 handige tips voor 2015, komt bedrogen uit. Informatieprofessionals moeten leren omgaan met dilemma s, en zich niet laten verleiden tot een overhaaste keuze. Maar analyseren, wat toch ons vakgebied is, bevestigt en verdiept de dilemma s alleen maar. We hebben dus een andere toolkit nodig, die van de synthese. Daarmee gaan we spelen in de keynote, aldus Frank Buytendijk. Frank Buytendijk is een van de sprekers op Jaarcongres Information Management op 22 april 2015 in Fort Voordorp te Groenekan. Cloud transformeert boekhouding Wilko Stronks Inzicht in financiële data met predictive analytics BREUKELEN Een goed inzicht in alle financiële en bedrijfsdata is essentieel om een onderneming gezond te maken en te houden. Tot enkele jaren geleden lieten ondernemers de financiële zaken grotendeels door hun accountant afhandelen. Maar gedreven door automatisering is de relatie tussen ondernemers en hun accountant sterk aan het veranderen. Tegenwoordig kunnen ondernemers met behulp van softwareoplossingen de meeste boekhoudkundige taken, die voorheen de accountant afhandelde, zelf uitvoeren. De verwachtingen van de ondernemer richting zijn accountant liggen nu meer op het vlak van bedrijfsconsultancy en financiële prognoses. Bij automatisering van de boekhouding denkt men in eerste instantie aan digitaal factureren. De voorwaarden voor digitaal factureren, ofwel e-factureren, zijn door de wetgever zodanig aangepast dat het enige verschil met een papieren factuur de wijze van versturen is, via versus per post. Veelal wordt bij digitaal factureren gebruikgemaakt van optical character recognition (ocr)-software om gescande facturen en bonnen zo volledig mogelijk te herkennen en automatisch om te zetten in een journaalpost. Maar het kan nog sneller en gemakkelijker met een boekhoudsysteem in de cloud waarbij de ondernemer een eigen inbox tot zijn beschikking heeft. Ook digitale facturen van bijvoorbeeld leveranciers van de ondernemer kunnen hierin automatisch worden ingeboekt. Zo zijn de voordelen van elektronisch factureren talrijk: het is snel en de kosten zijn laag. En het belangrijkste: door een directe koppeling met het administratiesysteem wordt de kans op fouten geminimaliseerd. Realtime financiële cijfers en bedrijfsdata E-facturering is echter slechts een deel van de innovatieve online administratieve en accountancytoepassingen waarmee de boekhoudprocessen worden geautomatiseerd. Het is met name de cloud die voor een grote transformatie zorgt. Clouddiensten maken het verwerken van inkomende facturen voor zowel grote als kleinere bedrijven en hun accountants bereikbaar, omdat niet hoeft te worden geïnvesteerd in hard- en software. En doordat boekhoudtoepassingen met de cloud schaalbaar worden, hebben ondernemers altijd een oplossing op maat. De accountant is met een boekhoudpakket in de cloud in staat om het hele jaar door snel en realtime financiële cijfers en bedrijfsdata te genereren. Door deze te monitoren en hier met zijn kennis en ervaring waardevolle inzichten aan te ontlenen, kan een accountant in een vroeg stadium kansen en bedreigingen signaleren en de ondernemer proactief van advies voorzien. Zo kan de accountant samen met de ondernemer beter sturing geven aan de bedrijfsactiviteiten. Inzichten kunnen leiden tot nieuwe bedrijfseconomische vragen Inzicht Door verschillende koppelingen te maken, behoren ook het maken van prognoses, ofwel predictive analytics, en investeringsadviezen tot de mogelijkheden. Zo kunnen bijvoorbeeld seizoensgebonden patronen in de financiële data worden teruggevonden en relaties worden gelegd tussen bepaalde factoren die zich in de toekomst weer kunnen herhalen. Maar zulke inzichten kunnen ook weer leiden tot nieuwe bedrijfseconomische vragen, bijvoorbeeld over wat het beste moment is om investeringen te doen en nieuwe activiteiten te ontplooien of hoeveel belasting er wanneer moet worden betaald. Inzicht in financiële bedrijfsdata schept dus interessante mogelijkheden, maar ervan profiteren is in de praktijk iets waar ondernemers hulp bij kunnen gebruiken van hun accountant. Wilko Stronks is CEO van Reeleezee.

5 Door Jan Scholtes Data governance 5 The Decade of Discovery Belangrijke lessen voor het Nederlandse bedrijfsleven AMSTERDAM Op 22 april wordt in het Pathé Tuschinski in Amsterdam de documentaire The Decade of Discovery vertoond. De film laat de impact zien die de enorme explosie van elektronische informatie heeft op het rechtssysteem en op de slagvaardigheid van een overheid. The Decade of Discovery is een onmisbare film voor iedereen, maar in het bijzonder voor juridische, opsporings- en informatieprofessionals, aldus Jan Scholtes, CSO van ZyLAB en sponsor van de film. De recente affaire rondom Hillary Clintons maakt deze documentaire alleen maar relevanter. De Melkweg en het heelal smelten samen voordat wij handmatig alle s van en naar het Witte Huis kunnen openen en lezen. Deze vrij vertaalde quote van voormalig hoofd Litigation Support van de Amerikaanse Nationale Archieven (US- NARA), Jason Baron, vat mooi samen wat de enorme toename van data betekent voor de toegankelijkheid van informatie. Tegenwoordig moeten in rechtszaken de belangrijkste feiten uit computerrecords komen. Als we daar niet meer bij kunnen, is dat het einde van ons rechtssysteem. Van 32 miljoen naar ruim een miljard s in tien jaar Rode lijn in de documentaire vormt de omvang van de correspondentie van het Witte Huis die met een slordige 32 miljoen e- mails in de tijd van Clinton verzesvoudigde, en ten tijde van Bush en nu onder Obama naar verwachting het miljard ruimschoots gaat overschrijden. De documentaire beschrijft de zoektocht van overheidsjurist Jason Baron, naar een betere manier om te zoeken in die correspondentie van het Witte Huis. Aan de hand van verschillende spraakmakende rechtszaken laat de film zien hoe het Witte Huis haar miljoenen s uiteindelijk weer onder controle kreeg met behulp van de technologie van de Nederlandse softwareleverancier ZyLAB. De big data-problemen en oplossingen die in deze documentaire worden besproken, zijn niet alleen een probleem voor het Witte Huis, maar in potentie voor iedere overheidsinstelling en bedrijf ter wereld. De s van Hillary Clinton Hillary Clinton ligt momenteel zwaar onder vuur omdat zij haar persoonlijke adres gebruikte voor al haar zakelijke en privé verkeer in de jaren dat zij Amerika s minister van Buitenlandse Zaken was. Bij een politiek kopstuk roept dit uiteraard allereerst vragen op over de nationale veiligheid en de mate van transparantie die door de Amerikaanse overheid zo wordt benadrukt. Volgens de Amerikaanse wet is iedere vorm van correspondentie van en naar ambtenaren een overheidsdocument. En deze documenten moeten in een open en toegankelijke vorm bewaard blijven zodat ze te allen tijde kunnen worden bestudeerd door onderzoekscommissies, historici en journalisten. Bewaarplicht voor bedrijven Dezelfde bewaarplichten gelden voor bedrijven. Ook in Nederland stellen verschillende instanties, waaronder de belastingdienst, strenge retentie-eisen aan de administratie van een onderneming. Onder administratie vallen ook s en zelfs afspraken en agenda s die tegenwoordig worden gemaakt Ook in Nederland stellen verschillende instanties strenge retentie-eisen in Exchange. En let hierbij op: digitale correspondentie moet ook digitaal worden bewaard. Het beheren en archiveren van is echter geen gemakkelijke taak. Iedere zakelijke gebruiker gaat gebukt onder het volume van het hedendaagse verkeer. Alle goede intenties ten spijt, het blijft een uitdaging om de honderden s die we per week ontvangen, op een verantwoordelijke manier te beheren. Het beheren en archiveren van is geen gemakkelijke taak De noodzaak van geautomatiseerde archivering Veel bedrijven hebben daarom een managementbeleid dat gebaseerd is op maximale opslagquota s voor boxen. Van gebruikers wordt verwacht dat zij relevante s opslaan in een elektronisch archief, maar dat blijft vaak bij goede bedoelingen. Veel werknemers kopiëren hun s naar PST-bestanden om onder deze opslagquota s uit te komen. Al deze PST s komen gegarandeerd weer boven water als er problemen zijn. Deze zullen dan allemaal bekeken moeten worden en dat leidt tot vertragingen en onnodig hoge kosten. Ook het maken van back-ups is geen alternatief. Back-ups zijn heel slecht doorzoekbaar en worden in tegenstelling tot archieven niet geconverteerd naar een nieuw systeem. Een moderne archiveringsoplossing bewaart berichten, bestanden en ook Microsoft SharePoint-projecten aan de hand van de inhoud. Een zogenaamd filing plan houdt rekening met geldende bewaartermijnen. Zo wordt alleen relevante informatie bewaard. Duplicaten worden verwijderd en informatie kan zodra de daarvoor gestelde bewaartermijnen zijn verstreken, vernietigd worden. Kies hierbij voor opslag in een duurzaam, open format zoals XML om afhankelijkheid van een leverancier (vendor lock-in) te voorkomen en ook in de toekomst nog bij de data te kunnen. Voor meer informatie over The Decade of Discovery : Prof. dr. ir. Jan Scholtes is CSO van ZyLAB.

6

7 Door onze redactie Informatiemanagement 7 Een onderzoek onder IT-beslissers Data als aanjager van innovatie VUGHT Analyse van data is een aanjager geworden van innovatie in bedrijven, een ontwikkeling die kan leiden tot belangrijke verbeteringen van de resultaten van elke organisatie. Tijdschrift IT Management deed onderzoek onder Nederlandse CIO s en andere executives naar het benutten van data voor innovatie. Figuur 1. In welk bedrijfsproces of welke activiteit is uw organisatie al begonnen met initiatieven voor innovatie op basis van data? (Meerdere opties mogelijk) 50% 40% 30% Softwareleverancier Informatica gaf ICT Media, de uitgever van Tijdschrift IT Management, opdracht een onderzoek uit te voeren naar de vraag hoe innovatie op basis van data in Nederlandse organisaties op dit moment plaatsvindt. Van 142 IT-beslissers werden de reacties op 35 vragen over dit actuele thema opgetekend. De resultaten zijn interessant te noemen. Veel Nederlandse bedrijven blijken al met datagebaseerde innovatie te zijn begonnen en kunnen hun eerste ervaringen weergeven. Innovatie zit nog niet in de genen van de organisatie Het innovatieproces Een groot deel van de ondervraagden, bijna driekwart, stelt dat hun organisatie inmiddels is begonnen met innovatie op basis van data. Daarnaast stelt ongeveer 20 procent het van plan te zijn. Slechts een kleine zes procent geeft aan niet bezig te zijn met datagebaseerde innovatie en heeft daartoe ook geen plannen. Gevraagd naar de bedrijfsfuncties waar het grootste potentieel bestaat voor datagebaseerde innovatie, komen vrijwel alle bedrijfsfuncties aan bod. Maar Operations is een duidelijke uitschieter, die door bijna de helft van de ondervraagden wordt genoemd. Een groot aantal andere bedrijfsfuncties scoort tussen de 20 en de 40 procent, waarbij IT, finance, sales, marketing en klantenservice er licht bovenuit steken met meer dan 30 procent. Als vervolgens wordt gevraagd waar de organisatie al is begonnen met datagebaseerde innovatie, dan ontstaat er een iets ander beeld. Operations wordt nog steeds door bijna de helft genoemd, maar IT blijkt plotseling een Over het onderzoek ICT Media ondervroeg voor dit onderzoek 142 Nederlandse IT-beslissers. Deze groep was afkomstig uit een groot aantal branches. De grootste contingenten (ruim 9 procent) zijn werkzaam in de financiële dienstverlening en de industrie. Daarnaast scoorden de gezondheidszorg, IT-dienstverlening en de transportsector elk ruim 7 procent. Zakelijke dienstverlening en detailhandel waren met ruim 5 procent vertegenwoordigd. Een groot deel van de ondervraagden is werkzaam bij grote en middelgrote Nederlandse ondernemingen. Zo werkt ruim 80 procent van de groep bij een bedrijf met meer dan 50 miljoen euro omzet per jaar. Meer dan 30 procent geeft zelfs aan bij een bedrijf met een omzet van meer dan een miljard euro op de loonlijst te staan. bijna even aantrekkelijke bedrijfsfunctie om initiatieven in te ontwikkelen voor datagebaseerde innovatie. Alle andere bedrijfsfuncties scoren lager op daadwerkelijke activiteit dan bij de vraag waar het potentieel van innovatie kan liggen. Met andere woorden, de respondenten zien het belang wel, maar voegen de daad nog niet bij het woord. De motieven voor organisaties om met datagerelateerde initiatieven te beginnen, zijn sterk uiteenlopend. Verbeteren van de kwaliteit van de beslissingen en kostenreductie worden beide door meer dan de helft van de ondervraagden genoemd. Maar ook een klassiek big-datamotief als het zogenoemde 360 graden-beeld van de klant wordt vaak nagestreefd (ruim 40 procent). Andere motieven zijn het verhogen van de snelheid van beslissingen en het voldoen aan regelgeving. De financiering Zoals met alles, is ook bij innovatie de vraag hoe de financiering plaatsvindt. Ruim 60 procent van de ondervraagde IT-beslissers stelt dat deze plaatsvindt op basis van de businesscase die voor het project is opgesteld. Tegelijkertijd geeft ook meer dan de helft aan dat de financiering uit het reguliere budget van de afdeling of divisie komt. In een veel kleiner aantal komt de financiering uit het innovatiebudget van de hele organisatie. Je zou kunnen stellen dat innovatie hiermee nog niet in de genen van de organisatie zit. Innovatie komt voornamelijk op projectbasis tot stand. Anderzijds is tegen een gezonde businesscase weinig in te brengen. Voor veel organisaties zijn de eigen databases nog de bron van wijsheid De data Een belangrijk aspect van datagebaseerde innovatie betreft de herkomst van de data. Meer dan 94 procent van de respondenten geeft aan data uit de eigen databases van de organisatie te gebruiken. Daarnaast gebruikt tussen de 30 en 40 procent ook bronnen als documenten, informatie van het publieke internet, en data die uit sensoren afkomstig is. Minder vaak worden bronnen als beeld- en geluidsmedia, socialemedianetwerken en data afkomstig van machines genoemd. Big data mag dan een hype zijn, voor veel organisaties zijn de eigen databases, met hun gestructureerde data, nog de bron van wijsheid. Competenties en rollen Als organisaties analyses van data willen uitvoeren ten behoeve van innovatie, moeten er natuurlijk voldoende analisten beschikbaar 20% 10% 0 Figuur 2. Wat is de herkomst van data die voor innovatie wordt gebruikt? (Meerdere opties mogelijk) 0% 80% 60% 40% 20% 0 IT Media (geluid, beeld) Operations Documenten Distributie en logistiek Eigen databases/ data warehouse(s) Finance Publieke internet Sales Bezoek aan eigen site marketing Social media R&D (bijv. tbv simulaties) Sensoren zijn. De onderzochte organisaties blijken er gemiddeld twaalf in dienst te hebben. Toch stelt een flink deel van de respondenten, ruim 38 procent, dat hun organisatie op dit moment niet over voldoende analisten beschikt voor het uitvoeren van de benodigde analyses. Dik meer dan de helft verwacht daarom externe specialisten aan te moeten trekken die de rol van analist op zich zullen nemen. Voor het management van datagebaseerde innovatie is het interessant dat bijna 60 procent van de respondenten stelt dat de gebruikers van applicaties de eigenaren van de data zijn. Dit is van belang omdat bij de aanwending van data voor innovatiedoeleinden het voor de besluitvorming veel uitmaakt Machines Costumer service anders Inkoop Productontwikkeling (bijv. tbv social feedback) Figuur 3. Wie is de eigenaar van de data in uw organisatie? 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0 Governance, risk, compliance CIO Productie CDO (chief data officer) Supply chain Applicatiemanagers HR De gebruikers van de applicatie (vaak de business) anders Anders wie de eigenaar van de data is of wie als zodanig wordt gezien. Veel kleinere percentages tussen de 5 en 10 procent stellen dat de CIO of de applicatiemanagers de baas over de data zijn. Daartegenover wordt sterk verschillend gedacht over wie eindverantwoordelijk is voor datagebaseerde innovatie. Meer dan een kwart wijst hier naar het lijnmanagement, terwijl bijna evenveel respondenten wijzen naar de raad van bestuur en een iets kleiner aantal de CIO noemt. Daarnaast geeft een opvallend hoog percentage bijna 20 procent aan dat de eindverantwoordelijkheid voor innovatie op basis van data niet geregeld is.

