Interne Beheersing Verkennend onderzoek in opdracht van het Voorlopig College van hoven en rechtbanken

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Interne Beheersing Verkennend onderzoek in opdracht van het Voorlopig College van hoven en rechtbanken"

Transcriptie

1 Interne Beheersing Verkennend nderzek in pdracht van het Vrlpig Cllege van hven en rechtbanken Patrick Meulepas DECEMBER 2014

2 1. INLEIDING CONTEXT TERMINOLOGIE interne beheersing - interne cntrle - rganisatiebeheersing cntrlemgeving integriteit en ethische waarden deskundigheid van het persneel en beleid inzake HRM managementstijl en -filsfie beleid en strategie rganisatiestructuur, verantwrdelijkheden en bevegdheden beheer van middelen interne en externe audit beheersplannen en beleidsplannen beheerscntrle en interne cntrle OPZET VAN HET ONDERZOEK bedeling en scpe aanpak waarschuwingen DE ACTUELE TOESTAND VAN DE ONTWIKKELING VAN INTERNE CONTROLE BINNEN HOVEN EN RECHTBANKEN INTEGRITEIT EN ETHISCHE WAARDEN i.v.m. de berepsmagistraten en het eigen persneel i.v.m. lekenrechters en dr advcaten ingevulde functies i.v.m. fraude en bekhuding HRM EN DESKUNDIGHEID VAN HET PERSONEEL functiebeschrijvingen als centraal cncept evaluatiecycli lpbaanaspecten specifieke aandacht vr interne cntrle MANAGEMENTSTIJL EN FILOSOFIE BELEID - DOELSTELLINGEN het bestaan van delstellingen structurering van delstellingen mschrijving en cncretisering van delstellingen de bepaling van delstellingen instrumenten vr bepaling, pvlging, bijsturing van delstellingen verzicht van meest genemde instrumenten beschikbaarheid van instrumenten ORGANISATIESTRUCTUUR EN AANVERWANTE ASPECTEN rgangram prcesbeschrijvingen en schema s vademecums - taakbeschrijvingen respnsabilisering, delegatie (andere) IC-bekmmernissen BEHEER VAN DE MIDDELEN menselijke middelen andere middelen BESLUIT & AANDACHTSPUNTEN GLOBAAL BEELD VOORGESTELDE ACTIES uitwerken en uitdragen van missie, visie en waardenkader (wenselijke) inhudsbepaling en functie van plannen & vereenkmsten creëren van een minimum aan betruwbare zichtbaarheid kppeling van kstprijs van middelen aan prducten en delen inventarisatie & evaluatie van initiatieven van prcesbeschrijving uitbuwen van het integriteitsbewustzijn peridieke evaluatie van (de evlutie van) de cntrlemgeving /46

3 1. INLEIDING 1.1. CONTEXT Onderhavig nderzek werd uitgeverd in pdracht van het Vrlpig Cllege van hven en Rechtbanken en is het gevlg van de bepalingen en implicaties van de Wet van 18 februari 2014 betreffende de invering van een verzelfstandigd beheer vr de rechterlijke rganisatie. Dr deze wet werden in het Gerechtelijk Wetbek diverse nieuwe bepalingen pgenmen inzake het beheer van de rechterlijke rganisatie, waarnder: het verantwrdelijk stellen van de gerechtelijke entiteiten van de rechterlijke rganisatie vr het beheer van de algemene werkingsmiddelen die hun ter beschikking wrden gesteld (art. 180 Ger. W.); de prichting van een Cllege van hven en rechtbanken (art. 181 Ger. W.); de inrichting van een gemeenschappelijke steundienst die.a. wrdt belast met het rganiseren van een interne audit van het Cllege en de gerechtelijke entiteiten (art Ger. W.); de inrichting van een directiecmité bij elke gerechtelijke entiteit (hf, rechtbank, parket)(art. 185/2 1 Ger. W.); het afsluiten tussen de minister van Justitie en elk Cllege van een beheersvereenkmst die afspraken bevat rnd delstellingen vr de rechterlijke rganisatie en de daarvr ter beschikking gestelde middelen (art. 185/4 Ger. W.); de verdeling van de middelen nder de gerechtelijke entiteiten p basis van beheersplannen waar middelen gekppeld wrden aan vrgenmen activiteiten en delstellingen (art. 185/6 Ger. W.); het pstellen van werkingsverslagen (dr gerechtelijke entiteiten en Clleges) ter evaluatie van.a. het gebruik f de verdeling van de middelen en de realisatie van de delstellingen (art. 185/9 Ger. W.). In het licht van bvenstaande, dient interne beheersing f interne cntrle (zie punt 1.2.1) dan k een hfdbekmmernis te zijn vr eenieder die betrkken is f wrdt bij het verzelfstandigd beheer, de beheersvereenkmsten en plannen en dus k bij interne audit. 3/46

4 Immers, wie zich in beheersplannen f vereenkmsten dient te engageren tt het behalen van bepaalde delstellingen heeft er belang bij (tijdens nderhandelingen) te weten nder welke mstandigheden welke delstellingen haalbaar zijn en (na nderhandeling) ver redelijke garanties te beschikken dat de delstellingen zullen (kunnen) gehaald wrden. Een intern cntrlesysteem kan dergelijke waarbrgen bieden. Of z een cntrlesysteem effectief is, wrdt dan weer nagegaan dr auditrs. Ok al zijn verzelfstandigd beheer, beheersvereenkmsten en beheersplannen vandaag ng geen feit en bestaan er ng tal van.a. in uitveringsbesluiten uit te klaren nzekerheden, tch (en vral juist daarm) is het ndzakelijk nu al bij deze elementen en bij de daarvr bendigde instrumenten en prcessen stil te staan. Het verkennend nderzek wil daarte een bijdrage zijn TERMINOLOGIE Beheersplannen en vereenkmsten, interne cntrle en (interne) audit zijn dus nauw aan elkaar gelinkt. Daarbij wrden smmige van deze termen ngal eens dr elkaar gebruikt (bijv. de auditfunctie is een interne cntrle 1 ) en is de betekenis van elk cncept niet steeds eenduidig. Daarm wrden een aantal cncepten die van belang zijn vr het verkennend nderzek hiernder krt tegelicht interne beheersing - interne cntrle - rganisatiebeheersing Interne cntrle, interne beheersing en rganisatiebeheersing, zijn termen die zwel in de literatuur als in de praktijk (en k in dit rapprt) dr elkaar wrden gebruikt m hetzelfde aan te duiden. De rsprnkelijk meest gebruikte en ng steeds sterk ingeburgerde term interne cntrle werd en wrdt daarbij al te letterlijk vergenmen uit het Engels waar cntrl in internal cntrl staat vr beheersing f nder cntrle hebben zals in air traffic cntrl f climate cntrl en niet vr het cntrleren (nazien, inspecteren) zals in passprt cntrl. De term beheersing is in deze dus een vlag die beter de lading dekt. Intern (en k rganisatie ) duidt er daarbij p dat het m een aangelegenheid gaat die de eigen rganisatie betreft, met activiteiten die gedaan wrden dr en vr het eigen persneel. 1 Verslag ver het wetsntwerp betreffende de invering van een verzelfstandigd beheer vr de Rechterlijke rganisatie, Parl. St. Kamer nr.53k3068/4p. 11 & Senaat nr /2p.10 4/46

5 Interne beheersing staat dan vr het systeem (geheel van prcessen, prcedures, ) dat in een rganisatie een redelijke garantie kan bieden dat de vrpgestelde delstellingen zullen wrden bereikt. Deze delstellingen kunnen van diverse aard zijn en betrekking hebben p: de delmatigheid en deltreffendheid van de geleverde prducten f diensten (prestatie gerelateerde delstellingen); de wettelijkheid f vereenstemming met bestaande wetten en regels (de cmpliance ); de betruwbaarheid van (financiële) infrmatie en het afleggen van rekenschap; de vrijwaring van het patrimnium f de bescherming van de middelen. De ntwikkeling en het nderhuden van een intern beheersingssysteem in een rganisatie impliceert dat die rganisatie aandacht heeft vr verschillende elementen die k wel de bestanddelen van de interne cntrle genemd wrden: de cntrlemgeving: zie punt 1.2.2; de detectie en analyse van risic s (in functie van delstellingen); het verwegen en eventueel de implementatie van cntrlemaatregelen; het bekmen van infrmatie, ndig vr de andere cmpnenten van interne cntrle, en het cmmuniceren van deze infrmatie; de mnitringactiviteiten (het nagaan f de cmpnenten van het IC-systeem aanwezig zijn en werken). Een rganisatie is meestal nderverdeeld in verschillende entiteiten (diensten, afdelingen, ), elk met hun eigen (sub)delstellingen en dus kan k de (ntwikkeling van de) interne beheersing per rganisatienderdeel bekeken wrden. Z kan de cntrlemgeving bijv. danig verschillen per nderdeel. Een van de meest gebruikte referentiekaders vr interne beheersing is het COSO 2 -mdel, waarvan de eerste versie dateert van Dit mdel wrdt ng steeds geactualiseerd 3 maar werd in 2004 k verder uitgebuwd tt het Enterprise Risk Management Integrated Framewrk (ERMF) 4. 2 COSO staat vr Cmmitteef Spnsring Organizatinsf the Treadway Cmmissin, waarbij Treadway de naam is van de eerste vrzitter van deze cmmissi en de spnsrs vijf rganisaties waren zals het Institute f InternalAuditrs (IIA) en de American Accunting Assciatin(AAA). Cpers & Lybrand (intussen pgegaan in PwC) werdaangesteld vr het verrichten van het studiewerk en het pstellen van een rapprt. 3 Vr een executive summary: zie r%20executive_summary.pdf 4 Vr een executive summary: zie 5/46

