Foto s omslag: kolgans, Gennep, Eindhoven, 24 juni 2015 Fotografie: Robert van der Velden

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Foto s omslag: kolgans, Gennep, Eindhoven, 24 juni 2015 Fotografie: Robert van der Velden"

Transcriptie

1

2 Foto s omslag: kolgans, Gennep, Eindhoven, 24 juni 2015 Fotografie: Robert van der Velden

3 R.H. VAN DER VELDEN GSM: BETREFT NEDERLAND FORMULE (NLF) VERSIE 1.8 DATUM 17 AUGUSTUS 2015 Begrippen Abstinentie Onthouding; medische term, van middel, maar ook van handelen, behandeling. A.I.V.E. Academie Industriële Vormgeving Eindhoven, tegenwoordig Design Academy Eindhoven. Cannabinoïde Een stof die kan binden aan een cannabinoïdereceptor, waarvan er minstens 2 typen bestaan, CB1 en CB2. Er zijn lichaamseigen cannabinoïden, zoals anandamide en 2-arachidonylglycerol (2-AG), evenals cannabinoïden van plantaardige oorsprong. In hennep (cannabis) zijn diverse van deze botanische cannabinoïden aanwezig, waaronder tetrahydrocannabinol (THC) dat verantwoordelijk is voor de psycho-actieve werking van deze drug. Stimulatie van de CB1 receptor zorgt voor een eetluststimulerend effect, eetbuien zijn een bekend nevenverschijnsel van cannabisgebruik. In een publicatie in de Nature Reviews-Cancer stelt Dr. Manuel Guzman uit Madrid dat cannabinoïden de groei van tumoren in cel-culturen en muizen remmen. Dat doet de cannabinoïde door de sleutelcellen die de groei van kankercellen stimuleren te veranderen. Kankercellen hebben geen automatische groeistop zoals de meeste cellen in ons lichaam en missen dus de noodrem die de groei stopt. De cannabinoïde levert deze noodrem en stopt de groei van de cel zelf maar ook de bloedvaten naar de tumor worden actief afgebroken waardoor de tumor geen nieuwe voeding krijgt; hierdoor sterft de tumor uiteindelijk af. CBD (cannabidiol) Een niet psychoactieve cannabinoïde die voorkomt in cannabis. Het wordt niet door de plant geproduceerd maar is een oxidatieproduct van tetrahydrocannabinol (THC) en is er een isomeer van. CBD remt de afbraak van THC door de leverenzymen. CBD werkt bij proefdieren als antipsychoticum en sedativum (bewustzijnsverlagend, kalmerend middel). CBD is de enige cannabinoïde waarmee verschillende gecontroleerde experimentele studies evenals klinisch onderzoek bij mensen is uitgevoerd bij multiple sclerose, neuropathische pijn (neuropathie is het niet goed functioneren van een of meer zenuwen), schizofrenie, bipolaire stoornis, sociale fobie, slapeloosheid, ziekte van Huntington en epilepsie.

4 Cognitie Dit is een begrip uit de psychologie, filosofie en communicatiewetenschap dat zowel kan verwijzen naar kennis, het kenvermogen of de inhoud daarvan, zoals ideeën of overtuigingen. Het begrip wordt zeer algemeen gebruikt en kan daarom ook verwijzen naar bijna alle processen en functies, zoals gewaarwording, waarneming, voorstellingsvermogen, bewaren in en het opdiepen uit het geheugen, probleemoplossen en denken. Nog algemener kan cognitie beschreven worden als de processen die betrokken zijn bij het verwerven en verwerken van informatie. Het zelfstandig naamwoord cognitie, sinds 1650 in het Nederlands, is afkomstig van het Latijnse woord cognitio, wat het leren kennen door de zintuigen of door het verstand kan betekenen. In de eerste betekenis kan het daarom gaan om nadere kennismaking en in de tweede betekenis om kennis, inzicht, doorzicht. Daarnaast kunnen cognitiones (meervoud van cognitio) ook voorstellingen en begrippen van iets zijn. Binnen de rechtspraak had het de betekenis van gerechtelijk onderzoek en beslissing. Cognitio is afgeleid van het Latijnse werkwoord cognoscere met de overeenkomstige betekenissen als leren kennen, beseffen, vernemen met zowel door de zintuigen als door het verstand. De cognitieve psychologie ontstaat gedeeltelijk als reactie op het behaviorisme waarin gedrag wordt verklaard door voornamelijk te kijken naar de relatie tussen de omgeving aan de ene kant, de prikkels, en de reactie van het organisme op deze prikkels aan de andere kant, zonder dat er wordt gekeken naar de tussenliggende processen in het hoofd. Jerry Bruner en George Miller richten als belangrijke hoofdfiguren uit de cognitieve psychologie het Center for Cognitive Studies in 1960 op aan de Harvard-universiteit en gebruikte bij de naamgeving bewust het begrip cognitive/cognition om zich af te zetten tegen het behaviorisme. In de beginjaren was het echter nog niet voor iedereen meteen duidelijk wat met het begrip cognitive werd bedoeld, zoals voor de psycholoog Don Norman tijdens zijn aanstelling in de jaren 60, zoals hij later verhaalde. In de opvolgende jaren neemt het gebruik van het begrip cognitie/cognitief toe en verschijnen handboeken met overeenkomstige titels, zoals cognitive psychology in 1967 van de Amerikaanse psycholoog Ulrich Neisser. Naast dat het begrip het onderwerp vormt van de cognitieve psychologie en de cognitiewetenschap, wordt het begrip ook gebruikt binnen andere richtingen van de psychologie zoals de klinische psychologie (cognitieve therapie) of sociale psychologie (cognitieve dissonantie). Dolhuis In vroegere tijden een inrichting voor opvang van geesteszieken. Drone Hier in de betekenis als in de science fiction serie Star Trek, waarmee individuen worden bedoeld die deels mens, deels machine zijn. DSM-IV, DSM-V Vierde en vijfde editie van de Diagnostical and Statistical Manual, hèt handboek voor de psychiatrie, uitgegeven door de American Psychiatric Association.

5 Desiderius Erasmus (Rotterdam, 28 oktober 1466, 1467 of 1469 Bazel, 12 juli 1536) Erasmus was een Nederlandse priester, augustijner kanunnik, theoloog, filosoof, schrijver en humanist. Ervaringsdeskundigheid Nuttig aangewende kennis, opgedaan door gerijpte en doorleefde ervaring van tegenslag, ziekte, beperking, lotgeval of levensomstandigheid. De ervaringsdeskundige benut deze kennis door soortgelijke ervaringen van anderen te verhelderen, door lotgenoten te helpen, door als klankbord te dienen voor beleidswijzigingen of innovaties die gericht zijn op verbetering van het betreffende ervaringsdomein, of door te ondersteunen bij programma s. Escapisme Afkomstig van het Engelse escape : ontsnapping, lek, ontkoming, afleiding en escapism, gewoonte of neiging de werkelijkheid te ontvluchten. Het is de psychologische neiging of gewoonte om de zorgen van het alledaagse leven en de daarbij horende verplichtingen te vergeten. Iemand die lijdt aan escapisme trekt zich terug in een andere wereld, zoals fictie, amusement, hobby, theater, videospellen en film. Het begrip escapisme komt daarom voor in de mediapsychologie. Sommige onderzoekers geloven dat escapisme eigen is aan het hedendaagse technologische leven omdat het de mensen afleidt van hun biologische, normale leven. Mensen ontsnappen aan de sleur van het dagelijks leven door middel van fictie en geofictie (het ontwerpen van fictieve geografische eenheden zoals steden, landen en planeten) in de literatuur, film, televisie, rollenspellen, pornografie, religie, drugs, internet en videospelletjes. Vele activiteiten die een normaal deel van een gezond leven zijn (eten, sporten en seksualiteit) kunnen vormen van escapisme worden als ze overmatig worden beoefend. Formule Samenstelling of recept; opsomming van ingrediënten en hun verhoudingen waaruit een product bestaat. Dit kan over dranken of etenswaren gaan, maar ook over andere producten in de ruimste zin des woords. De formule is een lijst van benodigdheden (in de juiste hoeveelheden) en de manier waarop de benodigdheden dienen te worden samengevoegd om een van tevoren bepaald resultaat te krijgen. Michel Foucault Paul-Michel Foucault (Poitiers, 15 oktober Parijs, 25 juni 1984) was een Frans filosoof. Begin jaren 50 slaagde hij erin zowel in de filosofie als in de psychologie af te studeren. Hij werd bekend in 1966 toen zijn boek Les mots et les choses. Une archéologie des sciences humaines (De woorden en de dingen. Een archeologie van de menswetenschappen) uitkwam. Foucaults colleges trokken vaak overvolle zalen. Hij zou die positie bekleden tot hij in 1984 aan de gevolgen van aids overleed. GZ-psycholoog Gezondheidszorg-psycholoog; in Nederland sinds een aantal jaren verantwoordelijk voor de generalistische basis geestelijke gezondheidszorg, eerder eerstelijns GGZ genoemd.

6 Herstel Volledige normalisatie na een psychische aandoening. Veel gebruikt in plaats van genezing in de geestelijke gezondheidszorg, omdat biologische ziektes in de psychiatrie niet bestaan. Hypomanie Hypomanie is een lichte vorm van manie. Evenals bij een manie treden hyperactiviteit, overmatige vreugde, impulsiviteit of prikkelbaarheid op, maar het contact met de realiteit gaat niet verloren en er treden ook geen psychotische symptomen op (zoals wanen en hallucinaties). In lichte gevallen hoeft hypomanie niet eens als een aandoening gezien te worden, maar in combinatie met andere symptomen (met name depressiviteit) kan er wel sprake zijn van een stemmingsstoornis. DSM IV TR: Een duidelijk herkenbare periode met voortdurend verhoogde, expansieve of prikkelbare stemming, die ten minste vier dagen duurt en die duidelijk verschilt van de gebruikelijke niet-depressieve stemming.tijdens de periode van de stemmingsstoornis zijn drie (of meer) van de volgende verschijnselen (vier als de stemming alleen prikkelbaar is) voortdurend en in belangrijke mate aanwezig: opgeblazen gevoel van eigenwaarde of grootheidsideeën afgenomen behoefte aan slaap (bijvoorbeeld voelt zich uitgerust na slechts drie uur slaap) spraakzamer dan gebruikelijk of spreekdrang gedachtenvlucht of de subjectieve beleving dat de gedachten jagen verhoogde afleidbaarheid (dat wil zeggen de aandacht wordt te gemakkelijk getrokken door onbelangrijke of niet ter zake doende, van buiten komende prikkels) toeneming van doelgerichte activiteit (ofwel sociaal, op het werk of op school ofwel seksueel) of psychomotorische agitatie zich overmatig bezig houden met aangename activiteiten waarbij grote kans bestaat op pijnlijke gevolgen (bijvoorbeeld betrokkene wordt gepreoccupeerd door een ongeremde koopwoede, seksuele indiscreties of zakelijk onverstandige investeringen) Hopelijk is het eenieder duidelijk, dat het hier hoofdzakelijk gaat om hoogst subjectieve waarnemingen, waarvoor geen harde bewijzen te vinden zijn. Implementatie Dit is de invoering van een nieuw systeem, plan, idee, model, ontwerp, standaard of beleid in een organisatie. De term wordt onder andere gebruikt in de IT-wereld, in de bestuurskunde (implementatie van beleid) en in juridische context (implementatie van wetgeving). De term hoeft niet noodzakelijkerwijs te slaan op het totale systeem. Ook een deelsysteem kan worden geïmplementeerd. Insomnia Slapeloosheid. Als slapeloosheid langer dan een paar nachten duurt, kan de aandoening chronisch worden en kan het slaaptekort een zeer nadelige uitwerking op het welzijn hebben. Slapeloosheid verstoort het natuurlijke slaapritme, dat moeilijk te herstellen is. Sommige mensen die aan slapeloosheid lijden, verergeren onbedoeld de situatie door overdag of vroeg op de avond kort te slapen, waardoor s nachts de kwaal juist erger wordt. Sommigen proberen ondanks het gebrek aan slaap te blijven functioneren, wat ernstige lichamelijke en psychische problemen kan opleveren.

