JAAR MAGAZINEapril 2015 inspiratie uit afval, grondstoffen en energie oud

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "JAAR MAGAZINEapril 2015 inspiratie uit afval, grondstoffen en energie oud"

Transcriptie

1 SCHOON JAAR MAGAZINE april 2015 inspiratie uit afval, grondstoffen en energie Nieuw papier is oud papier Op weg naar circulaire economie Wind op zee grensverleggende projecten Afval scheiden samen halen we eruit wat erin zit

2 Lokale gemeenschappen steeds duurzamer HVC helpt haar aandeelhouders 46 gemeenten en 6 waterschappen op hun pad naar een duurzame, zelfvoorzienende samenleving. Dat doen we door huishoudelijk afval in te zamelen en hieruit zoveel mogelijk grondstoffen en energie terug te winnen. In dit jaarmagazine geven we een inkijkje in de wereld van HVC. We nemen u mee naar de meest uiteenlopende facetten van ons bedrijf en laten zien wat onze missie betekent voor uw lokale gemeenschap, onze wereld... Een uitvoerige verantwoording van onze inzet, prestaties, resultaten en plannen vindt u in ons jaarverslag over Deze is online verkrijgbaar via 82% van het in Nederland gefabriceerde papier is gemaakt van oud papier. Papier en karton kunnen namelijk wel tot zes keer toe worden gerecycled. Zo levert 15 kilo oud papier genoeg grondstof voor maar liefst 250 nieuwe Donald Ducks. Meer informatie hierover leest u op pagina 10. Dit magazine is een uitgave van NV HVC, Postbus 9199, 1800 GD Alkmaar, ,

3 28 Energie Coöperatie Dordrecht Comfort en besparing door energiescan 12 Inwoners verleiden beter afval te scheiden leidt tot betere verwerking inhoud Afgedankt elektronisch afval Sorteren levert arbeidsplaatsen op 24 Voorwoord Kort De inzet van HVC Meer waarde uit afval Papier 6x waardevol Energie Coöperatie Dordrecht Comfort en besparing door energiescan Energie uit wind op zee Grensverleggende projecten Kort Warmtenetten Uitbreidingen voor Dordrecht en Alkmaar 4 6 Oud RvC-voorzitter Verberk: De aandeelhouders mogen trots zijn Kort Afgedankt elektronisch afval Sorteren levert arbeidsplaatsen op Biomonitoring Meetprogramma ruim twintig jaar actief Inwoners verleiden beter afval te scheiden leidt tot betere verwerking HVC in cijfers: het jaar Wegwijs op het afvalbrengstation 32 18

4 4 Samen halen we eruit wat erin zit

5 HVC heeft een jaar achter de rug waarin we een aantal belangrijke mijlpalen behaalden op het gebied van hergebruik van grondstoffen en de productie van duurzame energie. Ook hebben we ons gefocust op efficiency en kostenreductie om de toekomstbestendigheid van HVC te verbeteren. Ik ben dan ook verheugd dat we - een jaar eerder dan gepland - zwarte cijfers schrijven over 2014, ondanks de nog steeds voortdurende economische tegenwind. In dit magazine kunt u lezen welke vorderingen wij hebben gemaakt in het streven naar het verwezenlijken van ons ideaal; de circulaire economie. Zoveel mogelijk grondstoffen uit het afval willen we terugwinnen, hergebruiken of recyclen. Wij zien de inwoners als de belangrijkste schakel in de afvalketen; de bron van grondstoffen ontstaat in de huishoudens. Daarom is het onze taak hen zoveel mogelijk te helpen hun afval goed te scheiden. Ons motto Samen halen we eruit wat erin zit, refereert hieraan. Bij het uitvoeren van onze taak om gemeenten te helpen met het opwekken van duurzame energie kiezen we primair voor lokale oplossingen. In onze visie is de kern van duurzame energie dat deze decentraal wordt opgewekt. Waarbij er tevens sprake is van lokaal eigenaarschap, zowel van de gemeente als van de burger. Lokale betrokkenheid is de sleutel tot het succes dat meer mensen zich bewust worden van het energievraagstuk. Om lokaal succesvol te kunnen zijn zullen we mensen meer moeten gaan betrekken. Participatie in wind, zon en wellicht lokale warmteprojecten en levering van energie uit eigen opwekking zijn hierbij belangrijk om verder uit te werken. Naast de ontwikkeling van diverse lokale oplossingen heeft het afgelopen jaar ook in het teken gestaan van de start van de bouw van het windmolenpark Gemini. Het grootste Europese windmolenpark op zee dat aan huishoudens groene stroom kan leveren. Als onderneming met de focus op hergebruik van grondstoffen en de productie van duurzame energie staan wij aan de basis van een duurzame samenleving. Het is onze ambitie met onze kennis van systemen, grondstoffen, recycling en opwekking van duurzame energie een steeds grotere bijdrage te leveren aan de circulaire economie. Ik wens u veel leesplezier. Wim van Lieshout, algemeen directeur 5

6 buiten gebruik grond papier en karton gasfle dakleer metalen bouw resten asb 18 soorten afval op nieuw afvalbrengstation buiten gebruik In Beverwijk is een nieuw afvalbrengstation geopend voor alle inwoners van de gemeenten Beverwijk, Heemskerk en Velsen-Noord. Wethouder Frowijn van de gemeente Heemskerk en wethouder Dorenbos van de gemeente Beverwijk hebben de eerste bezoekers met een bloemetje welkom geheten. dakleer Inwoners kunnen maar liefst achttien verschillende soorten afval inleveren bij het afvalbrengstation. Van metaal, hout, afgedankte huisraad en tuinmeubelen tot snoeiafval en kapotte elektrische apparaten. Hier worden weer grondstoffen voor nieuwe producten van gemaakt. Kringloopwinkel Noppes zamelt op het afvalbrengstation spullen in die geschikt zijn voor hergebruik. plastic grond metalen harde kunststof buiten gebruik papier en karton dakleer bouw resten plastic matrassen gasfles plastic asbest puin grond metalen gips harde kunststof papier en karton harde kunststof bouw resten restafval gasbeton matrassen vervuild puin gasfles hout matrassen asbest frituurvet vlakglas puin spaar lampen p b gips gasbeton vlakglas gips piepschuim tlglas Onder de indruk van HVC gasbeton vlakglas glas kadavers isolatie materiaal te Fotostudio Wierd Om zich beter te laten informeren over de werkzaamheden van HVC bracht wethouder Elly van Wageningen van de gemeente Lelystad een bezoek aan HVC. Zij was onder de indruk van de processen die zich bij HVC afspelen: Er zijn ontzettend veel manieren om duurzaam om te gaan met afval. Zo kun je huishoudelijk afval, gft, plastic, glas, textiel en papier gescheiden aanbieden. Daarmee draag je bij aan hergebruik van grondstoffen en aan minder verbranding van restafval in de ovens. Dat zorgt weer voor minder CO₂-uitstoot, wat uiteindelijk goed is voor de planeet en voor de mens én het levert ook nog eens een financieel voordeel op. Ik roep alle Lelystedelingen op om hieraan hun steentje bij te dragen. 6

7 Nieuw fonds voor regionale duurzame energie De gemeenten Alkmaar, Bergen, Castricum en Heerhugowaard gaan samen met HVC de samenwerking op het gebied van duurzame energieproductie vergroten. Daarvoor is de Duurzame Energie Coöperatie Regio Alkmaar (DECRA) opgericht. DECRA zal zich richten op het aanjagen van duurzame energieprojecten in de regio en de behaalde winsten investeren in nieuwe duurzame projecten. Het eerste project van DECRA is de overname van een aandeel in een windturbine op industrieterrein de Boekelermeer in Alkmaar. Het investeringsfonds van DECRA wil burgers en bedrijven de gelegenheid geven te participeren in de projecten waarin het investeert. Lokale energiecoöperaties worden uitgenodigd hierin een rol te spelen. 7

8 De inzet van HVC 2015: samen nog meer waarde uit afval halen Per activiteit: grondstoffen, energie en de slibwaterketen, geven we in dit artikel een korte terugblik op de resultaten die het afgelopen jaar zijn behaald, welke doelen en speerpunten we hebben en welke activiteiten het komende jaar op de agenda staan. 8

