Geachte leden van het College van Bestuur, geachte leden van de Centrale directie,

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Geachte leden van het College van Bestuur, geachte leden van de Centrale directie,"

Transcriptie

1 De Colleges van Bestuur/Centrale directies van de hogescholen Den Haag Ons kenmerk 30 september 2005 PLW/05/76506 Onderwerp Experimenten met korte programma's Bijlage(n) Brief aan Tweede Kamer d.d. 20 juni 2005 Protocol toetsing kort programma van NVAO Handreiking NVAO Geachte leden van het College van Bestuur, geachte leden van de Centrale directie, 1. Inleiding Op 20 juni 2005 heb ik met bijgevoegde brief (kenmerk HO/BL/2005/22876)) aan de Tweede Kamer aangekondigd te gaan experimenteren met korte programma s in het hbo. Korte programma s kunnen aantrekkelijk zijn voor mbo ers die aarzelen of zij na hun mbo-opleiding nog zullen doorstuderen. Hetzelfde geldt voor werkenden die aarzelen of zij een studie op zullen pakken. Vanuit het beroepenveld zijn er bovendien signalen dat er behoefte is aan werknemers met een opleidingsachtergrond tussen mbo-4- en hbo-bachelorniveau in. Dat zijn voor mij belangrijke redenen om met korte programma s te gaan experimenteren. Met deze brief informeer ik u, mede namens de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, over de aanpak van de experimenten. Dit doe ik onder voorbehoud van goedkeuring door de Tweede Kamer, omdat die zich nog moet uitspreken over mijn voornemen om te gaan experimenteren. 2. Uitgangspunten experimenten Ik kies bij de experimenten voor de volgende uitgangspunten: Een kort programma is een onderdeel van een hbo-bacheloropleiding. Een student die een kort programma heeft afgerond moet zonder vertraging het getuigschrift van de bijbehorende bacheloropleiding kunnen behalen. Dit uitgangspunt betekent overigens niet dat alle modules van het korte programma moeten corresponderen met modules die de reguliere studenten volgen die de betreffende hbobacheloropleiding doen. Het korte programma moet een samenhangend geheel van modules zijn en een eigen arbeidsmarktrelevantie hebben. Dat kan betekenen dat ook modules die niet worden gevolgd door de reguliere studenten van de betreffende bacheloropleiding, onderdeel zijn van het korte programma. De wettelijke vooropleidingseisen voor deelname aan een kort programma zijn identiek aan de eisen voor de hbo-bacheloropleiding, omdat het programma onderdeel is van een bacheloropleiding. Dit neemt niet weg dat hogescholen korte programma s kunnen inrichten die primair gericht zijn op bepaalde doelgroepen, bijvoorbeeld op mbo ers of werkenden. Wel is het zo dat alle Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap/ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Anna van Hannoverstraat 4, 2595 BJ Den Haag Postbus 90801, 2509 LV Den Haag, T

2 blad 2/5 korte programma s van de bekostigde hogescholen toegankelijk én studeerbaar moeten zijn voor een ieder die aan de wettelijke vooropleidingseisen voor de hbo-bachelor voldoet. Het is dus voor de bekostigde hogescholen niet toegestaan om een kort programma uitsluitend open te stellen voor bijvoorbeeld mbo ers met enige jaren werkervaring. Hetzelfde geldt voor het zo inrichten van het korte programma dat het alleen voor deze groep studeerbaar is. Een kort programma kan alleen bestaan binnen een hbo-bacheloropleiding waarvan de kwaliteit objectief is vastgesteld. Dit betekent dat een overgangsrechtelijke accreditatie, zonder een eerder doorlopen beoordeling van de kwaliteit als bedoeld in artikel 1.18 van de WHW, geen titel verschaft voor deelname aan een experiment. Een kort programma wordt door een hogeschool aangeboden. Het korte programma moet onderdeel zijn van een hbo-bacheloropleiding van een hogeschool die voor die bacheloropleiding een Croho-licentie bezit. Een hogeschool en een BVE-instelling 1 kunnen onderling afspreken dat delen van het korte programma door een BVE-instelling worden verzorgd. Voor de bekostigde hogescholen dient dit uiteraard wel te gebeuren binnen de regels van Helderheid in de bekostiging van het hoger onderwijs en Helderheid in de bekostiging voor beroepsonderwijs en de volwasseneneducatie. Een kort programma wordt afgesloten met een afzonderlijke graad: de Associate degree. Degene aan wie deze graad is verleend, is niet gerechtigd deze in de eigen naamsvermelding tot uitdrukking te brengen. In de Wet hoger onderwijs en onderzoek, die in voorbereiding is, wordt voor de graadverlening een voorziening getroffen. De studenten die vóór de inwerkingtreding van de nieuwe wet een kort programma afronden, zullen het certificaat dat zij na afronding ontvangen na de invoering van de nieuwe wet kunnen omzetten in een Associate degree. Een kort programma heeft een studielast van (minimaal) 120 ECTS. Een hogere studielast dan 120 ECTS is mogelijk als dat voor de arbeidsmarktrelevantie van het programma nodig is. Studenten die een kort programma hebben afgerond moeten direct gekwalificeerd zijn voor de arbeidsmarkt en het totaal van het programma moet een arbeidsmarktrelevantie hebben. 3. Twee rondes experimenten In mijn brief aan de Tweede Kamer spreek ik over de start van de experimenten per studiejaar Ook in de brief d.d. 22 augustus jl., die u ontvangen heeft van de NVAO, wordt alleen over een start per studiejaar gesproken. Inmiddels heb ik echter besloten dat er twee rondes experimenten komen. Dat betekent dat hogescholen kunnen kiezen of zij met een kort programma willen starten in het studiejaar of in het studiejaar Op die manier maak ik het voor meer hogescholen mogelijk om aan de experimenten mee te doen. Voor de tweede ronde is er immers meer voorbereidingstijd. De keuze voor een tweede ronde geeft de hogescholen die korte programma s aan willen bieden binnen bestaande, nog niet eerder objectief beoordeelde hbobacheloropleidingen, bovendien de gelegenheid om die kwaliteitsbeoordeling alsnog te laten doen. De accreditatieaanvraag voor de hbo-bacheloropleiding moet in dat geval uiterlijk 31 december 2005 bij de NVAO worden ingediend. Hogescholen die per 31 december a.s. nog geen VBI-rapport kunnen aanleveren, dienen contact op te nemen met de NVAO. Voor alle duidelijkheid wijs ik erop dat zowel de eerste als de tweede ronde van de experimenten openstaan voor zowel de aangewezen als de bekostigde hogescholen. Ik vind dat alle korte programma s waarmee geëxperimenteerd wordt, minimaal door twee cohorten studenten moeten kunnen worden gevolgd. Gelet op het feit dat het om tweejarige programma s gaat, betekent dit dat de looptijd van de experimenten vier studiejaren zal omvatten (2006/2007 tot en met 2009/2010). De korte programma s die starten in studiejaar kunnen binnen deze looptijd door drie cohorten studenten worden gevolgd. Voor de korte programma s die starten in gaat het om twee cohorten studenten. 1 Dit kan ook een AOC zijn. 2

