ELEKTROTECHNIEK RUIMTEV AART. IEEE Student Branch Eindhoven

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ELEKTROTECHNIEK RUIMTEV AART. IEEE Student Branch Eindhoven"

Transcriptie

1 SYMPOSUM ELEKTROTECHNEK N DE RUMTEV AART Proceedings EEE Student Branch Eindhoven Uitgever: EEE Student Branch Eindhoven Post bus MB Eindhoven Aile rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hettij elektronisch, mechanisch, door fotocopieen, opnamen, of op enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. All rights reserved. No part of this publication may be reproduced, stored in a retrieval system, or transmitted, in any form or by any means, electronically, mechanically, by photocopying, recording, or otherwise, without a prior written permission of the publisher.

2 nhoudsopgave bz. nhoudsopgave 0.1. nleiding Elektrotechniek in de Ruimtevaart C.H.F. Lennartz, Chairman EEE Symco' Hoogspanningsproblemen in satellieten dr.ir. J.M. Wetzer, Technische Universiteit Eindhoven 2.1. Satellietcommunicatiesystemen: techniek ell technologie ira R. Suttels, Alcatel Bell Space Systems 3.1. De tracking van de ERS-! satelliet en de verwerking van ERS-! radarhoogtemetingen ira B. Arrlbrosius, Technische Universiteit Delft 4.1. Satellite communication systems planning in an interference environment ira R. Hekmat, PTT Research 5.1. Space Power Electronics Design Drivers D. O'Sullivan, B.E., ESA ESTEC 6.1. De betekenis van robotica in de ruimtevaart ira W. de Peuter, ESA-ESTEC Z 1. Space-qualified optical memory for the Columbus Pressurized Module ira T. Algra, Nationaal Lucht- en Ruimtevaart Laboratorium 8.1. A modular instrumentation concept for experiments under microgravity ing. L.J. Aartman, N ationaal Lucht-en Ruimtevaart Laboratorium 9.1. Nawoord J.M.W.M. Janssen, Chairman EEE Student Branch Eindhoven Bestuur EEE Symco' Lijst van adverteerders Commissie van aanbeveling Woord van dank

3 Chris Lennartz: n/eiding Elektrotechniek in de Ruimtevaart nleiding Elektrotechniek in de Ruimtevaart C.H.F. Lennartz De Eindhoven Student Branch van the nstitute of Electrical and Electronics Engineers, nc. is een organisatie die haar leden onder andere in de gelegenbeid stelt onl toegang te hebben tot dezelfde informatiebronnen als degenen die de ingenieurstitel al verworven hebben. Een manier van informatieoverdracht die altijd tot de verbeelding heeft gesproken en dat waarschijnlijk ook altijd zal blijven doen is het symposium, zeker als het de verbeelding van de student betreft. De grootste kracht van een symposium ligt in het feit dat allerlei mensen van verschillend pluimage, zowel academisch als industrieel, met elkaar van gedachten kunnen wisselen over het onderwerp. Dit onderwerp en de invalshoek waaronder het tijdens het symposium belicht zal worden moet dus zeer bewust gekozen worden. Het criterium voor de onderwerpkeuze van afgelopen jaren was dat het onderwerp een "hot item" in de elektrotechniek behoorde te zijn en titels als Fuzzy Logic: Systems and Design, Multimedia, Telematics: Technology and Applications en Mobiele Communicatie waren afgelopen jaren dus niet van de lucht. Met deze onderwerpen is de voorraad hot items voorlopig uitgeput, en het nu houden van een symposium over nieuwe ontwikkelingen in een van deze gebieden zou hetzelfde (tegen)effect hebben dat een sequel, een geforceerd vervolg op een succesfilm, doorgaans sorteert. Vandaar dat dit jaar gekozen is voor een ander criterium: aspectintegratie. Dit houdt in dat een onderwerp gekozen wordt waarin vele aspecten van de elektrotechniek vertegenwoordigd zijn, zodat de specialisten op een bepaald gebied hun vakgebied in een bredere context geplaatst zien. Een ideaal onderwerp dat aan dit criterium voldoet is natuurlijk "Elektrotechniek in de Ruimtevaart". Bovendien heeft ruimtevaart altijd al tot de verbeelding van de. mens gesproken, vooral vanaf het begin van de bemande ruimtevaart met als "kleine stap voor een mens, maar grote stap voor de mensheid t, Neil Armstrong's eerste schreden op het maanoppervlak. Het is geen toeval dat de vakgebieden van de elektrotechniek en de ruimtevaart vanaf het begin der zestiger jaren een parallelle explosieve groei hebben doorgemaakt. De wisselwerking tussen beide disciplines he eft duidelijk aan deze groei bijgedragen. De meest in het oog springende toepassing van elektrotechniek in de ruimtevaart zag het levenslicht toen Arthur C. Clarke in 1945 in Wueless World een 0.1

4 Chris lamartz: nleiding Elektrotechniek in de Ruimlevaart artikel publiceerde waarin hij de geostationaire baan van een kunstmaan aantoonde; de basis voor wereldomvattende satellietcommunicatie was gelegd. Om de betrouwbaarheid van zulk een communicatielink te garanderen zal de satelliet zeer nauwkeurig genavigeerd moeten worden, wat geschiedt met behulp van geavanceerde regelsystemen. Het spreekt natuurlijk vanzelf dat de apparatuur aan boord van de satelliet voor het merendeel be staat uit electronica in de vorm van hoog-technologische telecommunicatieapparatuur die ervoor moet zorgen dat de "ruimtelijke ordening" zo min mogelijk voor communicatiestoringen zal zorgen. Om deze apparatuur te laten functioneren is een efficiente energievoorziening in de vorm van bijvoorbeeld zonnepanelen noodzakelijk. Het voeden van de Traveling Wave Tube Amplifiers brengt een aantal hoogspanningsaspecten met zich mee die noodzakelijk zijn voor een goede werking. Blijkbaar zijn er alleen al in de satellietcommunicatie genoeg aspecten van elektrotechniek om een symposium aan te wijden, maar in andere disciplines doet elektrotechniek evenzeer van zich spreken. Bij de verkenning en observatie van hemellichamen speelt remote sensing m.b.v. radar en/of radiometrie een vooraanstaande rol, voordat wordt overgegaan op meer fysieke verkenning waar de robotica van wezenlijk belang is. Verder is de radiocommunicatie in alle vormen van het bedrijven van ruimtevaart van essentieel belang, wat hopelijk geen uitleg behoeft. Deze voorbeelden geven blijk van het feit dat het gehele vakgebied der elektrotechniek onmisbaar is bij het bedrijven van ruimtevaart. Dit geldt echter ook vice versa: vele producten worden eerst in de ruimte getest om na te gaan of ze onder extreme atmosferische omstandigheden nog adequaat functioneren. Concluderend kan er dus gesteld worden dat een symposium over Elektrotechniek in de Ruimtevaart uitermate informatief kan zijn voor aldiegenen die vanuit welk oogpunt dan ook enigermate geinteresseerd zijn in ruimtevaart. k hoop dan ook dat deze proceedings zullen bijdragen aan het verwerken van die informatie. C.R.F. Lennartz Chairman Symposiumcommissie 0.2

