Naar een lokale externe auditfunctie resultaten van een survey-onderzoek bij de ontvangers van de Vlaamse gemeenten en

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Naar een lokale externe auditfunctie resultaten van een survey-onderzoek bij de ontvangers van de Vlaamse gemeenten en"

Transcriptie

1 Naar een lokale externe auditfunctie resultaten van een survey-onderzoek bij de ontvangers van de Vlaamse gemeenten en OCMW s Katrien Weets en Geert Bouckaert M1] Inleiding Samenvatting - Met het gemeente- en OCMW-decreet en meer recent de publicatie van de Beleidsnota s Bestuurszaken en Binnenlands Bestuur staat de organisatie van een externe auditfunctie voor het lokale bestuursniveau opnieuw hoog op de agenda. Het Instituut voor de Overheid organiseerde een grootschalige bevraging bij de ontvangers van de Vlaamse gemeenten en OCMW s. Dit artikel bespreekt de antwoorden van de respondenten op een aantal vragen die we hen voorlegden met betrekking tot de opzet van de toekomstige lokale externe auditfunctie. In een eerste vraagstelling peilden we naar de wijze waarop de toekomstige externe auditfunctie volgens de ontvangers van de Vlaamse gemeenten en OCMW s moet worden gestructureerd. Een tweede vraagstelling waarbij we in dit artikel stilstaan, is die naar de mate waarin de externe auditfunctie volgens de ontvangers van de Vlaamse gemeenten en OCMW s kan worden uitbesteed aan ondernemingen uit de private sector. Met het gemeente- en OCMW-decreet en meer recent de publicatie van de Beleidsnota s Bestuurszaken en Binnenlands Bestuur staat de organisatie van een externe auditfunctie voor het lokale bestuursniveau opnieuw hoog op de agenda. In de periode van november 2008 tot maart 2009 zette het Instituut voor de Overheid in het kader van het Steunpunt Bestuurlijke Organisatie Vlaanderen (SBOV) een grootschalige bevragingsronde op bij alle Vlaamse gemeente- en OCMWontvangers. De bevraging werd gelanceerd onder de noemer Management en Innovatie in Lokale Besturen. In de vragenlijsten werden enkele vragen opgenomen met betrekking tot de organisatie van de lokale externe auditfunctie die voorzien wordt in het gemeente- en het OCMW-decreet. De responspercentages voor de bevragingen van de gemeente- en OCMW-ontvangers bedroegen respectievelijk 73 % (n=225) en 58 % (n=179) voor deze vragen. De gerealiseerde steekproeven zijn beide representatief voor de populaties van de Vlaamse gemeenten en OCMW s wat betreft hun spreiding over de verschillende provincies en hun inwonertal (zie WEETS & BOUCKAERT, 2009, voor een uitgebreide analyse van de gerealiseerde steekproeven). Dit artikel bespreekt de antwoorden van de respondenten-ontvangers op de in de vragenlijsten opgenomen vragen met betrekking tot de organisatie van de toekomstige lokale externe auditfunctie. Met deze tekst beogen we in de eerste plaats beleidsrelevante informatie aan te leveren. Op die manier willen we bijdragen tot een objectief en wetenschappelijk onderbouwd debat over de verdere modernisering van onze lokale besturen. De concrete keuze voor een welbepaalde opzet van de lokale externe auditfunctie beschouwen we daarbij als voorwerp van beleid. Het tweede deel van dit artikel bespreekt allereerst beknopt welke auditinstrumenten reeds aanwezig zijn in de Vlaamse lokale besturen. We beperken ons daarbij tot het belichten van de stand van zaken in de gemeenten en OCMW s. In het derde deel gaan we dieper in op de vraag hoe de door het ge- 59

2 V TO M [ n u m m e r 2 meente- en OCMW-decreet vooropgestelde lokale externe auditfunctie volgens de ontvangers van de Vlaamse gemeenten en OCMW s moet gestructureerd worden. Het vierde deel staat ten slotte stil bij de mate waarin de auditfunctie volgens deze respondenten kan worden uitbesteed aan actoren uit de private sector. Het artikel wordt afgerond met een conclusie. 2] Audit in de Vlaamse gemeenten en OCMW s: een stand van zaken ten. Het decreet stelt meer bepaald dat de externe audits op de gemeenten worden uitgevoerd door een externe auditcommissie, die per gemeente wordt samengesteld en bestaat uit personeelsleden van de Vlaamse overheid (art. 265, 1 Gem. Decr.). Het toepassingsgebied van de externe auditcommissies beperkt zich daarbij niet tot de gemeenten zelf, maar omvat eveneens de autonome gemeentebedrijven en, indien zij daarmee instemmen, ook de extern verzelfstandigde agentschappen van privaatrechterlijke vorm. 60 In dit onderdeel schetsen we allereerst de context waarbinnen de lokale externe auditfunctie zal worden opgezet. We maken meer bepaald een stand van zaken op van de mate waarin er reeds auditinstrumenten aanwezig zijn in de Vlaamse gemeenten en OCMW s. Omdat dit onderwerp in andere publicaties al meermaals benaderd werd vanuit een strikt juridische invalshoek, besteden we binnen het bestek van deze tekst slechts in beperkte mate aandacht aan het regelgevend kader ter zake. 1 Om de toekomstplannen van de decreetgever, zoals voorlopig bekend 2, te duiden, wordt waar nodig evenwel naar relevante passages uit het gemeente- en het OCMW-decreet verwezen Audit in de Vlaamse gemeenten Van de Vlaamse gemeenten kan gesteld worden dat zij, met uitzondering van enkele grote steden die over een eigen interne auditdienst beschikken, tot nog toe weinig of geen ervaring hebben opgedaan met audit in de strikte betekenis van het woord. De gemeenten kennen traditioneel wel een aantal andere vormen van toezicht en controle, waarvan sommige nauw aanleunen bij de praktijk van audit. Denk bijvoorbeeld maar aan het bestuurlijk toezicht op de jaarrekeningen van de gemeenten door de provinciegouverneur, de controles in het kader van de sectorale subsidiestromen en het toezicht op de jaarrekeningen van de autonome gemeentebedrijven door de daartoe in het leven geroepen colleges. Deze praktijken onderscheiden zich evenwel van de praktijk van audit op verschillende punten (zie LEROY, 2009, voor een overzicht). Het belang van audit voor de Vlaamse gemeenten zal in de toekomst echter sterk toenemen. Het gemeentedecreet van 15 juli 2005 voorziet immers in een externe auditfunctie voor de Vlaamse gemeen- Artikel 265, 2 Gem.Decr. verduidelijkt wat men dient te verstaan onder de term externe audit. In de opsomming in dit artikel wordt zowel naar financiële, rechtmatigheids- als naar operationele audittaken verwezen (cf. infra). Dat de externe auditcommissie deze taken dient te verrichten, wordt bevestigd in artikel 265, 3. Met het decreet tot wijziging van het gemeentedecreet van 23 januari 2009 werd evenwel het woord eventueel toegevoegd voor de term operationele audit. Uiteindelijk luidt de bepaling in artikel 265, 3 als volgt: Voor de vervulling van haar opdrachten verricht de externe auditcommissie een financiële audit, een nakomingsaudit en eventueel een operationele audit en is ze ertoe gemachtigd alle bedrijfsprocessen en activiteiten te onderzoeken. Artikel 265, 2 Gem.Decr. bepaalt eveneens dat de externe auditcommissie op verzoek van een gemeente kan nagaan in welke mate de uitoefening van de activiteiten van de gemeente in overeenstemming is met de vastgestelde doelstellingen of met andere vastgestelde criteria en in welke mate de afgesproken doelstellingen werden gerealiseerd; en dat ze mogelijkheden kan identificeren om de effectiviteit en de efficiëntie van de werking van de gemeente te verbeteren. Gesteld kan dus worden dat volgens het decreet de externe auditcommissie op vraag van een gemeente ook prestatie-audittaken mag verrichten. Het gemeentedecreet stipuleert daarnaast dat de externe auditcommissie op verschillende momenten verplicht moet tussenkomen in de gemeentelijke beleids- en beheerscycli, zoals bijvoorbeeld bij de totstandkoming van de jaarrekening, bij de kascontroles enz. (zie LEROY, 2009, voor een uitgebreid overzicht). Vooralsnog zijn de bepalingen in het gemeentedecreet omtrent externe audit, met uitzondering van de definitie ervan in artikel 265, 2, evenwel nog niet in werking getreden. De Vlaamse regering dient de samenstelling van de