7 Innovatie Innovatie of vernieuwing heeft betrekking op nieuwe ideeën, goederen, diensten en processen. Innovatie kan plaatsvinden binnen organisaties maar ook binnen bredere - sociale - verbanden. Het proces van innoveren (innovatieproces) omvat het geheel van menselijke handelingen gericht op vernieuwing (van producten, diensten, productieprocessen, etc.). Innovatie is meer dan alleen een technische verbetering. Innovatie kan ook in bijvoorbeeld management of marketing plaatsvinden. De gevolgen van het op een nieuwe wijze toepassen van een bestaand product kunnen even groot zijn als de gevolgen van de introductie van het product zelf. Zo is de komst van het internet een technische innovatie, die zonder de ontwikkeling van e-business-strategieën waarschijnlijk minder succesvol zou zijn geweest. Garcia en Calanone merken in dit kader op dat innovaties anders zijn dan uitvindingen. Een ontdekking die nooit uit het laboratorium komt, blijft een uitvinding. Pas als een ontdekking in productie genomen wordt en waarde voor de onderneming toevoegt, zelfs als dat in de vorm van kostenbesparingen is, kan het een innovatie genoemd worden. In deze laatste omschrijving kan innovatie niet los gezien worden van marketing; zonder succesvolle vermarkting - commercialisatie - bestaat er geen innovatie. Manie Ernstige stemmingsstoornis die wordt gekenmerkt door heftige gemoedsbewegingen. Ze gaat gepaard met overmatige vreugde, boosheid, hyperactiviteit en impulsiviteit en een sterke ongeremdheid in tal van psychische functies. Een manie is gewoonlijk een uiting van een bipolaire stoornis. Een lichte vorm van manie wordt hypomanie genoemd. Iemand in een manische toestand gedraagt zich sterk naar buiten gericht. Men uit zich wisselend uitgesproken opgewekt of erg prikkelbaar, is zeer ongeduldig en wordt snel boos. In ernstige gevallen kan er sprake zijn van hallucinaties of wanen en grenst het gedrag aan wat psychotisch wordt genoemd. Bij vrijwel iedereen die hieraan lijdt ontstaan er vroeg of laat conflicten met de omgeving. Megalomanie Dit is in de psychologie de wetenschappelijke naam van grootheidswaan of grootheidswaanzin. Wie megalomaan is, ziet zichzelf als belangrijker of machtiger dan zijn omgeving of schrijft zichzelf bijzondere talenten toe. Soms is megalomanie een uiting van een sterk gevoel van eigenwaarde, maar de oorzaak kan ook zijn dat iemand zichzelf eigenlijk minderwaardig, onbetekenend of onbelangrijk vindt. In dit geval is de megalomanie een verdedigingsmechanisme van de psyche. De megalomaan sublimeert dan zijn minderwaardigheidscomplex in het tegendeel daarvan. Vaak kan iemand met grootheidswaan in eerste instantie innemend en charmant zijn en de aandacht van zijn omgeving krijgen, maar later ebt de bewondering weg en maakt plaats voor irritatie. Als iemand die megalomaan is ernstige problemen ondervindt in het sociale verkeer, dan kan er sprake zijn van een psychische aandoening: bijvoorbeeld een waanstoornis of schizofrenie. In dit geval kan iemand zich inbeelden onverslaanbaar te zijn of een belangrijke maatschappelijke positie in te nemen, bijvoorbeeld speciaal adviseur van het staatshoofd.

8 Narcisme Freudiaanse term uit de psychologie. Het is een vorm van gedrag die wordt gekenmerkt door een obsessie met de eigen persoon (vaak het uiterlijk), egoïsme, dominantie, ambitie en gebrek aan inlevingsvermogen. Iemand die narcistisch gedrag vertoont, noemt men een narcist. De term narcisme werd als een van de eersten gebruikt door Sigmund Freud en door hem verder uitgewerkt en bekend gemaakt. Hij noemde het verschijnsel naar de figuur Narcissus uit de Griekse mythologie. Narcissus wees volgens het verhaal alle romantische avances af en werd als straf verliefd op zijn eigen spiegelbeeld. Freud doelde met narcisme vooral op vrouwen die hun energie te veel aan zichzelf en te weinig aan anderen besteden. Verliefd zijn op jezelf, te veel eigenliefde, anderen gebruiken om jou aan je trekken te laten komen, niet een ander beminnen maar vooral zelf bemind willen worden, daar ging het volgens Freud over. Deze nadruk op eigenliefde is altijd blijven bestaan maar in de loop der jaren zijn er heel veel kenmerken bijgekomen en is het accent naar mannen verschoven. In de psychoanalyse wordt narcisme beschouwd als een normale fase in de ontwikkeling van kinderen. Het wordt secundair narcisme genoemd wanneer het optreedt na de puberteit. Sigmund Freud ( ) Narcissus door Caravaggio ( ), gemaakt in 1598/1599

9 P.A.A.Z. Psychiatrische Afdeling Academisch Ziekenhuis. Pionier Iemand die als een van de eersten een bepaald gebied betreedt, zodat hij daar zijn weg moet vinden zonder gebruik te kunnen maken van de ervaring van anderen. Kenmerkend voor het werk van een pionier (het zogenaamde pionieren) zijn de ontberingen die men ondergaat en de grote inspanning die men zich moet getroosten omdat allerlei voorzieningen nog ontbreken. Het werk van een pionier gaat vaak gepaard met vele mislukkingen en tegenslagen, omdat de pionier nog niet kan beschikken over methodes die zich in de praktijk bewezen hebben. Het werk van een pionier is wel erg belangrijk, omdat anderen erop kunnen voortbouwen. Sommige personen zijn van nature een pionier. Zochten pioniers in oudere tijden een nieuwe en onbekende omgeving op, later waren zij bijvoorbeeld degenen die een nieuw bedrijf opstarten. Een echte pionier functioneert minder goed in een compleet gevestigde omgeving. Ook: geniesoldaat, schansgraver; benaming voor padvinders boven 17 jaar. Psychose Op afspraken gebaseerde omschrijving van een geestestoestand die zich kenmerkt door wanen en hallucinaties. Psychose NAO Diagnose uit het DSM IV handboek voor de psychiatrie, die een psychose betekent die nergens anders in het boek beschreven is. NAO is Niet Anders Omschreven. Schizofrenie Diagnose, die is samengesteld uit twee Griekse woorden; het betekent zoveel als gespleten geest, maar dit heeft niet direct iets te maken met de tegenwoordige geestestoestand. Het is een psychische aandoening binnen het schizoïde spectrum. Het wordt gekenmerkt door een verslechtering van denkprocessen en door slecht emotioneel functioneren. Deze aandoening openbaart zich meestal als gehoorshallucinatie, paranoïde of bizarre wanen of onsamenhangend denken en spreken en gaat samen met slecht functioneren op sociaal vlak. Net als alle andere diagnoses uit de DSM wordt de diagnose op basis van afspraken gemaakt en is er geen biologisch bewijs voor te vinden. Het woord schizofrenie werd in 1908 voorgesteld door Eugen Bleuler; hij wilde hiermee de scheiding weergeven tussen de verschillende functies van persoonlijkheid, denken, geheugen en waarneming. Bleuler omschreef de belangrijkste symptomen als de 4 A s: vlak Affect, Autisme, verstoorde Associatie van ideeën en Ambivalentie. Bleuler besefte dat de aandoening geen vorm van dementie was omdat sommige van zijn patiënten opknapten in plaats van achteruitgingen en stelde daarom de term schizofrenie voor.

10 S.P.V. Sociaal Psychiatrisch Verpleegkundige. Stigma Een stigma is een schandvlek of brandmerk dat aan een bepaald persoon, een groep personen of aan een zaak wordt gekoppeld. Een stigma kan ook een vooroordeel zijn dat leeft bij een bevolkingsgroep. In het Nederlands kent men het afgeleide werkwoord stigmatiseren. Synoniem hieraan is het brandmerken. Deze woorden worden gebruikt in overdrachtelijke zin. Als men een bepaalde groep brandmerkt/stigmatiseert, dicht men die groep als geheel een bepaald negatief kenmerk toe. Het is voor de gestigmatiseerde groep, zoals het voor een gebrandmerkte onmogelijk is van het merkteken af te komen, zeer moeilijk om een stigma kwijt te raken. Stigmatisering vindt vooral plaats op het vlak van conflicten tussen bevolkingsgroepen. Nederlanders hebben het stigma gierig te zijn, Belgen zouden dom zijn, allochtonen profiteurs. Aan genoemde voorbeelden is te zien, dat stigmata soms ironisch, dikwijls echter kwaadaardig zijn. Taxandrië Voormalige gouw tussen Maas en Dender waar de stamvader van het geslacht van Rode, waar het geslacht van der Velden uit voortkomt, Arnold van Rode (ca ), de gouwgraaf van was. De gouw is ontstaan tijdens de Merovingische dynastie van Frankische koningen. Taxandria had tot in de 10de eeuw nog natuurlijke grenzen die werden gevormd door de Maas in het noorden en het Peelgebied in het noord-oosten; vanaf Kessenich de rivier de Maas in het zuid-oosten, de rivieren de Jeker en de Demer in het zuiden en de rivieren de Nete en de Striene in het westen. Na de Sint-Elisabethsvloed bestond de Striene niet meer. W.S.N.P. Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen. Zelfzorg Zorg door een individu zelf geleverd. Deze zorg kan een buitengewone kwaliteit hebben, die onbekend is bij de reguliere zorg, bijvoorbeeld door ervaringsdeskundigheid, een hoge begaafdheid of door slim gebruik te maken van wat nieuwe media als internet aan mogelijkheden te bieden hebben.