8 8 Door Paul van der Linden Innovatie Progressives Snapshot Hoe krijg je innovatie uit big data? Van big data naar big idea Amsterdam Innovatie en big data worden vaak in dezelfde zin genoemd waarbij big data de rol vervult van Haarlemmerolie: een aantal druppels big data leidt tot opmerkelijke innovatie. Helaas werkt het in praktijk net iets anders. De vraag doet zich voor: hoe kom je van big data naar innovatie, ofwel big idea? Wie de berichtgeving over big data heeft bijgehouden weet dat er legio voorbeelden zijn waaruit blijkt dat big data nieuwe toepassingen mogelijk maakt. In Stockholm worden videodata en nummerplaatherkenning ingezet om rekeningrijden mogelijk te maken. Verzekeringsmaatschappijen zoals Progressive Insurance gebruiken car data (feitelijk rijgedrag) om te bepalen hoe risico vol iemand rijdt, en gebruiken dat om de premie van de verzekerde te bepalen. Progressive Klanten van Progressive kunnen via het Snapshot Program een elektronisch apparaat krijgen dat verbonden wordt met de on-board diagnostic port in de auto. Hard remmen, totaal aantal gereden kilometers en tijdstip worden hiermee gemeten. Op basis van deze informatie wordt gekeken of berijders in aanmerking komen voor een lagere autoverzekeringspremie (zie ook de afbeelding hierboven). Bijna 1,5 miljoen klanten hebben de afgelopen twee jaar hiervan gebruikgemaakt. Vorig jaar heeft Progressive de Snapshot Test Drive geïntroduceerd. Deze is bedoeld voor autobezitters die verzekerd zijn bij Progressives concurrenten. Met de Snapshot Test Drive kunnen ze dertig dagen lang het elektronisch apparaat gebruiken en zien ze wat ze aan premies zouden betalen als ze bij Progressive verzekerd waren geweest. Het idee om met Snapshot te werken is afkomstig uit de IT-afdeling van Progressive, waar sommige medewerkers ervaring hadden met vrachtvervoer, waar al gebruik wordt gemaakt van telemetrie om de presta- ties van individuele chauffeurs te evalueren. Ook hier kun je op basis van car data het rijgedrag evalueren, en in dit geval koppelen aan de verzekeringspremie. Telefonica Smart Steps Smart Steps is een gezamenlijk initiatief van Telefonica Dynamic Insights en GfK waarin realtime inzicht wordt geboden in het gedrag van mensen. Het gaat er dan om waar mensen naartoe lopen, waar ze vandaan komen en hoe lang ze ergens blijven staan. Deze informatie is van belang voor bijvoorbeeld retailers die inzicht willen hebben in klantstromen zodat ze een optimale vestigingsplaats kunnen bepalen. Op basis van tijdstippen van klantstromen kunnen winkeltijden worden bepaald. Store-performance kan in realtime worden vergeleken met andere stores op verschillende locaties. Zelfs profielen van de stroom mensen die voorbijkomt, kunnen getoond worden en hoe die veranderen in de loop van de dag, week en maand. Smart Step is een platform waarop door de combinatie van locatiedata van Telefonica en marktdata van GfK (geaggregeerd en geanonimiseerd) een hele rits relevante inzichten kan worden geboden. Structurele innovatie De voorbeelden van Progressive Insurance (Snapshot) en Telefonica en GfK (Smart Steps) zijn innovatieve toepassingen die de vraag oproepen hoe je kansen signaleert, hoe je het potentieel van data benut, en hoe je überhaupt innovatie organiseert. Feit is dat de meeste innovaties voortbouwen op zaken die al bestaan. Dat betekent ook dat een meer structurele aanpak van innovatie mogelijk is. Kijkend naar wat de meeste innovatieve bedrijven doen, kunnen de volgende fasen worden onderscheiden: 1. Start bij de business (niet bij de data). 2. Multidisciplinaire aanpak. 3. Act fast and close the loop. 4. Nieuwe en betere vragen (do it again). Deze stappen zullen in het vervolg van dit artikel verder worden uitgewerkt. Big data leidt niet automatisch tot innovatie... Startpunt is business, niet data Door alle nadruk die wordt gelegd op data is dit ook meteen de grootste valkuil. Data is niet het startpunt. Het is niet de eerste stap in het innovatieproces, het is stap twee. Nu data in overvloed aanwezig is, en de technologie om de data te bewerken betaalbaar is, is het nieuwe goud het stellen van de juiste vraag (big idea). Wat zijn de belangrijke vragen waarvan het antwoord je in staat stelt om je te onderscheiden van de rest? Als je dat helder hebt en je volledig begrijpt waarom dat de moeite waard is, snap je ook welke data daarvoor nodig is. Multidisciplinaire aanpak Als het stellen van de juiste vraag het nieuwe goud is, ligt het voor de hand om dat binnen de organisatie een plaats te geven. Steeds meer organisaties beschikken over een Center of Analytics; een multidisciplinair team dat frequent bijeenkomt om te bepalen waarmee de organisatie bezig zou moeten zijn. Behalve met het stellen van nieuwe vragen zijn ze ook bezig met het evalueren van de resultaten van eerdere, geïmplementeerde vraagstellingen. Het multidisciplinaire karakter is hierbij van groot belang. Behalve uit allerlei experts (data, technologie, business, juridische zaken, HRM) is er ook plaats voor personen die geen expert zijn, maar wel de logische vragen kunnen stellen die de experts al lang vergeten zijn. Act fast and close the loop Businessvragen die interessant genoeg worden bevonden, volgen allemaal hetzelfde traject. De gedefinieerde vraag bepaalt de data die in scope is. Deze data moet beschikbaar zijn dan wel komen en hiervoor geldt dat ze fit for purpose moet zijn. Fit for purpose betekent: goed genoeg voor de toepassing waarvoor het bedoeld is. Als dat het geval is, kan vervolgens analytics op de data worden toegepast, leidend tot inzichten. Na evaluatie van de gegenereerde inzichten worden acties bepaald en ondernomen, en worden de resultaten daarvan gemeten en afgezet tegen de verwachte resultaten. Als de resultaten tegenvallen of heel anders zijn dan verwacht, is de kans groot dat dit leidt tot weer nieuwe of aangescherpte vragen. Daarmee is de cirkel rond. Conclusie Big data leidt niet automatisch tot innovatie, net zomin als de beschikbaarheid van Word leidt tot het schrijven van een bestseller. De missing link tussen big data en innovatie is big idea: het vermogen om de juiste vraag te stellen. Dat is de toepassing die organisaties helpt om de concurrentie op achterstand te zetten. Innovatie met big data start met het vaststellen van de juiste vraag, het snel implementeren daarvan en evalueren van de resultaten. Hiermee komt het weer uit bij het startpunt: wat zijn nieuwe en/of betere vragen die vervolgens kunnen worden opgepakt?... net zomin als de beschikbaarheid van Word tot een bestseller leidt Paul van der Linden Accenture.com) is Principal Manager Business Intelligence en Analytics bij Accenture Digital Thought Leadership & Innovation.