9 Met elkaar duurzamer Samenwerken met gemeenten, waterschappen, bedrijven en burgers om meer waarde uit afval te halen en duurzame (lokale) energie te produceren staat voorop. Wij willen meer naast de aandeelhoudende gemeenten en waterschappen staan en nog beter luisteren naar wat zij van ons vragen en nodig hebben. In 2015 willen wij ook inwoners van gemeenten meer betrekken bij onze activiteiten. Want de inzet van inwoners is cruciaal om succes te boeken bij meer materiaalhergebruik en bij deelname in duurzame energieprojecten. Naar 65% hergebruik Op het gebied van grondstoffen hebben wij een belangrijke missie te vervullen. Deze ligt in het verlengde van de ambities van onze aandeelhouders, namelijk van 50% naar 65% materiaalhergebruik. De basis voor inzameling moet op orde komen. Bronscheiding thuis is cruciaal; pas op het moment dat deze vorm van inzameling niet voldoende meer is, gaan we over op nascheiding. Preventie is belangrijk omdat daar de meeste milieuwinst te behalen valt en om het belang van afvalscheiding tastbaar en geloofwaardig(er) te maken voor de inwoners. Op en top nuts We willen ons nutskarakter versterken. We passen onze houding richting aandeelhouders aan aan wat er wordt gevraagd. We gaan meer luisteren en een meer concrete en praktische aanpak kiezen die past bij de inhoudelijke en financiële agenda van gemeenten, of liever bij een specifieke gemeente, want elke gemeente is anders. Het zijn van een nutsbedrijf past ook goed Wij zijn trots op onze groene energie bij de activiteiten voor de aandeelhoudende waterschappen. De slibeindverwerking is onlosmakelijk verbonden met de rioolwaterzuivering, waar de waterschappen een regierol vervullen en meestal ook het beheer hebben. Duurzame energie We zijn trots op de manier waarop wij groene energie maken uit afval, met zo min mogelijk milieuimpact op onze omgeving en waarbij het streven is uit de reststoffen zoveel mogelijk grondstoffen terug te winnen. Het optimaliseren van onze bedrijfsvoering door meer opbrengsten te genereren en minder kosten te maken, is van belang en heeft onze aandacht. Op het gebied van lokale duurzame energie blijven we een bijdrage leveren aan de klimaatambities van onze aandeelhouders. Fosfaat uit slib Voor aandeelhouders/waterschappen verwerken we slib afkomstig uit zuiveringsinstallaties. De helft van het zuiveringsslib wordt in Nederland verbrand in twee monoslibverbrandingsinstallaties. Daar wordt fosfaat uit het slib voor 99,9% in de as geconcentreerd. Fosfaat is een schaarse grondstof voor kunstmest, noodzakelijk voor de wereldwijde voedselvoorziening. Wij hebben samen met SNB (Slibverbranding Noord Brabant) eind 2014 overeenstemming bereikt met Ecophos om vanaf 2017 alle vliegas aan hen te leveren. Ecophos ontwikkelde een procedé dat geschikt is voor de terugwinning van fosfaat uit laagwaardig fosfaaterts en uit vliegas afkomstig van slibverbranding. 9

10 10 Papier waardevol

11 Waarom zamelen we papier in? In Nederland wordt jaarlijks ruim 2,8 miljoen ton nieuw papier en karton gebruikt. Houtvezels vormen de belangrijkste grondstof voor papier. De houtvezel wordt verkregen uit bepaalde soorten hout en oud papier. Het ingezamelde oud papier wordt opgelost in water, waardoor de papiervezels los van elkaar komen en een vezelbrij ontstaat. Die brij vormt de basis voor nieuw papier en karton. Oud papier is dus geen afval. Het is mogelijk oud papier maar liefst zes keer in te zetten voor de productie van nieuw papier. Recycling bespaart grondstoffen. Hierdoor kan een boom die CO 2 opneemt blijven staan. Wat is oud papier? Alle soorten papier zonder plastic laagje. Dus kranten, tijdschriften, kopieerpapier, brochures, folders, papieren draagtassen, zakken, telefoongidsen, cadeaupapier, enveloppen, boeken, verpakkingspapieren, etc. Als het maar droog en schoon is. Alleen oud papier dat gescheiden van het restafval wordt ingezameld, kan hoogwaardig worden hergebruikt. 11

12 Energiebesparing De energiescan heeft ons aan het denken gezet 12

13 De Energie Coöperatie Dordrecht, een samenwerking van de gemeente en HVC, biedt alle inwoners van Dordrecht een energiescan van hun woning aan tegen het lage tarief van 25 euro. Normaal kost die 95 euro. Op deze wijze helpt de gemeente Dordrecht haar inwoners met het besparen van energie. De familie Griffioen is eigenaar van een jaren vijftig rijtjeswoning en heeft de energiescan laten uitvoeren. Mevrouw Griffioen: We wonen hier met een groot gezin en gebruiken dus alle hoeken van het huis. De woningen in dit wijkje zijn allemaal in dezelfde periode gebouwd, destijds als huurwoningen. We hebben regelmatig last van vocht in de kruipruimte en koude voeten. Twee jaar geleden hebben we de dakopbouw laten isoleren en dat scheelt enorm in het gasverbruik. Nu willen we weten welke andere mogelijke maatregelen er zijn en wat het kost. Uit de energiescan volgde een goed advies. Het heeft ons echt aan het denken gezet. We willen heel graag spouwmuurisolatie en vloerisolatie laten uitvoeren, zowel voor het comfort als voor de besparing. Energie Coöperatie Dordrecht HVC richtte met de gemeente Dordrecht in 2012 de Energie Coöperatie Dordrecht (ECD) op. De ECD biedt woningeigenaren middels een energiescan inzicht in energiekansen in hun woning. Ook plaatste de ECD zonnepanelen op gymzalen, scholen en een parkeergarage in Dordrecht. En in samenwerking met burgerinitiatief Drechtse Wind wil de ECD windenergie realiseren in Dordrecht waarin inwoners kunnen participeren. 13

14 Investering in duurzame energie Grensverleggende windparken in de Noordzee Zonder energie uit wind op zee is de overheidsdoelstelling van 14% duurzame energie in 2020 niet haalbaar. Daarom hebben onze aandeelhouders enkele jaren geleden besloten om via HVC te investeren in twee windparken op zee: Gemini en Borkum West II. 14

15 Gemini Naast de ontwikkeling van diverse lokale duurzame energie-oplossingen heeft het afgelopen jaar in het teken gestaan van de start van de bouw van het windmolenpark Gemini. Het project Gemini bestaat uit twee windparken van ieder 75 molens. Dit grootste Europese windmolenpark op zee wordt gebouwd in het Nederlandse deel van de Noordzee, 85 kilometer boven de kust van Groningen. Nadat de financiering definitief rond kwam, is in mei 2014 gestart met de bouw. Het wordt een van de meest productieve windparken ter wereld en onzichtbaar vanaf land. Het windpark produceert vanaf 2017 groene energie voor huishoudens en reduceert hiermee 1,25 miljoen ton CO₂-uitstoot per jaar. Van de stroomopbrengst wordt 15% geleverd aan HVC, dat voor 10% eigenaar is. Borkum West II Daarnaast ontvangt HVC groene stroom uit het inmiddels operationele windpark Borkum West II. Tweeëndertig elektriciteitsbedrijven en regionale nutsbedrijven uit Duitsland, Nederland, Oostenrijk en Zwitserland zijn naast HVC en Trianel deelnemer in dit windpark. Borkum West II bestaat uit 40 windmolens en ligt op 45 kilometer voor de kust van het Duitse Waddeneiland Borkum. De energieproductie bedraagt op jaarbasis MWh. HVC heeft een belang van ruim 6% in het park wat overeenkomt met een opgesteld vermogen van 13 MW. Hiermee kan HVC op jaarbasis ruim huishoudens van groene stroom voorzien. Het park ligt hemelsbreed circa 20 kilometer verwijderd van het Gemini windpark, aan de Duitse kant van de grens. Prijzen voor Gemini Gemini is onlangs meerdere malen in de prijzen gevallen. Het project won de Europe Power Deal of the Year van Project Finance International, de Wind Deal of the Year van Euromoney en bij de Global Europe & Africa Awards. In 2014 won Gemini de award voor European Wind en de Europe & Africa Overall-award. 15

16 Bio-energiecentrale levert weer groene stroom Sinds de brand in de zomer van 2013 is hard gewerkt aan het herstel van de bio-energiecentrale in Alkmaar. De centrale is nu weer volledig in bedrijf. Met de bio-energiecentrale wordt per jaar ruim MWh aan elektriciteit opgewekt, dat is bijna drie procent van de door biomassa opgewekte elektriciteit in Nederland. Dit is genoeg om mensen van groene stroom te voorzien. De bio-energiecentrale levert daarmee ongeveer een derde van alle duurzame elektriciteit van HVC. Om deze groene stroom te produceren, verbranden we per jaar ton (niet recyclebaar) afvalhout en een beetje slib en papierfluff. Een deel van het afvalhout zamelen we in via het grof huishoudelijk afval in onze aandeelhoudende gemeenten. Betere recycling van kunststof In samenwerking met coöperatieve vereniging Midwaste is de sortering van circa 40 kiloton kunststof verpakkingsafval (kff) aanbesteed. Het kff is opgehaald bij alle in HVC deelnemende gemeenten. De apart ingezamelde kunststoffen worden in vijf stromen gescheiden die elk als nieuwe grondstof worden gerecycled. Het proces is verbeterd waardoor vanaf 1 januari 2015 aanzienlijk betere recycleresultaten worden gerealiseerd. 90% van het kunststofverpakkingsafval wordt gesorteerd in herbruikbare kunststoffen. Slechts 10%, dat niet hergebruikt kan worden als nieuwe kunststof, zal dienen als brandstof voor een afvalenergiecentrale. 16