6 De Internatinal Organizatin f Supreme Audit Institutins (INTOSAI), waar vanuit België het Rekenhf deel van uitmaakt, vertaalt de COSO- en ERMF-mdellen in richtlijnen, tegespitst p de penbare sectr 5. De bvenvermelde definitie, delstellingen en bestanddelen, kaderen binnen deze referentiekaders, waar k de Hge raad vr de Justitie (HRJ) naar verwijst, bijv. in zijn Audit van het gebruik van beleidsplannen dr de krpschefs (maart 2014). De verschillen tussen de hier aangehaalde kaders zijn weinig relevant vr het pzet van nderhavig verkennend nderzek. Centraal staat immers in elk mdel het begrip risic: een gebeurtenis die zu kunnen maken dat vrgenmen delstellingen niet f nvldende wrden gehaald. Een cntrlesysteem vrziet in technieken m dergelijke risic s p te spren en te analyseren (he grt, welke kans, welke impact) en wat er eventueel tegen kan gedaan wrden (maatregelen ter vrkming, reducering f mzeiling van het risic) tegen welke prijs (zwel kst als eventuele impact p andere delstellingen). Het kunnen veren van dergelijk nderzek impliceert dat men zicht heeft p de rganisatie (entiteit) waarvr men een intern cntrlesysteem wil pzetten f verder ntwikkelen: de delstellingen, de prcessen en prducten, de beschikbare middelen. Deze aspecten maken in belangrijke mate deel uit van wat drgaans de cntrlemgeving wrdt genemd. Omdat nderhavig nderzek vral is tegespitst p deze cntrlemgeving wrdt er in hiernder gedetailleerder p ingegaan. De specifieke bestanddelen (cntrlemgeving, risic-nderzek, wrden vaak vrgesteld in een piramidale vrm; het geheel van deze bestanddelen, samen met de delstellingen (prestatie-gerelateerd, cmpliance, ) en de rganisatienderdelen (diensten, afdelingen, ) wrdt samengevat in de COSO-kubus (en k in de ERMF-kubus). 5 Zie nder andere INTOSAI GOV 9100en INTOSAI GOV 9130guidelines 6/46

7 cntrlemgeving Binnen elk systeem van interne beheersing vrmt de cntrlemgeving een wezenlijk bestanddeel. Het vrmt de basis, waarp risicanalyse, cntrlemaatregelen en andere elementen van de interne cntrle kunnen wrden gebuwd. Onder cntrlemgeving zijn alle elementen van de rganisatiecultuur te verstaan die een (psitieve f negatieve) invled kunnen hebben p (de ntwikkeling van) het interne cntrlesysteem. Zals elke cultuur in de scilgische betekenis van het wrd, wrdt k een rganisatiecultuur bepaald dr het geheel van waarden en nrmen, die gedeeld wrden dr de leden van de rganisatie, m zich lid van die rganisatie te velen f m als dusdanig te wrden geaccepteerd. Dit zal zich uiten in waarneembaar gedrag en psprbare artefacten, de kanalen bij uitstek m iets te kunnen zeggen ver (rganisatie)cultuur. Ofschn de indeling en benaming wat kan verschillen, afhankelijk van de cntext en de brn 6, wrden vlgende aspecten van de rganisatiecultuur meestal tt de cntrlemgeving gerekend (mdat zij een impact hebben p de implementatie en instandhuding van de interne cntrle): integriteit en ethische waarden; deskundigheid van het persneel en beleid inzake human ressurces management; managementstijl (en filsfie); beleid en strategie; rganisatiestructuur en he verantwrdelijkheden en bevegdheden wrden tegekend; beheer van de middelen. Deze aspecten wrden in de punten hiernder summier besprken INTEGRITEIT EN ETHISCHE WAARDEN Het ntwikkelen en p peil huden van de interne beheersing zal makkelijker gaan in rganisaties waar beslissingen en rdelen sterk bepaald wrden dr de integriteit en de ethische waarden van het management en het persneel. In dergelijke rganisaties spelen verwegingen die niet te maken hebben met de bestaansreden en pdrachten van de rganisatie f met verwachtingen van haar belanghebbenden nauwelijks een rl. 6 Zie bijv. INTOSAI, het 1 ste K.B. rnd interne cntrle van federale verheid, de maturiteitsmatrix ntwikkeld binnen federale verheid (bijv. gebruikt in OFO-pleidingenen tegepast dr FOD Financiën), het analyse- en berdelingsinstrument van NIVRA(thans NBA, Nederlandse Berepsrganisatie van Accuntants) 7/46

8 Elementen die aanduidingen zijn vr een bepaalde mate van ntwikkeling p dit terrein zijn bijv.: het bestaan van gedragscdes f dentlgische cdes die antwrden f richtlijnen bevatten vr geval van (mgelijke) belangencnflicten, mrele dillema s, het gekend zijn van dergelijke cdes binnen de rganisatie; het geïntegreerd zijn van dergelijke cdes in de werking van de rganisatie (bijv. dr pname in de pleidingen, evaluaties, ); de mate waarin integriteit en ethische waarden k buiten de rganisatie wrden getnd en gecmmuniceerd (in een missin statement, waardencharter, ) DESKUNDIGHEID VAN HET PERSONEEL EN BELEID INZAKE HRM Beschikken ver cmpetent persneel met de ndige kennis en vaardigheden draagt niet alleen bij tt het realiseren van de pdrachten en delstellingen van de rganisatie in het algemeen, maar draagt k bij tt een ged begrip van de individuele verantwrdelijkheden m.b.t. interne cntrle. Indicaties ver de ntwikkelingsgraad p dit dmein zijn bijv.: de mate waarin functiebeschrijvingen bestaan; he aanwervingen gebeuren; he in pleidingen wrdt vrzien; he evaluatie van prestaties gebeuren en in welke mate daarmee wrdt rekening gehuden vr de verdere lpbaanntwikkeling. Er kan k nagegaan wrden in welke mate interne beheersing zelf een aandachtspunt is bij bijv. pleidingen, evaluaties, MANAGEMENTSTIJL EN -FILOSOFIE De mate waarin de leiding van een rganisatie blijk geeft van het belang dat zij al dan niet hecht aan interne cntrle, zal bepalend zijn vr het succes f falen van een intern beheersingssysteem. Dat de tp van de rganisatie interne beheersing belangrijk vindt, kan bijv. blijken uit het rganiseren van een interne auditfunctie, het pzetten van een gedragscde, haar eigen functie als vrbeeld p vlak van integriteit, het redeneren in termen van risic s (bereidheid bepaalde risic s te nemen, rekening hudend met impact en kans van vrkmen), he snel in crisissituaties gereageerd wrdt, 8/46

9 Meer algemeen zal de manier van leiding geven de ntwikkeling en instandhuding van het intern cntrlesysteem beïnvleden dr.a.: de mate waarin het persneel betrkken wrdt bij het nemen van beslissingen en de manier waarp beslissingen meegedeeld wrden; he het persneel gemtiveerd wrdt (belning, sanctinering, ); he cmmunicatie verlpt; p welke infrmatie beslissingen gebaseerd wrden en via welke kanalen deze infrmatie verspreid wrdt BELEID EN STRATEGIE Wanneer ver beleid en strategie wrdt gesprken (zie k nder 1.2.4) betreft het veelal delstellingen die zich situeren p het niveau van de effecten p de rganisatiemgeving (wat men teweeg wil brengen in de samenleving). Delstelling wrdt hier gedefinieerd als een vrpgesteld resultaat dat men wenst te bereiken p een welbepaald mment in de tekmst. Eigenlijk gaat het dus m de beschrijving van een bepaalde, zich in de tekmst situerende testand en niet m de acties die daarte leiden, k al zal men in praktijk vaak p het laatste srt frmuleringen (met werkwrden) terugvallen. Kenmerkend vr delstellingen is k dat ze passen binnen een hiërarchische structuur: het vrpgestelde del past binnen een breder pzet f hger del maar is k p te delen in lagere delen f tussendelen. Vr het realiseren van de strategische delstellingen zullen peratinele delstellingen wrden bepaald. Delstellingen maken de kern uit van een intern cntrlesysteem. Znder delstellingen heeft men geen nd aan een systeem van interne beheersing (er zijn dan k geen risic s). Als er wel bjectieven zijn bepaald, is het vr de uitbuw van de andere elementen en stappen in het intern cntrlesysteem (risicanalyse, maatregelen, ) belangrijk te weten: in welke termen deze delstellingen gefrmuleerd zijn; wie de delstellingen heeft bepaald; dr wie de delstellingen gekend zijn; he (p basis waarvan) men tt die delstellingen is gekmen; f en he de bjectieven kaderen binnen de pdrachten en bestaansreden van de rganisatie; he delstellingen zich tt elkaar verhuden (en f er eventuele tegenstrijdige delstellingen zijn); 9/46

10 f delstellingen aangepast wrden in functie van (nieuwe) infrmatie (lessen uit het verleden, nieuwe ntwikkelingen, ); f (budgettaire) middelen gelinkt zijn aan de delstellingen (zie k ); f de realisatie van delstellingen pgevlgd wrdt via indicatren; ORGANISATIESTRUCTUUR, VERANTWOORDELIJKHEDEN EN BEVOEGDHEDEN Een rganisatiestructuur maakt duidelijk wie welke verantwrdelijkheid en bevegdheid heeft, he verantwrdelijkheden en bevegdheden in de rganisatie wrden gedelegeerd en he met wrden gerapprteerd f verantwrding met wrden afgelegd. Belangrijke aspecten vr het nagaan van de maturiteit van de rganisatie p dit vlak zijn: de mate waarin bevegdheden, verantwrdelijkheden, delegaties en rapprteringswegen bepaald en gekend zijn, bijv. via rgangrammen; prcesbeschrijvingen; taak- en functiebeschrijvingen; de mate waarin structuur en verdeling van verantwrdelijkheden en bevegdheden aangepast zijn aan de nden (vrt te brengen resultaten, delstellingen, ) van de rganisatie; de mate van vereenstemming tussen wie beslissingen neemt en wie verantwrdelijkheid draagt; de mate van flexibiliteit waarmee de structuur kan aangepast wrden aan nieuwe mstandigheden; de mate waarin bij de tebedeling van taken rekening wrdt gehuden met bekmmernissen als cntinuïteit, vrkmen van te vertruwelijke mgang, BEHEER VAN MIDDELEN De realisatie van delstellingen impliceert de inschakeling van middelen. Het is dus belangrijk dat men zicht heeft p deze middelen (persneel, kennis, gebuwen, infrmatica, financiën, ), zwel in termen van beschikbaarheid als van nden, zwel nu als naar de tekmst te en zwel glbaal als per delstelling, per prduct, per entiteit, Aandachtspunten p dit dmein zijn bijgevlg.a.: 10/46

