Hoe gezond zijn jongeren in Uithoorn? Factsheet Jeugdgezondheidsmonitor E-MOVO

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hoe gezond zijn jongeren in Uithoorn? Factsheet Jeugdgezondheidsmonitor E-MOVO 2013-2014"

Transcriptie

1 GGD Amsterdm Hoe gezond zijn jongeren in Uithoorn? Fctsheet Jeugdgezondheidsmonitor E-MOVO Om goed gemeentelijk jeugdgezondheidsbeleid te mken is inzicht nodig in de gezondheid, het welzijn en de leefstijl vn jongeren. De GGD Amsterdm verzmelt en presenteert deze gegevens elke vier jr met de Jeugdgezondheidsmonitor E-MOVO. Wt blijkt? Jongeren uit Uithoorn zijn over het lgemeen tevreden met hun eigen gezondheid. Ook het schoolklimt is goed: pesten en spijbelen komen weinig voor. Opvllend is dt jongeren uit Uithoorn slechter scoren voor fruitconsumptie, bewegen en lcoholgebruik dn jongeren uit de rest vn de regio. Gunstig: jongeren uit Uithoorn hebben minder vk (nog) problemen met een ingrijpende gebeurtenis en beleven vker een positief homoklimt op school. De resultten voor psychosocile gezondheid, roken (tbk en wterpijp) en drugsgebruik, gmen en socile medi gebruik, veilig vrijen en fysieke omgeving zijn in Uithoorn vergelijkbr met de rest vn de regio. Voor het eerst worden de resultten vn de Jeugdmonitor ook gepresenteerd op wijkniveu. In deze fctsheet kunt u zien op welke them s de wijken in Uithoorn vn elkr verschillen. De gemeente Uithoorn kn smen met de GGD Amsterdm en ndere prtijen werken n een betere gezondheid vn jongeren, bijvoorbeeld door te blijven inzetten op het verbeteren vn de leefgewoonten. 1

2 Inleiding Specifieke gegevens over de gezondheidssitutie vn jongeren zijn nodig om gezondheidsbeleid goed te onderbouwen. De GGD Amsterdm verzmelt deze gegevens voor de gemeenten in hr werkgebied middels de Jeugdgezondheidsmonitor E-MOVO. Wt is E-MOVO? E-MOVO 1 is een digitle vrgenlijst die in de regio Amstellnd op lle scholen voor regulier voortgezet onderwijs (VO) wordt fgenomen. Leerlingen uit kls twee en vier bentwoorden vi internet vrgen over hun gezondheid, welzijn en leefstijl. Met E-MOVO wordt een betrouwbr beeld verkregen vn de gezondheidssitutie vn jongeren. Informtie uit E-MOVO wordt genonimiseerd gebruikt voor epidemiologisch onderzoek. De Jeugdgezondheidszorg gebruikt de gegevens ter ondersteuning vn het consult. Wt levert E-MOVO op? E-MOVO levert een scht n gegevens. Met de uitkomsten vn E-MOVO kunnen gemeenten, scholen en de GGD het jeugdgezondheidsbeleid formuleren en collectieve mtregelen opzetten en uitvoeren om de gezondheid vn jongeren te verbeteren. Hoe, wt en wrom in drie vrgen. E-MOVO levert ook iets op voor de individuele leerling. Op bsis vn de verzmelde informtie ontvngt de leerling met een terugkoppeling een persoonlijk gezondheidsprofiel en voorlichting op mt. E-MOVO : wie deden er mee? In schooljr deden 617 jongeren uit Uithoorn mee n E-MOVO; uit de hele regio Amstellnd en Diemen (hiern regio ) wren dt 3414 jongeren. De kenmerken vn de onderzoeksgroep uit Uithoorn en vn de hele onderzoeksgroep uit de regio worden gepresenteerd in tbel 1. Leeftijdsverdeling vn de jongeren uit Uithoorn nr kls: kls 2: kls 4: 12 jr 1% 14 jr 2% 13 jr 49% 15 jr 49% 14 jr 46% 16 jr 42% 15 jr of ouder 4% 17 jr of ouder 6% Tbel 1 Achtergrondkenmerken vn jongeren uit Uithoorn en de regio (%) Uithoorn N= 617 regio N=3414 jongens * meisjes kls * kls vmbo * hvo/vwo Nederlnds * niet-nederlnds bij beide ouders niet bij beide ouders * significnt verschil tussen Uithoorn en de rest vn de regio; p<0,05 In de Uithoornse onderzoeksgroep zitten meer jongens, meer vierdeklssers, minder hvo/vwo-leerlingen en minder jongeren vn niet-nederlndse herkomst in vergelijking met de rest vn de regio. 1 Hoe is de onderzoeksgroep smengesteld? Schooljr is E-MOVO op lle cht VO scholen in de regio Amstellnd en op 61 VO scholen in Amsterdm fgenomen. De onderzoeksgroep bestt uit leerlingen vn scholen in de regio Amstellnd (N=2624) of vn scholen in Amsterdm (N=790) die wonen in de regio Amstellnd (Alsmeer, Amstelveen, Ouder-Amstel, Uithoorn) en Diemen. 2 Wt betekent een gevonden verschil tussen groepen? Met sttistische toetsen worden de resultten vn Uithoorn vergeleken met de resultten vn de ndere vier regiogemeenten smen. Let op: in de tbellen worden steeds de cijfers voor de hele regio Amstellnd/Diemen gepresenteerd. Significnte verschillen tussen groepen worden met een (*) ngegeven. Significnt betekent dt de kns klein is (mximl 5%) dt een gevonden verschil op toevl berust. In de tbellen worden voor Uithoorn ook significnte verschillen ngegeven tussen jongens en meisjes, tussen leerlingen uit kls twee en kls vier, tussen vmbo en hvo/vwo leerlingen, tussen jongeren vn Nederlndse en niet-nederlndse herkomst en tussen jongeren die wel of niet bij beide ouders wonen. Ook worden de resultten vn één wijk vergeleken met de resultten voor de ndere wijken smen. 3 Wrom wordt deze monitor uitgevoerd? Gemeenten hebben volgens de Wet publieke gezondheid (Wpg) de tk om de gezondheid vn hun inwoners in krt te brengen. De GGD voert die tk voor de gemeente uit met een gezondheidsmonitor. De Inspectie voor de Gezondheidszorg houdt toezicht mede op bsis vn de gezondheidsmonitor. Leeswijzer De fctsheet is opgebouwd uit tien hoofdstukken: 1 gezondheid, 2 psychosocile gezondheid, 3 voeding, 4 bewegen, 5 gmen, socile medi en muziek luisteren, 6 genotmiddelen, 7 seksuliteit, 8 schoolklimt en 9 fysieke omgeving. De fctsheet focust op prevlenties en risicogroepen. Drnst worden de jongeren uit Uithoorn vergeleken met jongeren uit de rest vn de regio. Tot slot worden verschillen tussen de wijken in Uithoorn gepresenteerd in hoofdstuk De vrgenlijst is te vinden op onze website Gezondheid in Beeld. 2

3 1 Gezondheid In Nederlnd is het met de gezondheid vn jongeren over het lgemeen goed gesteld. Hoe een jongere de eigen gezondheid ervrt, geeft een goed beeld vn de huidige gezondheid en voorspelt de gezondheid in de toekomst. Ervren gezondheid Jongeren uit Uithoorn zijn over het lgemeen tevreden met hun gezondheid; 81% noemt de eigen gezondheid (heel) goed, 18% vindt dt het met de eigen gezondheid in het lgemeen wel gt en 1% vindt de eigen gezondheid niet zo best of slecht. Meisjes en vmbo-leerlingen hebben minder vk een (heel) goede ervren gezondheid. Een risiogroep zijn meisjes op het vmbo; ruim een derde is minder tevreden over de eigen gezondheid (36%). Jongeren uit Uithoorn verschillen niet vn jongeren uit de rest vn de regio. Chronische ndoeningen en llergieën Eén op de vijf jongeren (20%) heeft één of meerdere chronische ziekten of ndoeningen (door een rts vstgesteld) of heeft deze in het fgelopen jr gehd. Astm/bronchitis komt het vkst voor (6%) (zie kder). Ook heeft één op de vijf jongeren (19%) miniml één llergie. Chronische ndoeningen komen vker voor bij jongeren op het vmbo en, net ls voor llergieën, bij jongeren die niet bij beide ouders wonen. Uithoorn verschilt niet vn de rest vn de regio. Top 4 chronische ziekten/ndoeningen stm of bronchitis 6% ADHD 5% eczeem 4% migrine of ernstige hoofdpijn 4% Mondgezondheid Bijn lle jongeren gn minstens één keer per jr nr de tndrts (98%); 11% gt één keer en 87% gt twee keer per jr. Jongeren vn niet-nederlndse herkomst gn minder vk nr de tndrts. De meerderheid vn de jongeren (79%) poets twee keer per dg, 19% poetst één keer per dg, 2% poetst niet elke dg. Jongeren uit Uithoorn poetsen minder vk tweeml dgs hun tnden dn jongeren in de rest vn de regio. Jongens en vmboleerlingen poetsen het minst vk. Slechts 67% vn lle jongens op het vmbo poetst twee keer per dg. Tbel 2 Gezondheid nr socil-demogrfische kenmerken (%) ervren gezondheid (heel) goed * * tenminste één chronische ziekte of ndoening * * tenminste één llergie b * tndrtsbezoek miniml één keer per jr * tndenpoetsen twee keer per dg * * * chronische ziekten en ndoeningen nu of in het fgelopen jr, door een rts vstgesteld: stm of bronchitis, chronische vermoeidheid, dibetes mellitus, eczeem, buikklchten (> 3 mnden), migrine of regelmtige ernstige hoofdpijn, ngeboren hrtndoening, ADHD, norexi of boulimi nervos, knker b llergieën door een rts vstgesteld: pollen of stuifmeel (hooikoorts), beplde huisdieren huisstof/huisstofmijt, beplde medicijnen, bepld voedsel 3

4 2 Psychosocile gezondheid Een goede gezondheid is meer dn niet ziek zijn. Het gt ook over goed in je vel zitten en gelukkig en tevreden zijn over jezelf en je leven. Reltie met ouders Ruim driekwrt vn de jongeren voelt zich begrepen door hun ouders (77%). Dt is in Uithoorn vker dn gemiddeld in de rest vn de regio. Het merendeel vn de jongeren geeft n het gevoel te hebben dt hun ouders vn hen houden (94%). Meisjes voelen zich minder begrepen dn jongens. Jongeren op het vmbo voelen zich minder begrepen dn hvo/vwo-leerlingen en hebben drnst minder vk het gevoel dt hun ouders vn hen houden. Jongeren die niet bij beide ouders wonen voelen zich ook minder vk begrepen door hun ouders. Wnneer jongeren socil-emotionele problemen hebben, kn dit negtieve gevolgen hebben voor het dgelijks functioneren thuis én op school. Socil-emotionele gezondheid Eén op de cht jongeren heeft socil-emotionele problemen (verhoogde SDQ-totlscore). Dit is vergelijkbr met de rest vn de regio. Meisjes hebben twee keer zo vk socil-emotionele problemen ls Tbel 3 Psychosocile gezondheid nr socil-demogrfische kenmerken (%) jongens. Jongeren die niet bij beide ouders wonen, hebben twee keer zo vk socil-emotionele problemen ls jongeren die wel bij beide ouders wonen. Het zijn met nme emotionele problemen die bij meisjes vker voorkomen dn bij jongens. Bij jongens komen gedrgsproblemen juist weer vker voor. Gedrgsproblemen komen ook vker voor op het vmbo en bij jongeren die niet bij beide ouders wonen. Opvllend: vn de jongens op het vmbo heeft 22% gedrgsproblemen, vn de jongens die niet bij beide ouders wonen is dt 23%. Jongeren vn Nederlndse herkomst zijn vker hyperctief. Prosocil gedrg komt vker voor onder meisjes en hvo/ vwo-leerlingen. Het percentge jongeren met socil-emotionele problemen wordt in figuur 1 weergegeven nr wijken in de regio. Legmeer, Dorpscentrum/Thmerdl en Meerwijk/ De Kwkel behoren tot de wijken met een reltief hoog percentge jongeren met socil-emotionele problemen. Figuur 1 Socil-emotionele problemen (SDQ-totlscore) nr wijken in de regio (%) Alsmeer Amstelveen Diemen Ouder-Amstel Uithoorn Alsmeer, b Oosteinde, c Kudelstrt d Noord-West, e Noord-Oost, f Keizer Krelprk/ Groeneln, g Wrdhuizen/Middenhoven, h Zuid-West i Diemen Zuid, j Diemen Centrum, k Diemen Noord l Ouderkerk /d Amstel, m Duivendrecht n Dorpscentrum/Thmerdl, o Zijdelwrd/Bedrijventerrein/ Europrei, p Legmeer, q Meerwijk/De Kwkel begrepen door ouders * * * * vn gehouden door ouders * socil-emotionele problemen (SDQ-totlscore) * * - emotionele problemen * gedrgsproblemen * * * - hyperctiviteit/ndchtstekort * problemen met leeftijdgenoten prosocil gedrg b * * * verhoogde SDQ-totlscore. SDQ: Strenghts nd Difficulties Questionnire is een vrgenlijst die bestt uit 25 vrgen en geeft een totlscore en resultten voor vijf subschlen. b prosocil gedrg betekent dt je rekening houdt met gevoelens vn nderen, vriendelijk bent en vrijwillig hulp nbiedt 4