3 blad 3/5 Het laatste moment waarop hogescholen de Associate degree aan studenten mogen uitreiken, bepaal ik op 1 juli Daarmee bestaat ook voor de studenten die langer over hun korte opleiding doen dan de nominale studieduur, de mogelijkheid om de betreffende graad te behalen. Overigens staat het de hogescholen vrij om, binnen het studiejaar waarin zij mogen starten met een kort programma, zelf te bepalen wat het moment van eerste instroom wordt en wat de eventuele andere instroommomenten zijn. Korte programma s die starten in het studiejaar hoeven dus niet per se bij aanvang van dat studiejaar te starten. Hetzelfde geldt uiteraard voor de korte programma s die starten in het studiejaar Procedure Hierna schets ik de procedure voor de indiening van en besluitvorming over voorstellen voor de experimenten met korte programma s. Indien u als hogescholen in het kader van de experimenten een kort programma wilt aanbieden, moet u bij de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie (NVAO) een aanvraag indienen voor beoordeling van dat korte programma. Voor de eerste ronde experimenten (dus voor de korte programma s die starten in het studiejaar ) geldt dat de aanvragen in de periode van 15 tot en met 31 oktober 2005 bij de NVAO moeten worden ingediend. Ik realiseer mij dat de periode tot eind oktober erg kort is. Om een start per studiejaar mogelijk te maken, is een latere uiterste indieningsdatum echter ongewenst. Op dit moment is nog niet bekend in welke periode de aanvragen voor de tweede ronde experimenten (met een start in studiejaar ) bij de NVAO moeten worden ingediend. Daarover, en ook over de andere voor de tweede ronde relevante data, wordt u in een later stadium geïnformeerd. Zoals ik ook in mijn brief d.d. 20 juni jl. aan de Tweede Kamer heb laten weten, toetst de NVAO de kwaliteit van de aanvragen. Dit gebeurt aan de hand van een protocol dat is afgeleid van het accreditatiekader. Het protocol voeg ik als bijlage 2 aan deze brief toe. Tevens is bijgevoegd een handreiking van de NVAO bij het protocol (bijlage 3). Beide documenten zijn sinds 19 september jl. ook te vinden op de NVAO-site (www.nvao.net). De arbeidsmarktrelevantie van het korte programma en de samenhang met de hbo-bacheloropleiding vormen belangrijke criteria waarop de NVAO de aanvragen zal beoordelen. Om de arbeidsmarktrelevantie te kunnen toetsen dient de hogeschool de actieve deelname van het beroepenveld aan de ontwikkeling van het beroepsprofiel aan te tonen. De NVAO-beoordeling mondt uit in een advies over de aanvraag aan de betreffende hogeschool. Met dit advies, dat voor de eerste-ronde-aanvragen in december 2005 zal worden gegeven, kunt u een voorstel voor een kort programma indienen bij mij respectievelijk de minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit. In februari 2006 neem ik dan het besluit welke korte programma s daadwerkelijk in het studiejaar kunnen starten. 5. Besluitvorming Ter ondersteuning van mijn besluitvorming, wil ik een commissie in het leven roepen die mij adviseert over de ingediende voorstellen. Ik zal deze commissie een eigen beoordelingskader meegeven. Het definitieve beoordelingskader zend ik u uiterlijk 21 november 2005 toe. Tevens zal ik dan aangeven welke informatie ik van u verwacht te krijgen met het oog op de besluitvorming over de eerste ronde experimenten, en wanneer ik die informatie verwacht. De aanvraag die is ingediend bij de NVAO en het advies van de NVAO maken onderdeel uit van de gevraagde informatie. Het beoordelingskader voor de besluitvorming over de experimenten zal uitgaan van het volgende: - Er wordt op beperkte schaal geëxperimenteerd, mede met het oog op de uitvoerbaarheid van de experimenten (alle experimentele korte programma s worden gemonitord). - Een positief advies van de NVAO over de bij haar ingediende aanvraag is een noodzakelijke voorwaarde voor deelname aan de experimenten. - Een redelijke spreiding van de korte programma s over de onderwijssectoren (Crohoonderdelen) is het uitgangspunt; daarbij wordt rekening gehouden met de omvang van de sector en het aantal ingediende voorstellen per sector. 3