11 het bestaan en gebruik van instrumenten en gegevensbrnnen die zicht geven p welke middelen zich waar in de rganisatie bevinden en de evlutie van het gebruik f verbruik ervan; de mate waarin de rganisatie kennis heeft van de kstprijs van de diverse middelen; het bestaan en gebruik van instrumenten die beschikbare f bendigde middelen kunnen kppelen aan te realiseren prestaties; interne en externe audit Drgaans wrdt het als de taak van de interne auditfunctie gezien m het interne cntrlesysteem van de rganisatie te evalueren en waar ndig verbeteringsvrstellen te frmuleren 7. Het interne duidt er daarbij p dat de auditinstantie zelf deel uitmaakt van de rganisatie waarvan ze het cntrlesysteem evalueert en dat ze rapprteert aan het management (f auditcmité) van diezelfde entiteit. Een externe auditfunctie daarentegen maakt geen deel uit van de te auditeren rganisatie en rapprteert in de eerste plaats aan haar pdrachtgever (vaak de aandeelhuders). Rekenhf en Hge Raad vr de Justitie kunnen als externe auditrs beschuwd wrden. De steundiensten dienen de interne audit te rganiseren; in principe kan dit dr zelf deze auditfunctie uit te veren f dr ze te laten uitveren dr een instantie die p het budget van de Clleges wrdt betaald. Interne auditrs nemen geen beslissing in de plaats van het management; ze hebben enkel een adviserende bevegdheid beheersplannen en beleidsplannen Beheer (Fr.: Gestin; En.: Management) wrdt sms k beleidsuitvering genemd 8 en heeft aldus een plaats binnen het bredere kader van beleid (En.: Plicy, Fr.: Plitique, Stratégie). Waar beleidsnta s en beleidsplannen drgaans aangeven welke effecten men wil bereiken in de samenleving (beleidsdelstellingen), zullen beheerscntracten en plannen vral gericht zijn p het vertalen van deze beleidsdelstellingen in termen van prestaties (prducten, diensten) en in termen van bendigde middelen, met als delstellingen bijv. de te prduceren kwantiteit en/f kwaliteit van een prduct m de gewenste effecten te bereiken en bekmmernissen rnd efficiëntie en zuinigheid. 7 Ziebijv. de dr het Auditcmité van de Federale verheidweergegeven definitief de bepalingen in het glssarium van de INTOSAI GOV 9100 Guidelines. 8 Zie bijv. Delmatigheidsanalyse als beleids- en beheersintrument (G. Buckaert & W. Van Reeth, 1994) 11/46

12 In de praktijk is dit nderscheid niet altijd even duidelijk en wrden de termen sms dr elkaar gebruikt. Z wrdt aan kandidaten vr een vacante plaats van krpschef gevraagd aan de minister van Justitie een beleidsplan (in het Frans plan de gestin ) ver te maken, waarin de delstellingen staan die ze tijdens hun mandaat willen nastreven; een van de resultaatsgebieden van de dr de Hge Raad vr de Justitie gedgekeurde prfielen vr krpschef is immers dat de krpschef een beleid vert 9. Eens benemd, zal de krpschef een directiecmité vrzitten dat een beheersplan (in het Frans k plan de gestin ) met pstellen (art. 185/2 Ger.W.). Het penbaar ministerie heeft eind jaren 00 gepteerd vr de benaming parketbeleidsplan, maar was er zich van bewust dat beide aspecten nauw met elkaar verbnden zijn 10. In welke betekenis men de termen beheersplan f beleidsplan k gebruikt, een essentieel kenmerk is he dan k dat zij steeds delstellingen zullen bevatten. Of die bjectieven eerder gericht zijn p wat men in de samenleving wil bewerkstellingen dan wel p de realisatie van prducten en prestaties en de manier van rganiseren van de middelen daarvr, een intern beheersingssysteem zal he dan k ndig zijn. Tenzij expliciet anders aangegeven, wrdt in dit rapprt beleidsplan vrbehuden vr de dcumenten die ingediend wrden in het kader van een kandidatuur vr krpschef en slaat beheersplan p het dcument bedeld in art. 185/2 en 185/6 Ger. W beheerscntrle en interne cntrle Smmige instanties, zals het United States General Accunt Office (GAO), beschuwen beheerscntrle (management cntrl) en interne cntrle (internal cntrl) als synniemen 11. Andere instanties (waarnder de federale verheid) 12 zien interne cntrle als nderdeel van beheerscntrle, waarbij de beheerscntrle de infrmatie aanlevert (ver de evlutie van het geplande beheer en beleid) die de leiding in staat met stellen m gefundeerde beslissingen te nemen en eventueel bij te sturen. In dit rapprt wrdt de term beheerscntrle niet verder gebruikt. Zals uit punt al is gebleken, wrdt hier wel uitgegaan van een brede bepaling van interne beheersing, die zwel de beheersing van risic s inhudt (interne cntrle sensu 9 Zie -benemingen-en-aanwijzingen 10 Naar een parketbeleidsplan vr de parketten van eerste aanleg (Thmaes& Devre)(Maklu nr ), p Zie vetnt nr. 1 van het dcument Internal Cntrl Management and Evaluatin Tlvan het GAO 12 Zie bijv. de definitie van het Auditcmité vande Federale verheid 12/46

13 strict) als de beheersing van het management (interne cntrle sensu lat). Immers het bereiken van delen zal in de eerste plaats afhangen van een ged management (cf. de elementen van de cntrlemgeving). Wel is het z dat zelfs in een ged draaiende rganisatie zich ng altijd incidenten kunnen vrden (risic s); hierp zullen de andere cmpnenten (dan de cntrlemgeving) van het cntrlesysteem zich richten OPZET VAN HET ONDERZOEK bedeling en scpe De bedeling van het nderzek is het in kaart brengen van de actuele testand van de ntwikkeling van interne cntrle in de rganisatie(s) ; het bekmen testandsbeeld met niet alleen telaten te weten waar men met de interne beheersing staat en welke actiestappen in welke pririteiten-vlgrde dienen te wrden vrzien, maar kan k gezien wrden als een basis waarp latere (self )assessments kunnen vrtbuwen 13. Daarbij wrdt nder actuele testand niet alleen verstaan wat vandaag daadwerkelijk aanwezig is, maar k wat vandaag bij het management ter zake leeft aan verwachtingen en nden. In het licht van wat nder 1.2.1, en werd vermeld, mag duidelijk zijn dat het in beeld brengen van de huidige testand het best kan benaderd wrden vanuit het cncept cntrlemgeving, vermits dit bestanddeel de basis en vedingsbdem vrmt vr de andere elementen. Net zals bij de piramide van Maslw, heeft het k bij de COSO-piramide immers weinig zin zich te cncentreren p specifieke risic s en de daarte te nemen maatregelen, wanneer het ng zu ntbreken aan meer fundamentele basisbeheften. Het geverde nderzek heeft zich dan k tegespitst p de nder besprken aspecten van de cntrlemgeving. Als dusdanig kan het k beschuwd wrden als een aanzet tt verdere zelf-evaluatie, bijv. aan de hand van instrumenten als de maturiteitsmatrix, het CAF f daarvan afgeleide tls. Wanneer hierbven met rganisatie(s) zwel het enkelvud als het meervud wrdt aangegeven, heeft dit te maken met het keuzeprbleem van de analyse-eenheid. Delstellingen (zullen) wrden bepaald in elke gerechtelijke entiteit (elke rechtbank, elk hf, ), maar k p het niveau van het Cllege van hven en rechtbanken. Elk niveau heeft 13 Citaten uit de pdrachtvereenkmst die werd afgeslten dr het Vrlpig Cllege van hven en rechtbanken, het Cllege van prcureurs-generaal en de pdrachthuder 13/46