3 externe auditcommissies en de wijze waarop ze concreet zullen functioneren, immers nog nader te bepalen in een of meerdere uitvoeringsbesluiten. Samenvattend kan men stellen dat de Vlaamse gemeenten tot nog toe weinig of geen ervaring hebben opgedaan met de praktijk van audit, maar dat de decreetgever beoogt om hier op termijn verandering in te brengen Audit in de Vlaamse OCMW s De Vlaamse OCMW s zijn in theorie al langer vertrouwd met de praktijk van audit. Met de algemene inwerkingtreding van het NOB-besluit (Nieuwe OCMW Beleids- en beheersinstrumenten) in 2003, werden zij ertoe verplicht om zowel een interne als een externe auditfunctie op te zetten. Het OCMWdecreet, waarvan de meeste bepalingen op 1 juli 2009 in werking traden, heeft de verplichting om een interne audit te organiseren, echter afgeschaft. OCMW s kunnen uiteraard nog steeds vrijwillig een interne auditfunctie inrichten. Zij zijn hier evenwel niet langer toe verplicht. De interne audit, zoals deze bestond voor de inwerkingtreding van de desbetreffende bepalingen in het OCMW-decreet, diende zowel een nakomingsaudit als een operationele audit te omvatten. De nakomingsaudit moest worden uitgevoerd door de ontvanger, die hierover minstens eenmaal per jaar schriftelijk verslag diende uit te brengen aan de OCMW-raad. Het uitvoeren van de operationele audit was een taak van de interne auditcommissie, die minimaal diende te bestaan uit de voorzitter, de secretaris en de ontvanger. Over de operationele audit moest de secretaris schriftelijk verslag uitbrengen aan de raad, en dit minstens eenmaal per jaar. Vanuit de praktijk werden echter verschillende kanttekeningen geplaatst bij de bepalingen omtrent audit in de OCMW-wet, zoals gestipuleerd door NOB. Deze kanttekeningen hadden vooral betrekking op de rolvermengingen die als een gevolg van het regelgevend kader tot stand werden gebracht. Een voorbeeld kan dit verduidelijken. De secretaris, de ontvanger en de voorzitter dienden als leden van de interne auditcommissie voornamelijk hun eigen werk en/of de activiteiten die onder hun algemene leiding waren uitgevoerd, te beoordelen. De interne auditcommissie, zoals voorzien in de OCMW-wet, was dus helemaal geen onafhankelijke actor. Onafhankelijkheid wordt in de literatuur nochtans gezien als een basisvereiste voor een goed functionerende interne auditfunctie. Bovendien kampten heel wat OCMW s met capaciteitsproblemen voor het organiseren van een eigen interne auditfunctie (zie LEROY, 2009 of DE SAMBLANX et al., 2009, voor andere kanttekeningen bij de bepalingen in de OCMW-wet, zoals aangepast door NOB). De kanttekeningen die bij de bepalingen omtrent audit in de OCMW-wet werden geplaatst, hadden tot gevolg dat de door de regelgever aangereikte auditinstrumenten, hoewel dit verplicht was, in een groot aantal OCMW s gewoonweg niet gebruikt werden. De bepalingen in de OCMW-wet bleven in de praktijk dus veelal dode letter. Om dit gegeven te illustreren, gebruiken we data uit de bevraging van de OCMW-ontvangers waarnaar in het eerste deel van deze tekst reeds verwezen werd. Aan de respondenten werd gevraagd hoeveel maal er in 2007 in hun bestuur schriftelijk verslag werd uitgebracht aan de raad over respectievelijk de nakomingsaudit en de operationele audit. Een meerderheid van 64 % van de respondenten duidde aan dat er in 2007 in hun bestuur geen enkele keer schriftelijk verslag werd uitgebracht aan de raad over de nakomingsaudit. Voor de operationele audit bedraagt dit percentage zelfs 78 %, meer dan drie vierde van de respondenten dus. 30 % en 17 % van de respondenten stelde dat er in 2007 eenmaal schriftelijk verslag werd uitgebracht aan de raad over respectievelijk de nakomings- en de operationele audit. Slechts 5 % van de respondenten gaf aan dat dit binnen hun bestuur meer dan eenmaal, en dus meer dan wat decretaal minimaal vooropgesteld werd, gebeurde. Daarnaast legden we aan de respondenten ook de vraag voor hoeveel operationele audits er binnen hun bestuur dan wel uitgevoerd werden in De resultaten bevestigen de bovenstaande bevindingen. 72 % van de respondenten stelde dat er geen enkele operationele audit had plaatsgevonden in die periode. 18 % gaf aan dat er één operationele audit was uitgevoerd. De overige 10 % rapporteerde dat er binnen hun bestuur meerdere operationele audits werden uitgevoerd in de loop van Zoals reeds vermeld, werd de verplichting voor de Vlaamse OCMW s om interne audits uit te voeren, afgeschaft met het OCMW-decreet van 19 decem- 61

4 V TO M [ n u m m e r 2 62 ber OCMW s kunnen uiteraard nog steeds beslissen om vrijwillig een interne auditfunctie in te richten. Een aantal van hen heeft dit ook daadwerkelijk gedaan. Een initiatief binnen deze context is AudiO, de gezamenlijke interne auditdienst van twaalf van de dertien centrum OCMW s, die ondertussen ook al audits uitvoert binnen een aantal kleinere OCMW-besturen in het Meetjesland. 3 Naast een interne auditrol voorzag de OCMW-wet, zoals aangepast met NOB, ook al in een externe auditfunctie. Aangezien de bepalingen in het OCMW-decreet omtrent externe audit nog niet allemaal van kracht zijn, wordt aan de externe audit momenteel grotendeels invulling gegeven aan de hand van de bepalingen in de OCMW-wet. Hieronder bespreken we daarom kort de organisatie van de externe auditcommissie zoals momenteel aldus nog steeds door de regelgever bepaald. De externe audits binnen OCMW s moeten vandaag nog worden uitgevoerd door de externe auditcommissies, zoals zij worden omschreven in de OCMW-wet. Deze wet, zoals aangepast door NOB, stelt dat een externe auditcommissie moet worden opgericht door de provinciegouverneur en dat zij uit ten minste twee ambtenaren dient te bestaan. Het gemeentebestuur van de gemeente waar het OCMW zich bevindt en de gouverneur moeten elk minimum één van deze ambtenaren aanstellen. Daarenboven kan ook de Vlaamse minister die bevoegd is voor de bijstand aan personen iemand afvaardigen voor een externe auditcommissie. Een nadeel verbonden aan de huidige samenstelling van de externe auditcommissie is het gegeven dat OCMW-besturen doorgaans aan een audit worden onderworpen door personeelsleden van andere besturen, die veelal niet of onvoldoende vertrouwd zijn met de OCMW-boekhouding. De taakstelling van een externe auditcommissie vinden we terug in artikel 93bis, 1 van de OCMWwet, zoals aangepast met NOB. Dit artikel stipuleert dat de externe auditcommissie controle uitoefent op de getrouwheid van de boekhouding, op de jaarrekening en op de driemaandelijkse rapportage. De verplichte driemaandelijkse rapportage waaraan wordt gerefereerd, werd echter afgeschaft met het OCMW-decreet van 19 december Met de gedeeltelijke inwerkingtreding van het OCMWdecreet op 1 juli 2009, werd het takenpakket van de externe auditcommissies uitgebreid, onder meer met het uitvoeren van de tussentijdse kascontroles (zie LEROY, 2009, voor een volledig overzicht). Artikel 267 van het OCMW-decreet bepaalt dat de externe auditcommissie, om haar taken te kunnen uitvoeren, toegang heeft tot alle informatie en documenten, ongeacht de drager ervan. Met de volledige inwerkingtreding van het OCMWdecreet zal de bestaande externe auditfunctie grondig gewijzigd worden. 4 Een van de doelstellingen die ten grondslag lag aan het decreet was immers het maximaal afstemmen van de organisatie van de gemeente- en OCMW-besturen. De bepalingen in het OCMW-decreet over de externe audit werden dan ook volledig afgestemd op die in het gemeentedecreet, en zijn dus grotendeels ook dezelfde (cf. supra). Net zoals in het gemeentedecreet werd in het OCMW-decreet bepaald dat de externe auditcommissie bestaat uit personeelsleden van de Vlaamse overheid. Haar huidige samenstelling (minstens een lid aangesteld door de gemeente en een lid aangesteld door de provinciegouverneur) zal dus sowieso gewijzigd worden. Het OCMW-decreet bepaalt ten slotte dat het toepassingsgebied van de externe auditcommissie naast het OCMWbestuur zelf de intern verzelfstandigde agentschappen die geen ziekenhuis beheren, omvat. Ook voor de Vlaamse OCMW s dient de Vlaamse regering de samenstelling van de externe commissies en de wijze waarop ze concreet zullen functioneren, nog nader te bepalen in een of meerdere uitvoeringsbesluiten. Samenvattend kunnen we stellen dat de Vlaamse OCMW s in het verleden al in zekere mate ervaring hebben opgedaan met de praktijk van audit. Zoals blijkt uit de bovenstaande bespreking, dienen we dit gegeven echter enigszins te nuanceren. Bij de bepalingen omtrent interne audit in de OCMW-wet, zoals aangepast door NOB, konden verschillende kanttekeningen worden geplaatst. Bijgevolg zette slechts een kleine minderheid van de OCMW s deze bepalingen ook daadwerkelijk in de praktijk om. Ook bij de externe auditfunctie zoals die momenteel nog steeds georganiseerd wordt, kunnen opmerkingen worden geformuleerd (cf. supra). Zoals reeds vermeld, heeft de Vlaamse regering de ambitie om de rol van de externe audit verder uit te bouwen in de Vlaamse OCMW s. De samenstelling van de externe auditcommissies en de wijze

5 waarop ze concreet zullen functioneren dient ze nog nader te bepalen in een of meerdere uitvoeringsbesluiten. 3] Structuur van de lokale externe auditfunctie Uit het vorige onderdeel kwam naar voren dat de Vlaamse gemeenten tot nog toe weinig of geen ervaring hebben opgedaan met de praktijk van audit. De OCMW s zijn hier in theorie al langer mee vertrouwd. Uit onderzoek blijkt echter dat de bepalingen omtrent interne audit in de praktijk in veel OCMW s dode letter bleven. Ook bij de externe auditfunctie zoals die momenteel nog steeds georganiseerd wordt binnen de OCMW s, kunnen kanttekeningen worden geplaatst. De Vlaamse regering heeft met het gemeente- en OCMW-decreet haar ambitie geuit om de rol van de externe audit uit te bouwen binnen de Vlaamse lokale besturen. Deze ambitie werd deze legislatuur uitdrukkelijk herhaald in de beleidsnota s bestuurszaken en binnenlands bestuur. Met de opstart en uitbouw van een lokale externe auditfunctie gaan echter verschillende fundamentele beleidsvragen en -keuzes gepaard. Hoe moet de externe auditfunctie georganiseerd worden? Welke types van audit (bv. financiële, rechtmatigheids-, operationele en/of prestatie-audit) moet de externe auditfunctie kunnen uitvoeren? Wat is het meest adequate implementatietraject voor een lokale externe auditfunctie? Welke lokale organisaties (bv. gemeenten, OCMW s, verzelfstandigde entiteiten, organisaties waarmee een bestuur samenwerkt) moeten voorwerp van audit kunnen zijn, of, m.a.w. hoe groot moet de auditperimeter van de externe auditfunctie zijn? Enz. Het ligt niet in onze bedoeling om binnen de beperkte scope van dit artikel deze vragen van een pasklaar antwoord te voorzien. Zoals we al aangaven in de inleiding bij deze tekst, beschouwen we de keuze voor een welbepaalde opzet van de externe auditfunctie als voorwerp van beleid. Wel willen we op basis van de data die we vergaarden door middel van het survey-onderzoek bij de Vlaamse gemeente- en OCMW-ontvangers beleidsrelevante informatie aanreiken die het debat omtrent de externe auditfunctie mee kan voeden. Een eerste vraagstelling die we aan de respondenten voorlegden en waarvan in dit onderdeel de resultaten besproken worden, betreft de structuur van de externe auditfunctie. Aan een lokale externe auditfunctie kan in Vlaanderen immers vorm worden gegeven op verschillende manieren. Om deze ruwweg van elkaar te onderscheiden vertrekken we van twee differentiatie-assen. Een eerste is de as centraal-decentraal. Als een ideaaltypisch voorbeeld van een land waar de lokale externe auditfunctie sterk centraal georganiseerd wordt, kan verwezen worden naar Engeland waar de Audit Commission het auditmandaat heeft over meer dan lokale overheidsinstellingen (waaronder lokale besturen, veiligheids-, brandweer- en hulpdiensten en huisvestingsorganisaties). 5 Een ideaaltypisch voorbeeld van een land waar de lokale externe auditfunctie dan weer zeer decentraal ingericht werd, is Nederland. Met de wet dualisering gemeentebestuur werden de Nederlandse gemeenten ertoe verplicht gemeentelijke rekenkamer(functie)s in te stellen (art. 81a- 81o Gem.Wet). Daarnaast stelt artikel 213 van de Nederlandse gemeentewet dat de gemeenteraad een of meer accountants moet aanwijzen. Deze accountants zijn belast met de controle van de jaarrekening en moeten daarbij een accountantsverklaring verstrekken en een verslag van bevindingen uitbrengen. In een tweede differentiatie-as wordt de omvang van het formeel mandaat van een lokale externe auditfunctie meegenomen. Hiermee verwijzen we naar het aantal verschillende lokale organisaties dat door de externe auditfunctie aan een audit kan worden onderworpen, of anders gezegd, het aantal verschillende organisaties dat onder de auditbevoegheid van de lokale externe auditfunctie valt. Enerzijds kan men, bijvoorbeeld vanuit de overweging dat voor het auditen van bepaalde lokale organisaties een verregaande specialisatie vereist is, ervoor opteren aparte lokale externe auditfuncties op te zetten per type van lokale organisatie (gemeenten, OCMW s enz.). Anderzijds kan men, in dit geval wanneer men stelt dat het specialisatiecriterium minder belangrijk is ten aanzien van andere beslissingscriteria (zoals o.m. capaciteit, mogelijkheid tot kennisuitwisseling en draagvlak), ervoor kiezen de lokale externe auditfunctie op een andere wijze in te richten bijvoorbeeld voor alle organisaties op lokaal vlak of per beleidsdomein. 63