5 Hoogspanningsproblemen in satellieten de.. W F:indh9ven. 11.J?84.. pr()tl1?y.e~rd~.. hijg)~ 1l:?n4rr~9. ~ : Aaa~..9ptische maanden. door. bij. 8ntaTjo. ydf()jtes~.a~fh.pivi~i?1.. ;i1/.t9ront();.. <?anada, werkt~ daaraang~geis()leerd~~~hakelsyst~fu~l1i :.... '.... en Zijhhaidig ~ef~~~~~~li~~~g~~~~i~~~ de~~~~~~~~~~~t1~dingen en..i~o(lti~,:...l1et~arn.~j~yacll~jll. ej.!n.g~s:y?rtl1ig~:ne<ii~i \Va~);tij.'. zich bezig. t~di~~~~~?!e~!m~~;ll~'~/lil~~~r~~f~f~r~=~l~~!~~ uitgevoerd in.sallellwerlting. niet::a~.e4rppes~. ~qil1tey~(lt.torg~nisati~esa..n.1992 ontvinghijvpor 41t.Werlc<le:. 'C.9#.tt~itQP AW~q"~tij~~1$ d tweejaar1ijkse co~erentie<>.v~r. ~pj~ H#rg s ri1d~!f ~~ica rrisuhiti6hliitvacuthp."....: :...:.. 1.1

6 .M. Wetzer: Hoogspanningsprob/emen in satellielen Hoogspanningsprohlemen in satellieten Dr.ir. J.M. Wetzer Vakgroep Hoogspanningstechniek en EMC Technische Universiteit Eindhoven Satellieten herbergen een veelheid aan elektrische en elektronische apparatuur. Soms spelen hoge spanningen daarbij een belangrijke rol. Hoge spanningen zijn bijvoorbeeld essentieel voor het functioneren van lopende-golf zendbuizen (travelingwave tubes of TWTs). Deze buizen worden gebruikt om hoogfrequente signalen, continu dan we gepulst, te versterken. Versterking van CW (continuous wave) signalen is van belang voor satelliet-communicatie, versterking van gepulste signalen speelt onder andere een rol bij radar (denk aan de European Remote Sensing satelliet). Bij CW -buizen gaat het om frequenties in de range van GHz en vermogens van W, bij gepulste buizen liggen de frequenties in de orde van 5 GHz en bedraagt het puls-vermogen ongeveer 5 kw. De hierbij gehanteerde spanningen varieren van 1 tot 25 kv, corresponderend met veldsterkten in de range van kv cm. De genoemde spanningen en velden moeten betrouwbaar geproduceerd en gehanteerd worden in vacuum, hetzij het vacuum in de zendbuis (ongeveer 10-6 mbar), hetzij het satelliet-vacuum (ordegrootte 10 4 mbar). Vacuumisolatie wordt overigens niet alleen in de ruimtevaart bedreven, maar ook op aarde. Hierbij kunnen we bijvoorbeeld denken aan beeldbuizen, rontgenbuizen en vacuumschakelaars. Toepassing in satellieten stelt echter hogere eisen aan de isolatie vanwege: 1. de gewenste betrouwbaarheid (in verband met de continuiteit van transmissie en de hoge "voorrijdkosten"), 2. de agressieve omgeving (hoogenergetische fotonen), en 3. de variatie in de actuele druk; satellieten worden op aarde getest bij atmosferische druk maar moe ten, na lancering, opereren in het satelliet -vacuum; bovendien is dit satelliet-vacuum veranderlijk van samenstelling en druk. De vakgroep Hoogspanningstechniek en EMC van de TU Eindhoven verricht sinds 1983 onderzoek aan hoogspanningsproblemen in satellieten, in nauwe samenwerking met het onderzoekinstituut ESTEC van de Europese Ruimtevaart Organisatie (ESA). Dit werk is zowel fundamenteel als toegepast van aard. Het fundamentele onderzoek houdt zich bezig met de vraag welke mechanismen en processen verantwoordelijk zijn voor doorslag. Het toegepaste werk heeft tot doel deze inzichten te vertalen naar richtlijnen voor het ontwerp en bedrijf van toekomstige componenten, en deze richtlijnen te verifieren. Deze ontwerpregels zijn onder meer met succes toegepast bij het ontwerp van de ERS-l radar-zendbuis. n deze presentatie wordt ingegaan op de geschetste problematiek en worden de bevindingen besproken van een in 1991 afgerond onderzoek. Als leidraad bij deze presentatie is de "Executive Summary" van het eindrapport bijgevoegd. 1.2

7 1M. Wetter: Hoogspanningsproblemen in satellieten EUROPEAN SPACE AGENCY CONTRACT REPORT High-Voltage and EMC Group Department of Electrical Engineering Eindhoven University of Technology ESTEC CONTRACT 7186/87/NL/JG(SC) 1.3

8 .M. Weller: Hoogspanningsproblemen in satellieten EUROPEAN SPACE AGENCY CONTRACT REPORT The work described in this report was done under ESA contract. Responsibility for the contents resides in the authors or organisation that prepared it. November 1991 EXECUTNE SUMMARY OF THE STUDY ON HV-DESGN ASPECT'S OF MCROWAVE TUBES EHC/JW /MV /RAP91010 ESA Technical Management Dr. S.J. Feltham Project team EUT Dr.ir. J.M. Wetzer Dr. P.AA.F. Wouters ng. A.J.M. Pemen Dr. M.G. Danikas Prof.dr.ir. P.C.T. van der Laan A.J. Aldenhoven High-Voltage and EMC Group Eindhoven University of Technology P.O. Box MB Eindhoven The Netherlands ESTEC/Contract no. 7186/87/NL/JG(SC) Front cover: Example of optimized insulator design for concentric cylindrical conductors 1.4

9 .M. Wetter: Hoogspanningsprob/emen in sateuieten NTRODUCTON The present generation of traveling wave tubes (TWf's) suffers from spurious discharges and tube failure as a result of high voltage breakdown. Future TWf's for use in spacecraft will operate at increased frequency and power. As a consequence the designs should be made more compact, and yet able to withstand higher voltages. Various microwave tube designs typical of future application at frequencies above 11 GHz have been studied within the frame work of the European Space Agency's "Advanced Space Technology Programme". t was reported that spurious switch offs can occur on a seemingly random basis. nsulation breakdown in the region of the high voltage feedthroughs was mentioned as the prime suspect as the source of these SSO's. t was concluded that a detailed investigation of high voltage design aspects was required, in order to achieve a dramatic improvement of the high-voltage performance. n this study the high voltage (HV) design concepts used in microwave tube technology are investigated. The objective of this work is to provide guidelines for the improvement of the HV performance in order to meet future requirements. APPROACH Means to improve the high-voltage performance of microwave tubes involve the choice of materials and material treatments, field control techniques and conditioning. The present state of the art with regard to materials and material treatments does not offer opportunities for significant inlprovement, mainly due to the lack of information on long term behavior and stability. Much better opportunities for improvement are given by field control and conditioning techniques. Based on a literature survey, on an evaluation of existing designs and on earlier work, problem areas are defined. These problems areas are implemented in a number of test geometries that are subjected to various tests. The complete set of insulator shapes is shown in Figure 1. The tests include DC-current measurement, partial discharge measurement, breakdown voltage measurement, and time-resolved measurement of current and optical emission during breakdown. Also different conditioning procedures are studied experimentally. A theoretical study on surface charging is performed to support the evaluation of the experimental results. From the theoretical and experimental results guidelines are derived for the design and operation of vacuum high-voltage components. Specifically, guidelines are formulated regarding the design of insulators, feedthroughs, high-voltage cables and tube assemblies, and regarding procedures for electrode treatment, conditioning, potting and pre-flight testing at ambient pressure. 1.5