5 Mishndeling An de jongeren is gevrgd of zij weleens geestelijk (vk getreiterd, gekleineerd of uitgescholden) en/of lichmelijk (bijvoorbeeld geschopt, geslgen vstgebonden) mishndeld worden. We zien dt geestelijke mishndeling drie keer vker voorkomt dn lichmelijk mishndeling (17% versus 5%). Uithoorn verschilt hierin niet vn de rest vn de regio. De dder voor geestelijke mishndeling is meestl een ndere jongere op school (zie kder). Geestelijke mishndeling komt vker voor bij meisjes. Lichmelijke mishndeling komt vker voor bij jongeren op het vmbo en bij jongeren die niet bij beide ouders wonen. Top 4 dder geestelijke mishndeling onder jongeren die ngeven geestelijk mishndeld te zijn (N=104) een jongere op school 78% een jongere in de buurt 18% een jongere ergens nders 8% een volwssene thuis 8% Top 3 dder lichmelijke mishndeling kn niet worden gepresenteerd omdt de ntllen te klein zijn. Top 3 ingrijpende gebeurtenissen Gedchten over zelfdoding komen reltief vk voor onder jongeren. Ook doen enkele jongeren een poging tot zelfdoding. Dt een jongere overlijdt door zelfdoding komt zelden voor. Zelfdoding Vn de jongeren zegt 13% in de voorgnde twlf mnden er weleens serieus over te hebben gedcht een einde n het leven te mken. Jongeren uit Uithoorn verschillen niet vn jongeren uit de rest vn de regio. Meisjes geven vker n weleens serieus n te denken over zelfdoding. Vn de jongeren uit Uithoorn zegt 1,6% in de voorgnde twlf mnden een poging tot zelfdoding te hebben ondernomen (regiocijfer: 1,7%). Soms krijgen jongeren te mken met een ingrijpende gebeurtenis. Denk n de dood of ziekte vn een fmilielid. Deze gebeurtenissen kunnen een diepe indruk chterlten en vn invloed zijn op het (ltere) functioneren mee te mken (gehd) (nog) problemen mee ziek/gehndicpt gezinslid 31% 9% regelmtig ruzies tussen ouders onderling 25% 5% echtscheiding vn de ouders 25% 6% vn de jongere. Ook een echtscheiding vn de ouders of discrimintie kn diepe sporen chterlten. Ingrijpende gebeurtenissen Jongeren uit Uithoorn hebben even vk ls ndere jongeren in de regio één (of meerdere) ingrijpende gebeurtenis(sen) meegemkt. Jongeren uit Uithoorn geven wel minder vk dn jongeren in de ndere regiogemeenten n dt zij (nog) problemen hebben met deze gebeurtenis(sen). Opgroeien met een ziek of gehndicpt gezinslid komt het vkst voor (zie kder). Vmbo-leerlingen hebben vker dn hvo/vwoleerlingen één (of meerdere) ingrijpende gebeurtenis(sen) meegemkt. Jongeren die niet bij beide ouders wonen, hebben bijn lleml een ingrijpende gebeurtenis meegemkt. Problemen met één (of meerdere) ingrijpende gebeurtenis(sen) komen vker voor bij meisjes, vierdeklssers, vmbo-leerlingen en bij jongeren die niet bij beide ouders wonen. Tbel 4 Psychosocile gezondheid nr socil-demogrfische kenmerken (%) geestelijk mishndeld (ooit) * lichmelijk mishndeld (ooit) * * gedchten n zelfdoding * één (of meer) ingrijpende gebeurtenis(sen) meegemkt * * problemen met de gebeurtenis(sen) * * * * * in de fgelopen twlf mnden 5

6 3 Voeding Een gezond voedingsptroon is belngrijk voor een gezond gewicht en het voorkómen vn ziekten. Eetgewoonten worden vk l in de jeugd gevormd. Ontbijten bevordert de concentrtie en drmee de leerprestties op school. Bovendien gn leerlingen minder snel snoepen of sncken lter in de ochtend. Figuur 2 Ontbijten, fruit- en groenteconsumptie, dgen vn de week (%) Ontbijten Vn de jongeren ontbijt 85% op vijf of meer dgen per week. Dit betekent dt één op de zeven jongeren (15%) minstens één dg in de week zonder ontbijt nr school gt. Jongeren uit Uithoorn ontbijten even vk ls jongeren uit de rest vn de regio. Figuur 2 geeft weer op hoeveel dgen vn de week jongeren ontbijten. Het merendeel vn de jongeren geeft n dgelijks te ontbijten (72%). Jongeren op het vmbo, jongeren vn niet-nederlndse herkomst en jongeren die niet bij beide ouders wonen, gn vker tenminste één dg in de week zonder ontbijt nr school (respectievelijk 22%, 23% en 25%). Het lndelijk dvies vn het Voedingscentrum: twee stuks fruit en 200 grm groente per dg. Fruit- en groenteconsumptie In Uithoorn wordt minder fruit gegeten dn gemiddeld in de ndere regiogemeenten. An het dvies om elke dg twee stuks fruit te eten (de fruitnorm ) voldoet slechts 12% vn de Uithoornse jongeren. De helft vn de jongeren (49%) eet op tenminste vijf dgen per week fruit ongecht ontbijten fruitconsumptie groenteconsumptie dgen /week 5-6 dgen /week 7 dgen /week de hoeveelheid (zie ook figuur 2). Jongens, vierdeklssers, vmbo-leerlingen en jongeren vn Nederlndse herkomst eten het minst vk fruit. Risicogroepen zijn jongens op het vmbo en vmbo-ers vn Nederlndse herkomst; in beide groepen eet 34% op vijf of meer dgen per week fruit. In figuur 3 is te zien dt in lle wijken vn Uithoorn het percentge jongeren dt op minstens vijf dgen per week fruit eet reltief lg is. In totl eet 81% vn de jongeren op tenminste vijf dgen in de week groente (zie ook figuur 2). Ook hier zien we dt jongens en vmbo-leerlingen minder goede eetgewoonten hebben; vn de jongens op het vmbo eet 66% op tenminste vijf dgen per week groente. Figuur 3 Fruitconsumptie op miniml vijf dgen per week nr wijken in de regio (%) Uithoorn n Dorpscentrum/Thmerdl, o Zijdelwrd/Bedrijventerrein/ Europrei, p Legmeer, q Meerwijk/De Kwkel Legend voor de overige wijken zie pgin 4 Tbel 5 Voeding nr socil-demogrfische kenmerken (%) ontbijten 5 dgen per week * * * voldoet n fruitnorm * * fruit eten 5 dgen per week * * * * * groente eten 5 dgen per week * * stuks fruit per dg 6

7 4 Bewegen Lichmelijke beweging heeft een positief effect op de conditie, het welzijn en het lichmsgewicht. Het verkleint de kns op gezondheidsproblemen die voorl lter in het leven kunnen ontstn zols hrt- en vtziekten en dibetes. Het dvies vn het Nederlnds Instituut voor Sport en Bewegen (NISB) n jongeren vn jr is om elke dg minstens één uur mtig intensief te bewegen. Dit noemen we de Nederlndse Norm Gezond Bewegen. Bewegen Jongeren uit Uithoorn bewegen minder in vergelijking met leeftijdgenoten in de rest vn de regio. Slechts 16% vn de jongeren voldoet n de Nederlndse Norm Gezond Bewegen en is op lle dgen vn de week miniml één uur per dg ctief. 65% ctieve uren per week 9% 11% 15% inctief (< 3 uur) semi-inctief (3-5 uur) semi-ctief (5-7 uur) normctief ( 7 uur) Figuur 4 Lichmelijk ctief, uren per week (%) Een grotere groep jongeren (65%) is gemiddeld tenminste één uur per dg lichmelijk ctief. In figuur 4 zien we de verdeling in vier ctegorieën vn het totl ntl uren dt jongeren per week ctief zijn. Eén op de elf jongeren (9%) is inctief; deze groep is minder dn drie uur per week ctief. Meisjes en leerlingen in kls 4 bewegen het minst vk. Zols te zien in figuur 5 wordt in Meerwijk/De Kwkel vker bewogen dn in de ndere drie Uithoornse wijken. Lidmtschp vn een sportvereniging Het merendeel vn de jongeren (79%) is lid vn een sportclub. Dit is vergelijkbr met de rest vn de regio. Wie zijn het minst vk lid? Jongeren in kls 4, vmbo-leerlingen, jongeren vn niet-nederlndse herkomst en jongeren die niet bij beide ouders wonen, zijn minder vk lid vn een sportvereniging. Tv/computeren Een nzienlijk deel vn de jongeren (58%) besteedt gemiddeld twee uur per dg of meer n tv-kijken of computeren (niet voor school of huiswerk). Dit is in Uithoorn vker dn in de rest vn de regio. Jongens, vmbo-leerlingen en jongens vn niet-nederlndse herkomst zitten het vkst chter een beeldscherm. Vmbo-ers vn niet-nederlndse herkomst het vkst (79%). Figuur 5 Lichmelijk ctief (gemiddeld tenminste één uur per dg) nr wijken in de regio (%) Uithoorn n Dorpscentrum/Thmerdl, o Zijdelwrd/Bedrijventerrein/ Europrei, p Legmeer, q Meerwijk/De Kwkel Legend voor de overige wijken zie pgin 4 Tbel 6 Bewegen nr socil-demogrfische kenmerken (%) voldoet n Nederlndse Norm Gezond Bewegen * lichmelijke ctief gemiddeld 1 uur per dg * * * lid vn één (of meerdere) sportverenigingen b * * * * tv-kijken/computeren gemiddeld 2 uur per dg * * * * in de fgelopen week elke dg 1 uur mtig intensieve lichmelijke ctiviteit b sporten zols zwemmen, voetbllen, dnsen, bllet, prdrijden etc 7