6 V TO M [ n u m m e r 2 64 Op basis van deze twee differentiatie-assen kunnen we verschillende potentiële structureringsmodellen voor een lokale externe auditfunctie onderscheiden, zoals onder meer 1) een externe auditcommissie per organisatie (gemeente, OCMW, gemeentebedrijf) binnen het lokale bestuur; 2) een externe auditcommissie per lokaal bestuur voor alle beleidsdomeinen; 3) een externe auditcommissie per lokaal bestuur/per beleidsdomein; 4) een externe auditcommissie op Vlaams niveau voor alle gemeenten; 5) een externe auditcommissie op Vlaams niveau voor alle organisaties op lokaal vlak voor alle beleidsdomeinen; en 6) een externe auditcommissie op Vlaams niveau voor alle organisaties op lokaal vlak per beleidsdomein. De keuze voor een welbepaalde structuur voor de externe auditfunctie moet beleidsmatig worden onderbouwd door een uitgebreide analyse van de voor- en nadelen van de verschillende modellen. Hierbij dienen verschillende criteria, zoals capaciteit, specialisatie, nood aan kennisuitwisseling, draagvlak enz. in rekening gebracht en tegenover elkaar afgewogen te worden. Binnen de beperkte scope van deze tekst, is het onmogelijk om dieper in te gaan op deze thematiek. We geven, zoals reeds vermeld, wel mee op welke wijze de toekomstige externe auditfunctie volgens de ontvangers van de Vlaamse gemeenten en OCMW s moet gestructureerd worden. De respondenten hadden de keuze tussen de onderstaande antwoordmogelijkheden: een externe auditcommissie georganiseerd per organisatie (gemeente, OCMW, gemeentebedrijf) binnen het lokale bestuur; een externe auditcommissie georganiseerd per lokaal bestuur/per beleidsdomein; een externe auditcommissie georganiseerd op Vlaams niveau voor alle gemeenten; een externe auditcommissie georganiseerd op Vlaams niveau voor alle organisaties op lokaal vlak; andere: De verdelingen van de antwoorden van de respondenten worden gepresenteerd in figuur 1 (gemeenteontvangers) en in figuur 2 (OCMW-ontvangers). Figuur 1 Antwoorden van de respondenten-gemeenteontvangers op de vraag hoe de externe auditcommissie moet gestructureerd worden (in %)

7 Figuur 2 Antwoorden van de respondenten-ocmw-ontvangers op de vraag hoe de externe auditcommissie moet gestructureerd worden (in %) De resultaten tonen aan dat een meerderheid van de respondenten, en dit zowel in de gemeenten als in de OCMW s, opteerde voor een externe auditfunctie die centraal wordt opgezet. 39 % van de respondenten van de gemeenten kruiste aan van mening te zijn dat de externe auditcommissie op Vlaams niveau voor alle gemeenten moet georganiseerd worden. De antwoordcategorie op Vlaams niveau voor alle organisaties op lokaal vlak werd aangeduid door 35 % van deze respondenten. Voor de respondenten van de OCMW s geldt dat een meerderheid van 50 % berichtte dat de externe auditcommissie moet opgezet worden op Vlaams niveau voor alle OCMW s. Van dezelfde groep van respondenten kruiste dan weer 31 % de antwoordmogelijkheid op Vlaams niveau voor alle organisaties op lokaal vlak aan. 3] Uitbesteding van de lokale externe auditfunctie aan private ondernemingen Een tweede vraagstelling die we in de vragenlijsten opnamen met betrekking tot de externe auditfunctie en waarbij we in dit artikel kort even stilstaan, is die naar de mate waarin de externe auditfunctie kan worden uitbesteed aan actoren uit de private sector. We stellen immers vast dat in een aantal Westerse landen en dan vooral in diegene die zich in sterke mate laten inspireren door Angelsaksische invloeden de praktijk van uitbesteding van de auditfunctie vaak als een oplossing wordt beschouwd voor de capaciteitsproblemen waarmee auditfuncties kampen. Een ander argument dat vaak wordt aangehaald om het (gedeeltelijke) uitbesteden van de externe audit te rechtvaardigen, is dat men op die manier de mogelijkheid creëert om zich, als externe auditfunctie binnen de publieke sector, te benchmarken met auditbedrijven uit de private sector. Het Britse National Audit Office, de Britse equivalent van het Belgische Rekenhof, stelt bijvoorbeeld expliciet dat het op deze manier de eigen processen en prestaties systematisch tracht te verbeteren (WEETS & BOUCKAERT, 2009). Ook omtrent deze thematiek legden we een aantal stellingen voor aan de ontvangers van de Vlaamse gemeenten en OCMW s die deelnamen aan de bevraging Management & Innovatie in Lokale Besturen. De stellingen werden opgedeeld naar type van audit. We onderscheidden daarbij drie types, met name financiële, rechtmatigheids- en prestatieaudit. De resultaten worden weergegeven in figuur 3 en 4. 65

8 V TO M [ n u m m e r 2 Figuur 3 In welke mate kunnen private ondernemingen instaan voor de externe audits van de Vlaamse gemeenten? Antwoorden van de respondenten-gemeenteontvangers (in %) 66 Figuur 4 In welke mate kunnen private ondernemingen instaan voor de externe audits van de Vlaamse OCMW s? Antwoorden van de respondenten-ocmw-ontvangers (in %) Uit figuur 3 en figuur 4 komt duidelijk naar voren dat de respondenten onderling sterk verdeeld zijn, en dit zowel binnen de gemeenten als binnen de OCMW s. Opvallend is ook dat een relatief groot aandeel van de respondenten de antwoordmoge- lijkheid noch eens/noch oneens aanduidde. Voor alle types van audit waarnaar in de vragenlijsten verwezen werd (financiële, rechtmatigheids- en prestatie-audit), geldt evenwel dat een meerderheid van de respondenten het helemaal of eerder

9 oneens is met de stelling dat binnen de gemeenten respectievelijk OCMW s private ondernemingen ervoor kunnen instaan. Uit onze analyses blijkt dat er geen statistisch significant verband bestaat tussen de scores die de respondenten-gemeenteontvangers aan de verschillende stellingen in figuur 3 toekenden enerzijds en de inwonertallen van de gemeenten waarvoor zij de ontvangersfunctie uitoefenen anderzijds. 6 Een groepsvergelijking waarbij de scores van de respondenten-gemeenteontvangers uit verscheidene inwonersklassen met elkaar vergeleken werden, leert bovendien dat de respondenten van besturen uit verschillende inwonersklassen niet significant van elkaar verschillen wat betreft de scores die zij aan deze stellingen toekenden. 7 Voor de antwoorden van de respondenten-ocmwontvangers geldt een gelijkaardige conclusie. 8 4] Conclusie In deze tekst bespraken we enkele resultaten van een survey-onderzoek dat werd georganiseerd bij de ontvangers van de Vlaamse gemeenten en OCMW s. De aandacht ging daarbij volledig uit naar de antwoorden van de respondenten-ontvangers op de in de survey opgenomen vragen met betrekking tot de in het gemeente- en het OCMW-decreet voorziene lokale externe auditfunctie. Met dit artikel beoogden we bovenal beleidsrelevante informatie aan te leveren en bij te dragen tot een objectief en wetenschappelijk onderbouwd debat over de verdere modernisering van onze lokale besturen. de Vlaamse OCMW s, werden kanttekeningen geplaatst. In een eerste vraagstelling waarvan we in dit artikel de resultaten bespraken, peilden we naar de wijze waarop de toekomstige externe auditfunctie volgens de ontvangers van de Vlaamse gemeenten en OCMW s moet worden gestructureerd. De verdelingen van de antwoorden van de respondenten tonen duidelijk aan dat een meerderheid van hen, en dit zowel binnen de gemeenten als binnen de OCMW s, opteert voor een externe auditfunctie die centraal, i.e. op Vlaams niveau, wordt opgezet. Een tweede vraagstelling waarbij we in dit artikel kort bleven stilstaan, is die naar de mate waarin de externe auditfunctie volgens de ontvangers van de Vlaamse gemeenten en OCMW s kan worden uitbesteed aan ondernemingen uit de private sector. Uit de resultaten blijkt dat zowel de ontvangers van de gemeenten als die van de OCMW s onderling sterk verdeeld zijn over deze thematiek. Voor alle types van audit waarnaar in de vragenlijsten verwezen werd (financiële, rechtmatigheids- en prestatieaudit), geldt evenwel dat een meerderheid van de respondenten het helemaal of eerder oneens was met de stelling dat binnen de gemeenten respectievelijk OCMW s private ondernemingen ervoor kunnen instaan. We vonden daarbij geen statistisch significant verband terug tussen de scores die de ontvangers-respondenten toekenden aan de stellingen die we hen voorlegden enerzijds en de inwonertallen van de gemeenten waarvoor zij de ontvangersfunctie uitoefenen anderzijds. 67 Allereerst schetsten we daartoe de context waarbinnen de lokale externe auditfunctie zal worden opgezet. We beperkten ons daarbij tot het belichten van de stand van zaken in de Vlaamse gemeenten en OCMW s. Uit de bespreking kwam naar voren dat de Vlaamse gemeenten tot nog toe weinig of geen ervaring opdeden met de praktijk van audit, maar dat de decreetgever beoogt om hier op termijn verandering in te brengen. Daarnaast kwam uit het survey-onderzoek naar voren dat, hoewel de OCMW s in theorie al langer vertrouwd zijn met de praktijk van audit, de bepalingen omtrent interne audit in de OCMW-wet in de praktijk veelal dode letter bleven. Ook bij de externe auditfunctie, zoals die nu nog steeds moet worden ingericht binnen Referenties DE SAMBLANX, M., KEULEMANS, F. en LEROY, J., Interne controle en audit in lokale besturen, derde herziene editie, Brussel, Politeia, LEROY, J., Audit Regelgeving en theoretische benadering in Lokaal financieel management, III.5/1, Brussel, Politeia, SAP, L., AudiO Een levend experiment: Interne audit in OCMW s, OCMW-visies 2008, 3, VAN SCHUYLENBERG, P., VANDERSTAPPEN, P., LEROY, J., JANSSENS, K. en VANHOLSBEECK, D., Het OCMW-decreet ontleed, tweede editie, Brussel, Politeia, 2009.