10 .M. Wetter: Hoogspanningsproblemen in sajeuieten J.J_ 2 3 * s" * * _ _.._---_..._ NSULATOR GEOMETRES FiguTf! 1 nsulator shapes used in the present study. For the asymmetric shapes denoted (4, 5, 6 and 10), extension "a" indicates that the cathode is at the right side (smallest contact surface), extension "b" indicates that the cathode is at the left side (largest contact surface)... _.. - PROGRAM DESCRPTON The contract was divided into two phases. Phase was split up into two workpackages. The following program was adopted: PHASE 1, Workpackage 1 update of the literature survey performed in 1983 under ESA contract 5419/83/NL/GM(SC); evaluation of existing HV tube sub-assembly designs with respect to geometry and materials (electrodes/insulators); reduction of the complex HV design configurations into basic design elements; investigation of available insulator and electrode materials. PHASE 1, Workpackage 2 design and procurement of an experimental set-up to investigate the HV performance of the designs analysed in workpackage 1; definition and procurement of test samples to be investigated. 1.6

11 .M. Wetter: Hoogspanningsproblemen in satellieten PHASE 2, Workpackage 3 experimental program; evaluation of the results in terms of the mechanisms determining the voltage holdoff capability; formulation of guidelines for the High-Voltage design of future tubes and for the conditioning procedures to be applied; continuous update of the literature survey; preparation of the final report. BASC FNDNGS The two key mechanisms, important for the design of vacuum high-voltage components, are primary electron emission and surface charging. These mechanisms drastically affect both the holdoff performance and the conditioning process. Primary electron emission from negative electrodes can be reduced by field control, in particular by concentrating the field at the positive electrode. Surface charging should either be avoided or controlled: properly shaped insulators can trap charges such as to reduce the cathode field, proper conditioning can produce a beneficial charge distribution. The choice of conditioning procedure affects the choice of insulator geometry. Conditioning can drastically improve the voltage holdoff capability. Effective conditioning requires a number of breakdowns. t is therefore important that future designs permit breakdowns, with limited energy in order to avoid damage. The number of breakdowns required to establish a high breakdown voltage depends on the insulator geometry. Because conditioning is related to the deposition of surface charge, the conditioning effect may be lost as a result of charge leakage or exposure to gases. CONCLUSONS Materials and material treatments 1. A literature survey of new, extensively studied, electrode and insulator materials does not reveal alternatives which meet all requirements and perform significantly better than the materials used in practical designs. 2. New materials and material treatments such as laminated electrodes, and insulators with surface coating and bulk doping, have not been sufficiently studied with respect to their stability and can therefore at present not be recommended as reliable alternatives. Such materials and treatments could form the basis for future study. 3. Mechanical polishing of electrode surfaces is not recommended because impregnated particles can serve as electron emission sites which might initiate 1.7

12 JM. Wetter: Hoogspanningsproblemen in satellieten a breakdown. 4. The grinding of a sharp recessed corner into an alumina spacer can cause the formation of small cracks, which may lead to electrical breakdown. Recessed corners should preferably be rounded off in order to mimimize mechanical stress concentrations. 5. Next to the choice of insulating material, the quality of the manufacturing process is of crucial importance for the insulator hold-off performance. Field control 6. Field control techniques offer good opportunities for the improvement of the HV -performance of TWTs. The first objective should be the prevention of primary electron emission from negative electrodes. 7. The Finite Element Method (FEM) is a powerful tool to locate high field regions and to study design modifications. For DC, the applicability is sometimes limited by leakage of the insulator and by prebreakdown currents. Both processes result in charges on the insulator surface. Diagnostics 8. Sensitive pre-breakdown current measurements, such as (pa-range) DC current and (pc-range) partial discharge measurements, provide insight into the mechanisms responsible for insulator flashover. They give a reliable indication of the voltage hold off performance of an insulator or component only at voltages close to the breakdown voltage. 9. Breakdown voltage measurements reveal important information on the conditioning process and on the role of surface charge. The effect of surface charge can be observed very directly by performing breakdown measurements before and after an insulator has been exposed to low pressure dry N The time-resolved measurement of the breakdown current shows that the electrodes are fully discharged upon a flashover. More charge may be involved, depending on the external circuit. Further, the time-resolved measurement of current and optical emission during breakdown shows how the breakdown process is influenced by the insulator shape. Surface charging 11. Surface charging determines to a large extent both the voltageholdoff performance 1.8

13 .M. Wetzer: Hoogspanningsproblemen in satellieten and the conditioning process. t should therefore be incorporated in the insulator design. Conditioning 12. With an effective conditioning procedure it is possible to attain a dramatically improved and reproducible breakdown voltage. 13. For most insulator geometries, effective conditioning requires at least a few breakdowns. t is therefore important that future components are designed in such a way that breakdown conditioning is permissible. This requires a limitation of the breakdown energy. A value of around 30 mj appeared to be safe and effective in this work, but is not necessarily the optimum value. 14. Of the conditioning procedures tested, step-conditioning provides the fastest rise of breakdown voltage, and the smallest spread. The step-conditioning procedure is illustrated in Figure 2. 50~ ~ o eo 100 VOLTAGE (kv) VERSUS TME (minutes) (BD = breakdown) Figrue 2: Applied voltage versus time for step-conditioning procedure. 15. The choice of conditioning procedure should influence the choice of insulator geometry, and vice versa. 16. With a sufficient number of breakdowns, critically designed insulators may still attain 1.9