4 blad 4/5 - De sector (het Croho-onderdeel) onderwijs is in ieder geval in de eerste ronde uitgesloten van de experimenten. De lerarenopleidingen kunnen dus niet meedoen. - Indien meerdere hogescholen een voorstel indienen voor een qua inhoud vergelijkbaar kort programma, is het uitgangspunt om minimaal twee hogescholen de kans te geven het betreffende type kort programma aan te bieden. - Naast het karakter van het advies van de NVAO (wel/geen positief advies) en de gewenste spreiding over de sectoren, is in belangrijke mate bepalend welke programma s de meeste kans bieden op instroom van doelgroepen die anders minder snel voor het hoger onderwijs zouden kiezen. Denk aan: mbo ers en werkenden. - Hogescholen dienen BVE-instellingen te betrekken bij de invulling van de korte programma s. Naarmate een kort programma zich meer richt op mbo ers die direct doorstromen, wordt een nauwere vorm van samenwerking met BVE-instellingen verwacht en wordt de samenwerking dus nadrukkelijker getoetst. - Hogescholen dienen bereid te zijn om, zonder dat zij daarvoor kosten in rekening brengen, de benodigde bijdrage te leveren aan en gegevens te leveren voor de monitoring van de experimenten en de tussen- en eindevaluatie. Te denken is aan: in-, door- en uitstroomgegevens van het korte programma en van de bijbehorende bacheloropleiding, studentgegevens etc. Hiervoor is aangegeven dat de sector (het Croho-onderdeel) onderwijs voorlopig is uitgezonderd van de experimenten. De reden hiervoor is de volgende: Voordat korte programma s in de sector onderwijs geïntroduceerd kunnen worden, moet er eerst duidelijkheid zijn over de in het onderwijs gewenste kwalificaties en, in het verlengde daarvan, over de behoefte van het onderwijs aan een tussenkwalificatie in de opleiding tot leraar. In de eerste helft van 2005 is het platform voor de beroepen in het onderwijs ingesteld. Dit platform, dat bestaat uit deskundigen uit de beroepsgroepen in het onderwijs, zal zich onder meer over de gewenste kwalificaties buigen en ook over de bekwaamheidseisen die bij die kwalificaties passen. Eind 2005 of begin 2006 zal het platform naar verwachting de eerste uitspraken op dit terrein doen. Daarna is pas de vraag aan de orde met welke bve- of ho-getuigschriften kan worden aangetoond dat aan de bekwaamheidseisen wordt voldaan en of korte programma s binnen de hbo-bacheloropleidingen hierbij mogelijk een rol kunnen spelen. Om die reden sluit ik de sector onderwijs in ieder geval uit van de eerste ronde experimenten (die start per studiejaar ). In de loop van 2006, dus na het advies van het platform, zal worden bepaald of in de tweede ronde experimenten (startend met ingang van studiejaar ) wél experimenten binnen de sector onderwijs kunnen worden uitgevoerd. 6. Bekostiging en studiefinanciering De bekostigde hogescholen ontvangen bekostiging voor de studenten die zijn ingeschreven in een bacheloropleiding en die deelnemen aan een (goedgekeurd) experiment met een kort programma als onderdeel van die bacheloropleiding. Het nieuwe bekostigingsmodel voor het hoger onderwijs biedt ruimte voor bekostiging van de korte programma s aangezien in dit model sprake is van bekostiging op basis van de inzet van leerrechten. De graad die verbonden is aan het afronden van een kort programma wordt niet afzonderlijk bekostigd. Voor de diplomaopslag telt dus alleen het aantal bachelor- of mastergetuigschriften mee. Binnenkort vindt het jaarlijkse bekostigingsoverleg met de HBO-raad plaats. In relatie tot Rekenschap zal in dit overleg benadrukt worden dat, conform de notitie Helderheid in de bekostiging van het hoger onderwijs 2003, werven en inschrijven voor voorgestructureerde programma s of deelprogramma's niet is toegestaan, maar dat hier een uitzondering wordt gemaakt voor de korte programma s in het hbo die in het kader van de experimenten worden toegewezen. Studenten die een kort programma volgen, komen in aanmerking voor studiefinanciering conform de geldende regels en voorwaarden. Net als bij de wo-bachelor, kunnen studenten na afronding van een kort programma op aanvraag de prestatiebeurs laten omzetten. Het aantal jaren prestatiebeurs dat wordt omgezet is gelijk aan de nominale duur van het korte programma dat is afgerond met een Associate degree. Als deze studenten in een later stadium hun hbo-bachelor halen kan de omzetting op basis van dat bachelordiploma worden herzien. Mocht het hen niet lukken binnen de diplomatermijn 4

5 blad 5/5 hun bachelor te halen, behouden zij alleen de omzetting op basis van de nominale duur van het eerder afgeronde korte programma. 7. Registratie korte programma s Met de Informatie Beheer Groep heeft overleg plaatsgevonden over de registratie van korte programma s in het Centraal register opleidingen hoger onderwijs (Croho). Besloten is een werkgroep in te richten waarin de technische procedures van inschrijving en administratie worden uitgewerkt. De hogescholen zullen naast de studentenorganisaties, de NVAO en andere betrokken partijen uitgenodigd worden om aan de werkgroep deel te nemen. Idealiter worden de korte programma s als subniveau van de hbo-bachelor in het Croho en de daaraan gekoppelde systemen geregistreerd. De IB-Groep heeft mij echter laten weten dat dit op korte termijn niet te realiseren is. Om die (technische) reden wordt nu overwogen om, voor de duur van de experimenten, de korte programma s een eigen isat-code te geven waarbij de korte programma s in het Croho wel gelinkt worden aan de betreffende hbo-bachelor. 8. Evaluatie en monitoring Ik wil u er ten slotte op wijzen dat de experimenten zullen worden gemonitord. In 2010 zal de eindevaluatie van de experimenten plaatsvinden. In 2008 vindt een tussenevaluatie plaats. Dit najaar zal ik een beslissing nemen over het monitoringonderzoek. Ik zal u zo spoedig mogelijk daarna op de hoogte stellen van de inhoud van het onderzoek en tevens laten weten wie het onderzoek gaat uitvoeren. Het monitoringonderzoek en de evaluatie zullen zich ten minste richten op de volgende punten: Aantrekkingskracht op (ondervertegenwoordigde) doelgroepen; Doorstroom van degenen die een Ad behalen naar het bacheloreindniveau; Effecten op uitval tijdens de eerste twee studiejaren van de bacheloropleiding; Andere effecten op het rendement; Effecten op relatieve deelname aan hbo-bacheloropleidingen, meer in het bijzonder het risico van de relatieve afname van het aantal bachelors; Arbeidsmarktbehoefte aan korte programma s en arbeidsmarktpositie van degenen die een Ad behalen; daarbij wordt ook gekeken naar eventuele consequenties voor de arbeidsmarktpositie van mbo ers en van degenen die een hbo-bacheloropleiding hebben afgerond; Samenwerking van hogescholen met de BVE-instellingen en met het afnemend beroepenveld. Ik vertrouw erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. Voor vragen kunt u contact opnemen met mw. F. Boselie-Abbenhuis van de projectdirectie Leren & Werken. Zij is te bereiken via telefoonnummer: en via De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Mark Rutte Een afschrift van deze brief wordt gezonden aan: de HBO-raad, PAEPON, de Bve Raad, VNO-NCW, MKB-Nederland, ISO, LSVb en de NVAO. 5