10 V TO M [ n u m m e r 2 WEETS, K. en BOUCKAERT, G., Delegatie van budgethouderschap aan personeelsleden in Vlaamse gemeenten en OCMW s. Een stand van zaken, Leuven, SBOV, 2009, 84 p. WEETS, K. en BOUCKAERT, G., De praktijk van prestatie-audit in Vlaanderen: uitdagingen en trends, VTOM-Vlaams Tijdschrift voor Overheidsmanagement 2009, 14 (2), EINDNOten 1 Voor een uitgebreide uiteenzetting van de regelgeving omtrent audit en controle in lokale besturen, zie DE SAMBLANX et al. (2009); LEROY (2009); VAN SCHUYLEN- BERGH et al. (2009). 2 Uit de Beleidsnota s Bestuurszaken en Binnenlands Bestuur kan immers worden afgeleid dat de organieke decreten grondig herwerkt zullen worden. 3 Zie bv. SAP (2008) voor een meer uitgebreide voorstelling van het AudiO-initiatief. 4 Uit de Beleidsnota s Bestuurszaken en Binnenlands Bestuur kan worden afgeleid dat de organieke decreten grondig herwerkt zullen worden. 5 Schotland, Wales en Noord-Ierland hebben eigen lokale auditfuncties. 6 De Kendall-tau b correlatiecoëfficiënten bedragen respectievelijk 0,02 (p=0.63); 0,04 (p=0.48) en 0,04 (p=0.40). Om de grote verschillen tussen de Vlaamse gemeenten enigszins uit te vlakken, maken we gebruik van de natuurlijke logaritmes van hun inwonersaantallen. Indien we dit niet doen, lopen we immers het risico dat een beperkt aantal grote gemeenten de resultaten sterk beïnvloeden. 7 Kruskal Wallis test: p=0.67; p=0.74 en p= Kendall-tau b correlatiecoëfficiënten: 0,08 (p=0.22); 0,07 (p=0.19) en 0,10 (p=0.08): Kruskal-Wallis test: p=0.25; p=0.13 en p=0.26. Katrien Weets is als wetenschappelijk medewerker verbonden aan het Instituut voor de Overheid. Geert Bouckaert is Gewoon Hoogleraar aan de Faculteit Sociale Wetenschappen van de K.U.Leuven en directeur van het Instituut voor de Overheid.

Audit bij Vlaamse lokale besturen Jan Leroy, VVSG

Audit bij Vlaamse lokale besturen Jan Leroy, VVSG Audit bij Vlaamse lokale besturen Jan Leroy, VVSG Studiedag Publieke auditfunctie Brussel, 14 december 2011 Inhoud Enkele cijfergegevens 2 - VVSG - Audit Vlaamse lokale besturen 1 Inhoud 3 - VVSG - Audit

Nadere informatie

4 lokale PPS-projecten : PPS-projecten van de lokale besturen en van de ervan afhangende rechtspersonen;

4 lokale PPS-projecten : PPS-projecten van de lokale besturen en van de ervan afhangende rechtspersonen; PPS Decreet 18 JULI 2003. - Decreet betreffende Publiek-Private Samenwerking. Publicatie : 19-09-2003 Inwerkingtreding : 29-09-2003 Inhoudstafel HOOFDSTUK I. - Algemene bepalingen. Art. 1-2 HOOFDSTUK II.

Nadere informatie

Extern verzelfstandigde agentschappen in privaatrechtelijke vorm Dr. Steven Van Garsse Manager Vlaams Kenniscentrum PPS Overzicht Inleiding Begrip Wanneer Welke vorm Statuut PEVA s praktisch Onderscheid

Nadere informatie

nr. 237 van ROBRECHT BOTHUYNE datum: 2 januari 2017 aan LIESBETH HOMANS Lokale besturen - Financieringsmogelijkheden

nr. 237 van ROBRECHT BOTHUYNE datum: 2 januari 2017 aan LIESBETH HOMANS Lokale besturen - Financieringsmogelijkheden SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 237 van ROBRECHT BOTHUYNE datum: 2 januari 2017 aan LIESBETH HOMANS VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN BINNENLANDS BESTUUR, INBURGERING, WONEN,

Nadere informatie

De gewijzigde taakverdeling tussen secretaris & ontvanger. Een analyse van de percepties van de betrokken actoren. > Rapport

De gewijzigde taakverdeling tussen secretaris & ontvanger. Een analyse van de percepties van de betrokken actoren. > Rapport De gewijzigde taakverdeling tussen secretaris & ontvanger Een analyse van de percepties van de betrokken actoren > Rapport > D/2009/10106/011 > Katrien Weets & Geert Bouckaert ii Inhoudstafel Managementsamenvatting

Nadere informatie

ONTWERP VAN DECREET. houdende wijziging van diverse bepalingen inzake financiën en begroting als gevolg van het bestuurlijk beleid

ONTWERP VAN DECREET. houdende wijziging van diverse bepalingen inzake financiën en begroting als gevolg van het bestuurlijk beleid Stuk 825 (2005-2006) Nr. 1 Zitting 2005-2006 28 april 2006 ONTWERP VAN DECREET houdende wijziging van diverse bepalingen inzake financiën en begroting als gevolg van het bestuurlijk beleid 1879 FIN Stuk

Nadere informatie

Externe audit, interne controle en IT. Steven Van Roosbroek

Externe audit, interne controle en IT. Steven Van Roosbroek Externe audit, interne controle en IT Steven Van Roosbroek Gestegen verwachtingen Financieel Inhoudelijk Burgers 3 4 Kader voor de externe audit Nieuw systeem van plannen en boekhouden Integratie sectorale

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord. Deel I: Krachtlijnen van de vernieuwing 1. Hoofdstuk 1: Situering van het OCMW naar vernieuwende aspecten 3

Inhoud. Voorwoord. Deel I: Krachtlijnen van de vernieuwing 1. Hoofdstuk 1: Situering van het OCMW naar vernieuwende aspecten 3 Inhoud Voorwoord V Deel I: Krachtlijnen van de vernieuwing 1 Hoofdstuk 1: Situering van het OCMW naar vernieuwende aspecten 3 1. Inleiding 3 2. Structuur van het Organieke Decreet 3 3. Krachtlijnen van

Nadere informatie

Omzendbrief BB 2007/03

Omzendbrief BB 2007/03 Omzendbrief BB 2007/03 Omzendbrief Aan de provinciegouverneurs Aan de colleges van burgemeester en schepenen Aan de leden van de deputaties Vlaams minister van Binnenlands Bestuur, Stedenbeleid, Wonen

Nadere informatie

Beleids- en beheerscyclus: Papieren waarheid of daadkrachtig bestuur. Pilootbesturen getuigen over hun ervaringen met BBC

Beleids- en beheerscyclus: Papieren waarheid of daadkrachtig bestuur. Pilootbesturen getuigen over hun ervaringen met BBC Beleids- en beheerscyclus: Papieren waarheid of daadkrachtig bestuur Pilootbesturen getuigen over hun ervaringen met BBC Brussel, 24 november 2011 Programma Ellen Ruelens: Staan de beleidsrapporten i.f.v.

Nadere informatie

AuditchArter VAn het AGentSchAp Audit VLAAnderen 1 / 9

AuditchArter VAn het AGentSchAp Audit VLAAnderen 1 / 9 Auditcharter Van HET AGENTSChap AUDIT VLAANDEREN 1 / 9 Inhoudsopgave MISSIE VAN HET AGENTSCHAP AUDIT VLAANDEREN... 3 ONAFHANKELIJKHEID... 4 OBJECTIVITEIT EN BEKWAAMHEID... 5 KWALITEIT VAN DE AUDITWERKZAAMHEDEN...

Nadere informatie

nr. 274 van KURT DE LOOR datum: 17 december 2014 aan LIESBETH HOMANS Administratie Binnenlands Bestuur - Juridische adviezen

nr. 274 van KURT DE LOOR datum: 17 december 2014 aan LIESBETH HOMANS Administratie Binnenlands Bestuur - Juridische adviezen SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 274 van KURT DE LOOR datum: 17 december 2014 aan LIESBETH HOMANS VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN BINNENLANDS BESTUUR, INBURGERING, WONEN, GELIJKE

Nadere informatie

Gelet op de aanvraag van VMSW en de e-ib ontvangen op 19/04/2012;

Gelet op de aanvraag van VMSW en de e-ib ontvangen op 19/04/2012; 1/8 Sectoraal comité van het Rijksregister Beraadslaging RR nr 60/2012 van 18 juli 2012 Betreft: aanvraag van de Vlaamse Maatschappij voor Sociaal Wonen (VMSW) en de Entiteit e- Government en ICT-Beheer

Nadere informatie

Onderdelen van dit overleg waren tot dusver toebedeeld aan de zogenoemde controle stuurgroep.