14 J.M. Wetter: Hoogspanningsproblemen in salellieten a high breakdown voltage. 17. The conditioning effect may be largely lost when insulators loose their surface charge. The loss of charge can be the result of charge leakage (when the voltage is switched off for long periods of time) or of exposure to low pressure N 2, or any other gas at low pressure. 18. For space applications, conditioning should be required only once, before launch, preferably at the pumpstand before sealing. This requirement can only be met for well-chosen geometries. Operation in vacuum and air 19. The design requirements with respect to operation in air and in vacuum are different and sometimes conflicting. Pre-flight tests in air are not representative for the behavior in vacuum, and may even cause insulation degradation. GUDELNES General guidelines 1. a. Reduce the field at the negative electrode (the "cathode") by shielding, and by eliminating protrusions as well as contamination by polishing (see guideline 2). b. Reduce in particular the field at the cathode triple junction by an appropriate shaping of electrodes and insulators eliminating voids and imperfect joints at the triple junction. As an alternative, voids or imperfect joints can be made field free by metallization techniques enhancing the field at the anode 2. Mechanical polishing of electrode surfaces is not recommended because impregnated particles can serve as electron emission sites which might initiate a breakdown. 3. t is not justified, and even hazardous, to quote safe local cathode-field values. The macroscopic (design) field depends on materials and geometry whereas the actual field also depends on microscopic enhancements and contamination. A better approach is to quote the average field (voltage over electrode distance) for a given geometry (see also Table 2). 1.10

15 1.M. Wetter: Hoogspanningsproblemen in satellieten nsulator shape 4. The choice of an insulator geometry depends on the conditioning process (with or without breakdowns, number of breakdowns), and on the operating conditions (regular exposure to gases, regularly switched off for long periods of time). S. mportant insulator design parameters are: the minimum breakdown voltage the conditioning speed the sensitivity to charge loss by gas exposure or leakage. For each parameter, or combination of parameters, a ranking of insulator shapes can be derived. As an example, Table 1 gives the ranking with respect to the combination of minimum breakdown voltage and conditioning speed. Table 1 Ranking of insulator shapes, on a scale from 0 to 10, with respect to the combination of minimum breakdown voltage and conditioning speed (DC voltage). The upper side of the samples shown is the cathode side. Sample Score Judgement Remarks! 6b -:7 10 EXCELLENT AE,SS lob =:J 9.2 AE,NS Sb 8.S AE,SS 4b 8.0 AE,NS Sa ~ 7.3 REASONABLE CE,SS 2 => 7.1 BE,SS 6a 6.4 CE,SS BE,NS loa ~ S.2 NSUFFCENT CE,NS 9 ~ S.O BE,NS 1 =:=J 4.7 NS 4a 3.2 BAD CE,NS BE,NS 3 =s 1.5 1) AE = anode enhanced CE = cathode enhanced BE = both enhanced SS = stepped shape NS = non-stepped shape 6. n terms of breakdown voltage, conditioning speed and sensitivity to charge loss, geometries with field enhancements at the anode are superior. 1.11

16 1M. Wetter: Hoogspanningsproblemen in sateuieten 7. f cathode field enhancements are unavoidable, stepped shapes are recommended. 8. The insulator shape dramatically affects the allowed averaged fieldstrength (see Table 2). The minimum breakdown fields observed are, of course, not safe design values but are subject to normal derating for space applications. n our opinion the insulator shapes at the bottom of the list ought to be derated more than those at the top of the list. Table 2. Averaged breakdown field (breakdown voltage over distance), the number of breakdowns required to reach 10 kv/mm, and the breakdown energy used in this work. Note that in the design the maximum rated fields are subject to normal derating for space applications. The upper side of the samples shown is the cathode side. Averaged Averaged Number of Breakdown Sample breakdown field breakdown field breakdowns to energy (kvjmm) (kv/mm) reach 10 (mj) MNMUM MAXMUM kv/mm 6b ~ 10.2 > lob =:J 9.0 > b 8.2 > b J 7.4 > Sa =s 7.2 > => 7.0 > a 6.6 > > loa 5.4 > > =:=J 5.0 > a ~ 4.0 > => 3.8 > > Especially for space applications, insulator shapes with enhanced anode fields (6b, lob, 5b,4b), which do not rely on surface charge, are advised because: hardly any breakdown is required in the conditioning procedure, and conditioning is required only once; repeated conditioning after long time switch-off is not necessary. 1.12

17 .M. Wetter: Hoogspanningsproblemen in satellieten 10. A proposed optimized insulator shape for DC voltages is shown in Figure 3. The advantages include breakdown voltage, conditioning speed and insensitivity to charge loss. Further, it is taken into account that triple junctions are never perfect and should be made harmless by surface charging. Other design examples based on the guidelines presented are discussed in the Final Report. 11. Based on the first breakdown voltage, a preliminary guideline would be to use stepped insulator shapes for AC applications. Before a definite guideline can be given, the adverse effects of surface charge at AC voltage should be further investigated. 8 Fi8f.W 3:.An example of an optimized insulator design for DC Feed through 12. Cathode field concentrations can be minimized by the shape of electrodes or insulators metallization of the inside of the tubular insulator a larger clearance between central conductor and insulator 13. Feedthroughs should be specifically designed either as a vacuum feed through or as a potted feedthrough. A well-designed vacuum feedthrough looses quality if potted. 14. Feedthrough connections should be well shielded (e.g. by a stress cone) in order to 1.13

18 .M. Wetter: Hoogspanningsproblemen in satellieten avoid field concentrations. High-voltage cable 15. n order to avoid partial discharge activity, and subsequent damage, it is advised to: surround each insulated wire with a (semi-) conductive layer, and use extruded, rather than tapewound and sintered, dielectrics. Such cables do not yet exist and should be a candidate for future development. 16. Cable ends should preferably not be potted, because potting impedes cable outgassing and introduces field enhancements. Potting 17. Potting can give reasonable results if done properly (clean surfaces, potting under vacuum and outgassing of potting material). mproper potting causes partial discharge activity in voids (at the interfaces or in the bulk). Literature usually reports on bulk properties of potting materials, and not on applications and manufacturing techniques, whereas these are essential for the quality. Potting may prevent proper outgassing of the potted component and thereby makes the inside pressure uncontrolled (see high-voltage cable). Potting techniques must follow a strictly controlled and qualified procedure. Tube assemblies 18. Because an effective (i.e. breakdown) conditioning procedure results in a dramatic improvement of the breakdown voltage, future components should be designed in such a way that breakdown conditioning is permissible. This requires control of the breakdown energy (or capacitance), and can be realised by using subdivided assemblies (if the energy is too large) or additional capacitance (if the energy is too small). Subassemblies should be decoupled only during the (high frequency) breakdown event, for example by means of inductances. An example of such a subdivided assembly is shown in Figure

19 .1. : :L.'j _0' ~.. ' distributed C... ~i--~'--, /"'"f"...'i,...r,l"~ \..... ' 1,-,,-,,, (dec0upled ':'1 :nauctance L-;., Figure 4: Schematic view of design with subdivided assemblies with low partial capacitance, interconnected by inductances which block the high-frequency cun-ent during a conditioning breakdown. 1.15