9 Door Hotze Zijlstra Fotografie Mark van den Brink Interview 9 Constantijn van Oranje-Nassau, Special Advisor EC Het zit vooral vast aan de top AMSTERDAM - De digitale revolutie heeft enorme impact op maatschappij, economie en organisaties. Technologie wordt steeds meer de drijver van innovatie, concurrentiekracht, efficiëntie, en productiviteit. Tegelijkertijd verdwijnen sectoren, gaan er banen verloren en veranderen de bestuurlijke verhoudingen. Dat vraagt veel van commissarissen, zo stelt Prins Constantijn van Oranje-Nassau, speciaal adviseur van de Europese Commissie en zelf toezichthouder. De bedrijfstop lijkt ten aanzien van digitale ontwikkelingen eerder reactief dan proactief. Is het uitvoerende management wel voldoende toegerust om richting te geven binnen de digitaliserende context? Technologie komt binnen organisaties steeds meer centraal te staan. Niet zozeer ten aanzien van het organiseren van processen, maar echt vanuit de strategie. Denk aan het slim gebruiken van data en nieuwe technologische mogelijkheden. Gebeurt dat wel voldoende? De omarming van technologie komt toch vooral bottomup: consumerization, start-ups, slimme individuen? Er zijn inderdaad organisaties die niets doen en je hebt er die er actief werk van maken. Maar steeds meer bedrijven zijn digitaal geboren. In bijna alle sectoren zie je nieuwkomers die heel disruptief zijn. Traditionele partijen worden uitgedaagd om daar adequaat op in te spelen en dat lukt lang niet altijd. Dat geldt overigens ook voor technologiebedrijven zelf; telco s hebben het moeilijk met innovaties als VoIP, WhatsApp en concurrentie van de over the tops. Zelfs voor technologiereuzen als Nokia en Microsoft blijkt het moeilijk de concurrentie voor te blijven. Het is dus geen race van ICT tegen niet-ict, er komen mede dankzij technologie nieuwe manieren om organisaties te runnen. De veranderingen hebben dus veeleer te maken met de bedrijfscultuur dan dat het puur gaat om het invoeren van ICT. Prins Constantijn van Oranje-Nassau: Technologie komt binnen organisaties steeds meer centraal te staan. Niet zozeer ten aanzien van het organiseren van processen, maar echt vanuit de strategie. Wie van de bestuurders zou binnen het digitale domein het voortouw moeten nemen? De CEO, CFO, een nieuw type breder georiënteerde CIO? Om welke competenties draait het? Misschien gaat de HR-verantwoordelijke de kar wel trekken. Het draait immers om jong talent, dat doorgaans een beter idee heeft van wat er allemaal speelt dan het bestuur. Het zit vooral vast in de top de laag eronder is veelal beter bij de ontwikkelingen aangehaakt. Die mensen zou je meer de ruimte moeten geven. Ik geloof niet dat de CIO of CTO per definitie de leiding moet hebben. Het hangt van hun taakopdracht af en aan wie ze rapporteren. Zijn ze vooral gericht op het beheren van de systemen, of kunnen ze mede de strategie bepalen? Rapporteren ze aan de CFO of de CEO? Hoeveel ruimte CIO s en CTO s krijgen om te kunnen vernieuwen hangt in grote mate af van de visie van de CEO op het strategische belang van technologie. Dat maakt de governance van de organisatie wel een stuk lastiger. In plaats van een strakke top-downbesturing zet je de deur open voor zaken die van onderop naar boven komen. En daar moet je als toezichthouder dan toezicht op houden Het wordt er inderdaad niet eenvoudiger op. Naast veranderende interne structuren zie je ook nog eens dat bedrijven andere relaties aangaan met derde partijen: partners, start-ups, noem maar op. Het is een uitdaging om dat allemaal te beheren en hier adequaat toezicht op te houden. Je zult als organisatie meer op principes moeten sturen en zorgen dat de processen goed zijn ingericht. Vanuit het toezicht moet je wel een goed begrip hebben van wat ICT is, hoe je het gebruikt en wat de uitdagingen en risico s zijn. Misschien gaat de HR-verantwoordelijke de kar wel trekken Ligt de nadruk daarbij op de risico s of op de kansen? Op succes word je als toezichthouder meestal niet afgerekend, het gaat meestal om de dingen die je fout hebt gedaan; heb je ze zien aankomen of maatregelen genomen om het te voorkomen? De risico s moet je dus sowieso kennen. Er is overigens nog een middencategorie: goed weten wat de bedreigingen zijn in de zin van opkomende markten, nieuwe spelers en verstorende technologieën. Als bank kun je niet langer volstaan met een focus op andere banken, want ineens komen er een Binck en een Adyen die werken volgens een nieuw digitaal model. Daarnaast zijn de kansen natuurlijk belangrijk. Hoe kun je effectiever met data en technologie omgaan? En wat betekent dit voor de cultuur en structuur van je organisatie? Dat betekent dat er voor veel toezichthouders nog veel te leren valt. Klopt. Wat je kunt doen is mensen trainingen laten volgen. Je kunt ook meer toezichthouders inzetten die ervaring hebben binnen het digitale domein. Zelf probeer ik als commissaris de juiste vragen te stellen over de inrichting van risicobeperkende maatregelen. Schatten we de bedreigingen goed in en zijn de procedures op orde? Zijn we wel gecertificeerd? Toch is het heel lastig om volledig inzicht te krijgen in alle risico s die de organisatie loopt. Je bent als toezichthouder immers afhankelijk van de informatie die de directie of raad van bestuur verschaft. En als die RvB het zelf niet helemaal doorziet, wat kun je dan vanuit het toezicht nog doen? Vraagt toezicht misschien om toezicht op toezicht, waarbij je zaken op Europees niveau inregelt met richtlijnen en raamwerken? Daarin kan bijvoorbeeld worden bepaald waar toezichthouders zoal aan moeten voldoen. Toezicht op toezicht is net zoiets als het coördineren van coördinatoren. Dat lijkt me heel onwenselijk. Iemand is toezichthouder omdat dat zijn of haar verantwoordelijkheid is. Als je daar dan weer toezicht op moet houden, kom je terecht in een onontwarbare kluwen, met alle negatieve gevolgen voor groei en innovatie van dien. Je moet niet teveel nadruk leggen op toezicht, maar je focussen op de uitvoerende kracht van de onderneming. Je zou eventueel aan richtlijnen kunnen denken, maar dat hoeft niet op Europees niveau. Het belang is zo evident dat je dat ook landelijk of binnen het bedrijf zelf kunt regelen. Wel kan op Europees niveau inzichtelijk gemaakt worden wat er in andere landen gebeurt, bijvoorbeeld de uitwisseling van kennis en praktijkervaringen. Welke andere ontwikkelingen zullen in de nabije toekomst van invloed zijn op de governance en de rol van de toezichthouder? Accountants hebben het als beroepsgroep moeilijk, omdat het voor hen vaak lastig is om de juiste en volledige bedrijfsinformatie te achterhalen. Intussen komt online steeds Je zult als organisatie meer op principes moeten sturen meer open bedrijfsinformatie beschikbaar. Door deze te aggregeren en te analyseren kan de traditionele cijfermatige informatie worden verrijkt, waardoor accountants hun controlerende taken beter kunnen uitvoeren. Daarnaast kunnen zij zich richten op hoe bedrijven omgaan met datastromen, en in hoeverre ze hun beveiliging op orde hebben. Mogelijk dat dit soort nieuwe accountancydiensten het toezicht op technologierisico s kunnen verbeteren.

10 10 Onderzoek Door Felix Speulman Onderzoek Coleman Parkes: Informatiemanager heeft weinig slagkracht SCHIPHOL-RIJK Directies begrijpen de rol en functie van hun informatiemanager niet, terwijl deze de informatiebehoeften van eindgebruikers vaak niet kent. Daardoor blijft veel meerwaarde van informatie onbenut. Onderzoek van Coleman Parkes in opdracht van Iron Mountain duidt hierop. Informatie is de levensader van het bedrijf, maar de informatiemanager weet de mogelijkheden met die informatie niet over te dragen en te operationaliseren. En in de meeste gevallen is het hem of haar zelf onduidelijk wat de informatiebehoefte van de collega s op de afdelingen op hun beurt is. De informatiemanager kan leiderschap tonen met verbeterde adviesvaardigheden en aangescherpte dienstverlening. Informatiemanagers onbegrepen Optimaal benutten van informatie is voor veel bedrijven prioriteit, maar het grootste deel van de ondernemingen slaagt daar niet in. Slechts vier procent van de ondervraagde Nederlandse directies heeft er het volste vertrouwen in dat hun bedrijf de maximale De behoefte en het vertrouwen zijn er waarde uit de beschikbare informatie weet te putten. En slechts zeven procent van de Nederlandse managers zegt volledig te begrijpen wat hun informatiemanagers doen. Eenvijfde (22 procent) van de Nederlandse informatiemanagers kent de informatiebehoefte van het management en in acht van de tien gevallen is het informatiemanagers zelf onduidelijk wat de informatiebehoefte is van de collega s op afdelingen als marketing, productie en financiën. Sprong voorwaarts Het gebrek aan kennis en begrip blijkt ook uit onderzoek van de Economist Intelligence Unit (EIU). Zo geeft slechts 27 procent van de bedrijven aan dat medewerkers daadwerkelijk toegang hebben tot de gegevens die ze nodig hebben en geeft 42 procent aan dat de toegang tot die gegevens omslachtig is. Een goede adviseur doet het kennisniveau van zijn klant stijgen. De informatiemanager kan ons inziens een snelle sprong voorwaarts maken door leiderschap te tonen met verbeterde adviesvaardigheden en aangescherpte dienstverlening. Hij of zij moet de obstakels slechten zodat informatie daadwerkelijk wordt geïntegreerd in de bedrijfsprocessen, zegt Jeroen Strik van Iron Mountain. Goed uitvragen, een helder aanbod formuleren misschien in de vorm van een dienstencatalogus en de directie adviseren over de mogelijkheden en de voorwaarden daartoe. Het is een kwestie van inzicht in de eigen rol en het functioneren van de afdeling. We hebben al goede resultaten gezien als dit besef handen en voeten krijgt. Uit ons onderzoek blijkt ook dat 82 procent van de Nederlandse informatiemanagers er vertrouwen in heeft dat zij de waarde van informatie kunnen maximaliseren. De behoefte en het vertrouwen zijn er. Dan kunnen een beter inzicht en een sprong voorwaarts een groot verschil uitmaken. Over het onderzoek Coleman Parkes heeft in opdracht van Iron Mountain zakelijke beslissers en informatiemanagers van 900 organisaties ondervraagd, waaronder 150 Nederlandse bedrijven.

11 Door Marcel Schenk Realtime beslisinformatie 11 Masterdata-management: Onmisbare basis voor de data-gedreven organisatie AMSTERDAM Data wordt steeds intensiever gebruikt, maar in veel bedrijven is die data allesbehalve op orde. Terwijl we weten dat data-gedreven bedrijven als Google, Apple en Bol.com juist door hun slimme gebruik van data steeds meer markten kunnen overnemen, wordt datamanagement binnen traditionele organisaties vaak nog reactief belegd. Vast zitten aan legacy-systemen is een vaak geziene oorzaak. Hoogste tijd om de basis op orde te krijgen. Hoe zorg je voor goed masterdata-management? De basis van data-gedreven werken ligt besloten in twee zaken. Ten eerste, werken met eenduidige systemen en bij voorkeur zo min mogelijk overlap van systemen door rationalisatie van het systeemlandschap. Ten tweede, werken met kloppende inhoud van die systemen; de masterdata. Vooral dat laatste krijgt ondanks het toenemende belang nog maar weinig aandacht. Onterecht, aangezien ondermaatse datakwaliteit de bedrijfsvoering op vele plekken verstoort, met grote financiële gevolgen. Volgens onderzoek door Harvard kost het met foutieve Ondermaatse datakwaliteit verstoort de bedrijfsvoering op vele plekken, met grote financiële gevolgen data tien keer zoveel inspanning om een activiteit af te ronden dan met correcte data. De consequentie hiervan is enorm: 3 procent foutieve data binnen een bedrijf betekent een stijging van 30 procent van de kosten. Op basis van diverse onderzoeken en onze eigen ervaring kunnen we stellen dat in de praktijk de data van organisaties een foutmarge heeft tussen de 10 en 25 procent. De impact op de operationele kosten spreekt voor zich. Stel daarom vast welke datakwaliteit nodig is voor de bedrijfsvoering en kijk daarbij naar passende marges. Hoe compleet moeten klantgegevens zijn? Wordt bijvoorbeeld alle informatie die nodig is om de kredietwaardigheid goed te kunnen beoordelen ook daadwerkelijk vastgelegd? In het eerste deel van het proces zitten de discussies die ervoor zorgen dat de daadwerkelijke uitvoering van rationalisatie gemakkelijker verloopt. Via gestructureerde workshops is het mogelijk om de datakwaliteitseisen en daarmee het fundament helder te krijgen. Organisatiebrede bewustwording Een misvatting is dat datakwaliteit een ITaangelegenheid is. De belangrijkste vraag bij het vaststellen van de gewenste datakwaliteit is in hoeverre het de performance van de organisatie beïnvloedt. Kwaliteit van data heeft direct impact op het operationele proces, het kostenniveau, de wijze waarop klanten de dienstverlening beleven en de Marcel Schenk kwaliteit van de managementinformatie. Dat maakt datakwaliteit een business-aangelegenheid; IT heeft hierbij een faciliterende rol. De business kent waarde toe aan gegevens. Vrijwel iedere afdeling levert ook input voor de juiste masterdata. Denk aan Sales, Procurement, HR en Finance. Datamanagement op orde brengen is dan ook Pon Power & Equipment wilde alle data van haar internationale operating companies migreren naar één centraal ERP-systeem. De data stond namelijk verdeeld over meer dan tweehonderd deelsystemen. De migratie moest uitgevoerd worden inclusief validatie en schoning van alle gegevens, waarbij de volledigheid en juistheid wordt aangetoond middels een end-to-end audit trail. Na vooronderzoek naar de mogelijkheden en de impact van de datamigratie, is de conversiestrategie vastgesteld en een plan van aanpak opgesteld. Daarbij zijn alle business requirements omgezet naar functionele en technische beschrijvingen die als input dienden bij het opstellen van de validatie- en mappingregels. Deze zijn vervolgens geconfigureerd in Finavista s PLC Toolbox. Ruim 1 miljoen records zijn op deze wijze succesvol geschoond en gemigreerd naar het doelsysteem. Dit alles met volledige financiële aansluiting inclusief vastlegging van de migratiehistorie en een end-to-end een organisatie- en gedragsverandering: het is nodig mensen ervan bewust te maken dat zij invloed hebben op het eindresultaat, door inzichtelijk te maken wat de consequenties zijn van onjuiste datavastlegging. Datamanagement vraagt om organisatiebrede bewustwording en maakt sponsoring vanuit de hoofddirectie cruciaal voor succes. Te vaak ontbreekt het hieraan en lopen projecten vast. De praktijk laat ook zien dat datamanagement wordt onderschat en er te haastig wordt gewerkt. Vooral de genoemde vaststelling van de juiste datakwaliteitseisen schiet er daardoor bij in. Wanneer je dat helder hebt, kun je de kwaliteit meten en structureel verbeteren. 3 procent foutieve data betekent een kostenstijging van 30 procent Complexiteit wegnemen Zijn voorgaande stappen gelukt, dan is het de kwestie een nulmeting te maken, datasets te isoleren, op te schonen en weer in het proces te brengen (zie voorbeeld in kader). Dat maakt het mogelijk om de bestaande operatie door te laten lopen. Het in delen behandelen van de data haalt ook de complexiteit uit een rationalisatieproject. Bijvoorbeeld bij consolidatie van meerdere bedrijven of bedrijfsonderdelen; een uitgelezen moment voor data- en systeemstructurering. Het komt meer dan eens voor dat tientallen systemen teruggebracht dienen te worden naar één centraal systeem. Met ontdubbelde gegevens, een schone set, kan er in een nieuwe omgeving een frisse start worden gemaakt. Belangrijk daarbij op te merken is dat datamanagement een continu proces is. Schoon je slechts eenmalig op, dan kun je na een jaar weer opnieuw beginnen. Marcel Schenk is Managing Director van Finavista Pon: uitfasering 200 deelsystemen en verbetering datakwaliteit audit trail, die is goedgekeurd door KPMG. Het resultaat is een sterke verlaging van de beheer- en onderhoudskosten als gevolg van uitfasering van de deelsystemen. Ook is de operationele efficiëntie en kwaliteit van managementinformatie verbeterd door de structurele verbetering van de datakwaliteit. Aansluitend zijn er datamanagementprocessen geïmplementeerd, die borgen dat de datakwaliteit op het gewenste niveau blijft. (bron: Supply Chain Magazine)

