GRAFISCHE BEDRIJFSFONDSEN GBF S C H E F S E N G B F G R A F I B E D R IJ F O N D S

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "GRAFISCHE BEDRIJFSFONDSEN GBF S C H E F S E N G B F G R A F I B E D R IJ F O N D S"

Transcriptie

1 GRAFISCHE BEDRIJFSFONDSEN G R A F I B E D R IJ F O N D S S C H E F S E N G B F

2

3 GRAFISCHE BEDRIJFSFONDSEN JAARVERSLAG E BOEKJAAR ZWAANSVLIET AP AMSTERDAM TELEFOON (020) FAX (020) INTERNET

4 JAARVERSLAG 2007 pag 2

5 INHOUD PROFIEL 5 VOORWOORD 6 VERSLAG VAN DE DIRECTIE Markt & klanten 9 Operationele bedrijfsvoering 11 Interne organisatie 14 Financieel beleid 16 Beleggingen 17 JAARREKENING 2008 Balans per 31 december 2008 na resultaatverdeling 19 Staat van baten en lasten boekjaar Toelichting behorende tot de jaarrekening Toelichting op de balans 23 Toelichting op de staat van baten en lasten 26 ACCOUNTANTSVERKLARING 29 BIJLAGEN Bijlage I: contractanten en statutaire functionarissen 31 Bijlage II: leiding en OR 32 JAARVERSLAG 2008 pag 3

6 JAARVERSLAG 2008 pag 4

7 PROFIEL De Grafische Bedrijfsfondsen () is een uitvoeringsorganisatie voor pensioenregelingen en andere inkomensgerelateerde producten en diensten. Voor branches, ondernemingen en hun pensioenfondsen worden de administratie, communicatie, beheer van het vermogen en de beleids- en bestuursondersteuning verzorgd. De grootste opdrachtgever van de is het Pensioenfonds voor de Grafische Bedrijven (PGB) met circa actieve deelnemers, aangesloten werkgevers, pensioenontvangers en een belegd vermogen van circa 8,5 miljard. Het fonds behoort tot de top 10 van bedrijfstakpensioenfondsen in Nederland. De beschouwt de pensioenmarkt als haar corebusiness. Voor de grafimedia en gelieerde branches worden naast pensioen ook VUTregelingen, spaarloon en een aantal andere sociale regelingen zoals aanvullingen op Gezondheidszorg en sociale uitkeringen verzorgd. Missie De wil voor branches en ondernemingen in de mediasector de uitvoeringsorganisatie zijn voor pensioen en inkomensgerelateerde producten. Bestuurders van pensioenfondsen, werkgevers en werknemers kunnen rekenen op een solide, duurzaam en transparant beheer van het vermogen, een effectieve en efficiënte uitvoering van de (pensioen)administratie en communicatie en een hoogwaardige begeleiding bij de inrichting van beleid en bestuur. Door betrokkenheid, transparantie en professionaliteit wil de de persoonlijke band met haar klanten blijven versterken waarbij relevante benchmarks worden verslagen. Vanuit deze missie zijn kernwaarden geformuleerd waaraan door directie, management en medewerkers invulling wordt gegeven. Betrokken en klantgericht De is goed ingevoerd in de branches waarin zij opereert. Door haar schaalgrootte wordt efficiënt en slagvaardig ingespeeld op wensen van klanten en worden tegelijkertijd korte lijnen naar individuele werkgevers, deelnemers en bestuurders onderhouden. De investeert in duurzame relaties die zij ziet als basis voor een succesvolle toekomst. Transparant en integer Veel waarde wordt gehecht aan transparantie. Zowel voor wat betreft de beleidsverantwoording en de communicatie met belanghebbenden als voor wat betreft de inzage in de persoonlijke financiële situatie. Trans - parantie en integriteit zijn van toepassing op interne verhoudingen waar het bijvoorbeeld de relatie tussen de medewerkers onderling of management en medewerkers betreft. Anderzijds is zij ook van toepassing op externe verhoudingen zoals die met klanten, besturen en toezichthouders. Professioneel De investeert in innovatie van producten, werkwijzen en achterliggende processen. Door de organisatie worden relevante ontwikkelingen gevolgd en vertaald naar oplossingen voor klanten. Veel aandacht wordt daarbij besteed aan opleiding van medewerkers. Bij de uitvoering van werkzaamheden speelt het gebruik van moderne Informatie- en Communicatietechnologie een belangrijke rol. Resultaatgericht Bij de uitvoering van pensioenbeheer, vermogensbeheer en beleids- en bestuursondersteuning ligt de focus op het beter presteren dan relevante benchmarks. Voor pensioenbeheer zijn dat de kosten per deelnemer en de klanttevredenheid, voor vermogensbeheer de kosten voor beheer van het vermogen en de outperformance ten opzichte van een vooraf vastgestelde normportefeuille en voor beleids- en bestuursondersteuning zijn dat de afspraken die in het kader van een Service Level Agreement met opdrachtgevers worden gemaakt. ONDERSCHEIDENDE PRIJS/KWALITEITVERHOUDING Het product- en dienstenaanbod past bij de opdrachtgevende branches. Er wordt rekening gehouden met de gewenste mogelijkheden voor flexibilisering en/of individualisering voor ondernemingen en werknemers. De regelingen worden in een onderscheidende prijs/kwaliteitverhouding uitgevoerd. Zo liggen de kosten per deelnemer voor het pensioen PGB en de kosten voor het vermogensbeheer onder het gemiddelde van bedrijfstakpensioenfondsen en wordt voor wat betreft het rendement op de beleggingen de afgelopen jaren gemiddeld boven de benchmark gepresteerd. De klanttevredenheid ligt op een bovengemiddeld niveau. STRATEGIE Om het onderscheidende niveau van dienstverlening ook op langere termijn te kunnen blijven leveren is in het pensioendomein schaalvergroting noodzakelijk. De eisen van de Pensioenwet en verdergaande professionalisering in het kader van Pension Fund Governance enerzijds en de Europese regelgeving anderzijds vragen van pensioenfondsen en hun uitvoeringsorganisaties forse investeringen. Deze ontwikkelingen dragen bij aan een sterke consolidatie van de pensioenmarkt. In een paar jaar tijd is het aantal pensioenfondsen sterk gedaald. Ook bij uitvoeringsorganisaties is er sprake van concentratie. Een grotere schaal betekent zowel voor bestaande als voor nieuwe opdrachtgevers een gunstiger omvang voor vermogensbeheer waardoor tegen verantwoorde risico s een meer stabiele, hogere performance gerealiseerd kan worden. Daarnaast kan dat leiden tot lagere kosten en een breder draagvlak voor investeringen ten behoeve van noodzakelijke innovatie van de dienstverlening. Tot slot draagt schaalvergroting bij aan de aantrekkelijkheid van de organisatie als werkgever. De organisatie kan eenvoudiger de kwalitatief hoogwaardige medewerkers aantrekken die nodig zijn gezien de toenemende complexiteit en dynamiek op pensioenterrein en die voor langere tijd aan zich binden. De wil daarom in overleg met de brancheorganisaties in de grafimedia het draagvlak voor de uitvoeringsorganisatie de komende jaren verbreden. Uitgangspunt daarbij is om het huidige handelsmerk exclusieve dienstverlening met een positief onderscheidende prijs/prestatieverhouding en korte lijnen met bestuurders, werkgevers en deelnemers in tact te houden. In dat kader zal de groeistrategie van het pensioenfonds PGB worden gefaciliteerd. PGB wil in overleg met sociale partners en in samenwerking met gelieerde ondernemings- en bedrijfstakfondsen uiteindelijk komen tot één pensioenfonds voor de mediasector. Daarnaast zet de organisatie in op het verwerven van een beperkt aantal opdrachten van andere (verplichtgestelde) bedrijfstakpensioenfondsen waarbij op deelgebieden van dienstverlening samenwerking met een andere uitvoeringsorganisatie kan worden aangegaan. Nieuwe contractanten kunnen het pensioen- en vermogensbeheer en de bestuurs - ondersteuning integraal afnemen of onderdelen daarvan. JAARVERSLAG 2008 pag 5

8 VOORWOORD Met het jaarverslag 2008 legt het bestuur van de Grafische Bedrijfsfondsen () aan belanghebbenden verantwoording af over het gevoerde beleid. De jaarrekening is door KPMG Accountants N.V. gecontroleerd en van een goedkeurende verklaring voorzien. De accountantsverklaring is opgenomen op pagina 35. ALGEMEEN Voor pensioenfondsen was 2008 één van de zwaarste jaren uit hun bestaan. De kredietcrisis heeft in alle hevigheid zijn sporen achtergelaten. De meeste pensioenfondsen hebben hun reserves in nog geen jaar tijd zien verdampen. En het is nog de vraag of het ergste leed al is geleden. Ook PGB waar de het pensioen- en vermogensbeheer voor verzorgt, kon zich niet aan de turbulentie op de financiële markten onttrekken. Voor de belanghebbenden bracht dat veel onzekerheid met zich mee. Pensioengerechtigden zien hun kans op toeslagverlening sterk teruglopen, deelnemers en werkgevers moeten meer voor hun pensioenregeling gaan betalen en bestuurders weten dat de besluitvorming met argusogen wordt gevolgd. Al die lijnen komen via de uitvoeringsorganisatie bij elkaar. CONSOLIDATIE OP PENSIOENMARKT De aanloop naar het jubileumjaar 2009 mag dus met recht turbulent genoemd worden. De dramatische ontwikkelingen in de wereldeconomie zullen de consolidatieslag op de pensioenmarkt in Nederland naar verwachting gaan versterken. De toenemende complexiteit en professionalisering, de scheiding tussen beleid en uitvoering en de transparantie voor wat betreft de prestaties op het gebied van pensioen- en vermogensbeheer vormen voor bestuurders in toenemende mate aanleiding om zich op alternatieven te oriënteren. Daar komen de effecten van de financiële crisis nu nog eens overheen. Desalniettemin biedt het de ook kansen, aangezien zij haar draagvlak de komende jaren wil verbreden. De uitvoeringsorganisatie kan meebieden op een aantal grote vrijkomende contracten en haar onderscheidende prijs/kwaliteitverhouding voor uitvoering van de pensioenregeling daarbij inzetten. JUBILEUM: 60 JAAR In 2009 is het zestig jaar geleden dat werkgevers- en werknemersorganisaties uit de grafische sector er voor kozen om de brancheregelingen waaronder de pensioenregeling uit te laten voeren door een bedrijfstakeigen organisatie die snel, slagvaardig en tegen aanvaardbare kosten diensten levert. Zekerheid bieden op sociaal gebied voor werknemers uit het grafische bedrijf, dat was in 1949 het vertrekpunt voor de stichting. Wat begon als een kleine organisatie is nu een middelgrote uitvoeringsorganisatie met pensioen nog steeds als corebusiness. Op dit moment is de een organisatie waar de structuur, cultuur, systemen en medewerkers zo worden ingezet dat efficiënt en klantgericht kan worden ingespeeld op wensen uit de bedrijfstak en tegelijkertijd korte lijnen naar bestuurders, werkgevers en werknemers kunnen worden onderhouden. MARKTONTWIKKELING De ontwikkelingen op de pensioenmarkt zijn voor de echter aanleiding om in overleg met brancheorganisaties zorgvuldig te kijken naar mogelijkheden voor schaalvergroting op diverse vlakken. Exclusieve dienstverlening voor een krimpende grafimediabranche vormt op de lange termijn een te smalle basis om continuïteit te kunnen bieden en een onderscheidende prijs/kwaliteitverhouding te kunnen blijven leveren. De organisatie speelt hier strategisch op in door de groeistrategie van haar grootste opdrachtgever PGB te faciliteren, door ernaar te streven een beperkt aantal opdrachten van andere (verplichtgestelde) bedrijfstakpensioenfondsen te verwerven en door (op deelgebieden) samenwerking met een andere uitvoeringsorganisatie aan te gaan. Uitgangspunt daarbij is om het huidige handelsmerk, exclusieve dienstverlening met een positief onderscheidende prijs/prestatieverhouding en korte lijnen met belanghebbenden, onverkort in tact te houden. PERSONELE UNIE DOORBROKEN In het kader van de verplichte scheiding tussen beleid en uitvoering is de personele unie tussen het bestuur en de besturen van de grafimediafondsen die van oudsher bestond, doorbroken. De fondsen en de uitvoeringsorganisatie kennen met ingang van 2008 hun eigen bestuursorgaan. Het bestuur heeft daarmee ook een nieuwe rol gekregen. De bestuursleden zijn nu verantwoordelijk voor de continuïteit van de uitvoeringsorganisatie en de kwaliteit van de dienstverlening. Daarbinnen wordt een aantal strategische aandachtsvelden onderkend zoals markt & klanten, de operationele bedrijfsvoering, de interne organisatie en het financieel beleid. Van het paritaire stichtingsbestuur maken van werkgeverszijde G. Poel en I.D.G. Beun deel uit en vanuit werknemerszijde T. Pietersma en G. F. van Linden. Het bestuur is in het verslagjaar zes maal bijeen geweest met de directie van de uitvoeringsorganisatie en tweemaal in gezamenlijk overleg met het bestuur van het pensioenfonds PGB. IN GUNSTIGE UITGANGSPOSITIE De heeft zich op de pensioenmarkt een gunstige uitgangspositie kunnen verwerven. Zo blijkt uit onafhankelijk onderzoek (CEM benchmark 2008) dat de kosten per deelnemer over 2007 van de peergroup in Nederland 119 per jaar bedragen. De realiseerde voor het pensioenfonds PGB een kostenniveau van 79 per deelnemer (degenen die pensioen opbouwen en ontvangen). De organisatie zit daarmee duidelijk aan de onderkant van de markt. De service die aan bestuurders, werkgevers en deelnemers wordt geboden, ligt boven het gemiddelde van pensioenfondsen waar PGB mee wordt vergeleken. PGB scoort 69 punten op een schaal die loopt tot maximaal 100. Het gemiddelde van de vergelijkbare pensioenfondsen ligt op 67 punten. JAARVERSLAG 2008 pag 6

