PROFESSIONALISERING VAN UW DOUANEORGANISATIE

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "PROFESSIONALISERING VAN UW DOUANEORGANISATIE"

Transcriptie

1 DOUANE SPECIALE UITGAVE VOOR HET NATIONAAL DOUANECONGRES Douane & Compliance PROFESSIONALISERING VAN UW DOUANEORGANISATIE SPECIAL 2014

2 SHERPA DE HELDERE OPLOSSING. Unieke douanesoftware die het doen van uw douaneaangiften een stuk makkelijker en overzichtelijker maakt. SHERPA bevat onder meer de volgende modules: AGS2 Sagitta Transit CLIENT ECS Uitgaan Geïntegreerd inventory management systeem EMCS Proviandering Exportdocumenten (vanaf eind 4 e kw. 2014) Voor een visuele indruk van Sherpa kunt u de demo downloaden op unitas.nl BOOK it SOFTWARE. De beste oplossing voor gegevensbeheer voor lucht- en zeevracht. bv Colofon Douanespecial 2014 Een uitgave van Sdu Uitgevers en Customs Knowledge ter gelegenheid van het Nationaal Douanecongres Deze special is tot stand gekomen in samenwerking met EVO, Fenex en Fenedex. Hoofdredacteur Bart Boersma, Customs Knowledge Eindredacteur Hans Toorneman, Sdu Uitgevers Uitgever Esther van Doesburg en Leonoor de Kruif, Sdu Uitgevers Medewerkers Bart Boersma, Bram van Breukelen, Brigit Gijsbers, Frank Heijmann, Dennis Heijnen, Geert Koevoets, Bert van Leeuwen, Sander van Lent, Hans Maessen, Godfried Smit, Samantha Speelman, Erna Tieman, Koen Vanheusden, Arlette van der Vliet, Martin van de Weide, Roelien Wierstra, Ies Wind Redactieadres H. Toorneman Postbus EA Den Haag Tel.: (070) Advertentieverkoop Asha Narain, Sdu Uitgevers Ontwerp en vormgeving Antine Scherff / inhuisstijl GRAFISCH WERK voorwoord BART BOERSMA Op woensdag 3 september kijk ik even De Wereld Draait Door. Een programma met normaal luchtige onderwerpen en dito gasten, maar deze keer met Twan Huys. Het gaat over IS en mogelijke terreuraanslagen en hij sprak zojuist met Daniel Benjamin, oud-adviseur van Hillary Clinton. Deze Amerikaanse anti-terreur expert stelt: Een aanslag in Amerika kan en dat mag je zeker niet uitsluiten, maar onze Douane is zo goed geworden dat het echt moeilijk is voor ze om binnen te komen en ik verwacht het eerder in Europa. Twan Huys licht vervolgens toe: Waarom? Omdat onze buitengrenzen natuurlijk poreus zijn. Omdat er heel veel vluchtelingen binnenkomen, denk aan de bootjes op de Middellandse Zee. Dus wat er gaat gebeuren dat weten we niet, maar deskundigen zeggen dat de kans groot is dat het zich niet zal beperken tot Syrië en Irak, maar dat het onze kant uit komt. Eerder die week lees ik een stuk over de gevolgen van de boycot van Rusland. EVO en Fenedex laten weten dat goederen in Nederland soms wekenlang niet kunnen worden uitgevoerd omdat de Douane / CDIU wordt overstelpt met aanvragen van exporteurs. Eerder die week neemt een cliënt contact met mij op die al weken wacht op de afronding van een fysieke controle waarvan de labuitslagen al lang bekend zijn. De Douane Rotterdam heeft het te druk met de handhaving van het uitvoerverbod, zo blijkt, waardoor ook gewone (gecontroleerde) invoerzendingen met vertraging worden afgehandeld. De (douane)wereld is veranderd, zo concludeer ik wel! Nog steeds zijn onderwerpen als classificatie, waarde en oorsprong van groot belang, maar met deze ontwikkeling wordt wel duidelijk, dat AEO, compliance en een professionele aanpak door alle spelers geen keuze of luxe is. Hoewel wij als organisatie reeds in 2013 zijn begonnen met de organisatie van het Nationaal Douanecongres 2014 en het onderwerp Douane & Compliance: Professionalisering van uw douaneorganisatie toen al hebben vastgesteld, sluit het naadloos aan bij de huidige actualiteit. In deze douanespecial zijn een groot aantal artikelen opgenomen die ook tijdens het congres worden behandeld. Niet alleen over sancties, we kijken ook vooruit. Bijvoorbeeld over de Transatlantic Trade & Investment Partnership (TTIP) met de Verenigde Staten, de nieuwe handhavingsstrategie van de Nederlandse Douane, de monitoring van de AEO-status en de wijze waarop het bedrijfsleven dit kan oppakken of de hybride douanedienstverlening. Maar ook komen natuurlijk de evergreens aan bod. Dat is ook niet verwonderlijk, want onderwerpen als classificatie en oorsprong blijven de grondslag vormen van een juiste aangifte, alsmede het bepalen van de diverse maatregelen. En toch blijkt het voor een groot deel van de douaneprofessionals niet altijd even gemakkelijk te zijn. Iets wat overigens ook geldt voor de juiste toepassing van de incoterms Sdu Uitgevers, Den Haag Kortom, een keur aan onderwerpen die het lezen van deze Douanespecial 2014 de moeite waard zou moeten maken. Of nog beter, kom naar het Nationaal Douanecongres 2014 op 9 oktober in Ahoy Rotterdam. Kunt u dan niet, of leest u deze douanespecial later; niet getreurd. In 2015 wordt natuurlijk weer een Nationaal Douanecongres georganiseerd, zelfs al de 10e keer! Bart Boersma Customs Knowledge / Hoofdredacteur Douanespecial 2014 Schinkelse Baan 15a 2908 LE Capelle a/d IJssel T +31 (0) F +31 (0) DOUANESPECIAL 2014