12

13 Door Guus de Mari, Marianne Faro, Felix Speulman Kennisdeling 13 War-for-Talent Educatie als wapen voor succes Guus de Mari HOUTEN Menig organisatie weet haar vacatures voor jonge technici en IT ers niet in te vullen; webprogrammeurs zijn bijvoorbeeld schaars. De eerste signalen van de War-for-Talent zijn inmiddels zichtbaar. De Europese Commissie roept om meer IT ers en om een grotere mobiliteit van IT ers in Europa. Statistieken tonen namelijk aan dat we over een aantal jaren een enorm arbeidstekort hebben. De werkenden zullen onvoldoende of onvolledig geschoold zijn. Universiteiten kampen ondertussen met een tekort aan studenten in bètarichtingen, waaronder de IT-opleidingen. Een derde van alle masterstudenten komt uit het buitenland. Afstudeerders en promovendi keren na hun studie terug naar hun geboorteland. Daardoor is hun talent niet beschikbaar voor Nederlandse bedrijven, tenzij we de arbeidsmobiliteit vergroten. Competentie-mismatch Een kijkje op Jobbird onlangs leerde dat ruim drie keer zoveel Java-ontwikkelaars als IT-adviseurs werd gevraagd. Kennelijk is er een competentie-mismatch tussen de uitstroom van hbo s en universiteiten en de vraag op de arbeidsmarkt. De Europese Commissie heeft onlangs onderzoek laten doen naar de benodigde e- Skills. Daaruit blijkt dat er de komende jaren vooral behoefte is aan IT-managers, business architecten en analisten (zie afbeelding), terwijl de vraag naar IT ers op technisch operationeel niveau afneemt. De algemene Management, business architecture and analysis ICT practioners - professional level -16,8% -11,8% -3,9% Total groei in arbeidsplaatsen is echter bijna 10 procent, zelfs in de meest behoudende scenario s. Kernvraag voor de komende tijd is hoe ondernemingen het schaarse talent vast kunnen houden, terwijl het talent juist vrijheid wil. Investeren in leren Met de eerste tekenen dat de economie zich herstelt en bedrijven weer gaan investeren in nieuwe diensten en producten, zal ook het 3,7% De vraag naar e-skills in Europa ICT practitioners - associate/technician level 3,2% 1,8% 8,5% 15,5% 15,9% 10,1% 9,3% 44,2% opleidingsbudget bij de bedrijven kunnen groeien. Kúnnen groeien, want bedrijven houden vaak nog een tijdje de hand op de knip en investeren weinig in mensen. Uit budgettaire overwegingen blijft training on the job de standaard en kan er geen aandacht worden geschonken aan de overige opleidingsbehoeften van medewerkers. In de praktijk betekent dit een interne focus met weinig zicht op de kennis van buiten. En dat in een tijdsgewricht waarin de behoefte aan goed opgeleid personeel zal groeien en de vraag naar mensen die de relatie tussen business en IT begrijpen enorm wordt. De ondersteunende maatregelen van de overheid ten spijt, zal het regulier onderwijs te laat goed geschoolde mensen kunnen afleveren. Bovendien is de instroom nog te laag: de IT-opleidingen dienen eerst populairder te worden waarna het nog minstens vier jaar duurt voordat studenten op de arbeidsmarkt komen. Het tij keren Ondernemende bedrijven zullen het zelf moeten gaan doen. Op de uitstroom van de universiteiten wachten, duurt te lang. Investeren in mensen kost geld, maar minder dan gedacht. Met huidige inzichten, als 70:20:10, e-learning en action learning, kunnen ontwikkelprogramma s effectief worden ingezet om bedrijfsdoelstellingen te realiseren. Dan worden niet alleen de opleidingsbudgetten aangesproken, maar staat het onderwerp op de strategische agenda als een van de enablers om groei te realiseren. Als het talent niet voor handen ligt, kan het gevormd worden. Het tij kan gekeerd worden met ontwikkelprogramma s passend bij de strategie, met ontwikkelprogramma s die passen bij de werknemer nieuwe stijl, met ontwikkelprogramma s die impact hebben en waarde toevoegen. Guus de Mari is directeur van Anderson MacGyver Academy en verbonden aan Antwerp Management School. Big data in het datacenter Onderzoek PwC: Nederlandse organisaties slordig met persoonsgegevens SON De evolutie naar de cloud brengt een nieuw vakgebied in het datacenter: Analytics. We zullen moeten gaan grasduinen in grote hoeveelheden data willen we onze clouddiensten kunnen besturen ten aanzien van elasticiteit, consumptie en beveiliging. In een cloudsituatie wordt er op basis van een catalogus besteld: het is een consumptiemodel. Zaak is om deze consumptie in grip te houden, items die niet gebruikt worden af te bestellen. Daarnaast is basaal verbruiksmanagement nodig van de ingekochte cloudcomponenten hiermee stuur je naar een make it sweat -mechanisme. Dit doe je vanuit de analyse op verbruikscijfers. Een stap verder gebruik je deze cijfers om te voorspellen wanneer je nieuwe capacity nodig hebt (predictive analytics). En nog een stap verder gebruik je analytics voor het automatiseren van het capaciteitsmanagement. Denk aan een server die automatisch meer resources krijgt toegewezen, bijvoorbeeld elke maandagochtend als specifieke gebruikersload hoog is. Analytics vormgeven in een cloudomgeving is lastig. Van oudsher zijn we bezig met technologie op hard- en softwaregebied, daarnaast met beheerprocessen. Nu is het tijd onszelf bekend te maken met analytics tooling en te bepalen welk analyticsplatform we neerzetten, welke API s we aanspreken om data naar onze analyticsomgeving te brengen. En hebben we analisten nodig die businessrules opstellen, algoritmes gebruiken om te voorspellen en te correleren, die de juiste dashboards creëren om vanuit die overload aan data die we binnenhalen de juiste stuurbesluiten te kunnen distilleren. Dit betekent nieuwe rollen binnen IT: de wiskundigen, de data-analisten en dataengineers die we kennen vanuit de big datawereld vormen het cloud analytics-team van de toekomst. Marianne Faro is Principal Consultant binnen Itility. Itility richt zich op het ontwerpen en besturen van cloudomgevingen. AMSTERDAM Een zeer grote meerderheid van de Nederlandse organisaties is niet gekwalificeerd om op een volwassen manier met de persoonsgegevens van klanten om te gaan. Er is weinig overleg tussen verantwoordelijke afdelingen, onvoldoende training van medewerkers en geen analyse om risico s in kaart te brengen. Hier duidt onderzoek van PwC op. Ziekenhuizen behoren bijvoorbeeld tot de organisaties die grote risico s lopen, stelt Bram van Tiel, privacy- en securityspecialist bij PwC. Zij werken met zeer gevoelige patiëntgegevens die door veel handen gaan; handen die vaak op het gebied van databescherming ongetraind zijn. Kun je een onbewuste arts dan nog aanspreken als hij de gegevens van zijn patiënten niet goed verwerkt? Ik vind nu van niet, maar eigenlijk zou dat wel moeten kunnen. Het merendeel van de door PwC ondervraagde organisaties stelt dat gedegen privacy een sterk samenspel vereist tussen business, legal en IT (security). Maar de frequentie van onderlinge afstemming laat een ander beeld zien, want bij meer dan de helft (58 procent) van de respondenten komen de betrokken afdelingen slechts ad hoc of alleen bij incidenten samen om privacyzaken te bespreken. Ook kiezen organisaties voor zeer uiteenlopende afdelingen om de verantwoordelijkheid voor privacy te beleggen. Privacy officer Het aanstellen van een privacy officer die silo-overstijgend te werk gaat, kan een oplossing zijn, vindt Van Tiel. 17 procent van de deelnemers geeft aan al een privacy officer (of functionaris gegevensbescherming) te hebben benoemd en 41 procent is van plan om zo n officer intern dan wel extern aan te stellen. Overigens wist een kwart (26 procent) niet dat dit een van de verwachte vereisten is in de aankomende, strengere Europese privacyregelgeving. 12 procent van onze respondenten is klaar voor de verwachte privacyregelgeving of is daar wijzigingen voor aan het implementeren. Van de resterende 88 procent heeft slechts een minderheid (32 procent) de wijzigingen voor haar organisatie al geïdentificeerd.

14

15 Door Jurgen van der Vlugt Dataprivacy 15 Privacy by design Privacy op orde in drie stappen VUGHT - Zeker in tijden van big data lijkt het wel alsof we niet genoeg kunnen verzamelen. Alleen al voor het gemak. Hoe meer data we van en over klanten verzamelen (identificerende gegevens, masterdata, en transactie- en gedragsgegevens), hoe gemakkelijker we onze systemen kunnen bouwen. Met alle verzameldrang komt ook de privacy om de hoek. Klanten willen zowel privacy als gebruiksgemak (van de site), maar zien zich vaak gesteld voor een Hobson s Choice : take it (all) or leave it. Zonder de benodigde gegevens te leveren, komt een klant er niet in. Kennelijk zijn we niet bang dat de klant wegloopt: de concurrent doet even slecht (sic) en de klant denkt ook niet zo over privacy na. Maar hier is verandering op til; de wetgeving en handhaving worden strenger en de klant kritischer. De klant wil steeds minder identificatie- en andere privacygevoelige gegevens ophoesten, zeker als die niet relevant zijn voor de transactie. De klant heeft sowieso steeds minder vertrouwen in het hele e- commercegebeuren. Als na het ene incident na het andere de conclusie doordringt dat de beloofde afscherming van privé- en privacygevoelige data een wassen neus is, zal de klant langzamerhand steeds minder willig zijn om meer gegevens te delen. Hoe kan dit probleem worden verkleind? Stap één: Waar we staan De kunst is om zo min mogelijk in huis te hebben dat risico s zou kunnen vormen. Dat betekent dat we, stap één, flink moeten spitten en nadenken om te weten te komen hoe groot de schade op dit moment eigenlijk is. We moeten inzicht zien te krijgen in welke data we nu al in huis hebben. Vervolgens moeten we uiteraard bezien of we al die gegevens wel nodig hebben. Dat moet wel in het licht gebeuren van de moeite die het kost om systemen te verbouwen zodat er meer lean and mean met gegevens kan worden omgegaan. vacy By Design het voortouw nemen zodat het zich vernieuwende systemenlandschap groeit naar iets waar we qua privacy tevreden over kunnen zijn. Dat betekent flink wat specifieke aansturing en control. Eerst PIA? Liever in PBD Inhoudelijk is er overigens best wel wat meer te doen dan alleen maar een privacy impact assessment voor de compliancebühne. Zo n PIA wordt nogal eens verwacht buiten de details van een systeemontwerp om. Dat kán, maar dan wordt juist de mogelijkheid gemist om privacyverbeterende ontwerpkeuzes in te bouwen. Het wordt pas echt wat als u zich in het privacy-by-systeemontwerp richt op de volgende punten: 1. Minimaliseer; wat je niet in huis hebt, hoef je niet te beveiligen. En anonimiseer en gebruik zo mogelijk pseudoniemen, dan is er al minder in huis waarmee iets zou kunnen misgaan. 2. Zorg voor goede afscherming door de architectuur. Dat betekent dat de gegevensverwerking zo veel mogelijk onder water dient te gebeuren. En transparante encryptie kan zorgen voor afscherming van de datasets als collectief. 3. Werk waar mogelijk met reeds geaggregeerde gegevens. Door alleen een tussenstand (aggregatie over tijd) van bepaalde gegevens bij te houden bijvoorbeeld, blijven identificerende (gedrags)patronen buiten beeld. 4. Doe de gegevensverwerking zoveel mogelijk gedistribueerd. Dit voorkomt dat iemand die ongewenste toegang heeft tot gegevens op een locatie, al te veel gegevens ineens te pakken kan krijgen. De keuzes die we zo maken, hebben een sterke invloed op de mogelijke, haalbare privacy. Een PIA doen zonder deze details in het oog te houden, levert dan ook vaak gemeenplaatsen op met onvoldoende handvatten voor verstandige ontwerpkeuzes. Een PIA hanteren als graadmeter voor de privacykwaliteit van een systeem dat we aan het ontwerpen zijn, helpt daarentegen om de privacy daar te brengen waar we dat willen en moeten hebben. In die volgorde. Begin met aftellen Samenvattend kunnen we dus al met drie stappen thuis zijn. Waarbij het aftellen beter met stap drie kan beginnen... Zelfs uw auditors zullen moeten accepteren dat in control zijn niet betekent foutloos zijn, maar wel: de verbeterpunten kennen en daar planmatig aan werken. First things first: eerst de kraan van nieuwe systemen qua privacy under control krijgen, en dan de huidige plas Stap twee: Hek erom Die inventarisatieslag zal veel omvangrijker zijn dan er in het algemeen wordt verwacht. Misschien kan er dan maar beter worden aangesloten bij werk wat toch al gedaan moet worden in stap twee: beveiligen. En wel op zo n manier dat er in ieder geval geen misbruik van de gegevens kan worden gemaakt. Oneigenlijk gebruik buiten én binnen de organisatie voorkomen, en het liefst aantoonbaar in control zijn, is het doel. Hoe minder gegevens onder dit regime vallen, hoe beter. Maar als we toch bezig zijn, kunnen we beter aan de veilige kant gaan zitten. Daar hoort (wettelijk) ook control bij over de gegevens waar derden aan kunnen komen; of die ergens in de cloud staan. Maar uw IAM is toch helemaal top, net als uw SIEM, ISO- XYZ-compliance, et cetera. Toch? En u hebt uiteraard volledig zicht op alle advanced persistent threats. Alle informatiebeveiligingszaken waar we in het verleden met veel brandjes blussen nog wel een mager zesje op scoorden, moeten nu veel beter. Stap drie: Kraan dicht by design Verbetering van de privacy is ook niet eenvoudig op te lossen door de privacyofficer van buitenaf naar projecten te laten kijken als die al lopen. Want als een timmerman De communicatie over privacy blijkt lastig een stoel maakt, heeft het niet heel veel zin om halverwege het maakproces twee poten half af te zagen. En die privacyofficer is, door de bank genomen, meer een jurist of een bedrijfskundige dan een techie. Natuurlijk is het heel prettig om hoog in de staf over de compliancefijnslijperij te kunnen meepraten en daar enige autoriteit te (kunnen) laten gelden. Maar het betekent ook dat als het erop aankomt, de communicatie binnen een project over privacy lastig blijkt. Het denken over raw data, de emergent-propertyprivacy in het licht van identificeerbaarheid en andere gevoeligheid, en technische en logische slimmigheden om die data niet nodig te hebben ofwel goed te beveiligen, is een berg expertwerk. We kunnen dus beter met Pri- Zelfs auditors moeten accepteren dat in control zijn niet betekent foutloos zijn gebreken opdweilen als die niet al vanzelf opdroogt. Maar ga wel zelf aan de gang voor het te laat is. Immers, liever zelf sturen dan gestuurd worden. Ir. drs. J. van der Vlugt RE CISA CRISC RCX CCX (i.e., Jurgen) is auditor (IT) bij een internationale organisatie, met uitgebreide ervaring in externe en interne IS-audit, -advies en -consultancyrollen bij onder andere KPMG en ABN Amro Bank. Hij is een vaste auteur van het Cqure Kennisplatform, waar dit artikel eerder is gepubliceerd.