20 ::. t n: :e:: :, Qp.,...s , :...: :... Satellietcommunicatie systemen: techniek en technologie.... ' '"'..., ,', s :. ::::... ::::.. :.:. :.. ::,.: i... M... : "...:.. :.. n,... :.. :.,. :~..~.,!::.:.c. :,.e. :... e. :.,.:.n..:, :..:... :.. :. s..,...:. :.:.. i. n.. m :...::.... e.: r.:....a ~ t.!.p....,i.. ~.: 1. :!a ca.:.u. ta,:.. e t}. e.e, :.... :.,.:. n.:!... :.. s:.. ;;;;; E.....:.. l... :u.:..... :..... m l.. s: :... pp...:... a e...: te :. :.. :.i....,.. :.[\ {:;i? n1 ~ r~ ::.:.:.:.:. :.:. :.!... ~.. : ::.::. /:t:{.> ~.: i.i.:.. :.. :!:(.;.. ::.. ::.i:. :.:.... :..... : :... :. ::.. :.... ::.. :.:. :.;... ~ :,: :.... ::. :... :...:. :.... i.... i :ij...; '. ::i;:...'!.;.;... i (... 'V{.... /./....:.:-:... :.:.:... ::->:.:.:.:.:-:-:-:.::... ;.... }\)U)~}/ t~~~»:::: )<::'::: :;':< 2.1

21 ALe '.T E: L' BELL TELEPHONE ADVANCED TECHNOLOGES N SATELLTE TELECOMMUNCATONS... TECHNOLOGCAL DRVERS N TERMS OF : - MSSON COMPLEXTY; -AFFORDABLE PRCE; - ON-BOARD NTELLGENCE; - HGHER FREQUENCES.... SPACE APPLCATON SPECFC TECHNOLOGES : - LAUNCHER; - PLATFORM; - PAYLOAD.

I.S.T.C. Intelligent Saving Temperature Controler

I.S.T.C. Intelligent Saving Temperature Controler MATEN & INFORMATIE I.S.T.C. Intelligent Saving Temperature Controler Deze unieke modulerende zender, als enige ter wereld, verlaagt het energieverbruik aanzienlijk. Het werkt in combinatie met de energy

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

Power Quality aspecten van LED-lampen.

Power Quality aspecten van LED-lampen. Power Quality aspecten van LED-lampen. Hoe meet je die en wat betekent het voor de praktijk? Mark Vloemans AR Benelux Timothy Hertstein ZES ZIMMER Onderwerpen o Aanleiding o Wat is de Power Factor? o Hoe

Nadere informatie

CHROMA STANDAARDREEKS

CHROMA STANDAARDREEKS CHROMA STANDAARDREEKS Chroma-onderzoeken Een chroma geeft een beeld over de kwaliteit van bijvoorbeeld een bodem of compost. Een chroma bestaat uit 4 zones. Uit elke zone is een bepaald kwaliteitsaspect

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages 22/03/2013 Housing market in crisis House prices down Number of transactions

Nadere informatie

Socio-economic situation of long-term flexworkers

Socio-economic situation of long-term flexworkers Socio-economic situation of long-term flexworkers CBS Microdatagebruikersmiddag The Hague, 16 May 2013 Siemen van der Werff www.seo.nl - secretariaat@seo.nl - +31 20 525 1630 Discussion topics and conclusions

Nadere informatie

04/11/2013. Sluitersnelheid: 1/50 sec = 0.02 sec. Frameduur= 2 x sluitersnelheid= 2/50 = 1/25 = 0.04 sec. Framerate= 1/0.

04/11/2013. Sluitersnelheid: 1/50 sec = 0.02 sec. Frameduur= 2 x sluitersnelheid= 2/50 = 1/25 = 0.04 sec. Framerate= 1/0. Onderwerpen: Scherpstelling - Focusering Sluitersnelheid en framerate Sluitersnelheid en belichting Driedimensionale Arthrokinematische Mobilisatie Cursus Klinische Video/Foto-Analyse Avond 3: Scherpte

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14)

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14) Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of (09.09.14) Content: 1. Requirements on sticks 2. Requirements on placing sticks 3. Requirements on construction pallets 4. Stick length and

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

SHP-TS TwinArc SA SHP-TS 400W TWINARC E40 SL PRODUCT OVERVIEW

SHP-TS TwinArc SA SHP-TS 400W TWINARC E40 SL PRODUCT OVERVIEW Range Features Range of high pressure sodium lamps with double arc tube construction Dual arc tube design guarantees immediate re-strike after a power interruption Doubled lamp life and reduced occurrence

Nadere informatie

PIR DC-SWITCH. DC Passive infra-red Detector. Model No. PDS-10 GEBRUIKSAANWIJZING/INSTRUCTION MANUAL

PIR DC-SWITCH. DC Passive infra-red Detector. Model No. PDS-10 GEBRUIKSAANWIJZING/INSTRUCTION MANUAL PIR DC-SWITCH DC Passive infra-red Detector Model No. PDS-10 GEBRUIKSAANWIJZING/INSTRUCTION MANUAL Please read this manual before operating your DETECTOR PIR DC-Switch (PDS-10) De PDS-10 is een beweging

Nadere informatie

Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity. Hiske Feenstra Cito, The Netherlands

Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity. Hiske Feenstra Cito, The Netherlands Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity Hiske Feenstra Cito, The Netherlands Outline Research project Objective writing tests Evaluation of objective writing tests Research

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

WWW.EMINENT-ONLINE.COM

WWW.EMINENT-ONLINE.COM WWW.EMINENT-OINE.COM HNDLEIDING USERS MNUL EM1016 HNDLEIDING EM1016 USB NR SERIEEL CONVERTER INHOUDSOPGVE: PGIN 1.0 Introductie.... 2 1.1 Functies en kenmerken.... 2 1.2 Inhoud van de verpakking.... 2

Nadere informatie

SHP / SHP-T Standard and Basic PLUS

SHP / SHP-T Standard and Basic PLUS Range Features ErP compliant High Pressure Sodium Lamps Long life between 24,000 to 28,000 hours, T90 at 16,000 hours Strong performance with high reliability Car park, Street and Floodlighting applications

Nadere informatie

Workflow en screenshots Status4Sure

Workflow en screenshots Status4Sure Workflow en screenshots Status4Sure Inleiding Het Status4Sure systeem is een ICT oplossing waarmee de transportopdrachten papierloos door het gehele proces gaan. De status kan gevolgd worden door de logistieke

Nadere informatie

2013 Introduction HOI 2.0 George Bohlander

2013 Introduction HOI 2.0 George Bohlander 2013 Introduction HOI 2.0 George Bohlander HOI 2.0 introduction Importance HOI currency Future print = HOI 2.0 HOI 2.0 Print: Décomplexation/more simple Digital: New set-up Core values HOI Accountability

Nadere informatie

SPX Model A-360 Azimuth Antenna Rotor Model 1 & 2

SPX Model A-360 Azimuth Antenna Rotor Model 1 & 2 Gauke Boelensstraat 108 NL-9203 RS Drachten The Netherlands Tel: +31 (0) 512 354 126 GSM: +31 (0) 650 882 889 Fax: +31 (0) 847 187 776 www.rfhamdesign.com E-mail: info@rfhamdesign.com Model A-360 Azimuth

Nadere informatie

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management Policy Aspects of Storm Surge Warning Systems Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Contents Water in the Netherlands What kind of information and models do we need? Flood System