11 Definitie Hieronder volgt de definitie van de Nederland Formule, zoals deze door mij is bedacht en uitgewerkt. De eerste versie van deze definitie dateert van omstreeks , toen de eerste versie van wat nu de Nederland Formule heet, ontstond. Ervaringsdeskundigheid De Nederland Formule is het resultaat van onder meer gedurende 20 jaren ( ) opgebouwde ervaringsdeskundigheid binnen het domein van de geestelijke gezondheidszorg en van gedurende 28 jaren ( ) opgebouwde ervaringsdeskundigheid omtrent geestelijke problemen in mijn directe nabijheid. Ontwikkeling Deze deskundigheid heb ik op waardevolle wijze kunnen opdoen als gevolg van onder meer twee jaren studie sociale wetenschappen aan de universiteit van Nijmegen - sociologie en politicologie - en 5,5 jaar studie aan de Design Academy Eindhoven, voorheen A.I.V.E., alsmede de nodige ontwikkeling op autodidactische en autonome wijze opgedaan. Ook het feit dat ik 13 jaren zelfstandig ondernemer ben geweest (ontwerpbureau Lab 4), 10 jaar voorzitter en enig bestuurslid van een stichting (Stg. Nieuw Taxandrië) en gedurende meer dan 7 jaren actief ben geweest in de bestrijding van criminaliteit (2008-heden) heeft sterk bijgedragen aan mijn specifieke ontwikkeling tot informatie- en innovatiearchitect. Van dit laatste, door mijzelf ontwikkelde beroep is de eerder genoemde ervaringsdeskundigheid een essentieel onderdeel. Dit is recentelijk nog doorgenomen met de Nederlandse Bond voor Architecten, waarvan ik toestemming kreeg deze beroepen te hanteren. Omschrijving Het is een stelsel van wetenschappelijk onderbouwde feiten, innovatieve ontwerpen en culturele normen en waarden, dat bij correcte implementatie en realisatie door een samenleving - bij voorkeur in samenwerking met nationale en internationale overheden - leidt tot aanzienlijke innovatie betreffende de volksgezondheid van de wereldbevolking. De formule wordt als eerste gepresenteerd aan de Nederlandse overheden, opdat hier de innovatie als eerste kan geschieden, om daarna in zijn geheel of gedeeltelijk te kunnen worden geëxporteerd naar andere staten. Het is echter mogelijk dat de informatie via internet internationaal uitlekt. De hoop is erop gevestigd, dat de Nederlandse staat dit grotendeels weet te voorkomen. Zoniet, dan is er sprake van enorme kapitaalvernietiging, waar de Nederlandse staat hoofdzakelijk verantwoordelijk voor is; er is immers alles aan gedaan om de politiek volledig te informeren. Pionierschap Onbewust en intuïtief ben ik dit onderzoek gestart als pionier, door mezelf tot proefkonijn te maken van de psychiatrie. Mijn weg naar herstel is voornamelijk op autonome en autodidactische basis gevonden, eerder ondanks dan dankzij de reguliere geestelijke gezondheidszorg. Wel heeft hoogleraar in de psychiatrie Prof. Dr. Jim van Os twee keer (2004, 2014) een belangrijke en richtinggevende rapportage afgegeven.

12 Achtergrond Ontstaan Ik heb deze ervaringsdeskundigheid opgebouwd, nadat ik in 1987 lijdzaam moest toezien hoe mijn eerste grote liefde door tussenkomst van haar ouders werd opgenomen op een gesloten P.A.A.Z.- afdeling van een lokaal hospitaal. We hielden allebei van cannabis en psychedelische muziek in die tijd. De verwarring was groot na de opname; blowen was cultureel gezien iets tamelijk onschuldigs, toch? Het kan toch niet alleen daardoor veroorzaakt zijn dat ze s-nachts niet meer in slaap kon komen en niet meer wilde eten? In die tijd ontstonden de vragen waar ik nu, achtentwintig jaren later, de antwoorden op heb gevonden. Voor die liefde is dat te laat gebleken, maar hopelijk voor haar en de wereld niet. Ook in die tijd merkte ik aan mijn vriendin, dat vertoeven in een natuurlijke omgeving haar goed deed en rust bracht. Ik ging met haar een aantal keren op vakantie in de Ardennen en we kwamen steeds met hernieuwde energie en frisse moed weer terug. Circa tien jaar later kwam aan de oppervlakte dat een verkrachting op 14-jarige leeftijd door haar eerste vriend haar leven ernstig en langdurig gedestabiliseerd had en uiteindelijk de voornaamste oorzaak bleek van de ontregeling op haar 21e. Neerwaartse spiraal De relatie met deze vriendin is daarna nooit meer dezelfde geweest. De psychiatrische interventie had voorgoed een kloof geslagen tussen ons. Toch hebben we die in totaal een jaar of negen volgehouden, tot Toen werd ik genoodzaakt mijn opleiding aan de Design Academy Eindhoven (toen A.I.V.E.) na vijf en een half jaar te staken zonder een diploma te hebben behaald. De inspiratie was, mede door de frustrerende relatie, opgedroogd. De afstudeerrichting die ik het meest interessant vond, mens en omgeving genaamd, had me na een jaar modules volgen - waarvan de eerste was behaald met goede resultaten - afgewezen, mijns inziens op dubieuze gronden, alhoewel er duidelijk studenten waren met meer aanleg voor het ruimtelijke vakgebied. Daarna heb ik nog een module bij mens en informatie behaald, maar na een maand of vijf was de koek echt op en kreeg ik geen studiefinanciering meer geregeld. Ik had in totaal 7,5 jaren gestudeerd, waarvan de eerste twee jaren sociale wetenschappen aan de universiteit van Nijmegen, nu Radbout Universiteit genaamd. Achteraf heb ik veel geleerd op deze opleidingen, maar door de nadruk die de samenleving vaak legt op het behalen van een diploma werd dit maar al te vaak ondergesneeuwd. Ontsporing Onbewust, maar moedwillig besloot ik daarna te ontsporen. Via het maken van experimentele rock n rollmuziek, kunst en design waren hier allerlei mogelijkheden voor aanwezig in de stad Eindhoven. Mijn gedrag werd door mijn sociale omgeving steeds vaker vreemd en beangstigend gevonden. Ik blowde en dronk flink. Wel had ik voldoende moreel besef en voorzichtigheid om niet over te gaan tot het gebruik van verboden middelen. Toch leidde mijn gedrag ook tot geldgebrek, zeker na het beëindigen van een baantje in een magazijn als uitzendkracht. Mede door dit geldgebrek sloeg de paniek toe; ik kreeg psychische klachten. Ik kon geen rust meer vinden en ontwikkelde wanen. De huisarts schreef het antipsychoticum Haldol voor. Enkele maanden later, in 1995, volgde de eerste gedwongen opname op een gesloten psychiatrische afdeling.

13 Diagnose Ik kreeg toen de diagnose schizofrenie, maar die werd mij pas drie jaar later, bij de tweede of derde opname medegedeeld. Psychiater Mark Scherders, die me behandelde, vertelde me destijds dat het om een ongeneeslijke ziekte ging, waarvoor levenslang gebruik van antipsychotica nodig zou zijn. Zijn mening zou gedurende de vijf jaren dat hij me behandelde niet wijzigen. De klap was groot na het te horen krijgen van die ernstige diagnose in Ik kreeg suïcidale ideeën als gevolg ervan en kon maandenlang niet veel meer dan op de bank liggen - ongetwijfeld vooral door de medicatie - en slechte TV-programma s kijken. Later leerde ik verhalen kennen van mensen die na het krijgen van de diagnose schizofrenie - een ervan twee weken erna - zelfmoord pleegden. Met een van hen was ik bevriend. Hij was moreel minder sterk dan ik, keek veel porno-video s, dronk veel bier en blowde te veel. Kortom, hij had een minder stevig pakket van normen en waarden dan ik meegekregen bij zijn opvoeding; ook was hij niet zo hoog opgeleid als ik. Opwaarts Gedurende de vijf jaren erna heb ik antipsychotica gebruikt, het middel Impromen. Ik was destijds onder behandeling van psychiater Mark Scherders. Ik had goede gesprekken met hem - onder meer over mijn gedrag - en kon in 1999 een cursus digitale vormgeving gaan doen. Ik kocht mijn eerste Apple pc en er was zo veel vraag naar mijn werk dat ik op 1 mei 2000 kon starten als zelfstandig ondernemer. Mèt diagnose schizofrenie waar mijn zakelijke contacten niets van wisten! Rond dezelfde tijd begon ik weer muziek te maken en startte een instrumentale band met vrienden en bekenden. Ik had ook vrienden die dezelfde diagnose hadden als ik; samen met een van hen, Menno van Heuven, en zijn vriend Atze de Vrieze heb ik rond 2000 de kortdurende videofilm Herstellen doe je zelf opgenomen. Er begonnen ideeën te ontstaan over de psychiatrie en hoogleraar Prof. Dr. Jim van Os kwam voor het eerst in beeld. Ik las Lof der Zotheid van Desiderius Erasmus en was getroffen door zijn rake kijk op mensen. Piek Rond 2001 begon ik voorzichtig weer te blowen. De band nam steeds serieuzere vormen aan en in 2002 werd een LP geproduceerd in mijn beheer. De live-concerten hielpen mij meer zelfvertrouwen te krijgen. Ook kreeg ik de prestigieuze opdracht voor het ontwerpen van de user interfaces van oce.com en de operating companies wereldwijd. Daardoor was er geld genoeg om de plaat te produceren en om interessante muziekapparatuur en gitaren aan te schaffen. Spannende tijd In 2003 was de opdracht van Océ Technologies succesvol afgerond. Toch was er in de relatie met mijn voornaamste contactpersoon bij Océ iets niet in de haak; hij liet me op een vervelende manier merken dat hij nu blij was van me af te kunnen komen. Er ontstond een spannende situatie: mijn inkomsten vielen sterk terug, ik blowde weer flink en de medicatie was afgebouwd. Er volgde weer een opname in een gesloten afdeling. Ik wist nog een stichting op te richten, later de Stichting Nieuw Taxandrië genoemd, waar ik de voorzitter van was en die tien jaar zou bestaan zonder financiële activiteit. De stichting hield zich onder meer bezig met genealogisch onderzoek naar voorouders in de mannelijke lijn en onderzoek naar wonen en werken in het rurale gebied; beiden voelden aan als heilzaam.

14 Weigering Bij de tweede opname in 2003 weigerde ik medicatie en geloofde niet meer in de diagnose. Ik werd twee weken opgesloten in een separeercel. Toch stabiliseerde ik net zo snel als ik deed mèt gebruik van antipsychotica; onthouding van cannabis deed waarschijnlijk zijn invloedrijke werk. Hieruit valt op te maken dat ik de antipsychotica nooit echt nodig heb gehad! Second opinion Op 26 juli 2004 gaf Prof. Dr. Jim van Os een second opinion af die de eerder gestelde diagnose schizofrenie ontkrachtte. Wel beschreef hij een kwetsbaarheid om met manische episoden te reageren. Over cannabis had hij niets opgeschreven. Schok Ik dacht toen dat ik van alle ellende verlost was. Ik werkte aan mijn gezondheid door te trimmen en stopte in 2005 met roken. Toen stuitte ik op ellendige toestanden in mijn sociale omgeving; het ging om een vermoeden van gedwongen prostitutie. Ik begon van de schok in 2006 weer te blowen, ondanks waarschuwende signalen van mijn vrienden. Vertrek In 2007 volgden twee opnames in de Grote Beek te Eindhoven. Ik wist de rechter ervan te overtuigen dat het om abusievelijke opnames ging. Mijn situatie in Eindhoven werd echter onder invloed van de zedenzaak steeds onhoudbaarder; ik raakte in een sociaal isolement en beleefde angstige momenten als gevolg van de dreiging van het louche milieu. Vanaf eind 2007 begon ik hierover meldingen te doen bij de lokale recherche van de politie te Eindhoven. Ik kreeg nog een tijd woonkostentoeslag ter compensatie van mijn benarde woonsituatie in een voormalige rosse buurt. Ook meldde ik het nodige aan de rechtspraak, omdat ik destijds toegelaten was tot de W.S.N.P.. Het mocht allemaal echter niet baten: eind 2009 werd de huurovereenkomst ontbonden van mijn riante huurwoning - die ik gebruikte als woonwerk-woning - in het centrum van Eindhoven en ik werd genoodzaakt te verhuizen. Westwaarts Ik besloot het avontuur op te zoeken en het vermoedelijke slachtoffer en de vermoedelijke dader achterna te gaan; ik verhuisde naar Gent (B), waar ik 40 dagen gewoond heb in het centrum. Ook daar heb ik de autoriteiten op de hoogte gebracht van de zedenzaak en was de dreiging voelbaar. Ik kon een huisje huren in Sas van Gent (NL), tegen de Belgische grens. Mijn opluchting was groot, omdat ik gemerkt had dat er in België geen sociale voorzieningen zijn zoals we die in Nederland kennen. Geen huurtoeslag, geen sociale huursector, een bijstand die honderden euro s lager is. Wel kon ik via een opleiding tot ADSL-installateur in België aan betaald werk komen. Mijn autonome werkzaamheden, onder meer in de bestrijding van zware criminaliteit, achtte ik echter van veel grotere waarde voor de maatschappij.