8 5 Gmen, socile medi en muziek luisteren Het gebruik vn internet en socile medi is niet meer weg te denken uit het dgelijkse leven vn jongeren. Ook spelen veel jongeren (online) gmes. Positieve specten zijn het opdoen vn kennis en het onderhouden vn vriendschppen. Risicovol socile medi gebruik of gmen kn leiden tot schoolproblemen, slpproblemen en problemen in de socil-emotionele ontwikkeling. Vn problemtisch gmen of socile medi gebruik is sprke ls: (1) iemnd zich onrustig en gestrest voelt ls hij/ zij niet kn gmen of op socile medi kn én (2) ls hij/ zij het moeilijk vindt om te stoppen én (3) ls hij/zij gmen of socile medi gebruikt ls hij/zij zich rot voelt. Een verslving komt zelden voor (<1%). Gmen en socile medi Vn de jongeren vertoont 4% problemtisch gmegedrg. Bij 7% is sprke vn problemtisch gebruik vn socile medi. Uithoorn verschilt hierin niet vn de regio. Jongens en meisjes verschillen sterk; jongens hebben drie keer zo vk risico op problemtisch gmen, meisjes hebben vier keer zo vk risico op problemtisch socile medi gebruik. Andere risicogroepen voor problemtisch gebruik vn socile medi zijn vmbo-leerlingen en jongeren vn niet- Nederlndse herkomst. Problemtisch gebruik vn socile medi zien we het vkst bij meisjes op het vmbo (19%) en bij meisjes vn niet-nederlndse herkomst (22%). Cyberpesten kn de hele dg doorgn, ook bij het slchtoffer thuis, terwijl trditioneel pesten vk gebonden is n school. Internet ervringen Vn de jongeren is 7% in de fgelopen zes mnden gepest vi internet. Eén op de elf jongeren (9%) geeft n in de fgelopen zes mnden vi internet een ongewenst seksueel voorstel te hebben gekregen. Meisjes, leerlingen in kls 4, jongeren op het vmbo en jongeren vn niet-nederlndse herkomst krijgen vker een ongewenst seksueel voorstel. Meisjes in kls 4 (18%) en vmbo-ers vn niet-nederlndse herkomst (23%) overkwm dt het vkst. Vn de jongeren uit Uithoorn heeft 6% meegemkt dt iemnd weleens tegen zijn of hr zin vervelende foto s of filmpjes heeft verspreid (bijvoorbeeld op internet gezet of vi de mobiele telefoon nr nderen gestuurd). Vn de jongeren zegt 2,3% dt hij of zij weleens voor de webcm borsten, geslchtsdelen of billen heeft lten zien of iets nders seksueels heeft gedn (regiocijfer: 1,6%). Resultten voor lle hierboven beschreven internetervringen onder Uithoornse jongeren verschillen niet vn de regio. Veel jongeren luisteren met oordopjes of koptelefoon nr muziek op bijvoorbeeld een mp3-speler, ipod of mobiele telefoon. Te lng luisteren nr te hrde muziek kn ervoor zorgen dt iemnd minder goed gt horen of ltijd een piep hoort, dt geluiden vervormen of dt overgevoeligheid voor geluid ontstt. Muziek luisteren In Uithoorn is het percentge jongeren met risico op gehoorschde hoger dn in de ndere regiogemeenten. Risicogroepen zijn jongeren in kls 4, op het vmbo, vn niet-nederlndse herkomst en niet bij beide ouders wonend. Tbel 7 Gmen, socile medi en muziek luisteren nr socil-demogrfische kenmerken (%) problemtisch gmen * problemtisch gebruik socile medi * * 6 11 * 6 8 door iemnd gepest op internet ongewenst seksueel voorstel gekregen vi internet * 7 12 * 14 6 * 8 14 * 9 14 foto s of filmpjes zijn tegen de zin verspreid vi internet volume muziekspeler met koptelefoon meestl hrd b * * * * * in het fgelopen hlf jr b 75% - 100% - ntl te klein om te presenteren 8

9 6 Genotmiddelen Tieners bevinden zich in een levensfse wrin ze experimenteren met diverse genotmiddelen zols tbk, lcohol en drugs. Nicotine is l n enkele sigretten verslvend. De meeste jongeren beginnen met roken tussen 12 en 15 jr. Roken is de belngrijkste oorzk vn ziekte en sterfte in Nederlnd. Roken Vn lle tweedeklsleerlingen heeft 18% roken weleens uitgeprobeerd, onder vierdeklssers is dt 41%. Vn de tweedeklssers zegt 3% tenminste wekelijks te roken, vn de vierdeklssers is dt 13%. Er is nst leeftijd ook een verbnd met opleidingsniveu. Zols te zien in figuur 6 lopen de percentges wekelijkse rokers vn 2% onder tweedeklssers vn het hvo/vwo tot 19% onder vierdeklssers vn het vmbo. Jongeren die niet bij beide ouders wonen, roken vker dn leeftijdgenootjes die wel bij beide ouders wonen. Vn lle jongeren uit Uithoorn zegt 18% dt er in de fgelopen week bij hen in huis is gerookt wr de jongere bij ws (regiocijfer: 17%). Het gebruik vn de wterpijp komt het meest voor onder jongeren vn 15 tot en met 24 jr. Het roken vn een wterpijp is schdelijk voor de gezondheid. De hoeveelheid rook is groot en bevt schdelijke stoffen. Wterpijp roken Vn de jongeren heeft 30% weleens wterpijp gerookt. Jongens doen dit vker dn meisjes. Recent gebruik zien we bij 9% vn de jongeren. Net ls voor roken zien we meer wterpijpgebruik onder vierdeklssers en vmbo-leerlingen. In figuur 6 zien we dt recent wterpijp roken het lgst is onder tweedeklssers op het hvo/vwo (5%) en het hoogst onder vierdeklssers op het vmbo (19%). Recent wterpijpgebruik komt ook vker voor onder jongeren die niet bij beide ouders wonen en, lleen voor recent gebruik, onder jongeren vn niet-nederlndse herkomst. Cnnbisgebruik vermindert het korte termijngeheugen en het rectie- en concentrtievermogen. Dit kn onder meer leiden tot slechtere schoolprestties. Blowen Ook voor blowen zien we een verbnd met leeftijd. Vn de vierdeklssers heeft 16% weleens en 7% recent hsj of wiet gebruikt. Vn de tweedeklssers heeft 4% weleens hsj of wiet gebruikt en 3% recent. En kwrt vn de jongeren (25%) zegt weleens hsj of wiet ngeboden te hebben gekregen (regiocijfer: 25%). Tbel 8 Genotmiddelen (roken, wterpijp roken, blowen) nr socil-demogrfische kenmerken (%) roken wekelijks kls 2 roken wekelijks kls 4 wterpijp recent kls 2 wterpijp recent kls 4 0% 5% 10% 15% 20% 25% Figuur 6 Roken en wterpijp roken, nr kls en opleidingsniveu (%) Hrddrugs In totl zegt 1,3% vn de jongeren uit Uithoorn weleens hrddrugs te hebben gebruikt (XTC, cocïne, pddo s, mfetminen, heroïne, LSD of GHB) (regiocijfer: 1,7%). Vn de jongeren heeft 6% weleens hrddrugs ngeboden gekregen (regiocijfer: 6%). De percentges jongeren uit Uithoorn die tbk roken, wterpijp roken of drugs gebruiken verschillen niet vn de ndere regiogemeenten. roken weleens * * * roken minstens één keer per week * 13 5 * * roken dgelijks * 9 3 * * vmbo hvo/vwo wterpijp roken weleens * * * * wterpijp roken recent * 13 6 * 8 14 * 8 16 * blowen weleens * blowen recent * in de fgelopen vier weken - ntl te klein om te presenteren 9

10 Schdelijke gevolgen vn overmtig lcoholgebruik voor jongeren zijn onder meer lcoholvergiftiging, risicovol seksueel gedrg en ongevllen. In Nederlnd is het lcoholgebruik onder jongeren onder de 16 jr in het fgelopen decennium flink gedld. Met ingng vn 1 jnuri 2014 is de leeftijd wrop jongeren lcohol mogen kopen verhoogd vn 16 nr 18 jr. Alcoholgebruik Jongeren uit Uithoorn drinken vker lcohol in vergelijking met ndere jongeren uit de rest vn de regio. Ruim een kwrt vn de tweedeklssers (27%) heeft weleens gedronken en 14% dronk recent. Bijn driekwrt vn de vierdeklssers (73%) heeft weleens gedronken, en 62% dronk recent. Net ls bij roken vinden we ook voor lcoholgebruik nst leeftijd een verbnd met opleidingsniveu. In figuur 7 is dt goed te zien voor binge drinken. Drnst zien we dt jongeren vn Nederlndse herkomst vker drinken dn jongeren vn niet-nederlnds herkomst. Ook wordt door jongeren die niet bij beide ouders wonen vker lcohol gedronken. Figuur 8 brengt de percentges jongeren die recent binge hebben gedronken op wijkniveu in beeld. In lle vier de wijken vn Uithoorn komt in vergelijking met de ndere wijken in de regio binge drinken reltief vk voor. Opmerkelijk: de meerderheid vn lle binge drinkers (94%) vindt zelf niet dt hij/zij te veel drinkt. Jongeren drinken het vkst (bij nderen) thuis en in een discotheek. Binge drinken, recent kls 2 kls 4 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% Figuur 7 Binge drinken, recent (%) vmbo hvo/vwo Drinken onder de 16 Driekwrt vn de Uithoornse jongeren is jonger dn 16 jr (74%). Vn deze jongeren heeft een derde (39%) ooit lcohol gedronken, dronk 27% in de fgelopen vier weken lcohol en deed 16% in diezelfde periode n binge drinken. Eén op de vier jongeren onder de 16 jr (24%) zegt weleens smen met de ouders gedronken te hebben. Wt vinden je ouders ervn dt je drinkt? In totl heeft 34% vn de jongeren weleens smen met (één vn) de ouders lcohol gedronken; 2% zegt dt vk te doen, 20% zegt soms en 12% zegt dt dt één keer gebeurd is. In Uithoorn gebeurt dit vker dn in de rest vn de regio. Jongeren in kls 4, vmbo-leerlingen, jongeren vn Nederlndse herkomst en jongeren die niet bij beide ouders wonen, hebben vker weleens smen met hun ouders gedronken. An de jongeren die weleens lcohol drinken is gevrgd wt hun ouders/verzorgers ervn vinden dt ze drinken. Volgens deze jongeren vindt 38% vn de ouders het goed, 5% zegt dt de ouders vinden dt de jongere minder moet drinken, 24% vn de ouders rdt het f, 4% verbiedt het, 16% vn de ouders weet niet dt de jongere drinkt en 13% vn de jongeren geeft n dt de ouders er niets vn zeggen. Figuur 8 Binge drinken recent nr wijken in de regio (%). Uithoorn n Dorpscentrum/Thmerdl, o Zijdelwrd/Bedrijventerrein/ Europrei, p Legmeer, q Meerwijk/De Kwkel Legend voor de overige wijken zie pgin 4 Tbel 9 Genotmiddelen (lcoholgebruik) nr socil-demogrfische kenmerken (%) lcohol weleens * * * * * lcohol recent * * * * * binge drinken b recent * * * * drinkt weleens smen met ouders * * * * * in de fgelopen vier weken b > 5 drnkjes bij één gelegenheid 10