Nadere informatie

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering The Relationship between Daily Hassles and Depressive Symptoms and the Mediating Influence

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Tentamen Analyse 8 december 203, duur 3 uur. Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als jeeen onderdeel

Nadere informatie

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Leading in Learning -> studiesucces Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Implementatie van matchingsinstrument Matching na de poort wordt aan de poort Vooropleiding Bachelor

Nadere informatie

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47 pagina 1 van 5 Kunt u deze nieuwsbrief niet goed lezen? Bekijk dan de online versie Nieuwsbrief NRGD Editie 11 Newsletter NRGD Edition 11 17 MAART 2010 Het register is nu opengesteld! Het Nederlands Register

Nadere informatie

Handleiding Installatie ADS

Handleiding Installatie ADS Handleiding Installatie ADS Versie: 1.0 Versiedatum: 19-03-2014 Inleiding Deze handleiding helpt u met de installatie van Advantage Database Server. Zorg ervoor dat u bij de aanvang van de installatie

Nadere informatie

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care Annemiek T. Harder Studies presented in this thesis and the printing of this

Nadere informatie

liniled Cast Joint liniled Gietmof liniled Castjoint

liniled Cast Joint liniled Gietmof liniled Castjoint liniled Cast Joint liniled Gietmof liniled is een hoogwaardige, flexibele LED strip. Deze flexibiliteit zorgt voor een zeer brede toepasbaarheid. liniled kan zowel binnen als buiten in functionele en decoratieve

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK

Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK Kees den Blanken Cogen Nederland Driebergen, Dinsdag 3 juni 2014 Kees.denblanken@cogen.nl Renewables genereren alle stroom (in Nederland in

Nadere informatie

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum Ontpopping Veel deelnemende bezoekers zijn dit jaar nog maar één keer in het Van Abbemuseum geweest. De vragenlijst van deze mensen hangt Orgacom in een honingraatpatroon. Bezoekers die vaker komen worden

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability The role of mobility in higher education for future employability Jim Allen Overview Results of REFLEX/HEGESCO surveys, supplemented by Dutch HBO-Monitor Study migration Mobility during and after HE Effects

Nadere informatie

Introduction Henk Schwietert

Introduction Henk Schwietert Introduction Henk Schwietert Evalan develops, markets and sells services that use remote monitoring and telemetry solutions. Our Company Evalan develops hard- and software to support these services: mobile

Nadere informatie

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland 1. Londen In Londen kunnen gebruikers van een scootmobiel contact opnemen met een dienst

Nadere informatie

Stephanie van Dijck De integrale aanpak maakt complexiteit hanteerbaar

Stephanie van Dijck De integrale aanpak maakt complexiteit hanteerbaar Titel, samenvatting en biografie Stephanie van Dijck De integrale aanpak maakt complexiteit hanteerbaar Samenvatting: Nieuwe projecten nemen toe in complexiteit: afhankelijkheden tussen software componenten,

Nadere informatie

Mentaal Weerbaar Blauw

Mentaal Weerbaar Blauw Mentaal Weerbaar Blauw de invloed van stereotypen over etnische minderheden cynisme en negatieve emoties op de mentale weerbaarheid van politieagenten begeleiders: dr. Anita Eerland & dr. Arjan Bos dr.

Nadere informatie

Interaction Design for the Semantic Web

Interaction Design for the Semantic Web Interaction Design for the Semantic Web Lynda Hardman http://www.cwi.nl/~lynda/courses/usi08/ CWI, Semantic Media Interfaces Presentation of Google results: text 2 1 Presentation of Google results: image

Nadere informatie

SPX AX-400 Azimuth & Elevation antenna rotator Model 1 & 2

SPX AX-400 Azimuth & Elevation antenna rotator Model 1 & 2 Gauke Boelensstraat 108 NL-9203 RS Drachten The Netherlands Tel: +31 (0) 512 354 126 GSM: +31 (0) 650 882 889 Fax: +31 (0) 847 187 776 www.rfhamdesign.com E-mail: info@rfhamdesign.com SPX AX-400 Azimuth

Nadere informatie

HANDLEIDING - ACTIEVE MOTORKRAAN

HANDLEIDING - ACTIEVE MOTORKRAAN M A N U A L HANDLEIDING - ACTIEVE MOTORKRAAN MANUAL - ACTIVE MOTOR VALVE Model E710877 E710878 E710856 E710972 E710973 www.tasseron.nl Inhoud / Content NEDERLANDS Hoofdstuk Pagina NL 1 ALGEMEEN 2 NL 1.1

Nadere informatie

Feedback WG System Operations 21 November 2012

Feedback WG System Operations 21 November 2012 Feedback WG System Operations 21 November 2012 User Group 06/12/2012 Wim Michiels Content Feedback IGCC Winter action plan Draft ENTSO-E winter outlook 2012 2013 Capaciteit noordgrens Overview of dynamic

Nadere informatie

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept 7 juni 2012 KNX Professionals bijeenkomst Nieuwegein Annemieke van Dorland KNX trainingscentrum ABB Ede (in collaboration with KNX Association) 12/06/12 Folie 1 ETS

Nadere informatie

Groene industrie POWER QUALITY POWER AND SIGNAL QUALITY. Phoenix Contact B.V. 2015-2016

Groene industrie POWER QUALITY POWER AND SIGNAL QUALITY. Phoenix Contact B.V. 2015-2016 Groene industrie Phoenix Contact B.V. 2015-2016 POWER AND SIGNAL QUALITY POWER QUALITY 24V PWR ERR 24V 0V 0V OUT I GND GND GND ON OFF 1 2 1A 5A NC PACT RCP- Rogowskisp Eerst Power Quality inzichtelijk

Nadere informatie

Question-Driven Sentence Fusion is a Well-Defined Task. But the Real Issue is: Does it matter?

Question-Driven Sentence Fusion is a Well-Defined Task. But the Real Issue is: Does it matter? Question-Driven Sentence Fusion is a Well-Defined Task. But the Real Issue is: Does it matter? Emiel Krahmer, Erwin Marsi & Paul van Pelt Site visit, Tilburg, November 8, 2007 Plan 1. Introduction: A short

Nadere informatie

PROJECT INFORMATION Building De Meerlanden Nieuweweg 65 in Hoofddorp

PROJECT INFORMATION Building De Meerlanden Nieuweweg 65 in Hoofddorp BT Makelaars Aalsmeerderweg 606 Rozenburg Schiphol Postbus 3109 2130 KC Hoofddorp Telefoon 020-3 166 166 Fax 020-3 166 160 Email: info@btmakelaars.nl Website : www.btmakelaars.nl PROJECT INFORMATION Building

Nadere informatie

Extreem veilig Het product Our product Voordeel Advantage Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock

Extreem veilig Het product Our product Voordeel Advantage Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Bajolock Extreem veilig Het product Alle koppeling zijn speciaal ontworpen en vervaardigd uit hoogwaardig RVS 316L en uitgevoerd met hoogwaardige pakkingen. Op alle koppelingen zorgt het gepatenteerde veiligheid

Nadere informatie

Find Neighbor Polygons in a Layer

Find Neighbor Polygons in a Layer Find Neighbor Polygons in a Layer QGIS Tutorials and Tips Author Ujaval Gandhi http://google.com/+ujavalgandhi Translations by Dick Groskamp This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0

Nadere informatie

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 25 november 2008 Nederlandse samenvatting door TIER op 5 juli 2011 Onderwijsondersteunende

Nadere informatie

DECLARATION FOR GAD approval

DECLARATION FOR GAD approval Version 1.2 DECLARATION FOR GAD approval Declare that for the following central heating boilers Intergas Calderas de Calefacción S. L. Kombi Kompakt R 24, 28/24, 36/30 and Prestige The installation and

Nadere informatie

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl ARTIST Assessment and Review Tool for Innovation Systems of Technologies Koen Schoots, Michiel Hekkenberg, Bert Daniëls, Ton van Dril Agentschap NL: Joost Koch, Dick Both Petten 24 September 2012 www.ecn.nl

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

Wat is Interaction Design?