14 dus eveneens zijn systeem van interne cntrle ndig (zals de steundienst k zwel p het niveau van het Cllege als p het niveau van de entiteiten ndersteuning met bieden). Om zinnige uitspraken ver de interne beheersing te kunnen den, is het dan k ndig zicht te hebben p beide niveaus, waarbij p lkaal vlak k nderlinge verschillen kunnen bestaan qua testand f beheften. Omdat het Cllege van hven en rechtbanken pas geïnstalleerd is sinds 17 nvember 2014 (dag van publicatie van de samenstelling in het Belgisch Staatsblad) en het tt dan functinerende Vrlpig Cllege begrijpelijkerwijze geen handelingen wilde stellen die de beslissingsruimte vr het definitieve Cllege zu beperken, vrmt vr nderhavig nderzek de testand in de gerechtelijke entiteiten de basis vr de analyse aanpak Vermits de directiecmités de eerste belanghebbenden zijn bij een ged functinerend intern cntrlesysteem, werden zij allen (via het cntacteren van de vrzitters) uitgendigd m van gedachten te wisselen rnd dit nderwerp. Van de 49 (100%) entiteiten, waren er 12 (24%) die niet reageerden p deze uitndiging. Van de entiteiten die wel antwrdden, was er een drietal dat dergelijk cntact niet pprtuun achtte (mdat de vrzitter in het Vrlpig Cllege zetelde, mdat het directiecmité ng niet samengesteld was, ) en bleek het in een aantal andere gevallen dr agendaprblemen niet mgelijk een gesprek met leden van het directiecmité te rganiseren binnen de vrziene tijdsperide. Uiteindelijk is het verkennend nderzek gebaseerd p de gesprekken en vergemaakte dcumenten van 27 (55%) gerechtelijke entiteiten. Zals aangegeven in nderstaande tabel, waren alle srten rechtbanken in de steekpref vertegenwrdigd (in prprties gaande van 40 tt 75% van de ttaliteit). Directiecmités naar aard entiteit Aantal in statistische ppulatie Aantal Steekpref Aantal naar taal NL FR NL+FR D Hf van berep (HB) Arbeidshf (AH) Rechtbank van Eerste Aanleg (REA) Arbeidsrechtbank (AR) Rechtbank van kphandel (RK) Plitierechters & Vredegerechten (PV) REA + PV 2 0 REA+AR+RK+PV TOTAAL /46

15 Van de 27 entiteiten in de steekpref waren er 13 het resultaat van een samenveging en 4 (Brusselse) het gevlg van een splitsing. Vr de verige 10 entiteiten (.a. hven van berep en arbeidshven) had de hertekening van het gerechtelijk landschap geen directe invled p de structuur. Met vertegenwrdigers van elk van de 27 entiteiten in de steekpref vnden gesprekken plaats. Vr 24 entiteiten ging het m een semigestructureerd nderhud, waarbij systematisch een aantal nderwerpen aan bd kwamen (die in dit verslag behandeld wrden nder punt 2.) In bepaalde gevallen ging het m gesprekken met het vltallige directiecmité, in andere gevallen (.a. te wijten aan beschikbaarheid, interesse f ng nvlledige samenstelling) betrf het een beperkter aantal deelnemers. De vrzitter van het directiecmité behrde wel steeds tt de gesprekspartners. Een enkele keer werd k iemand van buiten het directiecmité bij het gesprek betrkken. Een verslag van het nderhud, aangevuld met verwerkte gegevens uit vergemaakte dcumenten werd aan de deelnemers bezrgd vr eventuele pmerkingen (uitgeznderd vr 1 entiteit waar het gesprek dr nvrziene mstandigheden pas kn plaats vinden p een tijdstip dat geen ruimte meer liet vr verslaggeving f feedback). In 3 entiteiten bleef de gedachtewisseling beperkter van pzet (een verkennend gesprek met de vrzitter, een keer enkel via de telefn), waarna steeds k diverse dcumenten werden vergemaakt. De bezrgde en geanalyseerde dcumenten betrffen meestal beleidsplannen van de vrzitters p het mment van hun kandidatuur vr hun huidige functie en werkingsverslagen van de entiteit f van een f meer afdelingen ervan. In bepaalde gevallen ging het k m verzichten f vrbeelden van gehanteerde statistieken en tabellen f dcumenten i.v.m. dentlgie en integriteit waarschuwingen De bevindingen in dit rapprt zijn gebaseerd p gegevens die vrnamelijk werden ingezameld tussen 1 september en 1 december De ntwikkelingen p dit terrein gaan echter snel: directiecmités wrden (verder) samengesteld, aan statistieken en brdtabellen wrdt gewerkt, De testand zals hier beschreven kan dus p bepaalde plaatsen en vr bepaalde punten dus al wat geëvlueerd zijn. Met beleidsplannen en werkingsverslagen als infrmatiebrn met vrzichtig wrden mgesprngen. De beleidsplannen wrden pgesteld dr kandidaten die, zeker als ze ng niet 15/46

Middelen Financiële middelen o De organisatie heeft een actueel beleid met betrekking tot het verkrijgen van de benodigde financiële middelen.

Middelen Financiële middelen o De organisatie heeft een actueel beleid met betrekking tot het verkrijgen van de benodigde financiële middelen. Categrie C Per aspect van het framewrk zijn nrmen pgesteld. Vetgedrukt zijn de verplichte nrmen. Organisaties die nder categrie C vallen, zullen verder zijn met het implementeren van kwaliteitssystemen

Nadere informatie

Actieplan van het Instituut van de Bedrijfsrevisoren betreffende de toepassing van ISQC 1 11.08.2014

Actieplan van het Instituut van de Bedrijfsrevisoren betreffende de toepassing van ISQC 1 11.08.2014 Actieplan van het Instituut van de Bedrijfsrevisren betreffende de tepassing van ISQC 1 11.08.2014 Algemene beschuwingen 1. De Raad van het IBR is zich bewust van de meilijkheden die de cnfraters ndervinden

Nadere informatie

TOEZICHTKADER ACCREDITATIESTELSEL HOGER ONDERWIJS. september 2014

TOEZICHTKADER ACCREDITATIESTELSEL HOGER ONDERWIJS. september 2014 TOEZICHTKADER ACCREDITATIESTELSEL HOGER ONDERWIJS september 2014 INHOUD Inleiding 4 1 Del en uitvering van het tezicht 5 1.1 Wat willen we bereiken? 5 1.2 Werkwijze 5 1.3 Waarderingskader 7 2 Relatie met

Nadere informatie

Toelichting bij het gebruik van het Model Legionella Risicoanalyse en Beheersplan Luchtbevochtingsinstallatie

Toelichting bij het gebruik van het Model Legionella Risicoanalyse en Beheersplan Luchtbevochtingsinstallatie Telichting bij het gebruik van het Mdel Leginella Risicanalyse en Beheersplan Luchtbevchtingsinstallatie 1 Del van het mdel Het Mdel is te beschuwen als een nderlegger f mdel bij het pstellen van de risicanalyse

Nadere informatie

Werken met uitzendkrachten

Werken met uitzendkrachten Uitzendkrachten-Werken met uitzendkrachten-telichting 1/8 Werken met uitzendkrachten Uitzendkrachten zijn werknemers die vallen nder twee srten werkgevers. Enerzijds heeft men de werkgever van de uitzendkracht

Nadere informatie

Zijn in de aanvraag bijlagen genoemd en zijn die bijgevoegd? Zo ja, welke? Nummer desgewenst de bijlagen.

Zijn in de aanvraag bijlagen genoemd en zijn die bijgevoegd? Zo ja, welke? Nummer desgewenst de bijlagen. Checklist berdeling adviesaanvraag 1. De adviesaanvraag Heeft de r een adviesaanvraag gehad? Let p: een rapprt is in principe geen adviesaanvraag. Met een adviesaanvraag wrdt bedeld: het dr de ndernemer

Nadere informatie

Tussenrapportage: plan van aanpak raadsenquête grondexploitatie Duivenvoordecorridor.

Tussenrapportage: plan van aanpak raadsenquête grondexploitatie Duivenvoordecorridor. Tussenrapprtage: plan van aanpak raadsenquête grndexplitatie Duivenvrdecrridr. Enquêtecmmissie grndexplitatie Duivenvrdecrridr 16 februari 2015 Inhudspgave: 1. Inleiding 2. Organisatie 3. Verfijning nderzeksvraag

Nadere informatie

Huishoudelijk reglement ombudsdienst A.V. Ziekenhuis Oost-Limburg

Huishoudelijk reglement ombudsdienst A.V. Ziekenhuis Oost-Limburg Huishudelijk reglement mbudsdienst A.V. Ziekenhuis Ost-Limburg 1 Inhud 1. Inleiding en verwijzing naar wettelijke bepalingen... 3 2. Tepassingsgebied... 3 3. Gedkeuring en inzage huishudelijk reglement...

Nadere informatie

Projectaanvraag Versterking sociale infrastructuur t.b.v. burgerkracht in Fryslân

Projectaanvraag Versterking sociale infrastructuur t.b.v. burgerkracht in Fryslân 1 Prjectaanvraag Versterking sciale infrastructuur t.b.v. burgerkracht in Fryslân 1. Aanleiding Eind 2012 heeft Prvinciale Staten van de prvincie Fryslân keuzes gemaakt mtrent de 'kerntakendiscussie'.

Nadere informatie

COMMISSIE VOOR AANVULLENDE PENSIOENEN ADVIES nr. 19 de dato 13 februari 2007

COMMISSIE VOOR AANVULLENDE PENSIOENEN ADVIES nr. 19 de dato 13 februari 2007 COMMISSIE VOOR AANVULLENDE PENSIOENEN ADVIES nr. 19 de dat 13 februari 2007 Gelet dat de Cmmissie vr aanvullende pensienen, samengesteld krachtens art. 53 van de Wet van 28 april 2003 betreffende de aanvullende

Nadere informatie

Huurdersvereniging In De Goede Woning ACTIVITEITENPLAN

Huurdersvereniging In De Goede Woning ACTIVITEITENPLAN ACTIVITEITENPLAN 2014 Activiteitenplan 2014 : INLEIDING In 1997 werd de in Zetermeer pgericht met als del het behartigen van de belangen van huurders van de cmplexen van R.K. Wningbuwstichting De Gede

Nadere informatie

IWI. De Gemeenteraad Postbus 11563

IWI. De Gemeenteraad Postbus 11563 Inspectie Werk en Inkmen Tezicht Gemeentelijk Dmein De Gemeenteraad Pstbus 11563 2502 AN Den Haag Prinses Beatrixlaan 82 2595 AL Den Haag Telefn (070) 304 44 44 Fax (070) 304 44 45 www.lwiweb.nl Cntactpersn

Nadere informatie

Klachtenbeleid Stichting KOM Kinderopvang

Klachtenbeleid Stichting KOM Kinderopvang Klachtenbeleid Stichting KOM Kinderpvang KOM Kinderpvang verzrgt kinderpvang vr kinderen in de leeftijdsgrep 0 tt en met 12 jaar. Alle medewerkers van de stichting zetten zich vlledig in m kwalitatief

Nadere informatie

WAT BEPAALT DE EUROPESE RICHTLIJN INZAKE HET RECHT OP TOEGANG TOT EEN ADVOCAAT?