3 Brokerage Maco beschikt over ervaren declaranten. Ons team bestaat uit senior professionals en behendige jonge specialisten. Nadat we uw opdracht hebben ontvangen kunnen we vrijwel meteen uw aangiftes maken. Op basis van de ontvangen informatie bereiden wij de aangiften voor en sturen deze door naar de douane. Ons basisprincipe is dat logistiek de douane moet leiden. We willen niet dat de douane de oorzaak is van vertragingen in het logistieke proces. We helpen onze klanten juist om vertragingen te voorkomen. Hiervoor is een tijdige communicatie en een uitgebreide uitwisseling van informatie en instructies essentieel. Maco wil graag uitgedaagd worden met nieuwe of complexe situaties. Wij houden van ons werk! Samen met onze klanten zoeken we de beste oplossing en aangifteprocedure om oponthoud te voorkomen en de kosten te verlagen. Via onze kantoren in Rotterdam en Antwerpen bieden we concepten voor inklaring via fiscale vertegenwoordiging in alle EU-landen, vooral in Duitsland en Frankrijk. (Advertorial) Advertorial Hybride douanedienstverlener Maco Maco Customs Service is sinds 1953 een onafhankelijke, gespecialiseerde en complete douanedienstverlener die ondernemingen de beste douaneoplossingen wil bieden bij specifieke logistieke, administratieve en fiscale uitdagingen. Naast douaneaangiftes bieden we innovatieve douaneconcepten, -software en -consultancyservice. Software De combinatie van douanesoftware en douaneservices zorgt ervoor dat Maco haar klanten innovatieve diensten kan leveren. Alle aangifteprocessen zijn gedigitaliseerd. Douanesoftware dient toegankelijk te zijn voor de uitwisseling van data, wat zorgt voor kostenbesparing, versnelling en betrouwbaarheid van processen. Maco is de enige douanedienstverlener in Nederland en België met eigen gespecialiseerde software: Maco Customs Connect (MCC). Maco s klanten kunnen in MCC inloggen en het declaratieproces volgen. Ze kunnen onderdelen van het proces overnemen, zoals het versturen van de declaratie als de goederen ingeklaard kunnen worden. We zijn altijd bezig met het optimaliseren van onze software voor onze klanten. Onze douanesoftware kan data uitwisselen met uw systeem middels XML. Dit maakt verbinding met logistieke software- en warehousesystemen mogelijk. Douanesoftware is speciaal, omdat deze aangiften op een real-time en online basis met de Belastingdienst uitwisselt. De wetgeving is erg complex en grondige kennis van zowel software als douane is noodzakelijk om te garanderen dat de correcte informatie wordt doorgegeven. In 2014 en 2015 gaat de Nederlandse douane over van oude (Sagitta) naar nieuwe (AGS) douanesoftware. Maco is als eerste bedrijf uitgekozen om deze software te testen en mee live te gaan, omdat wij zowel kennis hebben van de softwarekant, alsook van de douanekant van dit project. Samen met onze klanten zoeken we de beste oplossing en aangifteprocedure om oponthoud te voorkomen en de kosten te verlagen. Consultancy Maco is douaneconsultant op het gebied van import en export van goederen naar en uit de EU. Douane, BTW en accijnzen zijn complexe zaken en vormen een specialiteit binnen de belastingwereld. Maco stelt haar kennis ter beschikking aan haar klanten via haar ervaren consultants. Onze consultants zijn gespecialiseerd in fiscale vertegenwoordiging, oorsprong en accijnzen. Hun echte kracht ligt in het teamwork en nauwe samenwerking met internationale klanten. Maco wil haar kennis met haar klanten delen, omdat we alleen samen de beste werkwijze kunnen vinden. We willen onze klanten in staat stellen om het werk zoveel mogelijk zelf te doen, omdat het vaak om routinematige en zich herhalende processen gaat. We kijken altijd naar het scenario dat de klant ons voorlegt om vast te stellen welke consultant hiermee het beste aan de slag kan gaan. Douane en belastingen zijn belangrijke zaken waar professioneel mee om moet worden gegaan. We willen de beste fiscale en operationele procedure vinden en tegelijkertijd de logistieke kosten minimaliseren. Voor aanvullende informatie kunt u contact met ons opnemen. Tel: Website: Brigit Gijsbers Directeur Maritieme Zaken, Ministerie van Infrastructuur en Milieu Dagvoorzitter van het NATIONAAL DOUANECONGRES 2014 Nederland is van oudsher een belangrijk handels- en transportland. Dit heeft te maken met de handelsgeest van de mensen, maar ook met de geografische ligging: havens dicht aan zee, in de delta van een aantal rivieren. Nederland is hierdoor de toegangspoort van Europa geworden. De achterlandverbindingen (via binnenwateren, wegen en spoor) zorgen ervoor dat de Nederlandse havens goederen verwerken die tot ver in Europa hun oorsprong of bestemming hebben. Dat de achterlandverbindingen van zeer goede kwaliteit zijn, blijkt uit de waardering door het Wereld Economisch Forum. De Nederlandse infrastructuur staat wereldwijd op de 3e plek, de haveninfrastructuur zelfs op nr. 1. Alleen door op professionele wijze gebruik te maken van deze geografische omstandigheden en infrastructuur kunnen logistieke systemen goed functioneren. En dat gebeurt in Nederland. In de logistieke sector zijn vele bedrijven actief. De logistieke sector draagt zelfs voor 8,5% bij aan het Bruto Nationaal Product van Nederland. De Wereldbank heeft eerder dit jaar in de Logistic Performance Index aangegeven dat Nederland op het terrein van logistiek weer op nr. 2 van de wereld staat. Voor goed functionerende logistieke processen is het van belang dat de handhavings- en inspectiediensten goed functioneren. De Douane is hierin heel belangrijk. Ook voor het bedrijfsleven is het van belang dat de Douane haar werk goed doet: op