15 Zeeland Ik begon weer te blowen, nadat ik dit uit respect voor de Belgische wetgeving 40 dagen niet had gedaan. Ik ging door met het produceren van Engelstalige songs, iets waar ik rond 2004 mee begonnen was. Tot 2013 wist ik 7 hoofdzakelijk vocale albums op te nemen. Alleen de publiciteit was onder meer door de zedenzaak, die veelvuldig in de songteksten doorschemerde, een probleem, mede door de afgelegen woonwerksituatie waarin ik mij bevond; deze werd beperkt tot no budget publicatie op het web. Dit blowen resulteerde regelmatig in geldgebrek, waardoor mijn gedrag problemen begon op te leveren. Conflicten Rond de troonswisseling, eind januari 2013, liep de spanning met onder meer het in Sas van Gent aanwezige rosse milieu zo hoog op, dat er problematische conflicten ontstonden, ook met de politie. Er volgde een opname bij Emergis in Kloetinge. Ik werd er maar liefst twee maanden vastgehouden, overdreven lang naar mijn idee. Als ik medicatie had geweigerd was ik waarschijnlijk maanden vastgehouden op een gesloten afdeling, iets wat ik als een ernstige wantoestand beschouw. De geleverde zorg van psychiater Marc Servaes en sociaal psychiatrisch verpleegkundige Loubna Ouifak had overigens narcistische kenmerken en beviel niet erg. De communicatie in Kloetinge was bovendien ernstig onder de maat. Dhr. Servaes constateerde misbruik van cannabis en psychose NAO. Tijdens de afhandeling van een klacht tegen hem vertelde hij dat ik 5 jaren antipsychotica nodig zou hebben; ik heb dit langs diplomatieke weg weten te bekorten tot iets meer dan twee jaar. Literatuur Door de antipsychotica (Xeplion, Risperidon) kon ik de paar jaren hierna weinig meer dan lezen; ik heb dit dan ook veelvuldig gedaan: het complete oeuvre van John Irving, Arnon Grunberg, Philip Roth, Tomas Ross, Herman Koch en Stefan Hertmans heb ik verslonden, maar ook veel werken van Willem Frederik Hermans en Harry Mulisch en wat Russische romans van Lev Tolstoj en Fjodor Dostojevski. Het gezonde aan lezen van goede romans is de herkenning van veel ellende, waanzin en problemen bij de hoofdpersonages (en dus indirect de auteur), het ongezonde is het te weinig bewegen (vooral door de medicatie). Zorg in Zeeland In tegenstelling tot de psychiater en de S.P.V. bevielen de nieuwe huisarts, David de Backer (vanaf februari 2013), en de GZ-psycholoog Tom Hellemans (vanaf september 2013) uitstekend. Deze twee jonge, Vlaamse mannen - Servaes en Ouifak zijn ook Vlaams - hadden geen enkele moeite om mee te gaan in mijn eigenwijze visie op zorg en zagen mij vooral als een artistiek persoon, wat ik natuurlijk ook ben als alles goed gaat. Wel had een GZ-psycholoog destijds nog niet de wettelijke verplichting om een DSM-IV stoornis vast te stellen; dit maakt natuurlijk veel uit. Rapportage Op 9 mei 2014 volgde een tweede rapportage van Prof. Dr. Jim van Os. Hij contateerde dat ik ver gevorderd was in mijn herstel en dat ik boven de psychiatrische diagnose stond. Hij vond mijn verhaal indrukwekkend en vertelde me dat ik mijn herstel vooral aan mezelf te danken had.

16 Werkdruk Onder druk van maatschappelijk werk begon ik eind juli 2014 met vrijwilligerswerk. Het ging om lichamelijk zwaar verhuiswerk bij een onmogelijke man die hoogstwaarschijnlijk het grootste deel van zijn leven geld had verdiend met de zwarte handel in dieren. Ik heb dit werk gedaan totdat ik er slapeloze nachten - insomnia - van kreeg. Uiteindelijk ben ik na een buitengewoon onredelijke en dominante opstelling van deze man weggegaan. Ik heb zijn gedrag bij agogisch en maatschappelijk werk gerapporteerd, maar weet tot op de dag van vandaag niet of ze mijn recherche-werk in deze context op waarde hebben geschat, of dat ze me beschouwen als werkschuw tuig; u begrijpt hopelijk dat dit tot het nodige wantrouwen heeft geleid bij maatschappelijk werk in Zeeland. Keuzes In september 2014 nam ik voorgoed afscheid van het blowen. Ik verhuisde begin november van Sas van Gent naar Boxtel en eind november stopte ik ook met roken, mede om de drempel naar de cannabis verder te verhogen. Doordat mijn vader afkomstig is uit Liempde, nu gemeente Boxtel, voelde ik me er al snel thuis. De maatschappelijk werker is beter dan die in Zeeland en heeft meer verstand van arbeidsethos. Voor alle zekerheid zocht ik psychische begeleiding. Een psycho sociaal coach uit het netwerk van mijn huisarts beviel niet. Ze luisterde niet goed en dacht ten onrechte dat het niet goed met me ging. Ik stapte medio december over naar GZ-psycholoog Bas van Dijk. Verplichting Eind 2014 ontving ik bericht van de gemeente Boxtel dat ik recht had op een bijstandsuitkering. Wel hoorde daar de verplichting bij tot behandeling door een psycholoog of psychiater. Hier heb ik met succes bezwaar tegen gemaakt. Op 22 april 2015 werd de verplichting opgeheven. Ondertussen heb ik de antipsychotica met succes afgebouwd en ben met ingang van maart 2015 volledig hiermee gestopt. Einde behandeling Dat opheffen van die verplichting was net op tijd, want ik had door gebrek aan vertrouwen de behandeling door Bas van Dijk gestaakt en was onder grote druk op zoek naar een vervanging van hem. Ook het vertrouwen in mijn huisarts Dhr. van Riel hield plotseling op. Tegen hem, Dhr. van Dijk en psycholoog Mw. Anjo van Lieshout heb ik klachten in moeten dienen. Bovendien heb ik de gang van zaken gemeld bij de Inspectie voor de GezondheidsZorg en het Landelijk Platform GGZ. Sinds april 2015 ben ik zonder behandeling door een psycholoog of psychiater, al heb ik wel een tweetal intake-gesprekken gehad. Alleen psycholoog Liduine Knubben wist dit te doen zonder ernstige miscommunicatie. Toch beviel ook zij niet, omdat ik niet genoeg vertrouwen in haar had.

17 Zelfzorg Ik ben dus per april volledig overgegaan op zelfzorg, niet omdat ik geen behandeling meer nodig had, maar omdat de reguliere zorg ontoereikend is gebleken waar de door mij op basis van ervaringsdeskundigheid ontwikkelde zelfzorg wel leverde en nog steeds levert. Ik beschouw mezelf per juni 2015 als zo goed als volledig hersteld en handhaaf de zelfzorg om problemen in de toekomst voortaan te vermijden. Ik denk dat ik hierin zal slagen, alhoewel er, net zoals bij iedereen, omstandigheden kunnen ontstaan waardoor ik in het nauw gedreven word. Cannabis Onthouding van cannabis is een belangrijke voorwaarde gebleken voor continuering van de genormaliseerde situatie. Dit houdt verband met mijn hoge begaafdheid en gevoeligheid, waardoor het nuttigen van cannabis een psycho-actieve werking heeft die meer funest is dan bij iemand anders, zo is gebleken. Deze gevoeligheid is niet altijd even sterk geweest. Vooral in 2014, aan het einde van mijn blow-periode ( met tussenpozen van een aantal jaren), werd ik al knetterstoned van een half jointje, terwijl ik ook jarenlang zonder psychische problemen een gram per dag rookte. Er zijn er echter meer met een hoge begaafdheid of gevoeligheid, waarbij veelvuldig gebruik van cannabis een desastreuze werking kan hebben. Sommigen stoppen er op tijd mee en komen niet in psychische problemen terecht, anderen kleuren graag buiten de lijntjes en worden afgevoerd; iets wat ik maar niet meer doe, dat buiten de lijntjes kleuren. Ik heb na twintig jaren psychische problemen opdoen en oplossingen hiervoor zoeken wel genoeg ontdekt. Overgewicht Momenteel werk ik aan het terugdringen van mijn overgewicht, dat zich heeft opgebouwd gedurende het gebruik van antipsychotica. Ook zal mijn cholesterolgehalte wel wat te hoog zijn, evenals het suikergehalte in mijn bloed. Wel lukt het al om voldoende te bewegen; ook dat kan nog beter.

18 Kenmerken van de Nederland Formule Psychiatrie Binnen het (pseudo)wetenschappelijk domein van de psychiatrie is de visie van Prof. Dr. Jim van Os in Nederland richtinggevend gebleken. Tot tweemaal toe heeft hij in circa een half uur tijd een beoordeling weten te geven van mijn psychische situatie die mijn herstel heeft bevorderd. Dat hij van mening is, dat ik mijn herstel vooral zelf heb veroorzaakt, geeft mij het vertrouwen om met deze formule voor de dag te komen. Toch ben ik hem natuurlijk zeer dankbaar voor zijn twee rapportages in 2004 en Zonder hem was de weg naar herstel veel moeilijker aan te leggen geweest. Hij is de wetenschappelijke opponent van de zogenaamde Utrechtse groep psychiaters, met daarin onder andere Prof. Dr. René Kahn, die stellen dat schizofrenie bestaat terwijl Jim van Os bewijst dat dat niet zo is. Als ervaringsdeskundige die zo goed als volledig hersteld is van de diagnose schizofrenie ben ik een van diegenen die het levende bewijs dat schizofrenie niet bestaat. De formule dient om dit wereldkundig te maken op een manier die mijn herstel ondersteunt, omdat de volksgezondheid van de wereldbevolking ermee gediend is. Prof. Dr. Jim van Os (1960) Niet alles wat Prof. Dr. Jim van Os verkondigt kan mijn goedkeuring wegdragen. Als ervaringsdeskundige, ontwerper, kunstenaar en schrijver ga ik regelmatig veel verder in het schetsen van strategische vergezichten dan van Os. Zo beweer ik bijvoorbeeld dat psychoses niet bestaan. Onlangs heb ik bedacht dat de stigmatiserende term psychose op te delen is in acht parameters: 1. desintegratie 2. ontregeling (decompensatie) 3. overgevoeligheid 4. identiteits-problemen 5. hyperbewustzijn (o.a. waanbelevingen en hallucinaties) 6. cognitieve problemen (o.a. aandacht, geheugen) 7. stemmingsproblemen (problematische neerslachtigheid en opgewektheid) 8. verval van het geweten (immoreel en delinquent gedrag vanuit verwardheid) Dit model behoeft ongetwijfeld verbetering, maar is in zijn nuance een duidelijke innovatie ten opzichte van de stigmatiserende vergaarbak die psychose is. Ik werk al jaren aan een vocabulaire die stigmatiserende psychiatrische diagnoses vermijdt. Zo heb ik ontdekt dat het beter is om te spreken over neerslachtigheid in plaats van depressiviteit, omdat de eerste term geen stigmatiserende psychiatrische diagnose is, waarbij medicatie hoort die slechts symptomen bestrijdt. Dit lijkt simpel en zorgmijdend, maar is een manier om de psychiatrie, die vaak meer kwaad doet dan goed, te omzeilen en toe te kunnen komen aan meer structurele en diepgaande zelfzorg. Zo is blues-muziek van oudsher ontstaan om gevoelens van neerslachtigheid op een heilzame wijze te kanaliseren. Of neem de oerhollandse smartlap, of tragische klassieke muziek. Het bestaan van deze uitingsvormen toont aan dat verdriet wel degelijk onderdeel is van onze cultuur en te belangrijk is om weg te proberen te moffelen achter een oppervlakkige, lang leve de lol mentaliteit of een te veel op bezit gericht systeem. Het is van groot belang om deze culturele uitingsvormen te herwaarderen.