WAT BEPAALT DE EUROPESE RICHTLIJN INZAKE HET RECHT OP TOEGANG TOT EEN ADVOCAAT? WAT BEPAALT DE EUROPESE RICHTLIJN INZAKE HET RECHT OP TOEGANG TOT EEN ADVOCAAT? Vicky De Suter, FOD Justitie, DGWL, Directie Strafwetgeving Een krte terugblik - CPS - studiedag 27 maart 2013 - Eurpese

Nadere informatie

Controleprotocol Sociaal Domein

Controleprotocol Sociaal Domein Cntrleprtcl Sciaal Dmein Cntrleprtcl vr de accuntantscntrle bij: dr de gemeenten in de regi Amersfrt* gesubsidieerde rganisaties vr Jeugdzrg en WMO dr de gemeenten in de regi Amersfrt f dr de gemeente

Nadere informatie

Handleiding. Het opstellen van een diaconaal beleidsplan

Handleiding. Het opstellen van een diaconaal beleidsplan Handleiding Het pstellen van een diacnaal beleidsplan Versie 1.0 Generale diacnale cmmissie Datum: augustus 2015 Generale diacnale cmmissie Vendelier 51-D 3905 PC VEENENDAAL Telefn (0318) 505541 Website:

Nadere informatie

Otten, J Artikel ESAA, 2009 Risicomanagement: een geïntegreerde benadering

Otten, J Artikel ESAA, 2009 Risicomanagement: een geïntegreerde benadering Risicmanagement: een geïntegreerde benadering Cpyright: Alle rechten zijn vrbehuden aan de auteur(s) van dit dcument en Auditing.nl 1 Risicmanagement Een geïntegreerde benadering Auteur: Jan Otten 10 juli

Nadere informatie

HOE WERKT HET INTERGOVERNMENTAL PANEL ON CLIMATE CHANGE (IPCC)?

HOE WERKT HET INTERGOVERNMENTAL PANEL ON CLIMATE CHANGE (IPCC)? HOE WERKT HET INTERGOVERNMENTAL PANEL ON CLIMATE CHANGE (IPCC)? Wat is IPCC en wat is het niet? Het Intergvernmental Panel n Climate Change van de VN is pgericht dr de Wrld Metelgical Organizatin ( WMO)

Nadere informatie

Transmuraal Programma Management

Transmuraal Programma Management Transmuraal Prgramma Management Een prpsitie van Vitha versie 1 Inhudspgave 1 Inleiding... 3 2 Transmurale behandelpraktijken... 3 2.1 Transmurale zrg nader gedefinieerd... 3 2.2 Transmurale zrg in de

Nadere informatie

INFORMATIE UITWISSELING TUSSEN UITZENDBUREAUS IVM VEILIGHEID EN

INFORMATIE UITWISSELING TUSSEN UITZENDBUREAUS IVM VEILIGHEID EN RVB10004.dc 1/5 RVB 2010/04 INFORMATIE UITWISSELING TUSSEN UITZENDBUREAUS IVM VEILIGHEID EN Situering GEZONDHEID OP HET WERK : EEN GESTRUCTUREERDE AANPAK Preventie en Interim heeft in 2008, in het kader

Nadere informatie

Vacature en procedure benoeming voorzitter landelijk bestuur Verantwoordelijke

Vacature en procedure benoeming voorzitter landelijk bestuur Verantwoordelijke Bijlage 6 Ledenraad 27 nvember 2014 Vrlegger Onderwerp Vacature en prcedure beneming vrzitter landelijk bestuur Verantwrdelijke Landelijk bestuur Aanleiding Er ntstaat een vacature vanwege het niet beschikbaar

Nadere informatie

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Opleiding. Module. Lestijden 40

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Opleiding. Module. Lestijden 40 ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Ondernemingscmmunicatie Mdule MarketingManagement Cde A2 Lestijden 40 Studiepunten n.v.t. Ingeschatte ttale studiebelasting (in uren) 1 Mgelijkheid tt JA aanvragen

Nadere informatie

Jaarverslag. Format jaarverslag 2013. Ridderkerk, 13 januari 2014 VGS Adivio

Jaarverslag. Format jaarverslag 2013. Ridderkerk, 13 januari 2014 VGS Adivio Jaarverslag Frmat jaarverslag 2013 Ridderkerk, 13 januari 2014 VGS Adivi Inhudspgave VERSLAG VAN DE TOEZICHTHOUDER... 3 OVERVIEW & ALGEMEEN... 4 IDENTITEIT... 5 ONDERWIJS... 6 PERSONEEL... 7 HUISVESTING

Nadere informatie

Maak van 2015 jouw persoonlijk professionaliseringsjaar

Maak van 2015 jouw persoonlijk professionaliseringsjaar Maak van 2015 juw persnlijk prfessinaliseringsjaar en wrd Nlc erkend Register Lpbaanprfessinal (RL) Nlc erkend Register Lpbaanprfessinal (RL) Deze status wrdt bereikt na certificering dr het nafhankelijke

Nadere informatie

Stichting de Wielborgh Wonen, zorg en welzijn. Van harte welkom. Training Meten moet! Casper van der Most

Stichting de Wielborgh Wonen, zorg en welzijn. Van harte welkom. Training Meten moet! Casper van der Most Stichting de Wielbrgh Wnen, zrg en welzijn Van harte welkm Training Meten met! Casper van der Mst Stichting de Wielbrgh Wnen, zrg en welzijn Prfessinele rganisatie Meten Analyseren Plannen Verbeteren Reviews

Nadere informatie

Uitstroomprofiel opleiding Klinisch Informatica September 2014

Uitstroomprofiel opleiding Klinisch Informatica September 2014 Uitstrmprfiel pleiding Klinisch Infrmatica 1 Inleiding Dit uitstrmprfiel sluit aan p het berepsprfiel van de klinisch infrmaticus. Het berepsprfiel beschrijft evenwel de ttale breedte van het veld van

Nadere informatie

Gedragscode voor de leden van de Beroepsvereniging van Nederlandse Stedebouwkundigen en Planologen

Gedragscode voor de leden van de Beroepsvereniging van Nederlandse Stedebouwkundigen en Planologen Gedragscde vr de leden van de Berepsvereniging van Nederlandse Stedebuwkundigen en Planlgen Gedragscde vr de leden van de Berepsvereniging van Nederlandse Stedebuwkundigen en Planlgen Inhudspgave Hfdstuk

Nadere informatie

Functiebeschrijving: Directeur Communicatie

Functiebeschrijving: Directeur Communicatie Functiebeschrijving: Directeur Cmmunicatie Functiefamilie Lager Kader Vr akkrd Naam leidinggevende Kristien Verbraeken Datum + handtekening Naam functiehuder Datum + Handtekening 1. Cntext van de functie

Nadere informatie

Toelichting bij gebruik Model Legionella Risicoanalyse en Beheersplan koeltoreninstallaties

Toelichting bij gebruik Model Legionella Risicoanalyse en Beheersplan koeltoreninstallaties Telichting bij gebruik Mdel Leginella Risicanalyse en Beheersplan keltreninstallaties 1 Del Het Mdel Leginella Risicanalyse en Beheersplan is te beschuwen als een nderlegger f mdel bij het pstellen van

Nadere informatie

Kenneth Smit Consulting -1-

Kenneth Smit Consulting -1- Versneld en cntinu verbeteren van de perfrmance en de resultaten van uw medewerkers en rganisatie. Perfrmance en rendementsverbetering van uw rganisatie is de fcus waarp de activiteiten van Kenneth Smit

Nadere informatie

KERNFUNCTIE. 1. Functie-informatie. Functienaam: Directeur Shared Services Organisatie Functieschaal: 15 Kenmerkscores: 45445 45545 44 45 Somscore: 62

KERNFUNCTIE. 1. Functie-informatie. Functienaam: Directeur Shared Services Organisatie Functieschaal: 15 Kenmerkscores: 45445 45545 44 45 Somscore: 62 KERNFUNCTIE 1. Functie-infrmatie Functienaam: Directeur Shared Services Organisatie Functieschaal: 15 Kenmerkscres: 45445 45545 44 45 Smscre: 62 2. Omgeving De werkzaamheden wrden verricht binnen de bestuurlijke

Nadere informatie

ADMINISTRATIEF LOGISTIEK DIENSTHOOFD APOTHEEK

ADMINISTRATIEF LOGISTIEK DIENSTHOOFD APOTHEEK Mariaziekenhuis vzw Maesensveld 1 B-900 Overpelt Tel. + 2 11 826 000 Fax + 2 11 826 001 www.mariaziekenhuis.be inf@mznl.be ADMINISTRATIEF LOGISTIEK DIENSTHOOFD APOTHEEK ZORGONDERSTEUNENDE EENHEDEN Plaats

Nadere informatie

FUNCTIEBESCHRIJVING STAFMEDEWERKER PERSONEELSZAKEN. Niveau. Plaats in het organogram. Hoofddoel van de functie. Resultaatsgebieden B1-B2-B3

FUNCTIEBESCHRIJVING STAFMEDEWERKER PERSONEELSZAKEN. Niveau. Plaats in het organogram. Hoofddoel van de functie. Resultaatsgebieden B1-B2-B3 FUNCTIEBESCHRIJVING STAFMEDEWERKER PERSONEELSZAKEN Niveau B1-B2-B3 Plaats in het rgangram De stafmedewerker persneelszaken rapprteert aan de secretaris en maakt deel uit van het managementteam. Je maakt

Nadere informatie

Projectformulier ten behoeve van Openbare Instellingen

Projectformulier ten behoeve van Openbare Instellingen Prjectfrmulier ten beheve van Openbare Instellingen Praktische infrmatie naam van penbare instelling die het prject heeft ingediend: Federale Overheidsdienst Infrmatieen Cmmunicatietechnlgie (Fedict).