effectieve wijze controleren, maar ook meedenken met bedrijven. De Nederlandse Douane was de afgelopen jaren wat gezakt op de eerdergenoemde ranking van de Wereldbank (in 2007 nr. 1, in 2012 nr. 8 van de wereld). Nu staat de Nederlandse Douane weer op 4e plaats van de wereld. Het thema van het Nationaal Douanecongres 2014 Douane & Compliance: Professionalisering van uw douaneorganisatie sluit hier naadloos op aan. De Douane licht haar nieuwe handhavingsvisie toe. Daarnaast is er ook ruimte om met elkaar te praten over het functioneren van de AEO ers in Nederland. Uw inbreng tijdens het Douanecongres is hierbij van groot belang. Laten we er met elkaar voor zorgen dat die 1e plek weer wordt behaald. Dat draagt bij aan een nog beter functionerende logistieke sector en dus aan de Nederlandse economie. 3 Voorwoord Bart Boersma 5 Dagvoorzitter Nationaal Douanecongres 2014 Brigit Gijsbers 6 Grensverleggend: de stip op de horizon van Douane Nederland voor toezicht op steeds groeiende goederenstromen Frank Heijman 11 Wie niet leert van het verleden, heeft geen toekomst Arlette van der Vliet 16 AEO nu echt in-control Bart Boersma 20 Hybride douanedienstverlening Hans Maessen 24 Bepalen van de niet-preferentiële oorsprong Geert Koevoets 29 Van stempelen aan de balie naar volledig digitaal Martin van der Weide 31 Sancties: een impopulair onderwerp Dennis Heijnen / Godfried Smit 35 Strategische goederen: blijft u bij de les? Sander van Lent 38 Het Belasting en Douane museum: verassend leuk Erna Tieman en Roelien Wierstra 40 Classificatie: van aardappel tot zetmeel Bram van Breukelen 44 Toelichtingen bij de Gecombineerde Nomenclatuur Ies Wind 47 Het belang van de juiste leveringsconditie Bert van Leeuwen 49 Incoterms en de BTW Anneke Huybens 50 Incoterms en de douanewaarde Samantha Speelman 53 TTIP: inspraak en informatievoorziening 56 Tariefschorsing Samantha Speelman Mede georganiseerd door: Sponsors van het Nationaal Douanecongres 2014: inhoud 96964_Maco.indd 2 8/27/ :03:51 PM 5 DOUANESPECIAL 2014

4 Grensverleggend: de stip op de horizon van Douane Nederland voor toezicht op steeds groeiende goederenstromen Op weg naar dit ideaalbeeld maakt de Douane intussen al stappen met remote scannen. Bij terminals op de Tweede Maasvlakte en afhandelaars op Schiphol worden goederen gescand met mobiele apparatuur; de beelden worden vervolgens op afstand uitgelezen op een douanekantoor. Frank Heijmann Hoofd handelsrelaties van Douane Nederland initieerde de ontwikkeling van een grensverleggend concept van gelaagde handhaving. Het helpt de Douane beslissingen te nemen bij het inzetten en toedelen van zijn toezichtcapaciteit. Daarnaast leidt het tot minder en minder ingrijpende interventies in de logistiek bij betrouwbare bedrijven, en tot meer controles bij onbekende ondernemers. Met dit concept is Douane Nederland bovendien klaar voor de Union Customs Code (UCC), het nieuwe Europese douanewetboek dat in 2016 van kracht wordt. Interview met Frank Heijmann Een te voorzien scenario is dat de internationale handelsstromen op termijn zullen blijven groeien ook die over Nederlands grondgebied. Dat geldt niet alleen voor goederen die over zee worden in- of uitgevoerd (opening van de Tweede Maasvlakte), maar evengoed voor andere modaliteiten. En dat terwijl de controlecapaciteit van Douane Nederland naar verwachting gelijk blijft of misschien zelfs krimpt. Dit dwingt de dienst tot het aanscherpen van zijn toezichtproces. Daarom heeft de Douane een handhavingsvisie ontwikkeld: een opvatting van hoe de organisatie in de nabije toekomst het slimste toezicht kan houden op het EUgrensoverschrijdend goederenverkeer. Kern hiervan, is dat 100% van de vervoermiddelen en goederen die onze grenzen passeren onder toezicht staat. Dit wil niet zeggen dat de Douane dan alles controleert, maar wel dat de dienst van elk vervoermiddel dat binnenkomt of uitgaat kan nagaan of de vereiste meldingen en aangiften zijn gedaan. En dat de organisatie van elke binnenkomende of uitgaande container en pallet een gedegen beeld heeft, op basis van gegevens uit de aangifte en uit andere bronnen. In deze ideale situatie kan de dienst, nog meer dan nu het geval is, zeer gerichte fysieke en administratieve controles uitvoeren. Hieraan gaat verzameling en weging van informatie en risicodetectie en -selectie vooraf. Automatische detectie Om deze filosofie volledig in praktijk te kunnen brengen, zal de Douane vooral moeten doorgaan met investeren in innovatieve (informatie)technologie, legt Frank Heijmann uit. Nu al helpen diverse moderne technische hulpmiddelen ons om het douanetoezicht effectiever en efficiënter te maken. Allereerst onze virtuele netten voor lucht en maritiem. Aan de hand van radarbeelden hebben wij zicht op de schepen en vliegtuigen in onze wateren en ons luchtruim, met dank aan de Kustwacht en Defensie. Daarnaast hebben wij onze nucleaire detectiepoorten in het Rotterdamse havengebied, voor de controle van per vrachtwagen vervoerde containers. Deze poorten staan op logische plekken langs de gangbare route; niemand hoeft ervoor om te rijden of te stoppen. De apparatuur detecteert zelfstandig of goederen straling afgeven, en zolang er geen afwijkingen worden waargenomen, hoeft de Douane niet te interveniëren. Dit is dus een vorm van 100%-controle waarvan het