11 7 Seksuliteit In de puberteit hebben veel jongeren hun eerste ervringen met de liefde. Het is dn ook belngrijk dt jongeren tijdig leren over veilig vrijen om een ongewenste zwngerschp en seksueel overdrgbre ndoeningen (so) te voorkomen. Weerbrheid is hierbij ook een belngrijk them. Het condoom is het meest gebruikte nticonceptiemiddel bij de eerste keer. Veilig vrijen In Uithoorn heeft 13% vn de jongeren weleens geslchtsgemeenschp gehd. Ongeveer de helft vn deze jongeren gebruikt niet ltijd een condoom (7%). In de vierdekls is het percentge jongeren dt weleens geslchtgemeenschp heeft gehd veel groter dn in de tweedekls. Jongeren in Uithoorn zijn even vk seksueel ctief ls leeftijdgenoten in ndere regiogemeenten en gebruiken even vk een condoom. Vierdeklssers, vmbo-leerlingen en jongeren die niet bij beide ouders wonen, vrijen vker onveilig. Wie vrijen het vkst zonder condoom? Dt zijn vmbo-leerlingen in kls 4 (17%) en vmbo-leerlingen die niet bij beide ouders wonen (18%). Er is vker sprke vn ongewenste seksuele hndelingen wnneer prtners elkr mr een week kennen. Ongewenste seksuele ervring Jongeren is gevrgd of zij weleens zonder dt zelf te willen een seksuele ervring met iemnd hebben gehd. Onder een ongewenste seksuele ervring wordt verstn: lles vn zoenen, intiem betsten tot nr bed gn. Vn de jongeren heeft 3% ooit een ongewenst seksuele ervring gehd; 3% wil geen ntwoord geven op deze vrg. Uithoorn verschilt niet vn de rest vn de regio. Vierdeklssers hebben vker een ongewenste seksuele ervring gehd dn tweedeklssers. Jongens stn gemiddeld negtiever tegenover homoseksuliteit dn meisjes. Jongeren hebben een negtieve houding ls ze in de vrgenlijst hebben ngegeven dt ze: (1) geen vriendschp willen sluiten met een homoseksuele jongere én (2) een homoseksuele jongere lten merken dt hij/zij vn hen f moet blijven én (3) liever nst iemnd nders gn zitten in de puze. Houding ten opzichte vn homoseksuliteit In totl heeft 8% vn de jongeren een negtieve houding ten opzichte vn homoseksuliteit. Jongens twee keer zo vk ls meisjes; vierdeklssers twee keer zo vk ls tweedeklssers. Ook jongeren op het vmbo en vn niet-nederlndse herkomst hebben vker een negtieve houding ten opzichte vn homoseksuliteit. Welke jongeren zijn het minst tolernt? Dt zijn jongens in kls 4 (16%), vmbo-ers vn niet-nederlndse herkomst (20%) en vierdeklssers vn niet-nederlndse herkomst (22%). Vn de jongeren denkt 62% dt op hun school een homoseksuele jongere eerlijk uit kn komen voor zijn/hr seksuele gerdheid. Dt is in Uithoorn vker dn in de rest vn de regio. Onder vmbo-leerlingen vinden we hiervoor het lgste percentge. Tbel 10 Seksuliteit nr socil-demogrfische kenmerken (%) weleens geslchtsgemeenschp gehd * 21 8 * * niet ltijd een condoom gebruikt * 10 4 * * weleens een ongewenste seksuele ervring gehd * negtieve houding ten opzichte vn homoseksuliteit * 5 11 * 11 6 * 6 16 * 8 8 positief homoklimt op school * * lles vn zoenen, intiem betsten tot nr bed gn - ntl te klein om te presenteren 11

12 8 Schoolklimt Plezier op school is belngrijk voor het psychisch en socil welbevinden vn jongeren en komt de schoolprestties ten goede. Schoolbeleving Bijn de helft vn de jongeren (46%) vindt het (hrtstikke) leuk op school; 44% zegt gt wel en 10% geeft n het niet leuk of vreselijk te vinden op school. Jongeren uit Uithoorn zijn minder positief over hun school dn jongeren uit de ndere regiogemeenten. Tweedeklssers en hvo/ vwo-leerlingen hebben het meer nr hun zin op school. Opvllend: vn de vierdeklssers op het vmbo vindt slechts 28% het (hrtstikke) leuk op school. Jongeren die het minder nr hun zin hebben op school vinden voorl dt de meeste vkken niet leuk zijn of dt de mnier vn lesgeven niet leuk is. Vn de jongeren zegt de meerderheid (85%) met een docent op school te kunnen prten ls hij/zij ergens mee zit. Dt is even vker ls in de rest vn de regio. Vierdeklsssers en vmbo-leerlingen geven minder vk n met een docent op school te kunnen prten. Vierdeklssers op het vmbo het minst vk (67%). Leerlingen die regelmtig gepest worden, hebben vker gezondheidsklchten en minder zelfvertrouwen. Een deel vn de gepeste jongeren is zelf ook dder. Pesten Vn de jongeren wordt 2% regelmtig op school gepest, 5% wordt incidenteel (minder dn twee keer per mnd) gepest en 93% wordt nooit gepest. Het percentge jongeren dt zelf regelmtig pest is vergelijkbr (3%). Jongens, tweedeklssers, vmbo-leerlingen en jongeren die niet bij beide ouders wonen, zijn vker persters. De meeste pesters vinden we onder jongens op het vmbo (11%). Pesten in Uithoorn verschilt niet vn de rest vn de regio. Veel schoolverzuim (door ziekte of spijbelen) kn leiden tot voortijdig schoolverlten. Frequent spijbelen verhoogt drnst de kns op vndlisme, diefstl en geweld. Verzuim Vn de jongeren geeft 3% n in de voorgnde mnd frequent te hebben gespijbeld (drie uur of meer). Jongeren op het vmbo spijbelen het vkst. De belngrijkste reden om te spijbelen is geen zin in school. Eén op de tien jongeren is in de voorgnde mnd drie dgen of meer ziek thuis gebleven. Ook het ziekteverzuim is onder vmbo-leerlingen het hoogst. Spijbelen en ziekteverzuim zijn in Uithoorn vergelijkbr met de regio. Tbel 11 Schoolklimt nr socil-demogrfische kenmerken (%) school (hrtstikke) leuk * * * kunnen prten met docent * * regelmtig gepest worden op school regelmtig pesten op school * 5 2 * 5 2 * * spijbelen 3 uur b * verzuim door ziekte 3 dgen b * keer per mnd in de fgelopen 3 mnden b in de fgelopen vier weken - ntl te klein om te presenteren 12

13 9 Fysieke omgeving Fysiek geweld, vndlisme en diefstl zijn fctoren die een school, buurt of uitgnsgelegenheid onveilig mken en een negtieve invloed hebben op het veiligheidsgevoel. Slchtoffer vn criminliteit Bijn drie op de tien jongeren (29%) in Uithoorn zijn in het fgelopen jr slchtoffer geweest vn één of meer strfbre feiten zols diefstl, vernieling of geweld. Dit is vergelijkbr met de rest vn de regio. Jongeren zijn het vkst geconfronteerd met diefstl (20%) en vernielde spullen (15%). Bedreiging (3%), lichmelijk geweld (1%) en chntge (1%) komen minder vk voor. Jongeren in Uithoorn zijn minder vk slchtoffer vn chntge/ bedreiging/lichmelijk geweld dn in de rest vn de regio. Vmbo-leerlingen zijn vker slchtoffer vn een strfbr feit dn hvo/vwo-leerlingen. Opvllend: jongeren die niet bij beide ouders wonen zijn drie keer zo vk slchtoffer geweest vn chntge/bedreiging/lichmelijk geweld ls jongeren die wel bij beide ouders wonen. Onveiligheidsgevoelens An de jongeren is gevrgd op welke plekken zij zich weleens onveilig voelen (zie kder). In totl geeft één op de drie jongeren (34%) n zich wel eens onveilig te voelen. Jongeren uit Uithoorn verschillen hierin niet vn ndere jongeren in de regio. Meisjes voelen zich ruim twee keer zo vk onveilig ls jongens. Leerlingen op het vmbo voelen zich vker onveilig dn leerlingen op het hvo/vwo. Top 3 loctie onveiligheidsgevoelens op het sttion (trein, bus, metro) 11% in de trein, trm, bus, metro 10% op strt buiten de eigen woonbuurt 10% Het percentge jongeren dt zich weleens onveilig voelt wordt in figuur 9 weergegeven nr wijken. Meerwijk/De Kwkel behoort tot de wijken met de lgste percentges jongeren die zich wel eens onveilig voelen. Figuur 9 Gevoelens vn onveiligheid nr wijken in de regio (%). Uithoorn n Dorpscentrum/Thmerdl, o Zijdelwrd/Bedrijventerrein/ Europrei, p Legmeer, q Meerwijk/De Kwkel Legend voor de overige wijken zie pgin 4 Tbel 12 Fysieke omgeving nr socil-demogrfische kenmerken (%) slchtoffer geweest vn een strfbr feit (totl) * slchtoffer bestolen/spullen vernield * slchtoffer bedreiging/lichmelijk geweld/chntge 6 4 * * voelt zich weleens onveilig * * ntl te klein om te presenteren 13

14 10 Wijken Sinds 1 jnuri 2015 heeft de gemeente er nieuwe tken bij gekregen in het socil domein. Met de Jeugdwet, de nieuwe Wmo en de Prticiptiewet is de gemeente nu verntwoordelijk voor bijn het hele stelsel vn mtschppelijke ondersteuning en zorg voor kinderen, volwssenen en ouderen. Met deze nieuwe verntwoordelijkheid is de behoefte n cijfers op wijkniveu toegenomen. Als problemen en behoeften per wijk verschillen, is in het beleid mtwerk vereist. Zijn er verschillen tussen de wijken in Uithoorn? Jzeker. In tbel 13 worden de chtergrondkenmerken en de resultten voor een ntl gezondheidsthem s gepresenteerd nr wijken in Uithoorn. Het lgemene beeld is dt in Meerwijk/De Kwkel jongeren beter scoren dn in de ndere wijken, met nme voor psychosocile gezondheid, ontbijten, bewegen en wterpijpgebruik. Jongeren uit Zijdelwrd/Bedrijventerrein/Europrei wijken negtief f vn de ndere wijken voor psychosocile gezondheid en voedingsgewoonten. In Legmeer wordt enerzijds het vkst groente gegeten, nderzijds wordt in deze wijk vker dn in de ndere wijken in de fgelopen mnd cnnbis gebruikt en wterpijp gerookt. In Legmeer komt eveneens een ongewenst seksuele ervring vker voor dn in de ndere Uithoornse wijken. Jongeren die wonen in de wijken Dorpscentrum/Thmerdl geven vker n een negtievere houding te hebben ten opzichte vn homoseksuliteit. Tbel 13 Achtergrondkenmerken en gezondheid nr wijken in Uithoorn (%) Uithoorn totl (N=617) Dorpscentrum /Thmerdl (N=76) Legmeer (N=142) Meerwijk/ De Kwkel (N=250) chtergrondkenmerken geslcht: jongens / meisjes 54/46 46/54 56/44 59/43 52/48 kls: kls 2 / kls 4 48/52 60/40 46/54 46/54 46/54 onderwijstype: vmbo / hvo-vwo 42/58 46/54 30/70 40/60 52/48 herkomst: Nederlnds / niet-nederlnds 80/20 68/32 82/18 94/6 63/37 gezondheid ervren gezondheid (heel) goed socil-emotionele problemen lichmelijk mishndeling, ooit geestelijk mishndeling, ooit gedchten n zelfdoding, fgelopen jr één of meer ingrijpende gebeurtenis(sen) - meegemkt problemen met deze gebeurtenis(sen) ontbijten 5 dgen per week fruit eten 5 dgen per week groente eten 5 dgen per week voldoet n beweegnorm b lichmelijke ctief gemiddeld 1 uur p/d roken, minstens 1 keer per week lcohol drinken, recent c binge drinken, recent c blowen, recent c wterpijp roken, recent c geslchtsgemeenschp zonder condoom ongewenste seksuele ervring, weleens negtieve houding tov homoseksuliteit slchtoffer vn een strfbr feit voelt zich weleens onveilig Groen kder: de wijk scoort significnt beter dn de overige drie wijken smen, p < 0,05 Rood kder: de wijk scoort significnt slechter dn de overige drie wijken smen, p < 0,05 verhoogde SDQ-totlscore b NNGB; in de fgelopen week elke dg 1 uur mtig intensieve lichmelijke ctiviteit c in de fgelopen vier weken Zijdelwrd/Bedrijventerrein/Europrei (n=147) - ntl te klein om te presenteren 14