Nadere informatie

Justitieasssitent (M/V)

Justitieasssitent (M/V) MOD WVG afdeling Persneel Kning Albert II-laan 35 bus 30 1030 BRUSSEL T 02 553 31 52 F 02 553 34 77 persneel@wvg.vlaanderen.be FUNCTIEBESCHRIJVING ////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Nadere informatie

Infovergadering algemene offerteaanvraag 2012/10252

Infovergadering algemene offerteaanvraag 2012/10252 Infvergadering algemene fferteaanvraag 2012/10252 Onderwerp: een samenwerking realiseren p het vlak van strategie en creatie vr de cmmunicatie van de VDAB, m tt eenvrmigheid te kmen in de interne en externe

Nadere informatie

IKZ DEEL II : De informatieronde

IKZ DEEL II : De informatieronde Vanuit het standpunt van de zn is de schaduw nzichtbaar (Gethe) IKZ DEEL II : De infrmatiernde Het is méér dan een cliché f butade: m aan een breed kwaliteitsbeleid te werken, heb je écht steun, inbreng

Nadere informatie

Agressiemanagement. Management Consulting and Research Kapeldreef 60, 3001 Heverlee Tel. 016/29 83 11 Fax 016/29 83 19 Website http://www.mcr-bvba.

Agressiemanagement. Management Consulting and Research Kapeldreef 60, 3001 Heverlee Tel. 016/29 83 11 Fax 016/29 83 19 Website http://www.mcr-bvba. Agressiemanagement Bedrijven, rganisaties en schlen krijgen steeds vaker met agressie te maken. Wanneer je met mensen werkt, bestaat er immers de kans p cnflicten. Z n cnflict kan escaleren in bedreigingen,

Nadere informatie

D i e n s t v e r l e n i n g s d o c u m e n t

D i e n s t v e r l e n i n g s d o c u m e n t D i e n s t v e r l e n i n g s d c u m e n t Ons kantr hudt zich bezig met financiële dienstverlening en heeft zich gespecialiseerd in schade- en levensverzekeringen en is daarbij actief p de zakelijkeen

Nadere informatie

HERSTELPLAN Bachelor in de Vroedkunde Vives Noord, campus Brugge

HERSTELPLAN Bachelor in de Vroedkunde Vives Noord, campus Brugge 1 HERSTELPLAN Bachelr in de Vredkunde Vives Nrd, campus Brugge INLEIDING Op basis van de externe berdeling die p 21 en 22 maart 2013 heeft plaatsgevnden, heeft de pleiding Vredkunde p 18 nvember 2013 het

Nadere informatie

FUNCTIEBESCHRIJVING VERTEGENWOORDIGER RETAIL

FUNCTIEBESCHRIJVING VERTEGENWOORDIGER RETAIL 1. Functietitel : FUNCTIEBESCHRIJVING VERTEGENWOORDIGER RETAIL Vertegenwrdiger retail 2. Afdeling in de rganisatie : Sales departement unit retail 3. Psitinering binnen het bedrijf : De vertegenwrdiger

Nadere informatie

Beleidsregels Hulp bij humanitaire rampen.

Beleidsregels Hulp bij humanitaire rampen. Beleidsregels Hulp bij humanitaire rampen. Inhudspgave 1. Inleiding 3 2. De eerste dagen na een ramp: riëntatie en besluitvrming 4 3. Een hulpkanaal kiezen 5 3.1 Hulpkanaal A: Ndhulp via de SHO 6 3.2 Hulpkanaal

Nadere informatie

IMPLEMENTATIE WET VERPLICHTE MELDCODE HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING GEMEENTEN NOORDOOST-BRABANT

IMPLEMENTATIE WET VERPLICHTE MELDCODE HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING GEMEENTEN NOORDOOST-BRABANT BIJLAGE 1 IMPLEMENTATIE WET VERPLICHTE MELDCODE HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING GEMEENTEN NOORDOOST-BRABANT 1. Inleiding Op 1 juli 2013 is de Wet verplichte meldcde huiselijk geweld en kindermishandeling

Nadere informatie

PROVINCIERAAD VAN ANTWERPEN

PROVINCIERAAD VAN ANTWERPEN PROVINCIERAAD VAN ANTWERPEN Vergadering van 27 juni 2013 Verslag van de deputatie Bevegd deputatielid: Luk Lemmens Telefn: 03 240 52 65 Agenda nr. 0/1 Invulling van het begrip dagelijks bestuur in de zin

Nadere informatie

Kwaliteit van de arbeid van kamermeisjes

Kwaliteit van de arbeid van kamermeisjes HIER FOTO INVOEGEN BREEDTE 210mm x HOOGTE 99mm Kwaliteit van de arbeid van kamermeisjes Samengevat 2011 Guidea - Kenniscentrum vr Terisme en Hreca vzw Deze infrmatie werd met de grtste zrg samengesteld.

Nadere informatie

Oproep erkenning en subsidiëring van groepsgericht aanbod. opvoedingsondersteuning door vrijwilligers

Oproep erkenning en subsidiëring van groepsgericht aanbod. opvoedingsondersteuning door vrijwilligers Oprep erkenning en subsidiëring van grepsgericht aanbd pvedingsndersteuning dr vrijwilligers In het kader van het versterken van aanbd pvedingsndersteuning in de Huizen van het Kind lanceert Kind en Gezin

Nadere informatie

Communicatie voor beleid Interactie (raadplegen, dialoog, participatie) en procescommunicatie; betrokkenheid, betere besluiten en beleid

Communicatie voor beleid Interactie (raadplegen, dialoog, participatie) en procescommunicatie; betrokkenheid, betere besluiten en beleid Samenvatting BEELDEN OVER COMMUNICATIE TEYLINGEN Bevindingen gesprekken ver Cmmunicatie, raad- en cllegeleden, rganisatie en samenleving In deze ntitie zijn de resultaten van zwel de gesprekken van 9 ktber

Nadere informatie

Voorstel aan de raad. Nummer: A15-03705. Steller: M. Stel Afdeling: Griffie Telefoon: 0320-278450 E-mail: m.stel@lelystad.nl

Voorstel aan de raad. Nummer: A15-03705. Steller: M. Stel Afdeling: Griffie Telefoon: 0320-278450 E-mail: m.stel@lelystad.nl Vrstel aan de raad Nummer: A15-03705 Steller: M. Stel Afdeling: Griffie Telefn: 0320-278450 E-mail: m.stel@lelystad.nl Punt 8 van de agenda vr de vergadering van 10 februari 2015. Onderwerp: Gedragscde

Nadere informatie

Actieplan leeftijdsbewust personeelsbeleid 2013-2023

Actieplan leeftijdsbewust personeelsbeleid 2013-2023 Nvember 2013 Actieplan leeftijdsbewust persneelsbeleid 2013-2023 Actie 1: Ontwikkelen van een stagebeleid. Stagiaires zijn ptentiële nieuwe cllega s. Een stageperide kunnen we aanzien als een inwerkperide.

Nadere informatie

NTA 8009:2007. Veiligheidsmanagementsysteem voor ziekenhuizen en instellingen die ziekenhuiszorg verlenen

NTA 8009:2007. Veiligheidsmanagementsysteem voor ziekenhuizen en instellingen die ziekenhuiszorg verlenen NTA 8009:2007 Veiligheidsmanagementsysteem vr ziekenhuizen en instellingen die ziekenhuiszrg verlenen Unifrm en inzichtelijk veiligheidsmanagementsysteem Openheid ver patiëntveiligheid Basis vr interne

Nadere informatie

Samenvatting - Reacties oko-leden n.a.v. de testronde format (Kiosk)

Samenvatting - Reacties oko-leden n.a.v. de testronde format (Kiosk) Samenvatting - Reacties K-leden n.a.v. de testrnde frmat (Kisk) VOORAF K dankt CJSM, Afdeling Kunsten, vr de mgelijkheid m de frmats te testen. In een eerste fase hebben 20 K-leden de frmulieren getest

Nadere informatie

Samenvatting Deelprojecten Ouderen Samen

Samenvatting Deelprojecten Ouderen Samen Samenvatting Deelprjecten Ouderen Samen Vughtse Ouderen aan het Wrd In januari 2007 zijn dr het Prject Ouderen Samen vier bijeenkmsten gerganiseerd waarvr alle Vughtse inwners van 55 jaar en uder waren

Nadere informatie

FUNCTIEBESCHRIJVING ICT Projectleider - Expert

FUNCTIEBESCHRIJVING ICT Projectleider - Expert FUNCTIEBESCHRIJVING ICT Prjectleider - Epert 1. CONTEXT VAN DE FUNCTIE BINNEN DE ORGANISATIE De Vlaamse ICT-vereniging is een ksten- en kennisdelende rganisatie, die strategische ICT-brugfuncties ter beschikking

Nadere informatie

Analytische boekhouding

Analytische boekhouding Analytische Bekhuding Analytische bekhuding 1 Vrbereiding... 2 1.1 Dssier instellingen... 2 1.2 Analytische rekeningen maken... 3 2 Analytisch beken... 4 2.1 Kppeling... 5 2.2 Bekingsvrstellen (mdellen)...