bedrijfsleven in principe geen enkele hinder ondervindt. Een derde staaltje van een state-of-the-art controlemiddel uit het Douane-arsenaal is de treinscan op de Maasvlakte. Heijmann: Goederenwagons rijden er met een snelheid van 60 kilometer per uur doorheen, terwijl de scan voor de Douane beelden van de lading maakt. Die beelden moeten nu nog door een ambtenaar worden geanalyseerd. Wij willen aan dit proces op termijn geautomatiseerde detectie koppelen. De beelden worden dan door software vergeleken met een referentiebestand waarin alle ons bekende data van de betreffende goederen zoals aangifteinformatie zijn opgenomen. Als er verschillen worden geconstateerd tussen de gegevens op de documenten en de inhoud van de container, gaat een signaal uit, en op basis van deze intelligence onderneemt de Douane gepaste actie. Douane schuift op naar 100%-controle Deze voorbeelden maken duidelijk dat de Douane nog steeds risicogericht werkt, maar daarnaast met hoogstaande technologie voor een deel opschuift richting 100%-controle. Op de mainports is dat op onderdelen al haalbaar en efficiënt. Nog doeltreffender wordt de aanpak, wanneer verfijnde detectietechnologie behalve in de fysieke stroom ook in de bijbehorende aangiftedatastroom wordt toegepast. Heijmann: In de aangiftebehandeling kunnen we dankzij automatisering al heel veel elementen van aangiften screenen. Zo wordt een aangifte niet in behandeling genomen, als de coderingen niet aan de voorgeschreven normen voldoen. En aangiften die onlogische data bevatten zoals een onwaarschijnlijke douanewaarde worden door ons systeem herkend. Op termijn willen we in ons acceptatieproces van aangiften nog meer van dergelijke geautomatiseerde controles inbouwen. Andere manier van denken Al deze ontwikkelingen zullen volgens Heijmann leiden tot een andere manier van werken en denken binnen Douane Nederland. We creëren twee losstaande stromen één van goederen en één van informatie die we beide volledig doorlichten. Ook als geen bijzonderheden worden gedetecteerd, matchen we vervolgens nog de bevindingen uit het fysieke proces de scanbeelden met de data uit het administratieve traject. Pas wanneer dan iets niet lijkt te kloppen, selecteren we een zending voor een diepgaandere controle. Vergelijk dat eens met de huidige gang van zaken. Nu analyseert de Douane allerlei gegevens uit documenten, waaruit we kunnen concluderen dat we een bepaalde container of pallet willen zien. Die wordt dan uit het logistieke proces gehaald, naar een van onze vaste scanapparaten vervoerd bijvoorbeeld aan de Bosporusweg op de Maasvlakte en gescand. Wij analyseren het scanbeeld, vergelijken het resultaat met onze kennis van de betreffende goederen, en besluiten ten slotte of een nader onderzoek nodig is. Je ziet dat elke beslissing om goederen te scannen nu een tamelijk ingrijpende interventie in de logistiek tot gevolg heeft. We kunnen die last voor het bedrijfsleven flink reduceren door de gehele goederenstroom standaard te onderwerpen aan scan en, waar mogelijk, detectie, waar zoals gezegd feitelijk niemand iets van merkt. Zo faciliteren we enerzijds de handel, en verhogen we anderzijds de kwaliteit en het rendement van ons toezicht. De geschetste werkwijze heeft een hoge toegevoegde waarde voor de Douane, zeker waar het de stroom goederen van onbekende marktpartijen betreft. Van veel zendingen weten we nu niet wie er feitelijk achter zit; we kennen de eigenaar niet en kunnen niets zeggen over diens betrouwbaarheid, verklaart Heijmann. Die moeten we echt fysiek blijven controleren aan de grens, dat gaan we veel meer doen dan nu het geval is; de bijbehorende documenten moeten we veelal checken terwijl de goederen stilstaan. In het model waarin hij de nieuwe handhavingsvisie van Douane Nederland visualiseerde (zie infographic bij dit artikel), geeft hij de categorie goederen van onbekende marktpartijen weer als een blauwe balk die met het verstrijken van de tijd idealiter steeds smaller wordt, maar waarbinnen de controledichtheid DOUANESPECIAL DOUANESPECIAL 2014

5 INTERVIEW MET FRANK HEIJMANN We transformeren van risicogericht naar compliance-gericht toezicht substantieel wordt vergroot. De Douane controleert hier veel fysiek, verifieert de aangiften met de onderliggende handelsdocumenten en controleert waar mogelijk transacties achteraf in de administraties van de bedrijven. Kunnen we in de aangiftebehandeling niet met zekerheid de stabiliteit van de achterliggende opdrachtgever achterhalen? Dan vindt controle plaats in de logistieke stroom. Van risicogericht naar compliance-gericht toezicht Maar, weet Heijmann, de inzet van innovatieve (informatie)technologie alleen is niet zaligmakend. Om bij de voorziene ontwikkeling van het wereldwijde goederenverkeer de fiscale en niet-fiscale belangen van de samenleving te kunnen blijven beschermen, maakt de Douane ook slim gebruik van het fenomeen Authorised Economic Operator (AEO). Bij dit certificeringstelsel kan een bedrijf de AEO-status verwerven, als de Douane voldoende vertrouwen heeft in zijn interne beheersingssystemen en controlemechanismen. Het AEO-certificaat levert de houder, conform de EU-uitgangspunten, bepaalde douanefaciliteiten op. Zo kan de Douane de goederen van deze in beginsel bewezen betrouwbare marktpartij feitelijk ongemoeid laten. Heijmann: We kennen de bedrijfseigen procedures, wat iets zegt over de wijze waarop met de verplichtingen rondom de goederen zal worden omgegaan. We gaan bij de AEO toe naar een andere vorm van toezicht Alleen de naleving van die procedures moeten we monitoren: doet de onderneming wat ze heeft beloofd? Daarom gaan we bij de AEO toe naar een andere vorm van toezicht. We voeren in principe alleen steekproefcontroles in de logistieke en bedrijfsprocessen uit, om te beoordelen of de onderneming doet wat ze behoort te doen. Een vorm van systeemgericht toezicht een accountancyachtige benadering van de bedrijfsbeheersingssystemen die mondiaal in toenemende mate wordt toegepast. Daarnaast verricht de Douane periodiek steekproeven in de vorm van zowel fysieke als administratieve controles. Er wordt daarvoor een model op hoofdzakelijk mathematische grondslag uitgewerkt, dat ervoor zorgt dat alle AEO-bedrijven naar rato evenveel worden geraakt door deze onderzoeken. In z n automatisering zet de dienst vervolgens in op de detectie van afwijkingen, big data-analyses, van het reguliere proces binnen de betrouwbare goederenstroom. Zo n signaal is het sein om in overleg te gaan, of om toch tot controle over te gaan. Heijmann: De uitkomsten van deze controles gebruiken wij om de betrouwbaarheid van een bedrijf te valideren, dan wel te hervalideren. Onze waarnemingen behoren te bevestigen dat de beheersing van de bedrijfsprocessen toereikend is. We hoeven de goederen van een AEO-bedrijf niet langer aan de grens te inspecteren, tenzij sprake is van een directe dreiging. We controleren op meer logische momenten en plekken in de keten, bijvoorbeeld ter bestemming. Als regel behandel je daarbij iedere AEO er op dezelfde manier, met betrouwbaarheid en compliance als uitgangspunten. Deze hele trend zorgt voor een mindshift binnen de Douane, aldus Heijmann: Een ambtenaar gaat niet langer bij een AEObedrijf langs om te kijken of dingen fout gaan, maar om te bezien of nog steeds alles goed gaat of de onderneming nog in control is. We transformeren dus van risicogericht naar compliance-gericht toezicht. Dit draagt bij aan de voorspelbaarheid in het logistieke proces een groot goed voor een flink deel van het bedrijfsleven. Optional dual filing In zijn ontwerp van de nagestreefde gelaagde handhaving van de Douane vervatte Heijmann de generieke stroom goederen van bekende en betrouwbare marktpartijen in een groene balk (zie infographic bij dit artikel). Vanzelfsprekend is de bedoeling dat deze tranche in de loop der jaren verbreedt, ten koste van de eerdergenoemde blauwe stroom. Hiertoe ontplooit de Douane verschillende initiatieven, in samenwerking met het bedrijfsleven. Heijmann: Om allerlei redenen onderkennen wij de eigenaren van vervoerde goederen nu vaak niet als een AEO-gecertificeerd bedrijf. Bijvoorbeeld omdat wij de informatie over goederen bij binnenbrengen krijgen van een rederij. Deze werkt in opdracht van logistiek dienstverleners, die op hun beurt zijn ingeschakeld door importeurs. Ten gevolge van allerlei commerciële overwegingen geeft de logistiek dienstverlener de namen van zijn klanten niet door aan de rederij. Het gevolg hiervan is, dat deze op het veiligheidsaangifte de logistieke dienstverlener als geadresseerde vermeldt. Maar de Douane gaat het nu juist om de betrouwbaarheid van de achterliggende bedrijven; die beheren immers de inhoud van de container. Het komt dus voor dat wij een container selecteren voor controle, terwijl de inhoud toebehoort aan één of meerdere importeurs die AEO-gecertificeerd zijn. Simpelweg omdat we dit op het moment van selectie niet weten. Hiervoor hebben we onlangs een oplossing bedacht in de vorm van optional dual filing. Het betreft een extra bericht in het douanesysteem voor binnenbrengen, waarin de logistiek dienstverlener zijn opdrachtgevers kan opvoeren, of een andere partij in de keten die extra informatie over de zending beschikbaar heeft. Wij kunnen dit bericht zien, maar de rederij niet. Zeg maar: for customs eyes only. Zo heeft de Douane nog een middel in handen om de groene goederenstroom uit te breiden. Heijmann: Bij binnenbrengen en uitgaan hebben wij te maken met het fenomeen douane-expediteur. Deze dient bij ons aangiften in namens een achterliggende partij. Dit betreft een van de tienduizenden im- of exporteurs in Nederland of elders binnen de Europese Unie bedrijven die natuurlijk lang niet allemaal de AEO-status hebben. Maar van douane-expediteurs die over een AEO-certificaat beschikken, mogen wij verwachten dat zij hun klanten kennen en hen screenen volgens de AEO-normen. Dit maakt dat zij voor wat betreft hun betrouwbare of gescreende opdrachtgevers kunnen instaan voor de kwaliteit van de informatie in de aangifte. En als we dat soort aangiften al willen controleren, dan doen we dat bij voorkeur als controle na invoer of uitvoer bij de opdrachtgever. Douane-expediteurs kunnen echter ook opdrachtgevers hebben die zij niet kennen. Die vallen nadrukkelijk onder het risicogerichte controleregime van de blauwe logistieke stroom. De expediteur kan zelfs een signaal afgeven, als er naar zijn oordeel risico s kleven aan een zending. Hij wordt dan de oren en ogen van de Douane, en helpt ons targets te benoemen binnen de blauwe balk. Smart & Secure Trade Lanes Binnen zijn model onderscheidt