19 Ontstaan van de psychiatrie Johann Christian Reil (Rhaude, 20 februari 1759 Halle, 22 november 1813) was een Duits arts, fysioloog, anatoom en psychiater. Reil introduceerde de term psychiatrie in In 1795 startte hij het eerste wetenschappelijke psychologische tijdschrift in het Duits: Archiv für die Physiologie. In 1810 werd hij op voordracht van Wilhelm von Humboldt in Berlijn benoemd tot de eerste hoogleraar psychiatrie. Naast psychiater was Reil onder andere de lijfarts van Johann Wolfgang von Goethe. Reil overleed in 1813 aan buiktyfus, die hij opliep bij het verzorgen van de gewonden in de Slag bij Leipzig, een van de zwaarste confrontaties van de napoleontische oorlogen.

20 Het ontstaan van schizofrenie Paul Eugen Bleuler (30 april juli 1939) was een Zwitserse psychiater. Hij werd vooral bekend als naamgever van de ziekte schizofrenie en zijn pionierswerk in de beschrijving van psychische aandoeningen. Zijn boek Lehrbuch der Psychiatrie was decennialang toonaangevend in de psychiatrie. Nog in 1983 verscheen een vijftiende druk. In 1898 werd hij directeur van zijn oude ziekenhuis Burghölzli, waar hij onder anderen Carl Gustav Jung, Franz Riklin en Karl Abraham in dienst had. Ook zijn zoon Manfred Bleuler heeft hier later als psychiater gewerkt. Eugen Bleuler ( ) Zoals gezegd is Bleuler beroemd geworden door de naam schizofrenie en de afgrenzing hiervan van andere psychiatrische ziektebeelden. Hij was een van de eersten die een systematische beschrijving en classificatie van geestesziekten gaf. De schizofrenie was door Emil Kraepelin eerder dementia praecox (vroegtijdige dementie) genoemd en beschreven als een ziekte die op jonge leeftijd ontstaat en tot geestelijk verval leidt. Bleuler constateerde echter dat er niet altijd dementie optrad. Hij publiceerde een nieuwe definitie van de ziekte en gaf deze ook een andere naam: schizofrenie (gespleten geest). Ook de term autisme is van Bleuler afkomstig. Hij doelde hiermee op het verstoorde emotionele contact met anderen dat hij bij schizofrenen waarnam. Het woord schizofrenie werd in 1908 voorgesteld door Eugen Bleuler; hij wilde hiermee de scheiding weergeven tussen de verschillende functies van persoonlijkheid, denken, geheugen en waarneming. Bleuler omschreef de belangrijkste symptomen als de 4 A s: vlak Affect, Autisme, verstoorde Associatie van ideeën en Ambivalentie. Bleuler besefte dat de aandoening geen vorm van dementie was omdat sommige van zijn patiënten opknapten in plaats van achteruitgingen, en stelde daarom de term schizofrenie voor. Interessant is dat Bleuler geheel tegen de visie van Kraepelin in geloofde dat er geen duidelijke grens is tussen een gezonde en een zieke geest. Hij nam bij mensen gedrag waar dat wel aan schizofrenie deed denken, maar niet ziekelijk genoemd kon worden. Hij beschouwde dit niet-ziekelijke gedrag meer als een persoonlijkheids- of karaktereigenschap (vergelijk bijvoorbeeld schizotypische persoonlijkheidsstoornis).

Foto s omslag: kolgans, Gennep, Eindhoven, 24 juni 2015 Fotografie: Robert van der Velden

Foto s omslag: kolgans, Gennep, Eindhoven, 24 juni 2015 Fotografie: Robert van der Velden Foto s omslag: kolgans, Gennep, Eindhoven, 24 juni 2015 Fotografie: Robert van der Velden ROBERT HJE VAN DER VELDEN HTTP://WWW.ROBERTVANDERVELDEN.NL TEL: 085 8771129 GSM: 06 81183795 ROBERTHENDRIKVANDERVELDEN@GMAIL.COM

Nadere informatie

Foto s omslag: kolgans, Gennep, Eindhoven, 24 juni 2015 Fotografie: Robert van der Velden

Foto s omslag: kolgans, Gennep, Eindhoven, 24 juni 2015 Fotografie: Robert van der Velden Foto s omslag: kolgans, Gennep, Eindhoven, 24 juni 2015 Fotografie: Robert van der Velden ROBERT HJE VAN DER VELDEN HTTP://WWW.ROBERTVANDERVELDEN.NL TEL: 085 8771129 GSM: 06 81183795 ROBERTHENDRIKVANDERVELDEN@GMAIL.COM

Nadere informatie

AGRESSIE. Basis emoties. Basis emoties. Agressie - sociologisch. Agressie - biologisch. Agressie en psychiatrie 16-3-2014

AGRESSIE. Basis emoties. Basis emoties. Agressie - sociologisch. Agressie - biologisch. Agressie en psychiatrie 16-3-2014 Basis emoties AGRESSIE en psychiatrische stoornissen Angst Verdriet Boosheid Verbazing Plezier Walging Paul Ekman Basis emoties Psychofysiologische reactie op een prikkel Stereotype patroon van motoriek,

Nadere informatie

Informatie voor Familieleden omtrent Psychose. InFoP 2. Inhoud

Informatie voor Familieleden omtrent Psychose. InFoP 2. Inhoud Informatie voor Familieleden omtrent Psychose InFoP 2 Inhoud Introductie Module I: Wat is een psychose? Module II: Psychose begrijpen? Module III: Behandeling van psychose de rol van medicatie? Module

Nadere informatie

DSM 5 - psychose Dr. S. Geerts Dr. O. Cools 28-11-2014

DSM 5 - psychose Dr. S. Geerts Dr. O. Cools 28-11-2014 DSM 5 - psychose Dr. S. Geerts Dr. O. Cools 28-11-2014 Inhoud DSM IV -> DSM 5 DSM IV: Schizofrenie als kernsyndroom Even stilstaan bij SCHIZOFRENIE Kritiek op DSM IV Overzicht DSM 5 Schizofrenie (1) Epidemiologie:

Nadere informatie

De Week gaat van start met de Breingeindag op maandag 26 maart 2012 in t Veerhuis te Nieuwegein.

De Week gaat van start met de Breingeindag op maandag 26 maart 2012 in t Veerhuis te Nieuwegein. Op zoek naar waardevolle contacten De werkgroep Week van de Psychiatrie organiseert van 26 tot en met 31 maart 2012 de 38e Week van de Psychiatrie. Het thema van de Week van de Psychiatrie 2012 is Contact

Nadere informatie

Omgaan met onaangepast gedrag in het Sociaal Raadsliedenwerk en Schuldhulpverlening. Sjaak Boon www.bureauboon.nl

Omgaan met onaangepast gedrag in het Sociaal Raadsliedenwerk en Schuldhulpverlening. Sjaak Boon www.bureauboon.nl Omgaan met onaangepast gedrag in het Sociaal Raadsliedenwerk en Schuldhulpverlening Sjaak Boon www.bureauboon.nl Sombere stemming Verminderde interesse in activiteiten Duidelijke gewichtsvermindering Slecht

Nadere informatie

Borderline. Als gevoelens en gedrag snel veranderen. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over borderline

Borderline. Als gevoelens en gedrag snel veranderen. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over borderline ggz voor doven & slechthorenden Borderline Als gevoelens en gedrag snel veranderen Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over borderline Herkent u dit? Bij iedereen gaat wel

Nadere informatie

InFoP 2. Informatie voor Familieleden omtrent Psychose. Inhoud. Behandeling van psychose De rol van andere interventies

InFoP 2. Informatie voor Familieleden omtrent Psychose. Inhoud. Behandeling van psychose De rol van andere interventies Informatie voor Familieleden omtrent Psychose InFoP 2 Inhoud Introductie Module I: Wat is een psychose? Module II: Psychose begrijpen? Module III: Behandeling van psychose de rol van medicatie? Module

Nadere informatie

Hij/zij was de liefste, maar ook de ergste

Hij/zij was de liefste, maar ook de ergste Hij/zij was de liefste, maar ook de ergste Eerste druk, 2014 2014 Emelie van Laar isbn: 9789048434497 nur: 775 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Hoewel aan de totstandkoming van

Nadere informatie

Informatie voor Familieleden omtrent Psychose. InFoP 2. Inhoud

Informatie voor Familieleden omtrent Psychose. InFoP 2. Inhoud Informatie voor Familieleden omtrent Psychose InFoP 2 Inhoud Introductie Module I: Wat is een psychose? Module II: Psychose begrijpen? Module III: Behandeling van psychose de rol van medicatie? Module

Nadere informatie

Paranormaal of psychisch gestoord? Wat te doen als er problemen zijn?