16 Platinum Partners Goud Partners Zilver Partners JIM 2015 data-driven! 22 april 2015 / Fort Voordorp Kennis Partners Anderson MacGyver CREATE BUSINESS VALUE THROUGH IT Programma 09:00-10:00 Welkom & Registratie 10:00-11:15 PLENAIR PROGRAMMA I Keynote: Het speelveld van informatiemanagement Bert Hooyman, Information Strategy & Architecture Lead Royal Philips Rondetafelsessie: Near real-time in de praktijk door IFS Roland Appelhof, IT Manager ALcontrol Laboratories Rondetafelsessie: Big data en de eisen aan infrastructuur door Masergy Host: Harry Arends, Directeur, Masergy Keynote: Information 2020: Solving Critical Dilemmas in BI and IM Frank Buytendijk, Research VP & Distinguished Analyst Gartner 15:30-15:45 Pauze 15:45-17:00 Breakout Sessie II Media Partners 11:15-11:45 Pauze Expert sessie: Refining the new oil - Turning data into value door Anderson Macgyver Gerard Wijers, Co-founder Anderson MacGyver 11:45-13:00 Plenair Programma II Keynote: Keynote: 13:00-14:15 Lunchpauze Informatiemanagement, meer dan een balancing act Michel Alsemgeest, VP Passenger Commercial KLM Data in de gezondheidszorg een kwestie van interpreteren Michiel Kooper, Head of Information Management Arkin 14:15-15:30 Breakout Sessie I Peer sessie: Architectuuraspecten van informatie management door Philips Bert Hooyman, Information Strategy & Architecture Lead Royal Philips Rondetafelsessie: Big Data = Big Traffic door Riverbed Mike Betz, VP EMEA South & Benelux Riverbed Technology Rondetafelsessie: Data-driven innovatie binnen veranderende markten & businessmodellen door Informatica Bert Hooyman, Information Strategy & Architecture Lead Royal Philips Rondetafelsessie: Big data = big traffic door IPknowledge n.t.b. Rondetafelsessie: Accelerate data discoveryto-decision door Infosys Mayoor Rao, Big data Analytics Expert Infosys Limited 17:00-18:00 Receptie 18:00-21:30 VIP Diner (op uitnodiging) Lifestyle Partners Kijk voor het volledige programma en informatie over de sprekers op

17 Platinum Partners Goud Partners Zilver Partners JCE 2015 Open to connect 23 april 2015 / Fort Voordorp Kennis Partners Programma Media Partners Lifestyle Partners 09:00-10:00 Welkom & Registratie 10:00-11:15 PLENAIR PROGRAMMA I Peer sessie: Keynote: 11:15-11:45 Pauze Het speelveld van connected enterprise Johan Krebbers, Group IT Architect Shell De Weg Naar een Digital Business Strategie Jeffrey Mann, Research VP Gartner 11:45-13:00 Plenair Programma II Keynote: Keynote: Keynote: 13:00-14:15 Lunchpauze Netwerk als bron van waarde Raimond Voermans, Hoofd IT Grontmij Ketenoverschrijdende samenwerking in de zorg Corné Mulders, CIO Sint Anthonius Ziekenhuis Connected enterprise en cloud Maarten Kleyn, Interim-CIO & Qhuba-partner 14:15-15:30 Breakout Sessie I Peer sessie: Architectuuraspecten bij connected enterprise door Shell Johan Krebbers, Group IT Architect Shell Rondetafelsessie: Internet of Everything: alle businessmodellen gaan op de schop door KPN/Cisco Discussieleiders: Joris Geertman, Business Director, KPN Consulting, Michiel Panders, Directeur Enterprise, Cisco, Hotze Zijlstra, Hoofdredacteur CIO Magazine Host: Marjorie van Huijgevoort, Marketingmanager Large & Corporate Enterprises KPN Workshop: Host: Workshop Internet of Things: doen, Ontdekken en Leren door KPN Jurjen Lengkeek, IoT Academy RDM Makerspace Irene de Ruijter, Programmamanager IoT Academy, KPN Rondetafelsessie: Internet of Things: Science Fiction or Business Fact? door Verizon Gabriel Schild, Executive Consulting Partner Verizon Enterprise Solutions 15:30-15:45 Pauze 15:45-17:00 Breakout Sessie II Workshop: Host: Workshop Internet of Things: doen, Ontdekken en Leren door KPN Jurjen Lengkeek, IoT Academy RDM Makerspace Irene de Ruijter, Programmamanager IoT Academy, KPN Rondetafelsessie: Connected enterprise en WAN 2.0 door Zscaler n.t.b. Rondetafelsessie: Security breaches: So you ve been hacked: what now? door HP Richard Archdeacon, Head of Security Strategy HP Host: Mike Chung, Lead Principal, HP Rondetafelsessie: The Future of the Data Centre in the cloud Era door Dimension Data Kevin Leahy, General Manager Datacenters Dimension Data Global Host: Harm van de Velde, Sales Manager Enterprise, Dimension Data Nederland 17:00-18:00 Borrel met hapjes Kijk voor het volledige programma en informatie over de sprekers op

18 DISCONNECTED CONNECTED We address our connected future needs with connected digital solutions. At Tech Mahindra, we specialize in information technology and digital transformation, providing consulting and business re-engineering solutions to 672 global enterprise and telecommunication customers. We are a USD 3.5 billion company with 98,000+ professionals, working across 51 countries. Connect with us through conversations, as we build a Connected World. We are part of the USD 16.5 billion Mahindra Group that employs more than 200,000 people in over 100 countries. Mahindra operates in the key industries that drive economic growth, enjoying a leadership position in tractors, utility vehicles, information technology, financial services and vacation ownership.

19 Door Felix Speulman Onderzoek 19 Onderzoek ABI Research: Internet of Things in opmars in bedrijfsleven AMSTERDAM Zakelijk gebruik van het Internet of Things is in opmars. Dat bericht Verizon naar aanleiding van een onderzoek dat ABI Research heeft uitgevoerd naar de invloed die IoT heeft op organisaties in de grootzakelijke markt. Sociale media en mobiele technologie wekken bepaalde verwachtingen bij consumenten. Nu de kosten van sensoren, connectiviteit en rekenkracht af blijven nemen, wordt IoT-technologie steeds toegankelijker voor organisaties. Ook veranderingen van de wet- en regelgeving in bepaalde sectoren dragen bij aan de groei van het IoT. De onderzoekers geven aan dat er met steeds grotere regelmaat kanten-klare IoT-oplossingen op de markt verschijnen als alternatief voor traditionele maatwerkoplossingen. Een uitgebreider IoT-landschap brengt wel meer beveiligingsproblemen met zich mee. Digitale certificaten kunnen een antwoord bieden op de groeiende zorgen in de boardroom en de publieke opinie. Met behulp van certificaten kan voldaan worden aan de eisen van de wet- en regelgeving op het gebied van IoT en ICT-beveiliging. Het aantal IoT-verbindingen tussen bedrijven zal tussen 2014 en 2020 naar verwachting meer dan verviervoudigen en wereldwijd een niveau bereiken van 5,4 miljard. Volgens telematica-experts van Verizon is op dit moment 80 procent van de wereldwijde automarkt in handen van veertien fabrikanten die stuk voor stuk een connected car-strategie hanteren. De onderzoekers verwachten verder dat organisaties in 2018 ruim 13 miljoen apparaten voor fitnessdoeleinden en gezondheidsmonitoring op de werkplek zullen introduceren. Volgens de experts zullen bedrijven die een nieuwe vestigingsplaats zoeken of willen investeren kritisch kijken naar de mogelijkheden van smart cities vanwege de gunstige invloed die deze hebben op de operationele kosten en beschikbaar talent. Remmende factoren Ondanks de recente groei in het aantal M2M-verbindingen en de wereldwijde belangstelling voor IoT-oplossingen geven de experts van Verizon aan dat het aantal toepassingen van IoT binnen het bedrijfsleven nog altijd betrekkelijk laag is: naar schatting maakt 10 procent van alle bedrijven op brede schaal gebruik van IoT-technologie. Dit lijkt erop te wijzen dat veel organisaties zich nog in de pilotfase bevinden of wachten op de bevindingen van early adopters. Hetzelfde geldt voor uitvoerig belichte IoT-oplossingen zoals connected cars. Volgens de telematica-experts zijn meer dan 600 miljoen voertuigen nog altijd niet met een netwerk verbonden. IoT beslaat een breed spectrum aan oplossingen, van monitoring op afstand van windturbines tot wearables en zelfrijdende auto s. Dagelijks worden er nieuwe toepassingen ontwikkeld, maar de zakelijke aspecten en de toepassing in de grootzakelijke markt worden vaak over het hoofd gezien, aldus Mark Bartolomeo, Vice President IoT Connected Solutions bij Verizon. Het afgelopen jaar hebben we gemerkt dat op de achtergrond van een aantrekkende economie verschillende nieuwkomers een beroep op IoT doen om de klantervaring te verbeteren, hun bedrijf sneller te laten groeien en nieuwe businessmodellen te ontwikkelen die maatschappelijke innovatie bevorderen. Hij wijst er verder op dat de meeste bedrijven en publieke instellingen weliswaar bekend zijn met de kerntechnologieën die aan het Internet of Things ten grondslag liggen sensoren, cloud computing en intelligente netwerken maar dat het formuleren van een praktische strategie en het ontwikkelen van IoT-oplossingen een bijzonder complexe opgave kan zijn. Er moet nog veel werk worden verricht op het gebied van ontwikkeling en toepassing van standaarden per sector. Over het onderzoek Het onderzoek is door ABI Research uitgevoerd in opdracht van Verizon. Het rapport State of the Market: The Internet of Things (IoT) 2015: Discover How IoT is Transforming Business Results biedt besluitvormers in de publieke en private sector adviezen voor de ontwikkeling van een IoT-strategie. Felix Speulman is freelance journalist en redacteur van IT Executive. Digitale index Europese Commissie: connectivity human capital use of internet integration of digital technology digital public services Digitalisering Europa loopt ver uiteen VUGHT - De digitalisering van de samenleving in landen van de Europese Unie loopt ver uiteen. Dit blijkt uit nieuwe cijfers die de Europese Commissie gisteren naar buiten heeft gebracht. Nederland volgt in de zogeheten Digitale Index de koplopers Denemarken en Zweden op bescheiden afstand. Een meerderheid van Europeanen gebruikt internet op regelmatige basis: 75 procent in 2014 (72 procent in 2013), met Luxemburgers bovenaan (93 procent) en Roemenen onderaan (48 procent). Digitale openbare diensten zijn dagelijkse realiteit in een aantal landen maar lijken praktisch niet te bestaan in andere: 33 procent van de Europese internetgebruikers heeft online formulieren naar overheden verzonden, waarbij het aantal Denen met 69 procent vooroploopt en het aantal Roemenen de lijst sluit met 6 procent. En ruim een kwart (26 procent) van de huisartsen in de EU gebruikt elektronische recepten om naar apothekers te sturen. Dit varieert van 100 procent in Estland tot 0 procent in Malta. Andrus Ansip, vicepresident voor de Digitale Interne Markt, zegt: Deze cijfers laten zien dat Europa digitaliseert en dat Europeanen van heel mooie nieuwe diensten kunnen genieten. Een grote meerderheid van Europeanen is online: burgers willen toegang tot online content en we moeten het hen gemakkelijker maken. Een Digitale Interne Markt kan voor meer toegang tot content zorgen, bedrijven helpen te innoveren en groeien, en het vertrouwen versterken in online services Digitale score van de EU-landen. zoals e-government of elektronisch bankieren. De Europese Commissie zal helpen dit te verwezenlijken. Nieuwe strategie De Digitale Index is van belang omdat de commissie in mei met haar nieuwe strategie voor de digitale interne markt komt. Een succesvolle digitale interne markt kan de komende vijf jaar 250 miljard aan extra groei genereren en honderdduizenden arbeidsplaatsen creëren.