Geachte leden van het College van Bestuur, geachte leden van de Centrale directie,

Geachte leden van het College van Bestuur, geachte leden van de Centrale directie, Den Haag Ons kenmerk 1 juni 2006 PLW/2006/46867 Onderwerp Tweede ronde pilots met Associate-degreeprogramma s Geachte leden van het College van Bestuur, geachte leden van de Centrale directie, Hierbij

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2004 2005 29 410 Hoger Onderwijs en Onderzoek Plan 2004 Nr. 32 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Vastgesteld 19 september 2005 Binnen de vaste commissie

Nadere informatie

logoocw De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag 20 juni 2005 HO/BL/2005/22876

logoocw De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag 20 juni 2005 HO/BL/2005/22876 logoocw De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Den Haag Ons kenmerk 20 juni 2005 HO/BL/2005/22876 Onderwerp Beleidsreactie op het rapport Kort en goed? Verkenning

Nadere informatie

handelende in overeenstemming met de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit;

handelende in overeenstemming met de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit; Subsidieregeling tweede graden hbo en wo Regeling van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van... (datum), nr. HO&S/2010/228578, houdende subsidiëring van tweede bachelor- en mastergraden

Nadere informatie

Gelet op artikel 1.7a, eerste, tweede en zesde lid, van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek;

Gelet op artikel 1.7a, eerste, tweede en zesde lid, van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek; Besluit van op grond van artikel 1.7a van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek met het oog op het gedeeltelijk verzorgen van een Associate-degreeprogramma op de locatie van een bveinstelling

Nadere informatie

Regeling financiële ondersteuning bestuurders JongerenOrganisatie Beroepsonderwijs (JOB)

Regeling financiële ondersteuning bestuurders JongerenOrganisatie Beroepsonderwijs (JOB) Algemeen Verbindend Voorschrift Betreft de onderwijssector(en) Informatie CFI/ICO Beroepsonderwijs en Volwasseneneducatie bvh 079-3232.666 Regeling financiële ondersteuning bestuurders JongerenOrganisatie

Nadere informatie

Onderbouwing Arbeidsmarktrelevantie Ad-opleidingen Een kader voor de uitwerking

Onderbouwing Arbeidsmarktrelevantie Ad-opleidingen Een kader voor de uitwerking Onderbouwing Arbeidsmarktrelevantie Ad-opleidingen Een kader voor de uitwerking Koninklijke vereniging MKB-Nederland Beleid, Onderzoek en Communicatie Delft, 9 januari 2006 Contactpersoon: Ir. G.F.W.C.

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

ONTVANGEN 19 SKI 2010

ONTVANGEN 19 SKI 2010 PO ONTVANGEN 19 SKI 2010 Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Fontys Hogescholen College van bestuur t.a.v, mevrouw E.C. Meijer Postbus 347 5600

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2005 222 Wet van 28 april 2005, houdende tijdelijke regels betreffende experimenten in het hoger onderwijs op het gebied van vooropleidingseisen aan

Nadere informatie

Aanvraagformulier nevenvestiging macrodoelmatigheidstoets beleidsregel 2014

Aanvraagformulier nevenvestiging macrodoelmatigheidstoets beleidsregel 2014 Aanvraagformulier nevenvestiging macrodoelmatigheidstoets beleidsregel 2014 Basisgegevens Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): Naam instelling(en) Contactpersoon/contactpersonen Contactgegevens

Nadere informatie

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase

Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs [hbo-bachelor]: uitwerking voor Associate degree-programma s tijdens de pilotfase 11 februari 2008 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Accreditatiekader, toegespitst

Nadere informatie

COH O. ONTVANGEN 2 5 APR. Ï.01B Ministerie van Onderwijs, Cultuur en. Wetenschap

COH O. ONTVANGEN 2 5 APR. Ï.01B Ministerie van Onderwijs, Cultuur en. Wetenschap COH O ONTVANGEN 2 5 APR. Ï.01B Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap >Retouradres Postbus 16375 2500 BI Den Haag Hogeschool INHolland T.a.v. de heer H. de Deugd Postbus 85498 2508 CD DEN HAAG

Nadere informatie

Bijlage 1 als bedoeld in artikel 9, tweede lid AANVRAAG SUBSIDIE OP GROND VAN DE CONCEPT- SUBSIDIEREGELING EXPERIMENTEN OPEN BESTEL

Bijlage 1 als bedoeld in artikel 9, tweede lid AANVRAAG SUBSIDIE OP GROND VAN DE CONCEPT- SUBSIDIEREGELING EXPERIMENTEN OPEN BESTEL Bijlage 1 als bedoeld in artikel 9, tweede lid AANVRAAG SUBSIDIE OP GROND VAN DE CONCEPT- SUBSIDIEREGELING EXPERIMENTEN OPEN BESTEL U dient deze aanvraag, inclusief bijlagen, in drievoud op te sturen naar:

Nadere informatie

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Protocol PDG en educatieve minor

Protocol PDG en educatieve minor Protocol PDG en educatieve minor 28 april 2014 Inhoud Protocol voor beoordelingen door de NVAO van de kwaliteit van de afstudeerrichtingen algemeen vormend onderwijs en beroepsgericht onderwijs, het traject

Nadere informatie

Wet Kwaliteit in verscheidenheid

Wet Kwaliteit in verscheidenheid Wet Kwaliteit in verscheidenheid Betekenis voor de doorstroom vo-hbo en mbo-hbo Presentatie VvSL-congres 7 november 2013 Pierre Poell voorzitter LICA Onderwerpen Achtergrond Wet Kwaliteit in verscheidenheid

Nadere informatie

Ministerie van Onderwijs, Cultuuren Wetenschap

Ministerie van Onderwijs, Cultuuren Wetenschap Ministerie van Onderwijs, Cultuuren Wetenschap > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de voorzitter van de Colleges van Bestuur van universiteiten en hogescholen cc HBO-raad en VSNU Rijnstraat

Nadere informatie

Toelichting procedure deelname aan experimenten 2011-2012

Toelichting procedure deelname aan experimenten 2011-2012 Toelichting procedure deelname aan experimenten 2011-2012 1. Procedure 2 2. Aanvragen en toekennen experimenten 2011-2012 2 3. Belangrijke elementen uit ministeriële regeling 3 4. Instructie bij Voortzetten