Heijmann nog een derde, gele goederenbeweging (zie infographic dit artikel): die van de Smart & Secure Trade Lanes een concept uit de koker van de Wereld Douane Organisatie. Smart staat voor de kwaliteit van de data, secure voor de fysieke integriteit van de goederenstroom binnen de keten. Het betreft ketens waarvan de Douane elke schakel kent, vanaf dan wel terug tot aan de bron. Heijmann: Bij deze in- en uitgaande stromen kunnen we zeggen: we know who packed the box. De fysieke veiligheid in zo n keten is gewaarborgd bijvoorbeeld door een elektronisch zegel op een container, evenals de kwaliteit en de betrouwbaarheid van de data die de betrokken partijen uitwisselen. AEO is immers een wereldwijd concept. Als je weet welke eisen elders aan AEO-bedrijven worden gesteld, kun je de certificering van ondernemingen door andere douanediensten erkennen. Die wetenschap maakt dat we in principe kunnen volstaan met één controle van de goederen: bij het inladen van de zee- of luchtvrachtcontainer. Over efficiënt handhaven gesproken! De gele stroom komt niet enkel voort uit AEO-certificaathouders uit het groene segment, maar wordt voor een deel ook gevormd door onbekende marktpartijen uit de blauwe balk. Heijmann: Het kan heel goed voorkomen dat we te maken hebben met een aantal blauwe onbekende exporteurs, maar dat een zending wordt geconsolideerd door een gele gecertificeerde logistieke dienstverlener binnen zo n trusted trade lane. Die kan instaan voor de goederen, de documenten en de data daaromtrent. Het is aan hem om hier vanuit zijn commerciële belang invulling aan te geven, en aan de Douane om vervolgens te bekijken of hierop faciliteiten kunnen worden verleend. Douane Nederland zet al wat langer fors in op deze ontwikkelingen. Zo participeert de dienst in Europese onderzoeksprojecten als Integrity, Cassandra en Core, waarin opties worden verkend om ketentoezicht op een slimme wijze gestalte te geven. Noemenswaardig in dit verband is bijvoorbeeld de creatie van een dashboard, een monitor waarop alle relevante goederengerelateerde gegevens van iedere speler in een trade lane zijn te vinden. Bedrijven stellen die informatie vrijwillig beschikbaar. Het dashboard bevat technologie om deze data vanuit verschillende bedrijfssystemen op uniforme wijze toegankelijk te maken. Heijmann: Wanneer wij die informatie vrijelijk kunnen raadplegen en er mogelijk zelfs onze risicoselectietechnieken op kunnen loslaten hoeven we beduidend minder aanvullende data op te vragen bij ondernemers. Zeker als zij door middel van optional dual filing bij hun aangiften kenbaar maken dat wij extra gegevens op het dashboard kunnen bekijken. Verificatie van aangiften krijgt daardoor een totaal andere dimensie. Het kost het bedrijfsleven veel minder tijd en geld, en de Douane trouwens ook. DOUANESPECIAL DOUANESPECIAL 2014

6 Behalve van genoemde datadashboards gaan Douane en bedrijfsleven gebruik maken van zogenoemde business dashboards. Deze geven weer hoe het binnen een bedrijf of keten is gesteld met de kwaliteit van de procesbeheersing (lees: de beheersing van de risico s). Op die manier kan de Douane zich onafhankelijk van tijd en plaats een beeld vormen van die beheersing, zonder zelf het bedrijf te hoeven bezoeken. Inloggen op het systeem van de betreffende onderneming volstaat. Uiteraard zullen hierover goede afspraken worden gemaakt, in het bijzonder over de beveiliging van het dataverkeer en de te verlenen autorisaties aan douanemedewerkers. De Douane wil onderzoeken hoe de gele goederenstroom verder kan worden vormgegeven, in samenwerking met de top van het Nederlandse im- en exporterende en logistieke bedrijfsleven een kleine kopgroep, sterk genoeg om vanuit de eigen verladende of logistieke rol invloed uit te oefenen op de gehele keten. Zoals AEO-bedrijven tijdelijk intensief begeleid worden door een compliance-ambtenaar, krijgen ook marktpartijen die in een Smart & Secure Trade Lane opereren een diepgaande relatie met de Douane. Specialisten op het gebied van logistiek en toezicht bij de dienst onderhouden nauw contact met de compliance en supply chain officers van die ondernemingen, waarbij risicobeheersing in de keten centraal staat. Het gaat er om dat deze bedrijven zich bewust worden van hun commerciële belangen, en hun activiteiten uit eigen beweging afstemmen op het inrichten van smart and secure trade lanes. Wil een onderneming hierin participeren, dan kiest ze bewust voor de gele stroom, en voor innovatie en onderzoek. Heijmann: De Douane hoeft dan nog slechts mee te kijken in wat er binnen de bedrijfssystemen gebeurt. Piggy backing, noemen wij dat. Ook marktpartijen die zelf wellicht niet in staat zijn voldoende invloed uit te oefenen op een goederenketen, kunnen in de gele stroom terechtkomen. Dit zijn bedrijven die deel uitmaken van een concern. Vaak worden deze nu nog behandeld op het niveau van individuele rechtspersoon, en ondervinden daardoor cumulatief gezien veel lastendruk. Door deze ondernemingen te benaderen vanuit de concerngedachte ontstaan overeenkomsten met de eerder beschreven ketenregie, waarbij een benadering vanuit de gele stroom voor de hand ligt. De Douane gaat dit echter alleen doen voor bedrijven die de bereidheid hebben om douane-issues vanuit één centrale plaats binnen het concern te regisseren en mee