15 Tot slot Deze fctsheet beschrijft de lokle cijfers voor de gemeente Uithoorn en geeft inzicht in de risicogroepen voor een groot ntl gezondheidsthem s ten behoeve vn het Jeugdgezondheidsbeleid. Gemeenterpportges en tbellenboek Voor elke gemeente in de regio verschijnt een eigen fctsheet. De vijf fctsheets kunt u vinden op de website vn de GGD; Nst deze gemeenterpportges verschijnt er ook een tbellenboek. In dit tbellenboek vindt u enerzijds nog extr resultten voor de gemeente Uithoorn, nderzijds vindt u hier de regiocijfers gepresenteerd nr chtergrondkenmerken (leeftijd, geslcht, opleidingsniveu, herkomst en gezinssmenstelling). Ook wordt in het tbellenboek de onderzoeksmethode beschreven. Dit tbellenboek is eind 2015 gereed en vi de website op te vrgen. Een gesprek? De GGD gt grg in gesprek over de gepresenteerde resultten. Voor vrgen of informtie kunt u contct opnemen met de fdeling Epidemiologie en Gezondheidsbevordering (zie colofon). Lndelijke cijfers Een beperking vn deze monitor is dt een directe vergelijking met lndelijke cijfers op dit moment niet mogelijk is. Beschikbre lndelijke gegevens hebben meestl betrekking op (een) ndere onderzoekspopultie(s) en/of gebruiken ndere onderzoeksmethode(s). E-MOVO is schooljr met identieke vrgen uitgevoerd door lle GGD-en in de provincie Noord- Hollnd. Vi de website vn ndere GGD-en in Noord- Hollnd kunt u de resultten voor E-MOVO voor deze regio s vinden. Op dit moment werken GGD-GHOR Nederlnd en het RIVM, in smenwerking met het Trimbos Instituut, n de lndelijke hrmonistie vn de jeugdmonitor. Het doel vn deze smenwerking is om vnf 2016 de beschikking te hebben over een lndelijk cijfer voor een groot ntl gezondheidsthem s. Colofon Uitgve Auteurs Website Fotogrfie Vormgeving Onderzoeker Colofon juni 2015 GGD Amsterdm, fdeling E&G / JGZ C.E. Verhgen, C.L. vn Vuuren, M.F. vn der Wl Fotobnk Amsterdm gemeente Uithoorn S. Mos Cludi Verhgen (fdeling E&G)

16 16

Hoe gezond zijn jongeren in Amstelveen? Factsheet Jeugdgezondheidsmonitor E-MOVO 2013-2014

Hoe gezond zijn jongeren in Amstelveen? Factsheet Jeugdgezondheidsmonitor E-MOVO 2013-2014 GGD Amsterdm Hoe gezond zijn jongeren in Amstelveen? Fctsheet Jeugdgezondheidsmonitor E-MOVO 2013-2014 Om goed gemeentelijk jeugdgezondheidsbeleid te mken is inzicht nodig in de gezondheid, het welzijn

Nadere informatie

Hoe gezond zijn jongeren in Zuidoost?

Hoe gezond zijn jongeren in Zuidoost? GGD Amsterdm Hoe gezond zijn jongeren in Zuidoost? Uitkomsten Jeugdgezondheidsmonitor E-MOVO 2013-2014 Om goed lokl jeugdgezondheidsbeleid te kunnen mken, is inzicht nodig in de gezondheid, het welzijn

Nadere informatie

Hoe gezond zijn jongeren in West? Uitkomsten Jeugdgezondheidsmonitor E-MOVO 2013-2014

Hoe gezond zijn jongeren in West? Uitkomsten Jeugdgezondheidsmonitor E-MOVO 2013-2014 GGD Amsterdm Hoe gezond zijn jongeren in West? Uitkomsten Jeugdgezondheidsmonitor E-MOVO 2013-2014 Om goed lokl jeugdgezondheidsbeleid te kunnen mken, is inzicht nodig in de gezondheid, het welzijn en

Nadere informatie

Hoe gezond zijn jongeren in Zuid?

Hoe gezond zijn jongeren in Zuid? GGD Amsterdm Hoe gezond zijn jongeren in Zuid? Uitkomsten Jeugdgezondheidsmonitor E-MOVO 2013-2014 Om goed lokl jeugdgezondheidsbeleid te kunnen mken, is inzicht nodig in de gezondheid, het welzijn en

Nadere informatie

Hoe gezond zijn jongeren in Diemen? Factsheet Jeugdgezondheidsmonitor E-MOVO

Hoe gezond zijn jongeren in Diemen? Factsheet Jeugdgezondheidsmonitor E-MOVO GGD Amsterdm Hoe gezond zijn jongeren in Diemen? Fctsheet Jeugdgezondheidsmonitor E-MOVO 2013-2014 Om goed gemeentelijk jeugdgezondheidsbeleid te mken is inzicht nodig in de gezondheid, het welzijn en

Nadere informatie

GGD Amsterdam Hoe gezond zijn jongeren in de regio Amstelland en Diemen?

GGD Amsterdam Hoe gezond zijn jongeren in de regio Amstelland en Diemen? GGD Amsterdm Hoe gezond zijn jongeren in de regio Amstellnd en Diemen? Tbellenboek Jeugdgezondheidsmonitor E-MOVO 2013-2014 1 Colofon Titel Hoe gezond zijn jongeren in de regio Amstellnd en Diemen? Tbellenboek

Nadere informatie

Gemeente Zeevang. Tabellenboek Jeugdmonitor Emovo 2013-2014

Gemeente Zeevang. Tabellenboek Jeugdmonitor Emovo 2013-2014 Gemeente Zeevang Tabellenboek Jeugdmonitor Emovo 2013-2014 Dit tabellenboek beschrijft de resultaten van Emovo 2013-2014 voor de gemeente Zeevang. Achtereenvolgens treft u: De samenvatting met daarin per

Nadere informatie

Gemeente Zaanstad en Molenwerf

Gemeente Zaanstad en Molenwerf Gemeente en Molenwerf Tabellenboek Jeugdmonitor Emovo 2013-2014 Dit tabellenboek beschrijft de resultaten van Emovo 2013-2014 voor de gemeente. Achtereenvolgens treft u: De samenvatting met daarin per

Nadere informatie

Hoe gezond zijn jongeren in Centrum? Uitkomsten Jeugdgezondheidsmonitor E-MOVO

Hoe gezond zijn jongeren in Centrum? Uitkomsten Jeugdgezondheidsmonitor E-MOVO GGD Amsterdm Hoe gezond zijn jongeren in Centrum? Uitkomsten Jeugdgezondheidsmonitor E-MOVO 2013-2014 Om goed lokl jeugdgezondheidsbeleid te kunnen mken, is inzicht nodig in de gezondheid, het welzijn

Nadere informatie

14 Effectevaluatie van de Strafrechtelijke Opvang Verslaafden (SOV)

14 Effectevaluatie van de Strafrechtelijke Opvang Verslaafden (SOV) Smenvtting Op 1 pril 2001 trd de wet SOV in werking. Op grond vn deze wet kunnen justitibele verslfden die n een ntl in de wet genoemde voorwrden voldoen, in het kder vn een strfrechtelijke mtregel, voor

Nadere informatie

Een CVA (beroerte) kan uw leven drastisch veranderen! 2009 Een uitgave van de Nederlandse CVA-vereniging

Een CVA (beroerte) kan uw leven drastisch veranderen! 2009 Een uitgave van de Nederlandse CVA-vereniging N een CVA (beroerte)... hoe verder?. Een CVA (beroerte) kn uw leven drstisch vernderen! 2009 Een uitgve vn de Nederlndse CVA-vereniging Wt is een CVA? In Nederlnd leven meer dn een hlf miljoen mensen met

Nadere informatie

Gemeente Beemster. Tabellenboek Jeugdmonitor Emovo 2013-2014

Gemeente Beemster. Tabellenboek Jeugdmonitor Emovo 2013-2014 Gemeente Beemster Tabellenboek Jeugdmonitor Emovo 2013-2014 Dit tabellenboek beschrijft de resultaten van Emovo 2013-2014 voor de gemeente Beemster. Achtereenvolgens treft u: De samenvatting met daarin

Nadere informatie

Gemeente Waterland. Tabellenboek Jeugdmonitor Emovo 2013-2014

Gemeente Waterland. Tabellenboek Jeugdmonitor Emovo 2013-2014 Gemeente Waterland Tabellenboek Jeugdmonitor Emovo 2013-2014 Dit tabellenboek beschrijft de resultaten van Emovo 2013-2014 voor de gemeente Waterland. Achtereenvolgens treft u: De samenvatting met daarin

Nadere informatie

Deze factsheet beschrijft de resultaten van de scholieren die wonen in Edam-Volendam. Er is apart gekeken naar de woonkernen Edam en Volendam.

Deze factsheet beschrijft de resultaten van de scholieren die wonen in Edam-Volendam. Er is apart gekeken naar de woonkernen Edam en Volendam. Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Edam-Volendam Het E-MOVO scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs. Deze factsheet beschrijft de resultaten van de

Nadere informatie

Gemeente Edam-Volendam

Gemeente Edam-Volendam Gemeente Edam-Volendam Tabellenboek Jeugdmonitor Emovo 2013-2014 Dit tabellenboek beschrijft de resultaten van Emovo 2013-2014 voor de gemeente Edam-Volendam. Achtereenvolgens treft u: De samenvatting

Nadere informatie

JEUGDMONITOR EMOVO 2013-2014 Gemeente Heemstede

JEUGDMONITOR EMOVO 2013-2014 Gemeente Heemstede Gemeente Resultaten voor gemeente en regio Kennemerland Regio N=9.98 Ervaren gezondheid en aandoeningen Voelt zich gezond 84 83 Heeft minstens chronische aandoening, vastgesteld door arts 3 3 Heeft allergie,

Nadere informatie

Erasmus MC Junior Med School

Erasmus MC Junior Med School Ersmus MC Desiderius School vn begrijpen nr beslissen Ersmus MC Junior Med School 2012-2013 De rts-onderzoekers vn morgen Het progrmm Dit progrmm loopt prllel n VWO-5 en -6 en bestt uit vier onderdelen:

Nadere informatie

Gezondheidsmonitoren jongeren en ouderen. Meta Moerman Cie Welzijn gemeente Neerijnen 19 juni 2012

Gezondheidsmonitoren jongeren en ouderen. Meta Moerman Cie Welzijn gemeente Neerijnen 19 juni 2012 Gezondheidsmonitoren jongeren en ouderen Meta Moerman Cie Welzijn gemeente Neerijnen 19 juni 2012 Wat is E-MOVO q Onderzoek onder 2 e en 4 e klassers, nu 3 e keer q Vragenlijst wordt digitaal in klas ingevuld

Nadere informatie

Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Zeevang Het E-MOVO scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs.

Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Zeevang Het E-MOVO scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs. Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Zeevang Het E-MOVO scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs. Deze factsheet beschrijft de resultaten van de scholieren

Nadere informatie

Deze factsheet beschrijft de resultaten van de scholieren die wonen in Purmerend.

Deze factsheet beschrijft de resultaten van de scholieren die wonen in Purmerend. Gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in Purmerend Het E-MOVO scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs. Deze factsheet beschrijft de resultaten van de scholieren

Nadere informatie

JOB-monitor 2016 Vragenlijst

JOB-monitor 2016 Vragenlijst JOB-monitor 2016 Vrgenlijst (versie met wijzigingen t.o.v. 2014) JOB in smenwerking met ReserchNed 2015 JOB. Geen vn de mterilen die onderdeel uitmken vn de JOB-monitor 2016 mogen zonder voorfgnde schriftelijke

Nadere informatie

SCHOLIERENONDERZOEK E-MOVO

SCHOLIERENONDERZOEK E-MOVO SCHOLIERENONDERZOEK E-MOVO GEMEENTE HEEMSKERK SOCIAAL WELBEVINDEN SOCIAAL WELBEVINDEN SOCIAAL WELBEVINDEN WELBEVINDEN SOCIAAL WELBEVINDEN SCHOLIERENONDERZOEK E-movo GEMEENTE HEEMSKERK Een onderzoek naar

Nadere informatie

Jeugd in Rivierenland Resultaten van een onderzoek naar gezondheid, welzijn en leefstijl van 2e en 4e klassers van het voortgezet onderwijs

Jeugd in Rivierenland Resultaten van een onderzoek naar gezondheid, welzijn en leefstijl van 2e en 4e klassers van het voortgezet onderwijs Jeugd in Rivierenland Resultaten van een onderzoek naar gezondheid, welzijn en leefstijl van 2e en 4e klassers van het voortgezet onderwijs Elektronische Monitor en Voorlichting Onderzoek In het najaar

Nadere informatie

MARKETING / PR / COMMUNICATIEMEDEWERKER

MARKETING / PR / COMMUNICATIEMEDEWERKER OPLEIDING: MARKETING / PR / COMMUNICATIEMEDEWERKER MET DE SPECIALISATIE SOCIAL MEDIA 2015 1 Mrketing/PR/Communictiemedewerker Specilistie Socil Medi SCHEIDEGGER en CEDOR bieden een unieke opleiding n.