Paranormaal of psychisch gestoord? Wat te doen als er problemen zijn? Paranormaal of psychisch gestoord? Wat te doen als er problemen zijn? door Kees Aaldijk transpersoonlijk coach en therapeut 06-142 742 93 www.transpersoonlijk.nl gepubliceerd in Spiegelbeeld januari 2010

Nadere informatie

Inhoud: Wat is trauma Cultuur aspecten Psychologische Fysieke aspecten Geestelijke aspecten Grenzen aangeven

Inhoud: Wat is trauma Cultuur aspecten Psychologische Fysieke aspecten Geestelijke aspecten Grenzen aangeven Inhoud: Wat is trauma Cultuur aspecten Psychologische Fysieke aspecten Geestelijke aspecten Grenzen aangeven Wat is een trauma? Trauma kan cultuurafhankelijk zijn Cultuur bepaalt reactie Cultuur aspecten:

Nadere informatie

De Stemmenpolikliniek

De Stemmenpolikliniek Universitair Centrum Psychiatrie (UCP) De Stemmenpolikliniek Inhoud Inleiding 1 Stemmen horen 1 De behandeling 2 Kennismaking 3 De inhoud van de behandeling 3 Behandelaars 4 Vragen 4 Belangrijke adressen

Nadere informatie

Gedwongen opname en verslaving Dr Anne Van Duyse - De Sleutel en PC Sint Jan Baptist

Gedwongen opname en verslaving Dr Anne Van Duyse - De Sleutel en PC Sint Jan Baptist Gedwongen opname en verslaving Dr Anne Van Duyse - De Sleutel en PC Sint Jan Baptist Deel 1: Wet op de gedwongen opname Deel 2: problematisch middelengebruik Toetsing van de wet bij verslaving Geesteszieke

Nadere informatie

Meer informatie MRS 0610-2

Meer informatie MRS 0610-2 Meer informatie Bij de VGCt zijn meer brochures verkrijgbaar, voor volwassenen bijvoorbeeld over depressie en angststoornissen. Speciaal voor kinderen zijn er brochures over veel piekeren, verlatingsangst,

Nadere informatie

Bipolaire stoornissen

Bipolaire stoornissen Bipolaire stoornissen PuntP kan u helpen volwassenen Sommige mensen hebben last van stemmingsschommelingen die niet in verhouding staan tot wat er in hun persoonlijke omgeving gebeurt. De stemming lijkt

Nadere informatie

AGRESSIE. Basis emoties. Basis emoties. Basis emoties 28-3-2012. Angst Verdriet Boosheid Verbazing Plezier Walging Paul Ekman

AGRESSIE. Basis emoties. Basis emoties. Basis emoties 28-3-2012. Angst Verdriet Boosheid Verbazing Plezier Walging Paul Ekman Basis emoties AGRESSIE en psychiatrische sen Angst Verdriet Boosheid Verbazing Plezier Walging Paul Ekman Basis emoties Basis emoties Psychofysiologische reactie op een prikkel Stereotype patroon van motoriek,

Nadere informatie

Brijder Verslavingszorg Hoofddorp

Brijder Verslavingszorg Hoofddorp Ons Team Ons team is zeer divers. We bestaan uit het secretariaat, psychologen, maatschappelijk werkers, sociaal psychiatrisch verpleegkundigen, cognitief gedragstherapeutisch werkers, ervaringsdeskundigen,

Nadere informatie

To blow or not to. blow? Inhoud. Informatiebrochure over cannabisgebruik bij een psychose. Inleiding. 1. Een psychose. 2. Cannabis

To blow or not to. blow? Inhoud. Informatiebrochure over cannabisgebruik bij een psychose. Inleiding. 1. Een psychose. 2. Cannabis Inhoud To blow or not to Inleiding 1. Een psychose blow? Informatiebrochure over cannabisgebruik bij een psychose 2. Cannabis 3. Risico op een psychose door cannabisgebruik 4. Redenen om cannabis te gebruiken

Nadere informatie

Psychiatrie. De Stemmenpolikliniek

Psychiatrie. De Stemmenpolikliniek Psychiatrie De Stemmenpolikliniek Inhoud Inleiding 0 Stemmen horen 0 Klachten en symptomen 0 Oorzaken De behandeling 0 Doel 0 Voor wie 0 Tijdsduur 0 De inhoud van de behandeling 0 Coping-training 0 Psycho-educatie

Nadere informatie

Grensoverschrijdend gedrag. Les 2: inleiding in de psychopathologie

Grensoverschrijdend gedrag. Les 2: inleiding in de psychopathologie Grensoverschrijdend gedrag Les 2: inleiding in de psychopathologie Programma Psychopathologie; wat is het? Algemene functionele psychopathologie DSM Psychopathologie = Een onderdeel van de psychiatrie

Nadere informatie

Deeltijdbehandeling onbegrepen lichamelijke klachten

Deeltijdbehandeling onbegrepen lichamelijke klachten Deeltijdbehandeling onbegrepen lichamelijke klachten 2 Deze folder geeft u informatie over het deeltijdprogramma (gedeeltelijk) onbegrepen lichamelijke klachten op de zorgeenheid Psychiatrie van het CWZ.

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek onder mensen met een manisch depressieve stoornis en hun betrokkenen

Tevredenheidsonderzoek onder mensen met een manisch depressieve stoornis en hun betrokkenen Tevredenheidsonderzoek onder mensen met een manisch depressieve stoornis en hun betrokkenen Patiënt redelijk tevreden, maar snelheid en betrokkenheid bij behandeling kan beter Index 1. Inleiding 2. Onderzoeksmethode

Nadere informatie

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo?

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo? Wablieft praat met Paul Verhaeghe De maatschappij maakt mensen ziek Materieel hebben we het nog nooit zo goed gehad. De meesten van ons hebben een inkomen, een dak boven ons hoofd Toch voelen veel mensen

Nadere informatie

De muur. Maar nu, ik wil uitbreken. Ik kom in het nauw en wil d r uit. Het lukt echter niet. De muur is te hoog. De muur is te dik.

De muur. Maar nu, ik wil uitbreken. Ik kom in het nauw en wil d r uit. Het lukt echter niet. De muur is te hoog. De muur is te dik. De muur Ik heb een muur om me heen. Nou, een muur? Het lijken er wel tien. En niemand is in staat om Over die muur bij mij te komen. Ik laat je niet toe, Want dan zou je zien Hoe kwetsbaar ik ben. Maar

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Parkinsonismen Vereniging. Parkinson en Psychose

Parkinsonismen Vereniging. Parkinson en Psychose Parkinsonismen Vereniging Parkinson en Psychose Inhoudsopgave Inleiding 4 Psychose 4 Oorzaak 5 Door de ziekte van Parkinson 5 Door het gebruik van anti-parkinsonmedicatie 5 Door een lichamelijke aandoening

Nadere informatie

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Kiezen voor Latijn en/of Grieks? Als leerling in het laatste jaar van de basisschool sta jij voor een belangrijke keuze. Welke studierichting moet je gaan volgen in het

Nadere informatie

Chapter 14. Samenvatting

Chapter 14. Samenvatting Samenvatting Inleiding Schizofrenie is een chronische en ernstige psychiatrische aandoening die wordt gekenmerkt door abnormale gedachten en verstoord gedrag. De eerste beschrijving van schizofrenie dateert

Nadere informatie

MOEILIJKE MENSEN? HTTP://WWW.YOUTUBE.COM/WATCH?V=GGHL0QQUXVU&FEATURE=REL ATED. Bernard Kloostra en Alie Schenk, Frontlijnteam 19-04-2012

MOEILIJKE MENSEN? HTTP://WWW.YOUTUBE.COM/WATCH?V=GGHL0QQUXVU&FEATURE=REL ATED. Bernard Kloostra en Alie Schenk, Frontlijnteam 19-04-2012 MOEILIJKE MENSEN? HTTP://WWW.YOUTUBE.COM/WATCH?V=GGHL0QQUXVU&FEATURE=REL ATED Bernard Kloostra en Alie Schenk, Frontlijnteam 19-04-2012 Moeilijke mensen, ze zijn overal. In je huis, in je buurt, op je

Nadere informatie

Behandeling bij psychose

Behandeling bij psychose Behandeling bij psychose Heeft u opmerkingen of suggesties i.v.m. deze brochure? Geef ons gerust een seintje! Dienst kwaliteit E-mail: info@jessazh.be Tel: 011 33 55 11 Jessa Ziekenhuis vzw Maatschappelijke

Nadere informatie

Cognitieve gedragstherapie bij problematisch alcoholgebruik

Cognitieve gedragstherapie bij problematisch alcoholgebruik Cognitieve gedragstherapie bij problematisch alcoholgebruik Informatie voor mensen die hun probleem willen aanpakken 2 Kortdurende motiverende interventie en cognitieve gedragstherapie Een effectieve behandeling

Nadere informatie

Algemene folder Zorgprogramma Bipolaire Stoornissen

Algemene folder Zorgprogramma Bipolaire Stoornissen Voor wie? Deze folder is bedoeld voor mensen die de diagnose bipolaire stoornis hebben gekregen of waarbij er een sterk vermoeden is dat er van een bipolaire stoornis sprake zou kunnen zijn. Het vraagt

Nadere informatie

Schizofrenie. Leven in een andere wereld. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over schizofrenie

Schizofrenie. Leven in een andere wereld. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over schizofrenie ggz voor doven & slechthorenden Schizofrenie Leven in een andere wereld Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over schizofrenie Herkent u dit? Denkt u wel eens dingen te zien

Nadere informatie

PERSOONLIJKHEIDSSTOORNIS

PERSOONLIJKHEIDSSTOORNIS PERSOONLIJKHEIDSSTOORNIS PATIËNTENINFORMATIE ALGEMEEN Wat is een persoonlijkheidsstoornis? Ieder mens heeft een persoonlijkheid. Een persoonlijkheid is de optelsom van hoe u als persoon bent, hoe u zich

Nadere informatie

Probleemgedrag bij ouderen

Probleemgedrag bij ouderen Probleemgedrag bij ouderen Machteloos, bang of geïrriteerd. Zo kunnen medewerkers en cliënten in de thuiszorg zich voelen in situaties waarin sprake is van probleemgedrag. Bijvoorbeeld als een cliënt alleen

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Psychiatrie- Obstetrie- Paediatrie (POP)-poli. Informatie voor patiënten over de POP-poli van Tergooi.

Patiënteninformatie. Psychiatrie- Obstetrie- Paediatrie (POP)-poli. Informatie voor patiënten over de POP-poli van Tergooi. Patiënteninformatie Psychiatrie- Obstetrie- Paediatrie (POP)-poli Informatie voor patiënten over de POP-poli van Tergooi. Inhoudsopgave Pagina Inleiding 4 Psychiatrische aandoeningen en kinderwens of

Nadere informatie

Psychiatrisering en de terreur van het perfecte kind. Prof. Dr. Stijn Vanheule Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen

Psychiatrisering en de terreur van het perfecte kind. Prof. Dr. Stijn Vanheule Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen Psychiatrisering en de terreur van het perfecte kind Psychiatriseren = Het moeilijke kind stelt de volwassene vragen: Wie is de volwassene is die hem of haar zo moeilijk vindt? Met welke ver(w)achtingen

Nadere informatie

Op reis door het rijk der Letteren en der Godgeleerdheid

Op reis door het rijk der Letteren en der Godgeleerdheid History Christiane Simone Stadie Op reis door het rijk der Letteren en der Godgeleerdheid Herinneringen van mijne academiereis in 1843 (Abraham Des Amorie van der Hoeven Jr.) Seminar paper Christiane

Nadere informatie

Psychisch functioneren bij het syndroom van Noonan

Psychisch functioneren bij het syndroom van Noonan Psychisch functioneren bij het syndroom van Noonan drs. Ellen Wingbermühle GZ psycholoog / neuropsycholoog GGZ Noord- en Midden-Limburg Contactdag 29 september 2007 Stichting Noonan Syndroom 1 Inhoud Introductie

Nadere informatie

Cognitieve gedragstherapiegroep voor mensen met een bipolaire stoornis

Cognitieve gedragstherapiegroep voor mensen met een bipolaire stoornis Psychiatrie Cognitieve gedragstherapiegroep voor mensen met een bipolaire stoornis www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl PSY002 / Cognitieve gedragstherapiegroep

Nadere informatie

Stemmingsstoornissen. Postpartum depressie. Depressie na bevalling

Stemmingsstoornissen. Postpartum depressie. Depressie na bevalling Stemmingsstoornissen Postpartum depressie Depressie na bevalling GGZ Friesland is de grootste aanbieder van geestelijke gezondheidszorg in de provincie Friesland. We bieden u hulp bij alle mogelijke psychische