17 Stoom voor DuPont scheelt 30% CO Via de stoomleiding tussen chemiebedrijf DuPont en de afvalenergiecentrale in Dordrecht wordt warmte uit de stoom van HVC omgezet in stoom voor de productieprocessen van DuPont. Door de samenwerking neemt de CO -uitstoot van de Dordtse locatie van DuPont met zo n dertig 2 procent af. Bij de aanleg van de één kilometer lange leiding tussen HVC en DuPont, is rekening gehouden met aansluiting op het warmtenet in Dordrecht. DuPont kan in de toekomst als back-up fungeren voor het leveren van warmte voor het warmtenet in Dordrecht. 2 Mijlpaal: vijf miljoen kuub groen gas De vergistingsinstallatie in Middenmeer verwerkt jaarlijks ton groente-, fruit- en tuinafval (gft) afkomstig van inwoners van aandeelhoudende gemeenten uit Zuid-Holland, Noord-Holland en Flevoland. Van het gft maken we compost voor akkerbouwers en bollentelers en ook groen gas voor huishoudelijk gebruik. Een volle groene bak levert, naast vijftien tot twintig kilo compost, genoeg groen gas op om drie weken van te koken en bijna een dag een huis van te verwarmen. Sinds de ingebruikname van de vergistingsinstallatie hebben we al meer dan vijf miljoen kuub groen gas op het net gezet. 17

18 Warmtenetten Wethouder Van der Linden: Warmtenet maakt Dordrecht duurzamer In Dordrecht wordt flink gewerkt aan uitbreiding van het ondergrondse warmtenet dat op termijn zo n woningen duurzaam kan verwarmen. Het aansluiten van al die woningen levert een forse daling van de CO 2 -uitstoot op; 15 kiloton per jaar. Dat komt overeen met m 2 aan zonnepanelen. HVC werkt samen met de gemeente en woningbouwcorpo-raties om Dordrecht verder te verduurzamen. Rik van der Linden, wethouder in Dordrecht vindt deze samenwerking erg belangrijk voor de gemeente: Wij hebben ambitieuze doelstellingen op het gebied van energie. Dordrecht wil in % energie besparen ten opzichte van het ijkjaar Het warmtenet gebruikt energie die vrijkomt bij de verbranding van afval. Van der Linden: Door hier huizen en gebouwen mee te verwarmen, 18

19 Ook warmtenet Alkmaar groeit Naast het warmtenet in Dordrecht werkt HVC ook hard aan uitbreiding van het warmtenet in Alkmaar. Hiermee wordt onder meer het grasveld in het AZ-stadion verwarmd. Dit jaar worden meerdere woningbouwcomplexen en zakelijke klanten op het warmtenet aangesloten. Zo wordt de ongebruikte energie van de afvalenergiecentrale steeds beter benut. Het primaire net wordt hiervoor uitgebreid door een boring onder het Noord-Hollandskanaal. Op termijn kan het warmtenet zo n woningen en bedrijven in Alkmaar, Heiloo, Heerhugowaard en Langedijk van duurzame warmte voorzien. besparen we in Dordrecht veel energie. Bovendien voorkomt het uitstoot van CO 2, wat weer ten goede komt aan onze luchtkwaliteit. Wij sluiten waar mogelijk gemeentelijke gebouwen aan op het warmtenet, zoals het Energiehuis en Schouwburg Kunstmin. Met de hele stad Dat ook woningcorporaties hun wooncomplexen aansluiten op het warmtenet is heel belangrijk, benadrukt Van der Linden. Hiermee kan het warmtenet stevig groeien. De gemeente draagt haar steentje bij aan een duurzamer Dordrecht, maar we maken pas echt stappen als de hele stad meedoet. Bewoners, ondernemers en onze partners zoals HVC en de woningcorporaties. Toekomst zonder afval Maar ook op het gebied van afval, afvalscheiding en hergebruik speelt HVC een grote rol. Van der Linden: We willen steeds meer naar een samenleving toe waar afval eigenlijk niet meer bestaat, maar weer als grondstof gebruikt wordt. Een circulaire economie is de toekomst. En als er geen afval meer verbrand hoeft te worden, kan het warmtenet overschakelen naar andere warmtebronnen, zoals geothermie. 19

20 Raad van Commissarissen RvC-voorzitter Arie Verberk neemt afscheid De aandeelhouders mogen trots zijn Maar liefst dertien jaar was hij voorzitter van de raad van commissarissen (RvC) bij HVC. Een bestuurder in hart en nieren die al die jaren met veel plezier een bijdrage heeft geleverd aan de ontwikkeling van HVC. Onlangs nam Arie Verberk afscheid. Een afscheid dat hem wel aan het hart gaat, zo bekent hij. 20

21 HVC is uitgegroeid tot een duurzaam grondstoffen- en energiebedrijf Ik vervul veel bestuursfuncties, maar met HVC heb ik een speciale band, aldus Verberk. Het was voor mij een bewuste keuze om een nutsbedrijf te willen besturen omdat ik graag iets terug wilde doen voor de maatschappij. Transitie Verberk vindt HVC zeker geen gewone onderneming. Het is gestart als bedrijf met de taakstelling om zo effectief, milieuvriendelijk en goedkoop mogelijk afval te verbranden. Het was een bewuste keuze van de aandeelhouders om te kiezen voor garantstellingen en niet voor eigen vermogen. In de afgelopen jaren heeft HVC een belangrijke transitie doorgemaakt en is het uitgegroeid tot een duurzaam grondstoffen- en energiebedrijf. De helft van het afval halen we op en verbranden we. Die energie leveren we rechtstreeks terug aan de aandeelhouders. De andere helft wordt hergebruikt. Het belangrijkste doel is nu dit percentage te verhogen naar 65% en in 2020 zelfs naar 75%. Zwarte cijfers Het rekenkameronderzoek en alle negatieve en onjuiste publiciteit daarover was hét onderwerp van het afgelopen jaar, vervolgt Verberk. Er is door HVC geweldig werk verzet door veel uit te leggen en te communiceren met gemeenteraden. Nu is het tijd om het tij te keren. HVC moet weer groeien en bloeien. Dit jaar zijn er weer zwarte cijfers geschreven. Ik heb met een gerust hart het voorzitterschap kunnen overdragen aan Philip Houben. Aandeelhouders moeten zich realiseren dat het belangrijk is om openbare nutstaken zelf te blijven uitvoeren en bij HVC te blijven. Dat willen ze ook. Het is goed om naar de randen te blijven zoeken van de ontwikkelingen op het gebied van materiaalhergebruik en duurzame energie. Projecten als Gemini dragen fors bij aan de duurzaamheidsdoelstellingen van de gemeenten en waterschappen. Daar mogen de aandeelhouders ook trots op zijn. Missen Vooral de aandeelhoudersvergaderingen gaat Verberk missen. Ik vond het heel speciaal dat je te maken had met vijftig aandeelhouders die je allemaal kende. Ik heb het werk als voorzitter met veel plezier gedaan. De samenstelling van de RvC is natuurlijk bijzonder, met vijf commissarissen die worden benoemd door aandeelhouders en vier die worden gekozen en moeten voldoen aan een bepaald profiel. De sfeer en samenwerking binnen de RvC was bijzonder goed en besluiten zijn bijna altijd met een grote meerderheid genomen. drs. Philip Houben nieuwe voorzitter RvC In Houben heeft de RvC een goede voorzitter gevonden; hij beschikt over de juiste ervaring en competenties voor de functie. 21

22 Buitenlandse deelnemingen Nieuwe wascontainer maakt superschoon Het reinigen van onze ondergrondse en 800 bovengrondse containers brengt veel kosten met zich mee. Daarom hebben we vorig jaar zelf een wascontainer aangeschaft en zo de reiniging in eigen hand genomen. Niet alleen op het gebied van milieu wordt er nu bespaard, maar ook financieel levert het een voordeel op. De wascontainer is gemonteerd op een zogenaamde haakarmauto, die eerst de container leegt en vervolgens de container door middel van hoge druk van binnen reinigt. Meer online gemak met website en app We hebben een nieuwe, meer toegankelijke website gelanceerd en een afval-app ontwikkeld. Op de website maken we het bezoekers zo makkelijk mogelijk om informatie over afval en energie te vinden. Bezoekers kunnen bijvoorbeeld online hun vragen stellen. Veel klanten raadplegen de online afvalkalender en daarom staat deze op een prominente plek. Ook nieuw is onze afval-app. Inwoners van gemeenten waar we inzamelen, kunnen de app downloaden en krijgen dan direct het overzicht wanneer de verschillende typen afval in hun straat worden opgehaald. Het adres van het dichtstbijzijnde afvalbrengstation is via de app gemakkelijk te vinden. Leerlingen leren de waarde van afval scheiden Samen met woningcorporatie Pré Wonen organiseerden we een afvalopruimactie voor scholieren van het Kennemer College in Beverwijk. De leerlingen hebben afval en goederen, die bewoners uit hun eigen bergingen hadden verzameld, per afvalsoort gescheiden. Zo leren ze dat het van belang is om afval goed te scheiden en dat er in afval waardevolle materialen zitten die kunnen dienen als grondstof voor nieuwe producten. 22