Nadere informatie

SCHOLIERENONDERZOEK E-MOVO

SCHOLIERENONDERZOEK E-MOVO SCHOLIERENONDERZOEK E-MOVO GEMEENTE BEVERWIJK SOCIAAL WELBEVINDEN SOCIAAL WELBEVINDEN SOCIAAL WELBEVINDEN WELBEVINDEN SOCIAAL WELBEVINDEN SCHOLIERENONDERZOEK E-movo GEMEENTE BEVERWIJK Een onderzoek naar

Nadere informatie

DOEL: Weten wat de gevolgen en risico s kunnen zijn van het plaatsen van (persoonlijke) informatie op internet.

DOEL: Weten wat de gevolgen en risico s kunnen zijn van het plaatsen van (persoonlijke) informatie op internet. kennismking met i-respect.nl INTRODUCTIE GEMAAKT DOOR: Annèt Lmmers ONDERWERP: Een eerste kennismking met i-respect.nl en het onderwerp publiceren. DOEL: Weten wt de gevolgen en risico s kunnen zijn vn

Nadere informatie

fonts: achtergrond PostScript Fonts op computers?

fonts: achtergrond PostScript Fonts op computers? fonts: chtergrond PostScript Fonts op computers? Tco Hoekwter tco.hoekwter@wkp.nl bstrct Dit rtikel geeft een korte inleiding in de interne werking vn PostScript computerfonts en hun coderingen. Dit rtikel

Nadere informatie

Kinderen in Zuid gezond en wel?

Kinderen in Zuid gezond en wel? GGD Amsterdam Uitkomsten Amsterdamse gezondheidsmonitor basisonderwijs 13-14 Kinderen in Zuid gezond en wel? 1 Wat valt op in Zuid? Voor Zuid zijn de cijfers van de Jeugdgezondheidsmonitor van schooljaar

Nadere informatie

Mytylschool De Trappenberg Peter van Sparrentak

Mytylschool De Trappenberg Peter van Sparrentak Mytylshool De Trppenberg Peter vn Sprrentk www.m3v.nl Nieuwbouwonept en revlidtieentrum geriht op de toekomst Mytylshool De Trppenberg en het ngrenzende revlidtieentrum in Huizen willen in de toekomst

Nadere informatie

KERNCIJFERS JONGERENPEILING 2013 NOORDWIJKERHOUT versie 2/11-03-2014

KERNCIJFERS JONGERENPEILING 2013 NOORDWIJKERHOUT versie 2/11-03-2014 KERNCIJFERS JONGERENPEILING 2013 NOORDWIJKERHOUT versie 2/11-03-2014 De waarden die in de tabellen worden weergegeven zijn percentages, tenzij anders aangegeven. Noordwijkerhout totaal geslacht leeftijd

Nadere informatie

Pascal Zuid Vmbo Emovo 2013-2014

Pascal Zuid Vmbo Emovo 2013-2014 Pascal Zuid Emovo 2013-2014 Voor een goed gezondheidsbeleid is inzicht nodig in de gezondheid, het welzijn en de leefstijl van de van uw. GGD Zaanstreek-Waterland verzamelt deze gegevens met de Jeugdgezondheidsmonitor

Nadere informatie

SCHOLIERENONDERZOEK E-MOVO

SCHOLIERENONDERZOEK E-MOVO SCHOLIERENONDERZOEK E-MOVO GEMEENTE BLOEMENDAAL SOCIAAL WELBEVINDEN SOCIAAL WELBEVINDEN SOCIAAL WELBEVINDEN WELBEVINDEN SOCIAAL WELBEVINDEN SCHOLIERENONDERZOEK E-movo GEMEENTE BLOEMENDAAL Een onderzoek

Nadere informatie

Kinderen in West gezond en wel?

Kinderen in West gezond en wel? GGD Amsterdam Uitkomsten Amsterdamse gezondheidsmonitor basisonderwijs 13-14 Kinderen in West gezond en wel? 1 Wat valt op in West? Voor West zijn de cijfers van de Jeugdgezondheidsmonitor van schooljaar

Nadere informatie

9,1. KindereN. GeVen een CijFER. Schilderen5. sarah zegt. Volwassenenpagina6-7

9,1. KindereN. GeVen een CijFER. Schilderen5. sarah zegt. Volwassenenpagina6-7 Eenmlige uitgve vn jnuri 2009 DE kinderstem srh zegt KindereN GeVen een CijFER De uitkomst is ls volgt: Het gemiddelde cijfer wt Jouw mening telt! Fier Fryslân helpt vrouwen en kinderen die te mken hebben

Nadere informatie

Kinderen in Oost gezond en wel?

Kinderen in Oost gezond en wel? GGD Amsterdam Uitkomsten Amsterdamse gezondheidsmonitor basisonderwijs 13-14 Kinderen in Oost gezond en wel? 1 Wat valt op in Oost? Voor Oost zijn de cijfers van de Jeugdgezondheidsmonitor van schooljaar

Nadere informatie

SCHOLIERENONDERZOEK E-MOVO

SCHOLIERENONDERZOEK E-MOVO SCHOLIERENONDERZOEK E-MOVO GEMEENTE UITGEEST SOCIAAL WELBEVINDEN SOCIAAL WELBEVINDEN SOCIAAL WELBEVINDEN WELBEVINDEN SOCIAAL WELBEVINDEN SCHOLIERENONDERZOEK E-movo GEMEENTE UITGEEST Een onderzoek naar

Nadere informatie

SCHOLIERENONDERZOEK E-MOVO

SCHOLIERENONDERZOEK E-MOVO SCHOLIERENONDERZOEK E-MOVO GEMEENTE HEEMSTEDE SOCIAAL WELBEVINDEN SOCIAAL WELBEVINDEN SOCIAAL WELBEVINDEN WELBEVINDEN SOCIAAL WELBEVINDEN SCHOLIERENONDERZOEK E-movo GEMEENTE HEEMSTEDE Een onderzoek naar

Nadere informatie

Hoofdstuk 0: algebraïsche formules

Hoofdstuk 0: algebraïsche formules Hoofdstuk 0: lgebrïsche formules Dit hoofdstuk hoort bij het eerste college infinitesimlrekening op 3 september 2009. Alle gegevens over de cursus zijn te vinden op http://www.mth.uu.nl/people/hogend/inf.html

Nadere informatie

HOEVEEL KEREN WIJ UIT? 5.1 Keren we altijd alles uit? WANNEER KEREN WIJ NIET UIT? WAT DOEN WIJ BIJ FRAUDE? 9.1 Wat zijn de gevolgen van fraude?

HOEVEEL KEREN WIJ UIT? 5.1 Keren we altijd alles uit? WANNEER KEREN WIJ NIET UIT? WAT DOEN WIJ BIJ FRAUDE? 9.1 Wat zijn de gevolgen van fraude? VOORWAARDEN Overlijdensrisicoverzekering Delt Lloyd Levensverzekering NV Amsterdm MODEL 2401 U wilt uw finnciële zken goed geregeld heen. Ook ij overlijden. Drom het u een overlijdensrisicoverzekering

Nadere informatie

SCHOLIERENONDERZOEK E-MOVO

SCHOLIERENONDERZOEK E-MOVO SCHOLIERENONDERZOEK E-MOVO GEMEENTE VELSEN SOCIAAL WELBEVINDEN SOCIAAL WELBEVINDEN SOCIAAL WELBEVINDEN WELBEVINDEN SOCIAAL WELBEVINDEN SCHOLIERENONDERZOEK E-movo GEMEENTE VELSEN Een onderzoek naar de gezondheid,

Nadere informatie

Rapportage Enquête ondergrondse afvalinzameling Zaltbommel

Rapportage Enquête ondergrondse afvalinzameling Zaltbommel Rpportge Enquête ondergrondse fvlinzmeling Zltommel Enquête ondergrondse fvlinzmeling Zltommel VERSIEBEHEER Versie Sttus Dtum Opsteller Wijzigingen Goedkeuring Door Dtum 0.1 onept 4-11-09 VERSPREIDING

Nadere informatie

abcdefg Nieuwsbrief 1 11 september 2013

abcdefg Nieuwsbrief 1 11 september 2013 bcdefg Nieuwsbrief 1 11 september 2013 lgemeen nieuws Het nieuwe schooljr is begonnen! Het nieuwe schooljr is fgelopen week vn strt gegn. We hopen dt iedereen een leuke vkntie heeft gehd en lekker is uitgerust.

Nadere informatie

Functiebeschrijving en -waardering Stichting Promes, Meppel

Functiebeschrijving en -waardering Stichting Promes, Meppel Functie-informtie Functienm Orgnistie Stichting Promes, onderdeel Onderwijsondersteuning Slrisschl 4 Indelingsniveu FUWASYS-dvies IIb Werkterrein Bedrijfsvoering - Mngementondersteuning Activiteiten Bewerken

Nadere informatie

SCHOLIERENONDERZOEK E-MOVO

SCHOLIERENONDERZOEK E-MOVO SCHOLIERENONDERZOEK E-MOVO GEMEENTE HAARLEMMERMEER SOCIAAL WELBEVINDEN SOCIAAL WELBEVINDEN SOCIAAL WELBEVINDEN WELBEVINDEN SOCIAAL WELBEVINDEN SCHOLIERENONDERZOEK E-movo GEMEENTE HAARLEMMERMEER Een onderzoek

Nadere informatie

Schoolbeleving klas 2 klas 4 Totaal Regio % % % % Beleving school (Hartstikke) leuk Gaat wel Niet leuk/vreselijk

Schoolbeleving klas 2 klas 4 Totaal Regio % % % % Beleving school (Hartstikke) leuk Gaat wel Niet leuk/vreselijk Tabellenboek jongerenmonitor 2015 Zwolle Algemeen Aantal correct ingevulde vragenlijsten, bruikbaar voor analyse 1181 1116 2297 10163 Geslacht jongen 49 47 48 49 meisje 51 53 52 51 Etniciteit Nederlands

Nadere informatie

SCHOLIERENONDERZOEK E-MOVO

SCHOLIERENONDERZOEK E-MOVO SCHOLIERENONDERZOEK E-MOVO GEMEENTE HAARLEMMERLIEDE EN SPAARNWOUDE SOCIAAL WELBEVINDEN SOCIAAL WELBEVINDEN SOCIAAL WELBEVINDEN WELBEVINDEN SOCIAAL WELBEVINDEN SCHOLIERENONDERZOEK E-movo GEMEENTE HAARLEMMERLIEDE

Nadere informatie

Kinderen in Centrum gezond en wel?

Kinderen in Centrum gezond en wel? GGD Amsterdam Uitkomsten Amsterdamse gezondheidsmonitor basisonderwijs 13-14 Kinderen in Centrum gezond en wel? 1 Wat valt op in Centrum? Voor Centrum zijn de cijfers van de Jeugdgezondheidsmonitor van

Nadere informatie

940/0 (voldoende) weerbaar. 3/0. heeft een. Hoe gezond zijn de jongeren van Krimpen aan de IJssel? Gezondheid. Opkomen voor jezelf.