Wat is Interaction Design? Wat is Interaction Design? Wat is interaction design? Designing interactive products to support the way people communicate and interact in their everyday and working lives. Preece, Sharp and Rogers (2015)

Nadere informatie

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten met diabetes mellitus type 2 in de huisartsenpraktijk Thinking

Nadere informatie

0503 FIRST LANGUAGE DUTCH

0503 FIRST LANGUAGE DUTCH CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education MARK SCHEME for the May/June 2013 series 0503 FIRST LANGUAGE DUTCH 0503/01 Paper 1 (Reading), maximum raw mark

Nadere informatie

De bijsluiter in beeld

De bijsluiter in beeld De bijsluiter in beeld Een onderzoek naar de inhoud van een visuele bijsluiter voor zelfzorggeneesmiddelen Oktober 2011 Mariëtte van der Velde De bijsluiter in beeld Een onderzoek naar de inhoud van een

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

Invloed van Bewegen op Depressieve Klachten in de. Fysiotherapie Praktijk. Influence of Movement on Depression in the. Physiotherapy Practice

Invloed van Bewegen op Depressieve Klachten in de. Fysiotherapie Praktijk. Influence of Movement on Depression in the. Physiotherapy Practice Invloed van Bewegen op Depressieve Klachten in de Fysiotherapie Praktijk Influence of Movement on Depression in the Physiotherapy Practice J.A. Michgelsen Eerste begeleider: dr. A. Mudde Tweede begeleider:

Nadere informatie

Presenter SNP6000. Register your product and get support at NL Gebruiksaanwijzing

Presenter SNP6000. Register your product and get support at  NL Gebruiksaanwijzing Register your product and get support at www.philips.com/welcome Presenter SNP6000 NL Gebruiksaanwijzing 1 a b c d e 2 3 4 Federal Communication Commission Interference Statement This equipment has been

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013 FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013 Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

0503 FIRST LANGUAGE DUTCH

0503 FIRST LANGUAGE DUTCH UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education MARK SCHEME for the May/June 2012 question paper for the guidance of teachers 0503 FIRST LANGUAGE

Nadere informatie

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Wilde Wijze Vrouw, Klara Adalena August 2015 For English translation of our Examination rules, please scroll down. Please note that the Dutch version

Nadere informatie

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Bottlenecks in Independent Learning: Self-Regulated Learning, Stress

Nadere informatie

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen?

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? De firewall van de Speedtouch 789 (wl) kan niet volledig uitgeschakeld worden via de Web interface: De firewall blijft namelijk op stateful staan

Nadere informatie

Digital municipal services for entrepreneurs

Digital municipal services for entrepreneurs Digital municipal services for entrepreneurs Smart Cities Meeting Amsterdam October 20th 2009 Business Contact Centres Project frame Mystery Shopper Research 2006: Assessment services and information for

Nadere informatie

Synergia - Individueel rapport

Synergia - Individueel rapport DOELSTELLING : Ensuring sufficient funding for projects in cost-generating departments of 16.04.2014 16.04.2014 13:53 1. Inleiding Deze inleiding is vrij te bepalen bij de aanmaak van het rapport. 16.04.2014

Nadere informatie

BVBA POMAC-LUB-SERVICES SPRL Korte Bruggestraat 28 B-8970 Poperinge Tel. 057/33 48 36 Fax 057/33 61 27 info@pomac.be internet: www.pomac.

BVBA POMAC-LUB-SERVICES SPRL Korte Bruggestraat 28 B-8970 Poperinge Tel. 057/33 48 36 Fax 057/33 61 27 info@pomac.be internet: www.pomac. Smeersysteem voor conveyors Conveyors lubrication systems KS-007a-1-NE SMEERSYSTEEM VOOR MONO OF BIRAIL CONVEYORS Dit systeem is ontworpen voor het gedoseerd smeren van de lagers van de rollen van conveyors

Nadere informatie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en Discrepantie The Relationship between Involvement in Bullying and Well-Being and the Influence of Social Support

Nadere informatie

Laatst bijgewerkt op 2 februari 2009 Nederlandse samenvatting door TIER op 25 mei 2011

Laatst bijgewerkt op 2 februari 2009 Nederlandse samenvatting door TIER op 25 mei 2011 Effective leesprogramma s voor leerlingen die de taal leren en anderssprekende leerlingen samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 2 februari 2009 Nederlandse samenvatting door TIER op

Nadere informatie

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7 Media en creativiteit Winter jaar vier Werkcollege 7 Kwartaaloverzicht winter Les 1 Les 2 Les 3 Les 4 Les 5 Les 6 Les 7 Les 8 Opbouw scriptie Keuze onderwerp Onderzoeksvraag en deelvragen Bespreken onderzoeksvragen

Nadere informatie

Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer

Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer Met opmaak: Links: 3 cm, Rechts: 2 cm, Boven: 3 cm, Onder: 3 cm, Breedte: 21 cm, Hoogte: 29,7 cm Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer Stigmatisation of Persons

Nadere informatie

PERSOONLIJKHEID EN OUTPLACEMENT. Onderzoekspracticum scriptieplan Eerste begeleider: Mw. Dr. T. Bipp Tweede begeleider: Mw. Prof Dr. K.