23 Aardwarmte voor duurzame glastuinbouw Het Westland wil onafhankelijker worden van fossiele brandstoffen. Er wordt gezocht naar nieuwe manieren om kassen en woningen van energie te voorzien, een essentiële stap voor de toekomst van het glastuinbouwcluster in het Westland. Eén daarvan is gebruikmaken van de warmte die diep in de aarde zit: aardwarmte. Aardwarmte is warmte uit aardlagen dieper dan 500 meter. Door het boren van twee putten, één om warm water omhoog te pompen en één om het afgekoelde water weer terug in de grond te pompen, kan warm water uit de diepe ondergrond worden gebruikt voor het verwarmen van bijvoorbeeld kassen en huizen. We participeren in een proefboring, waaruit moet blijken of het mogelijk is onder aantrekkelijke voorwaarden warmte te winnen. Als aangetoond is dat de Trias-aardlaag op vier kilometer diepte geschikt is voor de productie van geothermische warmte, kan op deze manier 80% van de warmtebehoefte in het gebied worden ingevuld. 23

24 Ondertussen Sortering elektronisch afval helpt mensen aan zinvol werk In sorteercentra in Dordrecht en in Alkmaar worden alle ingezamelde afgedankte elektrische apparaten gesorteerd, uit elkaar gehaald en geschikt gemaakt voor verdere opwerking. Dit doen we in samenwerking met een sociale werkvoorziening en mensen die een afstand tot de arbeidsmarkt hebben. 24

25 Het komt regelmatig voor dat er nog kleding in een wasmachine zit Op het regionaal sorteercentrum in Dordrecht wordt het elektronisch afval in twintig hoofdsoorten gescheiden. Dit gebeurt door zeven medewerkers van Drechtwerk, een organisatie die werkplekken verzorgt voor mensen die zich niet op eigen kracht op de arbeidsmarkt kunnen redden. Daarnaast werken er twee mensen op arbeidstherapeutische basis op het sorteercentrum. Het afval is afkomstig van afvalbrengstations uit de regio. Recyclingbedrijven verwerken het afval weer tot waardevolle grondstoffen. voor dat er nog kleding in de wasmachine zit of dat er in de koelkasten nog eten zit. Snap je dat nou? Ook frituurvet laten ze vaak in de pan zitten. Het zou fijn zijn als mensen daar beter op letten. We zien hier van alles Fons Delicaat (48 jaar) vertelt enthousiast over zijn werk. Ik werk hier vanaf maart via Drechtwerk. Ik doe van alles. Containers leeg maken, draden afknippen, tv s, computers en koelkasten scheiden en ik rijd als enige de vorkheftruck. Ik vind het hartstikke leuk werk om te doen. Het is afwisselend en ze laten je vrij, hè! Dat is super. We hebben een fijne ploeg, lachen veel met elkaar. Het meeste dat we binnen krijgen zijn tv s. Die zijn niet aan te slepen. Niet alleen van die ouderwetse grote tv s, maar ook met platte schermen. Daarnaast krijgen we veel klein elektrisch spul binnen zoals tandenborstels, strijkijzers, tosti-ijzers en zelfs kerstverlichting. Ja, we zien hier echt van alles. Het komt regelmatig Werkgelegenheidsprojecten met maatschappelijke organisaties HVC heeft afspraken gemaakt met diverse organisaties die helpen met het creëren van werkgelegenheid voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Dankzij deze afspraken en de daaruit voortvloeiende samenwerking zijn o.a. ook arbeidsplaatsen gecreëerd bij: BST (Buurt Service Team): hier worden gemiddeld zes mensen per dag ingezet met name als beladers; Kringloopbedrijven (waaronder Noppes) waardoor ook producten materiaalhergebruik gestimuleerd wordt. 25

26 Biomonitoring 20 jaar biomonitoringsonderzoek Installatie heeft geen invloed op de omgeving 26

27 Om te achterhalen of schadelijke stoffen uit de afvalenergieinstallatie in Alkmaar terechtkomen in landbouwproducten in de nabije omgeving, wordt vanaf de start van HVC een meetprogramma (biomonitoring) uitgevoerd. Het op initiatief van HVC ontwikkelde onderzoek wordt inmiddels ook uitgevoerd bij andere afvalverwerkers in Nederland. Landbouwproducten zoals groenten, bloemen en melk worden regelmatig gecontroleerd op de aanwezigheid van schadelijke stoffen. De uitstoot van de installatie heeft geen invloed op de kwaliteit van de landbouwproducten in de omgeving. Dat laten de resultaten van het onderzoek over de afgelopen twintig jaar tot ieders tevredenheid zien. Het biomonitoringsonderzoek geeft invulling aan de waarde die wij hechten aan het open en transparant omgaan met onze omgeving, zegt algemeen directeur Wim van Lieshout. Het biomonitoringsonderzoek wordt uitgevoerd door Plant Research International (PRI), een onderdeel van de Landbouw Universiteit van Wageningen. Het onderzoek is begin jaren negentig in samenspraak met agrariërs en Land- en Tuinbouw Organisatie Nederland (LTO) tot stand gekomen. Het wordt sindsdien ieder jaar herhaald. Bloemen, groenten en melk worden regelmatig gecontroleerd Geografische ligging van de meetpunten rond HVC. Ook zijn de twee melkveehouderijen aangegeven waar melkmonsters worden genomen. 27

28 Afval scheiden We gaan inwoners verleiden hun afval beter te scheiden Gemeenten Bergen en Purmerend van start met nieuwe aanpak Op het gebied van afvalscheiding is nog een wereld te winnen. HVC heeft daarom een communicatiepakket ontwikkeld om mensen nog bewuster te maken van het belang ervan. Het pakket is ontwikkeld op basis van onderzoek naar factoren die van invloed zijn op het afvalscheidingsgedrag van mensen. De gemeente Bergen en de gemeente Purmerend behoren tot de eerste gemeenten die gebruikmaken van het pakket. 28

Eljo Vos Aandeelhoudersmanagement. 8 december 2015 Gorinchem

Eljo Vos Aandeelhoudersmanagement. 8 december 2015 Gorinchem Eljo Vos Aandeelhoudersmanagement 8 december 2015 Gorinchem Introductie HVC Opgericht in 1991 voor verwerken huishoudelijk en bedrijfsafval Ballotage overeenkomst op basis van Samen uit, samen thuis wel

Nadere informatie

Eljo Vos-Brandjes HVC. Stage raadsleden Dordrecht

Eljo Vos-Brandjes HVC. Stage raadsleden Dordrecht Eljo Vos-Brandjes HVC Stage raadsleden Dordrecht Historie HVC Opgericht (1991) voor verwerken huishoudelijk en bedrijfsafval uit regio Na loslaten beleidsuitgangspunt regionale/provinciale zelfvoorziening

Nadere informatie

Op weg naar een circulaire economie

Op weg naar een circulaire economie Op weg naar een circulaire economie Agenda Afvalstromen Cijfers De Haarlemse aanpak Naar een circulaire economie Afval = Grondstof Afvalstromen GFT Kunststof Papier Glas Textiel Restafval GFT-stroom Inzameling

Nadere informatie

Grondstof voor een beter milieu

Grondstof voor een beter milieu Afval is Grondstof voor een beter milieu ISO-14001 Haal meer uit afval Gescheiden inzameling De Gewestelijke Afvalstoffen Dienst (GAD) zorgt voor het inzamelen van het huishoudelijk afval in Gooi en Vechtstreek.

Nadere informatie

Zeg ook JA tegen afval scheiden.

Zeg ook JA tegen afval scheiden. Zeg ook JA tegen afval scheiden. Elkaar iets beloven. Voor een betere toekomst. Zonder het onnodig verbruiken en weggooien van grondstoffen. Om dat te kunnen realiseren moeten we met elkaar JA zeggen tegen

Nadere informatie

NissewaardPanel over grondstoffenbeleid, november 2015. Figuur 1: Aandeel afval dat nu apart wordt gehouden van het restafval (Nmax=709)

NissewaardPanel over grondstoffenbeleid, november 2015. Figuur 1: Aandeel afval dat nu apart wordt gehouden van het restafval (Nmax=709) NissewaardPanel over grondstoffenbeleid, november 201 Deze nieuwsbrief beschrijft in het kort de resultaten van een peiling over grondstoffenbeleid. Uit de resultaten komt naar voren dat driekwart van

Nadere informatie

Nascheiding kunststoffen. Het heldere alternatief van Attero

Nascheiding kunststoffen. Het heldere alternatief van Attero Nascheiding kunststoffen Het heldere alternatief van Attero Sinds 1 januari 2010 moet elke gemeente in Nederland een fors deel van het kunststof verpakkingsafval scheiden van de rest van het huishoudelijk

Nadere informatie

Burgerinitiatief inzameling plastic afvalstoffen.