9 In 2008 is verder de tevredenheid van klanten onderzocht. Voor wat betreft de dienstverlening aan pensioengerechtigden wordt gestreefd naar een gemiddelde waardering van een 8. Onder deelnemers is het doel een gemiddelde waardering van 7,5. De tevredenheid van deelnemers en pensioengerechtigden ligt in lijn met de doelstellingen. Hoewel de beleggingsperformance over 2008 achterbleef bij de normportefeuille, werd ook voor wat betreft vermogensbeheer in de afgelopen jaren gemiddeld boven de benchmark gepresteerd. Het beleggingsbeleid is erop gericht om binnen het risicobudget en de tactische beleidsruimte een structurele outperformance te behalen. De beleggingsprestaties van verplichtgestelde pensioenfondsen worden in Nederland getoetst. Daarvoor is een gestandaardiseerde norm, de Z-score, ontwikkeld. De performancetoets die de voor PGB over de jaren 2004 tot en met 2008 realiseerde, kwam uit op een score +1,31 wat ruim positief is. Ook op het gebied van maatschappelijk verantwoord beleggen heeft PGB de voorstellen daarvoor overgenomen en zijn in het verslagjaar belangrijke stappen gezet. SAS 70 (TYPE II) In 2008 is de organisatie gecertificeerd voor SAS70 (type II). Van 1 oktober 2007 tot en met 30 juni 2008 heeft de toetsingsperiode plaatsgevonden. De verklaring is afgegeven voor de integrale dienstverlening dus zowel voor de pensioenadministratie en communicatie, als voor het vermogensbeheer en de bestuursondersteuning. De SAS 70- verklaring van een uitvoeringsorganisatie geldt als kwaliteitskeurmerk voor pensioenfondsen die diensten uitbesteden. TENSLOTTE De goede gang van zaken bij de geeft vertrouwen voor de toekomst. Bij de vaststelling van het budget voor 2009 is met opdrachtgevers afgesproken rekening te houden met de financiële positie van aangesloten werkgevers. In verband met de economische situatie zullen uitsluitend investeringen worden gedaan daar waar dat wettelijk noodzakelijk is of bestuurlijk wenselijk. Amsterdam, 8 mei 2009 Bestuur van de Stichting Grafische Bedrijfsfondsen Voorzitters: Secretarissen: G. Poel I.D.F. Beun T. Pietersma G.F. van Linden JAARVERSLAG 2008 pag 7

10 JAARVERSLAG 2008 pag 8

11 VERSLAG VAN DE DIRECTIE De is uitvoerder van pensioenregelingen en andere inkomensgerelateerde producten en diensten zoals VUT, spaarloon en een aantal andere sociale regelingen zoals aanvullingen op Gezondheidszorg en sociale uitkeringen. Het aantal actieve deelnemers bij onze opdrachtgevers steeg van naar De lichte stijging in een sterk krimpende grafimediabranche wordt veroorzaakt door toetreding van een aantal ondernemingspensioenfondsen bij het bedrijfstakpensioenfonds PGB. Ook het aantal uitkeringsgerechtigden waar activiteiten voor werden verricht, steeg van naar De ontvangen administratiekosten van opdrachtgevers stegen van 15,6 miljoen in 2007 naar 16,8 miljoen in In het verslag van de directie worden de financiële resultaten van 2008 verder weergegeven. Daaraan voorafgaand worden de belangrijkste ontwikkelingen in de externe en de interne omgeving geschetst aan de hand van de strategische aandachtsvelden markt & klanten, operationele bedrijfsvoering, interne organisatie en financieel beleid. MARKT & KLANTEN ALGEMEEN BEELD De kredietcrisis heeft in 2008 in alle hevigheid zijn sporen achtergelaten. De onrust die in de tweede helft van 2007 op de financiële markten ontstond als gevolg van de verliezen op de hypotheekleningen in de Verenigde Staten heeft zich in 2008 verder verdiept. Het lenen van geld is lastiger geworden en het vertrouwen bij bedrijven en particulieren is weg, ondanks de serie renteverlagingen door de centrale banken. De verwachting is dat deze consolidatie de komende jaren mede als gevolg van de kredietcrisis zal doorzetten. De schaalvergroting bij pen - sioenfondsen en uitvoeringsorganisaties biedt de als toegewijd uitvoerder kansen. ONTWIKKELINGEN BIJ KLANTEN De verzorgt voor de grafimediafondsen PGB, FWG, SGB en ASF de administratie, het vermogensbeheer en de beleids- en bestuursondersteuning. Pensioenfonds PGB PGB, van oudsher actief voor de grafische markt, wil in het kader van de trend naar multimedia en het in stand houden van een voldoende breed draagvlak voor een aantrekkelijk geprijsd pensioenproduct, in overleg met sociale partners en in samenwerking met ondernemings- en bedrijfstakpensioenfondsen uiteindelijk komen tot één pensioenfonds voor de mediasector. De optimale omvang voor de uitvoeringskosten van een pensioenregeling lag in 2007 rond de deelnemers (bron: CEM benchmarkonderzoek 2008 over 2007) en zal naar verwachting jaarlijks oplopen. Om in het pensioendomein voor wat betreft de uitvoering van vermogensbeheer te kunnen overleven, schatten experts dat op termijn minimaal een schaal nodig is van 25 tot 30 miljard. De faciliteert de gekozen groeirichting van PGB. In 2008 werden voor het fonds belangrijke acquisities verricht waardoor het aantal deelnemers ondanks de sterk krimpende grafimediabranche kon stijgen. VUT-fonds FWG/Prepensioenfonds Dagbladjournalisten Vervroegde uittreding op grond van de VUT is alleen nog mogelijk voor werknemers die op 31 december jaar of ouder waren. Het VUT-fonds voert regelingen uit voor de grafimedia en voor dagbladjournalisten. Als gevolg van de kredietcrisis zijn in het verslagjaar alle aandelenbeurzen fors omlaag gegaan. De daling op de belangrijkste beurzen lag tussen de 30% en 50%. Daarnaast heeft de crisis ook effect op de werkgelegenheid. Ook in de grafimediasector waar de voor werkt is het aantal faillissementen opgelopen. Het aantal aangesloten werkgevers daalde per saldo met 1,9%, van (eind 2007) naar (eind 2008). PENSIOENMARKT De markt voor pensioenen blijft sterk in beweging. De invoering van de Pensioenwet met de uitbreiding van communicatieverplichtingen en de verdere invulling van Pension Fund Governance (PFG) zorgden voor nieuwe uitdagingen voor uitvoeringsorganisaties. De toenemende complexiteit en professionalisering, de verplichte scheiding tussen beleid en uitvoering en de transparantie in prestaties zijn voor bestuurders in toenemende mate aanleiding om zich op alternatieven in de uitvoering van de pensioenregeling te oriënteren. Er ontstaat druk op ondernemingspensioenfondsen, bedrijfstakpensioenfondsen en de uitvoerders van hun regelingen om diensten uit te besteden, samen te werken of te fuseren om zo ook in de toekomst een aantrekkelijke prijs/kwaliteitverhouding aan belanghebbenden te kunnen bieden. In een paar jaar is het aantal fondsen gedaald van circa naar 700. In het verslagjaar is het Prepensioenfonds voor de Dagbladjournalisten geliquideerd. De aanspraken van deelnemers zijn premievrij gemaakt en overgedragen aan PGB. De bestaande VUT-regeling voor dagbladjournalisten wordt voortgezet voor de geboortejaren tot en met Het VUT-fonds FWG gaat er bij de berekening van de uitkering vanuit dat de nu naar PGB overgedragen aanspraken worden ingezet voor de VUT. Spaarloonfonds SGB Werknemers kunnen kiezen tussen deelname aan de spaarloonregeling of deelname aan de levensloopregeling. Deelname aan beide regelingen tegelijkertijd is wettelijk niet mogelijk. De werknemer is vrij in zijn keuze voor een uitvoerder van de levensloopregeling. Momenteel kiest minder dan 1% van de spaarders voor deelname aan de levensloopregeling. Algemeen Sociaal Fonds ASF De regelingen voor het ASF-Fonds Gezondheidszorg en het Garantiefonds werden in 2008 niet aangepast. De Grafische Gezondheidsvereniging (GGV) besloot de administratie en het vermogen met ingang van 2009 bij het ASF-Fonds Gezondheidszorg onder te brengen. Het Garantiefonds kreeg in het verslagjaar te maken met de eerste effecten van de crisis op de werkgelegenheid. Het aantal faillissementen is in het laatste kwartaal van 2008 opgelopen. JAARVERSLAG 2008 pag 9

12 KERNCIJFERS Aan het einde van resp. over de jaren 2004 t/m 2008 (Bedragen in duizenden euro's) AANTALLEN Aangesloten werkgevers Deelnemende werknemers Uitkeringsgerechtigden * BELEGGINGEN Beleggingen voor opdrachtgevers UITKERINGEN Betaalde uitkeringen voor opdrachtgevers incl. uitbetaalde spaargelden Waardeoverdrachten PREMIES Premies en bijdragen voor opdrachtgevers Waardeovernamen ** *** ADMINISTRATIEKOSTEN Administratiekosten * uitkeringsgerechtigden m.b.t. pensioen en VUT ** o.a. Misset , SDU , FD en PPDBJ *** exclusief PCM JAARVERSLAG 2008 pag 10