PERSOONLIJKHEID EN OUTPLACEMENT. Onderzoekspracticum scriptieplan Eerste begeleider: Mw. Dr. T. Bipp Tweede begeleider: Mw. Prof Dr. K. Persoonlijkheid & Outplacement: Wat is de Rol van Core Self- Evaluation (CSE) op Werkhervatting na Ontslag? Personality & Outplacement: What is the Impact of Core Self- Evaluation (CSE) on Reemployment

Nadere informatie

Psychometrische Eigenschappen van de Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometric Properties of the Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5)

Psychometrische Eigenschappen van de Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometric Properties of the Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometrische Eigenschappen van de Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometric Properties of the Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Hester A. Lijphart Eerste begeleider: Dr. E. Simon Tweede

Nadere informatie

GEO-HR: OPPORTUNITIES FOR MARITIME SECURITY OPERATIONS

GEO-HR: OPPORTUNITIES FOR MARITIME SECURITY OPERATIONS GEO-HR: OPPORTUNITIES FOR MARITIME SECURITY OPERATIONS 2nd GEO-HR User Consultation Workshop 25 April 2013 Arthur Smith TNO Defence Research 1 Who is TNO Defence Research? TNO Defence Research: Part of

Nadere informatie

Cognitieve Bias Modificatie van Interpretatiebias bij Faalangstige Studenten

Cognitieve Bias Modificatie van Interpretatiebias bij Faalangstige Studenten CBM-I bij Faalangst in een Studentenpopulatie 1 Cognitieve Bias Modificatie van Interpretatiebias bij Faalangstige Studenten Cognitive Bias Modification of Interpretation Bias for Students with Test Anxiety

Nadere informatie

Tester, hoe word jij geschikt voor de toekomst?

Tester, hoe word jij geschikt voor de toekomst? Tester, hoe word jij geschikt voor de toekomst? Testnet voorjaarsevent Marieke Brinkman en Marieke Mouwe Wie zijn wij Marieke B Marieke M 2010 Capgemini. All rights reserved. 1 Insert "Title, Author, Date"

Nadere informatie

Bareld Bruining ZIN & ONZIN VAN ON-LINE PROCESS ANALYZERS

Bareld Bruining ZIN & ONZIN VAN ON-LINE PROCESS ANALYZERS Bareld Bruining ZIN & ONZIN VAN ON-LINE PROCESS ANALYZERS AGENDA q Skilledin introductie q Zin & Onzin van On-line process analyzers q Samenvatting TRAIN TO RETAIN TRAIN TO RETAIN -TRAINING Development

Nadere informatie

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012 Advanced Instrumentation Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet 10 Oktober 2012 Agenda Wat is Advanced Instrumentation? Hoe past Advanced Instrumentation in de keten van fundamenteel onderzoek

Nadere informatie

Instruction project completion report

Instruction project completion report Instruction project completion report The project completion report is in fact a final progress report providing a comparison between the start of the project and the situation at the end of the project.

Nadere informatie

Tentamen Thermodynamica

Tentamen Thermodynamica Tentamen Thermodynamica 4B420 4B421 10 november 2008, 14.00 17.00 uur Dit tentamen bestaat uit 4 opeenvolgend genummerde opgaven. Indien er voor de beantwoording van een bepaalde opgave een tabel nodig

Nadere informatie

ESOMAR PAPER: Four simple strategies: 25% more ROI for newspaper advertisement

ESOMAR PAPER: Four simple strategies: 25% more ROI for newspaper advertisement ESOMAR PAPER: Four simple strategies: 25% more ROI for newspaper advertisement Learnings from 2011 case for: Erdee Media Group Cebuco, Amsterdam BY Martin Leeflang (Validators) Esomar Paper Augustus 2011

Nadere informatie

Multiphysics simulations

Multiphysics simulations Eenvoudig bedienbare simulatiesoftware om gelijktijdig meerdere fysische fenomenen te beschrijven: wat zijn de mogelijkheden? Multiphysics simulations useful software, ready for use Comsol BV ir. Frank

Nadere informatie

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet. Expert at a distance Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.nl Working together for education

Nadere informatie

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet.

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. General: Please use the latest firmware for the router. The firmware is available on http://www.conceptronic.net! Use Firmware version

Nadere informatie

Cognitieve Bias Modificatie van Interpretatiebias bij Faalangstige Studenten

Cognitieve Bias Modificatie van Interpretatiebias bij Faalangstige Studenten Cognitieve Bias Modificatie van Interpretatiebias bij Faalangstige Studenten Cognitive Bias Modification of Interpretation Bias in Students with Anxiety Janneke van den Heuvel Eerste begeleider: Tweede

Nadere informatie

Functioneel Ontwerp / Wireframes:

Functioneel Ontwerp / Wireframes: Functioneel Ontwerp / Wireframes: Het functioneel ontwerp van de ilands applicatie voor op de iphone is gebaseerd op het iphone Human Interface Guidelines handboek geschreven door Apple Inc 2007. Rounded-Rectangle

Nadere informatie

XTRA LEUK DOCUMENTATION SHOPPEN IN DECEMBER

XTRA LEUK DOCUMENTATION SHOPPEN IN DECEMBER FREE DOCUMENTATION Promotion for the gift-wrapping service/shop was part of the XTRA Leuk Shoppen in de Marikenstraat (XTRA Great Shopping in Marikenstraat) campaign, which also communicated about Sunday

Nadere informatie

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model)

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model) WHAT IS LITTLE GEM? Quick scan method to evaluate your applied (educational) game (light validation) 1. Standardized questionnaires Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation

Nadere informatie

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen tussen Leeftijdsgroepen Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles between Age Groups Rik Hazeu Eerste begeleider:

Nadere informatie

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Difference in Perception about Parenting between Parents and Adolescents and Alcohol Use of Adolescents

Nadere informatie

Y.S. Lubbers en W. Witvoet

Y.S. Lubbers en W. Witvoet WEBDESIGN Eigen Site Evaluatie door: Y.S. Lubbers en W. Witvoet 1 Summary Summary Prefix 1. Content en structuur gescheiden houden 2. Grammaticaal correcte en beschrijvende markup 3. Kopregels 4. Client-

Nadere informatie

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC (www.nioc.nl) stelt zich conform zijn statuten tot doel: het realiseren van congressen over informatica onderwijs en voorts al hetgeen

Nadere informatie

Free Electives (15 ects)

Free Electives (15 ects) Free Electives (15 ects) Information about the Master RE&H (and the free electives) can be found at the following page: http://www.bk.tudelft.nl/en/about-faculty/departments/real-estate-and-housing/education/masterreh/free-electives/

Nadere informatie

Consumer survey on personal current accounts

Consumer survey on personal current accounts Consumer survey on personal current accounts April 24 GfK 24 Consumer survey on personal current accounts April 24 Table of contents. Management Summary 2. Research design. Research findings GfK 24 Consumer

Nadere informatie

Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme

Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme Effects of Contact-oriented Play and Learning in the Relationship between parent and child with autism Kristel Stes Studentnummer:

Nadere informatie

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Frans Mofers Nederland cursusmateriaal & CAA's alle cursusmateriaal vrij downloadbaar als PDF betalen voor volgen cursus cursussite

Nadere informatie

Business as an engine for change.

Business as an engine for change. Business as an engine for change. In the end, the success of our efforts will be measured against how we answered what we have found to be the fundamental question: how do we love all the children, of

Nadere informatie

Introduction to KM. Kampala CIKM Workshop 2013 Joost Lieshout

Introduction to KM. Kampala CIKM Workshop 2013 Joost Lieshout Introduction to KM Kampala CIKM Workshop 2013 Joost Lieshout Good to know Introductions Your CIKM experience Outline CIKM Sessions Tuesday Introduction to KM & Groupwork Introduction to (CI)KM Strategy

Nadere informatie