Onderdelen van dit overleg waren tot dusver toebedeeld aan de zogenoemde controle stuurgroep. Inleiding en probleemstelling Purmerend, 18 februari 2009 Op grond van de in 2003 vastgestelde verordening ex artikel 213 van de gemeentewet, dit is de zogenoemde controleverordening, dient er periodiek

Nadere informatie

DE VLAAMSE REGERING, Gelet op de bijzondere wet van 8 augustus 1980 tot hervorming der instellingen, artikel 20;

DE VLAAMSE REGERING, Gelet op de bijzondere wet van 8 augustus 1980 tot hervorming der instellingen, artikel 20; Besluit van de Vlaamse Regering houdende uitvoering van het decreet van 6 maart 2009 betreffende de organisatie en erkenning van toeristische samenwerkingsverbanden DE VLAAMSE REGERING, Gelet op de bijzondere

Nadere informatie

De samenwerking tussen gemeente en OCMW vanuit bestuurskundig perspectief Wat leert de implementatie van het Gemeentedecreet?

De samenwerking tussen gemeente en OCMW vanuit bestuurskundig perspectief Wat leert de implementatie van het Gemeentedecreet? De samenwerking tussen gemeente en OCMW vanuit bestuurskundig perspectief Wat leert de implementatie van het Gemeentedecreet? Sofie HENNAU en Johan ACKAERT Studiedag: De samenwerking tussen de gemeente

Nadere informatie

Verzelfstandiging: de verschillende manieren

Verzelfstandiging: de verschillende manieren Verzelfstandiging Wim Rasschaert (Rasschaert Advocaten), David Vanholsbeeck (VVSG) en Ilse Holvoet Jeugdcentrum Vleugel F Achtergrond: jeugdbeleid bekeken als taak van gemeentelijk belang p 24 september

Nadere informatie

Inhoud Verzelfstandiging in het gemeentedecreet Budgethouderschap IVA s 2

Inhoud Verzelfstandiging in het gemeentedecreet Budgethouderschap IVA s 2 Budgethouderschap en intern verzelfstandigde agentschappen Studiedag 8 maart 2007 Mechelen Inhoud Verzelfstandiging in het gemeentedecreet Budgethouderschap IVA s 2 Inhoud Verzelfstandiging in het gemeentedecreet

Nadere informatie

Besluit van de Vlaamse Regering van 4 mei 2007 (BS 19 juni 2007) houdende het lokaal beleid kinderopvang. Titel I. Algemene bepalingen

Besluit van de Vlaamse Regering van 4 mei 2007 (BS 19 juni 2007) houdende het lokaal beleid kinderopvang. Titel I. Algemene bepalingen 1 Besluit van de Vlaamse Regering van 4 mei 2007 (BS 19 juni 2007) houdende het lokaal beleid kinderopvang Titel I. Algemene bepalingen Artikel 1. Voor de toepassing van dit besluit wordt verstaan onder:

Nadere informatie

nr. 236 van MARIUS MEREMANS datum: 13 januari 2016 aan LIESBETH HOMANS Organisatie-audits bij lokale besturen - Verbeterpunten

nr. 236 van MARIUS MEREMANS datum: 13 januari 2016 aan LIESBETH HOMANS Organisatie-audits bij lokale besturen - Verbeterpunten SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 236 van MARIUS MEREMANS datum: 13 januari 2016 aan LIESBETH HOMANS VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN BINNENLANDS BESTUUR, INBURGERING, WONEN, GELIJKE

Nadere informatie

Samenvattend rapport. Het management over het functioneren van de Vlaamse overheid

Samenvattend rapport. Het management over het functioneren van de Vlaamse overheid Samenvattend rapport Het management over het functioneren van de Vlaamse overheid Samenvattend Het rapport 1. Inleiding p. 3 2. Responsgegevens p. 8 3. De resultaten per vraag p. 9 4. Informatie open vragen

Nadere informatie

Samenvatting van het advies goedgekeurd op 2 juni 2004 en uitgebracht op grond van artikel 133, tiende lid van het Wetboek van vennootschappen

Samenvatting van het advies goedgekeurd op 2 juni 2004 en uitgebracht op grond van artikel 133, tiende lid van het Wetboek van vennootschappen ADVIES- EN CONTROLECOMITÉ OP DE ONAFHANKELIJKHEID VAN DE COMMISSARIS Ref : Accom ADVIES 2004/1 Samenvatting van het advies goedgekeurd op 2 juni 2004 en uitgebracht op grond van artikel 133, tiende lid

Nadere informatie

LEREN VAN DE BBC PILOTEN VERHALEN UIT DE COCKPIT 20 MEI 2011 DRA. KATRIEN WEETS INSTITUUT VOOR DE OVERHEID K.U.LEUVEN

LEREN VAN DE BBC PILOTEN VERHALEN UIT DE COCKPIT 20 MEI 2011 DRA. KATRIEN WEETS INSTITUUT VOOR DE OVERHEID K.U.LEUVEN K.U.Leuven, Instituut voor de Overheid Universiteit Antwerpen, Onderzoeksgroep Management en Bestuur Universiteit Gent, Centrum voor Lokale Politiek Hogeschool Gent, Departement Handelswetenschappen en

Nadere informatie

Rasschaert Advocaten. Gemeentelijke VZW s en verzelfstandiging. 1. Begrip verzelfstandiging (1/3) 1. Begrip verzelfstandiging (2/3)

Rasschaert Advocaten. Gemeentelijke VZW s en verzelfstandiging. 1. Begrip verzelfstandiging (1/3) 1. Begrip verzelfstandiging (2/3) Gemeentelijke VZW s en verzelfstandiging Wim Rasschaert VVJ 17 februari 2011 1. Begrip verzelfstandiging (1/3) Verzelfstandiging: een lokaal bestuur heeft de mogelijkheid rechtspersonen op te richten die

Nadere informatie

De omvorming van een autonoom gemeentebedrijf, (opgericht en goedgekeurd volgens de bepalingen van de Nieuwe Gemeentewet), naar een autonoom gemeentebedrijf (volgens de bepalingen van het Gemeentedecreet):

Nadere informatie

BUDGET 2015 GEMEENTE MERKSPLAS

BUDGET 2015 GEMEENTE MERKSPLAS BUDGET 2015 GEMEENTE MERKSPLAS INHOUDSTAFEL 1. INLEIDING... 3 2. MISSIE... 5 3. BELEIDSNOTA... 6 3.1. DOELSTELLINGENNOTA... 6 3.2. DOELSTELLINGENBUDGET... 16 3.3. FINANCIËLE TOESTAND... 17 3.4. LIJST OVERHEIDSOPDRACHTEN...

Nadere informatie

Juli 2007 1 OVERZICHT REGELGEVING GEOGRAFISCH INFORMATIE SYSTEEM VLAANDEREN

Juli 2007 1 OVERZICHT REGELGEVING GEOGRAFISCH INFORMATIE SYSTEEM VLAANDEREN 1 OVERZICHT REGELGEVING GEOGRAFISCH INFORMATIE SYSTEEM VLAANDEREN I. GIS-DECREET Decreet van 17 juli 2000 houdende het Geografisch Informatie Systeem Vlaanderen (B.S., 2 september 2000 1, in werking 12

Nadere informatie

Commissie Zorgvuldig Bestuur. BETREFT: rechten van stiefouders op grond van het participatiedecreet.

Commissie Zorgvuldig Bestuur. BETREFT: rechten van stiefouders op grond van het participatiedecreet. Commissie Zorgvuldig Bestuur CZB/V/P/KSO/2013/322 BETREFT: rechten van stiefouders op grond van het participatiedecreet. 1. PROCEDURE 1.1. Ontvangst: 25 februari 2013. 1.2. Vraagsteller [X], VVKSO. 1.3.

Nadere informatie

Beleids- en beheerscyclus en gemeentelijke verzelfstandiging Jan Leroy, VVSG. Ontmoetingsdag Locus-VVC, 20 mei 2011

Beleids- en beheerscyclus en gemeentelijke verzelfstandiging Jan Leroy, VVSG. Ontmoetingsdag Locus-VVC, 20 mei 2011 Beleids- en beheerscyclus en gemeentelijke verzelfstandiging Jan Leroy, VVSG Ontmoetingsdag Locus-VVC, 20 mei 2011 Inhoud BBC en Gemeentelijke diensten Budgethouderschap Intern verzelfstandigd agentschappen

Nadere informatie

Externe audit Partner of pijnbank. Eddy Guilliams Steven Van Roosbroek Veerle Vanderlinden

Externe audit Partner of pijnbank. Eddy Guilliams Steven Van Roosbroek Veerle Vanderlinden Externe audit Partner of pijnbank Eddy Guilliams Steven Van Roosbroek Veerle Vanderlinden Agenda Kader Externe audit Leidraad interne controle / organisatiebeheersing 2 Gestegen verwachtingen Financieel

Nadere informatie

RAAD VAN STATE afdeling Wetgeving

RAAD VAN STATE afdeling Wetgeving RAAD VAN STATE afdeling Wetgeving advies 60.262/1 van 16 november 2016 over een ontwerp van besluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van artikel 3 van het besluit van de Vlaamse Regering van 29 mei

Nadere informatie

Verzelfstandiging van Lokale Besturen. Door Sven De Spiegeleer 26 juni 2008

Verzelfstandiging van Lokale Besturen. Door Sven De Spiegeleer 26 juni 2008 Verzelfstandiging van Lokale Besturen Door Sven De Spiegeleer 26 juni 2008 Inhoudstafel A. Historiek, de verzelfstandiging in de Nieuwe Gemeentewet B. Verzelfstandiging in Gemeentedecreet en Provinciedecreet