Nadere informatie

Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Chemie van de Hogeschool Drenthe

Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Chemie van de Hogeschool Drenthe College van Bestuur Hogeschool Drenthe Postbus 2080 7801 CB EMMEN Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Chemie van de Hogeschool

Nadere informatie

FAQ s tegemoetkoming kosten aspirant-opleidingsscholen Versie 21 augustus 2015

FAQ s tegemoetkoming kosten aspirant-opleidingsscholen Versie 21 augustus 2015 FAQ s tegemoetkoming kosten aspirant-opleidingsscholen Versie 21 augustus 2015 Deze FAQ s richten zich alleen op de uitbreiding van het aantal bekostigde opleidingsscholen en niet op de verlenging en/of

Nadere informatie

Beleidsregel doelmatigheid hoger onderwijs 2014 Geldend van t/m heden

Beleidsregel doelmatigheid hoger onderwijs 2014 Geldend van t/m heden Beleidsregel doelmatigheid hoger onderwijs 2014 Geldend van 16-06-2016 t/m heden Beleidsregel van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 3 juli 2014, nr. 573094, betreffende de uitoefening

Nadere informatie

(versie d.d. 28 september 2005) Protocol toetsing kort programma in de hbo-bacheloropleiding door de NVAO 13 september 2005

(versie d.d. 28 september 2005) Protocol toetsing kort programma in de hbo-bacheloropleiding door de NVAO 13 september 2005 (versie d.d. 28 september 2005) Protocol toetsing kort programma in de hbo-bacheloropleiding door de NVAO 13 september 2005 Parkstraat 28 Postbus 85498 2508 CD Den Haag P.O. Box 85498 2501 CD The Hague

Nadere informatie

instellingen zijn gezamenlijk verantwoordelijk bevoegdheden moeten ze ook gezamenlijk uitvoeren en ze zijn er elk volledig op

instellingen zijn gezamenlijk verantwoordelijk bevoegdheden moeten ze ook gezamenlijk uitvoeren en ze zijn er elk volledig op TABEL AANDACHTSPUNTEN JOINT DEGREE-OPLEIDINGEN Deze tabel is opgesteld door het ministerie van OCW in overleg met een werkgroep van bestaande uit NVAO, VSNU, HBO-raad, PAEPON en DUO ten behoeve van de

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2004 2005 29 819 Tijdelijke regels betreffende experimenten in het hoger onderwijs op het gebied van vooropleidingseisen aan en selectie van aanstaande studenten

Nadere informatie

REGLEMENT STUDIEKEUZECHECK WINDESHEIM 2016

REGLEMENT STUDIEKEUZECHECK WINDESHEIM 2016 REGLEMENT STUDIEKEUZECHECK WINDESHEIM 2016 Inhoud Inhoudsopgave Voorwoord... 2 Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen... 3 Artikel 1: Begripsbepalingen... 3 Artikel 2: Relatie met de wet en overige regelgeving...

Nadere informatie

1. Welke routes tot leraar zijn er in het hoger onderwijs?

1. Welke routes tot leraar zijn er in het hoger onderwijs? 1 1. Welke routes tot leraar zijn er in het hoger onderwijs? Het hoger onderwijs kent routes tot leraar in het hoger beroepsonderwijs en het wetenschappelijk onderwijs: HBO Het hoger beroepsonderwijs kent

Nadere informatie

Intake- en vrijstellingsregels voor de HBO-bacheloropleiding Informatica 2013-2014 Vastgesteld door de examencommissie NOH-I op 16 september 2013.

Intake- en vrijstellingsregels voor de HBO-bacheloropleiding Informatica 2013-2014 Vastgesteld door de examencommissie NOH-I op 16 september 2013. Intake- en vrijstellingsregels voor de HBO-bacheloropleiding Informatica 2013-2014 Vastgesteld door de examencommissie NOH-I op 16 september 2013. Artikel 1. Begripsbepaling. In deze regeling wordt verstaan

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.minocw.nl

Nadere informatie

Aan de voorzitters van het College van Bestuur van de universiteiten en hogescholen cc HBO-raad, VSNU

Aan de voorzitters van het College van Bestuur van de universiteiten en hogescholen cc HBO-raad, VSNU > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de voorzitters van het College van Bestuur van de universiteiten en hogescholen cc HBO-raad, VSNU Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 12110 22 juni 2012 Regeling van 19 juni 2012, nr. 2012-0000333818, de Ministers van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2001 2002 28 024 Wijziging van onder meer de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek en de Wet studiefinanciering 2000 in verband met de

Nadere informatie

Protocol voor Nederlandse Aanvragen Accreditatie leidend tot een Joint degree. 7 juni 2010

Protocol voor Nederlandse Aanvragen Accreditatie leidend tot een Joint degree. 7 juni 2010 Protocol voor Nederlandse Aanvragen Accreditatie leidend tot een Joint degree 7 juni 2010 versie februari 2011 Inhoud Voorwoord 3 1 Inleiding 3 2 Wanneer kan een accreditatie voor een joint degreeopleiding

Nadere informatie

REGLEMENT SELECTIE VOOR NUMERUS FIXUS BACHELOROPLEIDINGEN

REGLEMENT SELECTIE VOOR NUMERUS FIXUS BACHELOROPLEIDINGEN REGLEMENT SELECTIE VOOR NUMERUS FIXUS BACHELOROPLEIDINGEN ex art. 7.53, 3 e lid en art. 6.7a, 1 e lid, WHW, vastgesteld door het College van Bestuur op 10 mei 2016 Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk

Nadere informatie

Flexibilisering van het onderwijs aan volwassenen kan alleen door het systeem volledig anders te gaan opzetten en is niet gebaat bij het veranderen

Flexibilisering van het onderwijs aan volwassenen kan alleen door het systeem volledig anders te gaan opzetten en is niet gebaat bij het veranderen 19 JUNI 2014 Flexibilisering van het onderwijs aan volwassenen kan alleen door het systeem volledig anders te gaan opzetten en is niet gebaat bij het veranderen van de bestaande situatie Flexibilisering

Nadere informatie

Flexstuderen FAQ voor studenten

Flexstuderen FAQ voor studenten Flexstuderen FAQ voor studenten 1. Wat is flexstuderen? Het experiment flexstuderen geeft jou als voltijds student hoger onderwijs de mogelijkheid om alleen collegegeld te betalen voor de vakken die jij