Burgerinitiatief inzameling plastic afvalstoffen. Burgerinitiatief inzameling plastic afvalstoffen. Opsterland, februari 2011. Samenvatting : In februari/maart 2010 hebben Milieudefensie afdeling Opsterland en de Vereniging voor Natuurbescherming te Gorredijk

Nadere informatie

Langer plezier van karton en papier

Langer plezier van karton en papier Langer plezier van karton en papier Stichting Papier Recycling Nederland PERSEN DROGEN GLADSTRIJKEN SNIJDEN BEDRUKKEN GEBRUIKEN KRANT KARTON RECLAME KRANT 1 6 5 2 VAN OUD NAAR NIEUW 3 4 PULP WEKEN ONTINKTEN

Nadere informatie

Duurzame. warmte in huis. Tot maar liefst 75% minder CO 2 -uitstoot vergeleken met warmte uit gas. Warmte van HVC comfortabel en duurzaam

Duurzame. warmte in huis. Tot maar liefst 75% minder CO 2 -uitstoot vergeleken met warmte uit gas. Warmte van HVC comfortabel en duurzaam Duurzame warmte in huis Tot maar liefst 75% minder CO 2 -uitstoot vergeleken met warmte uit gas Warmte van HVC comfortabel en duurzaam Warmte van HVC: slim, schoon en zorgeloos Een betrouwbare verwarming

Nadere informatie

Van afval naar grondstof. Informatieavond voor inwoners

Van afval naar grondstof. Informatieavond voor inwoners Van afval naar grondstof Informatieavond voor inwoners Agenda 2 1. Welkom en inleiding (wethouder Jan van t Zand) 2. Presentatie Afvalbeheer (Paul de Bruin, IPR Normag) 3. Vragen en dialoog 4. Afsluiting

Nadere informatie

Duurzame. warmte in uw bedrijf. Tot maar liefst 75% minder CO 2 -uitstoot vergeleken met warmte uit gas. Warmte van HVC comfortabel en duurzaam

Duurzame. warmte in uw bedrijf. Tot maar liefst 75% minder CO 2 -uitstoot vergeleken met warmte uit gas. Warmte van HVC comfortabel en duurzaam Duurzame warmte in uw bedrijf Tot maar liefst 75% minder CO 2 -uitstoot vergeleken met warmte uit gas Warmte van HVC comfortabel en duurzaam Warmte van HVC: slim, schoon en zorgeloos Als ondernemer moet

Nadere informatie

Beleidsnotitie van afvalbeleid naar Grondstoffenbeleid

Beleidsnotitie van afvalbeleid naar Grondstoffenbeleid Beleidsnotitie van afvalbeleid naar Grondstoffenbeleid Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 3. Omgekeerd inzamelen... 4 4. Voorscheiding plastics... 5 5. Oud papier en karton... 5 6. GFT... 6 7. Conclusie...

Nadere informatie

Deelsessie 3 Inzameling en recycling van grof huisvuil

Deelsessie 3 Inzameling en recycling van grof huisvuil Deelsessie 3 Inzameling en recycling van grof huisvuil Rene Huisman (RAD Hoeksche Waard) Kees Lamain(Areareiniging) Meer recycling via de milieustraten Rene Huisman (RAD Hoeksche Waard) MEER RECYCLING

Nadere informatie

Hoofdstuk 23. Afval en milieu

Hoofdstuk 23. Afval en milieu Hoofdstuk 23. Afval en milieu Samenvatting De Milieustraat, aan de J.C. Rijpstraat, is een voorziening waar inwoners van Leiden op vertoon van een legitimatie hun grof huishoudelijk en ander afval kunnen

Nadere informatie

Stadsenquête Leiden 2001

Stadsenquête Leiden 2001 Hoofdstuk 9. Milieu Samenvatting De Milieustraat is een (vrij nieuwe) voorziening waar bewoners zich kunnen ontdoen van hun grof huishoudelijk afval. Ruim twee op de tien Leidenaren heeft hier al eens

Nadere informatie

Campagneteksten glas en papier

Campagneteksten glas en papier Campagneteksten glas en papier Voor de glas-en-papier-campagne zijn twee uitgewerkte campagneteksten geschreven in de vorm van: DE MEEST GESTELDE VRAGEN OVER GLAS DE MEEST GESTELDE VRAGEN OVER PAPIER Deze

Nadere informatie

Jaarverslag 2013. Van pionieren naar realiseren

Jaarverslag 2013. Van pionieren naar realiseren Jaarverslag 2013 Van pionieren naar realiseren 1 1.1 1.2 1.2.1 1.2.2 2 2.1 2.2 2.3 Inhoudsopgave 1. Bestuur ECD Het bestuur van de ECD, in 2013 bestaande uit dhr. D.A. van Steensel (HVC) en dhr. H.P.A.

Nadere informatie

Onderzoek Omgekeerd Inzamelen tweede fase

Onderzoek Omgekeerd Inzamelen tweede fase Onderzoek Omgekeerd Inzamelen tweede fase Duurzaam van Afval naar Grondstof Bewonersonderzoek De vragenlijst bestaat uit verschillende delen. Het eerste deel gaat in op de situatie vóór de proef, het laatste

Nadere informatie

De Meerlanden: energie in de buurt. Raad Bloemendaal 28 juni 2013

De Meerlanden: energie in de buurt. Raad Bloemendaal 28 juni 2013 De Meerlanden: energie in de buurt Raad Bloemendaal 28 juni 2013 Structuur Aandeelhouders Raad van Commissarissen Directie Staf Publieke Sector Vergisting-Compostering Private Sector Afval BOR Kerncijfers

Nadere informatie

Stadsenquête Leiden 2004

Stadsenquête Leiden 2004 Hoofdstuk 16. Milieu Samenvatting Leiden heeft een Milieustraat aan de J.C. Rijpstraat. Vergeleken met voorgaande jaren zijn zowel de bekendheid als het gebruik verder toegenomen. In de Stadsenquête van

Nadere informatie

De burgemeester, Mr. J.H.C. van Zanen

De burgemeester, Mr. J.H.C. van Zanen voorstel aan de raad Opgesteld door Stadswerken Kenmerk 15.503838 Vergadering Gemeenteraad Vergaderdatum 25 juni 2015 Jaargang en nummer 2015 59 Geheim Nee Afval is Grondstof. Beleidsnota 2015-2018 Het

Nadere informatie

Stadsenquête Leiden 2003

Stadsenquête Leiden 2003 Hoofdstuk 21. Milieu Samenvatting Zeven op de tien Leidenaren kent de Milieustraat, aan de J.C. de Rijpstraat, een voorziening waar inwoners van Leiden op vertoon van een legitimatie hun grof huishoudelijk

Nadere informatie

Gemeente Noordoostpolder

Gemeente Noordoostpolder Gemeente Noordoostpolder Meest gestelde vragen over nieuwe manier van afval inzamelen in Noordoostpolder extra container voor oud papier en karton extra container voor plastic, lege pakken en blik 1. Twee

Nadere informatie

over gescheiden inzameling van plastics & drankenkartons met rolcontainers

over gescheiden inzameling van plastics & drankenkartons met rolcontainers Vragen en antwoorden over gescheiden inzameling van plastics & drankenkartons met rolcontainers Algemeen Het raadsvoorstel inzameling plastics/drankenkartons geeft sinds de presentatie reactie in de samenleving.

Nadere informatie

Gemeenteraad. Dienst/afdeling: SLWE. Onderwerp Andere aanpak afvalinzameling vanaf 1 januari 2015. Voorstel

Gemeenteraad. Dienst/afdeling: SLWE. Onderwerp Andere aanpak afvalinzameling vanaf 1 januari 2015. Voorstel Aan de gemeenteraad Volgnummer: Dienst/afdeling: SLWE Onderwerp Andere aanpak afvalinzameling vanaf 1 januari 2015 Voorstel 1. Een systeem van driewekelijks inzamelen restafval en plastic afval per 1 januari

Nadere informatie

Voorstel 2: Creëer grondstoffenhubs en recycle bedrijfsafval

Voorstel 2: Creëer grondstoffenhubs en recycle bedrijfsafval Gemeenteblad Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van.. Jaar 2015 Nummer Publicatiedatum Agendapunt initiatiefvoorstel Onderwerp Initiatiefvoorstel van het raadslid

Nadere informatie

Kringloopbedrijf n Roondgaank Nijverheidsstraat 19 17a 7461 AD Rijssen

Kringloopbedrijf n Roondgaank Nijverheidsstraat 19 17a 7461 AD Rijssen Kringloopbedrijf n Roondgaank Nijverheidsstraat 19 17a 7461 AD Rijssen Maatschappelijke functie Inboedelservice Inleveren/ophalen goederen Ruim gevulde winkel Afvalbrengpunt Kringloopbedrijf n Roondgaank

Nadere informatie

HET NIEUWE INZAMELEN IN SLIEDRECHT

HET NIEUWE INZAMELEN IN SLIEDRECHT HET NIEUWE INZAMELEN IN SLIEDRECHT Afval? SAMEN HALEN WE ERUIT WAT ERIN ZIT! Gemeentelijk Afvalcongres 19 maart 2015 Ing. D.J.B. Sakko Beleidsadviseur Proef droog en herbruikbaar liep af Bij oud papier

Nadere informatie

Van Afval Naar Grondstof

Van Afval Naar Grondstof VANG HUISHOUDELIJK AFVAL Van Afval Naar Grondstof Samen zorgen voor vermindering en hergebruik van huishoudelijk afval Van afval naar grondstof Overheden en bedrijven zetten gezamenlijk stappen naar een