te werken in de ontwikkeling van smart and secure trade lanes. Coordinated border management Cruciaal voor het welslagen van gelaagd toezicht op het goederenverkeer, is dat collega-handhavingsdiensten meegaan in de visie en de operationele aanpak van de Douane. Want pas dan worden de voordelen voor ondernemend Nederland werkelijk voelbaar. Heijmann: We kunnen dan een single window voor de sector handel & transport scheppen: een faciliteit voor het eenmalig aanleveren van gegevens door bedrijven, en het hergebruik van die gegevens en het verzenden van één tegenbericht door de overheid. Ook kunnen we dan het onestop-shop-principe voltooien: alle toezichthouders doen hun controles op dezelfde logische plek en op hetzelfde logische moment in de transportketen. Zo werken we gezamenlijk toe naar coordinated border management. Frank Heijmann Hoofd Handelsrelaties voor de Nederlandse Douane Frank Heijmann studeerde o.m. douanerecht, internationale bedrijfskunde, beleidsvorming in politieke context en fiscaal recht. Hij werkt sinds 1986 voor de Nederlandse Belastingdienst/Douane. Van 1995 tot 2000 werkte hij voor de Europese Commissie als juridisch adviseur in de Oost-Europese, destijds kandidaat-, lidstaten namens de Nederlandse Douane. Van 2000 tot 2007 was hij strategisch beleidsadviseur bij de Douane, nationaal transit coördinator en voorzitter van de Kennisgroep Communautair Douanewetboek (CDW), verantwoordelijk voor implementatie en ontwikkeling van uitvoeringsbeleid van de Europese douanewetgeving in Nederland. Tevens was hij in 2005 en 2006 voorzitter van de Europese werkgroep Nasporing Douanevervoer. Vanaf eind 2007 werkte hij als strategisch beleidsmedewerker douane-aangelegenheden en internationale zaken bij het Ministerie van Financiën in Den Haag. Zijn aandachtsgebieden waren douanesamenwerking in Europa op het terrein van o.a. de bestrijding van georganiseerde misdaad, criminaliteit en terrorisme en de modernisering van de EU douanewetgeving. Sinds oktober 2010 is Frank Hoofd Handelsrelaties voor de Nederlandse Douane. De stip op de horizon Samenvattend kunnen we stellen dat de Douane een beweging doormaakt richting gelaagde handhaving, met toezicht in een blauwe, een groene en een gele variant. De dienst: intervenieert in de logistiek, aan de grens, op basis van risicoanalyse in de blauwe goederenstroom, doet waarnemingen liefst buiten het logistieke proces om de juistheid van het handelen te toetsen van marktpartijen in de groene goederenstroom en werkt aan het veilig maken van complete ketens in de gele goederenstroom. Het succes van dit concept is echter niet alleen afhankelijk van de Douane zelf; het staat of valt evenzeer met de mate van fiducie en inzet van het bedrijfsleven. Heijmann: Het AEO-stelsel bijvoorbeeld stoelt feitelijk geheel op het vertrouwen van marktpartijen. En trusted trade lanes werken alleen, als ondernemers er voor zichzelf pluspunten in zien en op basis daarvan bereid zijn te investeren in innovatie. Wie niet leert van het verleden, heeft geen toekomst 60 jaar exportbevordering Arlette van der Vliet Communicatie- & Projectmanager bij Fenedex De oprichting (1954) Op 17 maart 1954 wordt Fenedex opgericht door onder meer Sikkens Lak Fabrieken en andere bedrijven. In de oprichtingsrede staat: Wij zijn een volk van zelfdoeners. Dit alles zelf willen doen is op zich geen slechte eigenschap, maar de ingewikkelde exporttechniek vraagt aanpassing van verkoopmethoden aan voor ons land vreemde gebruiken, aanpassing aan expeditie, douane, betalingen, vreemde valuta. Zeer dikwijls schieten wij daarin te kort en misgrepen op dit gebied betekenen niet alleen teleurstelling en financiële schade voor de exporteur, maar hebben ook een terugslag op de exportnaam van ons land. Hierbij geldt zeer zeker: die zich aan een ander spiegelt, spiegelt zich zacht en is het de moeite waard uit de goede of slechte ervaringen van anderen lering te trekken. Inmiddels is Sikkens, onderdeel van Akzo Nobel, de grootste verffabrikant ter wereld. Vragen over de praktijk De eerste ledenvergadering wordt in september 1954 gehouden. Bedrijven als Gispen, Koninklijke Verkade en Ahrend nemen deel. Een belangrijk onderwerp van deze eerste vergadering is het nut van exportkredietgaranties. Tevens worden de eerste door leden gestelde vragen beantwoord. In het verslag van de vergadering is te lezen. Een onzer leden zoekt een betrouwbaar agent in Costa Rica. Kan een ander lid hier iemand aanbevelen? De branche kan op aanvraag aan het bureau worden bekend gemaakt. Nog steeds is dit een soort vraag die bijna dagelijks gesteld wordt aan onze accountmanagers. Zestig jaar geleden besloten een tiental exporteurs een exportnetwerk op te richten. Met vooruitziende blik wilde deze groep bedrijven kennis en ervaring laten uitwisselen met als doel gemakkelijker en vooral beter markten in het buitenland te kunnen veroveren. Dit was de geboorte van Fenedex. Anno 2014 is dit exportnetwerk uitgegroeid tot Nederlands grootste exportvereniging nog steeds met dezelfde doelstelling: het bevorderen van de kwaliteit van het exporteren en het internationaliseren van het Nederlandse bedrijfsleven. In deze bijdrage kijken we terug naar enkele thema s en gebeurtenissen die Fenedex de afgelopen 60 jaar hebben gevormd. Belangenbehartiging Eind 1954 komt