Nadere informatie

Handreiking aanvraag Toets Nieuwe Opleiding Nederland

Handreiking aanvraag Toets Nieuwe Opleiding Nederland Handreiking aanvraag Toets Nieuwe Opleiding Nederland 17 december 2015 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Wanneer een Toets Nieuwe Opleiding? 4 3 Werkwijze Toets Nieuwe Opleiding 5 4 Aanvraagdossier ten behoeve van

Nadere informatie

Subsector overig. Subsector overig

Subsector overig. Subsector overig Subsector overig Samenvatting... Grote subsector... 2 Veel switchende studenten... 3 Hoge uitval onder mbo ers... 4 Hoog wo-diplomarendement... 4 Minste studenten van hbo naar wo... 4 8 accreditaties na

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG.. Hoger Onderwijs en Studiefinanciering Rijnstraat 50 Den Haag Postbus

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 1996 172 Wet van 25 januari 1996 tot wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek in verband met de toevoeging van de

Nadere informatie

Zaaknummers : 2011/019 en 019.1

Zaaknummers : 2011/019 en 019.1 Zaaknummers : 2011/019 en 019.1 Rechter : mr. Nijenhof Datum uitspraak : 14 februari 2011 Partijen : Appellante tegen Rijksuniversiteit Groningen Trefwoorden : CRIHO, differentiatie instellingscollegegeld,

Nadere informatie

Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten:

Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten: Wet van.. tot wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek, de Wet op het onderwijstoezicht en het Wetboek van Strafrecht, in verband met het tegengaan van misleidend gebruik

Nadere informatie

U I T S P R A A K 1 3-0 87

U I T S P R A A K 1 3-0 87 U I T S P R A A K 1 3-0 87 van het College van beroep voor de examens van de Universiteit Leiden inzake het beroep XXX, appellant tegen het Bestuur van de Faculteit der Geesteswetenschappen, verweerder

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 30 832 Wijziging van onder meer de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek in verband met onder meer versterking van de rechtspositie

Nadere informatie

Bestuurlijke afspraken over ontvlechting van de Educatieve Faculteit Amsterdam

Bestuurlijke afspraken over ontvlechting van de Educatieve Faculteit Amsterdam Bestuurlijke afspraken over ontvlechting van de Educatieve Faculteit Amsterdam Bijlage bij brief HO/BL/2005/6586 1. Preambule Het College van Bestuur van de Hogeschool van Amsterdam en het College van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2002 2003 28 681 Wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek in verband met versnelde invoering toets nieuwe opleiding Nr.

Nadere informatie

Regeling collegegeld

Regeling collegegeld Regeling collegegeld 2012-2013 Status: Vastgesteld door CvB met positief advies CMR d.d. 23 september 2011 over beleid ten aanzien van instellingscollegegeld. Wijzigingen als gevolg van wettelijke besluitvorming

Nadere informatie

2o'b. CVttP ONTVANGEN 2 0 OKT VJ0On\ Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

2o'b. CVttP ONTVANGEN 2 0 OKT VJ0On\ Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap 2o'b VJ0On\ ONTVANGEN 2 0 OKT. 2016 Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap A-4 CVttP >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Hogeschool Rotterdam College van bestuur t.a.v. de heer M.J.G.

Nadere informatie

Regeling aanwijzing opleidingen in het hoger onderwijs inzake toelating deficiënte studenten 2007

Regeling aanwijzing opleidingen in het hoger onderwijs inzake toelating deficiënte studenten 2007 Beleidsregel Betreft de onderwijssector(en) Informatie CFI/ICO Hoger onderwijs en Wetenschappelijk onderzoek bvh 079-3232.666 Regeling aanwijzing opleidingen in het hoger onderwijs inzake toelating deficiënte

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Nr. Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. 117 29 juni 2009 Besluit van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 17 juni 2009, nr. HO&S/BS/2009/119774,

Nadere informatie

FLEXIBILISERING, MAAR DAN METEEN GOED

FLEXIBILISERING, MAAR DAN METEEN GOED FLEXIBILISERING, MAAR DAN METEEN GOED en met de Associate degree Hans Daale - Leido opzet Invoering van de associate degree als opleiding Flexibilisering, verticaal en horizontaal, van de beroepskolom

Nadere informatie

U I T S P R A A K

U I T S P R A A K U I T S P R A A K 1 3 1 3 3 van het College van beroep voor de examens van de Universiteit Leiden inzake het beroep van XXX, appellant tegen het Bestuur van de Faculteit Sociale Wetenschappen, verweerder

Nadere informatie

Datum 25 januari 2013 Betreft MAU 2013-2015. Geacht college,

Datum 25 januari 2013 Betreft MAU 2013-2015. Geacht college, > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag Aan Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 T 070 333 44 44 F 070 333 40 33 www.rijksoverheid.nl Contact Betreft MAU 2013-2015 Geacht college,

Nadere informatie

Toelating tot de opleiding

Toelating tot de opleiding DEEL 3: Toelating tot de opleiding Algemene bepaling De specifieke vooropleidingseisen van elke opleiding zijn vermeld op de website van Zuyd Hogeschool bij de informatie van de desbetreffende opleiding

Nadere informatie

Besluit. Aan het Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus CA LEIDERDORP

Besluit. Aan het Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus CA LEIDERDORP Aan het Bestuur van de Leidse Onderwijsinstellingen (LOI) Postbus 4200 2350 CA LEIDERDORP Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor

Nadere informatie

Regeling Bestuursbeurzen voor studentbestuurders in studentenorganisaties van Hogeschool Utrecht en de Universiteit Utrecht

Regeling Bestuursbeurzen voor studentbestuurders in studentenorganisaties van Hogeschool Utrecht en de Universiteit Utrecht Regeling Bestuursbeurzen voor studentbestuurders in studentenorganisaties van Hogeschool Utrecht en de Universiteit Utrecht Art. 7.51 en art. 7.51h van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2001 2002 28 024 Wijziging van onder meer de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek en de Wet studiefinanciering 2000 in verband met de

Nadere informatie

ICT-onderwijs en -examens

ICT-onderwijs en -examens ICT-onderwijs en -examens 1 Staatssecretaris: voorkeur landelijke IT-examens Opening Efficiency Beurs 25-10-1972 v.d. Velde CEO Bijenkorf Breek, CFO Philips Theo Mulder voorzitter NIVE penningmeester SSI