13 De omzet van de gemeten naar uitgevoerde activiteiten voor deelnemende werknemers daalde in het verslagjaar licht. Het aantal actieve deelnemers steeg van naar De toename met 1,0% kan worden toegeschreven aan nieuwe toetredingen bij het pensioenfonds. Het aantal uitkeringsgerechtigden (voor het Vut- en pensioenfonds) waar activiteiten voor werden verricht, steeg met 4,2%: van eind 2007 naar eind Het aantal werkgevers dat aangesloten was bij een of meer van de fondsen daalde van eind 2007 naar eind 2008, een daling van 1,9%. TOT SLOT De is met een aantal (bedrijfstak)pensioenfondsen in gesprek en verwacht de komende jaren in lijn met de uitgezette strategie stappen naar verbreding te kunnen zetten. Gezien de keuze voor dienstverlening aan meerdere klanten wordt in een later stadium nagegaan of aanpassing van de rechtsvorm bij de uitvoeringsorganisatie wenselijk is. OPERATIONELE BEDRIJFSVOERING Met opdrachtgevers worden afspraken gemaakt over de dienstverlening. Daarbij worden de volgende clusters van activiteiten onderscheiden: administratie & communicatie, vermogensbeheer en beleids- en bestuursondersteuning. In het verslagjaar zijn en PGB overeengekomen de afspraken rondom de uitbesteding verder te professionaliseren in de vorm van een uitbestedingsovereenkomst. Gezien de ontwikkelingen bij het pensioenfonds en de uitvoeringsorganisatie is ervoor gekozen om een overeenkomst aan te gaan tot en met 2010 waarbij de intentie is vastgelegd om gedurende de looptijd te werken aan een meerjarenovereenkomst. Het niveau van dienstverlening is vastgelegd in een Service Level Agreement (SLA) waarover op kwartaalbasis wordt gerapporteerd. Een SLA zal ook voor andere opdrachtgevers worden ontwikkeld. ADMINISTRATIE & COMMUNICATIE Pensioenfondsen en andere branchefondsen kunnen de uitvoering van hun regelingen uitbesteden aan de. Zij heeft de kennis, ervaring en de systemen in huis om de regelingen voor opdrachtgevers effectief en efficiënt uit te voeren. In het kader van de administratievoering draagt zij zorg voor de registratie van werkgever- en werknemergegevens, de naleving van de verplichtstellingbeschikking als daar sprake van is, facturering en incasso, de rechtenopbouw, het verzorgen van de uitkeringen. Zij verzorgt de communicatie met werkgevers, deelnemers en pensioengerechtigden. Pensioenwet De Pensioenwet stelt strikte eisen aan de communicatie over het pen - sioen. Zo moet met ingang van 2008 jaarlijks een communicatieplan worden opgesteld dat inzage geeft in de voorgenomen communicatieactiviteiten. Het gaat de wetgever erom dat systematisch en planmatig aandacht wordt besteed aan de governance waartoe informatieverstrekking over beleid, bestuur en organisatie (corporate communicatie) wordt gerekend en dat het pensioenbewustzijn van deelnemers wordt verhoogd (marktcommunicatie). De heeft voor PGB een communicatieplan opgesteld inclusief een uitvoeringsprogramma. In het programma is een kalender opgenomen met al bestaande en voorgenomen activiteiten en de monitoring ervan. De monitoring vindt plaats via klantenpanels die in het verslagjaar zijn opgericht en klanttevredenheidsonderzoek. Verder zijn voor het fonds in het verslagjaar de processen ingericht voor de start- en einde-deelnamecommunicatie, de communicatie bij en na pensioneren en communicatie in geval van bijzondere gebeurtenissen zoals bij een scheiding. Het Uniforme Pensioenoverzicht (UPO) werd voor het tweede jaar conform de wettelijke vereisten tijdig verstrekt. Belanghebbenden zijn via de website, relatiebladen en elektronische nieuwsbrieven ook uitgebreid geïnformeerd over de ontwikkeling en verantwoording van (beleggings)beleid, bestuur en organisatie. Uitbreiding werkingssfeer In administratief opzicht is voor PGB de uitbreiding van de werkingssfeer voor de Uitgeverijsector ingeregeld. Er is een model pensioenregeling beschikbaar gesteld waardoor de pensioenregelingen van uitgevers eenvoudig kunnen worden overgenomen en geadministreerd. Het fonds kon door uitbreiding van de werkingssfeer groeien. VERMOGENSBEHEER De beleggingsorganisatie van de kan bogen op een ruime ervaring. De ervaring betreft zowel het interne beheer van het vermogen als de begeleiding en monitoring bij uitbesteding van vermogens aan externe partijen. Vermogensbeheer tijdens kredietcrisis In het verslagjaar is het overleg met onze opdrachtgevers over het vermogensbeheer geïntensiveerd. De financiële positie van het pensioenfonds werd in de loop van de tweede helft van het jaar op dagbasis gevolgd. In extra bestuursvergaderingen zijn diverse scenario s doorgenomen om de effecten van het beleggingsbeleid te evalueren. Dit heeft geleid tot tussentijdse maatregelen om meer zekerheid in de portefeuille te bouwen waarbij ook rekening gehouden is met de aanwezigheid van voldoende opwaarts potentieel om te kunnen profiteren van zich herstellende markten. Voor stakeholders zijn extra informatiebijeenkomsten georganiseerd om de financiële positie van het fonds en de impact op het financieel beleid toe te lichten. Verantwoord beleggen In het verslagjaar zijn door belangrijke stappen gezet bij de verdere implementatie bij haar opdrachtgevers van maatschappelijk verantwoord beleggen (MVB). MVB is het beleggen op grond van financiële, sociale, governance en milieuoverwegingen. De streeft voor opdrachtgevers naar een zo hoog en zo stabiel mogelijk rendement maar niet ten koste van alles. Wij gaan ervan uit dat financieel en maatschappelijk rendement op lange termijn samengaan. Daardoor kan ook in de toekomst een goed en betaalbaar pensioen worden verzorgd. En dat pensioen kan dan genoten worden in een leefbare wereld. Met een relatief beperkte beleggingsorganisatie en een specialistisch netwerk van partners wordt een optimaal rendement op het gebied van JAARVERSLAG 2008 pag 11

14 MVB gecreëerd. Het beleid wordt desgewenst over alle beleggingscategorieën uitgewerkt. opstellen en uitvoeren van communicatie- en marketingbeleid en het voeren van bestuurssecretariaat. Het raamwerk dat de hanteert gaat er vanuit dat niet wordt belegd in bedrijven die handelen in strijd met de tien Global Compactprinciples van de Verenigde Naties of die zich bezighouden met de productie en handel in controversiële wapens. De principes van de VN hebben betrekking op de naleving van internationaal erkende mensenrechten, de ondersteuning van arbeidsstandaarden, de aandacht voor het milieu en de bestrijding van corruptie. Bij de controversiële wapens gaat het om oorlogsmaterieel dat wordt gebruikt om veel slachtoffers te maken zoals anti-persoonsmijnen, clusterbommen en chemische en biologische wapens. Het MVB-beleid wordt langs de volgende sporen uitgezet. - Uitsluitingsbeleid Ieder kwartaal wordt de beleggingsportefeuille van de opdrachtgever vanuit het perspectief van maatschappelijk verantwoord beleggen beoordeeld. Bedrijven die niet voldoen aan de gestelde criteria worden geweerd uit de portefeuille. De opdrachtgever krijgt een lijst van bedrijven die uitgesloten worden van belegging. - Best-in-class In de beleggingsportefeuille worden bedrijven opgenomen die goed scoren op milieuaspecten, sociale aspecten en corporate governance. Bedrijven die slecht scoren worden gemeden. - Duurzaamheidsinvesteringen In de beleggingsportefeuille kan extra ruimte worden gecreëerd voor duurzaamheids-investeringen. Dat zijn themabeleggingen zoals groene beleggingen in wind- en zonne-energie, technologieën voor optimale energiebenutting of energiebesparing en beleggingen met een sterke maatschappelijke focus zoals investeringen in ouderenwoningen of microfinanciering. - Engagement Actief aandeelhouderschap en engagement zijn belangrijke instrumenten om invloed uit te oefenen op de bedrijfsvoering van de ondernemingen waarin wordt belegd. Voor opdrachtgevers wordt stembeleid ontwikkeld en worden stemrichtlijnen opgesteld. Stemmen op aandeelhoudersvergaderingen is mogelijk door persoonlijke deelname aan de vergadering of door bij volmacht een stem uit te brengen. In specifieke gevallen kan de dialoog worden aangegaan met ondernemingen. De heeft hiervoor ook aansluiting gezocht bij het Governance Platform. Het Platform vertegenwoordigt pensioenfondsen bij hun streven om ondernemingen de principes van goed bestuur te laten naleven. Als praten niet meer helpt, kan tot slot worden overgegaan tot een juridische procedure of het weren van bedrijven uit de portefeuille. BELEIDS- EN BESTUURSONDERSTEUNING De eisen van de wetgever en de toezichthouders DNB en AFM zijn de laatste jaren fors opgeschroefd. Er wordt veel van organisaties op het gebied van beleids- en productontwikkeling, deskundigheidsbevordering en verantwoording gevraagd. De kan deze dienstverlening integraal bieden: van actuariaat, ALM-studies en continuïteitsanalyses tot het Met ingang van 2008 is de Pension Fund Governance bestuurlijk ingeregeld. Pensioenfondsen worden geacht antwoord te geven op de vraag op welke manier zij het eigen functioneren denken te verbeteren. Er zijn principes opgesteld voor zorgvuldig pensioenbestuur, voor verantwoording en toezicht en voor openheid en communicatie. Voor PGB is in het verslagjaar het Verantwoordingsorgaan opgericht, zijn de contouren voor de Visitatiecommissie opgesteld, zijn het deskundigheidsplan, de deskundigheidsevaluatie en gedragscode opgesteld en aangepast en is tot slot een klachtenregeling ingericht. Verder zijn in het kader van beleidsondersteuning voor PGB een ALMstudie en twee continuïteitsanalyses uitgevoerd. De uitkomsten van de analyses worden onder meer gebruikt ter voorbereiding van het nog op te stellen herstelplan, de evaluatie van de beleidsstaffel die het PGBbestuur hanteert bij de besluitvorming over premie en toeslagverlening en voor het verplichte toeslaglabel. DIENSTVERLENING: RISICOMANAGEMENT EN COMPLIANCE Het centrale thema voor ons risicomanagementbeleid is oog hebben voor de risico s van vandaag en morgen en het continu werken aan de beheersing van deze risico s. Het beheersen van risico s is altijd al een belangrijk aandachtsgebied voor de organisatie en onze opdrachtgevers geweest. De noodzaak hiertoe vloeit voort uit de dynamiek en de complexiteit van de vele ontwikkelingen die binnen de financiële dienstverlening plaatsvinden. Zo hebben de gevolgen van de kredietcrisis aangetoond dat zeker voor pensioenfondsen een goed risicomanagement een absolute must is. Het managen van de risico s en de financiële positie van onze belangrijkste opdrachtgever, pensioenfonds PGB, heeft het afgelopen jaar veel aandacht gekregen. Door het actief managen van de renterisico s is de teruggang in dekkingsgraad van PGB in het afgelopen half jaar minder fors geweest. Mede daardoor steekt de financiële positie van PGB relatief gunstig af ten opzichte van de positie van andere grote bedrijfstakpensioenfondsen. ERM COSO De inrichting van het risicomanagement bij de is gebaseerd op het zogenaamde ERM COSO-raamwerk. Dit zogenaamde Enterprise Risk Management raamwerk is afkomstig van The Comittee of Sponsoring Organizations of the Treadway Commission (COSO). Dit comité heeft het initiatief genomen om te komen tot een algemeen kader voor risicomanagement. ERM COSO wordt wereldwijd gezien als één van de belangrijkste raamwerken voor de inrichting van integraal risicomanagement. ERM COSO is bij een continu proces dat, geïnitieerd door het bestuur en de directie, tot stand wordt gebracht door alle lagen van de organisatie. Het oogmerk daarbij is om een redelijke mate van zekerheid te verschaffen dat de risico s die samenhangen met het bereiken van de doelstellingen op een goede wijze worden beheerst. Door de wordt de risicoanalysemethode FIRM Financiële Instellingen Risicoanalyse Methode van De Nederlandsche Bank (DNB) als referentiekader gebruikt voor de identificatie van risico s die samenhangen met de uitvoering van pensioenregelingen, evenals voor JAARVERSLAG 2008 pag 12