Nadere informatie

Schoolbeleid en ontwikkeling

Schoolbeleid en ontwikkeling Schoolbeleid en ontwikkeling V. Maakt gedeeld leiderschap een verschil voor de betrokkenheid van leerkrachten? Een studie in het secundair onderwijs 1 Krachtlijnen Een schooldirecteur wordt genoodzaakt

Nadere informatie

Het provinciedecreet voert wel een nieuwheid in, nl. het budgethouderschap. (art. 154 e.v. Provinciedecreet)

Het provinciedecreet voert wel een nieuwheid in, nl. het budgethouderschap. (art. 154 e.v. Provinciedecreet) WERKINSTRUMENTEN VAN DE PROVINCIES VOOR HET VOEREN VAN HET PROVINCIAAL BELEID Het is de algemene regel dat de provincies de hun toevertrouwde opdrachten zelf uitvoeren via hun administratie. Veel van hun

Nadere informatie

Meer duidelijkheid over samenstellingsopdrachten met komst Standaard 4410

Meer duidelijkheid over samenstellingsopdrachten met komst Standaard 4410 Spotlight Meer duidelijkheid over samenstellingsopdrachten met komst Standaard 4410 Robert van der Glas - Statutaire compliance, Tax Reporting & Strategy De NBA heeft onlangs de herziene standaard uitgebracht

Nadere informatie

Reglement Auditcommissie Raad van Commissarissen MN

Reglement Auditcommissie Raad van Commissarissen MN Reglement Auditcommissie Raad van Commissarissen MN Dit reglement is op grond van artikel 8.3 het reglement van de Raad van Commissarissen vastgesteld door middel van een besluit van de Raad van Commissarissen

Nadere informatie

Steunpunt voor het Lokaal Cultuurbeleid 8 maart Omvorming van gemeentelijke vzw s

Steunpunt voor het Lokaal Cultuurbeleid 8 maart Omvorming van gemeentelijke vzw s Omvorming van gemeentelijke vzw s Steunpunt Lokaal Cultuurbeleid Nikolas Cloet 8 maart 2007 INHOUD 1. Wettelijk kader 2. Statutenwijziging 3. Wijziging samenwerkingsovereenkomst 4. Inhoudelijk: algemene

Nadere informatie

ONTWERP VAN DECREET TEKST AANGENOMEN DOOR DE PLENAIRE VERGADERING

ONTWERP VAN DECREET TEKST AANGENOMEN DOOR DE PLENAIRE VERGADERING Zitting 2008-2009 18 februari 2009 ONTWERP VAN DECREET betreffende de organisatie en erkenning van toeristische samenwerkingsverbanden TEKST AANGENOMEN DOOR DE PLENAIRE VERGADERING Zie: 1853 (2008-2009)

Nadere informatie

I. Context (1) I. Context (2) Het Akkoord van Brussel van 16 september 2002: Een juridisch kader voor grensoverschrijdende intercommunales

I. Context (1) I. Context (2) Het Akkoord van Brussel van 16 september 2002: Een juridisch kader voor grensoverschrijdende intercommunales Het Akkoord van Brussel van 16 september 2002: Een juridisch kader voor grensoverschrijdende intercommunales Prof. dr. Jan Wouters Maarten Vidal Instituut voor Internationaal Recht K.U. Leuven www.internationaalrecht.be

Nadere informatie

Infosessie Externe audit voor de lokale besturen Vrijdag 13/12/2013

Infosessie Externe audit voor de lokale besturen Vrijdag 13/12/2013 Infosessie Externe audit voor de lokale besturen Vrijdag 13/12/2013 samen groeien samen oogsten samen proeven Inhoud 1. Historiek 2. Ratio 3. Interne controle 4. Types van audit 5. Drieledig doel 6. Organisatie

Nadere informatie

JC 2014 43 27 May 2014. Joint Committee Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door de effectensector (ESMA) en de bankensector (EBA)

JC 2014 43 27 May 2014. Joint Committee Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door de effectensector (ESMA) en de bankensector (EBA) JC 2014 43 27 May 2014 Joint Committee Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door de effectensector (ESMA) en de bankensector (EBA) 1 Inhoudsopgave Richtsnoeren voor de behandeling van klachten

Nadere informatie

DECREET STRATEGISCHE ADVIESRADEN goedgekeurd door het Vlaams Parlement op 9 juli 2003 HOOFDSTUK I. Definities en toepassingsgebied.

DECREET STRATEGISCHE ADVIESRADEN goedgekeurd door het Vlaams Parlement op 9 juli 2003 HOOFDSTUK I. Definities en toepassingsgebied. DECREET STRATEGISCHE ADVIESRADEN goedgekeurd door het Vlaams Parlement op 9 juli 2003 HOOFDSTUK I Definities en toepassingsgebied Artikel 1 Dit decreet regelt een gemeenschaps- en gewestaangelegenheid.

Nadere informatie

Gelet op de organieke wet d.d. 8 juli 1976 betreffende de openbare centra voor maatschappelijk welzijn, hierna de organieke OCMW-wet genoemd;

Gelet op de organieke wet d.d. 8 juli 1976 betreffende de openbare centra voor maatschappelijk welzijn, hierna de organieke OCMW-wet genoemd; VLAAMSE OVERHEID DE GOUVERNEUR VAN DE PROVINCIE ANTWERPEN Gelet op de organieke wet d.d. 8 juli 1976 betreffende de openbare centra voor maatschappelijk welzijn, hierna de organieke OCMW-wet genoemd; Gelet

Nadere informatie

Leren van de BBC-piloten

Leren van de BBC-piloten Leren van de BBC-piloten Verhalen uit de cockpit Katrien Weets Instituut voor de Overheid K.U.Leuven K.U.Leuven Instituut voor de Overheid 1 Context Historiek van modernisering: Pre-NOB (Gemeenten & OCMW

Nadere informatie

Generation What? 1 : Jongeren over Politiek

Generation What? 1 : Jongeren over Politiek Generation What? 1 : Jongeren over Politiek De Generation What enquête peilde niet alleen naar de zogenaamd politieke opvattingen van jongeren, maar ook naar hun meer fundamentele houding tegenover het

Nadere informatie

TITEL I OPRICHTING VAN EEN INTERN VERZELFSTANDIGD AGENTSCHAP "INTERNE AUDIT VAN DE VLAAMSE ADMINISTRATIE"

TITEL I OPRICHTING VAN EEN INTERN VERZELFSTANDIGD AGENTSCHAP INTERNE AUDIT VAN DE VLAAMSE ADMINISTRATIE Besluit van de Vlaamse Regering tot oprichting van het intern verzelfstandigd agentschap Interne Audit van de Vlaamse Administratie en tot omvorming van het auditcomité van de Vlaamse Gemeenschap tot het

Nadere informatie

Decreet van 19 maart 2004 betreffende het lokaal sociaal beleid (met uitvoeringsbesluit) HOOFDSTUK I - Algemene bepalingen en definities

Decreet van 19 maart 2004 betreffende het lokaal sociaal beleid (met uitvoeringsbesluit) HOOFDSTUK I - Algemene bepalingen en definities BIJLAGE 3 Decreet van 19 maart 2004 betreffende het lokaal sociaal beleid (met uitvoeringsbesluit) Het Lokaal Sociaal Beleid heeft als doel de sociale grondrechten voor iedereen te realiseren. Via de opmaak

Nadere informatie

REGLEMENT AUDIT, RISK & COMPLIANCE COMMISSIE PGGM N.V. 26 november 2013

REGLEMENT AUDIT, RISK & COMPLIANCE COMMISSIE PGGM N.V. 26 november 2013 REGLEMENT AUDIT, RISK & COMPLIANCE COMMISSIE PGGM N.V. 26 november 2013 Inhoudsopgave 1. Algemeen... 3 2. Taken en bevoegdheden... 3 3. Samenstelling... 6 4. De voorzitter... 7 5. De secretaris... 7 6.

Nadere informatie

Gemeente-, OCMW- en provinciedecreet gewijzigd voor meer efficiënte Vlaamse lokale besturen

Gemeente-, OCMW- en provinciedecreet gewijzigd voor meer efficiënte Vlaamse lokale besturen Gemeente-, OCMW- en provinciedecreet gewijzigd voor meer efficiënte Vlaamse lokale besturen 1. Wijzigingen aan onverenigbaarheden De personeelsleden van het OCMW kunnen niet meer zetelen in de gemeenteraad

Nadere informatie

ISA 610, GEBRUIKMAKEN VAN DE WERKZAAMHEDEN VAN INTERNE AUDITORS

ISA 610, GEBRUIKMAKEN VAN DE WERKZAAMHEDEN VAN INTERNE AUDITORS INTERNATIONAL STANDARD ON AUDITING (ISA) ISA 610, GEBRUIKMAKEN VAN DE WERKZAAMHEDEN VAN INTERNE AUDITORS Deze Internationale controlestandaard (ISA) werd in 2009 in de Engelse taal gepubliceerd door de

Nadere informatie

Leren uit het buitenland Risicomanagement en interne audit bij de Nederlandse Rijksoverheid.

Leren uit het buitenland Risicomanagement en interne audit bij de Nederlandse Rijksoverheid. Leren uit het buitenland Risicomanagement en interne audit bij de Nederlandse Rijksoverheid. SBOV workshop Mark Vandersmissen, manager-auditor Interne Audit 31 januari 2005 1 Opbouw presentatie Situering

Nadere informatie

MID 30 oktober 2003 Verordening op basis van artikel 213 Gemeentewet

MID 30 oktober 2003 Verordening op basis van artikel 213 Gemeentewet Verordening op basis van artikel 213 Gemeentewet Heemstede, 21 oktober 2003 Aan de raad, Samenvatting In de Wet dualisering gemeentebestuur is opgenomen dat gemeenteraden drie verordeningen vaststellen

Nadere informatie

Openbaarheid van bestuur en VIP²

Openbaarheid van bestuur en VIP² Datum 21 oktober 2013 Ons kenmerk MP/EDL/855/2013 Nota Openbaarheid van bestuur en VIP² I II III IV Situering VIP² Passieve openbaarheid van bestuur II.1 Bestuursinstanties? II.1.1 Vlaamse overheid II.1.2

Nadere informatie

Deze 3 verslagen dienen in onderlinge samenhang te worden gelezen en kunnen niet afzonderlijk van elkaar worden gezien of gebruikt.