Nadere informatie

Achtergronddocument Kennisinfrastructuur GGZ

Achtergronddocument Kennisinfrastructuur GGZ Achtergronddocument Kennisinfrastructuur GGZ Kennisinfrastructuur GGZ 1 2 Achtergronddocument bij advies Hoogspecialistische GGZ 1 Ontstaan van een kennisinfrastructuur in de GGZ In 1954 verzuchtte hoogleraar

Nadere informatie

Informatie voor patiënten

Informatie voor patiënten Informatie voor patiënten gegeneraliseerde angststoornis: wat is dat precies? Bij u is na de intakeprocedure de diagnose gegeneraliseerde angststoornis gesteld. Om deze diagnose te kunnen krijgen moet

Nadere informatie

Pizza Verdi. Opdrachtenblad. Regie: Gary Nadeau Jaar: 2011 Duur: 8 minuten

Pizza Verdi. Opdrachtenblad. Regie: Gary Nadeau Jaar: 2011 Duur: 8 minuten Pizza Verdi Regie: Gary Nadeau Jaar: 2011 Duur: 8 minuten Opdrachtenblad Lesuurpakket Pizza Verdi (thema s: sociale verschillen, stereotyperingen/vooroordelen; verdiepingsopdracht Amerikaanse burgerrechten)

Nadere informatie

leven met vermoeidheid omgaan met de gevolgen van een beroerte

leven met vermoeidheid omgaan met de gevolgen van een beroerte leven met vermoeidheid omgaan met de gevolgen van een beroerte CVA Cerebro Vasculair Accident is de medische term voor een ongeluk in de vaten van de hersenen. In het dagelijks taalgebruik heet een CVA

Nadere informatie

Innovaties voor Amsterdammers met GGZ problematiek. Prof.dr. J.H. Smit jh.smit@ggzingeest

Innovaties voor Amsterdammers met GGZ problematiek. Prof.dr. J.H. Smit jh.smit@ggzingeest Innovaties voor Amsterdammers met GGZ problematiek Prof.dr. J.H. Smit jh.smit@ggzingeest Directeur Onderzoek & Innovatie GGZ Ingeest Afdeling Psychiatrie Vumc Psychiatrie in getallen: wereldwijd in 2010

Nadere informatie

Suïcide bij ouderen in Nederland

Suïcide bij ouderen in Nederland Suïcide bij ouderen in Nederland 19-27 AJFM Kerkhof ajfm.kerkhof@psy.vu.nl www.kerkhofpsychotherapie.nl Afdeling Klinische Psychologie Vrije Universiteit Amsterdam 2 18 16 14 12 1 8 6 4 2 19 196 Suïcide

Nadere informatie

KITTY VAN DER HEIJDEN BORDERLINE BELEVENISSEN. Ervaringen van mensen met borderline én hun naasten

KITTY VAN DER HEIJDEN BORDERLINE BELEVENISSEN. Ervaringen van mensen met borderline én hun naasten KITTY VAN DER HEIJDEN BORDERLINE BELEVENISSEN Ervaringen van mensen met borderline én hun naasten Borderline belevenissen Ervaringen van mensen met borderline en hun naasten Kitty van der Heijden Inhoud

Nadere informatie

GGzE Centrum Bipolair. Centrum Bipolair. Specialistisch behandelcentrum voor mensen met een bipolaire stoornis. cliënten >>

GGzE Centrum Bipolair. Centrum Bipolair. Specialistisch behandelcentrum voor mensen met een bipolaire stoornis. cliënten >> GGzE Centrum Bipolair Centrum Bipolair Specialistisch behandelcentrum voor mensen met een bipolaire stoornis cliënten >> De bipolaire stoornis komt voor bij ongeveer 1 à 2 procent van de bevolking. Het

Nadere informatie

Gatekeeper training. 08-10- 2014 workshop Trainer: Gerrie Hendriks

Gatekeeper training. 08-10- 2014 workshop Trainer: Gerrie Hendriks Gatekeeper training 08-10- 2014 workshop Trainer: Gerrie Hendriks Gatekeepers Jullie gaan deuren openen naar hulp voor mensen die gevaar lopen zichzelf wat aan te doen waarom 1600 suïcides per jaar waarvan

Nadere informatie

De hooggevoelige ondernemer

De hooggevoelige ondernemer De hooggevoelige ondernemer Vraag en antwoordboek Drs. Bas van Vugt 1 Ten geleide: Aan de hand van praktische lezersvragen legt Bas uit wat hooggevoeligheid en de hooggevoelige ondernemer is. Tevens komen

Nadere informatie

CAT VRAGEN OEFENEN Week 1. Cursus Psychisch Functioneren Mw. dr. U. Klumpers, psychiater/ cursuscoördinator Vrijdag 8 maart 2013

CAT VRAGEN OEFENEN Week 1. Cursus Psychisch Functioneren Mw. dr. U. Klumpers, psychiater/ cursuscoördinator Vrijdag 8 maart 2013 CAT VRAGEN OEFENEN Week 1 Cursus Psychisch Functioneren Mw. dr. U. Klumpers, psychiater/ cursuscoördinator Vrijdag 8 maart 2013 1.Psychiatrisch onderzoek: De cognitieve functies bestaan o.a. uit: a. geheugen,

Nadere informatie

Veiligheid en bescherming bij geweld in relaties

Veiligheid en bescherming bij geweld in relaties Veiligheid en bescherming bij geweld in relaties Arosa biedt veiligheid en bescherming bij geweld in relaties. Vrouwen, mannen en hun kinderen kunnen bij Arosa terecht voor opvang en begeleiding. Arosa

Nadere informatie

Visie op kinderen en volwassenen met psychische klachten: Grote mensen zijn net kinderen, liever niet andersom

Visie op kinderen en volwassenen met psychische klachten: Grote mensen zijn net kinderen, liever niet andersom Viki s View Viki s View is een methodiek die ontwikkeld is vanuit de orthopedagogiek. De benadering is klachtgericht en de therapie richt zich op het terug in balans brengen van mensen die zichzelf zijn

Nadere informatie

Leeswijzer Psychiatrisch Casusregister tabellen

Leeswijzer Psychiatrisch Casusregister tabellen Leeswijzer Psychiatrisch Casusregister tabellen In de volgende werkblad(en) staan tabellen behorend bij een bepaald thema. De tabellen zijn toegespitst op de door u opgevraagde leeftijdscategorie. De gegevens

Nadere informatie

SAMEN LEVEN MET PSYCHOSE

SAMEN LEVEN MET PSYCHOSE SAMEN LEVEN MET PSYCHOSE PROF DR DIRK DE WACHTER UPC KULEUVEN CC HET PERRON, IEPER, 03/12/14 PSYCHOSE? (DSM 5)? Wanen Hallucinaties Incoherentie Negatieve symptomen termen Schizofrenie? Paranoia Schizo-affectieve

Nadere informatie

GGzE centrum psychotische stoornissen. Act. Zorg bij de eerste psychose. Informatie voor cliënten >>

GGzE centrum psychotische stoornissen. Act. Zorg bij de eerste psychose. Informatie voor cliënten >> GGzE centrum psychotische stoornissen Act Zorg bij de eerste psychose Informatie voor cliënten >> Uw klachten de baas en het dagelijks leven weer oppakken GGzE centrum psychotische stoornissen geeft behandeling

Nadere informatie

Doen bij Depressie Alzheimer café Maarheeze, 11 juni 2014. Dr. Roeslan Leontjevas

Doen bij Depressie Alzheimer café Maarheeze, 11 juni 2014. Dr. Roeslan Leontjevas Doen bij Depressie Alzheimer café Maarheeze, 11 juni 2014 Dr. Roeslan Leontjevas Doen bij Depressie: effectief depressie aanpakken Dr. Roeslan Leontjevas - psycholoog - onderzoek aan Radboud Universitair

Nadere informatie

Vermoeidheid bij MPD

Vermoeidheid bij MPD Vermoeidheid bij MPD Landelijke contactmiddag MPD Stichting, 10-10-2009 -van Wijlen Psycho-oncologisch therapeut Centrum Amarant Toon Hermans Huis Amersfoort Welke verschijnselen? Gevoelens van totale

Nadere informatie

Een niet biologisch verklarings- en behandelmodel voor hardnekkige psychiatrische klachten

Een niet biologisch verklarings- en behandelmodel voor hardnekkige psychiatrische klachten Een niet biologisch verklarings- en behandelmodel voor hardnekkige psychiatrische klachten Maureen Oliver Lezing gehouden tijdens het symposium van de Vereniging voor Transpersoonlijke Psychiatrie op 20

Nadere informatie

Het aanpassingsproces na confrontatie met een hart- of vaataandoening

Het aanpassingsproces na confrontatie met een hart- of vaataandoening Auteur: Jos van Erp j.v.erp@hartstichting.nl Het aanpassingsproces na confrontatie met een hart- of vaataandoening Maakbaarheid en kwetsbaarheid Dood gaan we allemaal. Deze realiteit komt soms sterk naar

Nadere informatie

De verschillen tussen Eerstelijns én Tweedelijns

De verschillen tussen Eerstelijns én Tweedelijns De verschillen tussen Eerstelijns én Tweedelijns & In de Bres biedt 'Eerstelijns Kortdurende Hulp' en 'Tweedelijns Specialistische Zorg', maar wat is het verschil? In Nederland ziet de zorgstructuur er

Nadere informatie

Delirium of delier (acuut optredende verwardheid)

Delirium of delier (acuut optredende verwardheid) Delirium of delier (acuut optredende verwardheid) In deze folder leest u wat een delirium is, wat de verschijnselen van een delirium zijn en leest u informatie over de behandeling en tips voor patiënten

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 7. Nawoord 171 Over de auteur 175 Literatuur 177 Register 179

Inhoud. Voorwoord 7. Nawoord 171 Over de auteur 175 Literatuur 177 Register 179 Inhoud Voorwoord 7 1 Hoe word je seksverslaafd? 13 2 Wie is gevoelig voor seksverslaving? 29 3 Het ontstaan van de verslaving 53 4 Seksverslaving, wissels en vat 73 5 Seksverslaving en de relatie 97 6

Nadere informatie

Weerbaarheid tegen stigmatisering bij mensen met psychose

Weerbaarheid tegen stigmatisering bij mensen met psychose Weerbaarheid tegen stigmatisering bij mensen met psychose Catherine van Zelst Afdeling Psychiatrie en Psychologie, Universiteit Maastricht Masterclass Netwerk Vroege Psychose 6 februari 2015 Disclosure

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Acuut optredende verwardheid. (delier) Acuut optredende verwardheid (delier)

Patiënteninformatie. Acuut optredende verwardheid. (delier) Acuut optredende verwardheid (delier) Patiënteninformatie Acuut optredende verwardheid (delier) Acuut optredende verwardheid (delier) 1 Acuut optredende verwardheid (delier) Intensive Care, route 3.3 Telefoon (050) 524 6540 Inleiding Uw familielid

Nadere informatie

Dr. Greta Noordenbos, Klinische Psychologie, Universiteit Leiden

Dr. Greta Noordenbos, Klinische Psychologie, Universiteit Leiden Na een vlotgeschreven en informatief eerste hoofdstuk van Els Verheyen waarin de belangrijkste kenmerken, gevolgen en behandelingen van eetstoornissen worden behandeld, gaat Karolien Selhorst uitvoerig

Nadere informatie

Zelfonderzoek voor de Groep met behulp van de tradities

Zelfonderzoek voor de Groep met behulp van de tradities Zelfonderzoek voor de Groep met behulp van de tradities De Twaalf Tradities zijn voor de groep wat de stappen zijn voor het individu. De tradities helpen om het programma van herstel levend en succesvol

Nadere informatie

Postpartum psychiatrie op de moeder-baby unit

Postpartum psychiatrie op de moeder-baby unit Oprichtingssymposium LKPZ 9 september 2010, Corpus, Oegstgeest Postpartum psychiatrie op de moeder-baby unit Kathelijne Koorengevel, psychiater Monica Ouwens, dans- en bewegingstherapeut Afdeling Psychiatrie

Nadere informatie

Cognitieve gedragstherapie in en voor de Basis GGz

Cognitieve gedragstherapie in en voor de Basis GGz Cognitieve gedragstherapie in en voor de Basis GGz Mark van der Gaag PhD Hoogleraar Klinische Psychologie, Vrije Universiteit Amsterdam Hoofd Psychose Onderzoek, Parnassia, Den Haag 1 Wat is gedragstherapie

Nadere informatie

Ouderen met autismespectrumstoornissen.