20 20 Digitale marketing Door onze redactie Fotografie Apple, Beaconized Digitale diensten verplaatsen zich naar mobiele apparaten De mobiele trends VUGHT Digitale diensten verplaatsen zich naar mobiele apparaten, om de mobiele lifestyle optimaal te ondersteunen. Denk hierbij aan televisiekijken, het regelen van bankzaken, winkelen en het onderhouden van sociale contacten. Widespace, een aanbieder van mobile advertising, signaleert acht trends in mobile die in 2015 een grote impact zullen hebben. Het zijn grotendeels marketingtrends, die echter hun invloed op IT zullen hebben. 1. Interactie Merken die de interactie met hun klanten aangaan en hiervan willen leren, zullen als winnaar uit de strijd komen. Een mobiel apparaat is een persoonlijk kanaal en dit is iets waar marketeers slim gebruik van moeten maken. Campagnes die we volgend jaar gaan zien, zullen vermakelijker en emotioneler zijn dan voorheen. Storytelling heeft in 2014 al een enorme vlucht genomen; een persoonlijke benadering die betrokkenheid triggert, wordt in 2015 gemeengoed. Adverteerders moeten hun communicatie minder insteken als salespitch, maar inspelen op emotie. Dit zal campagnes zeker een boost geven. In-store technologieën als ibeacons zorgen ervoor dat merken zoals in dit geval het Rijksmuseum nog nauwkeuriger klantgedrag en -interesses kunnen traceren en nog gerichter kunnen communiceren. 2. Video, video, video Kijkend naar bovenstaande trend, is het logisch dat video hier een belangrijke rol in zal spelen. Er worden meer moeite en middelen gestoken in het maken van snel te consumeren videocontent en dit zorgt voor meer advertentiemogelijkheden. Reguliere televisie zal naar verwachting nog meer kijkers verliezen omdat het bekijken van Met de investeringen in mobiele devices groeit de vraag naar betere KPI s content steeds meer via mobiele platformen gebeurt. De voorspelling is dat televisie niet meer meegenomen wordt in de advertentiemix als de doelgroep uit jongeren bestaat. 3. Automatiseren De buzzwoorden van 2014 waren programmatic selling en realtime bidding. In Europa is deze trend voor mobiel nog niet echt opgepikt. Eerder gebruikten uitgeverijen programmatic selling met name om van onverkochte advertentieruimte af te komen. Nu wint technologie terrein. Op maat gemaakte advertentieoplossingen die de juiste doelgroep bereiken, worden steeds aantrekkelijker, ongeacht of de aankoop al dan niet geautomatiseerd gebeurt. Wat te automatiseren is, zal uiteindelijk geautomatiseerd worden. 4. Klantwaarde Klantenservice is en blijft een belangrijk punt voor succes en organisaties weten op dit moment meer van hun klanten dan ooit tevoren. Veel klanten zijn bereid om persoonlijke gegevens te delen in ruil voor eenvoud en betere service. Bouw je klantwaarde dan ook op basis van deze kennis. Help klanten om de juiste producten te kiezen met boodschappen en campagnes gebaseerd op data in plaats van op gevoel. Het is belangrijk om te begrijpen hoe klanten tot een beslissing komen. Beoordelingen, beïnvloeders zoals popsterren en virals geven onder andere een beeld van je productwaarde. 5. Voorzichtige opkomst van smart gadgets Gadgets worden steeds intelligenter, maar is het nu echt interessant om het programma van je wasmachine via een app te volgen? Ook smart toasters en koelkasten zien we nog niet als trend voor Widespace gelooft echter wel dat wearables steeds populairder worden. Apple is zeker niet de eerste die een smartwatch introduceert en geen van de voorlopers werd een bestseller. De wearables, zoals de Apple Watch, zullen voorzichtig opkomen. Maar Apple is fenomenaal in het ontwikkelen van producten waarvan we niet wisten dat we ze nodig hadden. De voorspelling is dan ook dat wearables voorzichtig zullen opkomen, met name in de context van sport en gezondheid. Apple zal hierin een leidende positie nemen. 6. M-shopping Wordt 2015 het jaar waarin we geen portemonnee meer nodig hebben? Waarschijnlijk niet, maar de smartphone zal in 2015 een steeds grotere rol gaan spelen in betalingen. Apple, Google en Amazon zullen deze trend leiden (samen met een aantal veelbelovende start-ups). Dit zorgt ervoor dat creditcardorganisaties en banken nieuwe diensten moeten ontwikkelen. Makkelijkere betalingsoplossingen bieden voordelen voor de traditionele retail, maar vooral ook in e- en m-commerce. E-tailers verkopen steeds meer producten via mobiele websites en apps. Nu de content van advertenties op mobiele telefoons steeds geavanceerder wordt, zal het snel mogelijk zijn om producten direct vanuit de advertentie te kopen, zonder door te hoeven klikken naar de webwinkel. 7. Geoptimaliseerde geotargeting De geografische locatie heeft al langer invloed op advertenties. We weten dat het een krachtige tool is. Gecombineerd met andere data van de doelgroep zorgt het ervoor dat adverteerders veel relevanter en specifieker kunnen zijn. Geodata zal steeds krachtiger worden en steeds meer gebruikt worden om gedrag te voorspellen, maar ook om nieuwe datamodellen te creëren. In-store technologieën als ibeacons zorgen ervoor dat merken nog nauwkeuriger klantgedrag en -interesses kunnen traceren en nog gerichter kunnen communiceren. Wanneer ze op de juiste manier worden ingezet, ontstaan er mogelijkheden om verbinding te maken tussen het mobiele gedrag en het gedrag in een fysieke winkel. 8. Meten wordt volwassener Click-through rate is een onvolledige manier van meten. Er wordt steeds meer geïnvesteerd in mobiele devices en daarmee groeit de vraag naar betere KPI s. De smartphone is een van de beste brandingkanalen en niet alleen een conversiekanaal. De volledige customer journey vindt plaats op de smartphone, terwijl er voor het meten vaak alleen naar de laatste stap wordt gekeken. Widespace meet al langere tijd de observatie, aankoopintentie en boodschap en gelooft dat er nog meer gedaan moet worden om de daadwerkelijke waarde van een campagne te meten. Nieuwe interactiemethoden, zoals stemgestuurde advertenties, bieden nieuwe kansen. Er zullen meer modellen ontstaan voor het volgen van consumenteninteracties binnen mediakanalen en consumentengedrag in de fysieke wereld. Er komen meer standaarden om deze ontwikkeling te ondersteunen.

CASE STUDY JOANKNECHT & VAN ZELST DENKT VOORUIT

CASE STUDY JOANKNECHT & VAN ZELST DENKT VOORUIT Exact Online CASE STUDY JOANKNECHT & VAN ZELST DENKT VOORUIT www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY GROEI DOOR PROACTIEF ADVIES Het gaat goed bij Joanknecht & Van Zelst: dit Eindhovens

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie

Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen

Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen Codeless White Paper Roland Worms, Directeur Wouter van der Ven, Lead Software Architect Inhoudsopgave 1. Introductie 2. Het IT dilemma. Als standaard

Nadere informatie

Masterclass Value of Information. Waarde creëren voor de business

Masterclass Value of Information. Waarde creëren voor de business Masterclass Value of Information Waarde creëren voor de business Informatie en informatietechnologie maken het verschil bij de ontwikkeling van nieuwe business ideeën. Met informatie kunnen nieuwe innovatieve

Nadere informatie

Profiteer van veranderende technologieën

Profiteer van veranderende technologieën Profiteer van veranderende technologieën Lees hoe Managed Services Providers u kunnen helpen profiteren van de nieuwste ontwikkelingen Uitdagingen en kansen in veranderende technologieën Ontwikkelingen

Nadere informatie

Applicatierationalisatie? Probeer het eens met BPM

Applicatierationalisatie? Probeer het eens met BPM Applicatierationalisatie? Probeer het eens met BPM Applicatierationalisatie? Probeer het eens met BPM Vrijwel iedere CIO streeft naar lagere kosten en een grotere flexibiliteit van de IT-omgeving. Organisaties

Nadere informatie

NDERE KIJK OP ICT CONSULTANCY

NDERE KIJK OP ICT CONSULTANCY DE a NDERE KIJK OP ICT CONSULTANCY Innervate is al ruim 13 jaar succesvol in het adviseren van vele organisaties op het gebied van ICT vraagstukken. Naast onze dienstverlening op het gebied van ICT Beleid

Nadere informatie

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien een datagedreven wereld vol kansen Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien succesvolle organisaties groeien door big data 50% van de meest succesvolle organisaties Volg ons op twitter:

Nadere informatie

Banken en verzekeraars zijn niet onderscheidend genoeg

Banken en verzekeraars zijn niet onderscheidend genoeg Banken en verzekeraars zijn niet onderscheidend genoeg Werk aan de winkel wat betreft openheid, onderscheidingsvermogen en communicatiekanalen from Accenture and Microsoft 1 Werk aan de winkel wat betreft

Nadere informatie

Hyarchis.Net MKB. Hyarchis.Net MKB voor efficiënte ondernemers. Stroomlijn al uw digitale- en papierstromen

Hyarchis.Net MKB. Hyarchis.Net MKB voor efficiënte ondernemers. Stroomlijn al uw digitale- en papierstromen Hyarchis.Net MKB Hyarchis.Net MKB voor efficiënte ondernemers Stroomlijn al uw digitale- en papierstromen Heeft uw bedrijf door alle uitpuilende archiefkasten soms meer weg van een papieropslag? Kunt u

Nadere informatie

MKB ICT-onderzoek 2009

MKB ICT-onderzoek 2009 ICT: noodzakelijk kwaad of concurrentievoordeel? Voor 32% van het MKB vormt ICT een bijrol binnen de business, terwijl voor het overig deel ICT een sleutelfunctie heeft binnen de bedrijfsvoering: als de

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Inkoopmanagement & Procurement De cursus Inkoopmanagement & Procurement duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management Exact Synergy Enterprise Krachtiger Financieel Management 1 Inleiding Waar gaat het om? Makkelijke vragen zijn vaak het moeilijkst te beantwoorden. Als het hectische tijden zijn, moet u soms veel beslissingen

Nadere informatie

Leiderschap in Turbulente Tijden

Leiderschap in Turbulente Tijden De Mindset van de Business Leader Leiderschap in Turbulente Tijden Onderzoek onder 175 strategische leiders Maart 2012 Inleiding.. 3 Respondenten 4 De toekomst 5 De managementagenda 7 Leiderschap en Ondernemerschap

Nadere informatie

Resultaten Onderzoek September 2014

Resultaten Onderzoek September 2014 Resultaten Onderzoek Initiatiefnemer: Kennispartners: September 2014 Resultaten van onderzoek naar veranderkunde in de logistiek Samenvatting Logistiek.nl heeft samen met BLMC en VAViA onderzoek gedaan

Nadere informatie

HOE EEN BEDRIJF 180 GRADEN DRAAIT

HOE EEN BEDRIJF 180 GRADEN DRAAIT Exact Online CASE STUDY HOE EEN BEDRIJF 180 GRADEN DRAAIT www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY HOE TENSING BINNEN 1 JAAR 180 GRADEN DRAAIDE Tensing, een mobility en Geo- ICT software

Nadere informatie

Onderzoek IS Interned Services wijst uit: Back-up en archivering van bedrijfsinformatie met name pijnpunt binnen MKB

Onderzoek IS Interned Services wijst uit: Back-up en archivering van bedrijfsinformatie met name pijnpunt binnen MKB Onderzoek IS Interned Services wijst uit: Back-up en archivering van bedrijfsinformatie met name pijnpunt binnen MKB Onderzoek IS Interned Services wijst uit: Back-up en archivering van bedrijfsinformatie

Nadere informatie

Ready Business. Vodafone Power to you

Ready Business. Vodafone Power to you Ready Business Vodafone Power to you 1 Klaar voor verandering De wereld verandert in een steeds hoger tempo. Dat biedt kansen, maar ook uitdagingen. Alle bedrijven - groot en klein - moeten hierop voorbereid

Nadere informatie

Welkom ACHTER ELK SUCCES SCHUILT EEN GOED COMPUTERPLAN

Welkom ACHTER ELK SUCCES SCHUILT EEN GOED COMPUTERPLAN Welkom ACHTER ELK SUCCES SCHUILT EEN GOED COMPUTERPLAN Léon Sigo Directeur ComputerPlan ACHTER ELK SUCCES SCHUILT EEN GOED COMPUTERPLAN Onze organisatie Sinds 1982 32 jaar ICT ervaring 50 medewerkers Meer

Nadere informatie

Business. IT in charge. Met resultaten CIO Survey en 9 CIO s aan het woord. Analytics

Business. IT in charge. Met resultaten CIO Survey en 9 CIO s aan het woord. Analytics Business Analytics IT in charge Met resultaten CIO Survey en 9 CIO s aan het woord Informatie is van en voor mensen CIO speelt belangrijke rol in nieuw spanningsveld Door Guus Pijpers Een van de eerste

Nadere informatie

7x Managers in de cloud

7x Managers in de cloud cloud innovation by Macaw 7x Managers in de cloud Uitkomsten van het Nationale Cloudonderzoek Bij alles wat de businessmanager voorgelegd krijgt, wil hij weten wat het hem en zijn bedrijf oplevert. Voor

Nadere informatie

Partneren met een Cloud broker

Partneren met een Cloud broker Partneren met een Cloud broker Vijf redenen om als reseller te partneren met een Cloud broker Introductie Cloud broker, een term die je tegenwoordig vaak voorbij hoort komen. Maar wat is dat nu precies?