Nadere informatie

Samenvattend rapport Operationeel Leidinggevenden

Samenvattend rapport Operationeel Leidinggevenden Samenvattend rapprt Operatineel Leidinggevenden Organisatie: Bevragingsperide: Rapprtdatum: ttaal 25/11/2014-24/12/2014 27/01/2015 He situeert u dit rapprt? Dit rapprt bevat het glbale verzicht van de

Nadere informatie

Omgaan met kindermisbruik in onderwijs of internaat

Omgaan met kindermisbruik in onderwijs of internaat 2010-09-17 Omgaan met kindermisbruik in nderwijs f internaat 1 Inleiding De vrbije maanden werd de Kerk gecnfrnteerd met verschillende klachten rnd kindermisbruik dr haar geestelijken. Smmige geestelijken

Nadere informatie

FUNCTIEBESCHRIJVING ICT Programma Manager

FUNCTIEBESCHRIJVING ICT Programma Manager FUNCTIEBESCHRIJVING ICT Prgramma Manager 1. CONTEXT VAN DE FUNCTIE BINNEN DE ORGANISATIE De Vlaamse ICT-vereniging is een ksten- en kennisdelende rganisatie, die strategische ICT-brugfuncties ter beschikking

Nadere informatie

Algemene Leveringsvoorwaarden

Algemene Leveringsvoorwaarden Algemene Leveringsvrwaarden 1. Tepasselijkheid 1.1 Deze algemene vrwaarden zijn van tepassing p alle ffertes en alle vereenkmsten, en de uitvering daarvan, welke dr WaterWerk Training, Caching & Cnsultancy

Nadere informatie

Lokale participatieregeling

Lokale participatieregeling Lkale participatieregeling 1. Algemene principes p het vlak van participatief bestuur p schl Schlbesturen en alle nderwijsparticipanten (persneel, uders, leerlingen) hebben een zrgplicht m verschillende

Nadere informatie

Beleidsplan directe instructie : 1. Verantwoording 2. Doelstellingen 3. Model 4. Kijkwijzer 5. -Werkwijze en tijdsplanning.

Beleidsplan directe instructie : 1. Verantwoording 2. Doelstellingen 3. Model 4. Kijkwijzer 5. -Werkwijze en tijdsplanning. Beleidsplan directe instructie : 1. Verantwrding 2. Delstellingen 3. Mdel 4. Kijkwijzer 5. -Werkwijze en tijdsplanning 1 Verantwrding: Wij willen binnen het nderwijs dat wij geven rekening huden met de

Nadere informatie

Naar Gekoppelde Toetsing van Koppelverzoeken

Naar Gekoppelde Toetsing van Koppelverzoeken Intentieverklaring tt Samenwerking bij en Afstemming van het tetsen van verzeken tt het kppelen van gezndheidsgegevens van meerdere instellingen ten beheve van wetenschappelijk nderzek aan de hand van

Nadere informatie

FUNCTIEBESCHRIJVING. Functie: Directeur woonzorg Niveau-graad: A4a-b Functiefamilie: Strategisch leidinggevenden dienstniveau

FUNCTIEBESCHRIJVING. Functie: Directeur woonzorg Niveau-graad: A4a-b Functiefamilie: Strategisch leidinggevenden dienstniveau FUNCTIEBESCHRIJVING Functie: Directeur wnzrg Niveau-graad: A4a-b Functiefamilie: Strategisch leidinggevenden dienstniveau Sciaal Huis Ostende functiebeschrijving Directeur wnzrg 2 BELEIDSMATIG WERKEN STRATEGISCH

Nadere informatie

Deelprojectplan. Projectadministraties

Deelprojectplan. Projectadministraties Deelprjectplan Prjectadministraties Het beheersen van prjectadministraties dr de invering van een hgeschlbrede methdiek. 1 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 2. Prbleemverkenning en stelling 3. Prjectdelen 4.

Nadere informatie

Naar Gekoppelde Toetsing van Koppelverzoeken

Naar Gekoppelde Toetsing van Koppelverzoeken Intentieverklaring tt samenwerking bij en afstemming van het tetsen van verzeken tt het kppelen van gezndheidsgegevens van meerdere instellingen ten beheve van wetenschappelijk nderzek aan de wettelijke

Nadere informatie

o o o BIJLAGE PEDAGOGISCHE VISIE A. Gedragsindicatoren personeel in relatie tot leerlingen (vice versa)

o o o BIJLAGE PEDAGOGISCHE VISIE A. Gedragsindicatoren personeel in relatie tot leerlingen (vice versa) PEDAGOGISCHE VISIE A. Algemeen De pedaggische visie vertelt he de schl met leerlingen, persneel en uders van leerlingen wil mgaan en wat de schl verwacht ten aanzien van de relatie tussen leerlingen en

Nadere informatie

Voorbereidingsjaar hoger onderwijs voor anderstaligen. Functieprofiel: Leerondersteuner Voorbereidingsjaar Hoger Onderwijs voor Anderstaligen

Voorbereidingsjaar hoger onderwijs voor anderstaligen. Functieprofiel: Leerondersteuner Voorbereidingsjaar Hoger Onderwijs voor Anderstaligen Vrbereidingsjaar hger nderwijs vr anderstaligen Prvincieplein 1 Cntact: Functieprfiel: Leerndersteuner Vrbereidingsjaar Hger Onderwijs vr Anderstaligen Samenvatting Als leerndersteuner begeleid en ndersteun

Nadere informatie

Rollenspel Jezus redt

Rollenspel Jezus redt Rllenspel Jezus redt Krte mschrijving prgrammanderdeel De leerlingen spelen samen een bestuursrechtzaak bij de Raad van State na. De Raad van State is de hgste bestuursrechter van Nederland. In deze rechtszaak

Nadere informatie

PARTIJEN. Achtergrond

PARTIJEN. Achtergrond PARTIJEN Het Cllege van de Onafhankelijke Pst- en Telecmmunicatieautriteit, vertegenwrdigd dr de vrzitter mr. C.A. Fnteijn, verder te nemen: OPTA; en De Minister van Binnenlandse Zaken en Kninkrijksrelaties,

Nadere informatie

Reglement betreffende een Provinciale herkenbaarheid bij elke vorm van provinciale subsidie.

Reglement betreffende een Provinciale herkenbaarheid bij elke vorm van provinciale subsidie. Reglement betreffende een Prvinciale herkenbaarheid bij elke vrm van prvinciale subsidie. DE PROVINCIERAAD VAN WEST - VLAANDEREN, Overwegende dat het belang van de prvinciale herkenbaarheid, naar aanleiding

Nadere informatie

Handreiking functionerings- en beoordelingsgesprekken griffiers

Handreiking functionerings- en beoordelingsgesprekken griffiers Handreiking functinerings- en berdelingsgesprekken griffiers September 2014 Functineringsgesprek Als de griffier is aangesteld, is het verstandig m met elkaar te blijven reflecteren p het functineren.

Nadere informatie

Bankoverstapdienst - reglement

Bankoverstapdienst - reglement versie 1.0-28/10/2009 Bankverstapdienst - reglement Dit reglement vrmt het algemeen kader waarbinnen de deelnemende banken in België een bankverstapdienst vr zichtrekeningen aanbieden aan de cnsument.

Nadere informatie

Wat zijn de specifieke omstandigheden van deze locatie waar, bij inpassing van de voorziening, rekening mee gehouden moet worden?

Wat zijn de specifieke omstandigheden van deze locatie waar, bij inpassing van de voorziening, rekening mee gehouden moet worden? Omgevingsscan Achtergrnd prject De gemeente Drdrecht heeft het plan pgevat de prblematiek rndm (merendeels verslaafde) dak- en thuislze mensen in haar stad aan te pakken. In dit kader heeft de gemeente

Nadere informatie

Richtlijnen met betrekking tot de informatieveiligheidsaspecten binnen het continuïteitsplan

Richtlijnen met betrekking tot de informatieveiligheidsaspecten binnen het continuïteitsplan Richtlijnen met betrekking tt de ISMS (Infrmatin Security Management System) Richtlijnen met betrekking tt de Versin cntrl please always check if yu are using the latest versin. : Dc. Ref. :isms.052.security

Nadere informatie

Checklist Veranderaanpak Inhoud en Proces

Checklist Veranderaanpak Inhoud en Proces list Veranderaanpak Inhud en Prces AdMva 2011 www.admva.nl www.arbcatalgusvvt.nl list Veranderaanpak Inhud en Prces www.arbcatalgusvvt.nl Clfn Sturen p Werkdrukbalans en Energie AdMva 2011 Erna van der

Nadere informatie

V-ICT-OR begeleidt besturen in hun informatiehuishouding voor optimaal verloop van samenvoeging gemeente en OCMW

V-ICT-OR begeleidt besturen in hun informatiehuishouding voor optimaal verloop van samenvoeging gemeente en OCMW V-ICT-OR begeleidt besturen in hun infrmatiehuishuding vr ptimaal verlp van samenveging gemeente en OCMW De infrmatica in steden en gemeenten greide sinds de jaren 80 rganisch. Dat stapje bij stapje greien

Nadere informatie

Programma Welzijn en Zorg. Nieuwe Zorg en Domotica

Programma Welzijn en Zorg. Nieuwe Zorg en Domotica Prgramma Welzijn en Zrg Nieuwe Zrg en Dmtica Aanleiding De mgelijkheden vr het langer zelfstandig thuis blijven wnen, meten wrden verbreed. Technlgische ntwikkelingen die zrg p afstand en het participeren

Nadere informatie

Wie verkoopt uw huis?

Wie verkoopt uw huis? Wie verkpt uw huis? Accuntnet Verkp Vertruwens Persn Service Accuntnet V V P Service Wie verkpt uw huis? Als u uw huis wilt verkpen, schakelt u k in Spanje een makelaar in. Echter in Spanje geeft men nrmaal

Nadere informatie

KINDEREN EN JONGEREN.