Nadere informatie

De onderwijs- en examenregeling

De onderwijs- en examenregeling De onderwijs- en examenregeling Algemeen In de onderwijs- en examenregeling (OER) wordt informatie gegeven over het onderwijs van een opleiding of een groep van opleidingen. Heeft de OER betrekking op

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 81 29 april 2009 Regeling van de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit van 22 april 2009, nr. TRCJZ/2009/1122,

Nadere informatie

Bijzonder kenmerk Kleinschalig en intensief onderwijs

Bijzonder kenmerk Kleinschalig en intensief onderwijs Bijzonder kenmerk Kleinschalig en intensief onderwijs 4 november 2011 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Beoordelingskader 4 3 Procedure 6 pagina 2 1 Inleiding Instellingsbesturen kunnen voor opleidingen met kleinschalig,

Nadere informatie

Basisgegevens opleidingsbeoordelingen Indicatoren en definities. 19 februari 2015

Basisgegevens opleidingsbeoordelingen Indicatoren en definities. 19 februari 2015 Basisgegevens opleidingsbeoordelingen Indicatoren en definities 19 februari 2015 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Basisgegevens hbo-bacheloropleidingen 4 2.1 Voltijd hbo-ba 4 2.2 Deeltijd en duaal hbo-ba 5 3 Basisgegevens

Nadere informatie

Regeling contractonderwijs 2015-2016 webversie 13 februari 2015

Regeling contractonderwijs 2015-2016 webversie 13 februari 2015 Regeling contractonderwijs 2015-2016 webversie 13 februari 2015 Tilburg University (TiU) verzorgt naast het onderwijs van initiële opleidingen contractonderwijs. Deze regeling bevat een explicitering van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 30 971 Wijziging van onder meer de Wet studiefinanciering 2000 in verband met onder meer de uitvoerbaarheid van die wet en de invoering van een

Nadere informatie

U I T S P R A A K 1 4-3 0 5

U I T S P R A A K 1 4-3 0 5 U I T S P R A A K 1 4-3 0 5 van het College van beroep voor de examens van de Universiteit Leiden inzake het beroep van [naam], appellante tegen het Bestuur van de Faculteit Campus Den Haag, verweerder

Nadere informatie

Regeling inschrijving, collegegeld en examengeld 2009-2010

Regeling inschrijving, collegegeld en examengeld 2009-2010 Regeling inschrijving, collegegeld en examengeld 2009-2010 Vastgesteld door het College van Bestuur op 7 april 2009 Hoofdstuk I Inschrijving Artikel 1 Reikwijdte van deze regeling 1. Deze regeling heeft

Nadere informatie

31288 Hoger Onderwijs-, Onderzoek- en Wetenschapsbeleid. Brief van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

31288 Hoger Onderwijs-, Onderzoek- en Wetenschapsbeleid. Brief van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap 31288 Hoger Onderwijs-, Onderzoek- en Wetenschapsbeleid 31524 Beroepsonderwijs en Volwassenen Educatie Nr. 359 Brief van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

1. Wanneer kan ik een aanvraag voor een cross-over kwalificatie indienen?

1. Wanneer kan ik een aanvraag voor een cross-over kwalificatie indienen? Meestgestelde vragen experiment cross-overs in het mbo. 21-03-2016 1. Wanneer kan ik een aanvraag voor een cross-over kwalificatie indienen? Een aanvraag kan voor het eerst worden ingediend vanaf 1 augustus

Nadere informatie

Barneveld, 20 december 2012

Barneveld, 20 december 2012 Aan Mevrouw dr. Jet Bussemaker Minister Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Postbus 16375 2500 BJ Den Haag en Mevrouw S.A.M. Dijksma Staatssecretaris van Economische Zaken Postbus 20101 2500 EC Den Haag Barneveld,

Nadere informatie

U I T S P R A A K

U I T S P R A A K U I T S P R A A K 1 5-147 Rapenburg 70 Postbus 9500 2300 RA Leiden T 071 527 81 18 van het College van beroep van de Universiteit Leiden inzake het beroep van de [naam], appellant tegen het Bestuur der

Nadere informatie

ASSOCIATE DEGREE EEN (PERSOONLIJKE) TERUGBLIK HANS DAALE, LEIDO

ASSOCIATE DEGREE EEN (PERSOONLIJKE) TERUGBLIK HANS DAALE, LEIDO ASSOCIATE DEGREE EEN (PERSOONLIJKE) TERUGBLIK HANS DAALE, LEIDO WAT PASSEERT ER ZOAL IN DEZE PRESENTATIE DIRECTE AANLEIDING BUNDELING VAN ALLERLEI ONTWIKKELINGEN HOOFDDOEL VAN HET GAAN INVOEREN VAN EEN

Nadere informatie

Bijlage 2. Protocol toetsing Associatedegreeprogramma. 15 december 2009

Bijlage 2. Protocol toetsing Associatedegreeprogramma. 15 december 2009 Bi Bijlage 2 Protocol toetsing Associatedegreeprogramma door de NVAO 15 december 2009 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Toets Associate-degreeprogramma in de hbo-bachelor 4 2.1 2.2 Criteria De status van de bacheloropleiding

Nadere informatie

Wijziging van de Regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007 in verband met vervanging van de bijlagen

Wijziging van de Regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007 in verband met vervanging van de bijlagen Algemeen Verbindend Voorschrift HOenS/BS- 2009/104932 Betreft de onderwijssector(en) Voortgezet onderwijs Beroepsonderwijs en volwasseneneducatie en Hoger onderwijs Informatie CFI/ICO vo 079-3232.444 bvh

Nadere informatie

Deze memorie van toelichting is opgesteld mede namens de Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie.