Ouderen met autismespectrumstoornissen. Ouderen met autismespectrumstoornissen. Frédérique Geven, gezondheidszorgpsycholoog, cognitief gedragstherapeut VGCt, fem.geven@ggze.nl Rosalien Wilting, klinisch psycholoog psychotherapeut, rmhj.wilting@ggze.nl

Nadere informatie

Eetstoornissen. Mellisa van der Linden

Eetstoornissen. Mellisa van der Linden Eetstoornissen Mellisa van der Linden Inhoud Hoofdstuk 1: Wat houdt een eetstoornis in? Hoofdstuk 2: Welke eetstoornissen zijn er? Hoofdstuk 3: Wat zijn bekende oorzaken voor een eetstoornis? Hoofdstuk

Nadere informatie

Inhoud. Deel 1 Zelf zorgen voor een gezond gevoelsleven 9

Inhoud. Deel 1 Zelf zorgen voor een gezond gevoelsleven 9 Inhoud Deel 1 Zelf zorgen voor een gezond gevoelsleven 9 1 Emotionele verantwoordelijkheid 11 2 Gevoelens analyseren 15 3 Adequate en inadequate gevoelens onderscheiden 19 4 Gevoelens veranderen 24 5 Gedachten

Nadere informatie

Psychosen en Schizofrenie. Lieuwe de Haan en Arjen Sutterland, Zorglijn Vroege Psychose

Psychosen en Schizofrenie. Lieuwe de Haan en Arjen Sutterland, Zorglijn Vroege Psychose Psychosen en Schizofrenie Lieuwe de Haan en Arjen Sutterland, Zorglijn Vroege Psychose Inhoud 1. Wat is psychose? 2. Wat is schizofrenie? 3. Welke symptomen komen voor bij psychosen? 4. Wat is het beloop?

Nadere informatie

Correcties DSM 5 : Beknopt overzicht van de criteria

Correcties DSM 5 : Beknopt overzicht van de criteria Correcties DSM 5 : Beknopt overzicht van de criteria Vierde oplage, juni 2016 In deze lijst zijn de belangrijkste wijzigingen opgenomen t.o.v. de derde oplage (juni 2015). Pagina Stoornis Derde oplage,

Nadere informatie

Gedwongen opname. Dr. A. Minderhout Woensdag 7 mei 2008

Gedwongen opname. Dr. A. Minderhout Woensdag 7 mei 2008 Gedwongen opname Dr. A. Minderhout Woensdag 7 mei 2008 Doel van de voordracht Korte bespreking van de wetgeving Opstarten en verloop van de procedure Gewone procedure Spoedprocedure Verloop van de opname

Nadere informatie

De stap tussen u en de genezing

De stap tussen u en de genezing De stap tussen u en de genezing profeet T.B. Joshua Introductie Er is een stap tussen u en het herstel, de genezing, de zegen en redding. Die stap is geloof in Christus. Jezus staat aan de ene kant en

Nadere informatie

Een spirituele kijk op psychotherapie

Een spirituele kijk op psychotherapie Een spirituele kijk op psychotherapie Als de westerse psychologie gediagnosticeerd moest worden, dan zou haar diagnose luiden: schizofreen met narcistische en autistische trekken. Net als een schizofreen,

Nadere informatie

het antwoord op de Basis GGZ

het antwoord op de Basis GGZ het antwoord op de Basis GGZ mentale ondersteuning direct en dichtbij 2 Inhoudsopgave Indigo Wat is de Basis GGZ? Verwijscriteria Wat kan Indigo mij bieden? 1. POH-GGZ 2. Generalistische Basis GGZ 3. mirro:

Nadere informatie

Centrum voor Epilepsiewoonzorg. Kempenhaeghe. Psycho-educatie Pepe en Pepa. Voor mensen met een lichte verstandelijke beperking en epilepsie

Centrum voor Epilepsiewoonzorg. Kempenhaeghe. Psycho-educatie Pepe en Pepa. Voor mensen met een lichte verstandelijke beperking en epilepsie Centrum voor Epilepsiewoonzorg Kempenhaeghe Psycho-educatie Pepe en Pepa Voor mensen met een lichte verstandelijke beperking en epilepsie Wie goed kan omgaan met zijn ziekte, kan er gemakkelijker mee leven.

Nadere informatie

het antwoord op de Basis GGZ

het antwoord op de Basis GGZ het antwoord op de Basis GGZ mentale ondersteuning direct en dichtbij Inhoudsopgave Indigo Wat is de Basis GGZ? Verwijscriteria Wat kan Indigo mij bieden? 1. POH-GGZ 2. Generalistische Basis GGZ 3. mirro:

Nadere informatie

De diep verstandelijk gehandicapte medemens

De diep verstandelijk gehandicapte medemens De diep verstandelijk gehandicapte medemens Eerste druk, mei 2012 2012 Wilte van Houten isbn: 978-90-484-2352-1 nur: 895 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Hoewel aan de totstandkoming

Nadere informatie

Welkom. Publiekslezing dementie 17 februari 2015 #pldementie

Welkom. Publiekslezing dementie 17 februari 2015 #pldementie Welkom Publiekslezing dementie 17 februari 2015 #pldementie R.H. Chabot, neuroloog Beatrixziekenhuis Rivas Zorggroep DEMENTIE DIAGNOSE EN SYMPTOMEN Inhoud Geheugen Wat is dementie? Mogelijke symptomen

Nadere informatie

Depressie. Meer dan een somber gevoel. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over depressie

Depressie. Meer dan een somber gevoel. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over depressie ggz voor doven & slechthorenden Depressie Meer dan een somber gevoel Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over depressie Herkent u dit? Iedereen is wel eens somber of treurig.

Nadere informatie

Cognitieve gedragstherapie

Cognitieve gedragstherapie Cognitieve gedragstherapie Een succesvolle psychotherapie voor diverse emotionele stoornissen en problemen Afdeling Psychiatrie en Medische Psychologie Wat is Cognitieve Gedragstherapie? Cognitieve gedragstherapie

Nadere informatie

De kwaliteit van de omgeving (leefomstandigheden en voorzieningen) bepaalt in hoge mate de kwaliteit van de ontwikkeling van het kind.

De kwaliteit van de omgeving (leefomstandigheden en voorzieningen) bepaalt in hoge mate de kwaliteit van de ontwikkeling van het kind. Gastdocent: Drs. Fernando Cunha (Child Support Europe) Ontwikkelingspsycholoog Gezondheidspsycholoog (BIG) Kinder- en Jeugdpsycholoog (NIP) Onderwijsspecialist In dienst van kinderen, jongeren en hun ouders

Nadere informatie

Sportief bewegen met een depressie. Depressie

Sportief bewegen met een depressie. Depressie Sportief bewegen met een depressie Depressie Sportief bewegen met een depressie...................................... Bewegen: gezond en nog leuk ook! Regelmatig bewegen heeft een positieve invloed op

Nadere informatie

Leeswijzer Achmea Health Database tabellen

Leeswijzer Achmea Health Database tabellen Leeswijzer Achmea Health Database tabellen In de volgende werkblad(en) staan tabellen behorend bij een bepaald thema. De tabellen zijn toegespitst op de door u opgevraagde leeftijdscategorie. De gegevens

Nadere informatie

Omdat het langere tijd zo goed ging heeft de arts in 2008 de medicatie verminderd.

Omdat het langere tijd zo goed ging heeft de arts in 2008 de medicatie verminderd. Congres GGZ 2014 Geacht publiek, Waarschijnlijk hebben jullie de aankondiging van mijn mededeling gelezen: mijn neef heeft in een toestand van zware psychose zijn beide ouders om het leven gebracht. Dit

Nadere informatie

regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl

regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl n Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid We slapen gemiddeld zo n zeven tot acht uur per nacht. Dat

Nadere informatie

Ervaring is de beste leermeester

Ervaring is de beste leermeester Jeroen Ruis 1 Ervaring is de beste leermeester De meerwaarde en positie van ervaringsdeskundigen Opinie Begin eens te kijken wat iemand wél kan. Anouk, een vrouw van begin 40, zit tegenover ons en praat

Nadere informatie

Het verlies van een dierbare

Het verlies van een dierbare Het verlies van een dierbare Het Zorgpad Stervensfase is gebaseerd op de Liverpool Care Pathway for the dying patient (LCP). De LCP is door het Erasmus MC Rotterdam en het IKNL locatie Rotterdam integraal

Nadere informatie

Kennissynthese arbeid en psychische aandoeningen. Dr. F.G.Schaafsma Dr. H. Michon Prof. dr. J.R. Anema

Kennissynthese arbeid en psychische aandoeningen. Dr. F.G.Schaafsma Dr. H. Michon Prof. dr. J.R. Anema Kennissynthese arbeid en psychische aandoeningen Dr. F.G.Schaafsma Dr. H. Michon Prof. dr. J.R. Anema Ernstige Psychische Aandoeningen (EPA) Definitie consensus groep EPA¹ - Sprake van psychische stoornis

Nadere informatie

MMPI-2 Code type 1-2/2-1

MMPI-2 Code type 1-2/2-1 Code type 1-2/2-1 somatische klachten, drankproblemen, communiceert ziekte, zorgen over gezondheid, angst, onrust, gedeprimeerd, ongelukkig introvert, verlegen, twijfelzucht, wantrouwend, hypochonder,

Nadere informatie

Omgaan met stemmen horen. Steunpunt Stemmen Horen

Omgaan met stemmen horen. Steunpunt Stemmen Horen Omgaan met stemmen horen Steunpunt Stemmen Horen Even voorstellen Wij zijn. Robin Timmers Ineke Litjens Coen Bethlehem Yvonne Doornbos Meina Pettersman Wie zijn jullie? Wat gaan we vandaag doen? Uitleg

Nadere informatie

Psychologische ondersteuning en behandeling bij interstitiële longaandoeningen

Psychologische ondersteuning en behandeling bij interstitiële longaandoeningen Psychologische ondersteuning en behandeling bij interstitiële longaandoeningen 1 oktober 2014 Marielle van den Heuvel, Gezondheidszorgpsycholoog Afdeling Medische Psychologie Orbis Medisch Centrum Inhoud

Nadere informatie