15 het vaststellen van de mate waarin deze risico s worden beheerst. DNB hanteert FIRM als instrument bij haar op risico gebaseerde toezicht op financiële instellingen. Door FIRM, dat eveneens is gebaseerd op het ERM COSO raamwerk, te gebruiken als referentiekader wordt geborgd dat alle typen risico s van het ERM COSO raamwerk zijn opgenomen en dat de mate van beheersing met een objectief normenkader kan worden beoordeeld. Binnen FIRM zijn zowel financiële als niet-financiële risico s opgenomen. De dimensies van het ERM COSO raamwerk worden hieronder weergegeven. PERSPECTIEVEN REPORTING OPERATIONS STRATEGIC in de professionalisering van de organisatie. De aanbevelingen van de interne en externe accountant worden opgevolgd om het beheersinstrumentarium verder te verbeteren. De wil ook na het verstrijken van de huidige geldigheidsduur van de SAS70 type II-verklaring deze verklaring continueren. Compliance risico s Voor de -organisatie en haar opdrachtgevers is het vanzelfsprekend en noodzakelijk dat de wet- en regelgeving op een juiste wijze wordt nageleefd. De laatste jaren is er een groei in omvang en complexiteit van de interne en externe wet- en regelgeving. Als gevolg hiervan is besloten om in 2008 een afzonderlijke compliance officer aan te stellen. Deze functionaris stelt centrale kaders en houdt toezicht op de naleving van de relevante wet- en regelgeving. COMPLIANCE ELEMENTEN SUBSIDIARY BUSINESS UNIT DIVISION ENTITY - LEVEL Internal Environment Objective Setting Event Identification Risk Assessment Risk Response Control Activities Information & Communication Monitoring NIVEAU Risicoanalyses en voorlichting In het kader van risicomanagement zijn het afgelopen jaar verschillende risk assessments en voorlichtingbijeenkomsten gehouden. Afgelopen jaar zijn er bijvoorbeeld risk assessments gehouden met het management team en de IT-professionals. Daarnaast zijn er bijeenkomsten en assessments geweest met diverse bestuursorganen van de en haar opdrachtgevers. Naast de verbetering van het beheersinstrumentarium leveren deze bijeenkomsten een belangrijke bijdrage in de bewustwording van het belang van een goed risicomanagement. Het feitelijke gedrag van mensen is immers een belangrijke peiler onder een goede risicobeheersing. SAS70 (type II) Met een Statement on Auditing Standard 70-verklaring (SAS70) kan een uitvoeringsorganisatie aantonen dat zij de operationele risico s van haar dienstverlening goed beheerst. Er zijn twee typen verklaringen. De type I-verklaring houdt in dat de beheersmaatregelen en de beheersstructuur in opzet aanwezig en adequaat zijn. Een type II-verklaring, met een geldigheidsduur van maximaal 1 jaar, geeft aan dat de accountant heeft vastgesteld dat de beheersmaatregelen en -structuur daadwerkelijk hebben gewerkt. De heeft na het eerder realiseren van de SAS70 type I-verklaring in het verslagjaar ook de SAS70 type II-verklaring ontvangen. Van 1 oktober 2007 tot en met 30 juni 2008 heeft de toetsingsperiode plaatsgevonden. Onder de scope van de verklaring vallen processen die te maken hebben met beleggingen, bestuursondersteuning en pensioenbeheer. De realisatie betekent een belangrijke stap Een belangrijke sturende bijdrage in de feitelijke uitvoering van de naleving wordt geleverd door de afdeling Beleids- en Bestuursondersteuning waar specialisten op het gebied van pensioen- en vermogensbeheerwetgeving actief zijn. Voor de medewerkers van de geldt een gedragscode. In het verslagjaar is de gedragscode aangepast aan de laatste modelcode van de koepelorganisaties van pensioenfondsen. In dat kader zijn door de compliance officer voorlichtingsbijeenkomsten voor het voltallige personeel georganiseerd. Het toezicht op de naleving van deze gedragscode wordt door de compliance officer uitgevoerd. Voor directie en bestuursleden fungeert een externe compliance officer. De laatste jaren is er een sterke groei in de omvang en complexiteit van de regelgeving. De regelgeving moet door de uitvoeringsorganisatie op een juiste wijze worden nageleefd. De hecht daaraan veel waarde. Desondanks is door de DNB aan de uitvoeringsorganisatie in het verslagjaar een bestuurlijke boete opgelegd. De boete werd opgelegd voor het feit dat via de website naar het oordeel van de toezichthouder meer dan algemene informatie is verschaft over regelingen die niet door het bedrijfstakpensioenfonds worden uitgevoerd. Het betreft hier in het bijzonder informatie over de levensloopregeling. Het toetsen van de risico s in het nakomen van relevante wet- en regelgeving en de integriteit van de organisatie is onderdeel van het nieuw gestructureerde risicomanagement. KWALITEIT De kwaliteit van de dienstverlening kan vanuit verschillende perspectieven worden beoordeeld. Belangrijke indicator is de prijs/kwaliteitverhouding van de dienstverlening. Essentieel is ook dat afspraken die tussen opdrachtgever en uitvoeringsorganisatie worden gemaakt, worden nagekomen en of processen worden beheerst. En tot slot is de tevredenheid van de klant, de werkgever en de deelnemer en pensioengerechtigde een belangrijke maatstaf voor kwaliteit. Onderscheidende prijs/kwaliteitverhouding Uit het onafhankelijk onderzoek van de CEM benchmark 2008 blijkt dat de kosten per deelnemer over 2007 van de peergroup pensioenfondsen in Nederland 119 per jaar bedragen. De realiseerde voor haar JAARVERSLAG 2008 pag 13

16 opdrachtgever PGB een kostprijs van 79. De zit daarmee duidelijk aan de onderkant van de markt. De service die bestuurders, werkgevers en deelnemers biedt, ligt boven het gemiddelde van pensioenfondsen waar PGB mee wordt vergeleken. PGB scoort 69 punten op een schaal die loopt tot maximaal 100. Het gemiddelde van de vergelijkbare pensioenfondsen ligt op 67 punten. De prijs/kwaliteitverhouding van de dienstverlening mag daarmee onderscheidend worden genoemd. De verwachting is dat door de introductie van een aantal nieuwe services in 2008 (het opzetten van klantenpanels, het uitvoeren van marktonderzoek, de productie van e-nieuwsbrieven, het uitgeven van een Engelse en een populaire samenvatting van het financieel jaarverslag, het uitgebreid informeren over beleid, bestuur en organisatie en de organisatie van pensioenworkshops voor werkgevers) de prijs/kwaliteitverhouding verder zal verbeteren. Klachten en geschillen De kwaliteit van de dienstverlening kan ook worden afgeleid uit het aantal klachten dat in ontvangst wordt genomen. Een klacht gaat over de manier waarop de deelnemer of de werkgever door de uitvoeringsorganisatie is behandeld. In 2008 werden 23 klachten in ontvangst genomen. Daarvan hadden er 16 betrekking op het pensioenfonds PGB, 3 op het VUT-fonds FWG, 2 op het Spaarloonfonds SGB en 2 op het sociaal fonds ASF. Van de 23 klachten konden er 16 binnen de gestelde norm van 10 dagen worden afgehandeld en 7 niet. Alle klachten konden bevredigend worden opgelost. Er zijn geen klachten voorgelegd aan de Klachtencommissie. Het beperkte aantal klachten op het totaal aantal transacties dat in de honderdduizenden loopt, ziet de organisatie als een graadmeter voor de goede kwaliteit van de uitvoeringen van de sociale regelingen. Prestaties vermogensbeheer Hoewel de beleggingsperformance exclusief de afdekkingsportefeuilles voor PGB over 2008 achterbleef bij de normportefeuille ( -20,7% versus -19%) werd voor wat betreft vermogensbeheer in de afgelopen jaren gemiddeld boven de benchmark gepresteerd. Het beleggingsbeleid is erop gericht om binnen het risicobudget en de tactische beleidsruimte een structurele outperformance te behalen. De beleggingsprestaties van verplichtgestelde pensioenfondsen worden in Nederland getoetst. Daarvoor is een gestandaardiseerde norm, de Z-score, ontwikkeld. De performancetoets voor PGB over de jaren 2004 tot en met 2008 komt uit op een score +1,31 wat ruim positief is. Klanttevredenheid In 2008 is de tevredenheid van klanten onderzocht. Voor wat betreft de dienstverlening aan pensioengerechtigden wordt gestreefd naar een gemiddelde waardering van een 8. Onder deelnemers is het doel een gemiddelde waardering van 7,5. De waardering van deelnemers en pensioengerechtigden ligt in lijn met de doelstellingen. De resultaten in tabel 1 zijn gebaseerd op 685 waarnemingen. Tabel 1: waardering serviceniveau onder deelnemers en pensioengerechtigden (monitor 2008) Deelnemers Telefonische bereikbaarheid 7,5 7,8 Deskundigheid medewerkers 7,7 8,0 Nakomen afspraken 7,6 8,0 Snelheid afhandeling informatieverzoeken 7,3 8,0 Klantvriendelijkheid medewerkers 8,0 8,3 Verwerking s 7,2 7,9 Kwaliteit brochures 7,4 8,0 Kwaliteit website 7,5 7,9 Kwaliteit worksite 7,4 7,7 Kwaliteit -Nieuws 7,4 8,0 Algemene dienstverlening 7,4 8,2 Pensioengerechtigden INTERNE ORGANISATIE Er worden door de wetgever steeds zwaardere eisen gesteld aan pensioenfondsen. De uitvoeringsorganisatie moet daarop worden ingericht. De traditionele kennisgebieden zoals administratie, actuariaat en basiscommunicatie worden daarbij als vanzelfsprekend beschouwd. Er ontstaan nieuwe kennisgebieden waarop de ook wil excelleren. Het betreft risk management, compliance, innovatieve ICT met geavanceerd outputmanagement om in te kunnen spelen op gedifferentieerde wensen en behoeften van deelnemers en werkgevers. Het betreft kennisintensieve functiegebieden waarin de organisatie investeert. Als gevolg van de voortgaande automatisering van activiteiten en processen neemt de behoefte toe aan hoog gekwalificeerd personeel. Ook voor de reguliere lijnactiviteiten neemt het vereiste opleidingsniveau toe. ORGANISATIESTRUCTUUR De die een functie- en klantgerichte structuur kent, heeft in 2008 geen ingrijpende wijzigingen ondergaan. In het kader van de verdere professionalisering van het risicomanagement is in 2008 de afdeling Riskmanagement & Compliance (R&C) gestart. De afdeling bestaat uit een risk manager, een compliance officer en een information security officer. Met de nieuwe afdeling kan invulling worden gegeven aan de filosofie om de risico s vanuit een integraal perspectief te managen. SYSTEMEN EN PROCESSEN De wil haar concurrentievoordeel qua prijs/kwaliteitverhouding voor de dienstverlening consolideren. Enerzijds door marktverbreding maar anderzijds ook door de efficiency te verbeteren. Bij de ontwikkeling van de systemen en processen is het van belang internettechnologie zo in te zetten dat flexibel kan worden ingespeeld op gedifferentieerde behoeften van opdrachtgevers, werkgevers en werknemers, zodanig dat informatie begrijpelijk en op de persoonlijke situatie toegesneden kan worden aangeboden. Om de langetermijndoelstellingen en de huidige situatie van de producten, systemen en processen goed op elkaar afgestemd te houden is in het verslagjaar intensief gewerkt aan een Business Information Plan (BIP). Het BIP helpt de organisatie bij het stellen van prioriteiten in de keuze van automatiseringsprojecten en laat JAARVERSLAG 2008 pag 14