940/0 (voldoende) weerbaar. 3/0. heeft een. Hoe gezond zijn de jongeren van Krimpen aan de IJssel? Gezondheid. Opkomen voor jezelf. 2e klas Hoe gezond zijn de jongeren van Krimpen aan de IJssel? Dit gemeenterapport geeft inzicht in de gezondheid, het welzijn en de leefstijl van jongeren in het regulier voortgezet onderwijs. De gegevens

Nadere informatie

Op weg naar een betrouwbare beoordeling a

Op weg naar een betrouwbare beoordeling a Op weg nr een betrouwbre beoordeling Een eerlijke beoordeling vn cll center gents Cll center-gents worden vk mede beoordeeld op ACT en AHT. Met nme het beoordelen op ACT is niet redelijk, omdt toevl hierin

Nadere informatie

VOEDING, BEWEGEN EN GEWICHT

VOEDING, BEWEGEN EN GEWICHT IJsselland VOEDING, BEWEGEN EN GEWICHT Jongerenmonitor 2015 77% ontbijt dagelijks 10.3 jongeren School 13-14 jaar 15- jaar 76% een gezond gewicht 15% beweegt voldoende Genotmiddelen Psychosociale gezondheid

Nadere informatie

Trendanalyse huurwoningmarkt Verkorten inschrijfduur en leegstandtijd

Trendanalyse huurwoningmarkt Verkorten inschrijfduur en leegstandtijd Verkorten inschrijfduur en leegstndtijd Pul Kooij 165419 Msterproject Business Mthemtics & Informtics Stgeverslg Zig Websoftwre B.V. Botterstrt 51 C 171 XL Huizen Vrije Universiteit Amsterdm Fculteit Copyright

Nadere informatie

98% (voldoende) weerbaar. 93% geeft aan dat hun gezondheid (zeer) goed is. Hoe gezond zijn de jongeren van Westvoorne? 89% 94% In de regio.

98% (voldoende) weerbaar. 93% geeft aan dat hun gezondheid (zeer) goed is. Hoe gezond zijn de jongeren van Westvoorne? 89% 94% In de regio. Hoe gezond zijn de jongeren van Westvoorne? 52 Vmbo 2e klas 26 Vmbo 4e klas 26 Havo 2e klas 14 Havo 4e klas 28 Vwo 2e klas 7 Vwo 4e klas Dit gemeenterapport geeft inzicht in de gezondheid, het welzijn

Nadere informatie

Z- ß- ßr!2f int tçotg

Z- ß- ßr!2f int tçotg Z- ß- ßr!2f int tçotg A n s I u iti n g sco nve n nt "De Bouw Werkt ln Noordoost Brbnt" Er is een convennt gesloten De Bouw Werkt in Noordoost Brbnt. Eén vn de doelstellingen vn het convennt is het uitbreiden

Nadere informatie

HOE GEZOND IS ONZE JEUGD?

HOE GEZOND IS ONZE JEUGD? HOE GEZOND IS ONZE JEUGD? Resultaten van de Jeugdgezondheidsmonitor voor leerlingen van klas 2 en 4 van het voortgezet onderwijs in de regio Midden-Nederland 2011/2012 Lokale Schoolkrachtcijfers op www.ggdatlas.nl

Nadere informatie

lijnfolder CaH Campushopper geldig vanaf 14 september 2015

lijnfolder CaH Campushopper geldig vanaf 14 september 2015 lijnfolder geldig vnf 14 september 2015 CH Cmpushopper Hoe deze folder gebruiken? Beste reiziger Met deze folder willen wij u helpen om uw verpltsing met De Lijn uit te stippelen. Een lijnfolder bevt de

Nadere informatie

MEMO. Consumptie groenten, fruit, vis en een aantal nutriënten opgedeeld naar opleidingsniveau en verstedelijking VERSIE

MEMO. Consumptie groenten, fruit, vis en een aantal nutriënten opgedeeld naar opleidingsniveau en verstedelijking VERSIE MEMO Consumptie groenten, fruit, vis en een ntl nutriënten opgedeeld nr opleidingsniveu en verstedelijking Colofon RIVM 2013 Delen uit deze publictie mogen worden overgenomen op voorwrde vn bronvermelding:

Nadere informatie

totaal 2011 6888 7403 7349 7065 7128 7283 14414 13719 12924 14414 Vmbo Havo/vwo Klas 2 Klas 4 Jongen Meisje

totaal 2011 6888 7403 7349 7065 7128 7283 14414 13719 12924 14414 Vmbo Havo/vwo Klas 2 Klas 4 Jongen Meisje Tabellenboek E-MOVO regio GGD, oktober 2012 Toelichting: In de eerste zeven kolommen worden de resultaten van de regio weergegeven, uitgesplitst naar onderwijsniveau, klas en geslacht, en. De laatste drie

Nadere informatie

INFORMATIE. hart. verwennend WEEKEND EEN LANG WEEKEND OP EEN TOPLOCATIE VOOR BALANS EN VITALITEIT

INFORMATIE. hart. verwennend WEEKEND EEN LANG WEEKEND OP EEN TOPLOCATIE VOOR BALANS EN VITALITEIT INFORMATIE hrt WEEKEND EEN LANG WEEKEND OP EEN TOPLOCATIE VOOR BALANS EN VITALITEIT COLOFON INHOUD INITIATIEFNEEMSTER Jessy Jnsen www.jessyjnsen.nl Hvelte Inleiding 05 HrtVerwennend voor Jou & Visie 07

Nadere informatie

Op zoek naar talent en ambitie!

Op zoek naar talent en ambitie! Ersmus MC Desiderius School vn begrijpen nr beslissen Op zoek nr tlent en mbitie! Geneeskunde studeren in Rotterdm Decentrle selectie 2011-2012 Wt hebben we jou te bieden? Sterke knten vn het onderwijsprogrmm

Nadere informatie

GENOTMIDDELEN. Jongerenmonitor 2015 10.163. 40% ooit alcohol gedronken. Klas 2. Klas 4. 5% ooit wiet gebruikt. 24% weleens gerookt.

GENOTMIDDELEN. Jongerenmonitor 2015 10.163. 40% ooit alcohol gedronken. Klas 2. Klas 4. 5% ooit wiet gebruikt. 24% weleens gerookt. IJsselland GENOTMIDDELEN Jongerenmonitor 1 4% ooit alcohol gedronken.163 jongeren School Klas 13-14 jaar Klas 4 1-16 jaar 4% weleens gerookt % ooit wiet gebruikt Genotmiddelen Psychosociale gezondheid

Nadere informatie

A. Organisatiebeschrijving academische functie van de school

A. Organisatiebeschrijving academische functie van de school Acdemische opleidingsschool OSR Stndrdlijst jrverslg onderzoek Versie december 2012 [Algemene instructie (s.v.p. geel gemrkeerde tekst verwijderen n invullen): Vul de vrgen in deze lijst zo volledig mogelijk

Nadere informatie

SCHOLIERENONDERZOEK E-MOVO

SCHOLIERENONDERZOEK E-MOVO SCHOLIERENONDERZOEK E-MOVO REGIO KENNEMERLAND SOCIAAL WELBEVINDEN SOCIAAL WELBEVINDEN SOCIAAL WELBEVINDEN WELBEVINDEN SOCIAAL WELBEVINDEN SCHOLIERENONDERZOEK E-movo REGIO KENNEMERLAND Een onderzoek naar

Nadere informatie

4 HET SAMENGAAN VAN DIVERSE INTERESSES

4 HET SAMENGAAN VAN DIVERSE INTERESSES 4 HET SAMENGAAN VAN DIVERSE INTERESSES 4.1 Inleiding Het huidige vrijetijdsptroon kenmerkt zich door een grote mte vn fwisseling. Mensen houden er diverse liefhebberijen op n. Culturele ctiviteiten worden

Nadere informatie

2012/6 D/2012/3241/256

2012/6 D/2012/3241/256 2012/6 D/2012/3241/256 Volgens MIRA (2012), het milieurpport voor Vlnderen, is tijdens het ltste decennium de milieudruk stelselmtig fgenomen en zijn sommige specten vn de milieutoestnd zij het iets trger

Nadere informatie

Keuze van het lagertype

Keuze van het lagertype Keuze vn het lgertype Beschikbre ruimte... 35 Belstingen... 37 Grootte vn de belsting... 37 Richting vn de belsting... 37 Scheefstelling... 40 Precisie... 40 Toerentl... 42 Lgergeruis... 42 Stijfheid...

Nadere informatie

E-MOVO Hoe gezond zijn jongeren in de regio Nijmegen?

E-MOVO Hoe gezond zijn jongeren in de regio Nijmegen? E-MOVO 2011-2012 Hoe gezond zijn jongeren in de regio Nijmegen? E-MOVO (Elektronische MOnitor en VOorlichting) is een grootschalig jongerenonderzoek van de GGD en in Oost-Nederland. Dit onderzoek wordt

Nadere informatie

PROCEDURE SCHADEMELDING - VASTGOED -

PROCEDURE SCHADEMELDING - VASTGOED - PROCEDURE SCHADEMELDING - VASTGOED - Afdeling Finnciën Gemeente Molenwrd Procedure Schdemelding Vstgoed versie 1.0 - pg. 1 Gemeente Molenwrd Inhoud Inleiding 1. Algemene beplingen 1.1 Schde melding 1.2.Schde

Nadere informatie

Kinderen in Nieuw-West gezond en wel?

Kinderen in Nieuw-West gezond en wel? GGD Amsterdam Uitkomsten Amsterdamse gezondheidsmonitor basisonderwijs 13-14 Kinderen in Nieuw-West gezond en wel? 1 Wat valt op in Nieuw-West? Voor Nieuw-West zijn de cijfers van de Jeugdgezondheidsmonitor

Nadere informatie

Armoedemonitor 1998. Sociaal en Cultureel Planbureau Centraal Bureau voor de Statistiek

Armoedemonitor 1998. Sociaal en Cultureel Planbureau Centraal Bureau voor de Statistiek Armoedemonitor 1998 Socil en Cultureel Plnbureu Centrl Bureu voor de Sttistiek Armoedemonitor 1998 Exemplren vn deze uitgve zijn verkrijgbr in de boekhndel en bij Elsevier bedrijfsinformtie onder vermelding

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Voorwaarden Hypotheek SpaarVerzekering Model 10052. Delta Lloyd Levensverzekering NV. 1 Wat bedoelen wij met? 3

Inhoudsopgave. Voorwaarden Hypotheek SpaarVerzekering Model 10052. Delta Lloyd Levensverzekering NV. 1 Wat bedoelen wij met? 3 Voorwrden Hypotheek SprVerzekering Model 10052 Delt Lloyd Levensverzekering NV Inhoudsopgve 1 Wt edoelen wij met? 3 2 Wnneer strt uw verzekering? 3 3 Wnneer stopt uw verzekering? 3 3.1 Kunt u de verzekering

Nadere informatie

#JONGERENGIDS. @student @werkzoekende @werknemer. Toegankelijke gezondheid voor iedereen!

#JONGERENGIDS. @student @werkzoekende @werknemer. Toegankelijke gezondheid voor iedereen! #JONGERENGIDS @student @werkzoekende @werknemer Socilistische Mutuliteit vn brbnt Toegnkelijke gezondheid voor iedereen! betlt 40 /jr De Socilistische Mutuliteit terug voor je nticonceptie Love4you.be

Nadere informatie

Zo zijn onze manieren Integriteit en gewenst gedrag in het Erasmus MC

Zo zijn onze manieren Integriteit en gewenst gedrag in het Erasmus MC Zo zijn onze mnieren Integriteit en gewenst gedrg in het Ersmus MC Inhoudsopgve 1. Werken met ptiënten, colleg s, studenten en externe relties Inleiding... 3 2. Integriteit en (on)gewenst gedrg Mtschppelijke

Nadere informatie

Werken aan resultaat, altijd en overal

Werken aan resultaat, altijd en overal nbroek choemn dviseurs Werken n resultt, ltijd en overl Nr een professionele implementtie vn Het Nieuwe Werken bij de Belstingdienst Michël Geerdink Onder het motto Werken n resultt, ltijd en overl is

Nadere informatie

TABELLEN ALCOHOLGEBRUIK JONGEREN STAPHORST

TABELLEN ALCOHOLGEBRUIK JONGEREN STAPHORST TABELLEN ALCOHOLGEBRUIK JONGEREN STAPHORST 2011 Tabellen alcoholgebruik jongeren Staphorst Nooit alcohol gedronken ja 33,3% 37,6% 74,4% 12,7% 35,3% nee 66,7% 62,4% 25,6% 87,3% 64,7% Drink bier ja 67,8%

Nadere informatie

98% (voldoende) weerbaar. 92% geeft aan dat hun gezondheid (zeer) goed is. Gezondheid. Hoe gezond zijn de leerlingen van het Jacob van Liesveldt?