KINDEREN EN JONGEREN. SubsidiereglementJEUGDWERK VOOR MAATSCHAPPELIJK KWETSBARE KINDEREN EN JONGEREN. Art. 1 : Delstelling Dit reglement begt de financiële ndersteuning van rganisaties die jeugdwerk aanbieden aan maatschappelijk

Nadere informatie

juli nieuwe hoofdstuk 3 CAR: Selecteren en aanleveren relevante lokale regelingen beloningsbeleid

juli nieuwe hoofdstuk 3 CAR: Selecteren en aanleveren relevante lokale regelingen beloningsbeleid Het sprbekje geeft inzicht in de activiteiten vr een zrgvuldige vergang nder vermelding van de peride waarin die stappen meten zijn gezet. Per activiteit is aangegeven wat wij hierin vr u kunnen betekenen.

Nadere informatie

Eindrapport. project logistieke optimalisatie van de zorgketen (LOZ) Auteurs:

Eindrapport. project logistieke optimalisatie van de zorgketen (LOZ) Auteurs: Eindrapprt prject lgistieke ptimalisatie van de zrgketen (LOZ) Auteurs: Felix de Graaf, prjectleider LOZ Ans Hendrikx, medisch cördinatr Quartz 12-175/juni 2012 Inhudspgave 1. Inleiding pagina 3 2. Eindresultaten

Nadere informatie

Confidentieel. 16 januari 2013 2013/11989. Sectorbrief Themaonderzoek Uitbesteding Vermogensbeheer. Geacht bestuur,

Confidentieel. 16 januari 2013 2013/11989. Sectorbrief Themaonderzoek Uitbesteding Vermogensbeheer. Geacht bestuur, Tezicht pensienfndsen en beleggingsndernemingen Middelgrte en kleine pensienfndsen Pstbus 98 1000 AB Amsterdam Cnfidentieel Datum Bijlage(n) 1 Onderwerp Sectrbrief Themanderzek Uitbesteding Vermgensbeheer

Nadere informatie

Oproep voor de aanleg van een wervingsreserve van deskundigen voor de lokale overlegplatforms (LOP s)

Oproep voor de aanleg van een wervingsreserve van deskundigen voor de lokale overlegplatforms (LOP s) Oprep vr de aanleg van een wervingsreserve van deskundigen vr de lkale verlegplatfrms (LOP s) Situering In uitvering van artikel IV.3. 3. van het decreet betreffende gelijke nderwijskansen-i dd. 28.06.2002

Nadere informatie

Meldcode bij een vermoeden van kindermishandeling voor scheidingsbegeleiders [versie 28-04-2009]

Meldcode bij een vermoeden van kindermishandeling voor scheidingsbegeleiders [versie 28-04-2009] 1 Algemeen Meldcde bij een vermeden van kindermishandeling vr scheidingsbegeleiders [versie 28-04-2009] 1.1 Iedere ScS Scheidingsspecialist, ScS Zandkasteelcach, ScS OKEE-cach, hierna te nemen scheidingsbegeleider,

Nadere informatie

Verklarende nota over de procedure voor de hervestiging van vluchtelingen in België en de modaliteiten tot deelname van de OCMW s.

Verklarende nota over de procedure voor de hervestiging van vluchtelingen in België en de modaliteiten tot deelname van de OCMW s. Dit prgramma wrdt gefinancierd dr het Fnds Asiel, Migratie en Integratie HERVESTIGING VAN VLUCHTELINGEN IN BELGIË PROGRAMMA 2015 Verklarende nta ver de prcedure vr de hervestiging van vluchtelingen in

Nadere informatie

Implementatie van het nieuw geestelijk gezondheidsbeleid voor kinderen en jongeren

Implementatie van het nieuw geestelijk gezondheidsbeleid voor kinderen en jongeren Implementatie van het nieuw geestelijk gezndheidsbeleid vr kinderen en jngeren Template vr de beschrijving van het netwerk 1. Inleiding Op 30 maart 2015 werd de Gids naar een nieuw geestelijk gezndheidsbeleid

Nadere informatie

Begeleidende tekst bij de presentatie Ieder kind heeft recht op Gedifferentieerd RekenOnderwijs.

Begeleidende tekst bij de presentatie Ieder kind heeft recht op Gedifferentieerd RekenOnderwijs. Begeleidende tekst bij de presentatie Ieder kind heeft recht p Gedifferentieerd RekenOnderwijs. Dia 1 Opmerking vr de presentatr: in het geval u tijd te krt kmt, kunt u de blauwe tekst als ptineel beschuwen

Nadere informatie

Handleiding voor de organisatie

Handleiding voor de organisatie Handleiding vr de rganisatie Dit dcument dient als ndersteuning bij het pstellen en indienen van een prjectaanvraag vr de prjecten Maatschappelijk Verantwrd Ondernemen. Het in acht nemen van deze kanttekeningen

Nadere informatie

Bijlage 4. Toetsingskader ontwerp levensloopbestendig Zeist-Oost

Bijlage 4. Toetsingskader ontwerp levensloopbestendig Zeist-Oost Bijlage 4 Tetsingskader ntwerp levenslpbestendig Zeist-Ost 1. Opzet Het tetsingskader Levenslpbestendig Zeist-Ost bestaat uit een aantel nderdelen. Een algemeen deel gaat ver de levenslpbestendige wijk:

Nadere informatie

A. ADR REGLEMENT. A1. Vervoerdocument. A2. Schriftelijke richtlijnen

A. ADR REGLEMENT. A1. Vervoerdocument. A2. Schriftelijke richtlijnen A. ADR REGLEMENT A1. Ververdcument Artikel 5.4.1 van het ADR bepaalt de gegevens die in het ververdcument meten wrden pgenmen. Artikel 5.4.1.1 mvat de algemene gegevens en artikel 5.4.1.2.5 mvat de bijkmende

Nadere informatie

Aanvraag EXPLOITATIE SPEELAUTOMATENHAL

Aanvraag EXPLOITATIE SPEELAUTOMATENHAL Aanvraag EXPLOITATIE SPEELAUTOMATENHAL Aanvraag vr het verkrijgen van een vergunning vr het expliteren van een speelautmatenhal p grnd van de Speelautmatenhalverrdening Gemeente Tilburg 2014. Aan de burgemeester

Nadere informatie

Bij leefbaarheid gaat het er om hoe mensen hun omgeving ervaren en beoordelen.

Bij leefbaarheid gaat het er om hoe mensen hun omgeving ervaren en beoordelen. 1 Leefbaarheid is een belangrijk, z niet hét thema van de laatste jaren. De wnmgeving wrdt vr mensen steeds belangrijker vr de ervaren wn. Ok vanuit het perspectief van sciale chesie, veiligheid en sciaal-ecnmische

Nadere informatie

Schade protocol Zuiderpark Stadswalzone

Schade protocol Zuiderpark Stadswalzone Schade prtcl Zuiderpark Stadswalzne Gemeente s-hertgenbsch december 2012 Schadeprtcl Zuiderpark - Stadswalzne In dit dcument staat he de gemeente s-hertgenbsch mgaat met schadeclaims. Het is er p gericht

Nadere informatie

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis

Toelichting bij het document opnameverklaring bij opname in een psychiatrisch ziekenhuis 72095942000 VZW Psych. Centrum Caritas Caritasstraat 76 9090 MELLE Telichting bij het dcument pnameverklaring bij pname in een psychiatrisch ziekenhuis U kan als patiënt een aantal keuzes in verband met

Nadere informatie

Plan van Aanpak vervolg verbetering samenwerking Meerlanden

Plan van Aanpak vervolg verbetering samenwerking Meerlanden Plan van Aanpak vervlg verbetering samenwerking Meerlanden Aan: gemeenten Aalsmeer, Blemendaal, Diemen, Haarlemmerliede & Spaarnwude, Haarlemmermeer, Heemstede, Hillegm, Lisse en Nrdwijkerhut en Meerlanden

Nadere informatie

6. Opleidingskader voor de procesopleiding Informatiemanagement

6. Opleidingskader voor de procesopleiding Informatiemanagement 6. Opleidingskader vr de prcespleiding Infrmatiemanagement In het prject GROOTER wrden nder andere een aantal pleidingskaders ntwikkeld vr prcessen nder Bevlkingszrg. Hiernder wrdt het pleidingskader vr

Nadere informatie

FUNCTIEBESCHRIJVING ONTHAALMEDEWERKER

FUNCTIEBESCHRIJVING ONTHAALMEDEWERKER FUNCTIEBESCHRIJVING ONTHAALMEDEWERKER Identificatiegegevens Functie: administratief medewerker Functietitel: nthaalmedewerker Niveau/rang: administratief medewerker C 1-3 Plaats in het rgangram: de nthaalmedewerkers

Nadere informatie

Handleiding Handleiding Communicatie voor. Promotoren. Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling VLAANDEREN 2014-2020.

Handleiding Handleiding Communicatie voor. Promotoren. Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling VLAANDEREN 2014-2020. Handleiding Handleiding Cmmunicatie vr Prmtren Eurpees Fnds vr Reginale Ontwikkeling VLAANDEREN 2014-2020 1 Eurpese Unie Inhud 1 Inleiding... 1 2 De minimale cmmunicatieverplichtingen... 1 a) Weergave

Nadere informatie

Statenvoorstel nr. PS/2014/341

Statenvoorstel nr. PS/2014/341 Statenvrstel nr. PS/2014/341 Initiatiefvrstel Cde Maatschappelijke Participatie Datum Inlichtingen bij 23 april 2014 mevruw G.J. Overmeen-Bakhuis Aan Prvinciale Staten Onderwerp Initiatiefvrstel Cde Maatschappelijke

Nadere informatie

Functie-eisen coördinatoren

Functie-eisen coördinatoren Functie-eisen cördinatren Psitinering De beide cördinatren hebben de leiding van de rganisatie. De vrijwilligers zijn de spil in de rganisatie. Functieniveau De stichting Hspice Zwlle heeft gekzen vr 2

Nadere informatie