17 zien waar gaten in de huidige structuur zitten. De uitvoeringsorganisatie wil door te investeren in automatisering en digitalisering haar activiteiten geautomatiseerd uitvoeren en de communicatie en transacties daar waar mogelijk elektronisch afwikkelen. Bij de automatisering wordt in toenemende mate volgens het principe van Straight Through Processing (STP) gewerkt. Operationele bedrijfsprocessen die volgens dit concept zijn ingericht, worden vanaf de eerste stap real time en automatisch afgehandeld met een minimum aan contactmomenten. Omdat efficiencywinst in de procesgang de komende jaren extra aandacht krijgt, zijn in 2008 een aantal medewerkers gestart met de cursus Bedrijfskundig Procesmanagement. In de cursus worden aan de hand van praktijkcases processen geanalyseerd en knelpunten benoemd. Daarna vindt redesign plaats. HUMAN RESOURCE Medewerkers vormen het belangrijkste kapitaal van de. Zij dragen dagelijks zorg voor de dienstverlening aan bestuurders, werkgevers en deelnemers. Er worden steeds hogere eisen gesteld aan hun kennis en vaardigheden. De keuze voor groei van het belegd vermogen, uitbreiding van de klantenkring en het toenemend belang van beheersmaatregelen vragen om steeds meer specifieke deskundigheid. SPO basispensioen Nieuwe medewerkers nemen deel aan een basiscursus Pensioenen. Een korte cursus om snel thuis te raken in het pensioenvak. Het slagingspercentage van -medewerkers ligt met 90%, volgens de Stichting Pensioenopleidingen die de cursus in huis verzorgt, hoog. Ontwikkelen leiderschap en managementstijl Van leidinggevenden wordt verwacht dat zij zich permanent ontwikkelen en op de gewenste manier, in houding en gedrag en met kennis van zaken leiding geven aan de medewerkers en processen. Dit vraagt om continue ontwikkeling. Eind 2008 is een management developmentprogramma van start gegaan waar leidinggevenden, stafmanagers en directie aan deelnemen. De opleiding duurt 9 maanden. Performance Management Cyclus De Performance Management Cyclus wordt inmiddels al voor het derde jaar gebruikt om de prestaties en ontwikkeling van medewerkers te beoordelen en te sturen. Er wordt steeds meer toegewerkt naar een cyclus die nauw aansluit op het strategisch profiel van de organisatie. De strategie, missie, kernwaarden en de doelen worden doorvertaald naar de afdelingen en de functies van medewerkers. Daarnaast wordt het gedrag van medewerkers beoordeeld en de ontwikkeling daarin. Bezetting In 2008 is het personeelsbestand gegroeid. De groei komt onder meer door het aannemen van professionals bij Vermogensbeheer, Risk & Compliance en bij Finance & Control. Verder nam het aantal medewerkers van de afdeling Klantenservice toe. De uitbreiding ligt in lijn met de groei en differentiatie van de klantenkring van PGB. Het aantal fulltime formatieplaatsen eind 2008 komt daarmee uit op 166,2, eind 2007 was dat 156,12. Formatie Fte 166,2 156,2 154,3 Medewerkers man: 111 (67%) man: 108 (70%) man: 106 (69%) vrouw: 54 (33%) vrouw: 45 (30%) vrouw: 47 (31%) Inhuur 11,8 fte Vacatures 2 In-, door- en uitstroom In 2008 is de instroom 14,5%. Vorig jaar was dat nog 6,0%. De stijging is vooral toe te schrijven aan de uitbreiding van het aantal formatieplaatsen. De stimuleert haar medewerkers zich te blijven ontwikkelen en ervoor te zorgen ook op oudere leeftijd inzetbaar te zijn. De doorstroom is daarom niet alleen gericht op verticale doorstroom maar ook op horizontale lijnen. De doorstroom is eind ,5%. De uitstroom kwam in 2008 uit op 8,5%. Ultimo 2008 zijn bij de 165 medewerkers in dienst: 117 fulltimers en 48 parttimers. De gemiddelde leeftijd is gelijk gebleven: 46 jaar en 2 maanden. De lengte van het dienstverband is afgenomen van 15 jaar en 9 maanden naar 14 jaar en 8 maanden. De gemiddelde leeftijd van de nieuwe medewerkers is relatief hoog. Hoewel professionals in de voor ons relevante vakgebieden schaars zijn, slaagt de er in om ook in een lastige arbeidsmarkt kwalitatief goed personeel te werven. De gemiddelde leeftijd is echter relatief hoog. Het voordeel is dat deze medewerkers voor langere tijd behouden kunnen blijven voor de organisatie. Een nadeel is dat inzichten van de jongere generaties op een andere wijze binnengehaald moeten worden. Draagvlakverbreding en schaalvergroting kunnen naar verwachting op langere termijn gaan bijdragen aan de aantrekkelijkheid van de organisatie als werkgever. Arbobeleid Als willen we dat onze medewerkers in een gezonde en uitdagende werkomgeving hun werk kunnen doen. We stimuleren dat medewerkers hun gezondheid niet uit het oog verliezen, zodat ze ook op oudere leeftijd vitaal zijn en goed inzetbaar blijven binnen en/of buiten de organisatie. Mede om deze reden heeft er in 2008 een Preventief Medisch Onderzoek plaatsgevonden. Aan het onderzoek namen 120 medewerkers deel. Aan de hand van het onderzoek is een goed beeld ontstaan wat de belangrijkste gezondheidsrisico s zijn in onze organisatie. Naar aanleiding van de onderzoeksresultaten is onder leiding van Human Resource een werkgroep gestart om een plan van aanpak op te stellen, met acties voor de korte en lange termijn om de gezondheids - risico s zoveel mogelijk te beheersen. Zo worden maatregelen overwogen om sportbeoefening en fitness te gaan stimuleren en om activiteiten te ontwikkelen die medewerkers stimuleren om te stoppen met roken. JAARVERSLAG 2008 pag 15

18 Het Arbobeleid en de daarop gebaseerde maatregelen dragen ook naar verwachting positief bij aan een verdere beheersing van het ziekteverzuim. Ziekteverzuim In 2008 kwam het ziekteverzuim uit op 4,25%. Het verzuim is daarmee iets gestegen in vergelijking met het niveau van De stijging wordt veroorzaakt door lang verzuim. Het ziekteverzuimpercentage ligt in lijn met het landelijk gemiddelde. De frequentie laat een dalende lijn zien. Het gemiddeld aantal ziekmeldingen per medewerker was in ,6. De doelstelling is om in 2009 terug te keren onder het niveau van het landelijk gemiddelde ziekteverzuim binnen de branche. Cao In 2008 is invulling gegeven aan een cao-afspraak over levensfasebeleid en thuiswerken. De thema s zijn door twee werkgroepen uitgewerkt. De werkgroep Thuiswerken adviseerde om het werken vanuit huis in overleg met de leidinggevenden in eerste instantie gedurende maximaal 1 dag per week mogelijk te maken. De werkzaamheden en applicaties moeten dat wel toestaan. In 2009 wordt het gebruik en de ervaring met het thuiswerken geëvalueerd. De werkgroep Levensfasebeleid rapporteert in het eerste kwartaal van 2009 haar bevindingen. Ter voorbereiding van de cao van 2010 zal het beloningsbeleid verder worden gedifferentieerd. CULTUUR Met de uitbreiding van de PGB-werkingssfeer voor het uitgeverijbedrijf is vrijwillige deelname aan de pensioenregeling nadrukkelijker in beeld gekomen. Voor PGB is hier sprake van een reguliere competitieve markt. Werkgevers en deelnemers zijn kritisch en vergelijken het product en de dienstverlening. Dat vraagt aanpassingen van de organisatie. De klant, de tevredenheid over de kwaliteit van de dienstverlening en de samenwerking tussen afdelingen komen daarmee centraal te staan. De ontwikkelingen worden ondersteund door teambuildingstrajecten voor de afdelingen. Interne communicatie In een organisatie die continu wil inspelen op de veranderingen is het van groot belang een goede interne communicatie te hebben. De interne communicatie vindt voor een belangrijk deel via het werkoverleg plaats. Daarnaast worden een paar keer per jaar personeelsbijeenkomsten georganiseerd waarbij directie medewerkers bijpraat over actuele ontwikkelingen en directe interactie gezocht wordt. In het verslagjaar is ook gewerkt aan de start van een maandelijkse elektronische nieuwsbrief als opvolger van geprinte magazines en . Ziekteverzuim Ziekteverzuim * 4,25% 3,7% 2,63% Meldingsfrequentie 1,6 1,8 2,1 * berekening ziekteverzuimcijfer (exclusief uitzendkrachten, gedetacheerden en zwangerschap) is inclusief langdurig zieken. BHV Een werkgever is verplicht om bedrijfshulpverlening (BHV) te organiseren zodat bij gevaarlijke situaties op het werk letsel en schade bij werknemers en bezoekers zoveel mogelijk wordt voorkomen. De Bedrijfshulpverlening is weer op sterkte gebracht. De nieuwe leden zijn inmiddels opgeleid. De eist van medewerkers dat zij respectvol met elkaar omgaan. Mede door de introductie van de vertrouwenspersoon kunnen ongewenste situaties vroegtijdig worden gesignaleerd en in overleg met de betrokkenen worden besproken en opgelost. MEDEZEGGENSCHAP De huidige Ondernemingsraad (OR) van de stelt zich ten doel om een bijdrage te leveren aan de continuïteit van de bedrijfsvoering vanuit het perspectief van de organisatie en het belang van de werknemers. De Wet op de Ondernemingsraden (WOR) regelt bevoegdheden, procedures en faciliteiten van een OR. De OR kiest ervoor om de WOR niet dogmatisch als leidraad voor haar handelen te nemen. Er zijn afspraken met de bestuurder gemaakt dat de raad in een vroeg stadium betrokken wordt bij zowel de gedachtevorming als bij de besluitvorming over beleid. Op de formele rechten die de wet de OR biedt en op de procedures die in de wet beschreven staan, zal alleen worden teruggevallen als op een andere manier geen goede vorm van medezeggenschap heeft plaatsgevonden. De OR is in 2008 direct betrokken geweest bij de begroting en jaarplancyclus 2009 en het evalueren en verder ontwikkelen van de Performance Management Cyclus. Verder is met directie en management team gebrainstormd over de strategische keuzes. Door het frequente overleg tussen OR en HR ontvangt de raad in een vroeg stadium informatie over de ontwikkelingen binnen de organisatie. Zowel de OR als de bestuurder ervaren deze werkwijze als waardevol en effectief. FINANCIEEL BELEID Voor de uitvoering van brancheregelingen worden bij de opdrachtgevers administratiekosten in rekening gebracht. Het totaal van de ontvangen administratiekosten steeg van 15,6 miljoen eind 2007 naar 16,8 miljoen eind KOSTEN IN REKENING GEBRACHT BIJ DERDEN De kosten die in rekening zijn gebracht bij derden stijgen van 1,0 miljoen in 2007 naar 1,4 miljoen in Deze stijging wordt veroorzaakt door doorberekende kosten voor het inregelen van nieuwe klanten. Hier tegenover staat het wegvallen van de administratiekosten in rekening gebracht bij Misset in FINANCIEEL RESULTAAT Het financiële resultaat over 2008, het resultaat van de staat van baten en lasten, bedraagt 0,1 miljoen en is toegevoegd aan de wettelijke reserve. Daarnaast is 0,2 miljoen onttrokken aan de algemene reserve ten gunste van de wettelijke reserve. De algemene reserve komt daarmee op 0,1 miljoen. JAARVERSLAG 2008 pag 16

19 Daarnaast kent de een wettelijke reserve. Deze bedraagt per 31 december ,2 miljoen en dient te worden aangehouden vanwege de activering van ontwikkelingskosten inzake nieuwe software. INVESTERINGEN Het afgelopen jaar is ruim geïnvesteerd in het verbeteren van de geautomatiseerde systemen. Zo is binnen de financiële administratie een nieuw pakket geïmplementeerd waardoor de afdeling Finance & Control toekomstige ontwikkelingen vol vertrouwen tegemoet kan zien. Ook de functionaliteit van het pensioensysteem is uitgebreid om diverse flexibele pensioenregelingen te kunnen administreren. Daarnaast zijn uitbreidingen op het vermogensbeheersysteem geïmplementeerd; het gaat om risk en compliance gerelateerde functionaliteit. Het behaalde rendement voor SGB bedraagt -2,2%. De benchmark heeft een rendement gerealiseerd van 0,9%. Het beleggingsrendement bedraagt voor FWG 4,3% en voor ASF 3,6%. De benchmarks hebben een rendement gerealiseerd van resp. 10,1% en 7,3%. WET- EN REGELGEVING EN FISCALE KADERS Wijzigingen in wet- en regelgeving hebben veelal grote invloed op de door beheerde fondsen en op het te voeren beleggingsbeleid. In 2008 zijn echter door de regering geen nieuwe grote wijzigingen doorgevoerd en het boekjaar kon derhalve op dit gebied gekenmerkt worden als een jaar van relatieve rust. ACQUISITIES De is in het verslagjaar door verschillende partijen benaderd om een offerte uit te brengen voor de uitvoering van pensioenregelingen. Voor het pensioenfonds PGB is de organisatie erin geslaagd om een aantal belangrijke vrijwillige aansluitingen te realiseren. Amsterdam, 8 mei 2009 Directie van de Stichting Grafische Bedrijfsfondsen Mr. P.W.G. van Leeuwen LL M, algemeen directeur BELEGGINGEN De totale waarde van het voor de opdrachtgevers beheerde vermogen is in 2008 afgenomen met miljoen tot miljoen, een daling van 15,4%. De daling is een gevolg van de kredietcrisis en de daarop volgende economische teruggang en wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt door de zeer negatieve waardeontwikkeling bij de beleggingscategorie aandelen. Daarnaast daalden vastgoed, hedgefunds en commodities ook in waarde. Bij de vastrentende waarden ondergingen staatsobligaties van de ontwikkelde landen door de dalende rente een waardestijging. Daartegenover stond echter een grotere waardedaling van de bedrijfsobligaties. Als gevolg van de kredietcrisis was er een vlucht naar veilig staatspapier en verdween de liquiditeit in bedrijfsobligaties grotendeels wat tot gevolg had dat de koersen extreem daalden. SGB, FWG en ASF hebben alleen staatsleningen in hun benchmark. Omdat zij ook bedrijfsobligaties in hun portefeuille hebben vanwege het hogere directe rendement, verklaart dit de underperformance in het verslagjaar zoals onder vermeld. Het behaalde rendement van de portefeuille van PGB is in 2008 met -20,7% lager dan het rendement van de normportefeuille ( -19,0%). Het rendement inclusief de afdekking van het renterisico, uit het verschil in looptijd tussen beleggingen en verplichtingen, en de afdekking van het valutarisico, bedraagt -17,7%. In het verslagjaar was ca. 90% van de aandelenportefeuille in extern beheer bij regionaal gespecialiseerde managers en is verantwoord beleggen verdergaand vorm gegeven. Als onderdeel hiervan is een portefeuille Infrastructuur/groene investeringen opgezet. JAARVERSLAG 2008 pag 17