Nadere informatie

Van Samenhang naar Verbinding

Van Samenhang naar Verbinding Van Samenhang naar Verbinding Sogeti Page 2 VAN SAMENHANG NAAR VERBINDING Keuzes, keuzes, keuzes. Wie wordt niet horendol van alle technologische ontwikkelingen. Degene die het hoofd koel houdt is de winnaar.

Nadere informatie

Eerder verschenen cases: Case opvragen? www.kadenza.nl/cases. www.kadenza.nl. Eemnesserweg 55 1251 NB Laren +31 (0)35 539 44 90

Eerder verschenen cases: Case opvragen? www.kadenza.nl/cases. www.kadenza.nl. Eemnesserweg 55 1251 NB Laren +31 (0)35 539 44 90 case closed Eerder verschenen cases: Case opvragen? www.kadenza.nl/cases www.kadenza.nl Eemnesserweg 55 1251 NB Laren +31 (0)35 539 44 90 Athlon Car Lease Nederland is een krachtige en onderscheidende

Nadere informatie

End-note. Sven Noomen Wouter Heutmekers

End-note. Sven Noomen Wouter Heutmekers End-note Sven Noomen Wouter Heutmekers 2 Ok, en morgenvroeg? Voorstellen 25111978 14 8 4 6 23 25031981 12 3 1 1339 3 Think BIG Act SMALL 2011 Scale FAST 4 5 6 Visie & strategie Strategie Ondersteuning

Nadere informatie

Onderzoek Digital Transformation

Onderzoek Digital Transformation Onderzoek Digital Transformation September november 2014, Nederland Onderzoek is gedaan door efocus onder digital leaders van 30 top500 bedrijven in Nederland. Onderzoek Digital Transformation Digital

Nadere informatie

6. Project management

6. Project management 6. Project management Studentenversie Inleiding 1. Het proces van project management 2. Risico management "Project management gaat over het stellen van duidelijke doelen en het managen van tijd, materiaal,

Nadere informatie

Colosseus Vixion Contact. +31 (0)10 205 10 81 info@colosseusvixion.nl www.colosseusvixion.nl

Colosseus Vixion Contact. +31 (0)10 205 10 81 info@colosseusvixion.nl www.colosseusvixion.nl Colosseus Vixion Contact +31 (0)10 205 10 81 info@colosseusvixion.nl www.colosseusvixion.nl Colosseus Vixion Onze organisatie combineert expertise in twee essentiële disciplines: IT en consultancy. Deze

Nadere informatie

Van ruwe data naar bruikbare informatie. Sales Insight van itradenetwork

Van ruwe data naar bruikbare informatie. Sales Insight van itradenetwork Van ruwe data naar bruikbare informatie. Sales Insight van itradenetwork Inzicht, kansen, groei Ziet u het niet meer? Het is kenmerkend voor de horeca-, hospitality- en voedingssector dat producenten en

Nadere informatie

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can Canon s visie op digitale transformatie van organisaties you can Digitale transformatie van organisaties Als we kijken naar de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van communicatie in de afgelopen

Nadere informatie

De status van mobiel intranet

De status van mobiel intranet De status van mobiel intranet White paper Bilthoven, 26 april 2012 Sabel Online Lonneke Theelen E Lonneke@sabelonline.nl T (088) 227 22 00 W www.sabelonline.nl http://nl.linkedin.com/in/lonneketheelen

Nadere informatie

Schatgraven naar inzicht

Schatgraven naar inzicht Juni 2015 Onderzoeksmethodologie IDC heeft een enquête uitgevoerd onder 1011 senior en executive managers die betrokken waren bij data-archivering binnen organisaties met meer dan 500 werknemers, in uiteenlopende

Nadere informatie

Sturing op ICT STRATEGISCHE BESLUITVORMING GOVERNANCE INNOVATIE. 24 sept 2015; Jurgen Bomas

Sturing op ICT STRATEGISCHE BESLUITVORMING GOVERNANCE INNOVATIE. 24 sept 2015; Jurgen Bomas Sturing op ICT STRATEGISCHE BESLUITVORMING GOVERNANCE INNOVATIE Sturen op ICT en samenhang met business Maes als onderzoek model Vanuit onderzoek in bedrijfsleven: IT beslissing Rol Directie Consequentie

Nadere informatie

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can Canon s visie op digitale transformatie van organisaties you can Digitale transformatie van organisaties Als we kijken naar de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van communicatie in de afgelopen

Nadere informatie

Registratie Data Verslaglegging

Registratie Data Verslaglegging Registratie Data Verslaglegging Registratie Controleren en corrigeren Carerix helpt organisaties in het proces van recruitment en detachering. De applicatie voorziet op een eenvoudige wijze in de registratie

Nadere informatie

Nationale DenkTank 2014 Big Data Academy

Nationale DenkTank 2014 Big Data Academy Big Data Academy Achtergrond en uitwerking Big Data Academy (BDA) Management Summary Oplossing [Twintig] deelnemers waarvan [80%] masterstudenten en PhD s en[20%] werknemers die voldoen aan de voorkenniseisen

Nadere informatie

Managementvoorkeuren

Managementvoorkeuren Toelichting bij de test Business Fit-ality Lange Dreef 11G 4131 NJ Vianen Tel: +31 (0)347 355 718 E-mail: info@businessfitality.nl www.businessfitality.nl Business Fit-ality Met welk type vraagstuk bent

Nadere informatie

Haal het beste uit uw gegevens met geïntegreerde Business Intelligence

Haal het beste uit uw gegevens met geïntegreerde Business Intelligence Exact Insights powered by QlikView Haal het beste uit uw gegevens met geïntegreerde Business Intelligence Met Exact Insights zet u grote hoeveelheden data moeiteloos om in organisatiebrede KPI s en trends.

Nadere informatie

De financiële impact van BYOD

De financiële impact van BYOD De financiële impact van BYOD Top 10 inzichten uit het wereldwijde -onderzoek Jeff Loucks / Richard Medcalf Lauren Buckalew / Fabio Faria Het aantal BYOD-apparaten in de zes landen van ons onderzoek zal

Nadere informatie

Het wordt tijd om afscheid te nemen van oude producten, bijbehorende processen en legacy-systemen. Vernieuwing

Het wordt tijd om afscheid te nemen van oude producten, bijbehorende processen en legacy-systemen. Vernieuwing Colosseus Vixion Onze organisatie combineert expertise in twee essentiële disciplines: IT en consultancy. Deze komen samen in een totaaloplossing, waarin onze applicatie Sequence TM centraal staat. Met

Nadere informatie

BEVEILIGINGSARCHITECTUUR

BEVEILIGINGSARCHITECTUUR BEVEILIGINGSARCHITECTUUR Risico s onder controle Versie 1.0 Door: drs. Ir. Maikel J. Mardjan MBM - Architect 2011 cc Organisatieontwerp.nl AGENDA Is een beveiligingsarchitectuur wel nodig? Oorzaken beveiligingsincidenten

Nadere informatie

dutch building better//energy markets

dutch building better//energy markets building better//energy markets Alliander versnelling van de energietransitie Opzetten van een nieuwe dienst in een zelfstandige BV; inbrengen van gewenst ondernemerschap Vertalen van mogelijkheden nieuwe

Nadere informatie

CASE STUDY. FRISS pakt verzekeringsfraude aan met. Solvinity. Steeds minder fraudeurs weten verzekeringsmaatschappijen een pootje te lichten.

CASE STUDY. FRISS pakt verzekeringsfraude aan met. Solvinity. Steeds minder fraudeurs weten verzekeringsmaatschappijen een pootje te lichten. CASE STUDY FRISS pakt verzekeringsfraude aan met Solvinity Steeds minder fraudeurs weten verzekeringsmaatschappijen een pootje te lichten. FRISS pakt verzekeringsfraude aan met Solvinity Steeds minder

Nadere informatie

Factsheet KICKSTARTERS Mirabeau

Factsheet KICKSTARTERS Mirabeau Factsheet KICKSTARTERS Mirabeau KICKSTARTERS We lanceren binnen twee maanden een nieuw digitaal platform waarmee u in hoog tempo business value genereert. De digitale transformatie is in volle gang. Consumenten

Nadere informatie

Het gevolg van transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA. 16 januari 2014 Doetinchem

Het gevolg van transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA. 16 januari 2014 Doetinchem Het gevolg van transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA 16 januari 2014 Doetinchem Agenda Introductie Aanleiding Samenvatting handreiking Uitkomsten workshop netwerkbijeenkomst Afsluiting 2 Introductie

Nadere informatie

Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau

Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau CONTINUOUS VALUE DELIVERY We zorgen ervoor dat u in elke volwassenheidsfase van uw digitale platform snel en continu waarde kunt toevoegen voor eindgebruikers.

Nadere informatie

DE CIO VAN DE TOEKOMST

DE CIO VAN DE TOEKOMST MIC 2015 DE CIO VAN DE TOEKOMST 30 oktober 2015 Mark van der Velden principal adviseur, interim manager EVEN VOORSTELLEN ONDERWERPEN De complexiteit van ICT in de zorg ICT ontwikkeling in drie stappen

Nadere informatie

Gratis kaart. Complete en betaalbare MKB-oplossing

Gratis kaart. Complete en betaalbare MKB-oplossing Complete en betaalbare MKB-oplossing De Oracle Business Intelligence Suite is een open en complete oplossing waarmee u iedereen binnen de organisatie van de juiste informatie kunt voorzien: De gegevens

Nadere informatie

De cloud die gebouwd is voor uw onderneming.

De cloud die gebouwd is voor uw onderneming. De cloud die gebouwd is voor uw onderneming. Dit is de Microsoft Cloud. Elke onderneming is uniek. Van gezondheidszorg tot de detailhandel, van fabricage tot financiële dienstverlening: geen twee ondernemingen

Nadere informatie

Informatie over onze vereniging

Informatie over onze vereniging Informatie over onze vereniging Editie 2014 Uitgebreide en actuele informatie op www.cio-platform.nl CIO Platform Nederland, mei 2014 Informatie over onze vereniging - CIO Platform Nederland mei 2014 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Microsoft Dynamics CRM geeft Qurius Europees inzicht in sales en opportunities

Microsoft Dynamics CRM geeft Qurius Europees inzicht in sales en opportunities Microsoft Dynamics CRM geeft Qurius Europees inzicht in sales en opportunities Qurius heeft met Microsoft Dynamics CRM een kwaliteitsslag weten te maken. De onderlinge vestigingen communiceren nu beter

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Controlling & Accounting De cursus Controlling & Accounting duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

BIG DATA. 4 vragen over Big Data

BIG DATA. 4 vragen over Big Data 4 vragen over Big Data Dit ebook geeft in het kort antwoorden op 4 vragen omtrent Big Data. BIG DATA Wat is Big Data? Hoe zet ik een Big Data Strategie op? Wat is het verschil tussen Big Data en BI? Wat

Nadere informatie

Meer succes met je website

Meer succes met je website Meer succes met je website Hoeveel geld heb jij geïnvesteerd in je website? Misschien wel honderden of duizenden euro s in de hoop nieuwe klanten te krijgen. Toch levert je website (bijna) niets op Herkenbaar?

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Special: Is data een kritische succesfactor? 3

Inhoudsopgave. Special: Is data een kritische succesfactor? 3 Inhoudsopgave Special: Is data een kritische succesfactor? 3 1. DM Barometer 4 Onderzoeksopzet 4 Special: Is data een kritische succesfactor 4 Respondenten 4 2. Resultaten 6 Klantdata & dialoog 6 Datamanagement

Nadere informatie

Geeft uw informatiestrategie u een voorsprong op de concurrentie?

Geeft uw informatiestrategie u een voorsprong op de concurrentie? Geeft uw informatiestrategie u een voorsprong op de concurrentie? Onderzoek naar het informatiemanagement bij de top van de Nederlandse bedrijven Whitepaper 1 Inhoud 1. Inleiding Informatiemanagement:

Nadere informatie

Groeikansen met (big) data. Workshop 26 november 2014

Groeikansen met (big) data. Workshop 26 november 2014 Groeikansen met (big) data Workshop 26 november 2014 Overal data 2 Overal data Verdergaande digitalisering 3,6 device per persoon 51% gebruikt tablet Bijna 90% dagelijks internet Internet of Things 3 Maar

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Post HBO Inkoopmanagement & Procurement De Post HBO opleiding Inkoopmanagement & Procurement duurt onge veer 5 maanden en omvat 10 colleges van 3 uur. U volgt de opleiding met 10-15 studenten in Utrecht.

Nadere informatie

In deze nieuwsbrief. Het belang van Strategisch Risico Management

In deze nieuwsbrief. Het belang van Strategisch Risico Management In deze nieuwsbrief Het belang van Strategisch Risico Management Van Videoanalyse naar Nieuwe Fabrieksinrichting Spelenderwijs de risico s voor een Woningcorporatie bespreken en oplossen Een Team samenstellen?