Nadere informatie

Papier & Karton? In deze bak natuurlijk! Haal meer uit afval ISO-14001

Papier & Karton? In deze bak natuurlijk! Haal meer uit afval ISO-14001 Papier & Karton? In deze bak natuurlijk! ISO-14001 Haal meer uit afval Oud Papier en Karton: een waardevolle grondstof voor nieuw papier Niet hout, maar Oud Papier is in Nederland de belangrijkste grondstof

Nadere informatie

Sorteeranalyse grof huishoudelijk restafval 2014. In opdracht van gemeente Brielle

Sorteeranalyse grof huishoudelijk restafval 2014. In opdracht van gemeente Brielle In opdracht van gemeente Brielle verslag Doss. no. 13A585 Tilburg, 13 januari 2015 In opdracht van gemeente Brielle Bureau Milieu & Werk BV Kraaivenstraat 21-15 Postbus 10311 5000 JH Tilburg Tel: 013-5434400

Nadere informatie

Masterclass Afval en Grondstof. Het Nederlandse Afvalbeleid in vogelvlucht, gemeenten in de circulaire economie

Masterclass Afval en Grondstof. Het Nederlandse Afvalbeleid in vogelvlucht, gemeenten in de circulaire economie Masterclass Afval en Grondstof Het Nederlandse Afvalbeleid in vogelvlucht, gemeenten in de circulaire economie Gemeentelijk Afvalcongres, 19 maart 2015 AGENDA 1. 2. 3. 4. 5. Afvalmanagement Ladder van

Nadere informatie

DOE MEE! Afval scheiden. Dat scheelt een hoop

DOE MEE! Afval scheiden. Dat scheelt een hoop DOE MEE! Afval scheiden. Dat scheelt een hoop Ook u kunt nog veel kilo s scheiden Veel Amsterdammers scheiden hun afval al. De een wat meer, de ander wat minder. Toch komt er nog steeds veel herbruikbaar

Nadere informatie

Vraag- en antwoord document kunststofinzameling 2009 Gemeente Zwolle Laatste update: 20 augustus 2009

Vraag- en antwoord document kunststofinzameling 2009 Gemeente Zwolle Laatste update: 20 augustus 2009 Vraag- en antwoord document kunststofinzameling 2009 Gemeente Zwolle Laatste update: 20 augustus 2009 Inzameling & communicatie Wanneer moeten gemeenten starten? Wanneer begint Zwolle met kunststofinzameling?

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van

Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van Gemeenteblad.. Jaar 2015 Nummer Publicatiedatum Agendapunt initiatiefvoorstel Onderwerp Initiatiefvoorstel van het raadslid Groen (GroenLinks) van 7 december 2015, getiteld:

Nadere informatie

Voorstel aan de raad. Kenmerk 15.503838. Vergaderdatum 9 juni 2015. Afval is Grondstof. Beleidsnota 2015-2018

Voorstel aan de raad. Kenmerk 15.503838. Vergaderdatum 9 juni 2015. Afval is Grondstof. Beleidsnota 2015-2018 Voorstel aan de raad Opgesteld door Stadswerken Kenmerk 15.503838 Vergadering Commissie Stad en Ruimte Vergaderdatum 9 juni 2015 Geheim Nee Afval is Grondstof. Beleidsnota 2015-2018 Het College van burgemeesters

Nadere informatie

Nou jaaaa! Wijzigingen afvalinzameling Veenendaal per 1 januari 2016. Een folder om te bewaren Hou m apart!

Nou jaaaa! Wijzigingen afvalinzameling Veenendaal per 1 januari 2016. Een folder om te bewaren Hou m apart! Nou jaaaa! Wijzigingen afvalinzameling Veenendaal per 1 januari 2016 Een folder om te bewaren Hou m apart! Een betere wereld begint bij je zelf! Per 1 januari 2016 zal de afvalinzameling in Veenendaal

Nadere informatie

PROEF RESTAFVAL INZAMELING

PROEF RESTAFVAL INZAMELING PROEF RESTAFVAL INZAMELING Dragonder-noord start 23 september 2013 In uw wijk start eind september 2013 een proef om meer grondstoffen in te zamelen en minder restafval. In deze brochure leest u meer.

Nadere informatie

Bronscheiding grof huishoudelijk afval op milieustraten. Marco Kraakman 13-03-2014

Bronscheiding grof huishoudelijk afval op milieustraten. Marco Kraakman 13-03-2014 Bronscheiding grof huishoudelijk afval op milieustraten Marco Kraakman 13-03-2014 Niet of wel? Niet: Het AB en de regeling zelf Procedures Wie is bevoegd gezag Wel of geen obm / maatwerkvoorschrift etc.

Nadere informatie

Afvalinzameling in Groningen. Een stadspanel onderzoek

Afvalinzameling in Groningen. Een stadspanel onderzoek B A S I S V O O R B E L E I D Afvalinzameling in Groningen Een stadspanel onderzoek Onderzoek en Statistiek Groningen heeft als kernactiviteiten instrumentontwikkeling voor en uitvoering van beleidsgericht

Nadere informatie

Afval inzameling in Houten

Afval inzameling in Houten Afval inzameling in Houten Historie Rol gemeente Wat is het beleid / doelstellingen? Hoe doen wij het? Kringloopwinkel Tussendoortje: Afvalrace! Historie Foto van vuilophaal 100 jaar geleden Historie Overslag

Nadere informatie

1. Ecologische voetafdruk

1. Ecologische voetafdruk 2 VW0 THEMA 7 MENS EN MILIEU EXTRA OPDRACHTEN 1. Ecologische voetafdruk In de basisstoffen heb je geleerd dat we voedsel, zuurstof, water, energie en grondstoffen uit ons milieu halen. Ook gebruiken we

Nadere informatie

In het kader van het actualiseren van het gemeentelijk afvalbeleid is een enquête gehouden onder de inwoners van gemeente Bunnik.

In het kader van het actualiseren van het gemeentelijk afvalbeleid is een enquête gehouden onder de inwoners van gemeente Bunnik. Gemeente Bunnik Verantwoording In het kader van het actualiseren van het gemeentelijk afvalbeleid is een enquête gehouden onder de inwoners van gemeente Bunnik. Deze heeft plaatsgevonden van 30 maart t/m

Nadere informatie

Wij informeren u graag over de mogelijkheden, tips en handige weetjes op het gebeid van duurzaamheid en vooral wat ook zelf kunt doen.

Wij informeren u graag over de mogelijkheden, tips en handige weetjes op het gebeid van duurzaamheid en vooral wat ook zelf kunt doen. Investeren in duurzaamheid In de samenleving is er steeds meer aandacht voor duurzaamheid en energiebesparing. We gaan de komende jaren actief inzetten op duurzaam beheren. Energiezuinig wonen. Niet alleen

Nadere informatie

93% papier en karton 86% flessen /glas 85% gft (groente/fruit/tuinafval) klein chemisch afval / elektrische apparaten 68% 66% textiel / kleding 55%

93% papier en karton 86% flessen /glas 85% gft (groente/fruit/tuinafval) klein chemisch afval / elektrische apparaten 68% 66% textiel / kleding 55% 1 2 4 papier en karton 93% flessen /glas 86% gft (groente/fruit/tuinafval) 85% klein chemisch afval / elektrische apparaten textiel / kleding 68% 66% grof snoeiafval 55% herbruikbare goederen (kringloop)

Nadere informatie

Samen kunnen meer met afval

Samen kunnen meer met afval Samen we kunnen meer met In 2020 willen we in heel Nederland 75% van ons afval scheiden. Samen kunnen we meer met afval Afval, we hebben er dagelijks mee te maken. Niet alleen thuis, maar ook op het werk,

Nadere informatie

Meer en Betere Recycling

Meer en Betere Recycling Meer en Betere Recycling als onderdeel van VANG Uw sprekers: Max de Vries Marco Kraakman Jacobine Meijer Emile Bruls Geert Cuperus Inhoud deelsessie Meer en Beter Recycling Inleiding Pitches projecten

Nadere informatie

Energie. 1 Conclusies. Energiebesparing en duurzame energie in de Drechtsteden

Energie. 1 Conclusies. Energiebesparing en duurzame energie in de Drechtsteden Energie Energiebesparing en duurzame energie in de Drechtsteden De gemeenten in de regio Drechtsteden werken samen aan klimaat- en energiebeleid. Ingezet wordt op energiebesparing en toename van gebruik

Nadere informatie

INHOUD. 1. Inleiding 5

INHOUD. 1. Inleiding 5 2 INHOUD 1. Inleiding 5 2. SWOT-Analyse De Recyclemanager 6 2.1 Algemene SWOT-Analyse 6 2.2 Kleding & Textiel SWOT-Analyse 9 2.3 Confrontatie 11 2.4 Verbeteringen 12 3. Voorstel Kleding Recycling Website

Nadere informatie

Waarom doen we het ook alweer?