20 JAARVERSLAG 2008 pag 18

GRAFISCHE BEDRIJFSFONDSEN GBF S C H E F S E N G B F G R A F I B E D R IJ F O N D S

GRAFISCHE BEDRIJFSFONDSEN GBF S C H E F S E N G B F G R A F I B E D R IJ F O N D S GRAFISCHE BEDRIJFSFONDSEN G R A F I B E D R IJ F O N D S S C H E F S E N G B F GRAFISCHE BEDRIJFSFONDSEN JAARVERSLAG 2009 61E BOEKJAAR ZWAANSVLIET 3 1081 AP AMSTERDAM TELEFOON (020) 5 418 418 FAX (020)

Nadere informatie

Pensioenactualiteiten en ontwikkelingen bij PGB

Pensioenactualiteiten en ontwikkelingen bij PGB Presentatie voor ledenraad KVGO Ruud Degenhardt 29 mei 2013 Pensioenactualiteiten en ontwikkelingen bij PGB Inhoud Inhoud PGB Financieel Pensioenactualiteiten Wet Versterking Pensioenfondsbestuur Ontwikkeling

Nadere informatie

Grafimedia fondsen in t kort

Grafimedia fondsen in t kort Grafimedia fondsen in t kort Informatie voor werkgevers over: aansluiting bij de grafimedia fondsen deelneming en premie inhoud van de bedrijfstakregelingen Deze brochure is uitgebracht namens het Pensioenfonds

Nadere informatie

PGB actueel door Arnold Verplancke

PGB actueel door Arnold Verplancke door Arnold Verplancke Inhoud Financiële resultaten 2014 en eerste maanden 2015 Aansluitingen en groei deelnemersbestand Kosten per deelnemer Nieuwe wetgeving: - APF - Communicatie Nieuw portaal gepensioneerden

Nadere informatie

GRAFISCHE BEDRIJFSFONDSEN JAARVERSLAG 2007 59E BOEKJAAR

GRAFISCHE BEDRIJFSFONDSEN JAARVERSLAG 2007 59E BOEKJAAR G R A F I S C H E B E D R I J F S F O N D S E N GBF GRAFISCHE BEDRIJFSFONDSEN JAARVERSLAG 2007 59E BOEKJAAR ZWAANSVLIET 3 1081 AP AMSTERDAM TELEFOON (020) 5 418 418 FAX (020) 6 442 911 INTERNET WWW.GBF.NL

Nadere informatie

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram 02 verkort in beeld 03 Ontwikkelingen 05 08 10 Pensioenen Beleggingen Organogram Aantal deelnemers dat pensioen opbouwt Aantal personen dat een ouderdomspensioen ontvangt Aantal deelnemers met slapende

Nadere informatie

Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen

Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen RAPPORT Prins Willem-Alexanderlaan 651 Postbus 700 7300 HC Apeldoorn Telefoon (055) 579 39 48 www.achmea.nl Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen Rapportage Intern toezicht in het kader van

Nadere informatie

2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG

2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG 2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG 1 Toelichting op het jaarverslag In het Jaarverslag 2012 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

gbf G B F Stichting Grafische Bedrijfsfondsen Jaarverslag S C H E F S E N G R A F I B E D R IJ F O N D S

gbf G B F Stichting Grafische Bedrijfsfondsen Jaarverslag S C H E F S E N G R A F I B E D R IJ F O N D S gbf Stichting Grafische Bedrijfsfondsen Jaarverslag 2006 G R A F I B E D R IJ F O N D S S C H E F S E N G B F gbfstichting Grafische Bedrijfsfondsen Jaarverslag 2006 58e boekjaar ZWAANSVLIET 3 1081 AP

Nadere informatie

PROFIELSCHETS. Philips Pensioenfonds NIET UITVOEREND BESTUURDER 1/5. Stichting Philips Pensioenfonds

PROFIELSCHETS. Philips Pensioenfonds NIET UITVOEREND BESTUURDER 1/5. Stichting Philips Pensioenfonds PROFIELSCHETS NIET UITVOEREND BESTUURDER Stichting Stichting behoort tot de grootste ondernemingspensioenfondsen van Nederland met een belegd vermogen van bijna 18 miljard euro. Het pensioenfonds voert

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Wolters Kluwer Nederland. Compliance program. Vastgesteld en gewijzigd in de bestuursvergadering van 12 februari 2014

Stichting Pensioenfonds Wolters Kluwer Nederland. Compliance program. Vastgesteld en gewijzigd in de bestuursvergadering van 12 februari 2014 Stichting Pensioenfonds Wolters Kluwer Nederland Compliance program Vastgesteld en gewijzigd in de bestuursvergadering van 12 februari 2014 1 Inleiding In dit Compliance Program is de inrichting van de

Nadere informatie

VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR HET BEROEPSVERVOER OVER DE WEG

VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR HET BEROEPSVERVOER OVER DE WEG VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR HET BEROEPSVERVOER OVER DE WEG 1. Introductie 1.1. Inleiding De Verklaring inzake de beleggingsbeginselen ( Verklaring ) beschrijft

Nadere informatie

Pensioenactualiteiten en strategische keuzes bij PGB

Pensioenactualiteiten en strategische keuzes bij PGB Pensioenfonds PGB Presentatie voor de Ledenraad 29 februari 2012 7 Pensioenactualiteiten en strategische keuzes bij PGB 1 Inhoud Inhoud Deel I: actuele ontwikkelingen in het pensioendomein financiële positie

Nadere informatie

Pension Fund Governance TRANSPARANTIE DOCUMENT UITLEG GEKOZEN PRINCIPES VOOR GOED PENSIOENFONDSBESTUUR

Pension Fund Governance TRANSPARANTIE DOCUMENT UITLEG GEKOZEN PRINCIPES VOOR GOED PENSIOENFONDSBESTUUR Pension Fund Governance TRANSPARANTIE DOCUMENT UITLEG GEKOZEN PRINCIPES VOOR GOED PENSIOENFONDSBESTUUR Stichting Pensioenfonds voor Dierenartsen 19 februari 2008 Beschrijving van de bestuurskeuzes van

Nadere informatie

Terugblik 2011 in cijfers

Terugblik 2011 in cijfers Terugblik 2011 in cijfers U vindt hier een samenvatting van het jaarverslag 2011. Het volledige jaarverslag kunt u downloaden via www.pensioenfondsricohnederland.nl. Financiële situatie Door de kredietcrisis

Nadere informatie

2009: een actief jaar met interessante ontwikkelingen

2009: een actief jaar met interessante ontwikkelingen Verkort jaarverslag 2009 2009: een actief jaar met interessante ontwikkelingen Het jaar 2009 stond in het teken van het treffen van maatregelen om de financiële positie van het fonds weer op het gewenste

Nadere informatie

Voor een houdbaar en betaalbaar inkomen voor later

Voor een houdbaar en betaalbaar inkomen voor later Vermogensbeheer Voor een houdbaar en betaalbaar inkomen voor later Een houdbaar en betaalbaar inkomen voor later. Dat is de belofte van uw pensioenfonds aan uw deelnemers. Verder gaan is nu zorgen voor

Nadere informatie

Functieprofiel lid bestuur met portefeuille vermogensbeheer en risicomanagement van Stichting Notarieel Pensioenfonds

Functieprofiel lid bestuur met portefeuille vermogensbeheer en risicomanagement van Stichting Notarieel Pensioenfonds Functieprofiel lid bestuur met portefeuille vermogensbeheer en risicomanagement van Stichting Notarieel Pensioenfonds 1. Algemene kenmerken Het bestuur van de Stichting Notarieel Pensioenfonds (SNPF) is

Nadere informatie

Compliance Program. Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed

Compliance Program. Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed Compliance Program Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed September 2008 Inhoudsopgave 1 Inleiding 1 1.1 Voorwoord 1 1.2 Definitie

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds voor Personeelsdiensten

Stichting Pensioenfonds voor Personeelsdiensten Wat waren in 2013 de belangrijkste ontwikkelingen en resultaten voor aangesloten werkgevers en deelnemers bij pensioenfonds StiPP? We hebben ze voor u op een rij gezet in deze verkorte versie van het jaarverslag

Nadere informatie

Transparantiedocument

Transparantiedocument Transparantiedocument Stichting Pensioenfonds Ahold (versie: 28 april 2015) Hoofdstuk 1 - Inleiding 1.1 Voorwoord Stichting Pensioenfonds Ahold is de financiële dienstverlener voor Koninklijke Ahold N.V.

Nadere informatie

PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE COMMODITY DISCOVERY FUND Bijgewerkt tot 8 juli 2014

PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE COMMODITY DISCOVERY FUND Bijgewerkt tot 8 juli 2014 PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE COMMODITY DISCOVERY FUND Bijgewerkt tot 8 juli 2014 Principles of Fund Governance Pag. 1/5 1. INLEIDING Commodity Discovery Management B.V. (de Beheerder ) is de beheerder

Nadere informatie

voor de beleggingscommissie van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (hierna: SPV).

voor de beleggingscommissie van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (hierna: SPV). REGLEMENT BELEGGINGSCOMMISSIE voor de beleggingscommissie van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (hierna: SPV). Artikel 1 Vaststelling en reikwijdte Dit reglement geeft, in aanvulling op de statuten,

Nadere informatie

Communicatieplan Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland

Communicatieplan Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland Communicatieplan Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland Algemeen Volgens het pensioenreglement dat met ingang van 1 mei 2012 van kracht is voor de Stichting Pensioenfonds Deutsche Bank Nederland

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden. Oktober 2013

Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden. Oktober 2013 Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden Oktober 2013 1 Pensioenstelsel Individueel Pensioen fonds Overheid Lijfrente Pensioen AOW B E L A S T I N G 2 Programma bestuur en taken bestuur

Nadere informatie

Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen

Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen RAPPORT DIVISIE PENSIOEN & LEVEN Laan van Malkenschoten 20 Postbus 9150 7300 HZ Apeldoorn www.achmea.nl Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen Rapportage Intern toezicht in het kader van 2013

Nadere informatie

Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen

Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen RAPPORT Prins Willem-Alexanderlaan 651 Postbus 700 7300 HC Apeldoorn www.achmea.nl Uitvoering van rechtstreeks verzekerde regelingen Rapportage Intern toezicht in het kader van Pension Fund Governance

Nadere informatie

Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008

Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008 Stichting Metro Pensioenfonds Populair jaarverslag 2008 blad 1 van 7 Het Metro Pensioenfonds Hieronder eerst een aantal bijzonderheden over het Metro Pensioenfonds. Het Metro Pensioenfonds is opgericht

Nadere informatie

Strategisch Pensioenmanagement

Strategisch Pensioenmanagement Strategisch Pensioenmanagement Strategisch Pensioenmanagement is samenbrengen. Strategisch Pensioenmanagement De belangrijkste taak van Strategisch Pensioenmanagement is ervoor te zorgen dat u in control

Nadere informatie

Advies inzake Risicobenadering

Advies inzake Risicobenadering dvies inzake Risicobenadering Het afstemmen van modellen op uitdagingen PRIMO heeft binnen haar organisatie een divisie opgericht die zich geheel richt op het effectief gebruik van risicomanagementmodellen.