98% (voldoende) weerbaar. 92% geeft aan dat hun gezondheid (zeer) goed is. Gezondheid. Hoe gezond zijn de leerlingen van het Jacob van Liesveldt? 28 Havo 2e klas Hoe gezond zijn de leerlingen van het Jacob van Liesveldt? 40 Vmbo 2e klas 21 Vmbo 4e klas 46 Havo 4e klas 43 VWO 2e klas 24 VWO 4e klas Dit schoolrapport geeft inzicht in de gezondheid,

Nadere informatie

Nee heb je, ja kun je krijgen DE EFFECTIVITEIT VAN FONDSENWERVINGS- EN REKRUTERINGSSTRATEGIEËN VAN MAATSCHAPPELIJKE ORGANISATIES

Nee heb je, ja kun je krijgen DE EFFECTIVITEIT VAN FONDSENWERVINGS- EN REKRUTERINGSSTRATEGIEËN VAN MAATSCHAPPELIJKE ORGANISATIES Nee heb je, j kun je krijgen DE EFFECTIVITEIT VAN FONDSENWERVINGS- EN REKRUTERINGSSTRATEGIEËN VAN MAATSCHAPPELIJKE ORGANISATIES René Bekkers ICS/Sociologie Universiteit Utrecht R.Bekkers@fss.uu.nl INLEIDING

Nadere informatie

bezorgerboekje informatie voor

bezorgerboekje informatie voor bezorgerboekje informtie voor Inhoud 2 3 4 6 10 12 13 14 15 Welkom Onmisbre schkel / De Persgroep Distributie Wetten en regels Inschrijven / Bezorgovereenkomst /Arbeidstijdenwet / Arbeidsomstndighedenwet

Nadere informatie

Opdrachten bij hoofdstuk 2

Opdrachten bij hoofdstuk 2 Opdrchten ij hoofdstuk 2 2.1 Het vullen vn je portfolio In hoofdstuk 2 he je gezien op welke mnier je de informtie kunt verzmelen. An de hnd vn die informtie kun je de producten mken wrmee jij je portfolio

Nadere informatie

Een flexibel samenwerkingsverband

Een flexibel samenwerkingsverband Een flexibel smenwerkingsverbnd Zorg op mt is mogelijk met een flexibele orgnistie en met flexibel inzetbr personeel. Mr hoe krijg je dt voor elkr? Een brochure vn: in opdrcht vn de Projectgroep Pltsingsbeleid.

Nadere informatie

Een feestmaal. Naam: -Ken jij nog een ander speciaal feest? Typ of schrijf het hier. a

Een feestmaal. Naam: -Ken jij nog een ander speciaal feest? Typ of schrijf het hier. a Werkbld Een feestml Nm: Ieder lnd en iedere cultuur kent specile dgen. Dn gn fmilies bij elkr op bezoek. Op die specile dgen is er meestl extr ndcht voor het eten. Hier zie je wt voorbeelden vn feesten

Nadere informatie

Functiebeschrijving en -waardering Stichting Promes, Meppel

Functiebeschrijving en -waardering Stichting Promes, Meppel Functie-informtie Functienm Orgnistie Stichting Promes, onderdeel Onderwijsondersteuning Slrisschl 5 Indelingsniveu FUWASYS-dvies IIc Werkterrein Onderwijsproces -> onderwijsbegeleiding Activiteiten Bewerken

Nadere informatie

Economische Topper 4 Evaluatievragen thema 3

Economische Topper 4 Evaluatievragen thema 3 Eonomishe Topper 4 Evlutievrgen them 3 1 Vn een lnd zijn volgende gegevens bekend: bbp in 2002 800 miljrd EUR bbp in 2003 833 miljrd EUR Prijspeil 2002 t.o.v. 2003 + 1,5 % Bevolking 2002 t.o.v. 2003 +

Nadere informatie

Wat maak jij. morgen mee MBO. Loonwerk (Groen, grond en infra)

Wat maak jij. morgen mee MBO. Loonwerk (Groen, grond en infra) Wt mk jij morgen mee MBO Loonwerk (Groen, grond en infr) Morgen is groen bij AOC Oost Morgen is groen bij AOC Oost. En dt is mr goed ook. We hebben een groene wereld nodig, wrin jij en je omgeving goed

Nadere informatie

Praktische opdracht Optimaliseren van verpakkingen Inleidende opgaven

Praktische opdracht Optimaliseren van verpakkingen Inleidende opgaven Prktische opdrcht Optimliseren vn verpkkingen Inleidende opgven V, WB Opgve 1 2 Gegeven is de functie f ( x) = 9 x. Op de grfiek vn f ligt een punt P ( p; f ( p)) met 3 < p < 0. De projectie vn P op de

Nadere informatie

Hoe zichtbaar ben jij mobiel? MOBIELpakket. Oplossingen voor ondernemende kappers die kiezen. 2012 www.wiewathaar.nl

Hoe zichtbaar ben jij mobiel? MOBIELpakket. Oplossingen voor ondernemende kappers die kiezen. 2012 www.wiewathaar.nl Hoe zichtbr ben jij mobiel? MOBIELpkket Oplossingen voor ondernemende kppers die kiezen 2012 www.wiewthr.nl Reviews? Voordelen 27% Nederlnders vindt reviewsites ls WieWtHr.nl erg nuttig* Wiewthr.nl is

Nadere informatie

Functiebeschrijving en -waardering Stichting Promes, Meppel. Stichting Promes, onderdeel Schoolmanagement

Functiebeschrijving en -waardering Stichting Promes, Meppel. Stichting Promes, onderdeel Schoolmanagement Functiebeschrijving en -wrdering Stichting Promes, Meppel Functie-informtie Functienm Orgnistie Slrisschl Indelingsniveu FUWASYS-dvies Werkterrein Activiteiten Kenmerkscores 44343 43334 43 43 Somscore

Nadere informatie

later Wat wil(de) worden Contact tussen oud en jong

later Wat wil(de) worden Contact tussen oud en jong Wt lter ik wil() Foto: Jef Corneillie (89) wil grg bibliothecris worn. LESBRIEF Contct tussen oud en jong worn Deze lesbrief is gemkt door stichting GetOud in smenwerking met Openbre Bibliotheek. DIGITALE

Nadere informatie

HANDLEIDING FOKWAARDEN 2014. Informatie & Inspiratie document Met uitleg over het hoe en waarom van de fokwaarden

HANDLEIDING FOKWAARDEN 2014. Informatie & Inspiratie document Met uitleg over het hoe en waarom van de fokwaarden HANDLEIDING FOKWAARDEN 2014 Informtie & Inspirtie document Met uitleg over het hoe en wrom vn de fokwrden Missie Al ruim 25 jr ondersteunt ELDA bedrijven in de grrische sector, en het is voor ons een belngrijke

Nadere informatie

abcdefg Nieuwsbrief 1 9 september 2014

abcdefg Nieuwsbrief 1 9 september 2014 bcdefg Nieuwsbrief 1 9 september 2014 Algemeen nieuws Het nieuwe schooljr is begonnen! Het nieuwe schooljr is fgelopen week vn strt gegn. We hopen dt iedereen een leuke vkntie heeft gehd en lekker is uitgerust.

Nadere informatie

E-MOVO 2010: gezondheid, welzijn en leefstijl. Een scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs

E-MOVO 2010: gezondheid, welzijn en leefstijl. Een scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs E-MOVO 2010: gezondheid, welzijn en leefstijl van jongeren in zaanstreek-waterland Een scholierenonderzoek onder tweede- en vierdeklassers van het voortgezet onderwijs VOORWOORD INHOUDSOPGAVE Voorwoord

Nadere informatie

Tabellenboek Emovo. Elektronische monitor en voorlichting 2013-2014

Tabellenboek Emovo. Elektronische monitor en voorlichting 2013-2014 Tabellenboek Emovo Elektronische monitor en voorlichting 2013-2014 Algemene toelichting In het najaar van 2013 is opnieuw het regionale onderzoek naar gezondheid, welzijn en leefstijl onder leerlingen

Nadere informatie

Crossculturele psychologie

Crossculturele psychologie Csuïstiek bij Crossulturele psyhologie De zoektoht nr vershillen en overeenkomsten tussen ulturen Jn Pieter vn Oudenhoven Tweede, herziene druk o u t i n h o bussum 2008 Deze suïstiek hoort bij de tweede,

Nadere informatie

Hoe gezond ben jij? Gezondheid en leefstijl van leerlingen in het voortgezet onderwijs. Schooljaar 2014-2015

Hoe gezond ben jij? Gezondheid en leefstijl van leerlingen in het voortgezet onderwijs. Schooljaar 2014-2015 Hoe gezond ben jij? Gezondheid en leefstijl van leerlingen in het voortgezet onderwijs Schooljaar 2014-2015 Hoe gezond ben jij? De gemeente Utrecht verzamelt middels de vragenlijst Hoe gezond ben jij?

Nadere informatie

#JONGERENGIDS. @student @werkzoekende @starter. van brabant

#JONGERENGIDS. @student @werkzoekende @starter. van brabant #JONGERENGIDS @student @werkzoekende @strter by Socilistische Mutuliteit vn brbnt Sport en Fitness Je prestties verdienen goede locties! Krijg 45 terug vn je sport- of fitnessbonnement. #WELKOM De Socilistische

Nadere informatie

Bijlage agendapunt 7: Inhoudelijke planning overlegtafels 2015

Bijlage agendapunt 7: Inhoudelijke planning overlegtafels 2015 Bijlge gendpunt 7: Inhoudelijke plnning overlegtfels 2015 In de Ontwikkelgend (ijlge 5 ij de Deelovereenkomst mtwerkvoorziening egeleiding 18+) zijn 7 them s en 31 suthem s opgenomen die in 2015 tijdens

Nadere informatie

Hoe gaat het met de jongeren in Enkhuizen? Jeugdmonitor Emovo 2013/2014

Hoe gaat het met de jongeren in Enkhuizen? Jeugdmonitor Emovo 2013/2014 Hoe gaat het met de jongeren in? Jeugdmonitor Emovo 2013/2014 Voor een onderbouwd jeugdgezondheidsbeleid is onder andere inzicht nodig in de gezondheid, het welzijn en de leefstijl van de jongeren in de

Nadere informatie

Zo gezond is uw school! Fons Vitae Lyceum. Schoolprofiel E-MOVO 2011-2012

Zo gezond is uw school! Fons Vitae Lyceum. Schoolprofiel E-MOVO 2011-2012 Schoolprofiel E-MOVO HOE GEZOND IS UW SCHOOL? Waarom dit schoolprofiel? Deze jongeren deden mee! Om goed schoolgezondheidsbeleid te maken is inzicht nodig in de gezondheid, het welzijn en de leefstijl

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Kinderen in Zuidoost gezond en wel?

Kinderen in Zuidoost gezond en wel? GGD Amsterdam Uitkomsten Amsterdamse gezondheidsmonitor basisonderwijs 13-14 Kinderen in Zuidoost gezond en wel? 1 Wat valt op in Zuidoost? Voor Zuidoost zijn de cijfers van de Jeugdgezondheidsmonitor

Nadere informatie

Functiebeschrijving en -waardering Stichting Promes, Meppel. Verlenen van hand- en spandiensten Beheren/beveiligen van goederen, gebouwen en personen

Functiebeschrijving en -waardering Stichting Promes, Meppel. Verlenen van hand- en spandiensten Beheren/beveiligen van goederen, gebouwen en personen Functiebeschrijving en -wrdering Stichting Promes, Meppel Functie-informtie Functienm Orgnistie Stichting Promes, onderdeel Scholen Slrisschl 3 Indelingsniveu FUWASYS-dvies II Werkterrein Bedrijfsvoering

Nadere informatie