Waarom doen we het ook alweer? Apart inzamelen van gft-afval Als Vereniging Afvalbedrijven stimuleren we dat al het afval in Nederland op de juiste manier wordt verwerkt. Hierbij houden we rekening met het milieu en de kosten. De meest

Nadere informatie

Coolsingel 65 3012 AC Rotterdam T (010) 27 59 000 welcome@0-to-9.nl www.0-to-9.nl gevestigd in:

Coolsingel 65 3012 AC Rotterdam T (010) 27 59 000 welcome@0-to-9.nl www.0-to-9.nl gevestigd in: Omschrijving Cliënt Roteb Omschrijving Stadskrant Ordernummer 155.00.021 Datum 17 september 2012 Afval in de juiste bak Dat doe je goed! Binnenkort kunnen we niet meer om afvalscheiden

Nadere informatie

Afvalbrengstation. Volg de aanwijzingen van het personeel

Afvalbrengstation. Volg de aanwijzingen van het personeel fvalbrengstation Afvalbrengstation Als inwoner van Amstelveen kunt u bij het Afvalbrengstation terecht voor al uw huishoudelijk afval dat gescheiden aangeboden moet worden. A f va l s c h e i d i n g Echt

Nadere informatie

Concept Raadsvoorstel

Concept Raadsvoorstel Concept Raadsvoorstel Aan de raad van de gemeente Sliedrecht Agendapunt: Sliedrecht, 15 maart 2011 Onderwerp: Deelname praktijkproef droog en herbruikbaar huishoudelijk afval Voorgesteld besluit: Deel

Nadere informatie

Langer plezier van karton en papier

Langer plezier van karton en papier Stichting Papier Recycling Nederland Langer plezier van karton en papier www.prn.nl Langer plezier van karton en papier Kranten, tijdschriften, folders, boeken, kopieer- en printpapier en catalogi, we

Nadere informatie

Duurzaamheid en afvalinzameling

Duurzaamheid en afvalinzameling Duurzaamheid en afvalinzameling in Hendrik-Ido-Ambacht De gemeente Hendrik-Ido-Ambacht gaat een campagne opzetten om inwoners te stimuleren om meer te doen aan energiebesparing en afvalscheiding. Om de

Nadere informatie

Komst container aan huis voor plastic, pak en blik

Komst container aan huis voor plastic, pak en blik FAQ CAW-gemeenten Komst container aan huis voor plastic verpakkingen, lege pakken van sap, saus en zuivel en blik in de CAW-gemeenten Definitieve versie (4 februari 2016) -------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Onderzoek Afvalscheiding

Onderzoek Afvalscheiding Rapportage Onderzoek Afvalscheiding In opdracht van: Contactpersonen: Gemeente Velsen Heleen de Mul en Edwin van t Hart Utrecht, maart 2014 DUO Market Research Drs. Aart van Grootheest Drs. Marjan den

Nadere informatie

Monitor 2013 ROVA. Zwolle, 16 mei 2014

Monitor 2013 ROVA. Zwolle, 16 mei 2014 Monitor 2013 ROVA 1 Zwolle, 16 mei 2014 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Inzameling Grondstoffen... 5 3. Circulaire economie en klimaat... 14 4. Communicatie en Educatie... 16 5. Financieel... 17 6.

Nadere informatie

Circulaire economie kans voor de regio

Circulaire economie kans voor de regio Circulaire economie kans voor de regio 7 oktober 2015 Early Morning Toast Stichting kiemt Arnhem Michiel Westerhoff, Manager Strategie en Ontwikkeling Recentere geschiedenis van het afvalscheiden 7 maart

Nadere informatie

Afvalscheiding in Sliedrecht

Afvalscheiding in Sliedrecht Afvalscheiding in Sliedrecht Bewonerspanel Sliedrecht Inhoud: 1. Conclusies 2. Figuren en tabellen De gemeente Sliedrecht is bezig met het opstellen van een afvalbeleidsplan. Een belangrijk aspect daarbij

Nadere informatie

Gescheiden gft inzameling Nesselande

Gescheiden gft inzameling Nesselande rotterdam.nl/onderzoek Gescheiden gft inzameling Nesselande Onderzoek en Business Intelligence Gescheiden gft inzameling Nesselande Een evaluatie M. van Rhee Onderzoek en Business Intelligence (OBI) 13

Nadere informatie

I LOVE AFVAL SCHEIDEN! JIJ OOK?

I LOVE AFVAL SCHEIDEN! JIJ OOK? I LOVE AFVAL SCHEIDEN! JIJ OOK? Hoi, ik ben Maarten Milieu. Ik werk voor Cyclus en haal bij jou thuis het afval op. De ene dag leeg ik groene minicontainers met een zijlader. De andere dag zie je me zakken

Nadere informatie

Afvalkalender Zuidplas nu ook digitaal

Afvalkalender Zuidplas nu ook digitaal Afvalkalender Zuidplas nu ook digitaal Digitale afvalkalender Per 1 januari 2016 biedt de gemeente Zuidplas de afvalkalender alleen digitaal aan via www.recyclemanager.nl. Bij deze Recyclemanager - website

Nadere informatie

Overijssel maakt werk van nieuwe energie!

Overijssel maakt werk van nieuwe energie! Overijssel maakt werk van nieuwe energie! U wilt met uw onderneming of woningcorporatie werk maken van nieuwe energie of energiebesparing. Maar u krijgt de financiering niet (volledig) rond via een bancaire

Nadere informatie

Afdeling: Duurzame Ontwikkeling

Afdeling: Duurzame Ontwikkeling Aan de gemeenteraad Onderwerp: Gescheiden inzameling van kunststof verpakkingen Afdeling: Duurzame Ontwikkeling Datum: 26 mei 2009 Portefeuillehouder: J.C.R. van Everdingen MSc. Bijlagen: Kunststofinzameling

Nadere informatie

Verduurzaming afvalinzameling

Verduurzaming afvalinzameling Verduurzaming afvalinzameling Overzicht presentatie Wat doet Avri? Doelstellingen Avri 2011-2015 Waarom verduurzaming? Projecten Avri Beoogde resultaten 1 Wat doet Avri Afvalbeheer: Inzameling huishoudelijk

Nadere informatie

In één oogopslag 6. Verslag van de Raad van Commissarissen 16

In één oogopslag 6. Verslag van de Raad van Commissarissen 16 JAARVERSLAG 2014 Inhoud Voorwoord 3 In één oogopslag 6 Verslag van de Raad van Commissarissen 16 Verslag van de directie 21 Dialoog met onze stakeholders 21 Missie, visie en strategie 25 Bedrijfsactiviteiten

Nadere informatie

tot eind 2025 - LED verlichting bij vervanging - inzet slimme verlichtingsconcepten

tot eind 2025 - LED verlichting bij vervanging - inzet slimme verlichtingsconcepten Doelstelling Actie Doorlooptijd Wat gaan we doen Eigenaarschap Eigen organisatie 20% energiebesparing t.o.v. 2015 Energiebesparing gemeentelijke gebouwen 20% transitie naar hernieuwbare energie t.o.v.

Nadere informatie

Presentatie Pioneering 27 september 2011

Presentatie Pioneering 27 september 2011 Presentatie Pioneering 27 september 2011 1 Contactgegevens Dinkelborgh energie (DBE) Presentatie voor Pioneering Hans Visser (DBE) 06 53 87 86 79 Dinkelborgh Energie Wilhelminastraat 8 7591 TN Denekamp

Nadere informatie

Voorstel voor de Raad

Voorstel voor de Raad Voorstel voor de Raad Datum raadsvergadering : 31 maart 2016 Agendapuntnummer : III, punt 5 Besluitnummer : 2028 Portefeuillehouder : Wethouder Jan van 't Zand Aan de gemeenteraad Onderwerp: Rapportage

Nadere informatie

Presentatie stoomproject HVC/DuPont

Presentatie stoomproject HVC/DuPont Presentatie stoomproject HVC/DuPont Arnoud van Waard (HVC) Hugo van Kessel (DuPont) Platform Industriële Warmte Bezoek HVC/DuPont 17 maart 2014 Inleidend filmpje http://youtu.be/yraimigdhee Inleiding DuPont

Nadere informatie

VANG Van Afval Naar Grondstof

VANG Van Afval Naar Grondstof Afval is een keuze VANG Van Afval Naar Grondstof Regionaal Symposium Grondstoffen in Afvalland? Dinteloord, 15 april 2015 Maarten Goorhuis Senior beleidsmedewerker Koninklijke NVRD Koninklijke NVRD Vereniging

Nadere informatie

Verlaging van afvalstoffenheffing door uitvoering van de Raamovereenkomst verpakkingen

Verlaging van afvalstoffenheffing door uitvoering van de Raamovereenkomst verpakkingen Bijlage Verlaging van afvalstoffenheffing door uitvoering van de Raamovereenkomst verpakkingen mei 2009 Pagina 1 van 7 Samenvatting In deze bijlage wordt inzicht gegeven in de mate waarin als gevolg van

Nadere informatie

Grafiek 15.1a Bekendheid met en bezoek aan kringloopwinkel Het Warenhuis, in procenten 47% 57% 0% 25% 50% 75% 100%

Grafiek 15.1a Bekendheid met en bezoek aan kringloopwinkel Het Warenhuis, in procenten 47% 57% 0% 25% 50% 75% 100% 15 AFVALINZAMELING EN KRINGLOOPWINKEL Om het scheiden en hergebruik van huishoudelijk restafval te stimuleren, wordt regelmatig onderzocht hoe de bewoners van Leiden met hun afval omgaan. Het is inmiddels

Nadere informatie

2015-153. BIJLAGE 2: Scenario's afvalbeleidsplan Nieuwegein

2015-153. BIJLAGE 2: Scenario's afvalbeleidsplan Nieuwegein BIJLAGE 2: Scenario's afvalbeleidsplan Nieuwegein Behorend bij raadsinformatieavond 8 januari 2015 Toelichting op de gebruikte termen vindt u aan het einde van dit document 2015-153 Scenario 1: Geen nieuwe

Nadere informatie

Bio-energiecentrales Eindhoven

Bio-energiecentrales Eindhoven Bio-energiecentrales Eindhoven Frans Kastelijn Programmamanager Energie Gemeente Eindhoven December 2014 Inhoudsopgave 1. Algemeen 2. Duurzame energie en activiteiten op lokaal niveau 3. Bio-energie centrales

Nadere informatie

VERHUISFOLDER WAAR KAN MIJN AFVAL HEEN?