Nadere informatie

Diversiteit in Pensioenfondsen

Diversiteit in Pensioenfondsen Diversiteit in Pensioenfondsen VITP Congres 15 september 2014 Geert-Jan Haveman Vice voorzitter Stichting Pensioenfonds Hoogovens Directeur Human Resources Tata Steel Nederland Diversiteit Geschiktheid

Nadere informatie

Pensioeninformatie. Rob Handgraaf november 2015. Welkom! Pensioen bij PGB

Pensioeninformatie. Rob Handgraaf november 2015. Welkom! Pensioen bij PGB Rob Handgraaf november 2015 Welkom! Pensioen bij PGB Inhoud Over PGB Uitvoeringsorganisatie van PGB Communicatie Vragen 2 Over PGB PGB is het bedrijfstakpensioenfonds voor: grafimedia branche kartonnage-

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit. Oktober 2013

Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit. Oktober 2013 Informatiebijeenkomst Pensioenen: actueler dan ooit Oktober 2013 1 Pensioenstelsel Individueel Pensioen fonds Overheid Lijfrente Pensioen AOW B E L A S T I N G 2 Programma bestuur en taken bestuur de pensioenregeling

Nadere informatie

Workshop Pensioenfondsen. Gert Demmink

Workshop Pensioenfondsen. Gert Demmink Workshop Pensioenfondsen Gert Demmink 13 november 2012 Integere Bedrijfsvoering Integere bedrijfsvoering; Bas Jennen Bestuurderstoetsingen; Juliette van Doorn Integere bedrijfsvoering, beleid & uitbesteding

Nadere informatie

Beleid voor Maatschappelijk Verantwoord Beleggen. Stichting Pensioenfonds voor de Architectenbureaus

Beleid voor Maatschappelijk Verantwoord Beleggen. Stichting Pensioenfonds voor de Architectenbureaus Beleid voor Maatschappelijk Verantwoord Beleggen Stichting Pensioenfonds voor de Architectenbureaus Juni 2014 1. Inleiding Dit Beleid voor Maatschappelijk Verantwoord Beleggen dient als leidraad en toetssteen

Nadere informatie

Uitbesteding in de pensioensector:

Uitbesteding in de pensioensector: Uitbesteding in de pensioensector: Bevindingen vanuit de toezichtspraktijk Prof. Dr. O.C.H.M. Sleijpen EYe on Pensions 14 januari 2014 Uitbesteding in de Pensioensector Topics: A. Wettelijke bepalingen

Nadere informatie

Instruerend Bestuur Quickscan en checklist

Instruerend Bestuur Quickscan en checklist Instruerend Bestuur Quickscan en checklist Stade Advies BV Kwaliteit van samenleven Quickscan Instruerend Bestuur (0 = onbekend; 1 = slecht; 2 = onvoldoende; 3 = voldoende; 4 = goed; 5 = uitstekend) 1.

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds SMIT. Bestuursreglement V120620

Stichting Pensioenfonds SMIT. Bestuursreglement V120620 Artikel 1 Inleiding De wijze waarop de Stichting Pensioenfonds SMIT wordt bestuurd ligt op hoofdlijnen vast in de statuten. In dit bestuursreglement wordt hier verder invulling aan gegeven. Het bestuursreglement

Nadere informatie

Vastgoed en vastgoedfinancieringen

Vastgoed en vastgoedfinancieringen Vastgoed en vastgoedfinancieringen Dé strategisch vastgoedpartner voor pensioenfondsen Syntrus Achmea Real Estate & Finance is dé strategisch vastgoedpartner voor pensioenfondsen. Dankzij onze unieke

Nadere informatie

Vastgoed en vastgoedfinancieringen

Vastgoed en vastgoedfinancieringen Vastgoed en vastgoedfinancieringen Dé strategisch vastgoedpartner voor pensioenfondsen is dé strategisch vastgoedpartner voor pensioenfondsen. Dankzij onze unieke combinatie van pensioenexpertise en vastgoedexpertise

Nadere informatie

Bijzondere Deelnemersvergadering 24 april 2014

Bijzondere Deelnemersvergadering 24 april 2014 Bijzondere Deelnemersvergadering 24 april 2014 2 1. Opening, mededelingen en ingekomen stukken 2. Achtergrond Wet versterking bestuur pensioenfondsen 3. Wet versterking bestuur pensioenfondsen 4. Wijzigingen

Nadere informatie

Het assurance-raamwerk De accountant en het verstrekken van zekerheid

Het assurance-raamwerk De accountant en het verstrekken van zekerheid Het assurance-raamwerk De accountant en het verstrekken van zekerheid Koninklijk Nederlands Instituut van Registeraccountants Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Het begrip assurance en maatschappelijke ontwikkelingen

Nadere informatie

Update Code Pensioenfondsen

Update Code Pensioenfondsen 24 april 2013 Update Code Pensioenfondsen Mila Hoekstra 2 Thema s 1. Taak en werkwijze 2. Diversiteit 3. Integer handelen 4. Beloning 5. Uitvoering, uitbesteding en kosten 6. Risicomanagement 7. Verantwoord

Nadere informatie

Verklaring inzake beleggingsbeginselen

Verklaring inzake beleggingsbeginselen STICHTING PENSIOENFONDS RECREATIE Mei 2011 INHOUDSOPGAVE 0. Introductie 3 1. Doelstelling van het beleggingsbeleid 4 2. Organisatie en risicobeheerprocedures 5 3. Beleggingsbeginselen 7 Mei 2011 Pagina

Nadere informatie

Pensioenfonds DSM Nederland

Pensioenfonds DSM Nederland Pensioenfonds DSM Nederland Uitgave oktober 2015 Disclaimer De in deze brochure verstrekte informatie van Stichting Pensioenfonds DSM Nederland, gevestigd te Heerlen (het pensioenfonds ) is van algemene

Nadere informatie

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 1 Toelichting op het jaarverslag In het Jaarverslag 2013 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

VEP Workshop Pensioenen 10 november 2015. Wie, wat en hoe en waar gaan we dan naartoe

VEP Workshop Pensioenen 10 november 2015. Wie, wat en hoe en waar gaan we dan naartoe VEP Workshop Pensioenen 10 november 2015 Wie, wat en hoe en waar gaan we dan naartoe Piet Hein Oyens Diverse management functies bij O&vE, Van Lanschot, EuroCard/MasterCard, Interpay en Equens (1-1- 1990

Nadere informatie

PMT transparant in kosten pensioen

PMT transparant in kosten pensioen PMT transparant in kosten pensioen PMT is het pensioenfonds van de sector Metaal en Techniek. De werkgevers en werknemers in de bedrijfstak besturen het fonds. Als bedrijfstakpensioenfonds is PMT not-for-profit,

Nadere informatie

Actualiteitendag Platform Deelnemersraden Risicomanagement

Actualiteitendag Platform Deelnemersraden Risicomanagement Actualiteitendag Platform Deelnemersraden Risicomanagement Benne van Popta (voorzitter Detailhandel) Steffanie Spoorenberg (adviseur Atos Consulting) Agenda 1. Risicomanagement 2. Risicomanagement vanuit

Nadere informatie

ONVZ past dit principe toe. Het principe is uitgewerkt in het reglement van de raad van bestuur.

ONVZ past dit principe toe. Het principe is uitgewerkt in het reglement van de raad van bestuur. Raad van bestuur Samenstelling en deskundigheid Samenstelling 3.1.1. De raad van bestuur is zodanig samengesteld, dat hij zijn taak naar behoren kan vervullen. Complementariteit, collegiaal bestuur en

Nadere informatie

Persbijeenkomst Jaarverslag ABP 2011

Persbijeenkomst Jaarverslag ABP 2011 Persbijeenkomst Jaarverslag ABP 2011 Henk Brouwer, voorzitter bestuur Amsterdam, 23 mei 2012 2011: een roerig jaar Positief: - positief rendement (8 miljard euro) - meer en beter inzicht in kosten - kostprijs

Nadere informatie

Verantwoordingsdocument Code Banken over 2014 Hof Hoorneman Bankiers NV d.d. 18 maart 2015. Algemeen

Verantwoordingsdocument Code Banken over 2014 Hof Hoorneman Bankiers NV d.d. 18 maart 2015. Algemeen Verantwoordingsdocument Code Banken over 2014 Hof Hoorneman Bankiers NV d.d. 18 maart 2015 Algemeen Mede naar aanleiding van de kredietcrisis en de Europese schuldencrisis in 2011 is een groot aantal codes,

Nadere informatie

SERVICE LEVEL AGREEMENT

SERVICE LEVEL AGREEMENT Bijlage bij Uitvoeringsovereenkomst tussen Stichting Pensioenfonds Haskoning en Haskoning Nederland B.V. d.d. SERVICE LEVEL AGREEMENT Ter uitvoering van de taken van de Stichting Pensioenfonds Haskoning

Nadere informatie

GRAFISCHE BEDRIJFSFONDSEN GBF S C H E F S E N G B F G R A F I B E D R IJ F O N D S

GRAFISCHE BEDRIJFSFONDSEN GBF S C H E F S E N G B F G R A F I B E D R IJ F O N D S GRAFISCHE BEDRIJFSFONDSEN G R A F I B E D R IJ F O N D S S C H E F S E N G B F GRAFISCHE BEDRIJFSFONDSEN JAARVERSLAG 2010 62E BOEKJAAR ZWAANSVLIET 3 1081 AP AMSTERDAM TELEFOON (020) 5 418 418 FAX (020)

Nadere informatie

Cordares 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 1.8

Cordares 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7 1.8 1 is specialist in pensioenbeheer en inkomensverzekering voor meer dan één miljoen Nederlanders. Met 25 miljard euro vermogen onder beheer, een uitstekend track record en vakkennis opgebouwd sinds 1952,

Nadere informatie

Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor het Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf

Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor het Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor het Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf Dit is een uitgave van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor het Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf. Versie: 01 juli 2013

Nadere informatie

Remuneratierapport 2014 Loyalis N.V.

Remuneratierapport 2014 Loyalis N.V. Remuneratierapport 2014 Loyalis N.V. Voorwoord Dit remuneratierapport geeft inzicht in de belangrijkste ontwikkelingen in het beloningsbeleid van Loyalis N.V. over het jaar 2014. Met dit rapport wil Loyalis

Nadere informatie

PENSIOENINRUIL TIJDELIJKE OUDERDOMSPENSIOEN TER AANVULLING VAN DE VUT-UITKERING 1

PENSIOENINRUIL TIJDELIJKE OUDERDOMSPENSIOEN TER AANVULLING VAN DE VUT-UITKERING 1 PENSIOENINRUIL 2013 TIJDELIJKE OUDERDOMSPENSIOEN TER AANVULLING VAN DE VUT-UITKERING 1 PENSIOENINRUIL TIJDELIJKE OUDERDOMSPENSIOEN TER AANVULLING VAN DE VUT-UITKERING In de brochure wordt een aantal regels

Nadere informatie

VUT-REGELING VOOR FWG-DEELNEMERS GEBOREN IN 1946-1949

VUT-REGELING VOOR FWG-DEELNEMERS GEBOREN IN 1946-1949 VUT-REGELING VOOR FWG-DEELNEMERS GEBOREN IN 1946-1949 Vut-regeling voor deelnemers FWG geboren in de periode 1946-1949 Voor deelnemers aan het FWG (Fonds Werktijdvermindering Oudere Werknemers in de Grafische

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics. Verkort Jaarverslag 2009

Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics. Verkort Jaarverslag 2009 Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics Verkort Jaarverslag 2009 Inleiding 2009 is voor de Stichting Pensioenfonds SABIC Innovative Plastics (hierna Pensioenfonds SABIC-IP) weer een bijzonder

Nadere informatie

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Inhoud Inleiding 3 Stap 1 De noodzaak vaststellen 4 Stap 2 De business case 5 Stap 3 Probleemverdieping 6 Stap 4 Actieplan 8 Stap 5

Nadere informatie

HOOFDLIJNEN HERSTELPLAN PGB 2009-2014 MAART 2009 PENSIOENFONDS VOOR DE GRAFISCHE BEDRIJVEN

HOOFDLIJNEN HERSTELPLAN PGB 2009-2014 MAART 2009 PENSIOENFONDS VOOR DE GRAFISCHE BEDRIJVEN HOOFDLIJNEN HERSTELPLAN PGB 2009-2014 MAART 2009 PENSIOENFONDS VOOR DE GRAFISCHE BEDRIJVEN VOORWOORD HERSTELPLAN PGB 2009-2014 Al genomen maatregelen: meer zekerheid in beleggingsbeleid Premieverhoging:

Nadere informatie

Pensioen in uitvoering

Pensioen in uitvoering Pensioen in uitvoering Pensioen in uitvoering Morgen is vandaag Morgen is vandaag is het motto van APG Het verwoordt dat APG zich elke dag opnieuw inzet voor het pensioen van morgen. Het onderstreept dat