Deze memorie van toelichting is opgesteld mede namens de Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie. 33 356 Wijziging van de Wet op het voortgezet onderwijs en de Wet voorgezet onderwijs BES in verband met het treffen van een overgangsmaatregel ten behoeve van (oud)studenten van de lerarenopleiding omgangskunde

Nadere informatie

Het Bestuur van de Aloysius Stichting Onderwijs Jeugdzorg Postbus ZH VOORHOUT. t.a.v. de heer drs. H. Kelderman. Datum

Het Bestuur van de Aloysius Stichting Onderwijs Jeugdzorg Postbus ZH VOORHOUT. t.a.v. de heer drs. H. Kelderman. Datum a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Het Bestuur van de Aloysius Stichting Onderwijs Jeugdzorg Postbus 98 2215 ZH VOORHOUT t.a.v. de heer drs. H. Kelderman Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2009 2010 31 821 Wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek en enige andere wetten onder meer in verband met de verbetering

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2011 536 Besluit van 24 oktober 2011, houdende vaststelling van een algemene maatregel van bestuur ter uitvoering van het bepaalde in artikel 5a.11,

Nadere informatie

Artikel I Wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek

Artikel I Wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek Voorstel van Wet tot wijziging van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek in verband met een verbeterde regeling voor het gezamenlijk verzorgen van hoger onderwijs door Nederlandse

Nadere informatie

14 april 2008 PO/B&B/2008/9198

14 april 2008 PO/B&B/2008/9198 Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Den Haag Ons kenmerk 14 april 2008 PO/B&B/2008/9198 Onderwerp verlichting leergang bewegingsonderwijs Inleiding

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 27438 28 augustus 2015 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 22 augustus 2015, nr. 759965,

Nadere informatie

Regeling experimenten herontwerp kwalificatiestructuur mbo 2005-2006

Regeling experimenten herontwerp kwalificatiestructuur mbo 2005-2006 OCenW-Regelingen Bestemd voor: een insteling als bedoeld in artikel 1.1.1, onderdeel b en artikel 1.4.1 van de Wet educatie en beroepsonderwijs (WEB); een instituut als bedoeld in artikel 12.3.8. van de

Nadere informatie

de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Betreft naleving onderwijstijd BVE 2009

de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Betreft naleving onderwijstijd BVE 2009 a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.minocw.nl

Nadere informatie

3 juli 2007 PLW/2007/18216

3 juli 2007 PLW/2007/18216 De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Den Haag Ons kenmerk 3 juli 2007 PLW/2007/18216 Onderwerp Kwaliteit EVC Naar aanleiding van een artikel in de Volkskrant

Nadere informatie

Besluit. College van Bestuur. Hogeschool van Amsterdam. Postbus AX AMSTERDAM

Besluit. College van Bestuur. Hogeschool van Amsterdam. Postbus AX AMSTERDAM College van Bestuur Hogeschool van Amsterdam Postbus 931 1000 AX AMSTERDAM Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor Media,

Nadere informatie

Datum 3 november 2014 Vragen van de leden Geurts en Omtzigt (CDA) over het bericht over terugvorderen van de WVA bij transportbedrijven

Datum 3 november 2014 Vragen van de leden Geurts en Omtzigt (CDA) over het bericht over terugvorderen van de WVA bij transportbedrijven >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Besluit. College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN

Besluit. College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen Postbus 30030 9700 RM GRONINGEN Besluit datum 19 januari 2005 onderwerp Definitief besluit accreditatie hbo-bachelor Bouwkunde ons kenmerk NVAO/20050113/CT

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1988-1989 Rijksbegroting voor het jaar 1989 20 800 Hoofdstuk VIII Ministerie van Onderwijs en Wetenschappen Nr. 77 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS EN

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2001 2002 28 024 Wijziging van onder meer de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek en de Wet studiefinanciering 2000 in verband met de

Nadere informatie

Besluit. College van Bestuur Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Postbus EJ ARNHEM

Besluit. College van Bestuur Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Postbus EJ ARNHEM College van Bestuur Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Postbus 5375 6802 EJ ARNHEM Besluit Besluit strekkende tot een positieve beoordeling van een aanvraag om accreditatie van de opleiding hbo-bachelor

Nadere informatie

het college van beroep voor de examens van de Saxion Hogeschool (hierna: CBE), verweerder.

het college van beroep voor de examens van de Saxion Hogeschool (hierna: CBE), verweerder. Zaaknummer : 2013/079 Rechter(s) : mrs. Loeb, De Rijke-Maas, Borman Datum uitspraak : 21 augustus 2013 Partijen : Appellante tegen CBE Saxion Hogeschool Trefwoorden : [tijdig]aanvoeren gronden, deficiëntie,

Nadere informatie

Praktijkonderwijs en de entreeopleiding

Praktijkonderwijs en de entreeopleiding en het praktijkonderwijs Frank Koster, directie BVE januari 2012 f.n.g.koster@minocw.nl Praktijkonderwijs en de entreeopleiding 2 Er zijn pro-scholen die samen met een mbo-instelling aka-of niveau-1-opleiding

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Hoger Onderwijs en Studiefinanciering IPC 2250 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus

Nadere informatie

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING (OER) DEEL 1: AVANS GENERIEK

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING (OER) DEEL 1: AVANS GENERIEK ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING (OER) DEEL 1: AVANS GENERIEK 1 De inhoud van de Onderwijs- en Examenregelingen Hoofdstuk 1 ALGEMEEN 1.1 Algemene bepalingen 1 Avans Hogeschool kent, conform artikel 7.59. van

Nadere informatie

REGELING TOELATING MASTEROPLEIDINGEN

REGELING TOELATING MASTEROPLEIDINGEN REGELING TOELATING MASTEROPLEIDINGEN UNIVERSITEIT LEIDEN Het College van Bestuur van de Universiteit Leiden, gelet op artikel 7.31 van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek juncto

Nadere informatie

BESLUIT COLLEGE VAN BESTUUR

BESLUIT COLLEGE VAN BESTUUR BESLUIT COLLEGE VAN BESTUUR Nummer : 760 Paraaf: Onderwerp : Reglement Cum Laude Windesheim Besluit : Het College van Bestuur besluit tot wijziging van het Reglement Cum Laude Windesheim. Het gewijzigde

Nadere informatie

Monitor Associate degree 2006-2010

Monitor Associate degree 2006-2010 Monitor Associate degree 2006-2010 Amsterdam, januari 2011 In opdracht van het ministerie van OCW Monitor Associate degree 2006-2010 Eindevaluatie Djoerd de Graaf Emina van den Berg Roetersstraat 29-1018

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 31 288 Hoger Onderwijs-, Onderzoek- en Wetenschapsbeleid Nr. 360 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van

Nadere informatie