VERHUISFOLDER WAAR KAN MIJN AFVAL HEEN? VERHUISFOLDER WAAR KAN MIJN AFVAL HEEN? VERHUIZEN Eindelijk komt het er van het huis op te ruimen en afstand te doen van die oude klok die al jaren ligt te verstoffen op zolder. En wat te denken van de

Nadere informatie

Vragenlijst met scores in procenten

Vragenlijst met scores in procenten Vragenlijst met scores in procenten Het percentage tussen haakjes is het aandeel respondenten dat de vraag heeft beantwoord. De gemeente Amersfoort wil als stad in 2030 CO2-neutraal te zijn. Dit betekent

Nadere informatie

Heating the Flowers. A Cooperation of FloraHolland, HVC and Westland Infra

Heating the Flowers. A Cooperation of FloraHolland, HVC and Westland Infra Heating the Flowers A Cooperation of FloraHolland, HVC and Westland Infra Agenda 2 FloraHolland Shareholders Project in a nutshell Coöperatie 3 Kwekerscoöperatie met als doel: Krachtenbundeling en versterking

Nadere informatie

Van Kerstboom tot Groene Energie. Voorbeeld van een diatitel

Van Kerstboom tot Groene Energie. Voorbeeld van een diatitel Van Kerstboom tot Groene Energie Voorbeeld van een diatitel 0. Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. projectteam 3. Doel van de proef 4. Tussenopslag en Biomassa centrale 5. Wijze van inzameling 6. Vermeden CO2

Nadere informatie

Alphenaren krijgen gas uit de schillen van bananen

Alphenaren krijgen gas uit de schillen van bananen Alphenaren krijgen gas uit de schillen van bananen Door Tessa de Wekker - 25-4-2014, 12:37 (Update 25-4-2014, 12:37) bron: Foto Ton Stanowicki ALPHEN AAN DEN RIJN - Nu is het terrein van Indaver Afvalverwerking

Nadere informatie

Maak werk van zon & wind Schone energie voor heel Tynaarlo. Tynaarlo

Maak werk van zon & wind Schone energie voor heel Tynaarlo. Tynaarlo Maak werk van zon & wind Tynaarlo Aanleiding Najaarsnota 2008 aankondiging plannen voor duurzame energie Voorjaar 2009 ontwikkelen scenario s Mei 2009 raadpleging inwoners Tynaarlo Juni 2009 voorstellen

Nadere informatie

Eneco Groep. Duurzame energie voor iedereen

Eneco Groep. Duurzame energie voor iedereen Eneco Groep Duurzame energie voor iedereen Duurzame koploper Eneco is het grootste energiebedrijf van Nederland in publieke handen. Onze missie is betaalbare duurzame energie mogelijk maken die altijd,

Nadere informatie

CO2-Prestatieladder Participatieplan reductie-initiatieven

CO2-Prestatieladder Participatieplan reductie-initiatieven CO2-Prestatieladder Participatieplan reductie-initiatieven Versie : 1.1 Status : definitief Datum : 16 december 2015 Opgesteld door : M. van Ham en A. van der Schalk Documenthistorie: Versie Datum Wijzigingen

Nadere informatie

Enquête Afvalsortering

Enquête Afvalsortering Enquête Afvalsortering De gemeente doet op het moment onderzoek naar het sorteren van afval in Tilburg. Als gemeente doen we het al goed op het gebied van het sorteren van afval, maar het kan nog beter.

Nadere informatie

Ontwerp Gezonde Systemen

Ontwerp Gezonde Systemen Ontwerp Gezonde Systemen Het huidige zonne-inkomen gebruiken De cycli van de natuur worden aangedreven door de energie van de zon. Bomen en planten vervaardigen voedsel op zonlicht. De wind kan worden

Nadere informatie

Voorstel voor de Raad

Voorstel voor de Raad Voorstel voor de Raad Datum raadsvergadering : 15 januari 2015 Agendapuntnummer : I, punt 5 Besluitnummer : 1666 Portefeuillehouder : Wethouder Jan van 't Zand Aan de gemeenteraad Onderwerp: Afvalbeheerbeleid

Nadere informatie

AFVALWIJZER. www.saver.nl KALENDER MET INZAMELDAGEN HUISHOUDELIJK AFVAL OP ACHTERZIJDE

AFVALWIJZER. www.saver.nl KALENDER MET INZAMELDAGEN HUISHOUDELIJK AFVAL OP ACHTERZIJDE AFVALWIJZER 2014 www.saver.nl KALENDER MET INZAMELDAGEN HUISHOUDELIJK AFVAL OP ACHTERZIJDE Samen met u willen Saver en de gemeente het papierverbruik verminderen. Dit betekent voor u dat u kunt kiezen

Nadere informatie

Jaarplan 2014 gemeente Velsen

Jaarplan 2014 gemeente Velsen Jaarplan 2014 gemeente Velsen HVC Arnoud Kik Adviseur Gemeenten Versie: 28 april 2014 Inhoudsopgave 1. Inleiding 4 2. Maatregelen afvalbeheerplan 6 3. Maatregelen 2014 9 4. Planning uitwerking resterende

Nadere informatie

Doorrekening scenario s afvalbeheer gemeente Montfoort

Doorrekening scenario s afvalbeheer gemeente Montfoort Doorrekening scenario s afvalbeheer gemeente Montfoort Door gemeente Montfoort zijn 4 toekomstige scenario s voor het afvalbeheer geformuleerd. Wat zijn de verwachte effecten indien deze scenario s worden

Nadere informatie

100% groene energie. uit eigen land

100% groene energie. uit eigen land 100% groene energie uit eigen land Sepa green wil Nederland op een verantwoorde en transparante wijze van energie voorzien. Dit doen wij door gebruik te maken van duurzame energieopwekking van Nederlandse

Nadere informatie

Deventer Digipanel Diftar Juni 2013

Deventer Digipanel Diftar Juni 2013 Deventer Digipanel Diftar Juni 2013 Uitgave : Team Kennis en Verkenning Naam : Jaap Barink Telefoonnummer : (0570) 693369 Mail : j.barink@deventer.nl 2 Introductie Team Kennis en Verkenning is begin 2013

Nadere informatie

Achtergrondinformatie The Bet

Achtergrondinformatie The Bet Achtergrondinformatie The Bet Wedden dat het ons lukt in 2 maanden 8 % CO 2 te besparen! In 1997 spraken bijna alle landen in het Japanse Kyoto af hoeveel CO 2 zij moesten besparen om het broeikaseffect

Nadere informatie

Groen gas. Duurzame energieopwekking. Totaalgebruik 2010: 245 Petajoule (PJ) Welke keuzes en wat levert het op?

Groen gas. Duurzame energieopwekking. Totaalgebruik 2010: 245 Petajoule (PJ) Welke keuzes en wat levert het op? Totaalgebruik 2010: 245 Petajoule (PJ) Groen gas Welke keuzes en wat levert het op? Huidig beleid 100 miljoen m 3 groen gas. Opbrengst: 3 PJ. Extra inspanning 200 miljoen m 3 groen gas. Opbrengst: 6 PJ.

Nadere informatie

DOCENTEN HANDLEIDING. Groepen 7 & 8 van het basisonderwijs

DOCENTEN HANDLEIDING. Groepen 7 & 8 van het basisonderwijs DOCENTEN HANDLEIDING Groepen 7 & 8 van het basisonderwijs INHOUDSOPGAVE Inleiding... p. 3 Opzet lesprogramma... p. 4 Leerdoelen... p. 5 Les 1 Wat is afval?... p. 6 Les 2 Afvalscheiding en recycling...

Nadere informatie

Wie weet wat Avri doet?

Wie weet wat Avri doet? Opdracht 1 Welkom Wie weet wat Avri doet? Opdracht 1 antwoord Welkom Wie weet wat Avri doet? In Rivierenland zamelt Avri afval in. Opdracht 2 Woordweb Als je het woord afval hoort, waar denk je dan aan?

Nadere informatie