Nadere informatie

Verkort jaarverslag SBZ 2011

Verkort jaarverslag SBZ 2011 Verkort jaarverslag SBZ 2011 uitgave van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Zorgverzekeraars Verkort jaarverslag SBZ 2011 1 Voorwoord Hoe ging het in 2011 met SBZ? In het complete jaarverslag 2011 gaan

Nadere informatie

Kamervragen van de leden Omtzigt en Van Hijum (beiden CDA)

Kamervragen van de leden Omtzigt en Van Hijum (beiden CDA) De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon (070) 333 44 44 Fax (070) 333 40 33

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds SABIC

Stichting Pensioenfonds SABIC Stichting Pensioenfonds SABIC Presentatie SPF tijdens algemene ledenvergadering VGSE 15 april 2010 Jan van den Berg, voorzitter SPF 1 Programma 1. Algemeen 2. Situatie SPF eind 2008 3. Ontwikkelingen SPF

Nadere informatie

Verkort Jaarverslag 2014

Verkort Jaarverslag 2014 Verkort Jaarverslag 2014 Het bestuur: de pensioenwereld blijft in beweging Ook in 2014 stond de pensioenwereld niet stil. Het bestuur volgde alle actuele politieke en maatschappelijke ontwikkelingen op

Nadere informatie

Asset & Liability Management

Asset & Liability Management Asset & Liability Management Verder gaan is de juiste balans vinden. ALM: inzicht in risico s Zorgen voor balans tussen pensioenverplichtingen en de opbouw van het pensioenvermogen. Het is een kerntaak

Nadere informatie

Verkorte kerngegevens fonds

Verkorte kerngegevens fonds Samenvatting jaarverslag 2010 Deze samenvatting is een ingekorte versie van het Jaar verslag 2010 van Pensioenfonds Horeca & Catering (PH&C). Hierin leest u over de belangrijkste onderwerpen en ontwikkelingen

Nadere informatie

Investment beliefs. Uitgangspunten vermogensbeheer. bpfhibin.nl. stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de handel in bouwmaterialen

Investment beliefs. Uitgangspunten vermogensbeheer. bpfhibin.nl. stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de handel in bouwmaterialen Investment beliefs bpfhibin.nl stichting bedrijfstakpensioenfonds voor de handel in bouwmaterialen Uitgangspunten vermogensbeheer Milieu, maatschappij en corporate governance zijn belangrijk Inhoudsopgave

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord beleggen Beleid

Maatschappelijk Verantwoord beleggen Beleid Maatschappelijk Verantwoord beleggen Beleid 8 januari 205 Inleiding In de Investment Policy Statement heeft SPT de volgende beleggingsovertuiging geformuleerd: Een pensioenfonds is een institutionele,

Nadere informatie

Pensioen in uitvoering

Pensioen in uitvoering Pensioen in uitvoering Pensioen in uitvoering Morgen is vandaag Morgen is vandaag is het motto van APG Het verwoordt dat APG zich elke dag opnieuw inzet voor het pensioen van morgen. Het onderstreept dat

Nadere informatie

Verkort jaarverslag 2013

Verkort jaarverslag 2013 Verkort jaarverslag 2013 Wat waren in 2013 de belangrijkste feiten en gebeurtenissen voor GE Pensioen? U leest het in deze verkorte versie van het jaarverslag 2013. Naast deze bondige versie treft u ook

Nadere informatie

FUNCTIEPROFIEL VOOR: BESTUURSLID NAMENS DEELNEMERS EN LID GOVERNANCECOMMISSIE STICHTING PENSIOENFONDS GRONTMIJ 22 MEI 2015

FUNCTIEPROFIEL VOOR: BESTUURSLID NAMENS DEELNEMERS EN LID GOVERNANCECOMMISSIE STICHTING PENSIOENFONDS GRONTMIJ 22 MEI 2015 FUNCTIEPROFIEL VOOR: BESTUURSLID NAMENS DEELNEMERS EN LID GOVERNANCECOMMISSIE STICHTING PENSIOENFONDS GRONTMIJ 22 MEI 2015 Inhoudsopgave 1. Het pensioenfonds... 3 2. Het bestuur... 3 3. Taken van het bestuur...

Nadere informatie

DOORSTAAT UW RISICOMANAGEMENT DE APK?

DOORSTAAT UW RISICOMANAGEMENT DE APK? WHITEPAPER DOORSTAAT UW RISICOMANAGEMENT DE APK? DOOR M. HOOGERWERF, SENIOR BUSINESS CONS ULTANT Risicomanagement is tegenwoordig een belangrijk onderdeel van uw bedrijfsvoering. Dagelijks wordt er aandacht

Nadere informatie

HANDBOEK BESTUUR IN CONTROL PENSIOENFONDS XYZ

HANDBOEK BESTUUR IN CONTROL PENSIOENFONDS XYZ HANDBOEK BESTUUR IN CONTROL PENSIOENFONDS XYZ 16 FEBRUARI 2011 PENSIOEN ASSET MANAGEMENT GOVERNANCE Inhoudsopgave 1. Inleiding... 4 2. Procedures voor beheersing matchings- / renterisico... 6 2.1. Cashmanagement...

Nadere informatie

Communicatieplan Stichting Brocacef Pensioenfonds

Communicatieplan Stichting Brocacef Pensioenfonds Communicatieplan 2015 Stichting Brocacef Pensioenfonds Vastgesteld in de vergadering van het bestuur van 23 november 2015 1 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Inleiding... 3 1. Informatieverplichtingen...

Nadere informatie

pgb STICHTING PENSIOENFONDS VOOR DE GRAFISCHE BEDRIJVEN

pgb STICHTING PENSIOENFONDS VOOR DE GRAFISCHE BEDRIJVEN pgb STICHTING PENSIOENFONDS VOOR DE GRAFISCHE BEDRIJVEN pgbstichting Pensioenfonds voor de Grafische Bedrijven Jaarverslag 2008 56e boekjaar ZWAANSVLIET 3 1081 AP AMSTERDAM TELEFOON (020) 5 418 418 FAX

Nadere informatie

PROACTIEF TOEZICHT VOBO

PROACTIEF TOEZICHT VOBO PROACTIEF TOEZICHT VOBO Concept Door: Raad van Toezicht Voortgezet Onderwijs Best Oirschot PROACTIEF TOEZICHT VOBO 2 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Toezichtvisie Vobo... 4 Doel van de Raad van Toezicht Vobo...

Nadere informatie

Het jaarverslag 2014 samengevat

Het jaarverslag 2014 samengevat Het jaarverslag 2014 samengevat Uw pensioenfonds blikt terug én vooruit Deelnemers 1.711 In 2014 verdiende het fonds 55,1 miljoen dankzij beleggen. Dat bedrag staat voor een rendement van 20,1%. Het fonds

Nadere informatie

Cordares. 1.1 Zorgvuldig en toegewijd 8 1.2 Segment bedrijfstakregelingen 8 1.3 Segment niet-bedrijfstakregelingen

Cordares. 1.1 Zorgvuldig en toegewijd 8 1.2 Segment bedrijfstakregelingen 8 1.3 Segment niet-bedrijfstakregelingen 1 Cordares 1.1 Zorgvuldig en toegewijd 8 1.2 Segment bedrijfstakregelingen 8 1.3 Segment niet-bedrijfstakregelingen 10 1.4 Opdrachtgevers 11 1.5 Premies en uitkeringen 11 1.6 Cordares op het internet 12

Nadere informatie

Grotere kostentransparantie en dalende uitvoeringskosten bij pensioenfondsen.

Grotere kostentransparantie en dalende uitvoeringskosten bij pensioenfondsen. LCP Netherlands Werk in uitvoering bij pensioenfondsen 2013 Jeroen Koopmans 1 oktober 2013 Grotere kostentransparantie en dalende uitvoeringskosten bij pensioenfondsen. Even voorstellen drs. Jeroen Koopmans

Nadere informatie

Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! Internal Audit en doeltreffendheid van! risk management system!

Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! Internal Audit en doeltreffendheid van! risk management system! Seminar! BETEKENIS VAN INTERNE AUDIT voor specifieke verzekeraars! Internal Audit en doeltreffendheid van! risk management system!! Tom Veerman! Triple A Risk Finance B.V.! 1! Programma! Solvency II stand

Nadere informatie

PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE Add Value Fund N.V.

PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE Add Value Fund N.V. PRINCIPLES OF FUND GOVERNANCE Add Value Fund N.V. I Inleiding Keijser Capital Asset Management B.V. (de Directie ) voert de directie over Add Value Fund N.V. (hierna ook Add Value Fund of Fonds ). De Directie

Nadere informatie

Ontwikkelingen in 2012

Ontwikkelingen in 2012 1 Jaarbericht 2012 Ontwikkelingen in 2012 2012 was, in alle opzichten, weer een bewogen jaar. We kregen onder meer te maken met hectische ontwikkelingen op de financiële markten, met veranderingen in de

Nadere informatie

De Dynamische Strategie Portefeuille DSP

De Dynamische Strategie Portefeuille DSP De Dynamische Strategie Portefeuille DSP Onderdeel van het beleggingsbeleid van Pensioenfonds UWV 1 Inhoudsopgave Waarom beleggen? 4 Beleggen is niet zonder risico s 4 Strategische beleggingsportefeuille

Nadere informatie

Beloningsbeleid Januari 2012

Beloningsbeleid Januari 2012 Beloningsbeleid Januari 2012 Inhoudsopgave Inleiding 2 Doel beloningsbeleid 3 Uitgangspunten beloningsbeleid 3 Inschaling en beschrijving beloning 3 Beloningsmodel onderneming 4 Risicobeheersing 4 Variabele

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Kwartaalbericht 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015 Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Dekkingsgraad: 111,5% Beleidsdekkingsgraad: 112,6% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2014: 27,6%

Nadere informatie

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfspensioenfonds AVH 1. Introductie 1.1 Inleiding Deze verklaring inzake de beleggingsbeginselen geeft beknopt de uitgangspunten weer van het

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland

Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Stichting Pensioenfonds Capgemini Nederland Papendorpseweg 100 3528 BJ Utrecht Ingeschreven in het Handelsregister van de Kamer van Koophandel onder nummer 41184467

Nadere informatie

Pensioenen Oktober 2015

Pensioenen Oktober 2015 Pensioenen Oktober 2015 Agenda Waarom deze bijeenkomst? Waarom Pensioenfonds PGB? Pensioenregelingen 2016 Volgende stappen Vragen 2 Waarom deze bijeenkomst? Informeren over veranderingen op pensioengebied

Nadere informatie

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM De tijd dat MVO was voorbehouden aan idealisten ligt achter ons. Inmiddels wordt erkend dat MVO geen hype is, maar van strategisch belang voor ieder

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Betreft Kamervragen van het lid Krol Hierbij zend ik u de

Nadere informatie

REGLEMENT DIRECTIE/RAAD VAN BESTUUR FONDS VOOR CULTUURPARTICIPATIE

REGLEMENT DIRECTIE/RAAD VAN BESTUUR FONDS VOOR CULTUURPARTICIPATIE REGLEMENT DIRECTIE/RAAD VAN BESTUUR FONDS VOOR CULTUURPARTICIPATIE Vastgesteld door het bestuur op: 4 juni 2014 Goedgekeurd door de raad van toezicht op: 4 juni 2014 HOOFDSTUK I. ALGEMEEN Artikel 1. Begrippen

Nadere informatie

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Persbericht Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Hoofdpunten: Dekkingsgraad van 94% is te laag: aanvullende maatregelen nodig Beschikbaar vermogen stijgt met ruim 11 miljard Door gedaalde rente nemen

Nadere informatie

Compliance Charter. Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed

Compliance Charter. Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed Compliance Charter Voor pensioenfondsen die pensioenadministratie en/of vermogensbeheer geheel of gedeeltelijk hebben uitbesteed September 2008 Inhoudsopgave 1 Voorwoord 1 2 Definitie en reikwijdte 2 3

Nadere informatie

Samenvatting en rapportage Klanttevredenheidsonderzoek PPF 2011/2012

Samenvatting en rapportage Klanttevredenheidsonderzoek PPF 2011/2012 Samenvatting en rapportage Klanttevredenheidsonderzoek PPF 0/0 Stichting Personeelspensioenfonds Cordares (PPF) Astrid Currie, communicatieadviseur Maart 0 versie.0 Pagina versie.0 Inleiding Op initiatief

Nadere informatie