Nadere informatie

Omarm de cloud. Een onderzoek naar de acceptatie van cloud computing onder Europese MKB s

Omarm de cloud. Een onderzoek naar de acceptatie van cloud computing onder Europese MKB s Omarm de cloud Een onderzoek naar de acceptatie van cloud computing onder Europese MKB s Introductie Cloud computing symboliseert een grote verschuiving in de manier waarop ITdiensten worden geleverd binnen

Nadere informatie

Rapport Credit Management Software 2015-2016. Presentatie: Marcel Wiedenbrugge

Rapport Credit Management Software 2015-2016. Presentatie: Marcel Wiedenbrugge Rapport Credit Management Software 2015-2016 Presentatie: Marcel Wiedenbrugge Credit Expo, 5 november 2015 Agenda 1. Het rapport Credit Management Software 2. CMS. De huidige stand van zaken 3. Hoe ziet

Nadere informatie

Efficiënter inkopen en meer controle over uw uitgaven en kasstromen. Purchase-to-Pay Canon Business Solutions

Efficiënter inkopen en meer controle over uw uitgaven en kasstromen. Purchase-to-Pay Canon Business Solutions Efficiënter inkopen en meer controle over uw uitgaven en kasstromen Purchase-to-Pay Canon Business Solutions Automatiseer uw Purchase-to-Payproces voor een betere afstemming tussen Inkoop en Finance Uw

Nadere informatie

Meest mobiele organisatie van Nederland

Meest mobiele organisatie van Nederland Resultaten onderzoek Meest mobiele organisatie van Nederland Juni 2013 Uitkomsten onderzoek onder top organisaties in Nederland Uitgevoerd door Keala Research & Consultancy in de periode mei tot en met

Nadere informatie

Dé cloud bestaat niet. maakt cloud concreet

Dé cloud bestaat niet. maakt cloud concreet Dé cloud bestaat niet. maakt cloud concreet 1 Wilbert Teunissen wilbert.teunissen@sogeti.nl Cloud Cases Strategie De rol van Functioneel Beheer 2 Onderwerpen 1. Context? Hug 3. the Impact cloud! FB 2.

Nadere informatie

MKB investeert in kennis, juist nu!

MKB investeert in kennis, juist nu! M201016 MKB investeert in kennis, juist nu! drs. B. van der Linden drs. P. Gibcus Zoetermeer, september 2010 MKB investeert in kennis, juist nu! MKB-ondernemers blijven investeren in bedrijfsopleidingen,

Nadere informatie

SAP Customer Success Story Productie BTL Plastics. SAP in combinatie met PPS One bleek het meest geschikte ERPpakket

SAP Customer Success Story Productie BTL Plastics. SAP in combinatie met PPS One bleek het meest geschikte ERPpakket SAP in combinatie met PPS One bleek het meest geschikte ERPpakket Bedrijf BTL Plastics Sector Productie Producten en diensten Kunststofonderdelen voor industriële voertuigen en machines Website www.btlplastics.com

Nadere informatie

2012 2011 Onderzoek naar voorbereiding op noodgevallen BEVINDINGEN IN EMEA

2012 2011 Onderzoek naar voorbereiding op noodgevallen BEVINDINGEN IN EMEA 2012 2011 Onderzoek naar voorbereiding op noodgevallen BEVINDINGEN IN EMEA INHOUD Inleiding........................................................................ 3 Methodologie....................................................................

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Klantbeheer CRM

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Klantbeheer CRM Exact Synergy Enterprise Krachtiger Klantbeheer CRM 1 Inleiding Waar gaat het om? De klant komt op de eerste plaats. Maar geldt dat voor al uw klanten? En om hoeveel (potentiële) klanten gaat het; tientallen,

Nadere informatie

Informatiebeveiliging voor gemeenten: een helder stappenplan

Informatiebeveiliging voor gemeenten: een helder stappenplan Informatiebeveiliging voor gemeenten: een helder stappenplan Bewustwording (Klik hier) Structureren en borgen (Klik hier) Aanscherping en maatwerk (Klik hier) Continu verbeteren (Klik hier) Solviteers

Nadere informatie

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. BISL Business Information Services Library Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2

Nadere informatie

Jan W. Veldsink Msc www.aikima.com

Jan W. Veldsink Msc www.aikima.com Leiderschap in een digitale wereld Jan W. Veldsink Msc www.aikima.com All companies must become internet companies or die, and this is not an option. Intel chairman Andy Grove September 1999 Opmerkelijke

Nadere informatie

HOE CAPPA ZIJN KLANTEN BETER IS GAAN ADVISEREN

HOE CAPPA ZIJN KLANTEN BETER IS GAAN ADVISEREN Exact Online CASE STUDY HOE CAPPA ZIJN KLANTEN BETER IS GAAN ADVISEREN www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY ONDERSCHEIDENDE KWALITEITEN LEIDEN TOT SUCCES VOOR ZOWEL ONDERNEMER ALS ZIJN

Nadere informatie

Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis

Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis Erasmus Concurrentie en Innovatie Monitor 2009 Bedrijven die investeren in sociale innovatie hebben minder last van de crisis Rotterdam, 6 oktober 2009 INSCOPE: Research for Innovation heeft in opdracht

Nadere informatie

Wat is? Alles zelf doen is uit, ga samen aan de slag.

Wat is? Alles zelf doen is uit, ga samen aan de slag. Wat is? Alles zelf doen is uit, ga samen aan de slag. CrossOver brengt young en experienced professionals van verschillende organisaties bij elkaar om van elkaar te leren en samen te innoveren. Doe ook

Nadere informatie

Bepalen toekomstige computertechnologie

Bepalen toekomstige computertechnologie Eén van de onmenselijke kanten van de computer is dat hij, eenmaal goed geprogrammeerd en goed werkend, zo volslagen eerlijk is (Isaac Asimov) Hoofdstuk 26 Bepalen toekomstige V1.1 / 01 september 2015

Nadere informatie

Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie. Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst

Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie. Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst Procesmanagement aan het werk Business discovery als motor

Nadere informatie

Big Data: wat is het en waarom is het belangrijk?

Big Data: wat is het en waarom is het belangrijk? Big Data: wat is het en waarom is het belangrijk? 01000111101001110111001100110110011001 Hoeveelheid 10x Toename van de hoeveelheid data elke vijf jaar Big Data Snelheid 4.3 Aantal verbonden apparaten

Nadere informatie

TechReady - NextGen Productivity

TechReady - NextGen Productivity TechReady - NextGen Productivity 08:30 09:00 Ontbijt 09:00 10:00 Keynote 10:00 10:15 Pauze Hans van der Meer (Microsoft) & Danny Burlage (Wortell) TRACKS 1. Ervaringen uit de praktijk 2. Productiviteit

Nadere informatie

Amsterdamse haven en innovatie

Amsterdamse haven en innovatie Amsterdamse haven en innovatie 26 september 2011, Hoge School van Amsterdam Haven Amsterdam is een bedrijf van de gemeente Amsterdam Oostelijke handelskade (huidige situatie) Oostelijke handelskade (oude

Nadere informatie

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij De essentie van de nieuwe ISO s Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij 1 Waar ik het over ga hebben De uitdaging en de oplossing De HLS voor iedereen De HLS voor wie het wil Waar we staan en wat er

Nadere informatie

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Toegevoegde waarde vanuit inhoud

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Toegevoegde waarde vanuit inhoud Toegevoegde waarde vanuit inhoud De Organisatie 1 De Organisatie Bluefield Finance is als onderdeel van Bluefield Partners in 2007 opgericht door 2 ervaren financials met een uitgebreide expertise in business-

Nadere informatie

Reference case Atlas Copco. Atlas Copco gebruikt Vodafone M2M om wereldwijd de klantondersteuning te verbeteren. Vodafone Power to you

Reference case Atlas Copco. Atlas Copco gebruikt Vodafone M2M om wereldwijd de klantondersteuning te verbeteren. Vodafone Power to you Atlas Copco gebruikt Vodafone M2M om wereldwijd de klantondersteuning te verbeteren Vodafone Power to you Atlas Copco gebruikt Vodafone M2M om wereldwijd de klantondersteuning te verbeteren Atlas Copco

Nadere informatie

Whitepaper Hybride Cloud Met z n allen naar de cloud.

Whitepaper Hybride Cloud Met z n allen naar de cloud. Whitepaper Hybride Cloud Met z n allen naar de cloud. Inhoudstafel 1. Inleiding 2. Met z n allen naar de cloud? 3. Voordelen van een hybride cloud 4. In de praktijk: Template voor moderne manier van werken

Nadere informatie

VRIJWILLIGE VERTREKINTENTIES. Een onderzoek onder managers en directeuren in techniek en industrie

VRIJWILLIGE VERTREKINTENTIES. Een onderzoek onder managers en directeuren in techniek en industrie VRIJWILLIGE VERTREKINTENTIES Een onderzoek onder managers en directeuren in techniek en industrie INLEIDING Wanneer het economische vertrouwen stijgt, stijgen ook de vertrekintenties. Dit biedt een uitdaging

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus IT & Process Management De cursus IT & Process Management duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

MASTERCLASS AGILE MANAGEMENT

MASTERCLASS AGILE MANAGEMENT MASTERCLASS AGILE MANAGEMENT SNEL EN WENDBAAR WERKEN AAN CONTINUE VERBETERING IN ORGANISATIES LEADERSHIP, ENTREPRENEURSHIP, STEWARDSHIP NYENRODE. A REWARD FOR LIFE INDEX Inleiding 3 Masterclass Agile Management

Nadere informatie

Shared Services in ontwikkeling binnen de Rijksoverheid

Shared Services in ontwikkeling binnen de Rijksoverheid Overheid & Sourcing Drs. Ing. Bob van Graft MCM, CGEIT, C CISO Wnd. Directeur SSC ICT Haaglanden Shared Services in ontwikkeling binnen de Rijksoverheid Digitalization of the Enterprise Bron: Gartner ITxpo

Nadere informatie

CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN

CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN Exact Online CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN MDM accountants & belastingadviseurs uit Den Haag is hard op

Nadere informatie

De Exact MKB Cloud Barometer: Kansen in de Cloud voor het MKB. Peter Vermeulen Pb7 Research i.o.v. Exact

De Exact MKB Cloud Barometer: Kansen in de Cloud voor het MKB. Peter Vermeulen Pb7 Research i.o.v. Exact De Exact MKB Cloud Barometer: Kansen in de Cloud voor het MKB Peter Vermeulen Pb7 Research i.o.v. Exact Veldwerk Doel van de Exact MKB Cloud Barometer Hoeveel waarde haalt het MKB uit de cloud? Hoe kunnen

Nadere informatie

IP Services. De grenzeloze mogelijkheden van een All IP -netwerk

IP Services. De grenzeloze mogelijkheden van een All IP -netwerk IP Services De grenzeloze mogelijkheden van een All IP -netwerk Voor wie opgroeit in deze tijd is het de grootste vanzelfsprekendheid. Je zet de computer aan en je kunt mailen, chatten, elkaar spreken

Nadere informatie

Samenvatting Finance Monitor

Samenvatting Finance Monitor Samenvatting Finance Monitor Welke thema s beïnvloeden het werk van financials? De Finance Monitor van USG Finance en Tijdschrift Controlling geeft inzicht in de thema s die het werk van financials gaan

Nadere informatie

Het sociale platform voor je organisatie

Het sociale platform voor je organisatie Het sociale platform voor je organisatie Laat de chaos achter je Tientallen CC tjes op een dag, maar nog steeds niet op de hoogte? Een dagelijkse zoektocht naar verdwenen documenten, specifieke informatie

Nadere informatie

Hét complete Uitzendbureau in de Cloud. matcher

Hét complete Uitzendbureau in de Cloud. matcher Hét complete Uitzendbureau in de Cloud matcher Een processysteem in plaats van een administratiesysteem Meer dan twee keer zoveel tijd besteden aan sales en zo uw omzet verhogen. e-matcher maakt het mogelijk.

Nadere informatie

De toekomst van bereikbaarheid

De toekomst van bereikbaarheid De toekomst van bereikbaarheid www.detron.nl De toekomst van bereikbaarheid De wereld verandert. Technologische ontwikkelingen volgen elkaar snel op. Mensen werken steeds vaker samen in virtuele omgevingen

Nadere informatie

HOE EENVOUDIG IS HET OM GEBRUIK TE MAKEN VAN CLOUD COMPUTING?

HOE EENVOUDIG IS HET OM GEBRUIK TE MAKEN VAN CLOUD COMPUTING? Innervate: Januari 2011 WHITEPAPER CLOUD COMPUTING HOE EENVOUDIG IS HET OM GEBRUIK TE MAKEN VAN CLOUD COMPUTING? Lees hier in het kort hoe u zich het best kunt bewegen in de wereld van cloud computing

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Bewust willen en kunnen 4. Performance Support 5. Informele organisatie 5. Waarom is het zo moeilijk? 6

Inhoudsopgave. Bewust willen en kunnen 4. Performance Support 5. Informele organisatie 5. Waarom is het zo moeilijk? 6 Inleiding De afgelopen vijftien jaar hebben we veel ervaring opgedaan met het doorvoeren van operationele efficiencyverbeteringen in combinatie met ITtrajecten. Vaak waren organisaties hiertoe gedwongen

Nadere informatie

Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren!

Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren! Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren! (de mens in het proces) Ronald Vendel Business Development manager Ruim 20 jaar ervaring Gestart in 1990 Software specialisme: Procesmanagement (BPM)

Nadere informatie

Exact Online BUSINESS CASE MET EXACT ONLINE MEER FOCUS OP ACCOUNTMANAGEMENT EN ADVISERING. De 5 tips van Marc Vosse. www.exactonline.

Exact Online BUSINESS CASE MET EXACT ONLINE MEER FOCUS OP ACCOUNTMANAGEMENT EN ADVISERING. De 5 tips van Marc Vosse. www.exactonline. BUSINESS CASE Exact Online MET EXACT ONLINE MEER FOCUS OP ACCOUNTMANAGEMENT EN ADVISERING De 5 tips van Marc Vosse www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY DE 5 TIPS VAN MARC VOSSE Voor

Nadere informatie

Windows Server 2003 End of support

Windows Server 2003 End of support Windows Server 2003 End of support Wat betekent dit voor mijn organisatie? Remcoh legt uit Met dit nieuwsitem brengt Remcoh de naderende End of Support datum voor Windows Server 2003 onder uw aandacht.

Nadere informatie