Deze 3 verslagen dienen in onderlinge samenhang te worden gelezen en kunnen niet afzonderlijk van elkaar worden gezien of gebruikt. Hoofding van het kantoor XYZ Verslagen van de bedrijfsrevisor (1) aan de raad van bestuur (2) van de Vlaamse rechtspersoon in uitvoering van artikel 9 van het Besluit van de Vlaamse Regering van 7 september

Nadere informatie

Gelet op de aanvraag van het Belgische Rode Kruis ontvangen op 11/10/2011;

Gelet op de aanvraag van het Belgische Rode Kruis ontvangen op 11/10/2011; 1/7 Sectoraal comité van het Rijksregister Beraadslaging RR nr 71/2011 van 14 december 2011 Betreft: machtigingsaanvraag van het Belgische Rode Kruis om het Rijksregisternummer te gebruiken zodat zij voor

Nadere informatie

Naar een sterker lokaal sociaal beleid Organisatie van het sociaal beleid na integratie gemeente-ocmw

Naar een sterker lokaal sociaal beleid Organisatie van het sociaal beleid na integratie gemeente-ocmw Naar een sterker lokaal sociaal beleid Organisatie van het sociaal beleid na integratie gemeente-ocmw Ronde van Vlaanderen 28/1/15 12/2/15 Hasselt, Gent, Torhout, Malle, Leuven Inhoud 2 - Vlaams regeerakkoord

Nadere informatie

Reglement Auditcommissie ForFarmers N.V.

Reglement Auditcommissie ForFarmers N.V. Reglement Auditcommissie ForFarmers N.V. 1 REGLEMENT AUDITCOMMISSIE FORFARMERS N.V. Dit document beschrijft beknopt de rol, taken, verantwoordelijkheden en organisatie van de Auditcommissie van de Raad

Nadere informatie

DAGORDE VAN DE GEMEENTERAAD VAN DINSDAG 6 OKTOBER 2015

DAGORDE VAN DE GEMEENTERAAD VAN DINSDAG 6 OKTOBER 2015 GEMEENTE DENDERLEEUW Provincie Oost-Vlaanderen DAGORDE VAN DE GEMEENTERAAD VAN DINSDAG 6 OKTOBER 2015 OPENBARE ZITTING... 2 1. OPSTARTEN VAN DE PROCEDURE TOT AANSTELLEN VAN EEN NIEUW COLLEGE VAN BURGEMEESTER

Nadere informatie

Evaluatie van Open Bedrijvendag

Evaluatie van Open Bedrijvendag Evaluatie van Open Bedrijvendag Departement Economie, Wetenschap en Innovatie Afdeling Strategie en Coördinatie Koning Albert II-laan 35 bus 10 1030 Brussel April 2011 Samenvatting De Open Bedrijvendag

Nadere informatie

CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OBJECT VAN CONTROLE: JAARREKENING 2014 EN 2015

CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OBJECT VAN CONTROLE: JAARREKENING 2014 EN 2015 CONTROLEPROTOCOL VOOR DE ACCOUNTANTSCONTROLE OBJECT VAN CONTROLE: JAARREKENING 2014 EN 2015 Voor de gemeenten Tubbergen, Dinkelland en het Openbaar lichaam Noaberkracht Dinkelland Tubbergen September 2014

Nadere informatie

Financiële verslaggeving lokale besturen: is er een probleem? Jan Leroy, directeur bestuur VVSG

Financiële verslaggeving lokale besturen: is er een probleem? Jan Leroy, directeur bestuur VVSG Financiële verslaggeving lokale besturen: is er een probleem? Jan Leroy, directeur bestuur VVSG 1 Inhoud Het ruimere kader Is er een probleem? Elementen voor debat Conclusies 2 Het ruimere kader Europa

Nadere informatie

De raad van de gemeente Alblasserdam;

De raad van de gemeente Alblasserdam; De raad van de gemeente Alblasserdam; gelezen het voorstel van het presidium dd. 1 oktober 2003, registratienummer Raad 2003/114 naar aanleiding van het overleg in de commissie Implementatie dualisme van

Nadere informatie

ADVIES OVER HET FONDS TER STIMULERING VAN STEDELIJKE EN PLATTELANDSINVESTERINGEN

ADVIES OVER HET FONDS TER STIMULERING VAN STEDELIJKE EN PLATTELANDSINVESTERINGEN ADVIES OVER HET FONDS TER STIMULERING VAN STEDELIJKE EN PLATTELANDSINVESTERINGEN Advies 2016-18 / 20.10.2016 www.vlaamsewoonraad.be INHOUD 1 Situering... 3 2 Beknopte inhoud... 3 3 Bespreking... 3 3.1

Nadere informatie

nr. 285 van LORIN PARYS datum: 25 januari 2017 aan JO VANDEURZEN Justitiehuizen - Werklastmeting

nr. 285 van LORIN PARYS datum: 25 januari 2017 aan JO VANDEURZEN Justitiehuizen - Werklastmeting SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 285 van LORIN PARYS datum: 25 januari 2017 aan JO VANDEURZEN VLAAMS MINISTER VAN WELZIJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZIN Justitiehuizen - Werklastmeting De minister liet heeft eerder

Nadere informatie

Brussel, De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer;

Brussel, De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer; KONINKRIJK BELGIE Brussel, Adres : Hallepoortlaan 5-8, B-1060 Brussel Tel. : +32(0)2/542.72.00 E-mail : commission@privacy.fgov.be Fax.: : +32(0)2/542.72.12 http://www.privacy.fgov.be/ COMMISSIE VOOR DE

Nadere informatie

Statuten van het gemeentelijk adviesorgaan voor kinderopvang (LOK)

Statuten van het gemeentelijk adviesorgaan voor kinderopvang (LOK) Statuten van het gemeentelijk adviesorgaan voor kinderopvang (LOK) 1 Erkenning Artikel 1: in de gemeente Kaprijke wordt het Lokaal Overleg Kinderopvang (LOK) opgericht conform de richtlijnen van het Besluit

Nadere informatie

Verordening 217 Concept aangeboden aan de Provinciale Staten

Verordening 217 Concept aangeboden aan de Provinciale Staten Verordening 217 Concept aangeboden aan de Provinciale Staten Controleverordening Randstedelijke Rekenkamer De Randstedelijke Rekenkamer besluit: overwegende dat: op grond van de wet van 2 juli 2003, Stb.

Nadere informatie

De modernisering van de controlepiramide in België International Trade Union House Brussel 12 mei 2005

De modernisering van de controlepiramide in België International Trade Union House Brussel 12 mei 2005 Studiedag Instituut voor de Overheid De modernisering van de controlepiramide in België International Trade Union House Brussel 12 mei 2005 Praktijkcase interne controle OCMW Sint-Niklaas Dirk De Clerck,

Nadere informatie

Advies van 18 juli 2005 uitgebracht op grond van artikel 133, tiende lid van het Wetboek van vennootschappen

Advies van 18 juli 2005 uitgebracht op grond van artikel 133, tiende lid van het Wetboek van vennootschappen ADVIES- EN CONTROLECOMITE OP DE ONAFHANKELIJKHEID VAN DE COMMISSARIS Ref: Accom ADVIES 2005/1 Advies van 18 juli 2005 uitgebracht op grond van artikel 133, tiende lid van het Wetboek van vennootschappen

Nadere informatie

RAAD VAN STATE afdeling Wetgeving

RAAD VAN STATE afdeling Wetgeving RAAD VAN STATE afdeling Wetgeving advies 60.507/3 van 21 december 2016 over een ontwerp van besluit van de Vlaamse Regering houdende de invoering van een regelluw kader in functie van de proefprojecten

Nadere informatie

Besluit van Provinciale Staten

Besluit van Provinciale Staten Besluit van Provinciale Staten Vergaderdatum December 2015 Nummer 6856 Onderwerp Besluit controleverordening Provincie Zuid-Holland 2015 1 Besluit Provinciale Staten van Zuid-Holland, overwegende dat -

Nadere informatie

Brussel, 10 september _AdviesBBB_Toerisme_Vlaanderen. Advies. Oprichtingsdecreet Toerisme Vlaanderen

Brussel, 10 september _AdviesBBB_Toerisme_Vlaanderen. Advies. Oprichtingsdecreet Toerisme Vlaanderen Brussel, 10 september 2003 091003_AdviesBBB_Toerisme_Vlaanderen Advies Oprichtingsdecreet Toerisme Vlaanderen Inhoud Inhoud... 2 1. Inleiding...3 2. Krachtlijnen van het advies... 3 3. Advies...4 3.1.

Nadere informatie

Commissie voor de toegang tot en het hergebruik van bestuursdocumenten

Commissie voor de toegang tot en het hergebruik van bestuursdocumenten Commissie voor de toegang tot en het hergebruik van bestuursdocumenten Afdeling openbaarheid van bestuur 13 februari 2012 ADVIES 2012-8 met betrekking tot de openbaarheid van voorbereidende documenten

Nadere informatie

ADVIES Nr 25 / 2001 van 9 augustus 2001.

ADVIES Nr 25 / 2001 van 9 augustus 2001. ADVIES Nr 25 / 2001 van 9 augustus 2001. O. Ref. : 10 / A / 2001 / 022 BETREFT : Ontwerp van koninklijk besluit waarbij de v.z.w. «Blindenzorg Licht en Liefde» gemachtigd wordt toegang te hebben tot de

Nadere informatie

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid»

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid» Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid» SCSZ/14/105 BERAADSLAGING NR. 14/056 VAN 1 JULI 2014 INZAKE HET GEBRUIK VAN DE PERSOONSGEGEVENSBANK AANWEZIGHEIDSREGISTRATIE

Nadere informatie

Betreft: Advies op eigen initiatief inzake het decreet betreffende de Vlaamse sociale bescherming

Betreft: Advies op eigen initiatief inzake het decreet betreffende de Vlaamse sociale bescherming Vlaamse Toezichtcommissie voor het elektronische bestuurlijke gegevensverkeer Advies VTC nr. 07/2012 van 26 september 2012 Betreft: Advies op eigen initiatief inzake het decreet betreffende de Vlaamse

Nadere informatie

Algemene vergadering VVSG

Algemene vergadering VVSG Externe Audit Algemene vergadering VVSG Eddy Guilliams, Steven Van Roosbroek en Veerle Vanderlinden 12 juni 2014 Agenda 1. Audit Vlaanderen 2. Interne controle/organisatiebeheersing 3. Audits 4. Sensibiliseren

Nadere informatie

Verordening voor de controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële Organisatie van de Omgevingsdienst Veluwe IJssel

Verordening voor de controle op het financieel beheer en op de inrichting van de financiële Organisatie van de Omgevingsdienst Veluwe IJssel k ~1"le, 4? Controleverordening Omgevingsdienst Veluwe IJssel Het algemeen bestuur van de Omgevingsdienst Veluwe IJssel, gelet op artikel 213 Gemeentewet; gelet op artikel 217 van de Provinciewet; gelet

Nadere informatie

Reglement Auditcommissie

Reglement Auditcommissie Reglement Auditcommissie Dit reglement is vastgesteld op grond van artikel 7.1 van het reglement van de raad van commissarissen. Artikel 1: Instelling, samenstelling en doelstelling 1. De raad van commissarissen

Nadere informatie

VR 2015 2509 DOC.0987/2BIS

VR 2015 2509 DOC.0987/2BIS VR 2015 2509 DOC.0987/2BIS Besluit van de Vlaamse Regering betreffende steun aan projecten in het kader van het Europees Fonds voor de Regionale Ontwikkeling en het Europees Sociaal Fonds DE VLAAMSE REGERING,

Nadere informatie

Advies. over het ontwerp van kaderdecreet Vlaamse ontwikkelingssamenwerking

Advies. over het ontwerp van kaderdecreet Vlaamse ontwikkelingssamenwerking Brussel, 5 juli 2006 050706_Advies_kaderdecreet_Vlaamse_ontwikkelingssamenwerking Advies over het ontwerp van kaderdecreet Vlaamse ontwikkelingssamenwerking 1. Inleiding Op 24 mei 2006 heeft Vlaams minister

Nadere informatie

DE BEROEPSINSTANTIE - Afdeling openbaarheid van bestuur

DE BEROEPSINSTANTIE - Afdeling openbaarheid van bestuur Beroepsinstantie inzake openbaarheid van bestuur en hergebruik van overheidsinformatie Vlaamse Regering Diensten voor het Algemeen Regeringsbeleid Afdeling Kanselarij Boudewijnlaan 30, bus 20 1000 Brussel

Nadere informatie

Intergemeentelijke samenwerking in kader van wijk-werken

Intergemeentelijke samenwerking in kader van wijk-werken Intergemeentelijke samenwerking in kader van wijk-werken Overzicht Inleiding 1. Interlokale vereniging A. Inleiding B. Oprichting C. Beheerscomité D. Beherende gemeente E. Personeel Overzicht: 2. De projectvereniging

Nadere informatie

Instructie gemeentesecretaris gemeente Overbetuwe 2011

Instructie gemeentesecretaris gemeente Overbetuwe 2011 Onderwerp: Instructie gemeentesecretaris gemeente Overbetuwe 2011 Ons kenmerk: 11BWB00022 Burgemeester en wethouders van de gemeente Overbetuwe; gelet op artikel(en) 103, tweede lid van de Gemeentewet;

Nadere informatie

Reglement van de Auditcommissie van Stichting TBV

Reglement van de Auditcommissie van Stichting TBV Vastgesteld in de Raad van Toezicht d.d. 12 september 2007 Reglement van de Auditcommissie van Stichting TBV 0. Inleiding 0.1. Dit reglement is opgesteld door de Raad van Toezicht ingevolge artikel 18

Nadere informatie

Functiebeschrijving: beleidsmedewerker (m/v)

Functiebeschrijving: beleidsmedewerker (m/v) Functiebeschrijving: beleidsmedewerker (m/v) Graad Beleidsmedewerker (m/v) Functietitel Beleidsmedewerker Financiën (m/v) financieel adviseur Doelstelling van de functie Als beleidsmedewerker financiën

Nadere informatie

Budgethouderschap. Juridische benadering. Rudi Hellebosch e3pos Agentschap Binnenlands Bestuur. Inhoud. Organieke wet op de OCMW (NOB)

Budgethouderschap. Juridische benadering. Rudi Hellebosch e3pos Agentschap Binnenlands Bestuur. Inhoud. Organieke wet op de OCMW (NOB) schap Juridische benadering Inhoud schap in: Organieke wet op de OCMW (NOB) Gemeente-, OCMW-, Provinciedecreet (GOP) 1 OCMW-wet Artikel 87, 2, 1 - definitie budgethouderschap: schap is de aan een ambtenaar,

Nadere informatie

jaar bijlagenr. commissie(s) categorie/agendanr. 2003 156 Bestuur en Middelen B 2 onderwerp

jaar bijlagenr. commissie(s) categorie/agendanr. 2003 156 Bestuur en Middelen B 2 onderwerp Raadsvoorstel jaar bijlagenr. commissie(s) categorie/agendanr. 2003 156 Bestuur en Middelen B 2 onderwerp Controleverordening gemeente Emmen Aan de raad De Wet dualisering gemeentebestuur heeft de functie

Nadere informatie

HEIJMANS N.V. REGLEMENT AUDITCOMMISSIE

HEIJMANS N.V. REGLEMENT AUDITCOMMISSIE HEIJMANS N.V. REGLEMENT AUDITCOMMISSIE Vastgesteld door de RvC op 10 maart 2010 1 10 maart 2010 INHOUDSOPGAVE Blz. 0. Inleiding... 3 1. Samenstelling... 3 2. Taken en bevoegdheden... 3 3. Taken betreffende

Nadere informatie

Stand van zaken van de Smart City -dynamiek in België: een kwantitatieve barometer

Stand van zaken van de Smart City -dynamiek in België: een kwantitatieve barometer Stand van zaken van de Smart City -dynamiek in België: een kwantitatieve barometer AUTEURS Jonathan Desdemoustier, onderzoeker-doctorandus, Smart City Institute, HEC-Liège, Universiteit van Luik (België)

Nadere informatie

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer,

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer, KONINKRIJK BELGIE 1000 Brussel, Postadres : Ministerie van Justitie Waterloolaan 115 Kantoren : Regentschapsstraat 61 Tel. : 02 / 542.72.00 Fax : 02 / 542.72.12 COMMISSIE VOOR DE BESCHERMING VAN DE PERSOONLIJKE

Nadere informatie

raadsvoorstel voorstel B&W stelt de raad voor het volgende te besluiten:

raadsvoorstel voorstel B&W stelt de raad voor het volgende te besluiten: raadsvoorstel zaak/onderwerp Z-14-01515 / en Algemeen Interne Controleplan 2014 portefeuillehouder M.A. den Boer afdeling Bedrijfsondersteuning opgesteld door M. Gobati datum/voorstel nr 18 augustus 2014

Nadere informatie

MEDEDELING AAN DE VLAAMSE REGERING

MEDEDELING AAN DE VLAAMSE REGERING De minister president van de Vlaamse Regering Vlaams minister van Buitenlands Beleid en Onroerend Erfgoed en Vlaams minister van Binnenlands Bestuur, Inburgering, Wonen, Gelijke Kansen en armoedebestrijding

Nadere informatie

Moeder, waarom verzelfstandigen wij?

Moeder, waarom verzelfstandigen wij? Moeder, waarom verzelfstandigen wij? Kader Regel = beheer binnen gemeentelijke diensten Uitzondering = externe verzelfstandiging Rangorde: intern beheer (ev. IVA) Motivering!!! AGB EVAP Afwegingskader

Nadere informatie

ADVIES OVER HET FONDS TER STIMULERING VAN STEDELIJKE EN PLATTELANDSINVESTERINGEN

ADVIES OVER HET FONDS TER STIMULERING VAN STEDELIJKE EN PLATTELANDSINVESTERINGEN ADVIES OVER HET FONDS TER STIMULERING VAN STEDELIJKE EN PLATTELANDSINVESTERINGEN Advies 2017-05 / 30.03.2017 www.vlaamsewoonraad.be INHOUD 1 Situering... 3 2 Beknopte inhoud... 3 3 Bespreking... 3 3.1

Nadere informatie

Raadsnota. Raadsvergadering d.d.: 11 december 2006 Agenda nr: Onderwerp: Vaststellen Kaderverordening Subsidieverstrekking Welzijn

Raadsnota. Raadsvergadering d.d.: 11 december 2006 Agenda nr: Onderwerp: Vaststellen Kaderverordening Subsidieverstrekking Welzijn Raadsnota Raadsvergadering d.d.: 11 december 2006 Agenda nr: Onderwerp: Vaststellen Kaderverordening Subsidieverstrekking Welzijn Aan de gemeenteraad, 1. Doel, Samenvatting en Advies van het raadsvoorstel

Nadere informatie

Art. 33 van de WZW verplicht elke WG een IDPBW op te richten, waarin minstens één PAwerknemer

Art. 33 van de WZW verplicht elke WG een IDPBW op te richten, waarin minstens één PAwerknemer Nr. 910 Brussel, 12 januari 2010 BETREFT: MOGELIJKHEID VOOR MEERDERE WERKGEVERS TOT OPRICHTING VAN EEN GEMEENSCHAPPELIJKE INTERNE DIENST VOOR PREVENTIE EN BESCHERMING OP HET WERK (GIDPBW). 1. Wetgeving

Nadere informatie

Memorie van toelichting

Memorie van toelichting [Voorontwerp van] decreet houdende wijziging van het decreet van 21 december 2001 houdende bepalingen tot begeleiding van de begroting 2002 en het decreet van 30 april 2009 betreffende de organisatie en

Nadere informatie

1. Besluit van de Vlaamse Regering van 10 september 2010 (B.S ) 2. Besluit van de Vlaamse Regering van 19 november 2010 (B.S

1. Besluit van de Vlaamse Regering van 10 september 2010 (B.S ) 2. Besluit van de Vlaamse Regering van 19 november 2010 (B.S BESLUIT VAN DE VLAAMSE REGERING VAN 9 MAART 2007 TOT REGELING VAN DE VERGOEDINGEN VAN DE BESTUURDERS VAN DE PUBLIEKRECHTELIJK VORMGEGEVEN EXTERN VERZELFSTANDIGDE AGENTSCHAPPEN VAN DE VLAAMSE OVERHEID,

Nadere informatie

Vlaamse Regering :~~< " '.~

Vlaamse Regering :~~<  '.~ = Vlaamse Regering :~~< ~~,.n.- " '.~ Ministeriële uitspraak in de beroepsprocedure met toepassing van artikel 29bis, 5, van de Vlaamse Wooncode betreffende de besiissing van de sociale huisvestingsmaatschappij

Nadere informatie