ook het onderwerp Frustrering van liberalisatiemaatregelen in O.E.E.C -verband door hoge tarieven op de agenda te staan. Fenedex roept haar leden op om melding te maken van belemmeringen die zij ondervinden op het gebied van hoge invoertarieven van de O.E.E.C. (voorloper van de OESO). Doel hiervan is dat het bureau dit onder de aandacht van het Ministerie van Economische Zaken kan brengen. Het eerste onderwerp voor belangenbehartiging is een feit. Parallel Europa en Fenedex (1957 heden) 1957 is het jaar van de oprichting van de E.E.G en tevens het jaar dat Fenedex de werkgroep Euromarkt start. Deze werkgroep houdt de ontwikkelingen ten aanzien van de Europese economische integratie nauw in de gaten en organiseert in de jaren die volgen verschillende bijeenkomsten zoals Douane wetgeving van EEG landen om de leden van Fenedex op de hoogte te houden. Fenedex publiceert het Oranje Manifest: Een ontwerp voor Exportvoorlichtingscentrum, waarin wordt becijferd welk bedrag tenminste beschikbaar moet zijn vanuit de overheid en handelsbevorderende organisaties om de Nederlandse export verder op de kaart te zetten. Ook hier geldt dat er met een veel grotere EEG (nu EU) nog steeds veel werk aan de winkel is om de interne markt te vervolmaken. DOUANESPECIAL DOUANESPECIAL 2014

7 FENEDEX: 60 JAAR EXPORTBEVORDERING Permanente educatie is een absolute noodzaak Opleidingen Hoewel Fenedex al vanaf haar oprichting verschillende bijeenkomsten organiseert, is van het geven van exportopleidingen nog geen sprake. In 1959 worden in samenwerking met vijf Kamers van Koophandel en Fabrieken in de avond exportcursussen georganiseerd. Tijdens deze cursus worden de volgende onderwerpen behandeld: exportreclame, kostprijsberekening, prijsbepaling, teruggave van belastingen, de keuze van de buitenlandse vertegenwoordiging, betalingsen leveringsvoorwaarden, financiering, exportkredietverzekering, juridische problemen, enige exportaspecten van de Europese Economische Integratie. Veel van deze onderwerpen komen nog steeds terug in de in de opleiding Export van A t/m Z, de overige thema s worden in een modern jasje eveneens nog steeds behandeld. De wereld is eerder complexer dan minder complex geworden en permanente educatie is een absolute noodzaak. Crisis, what s new? ( ) Tijdens de vierde lustrumviering wordt uitgebreid stil gestaan bij de effecten van de oliecrisis. Fenedex zegt hierover. De oliecrisis is niet een op zich zelf staand verschijnsel, maar een reflectie van veranderingen die al veel langer aan de gang waren, en die opeens manifest zijn geworden. De industrielanden moeten daarop een adequaat antwoord zien te vinden om het eigen bestaan en de democratische ordening van hun samenleving veilig te kunnen stellen. In nationaal opzicht kan men niet doorgaan op de wijze zoals men gewend was. Ook binnenlands is samenwerking noodzakelijk geworden, met name tussen het bedrijfsleven en de overheid, in het uitstippelen van een gemeenschappelijke gedragslijst en strategie om het economisch bestel in de komende jaren aan te passen aan de veranderingen van de internationale vraag. 40 jaar geleden werd er door Fenedex dus al gesproken van de publiek-private samenwerking die anno 2014 hoog op de agenda van verschillende partijen staat. Hierbij is duidelijk geworden dat de moderne crisis van de afgelopen jaren alleen in publiek-private samenwerking kan worden opgelost. Export en werkgelegenheid Ter ere van het 25-jarig bestaan van de vereniging start Fenedex de exportpromotiecampagne. In het jaarverslag staat te lezen: De campagne richt zich voor een belangrijk deel op het bedrijfsleven, reikt de middelen en ideeën aan om hun medewerkers te doordringen van welk belang de transacties die zij met het buitenland afwikkelen voor hun bedrijf en hun dagelijks leven zijn. De slagkracht van een onderneming is in hoge mate afhankelijk geworden van de inzet en de over- tuiging van degenen die in de onderneming werkzaam zijn. Zij moeten er van doordrongen zijn dat zonder hun inzet en aandacht, creativiteit en verbeeldingskracht, de onderneming zich in der internationale concurrentie slag niet staande kan houden. Daarvan is de werkgelegenheid, maar hopelijk ook een deel van de levensvreugde afhankelijk. Inmiddels zijn ruim 2 miljoen banen verbonden aan de export en wordt ruim 30% van het nationaal inkomen uit de export gegenereerd. Daarom blijft handelsbevordering een continue noodzaak om onze welvaart vast te houden. Douane en automatisering In het kader van verdere Europese integratie wordt in de loop van de jaren 80 gestart met de eerste harmonisatie met het Enig Document. Samen met EVO organiseert Fenedex landelijk een uitgebreid voorlichtingstraject voor exporterende bedrijven. In de beginperiode was deze aangifte schriftelijk, later werden automatiseringssystemen ontwikkeld. Ook hieraan werd veel aandacht door Fenedex besteed. In de jaarrede vraagt de voorzitter van Fenedex aandacht voor: Het bevorderen van de bewustwording van de effecten van het automatiseringsproces en met name ook van de invloed van de informatica op de positie van de onderneming in het internationaliseringsproces. De EU in een volgende fase (jaren 90) In 1992 werden de Europese binnengrenzen opgeheven. Deze ontwikkeling had flinke consequenties voor exporteurs, er traden bijvoorbeeld nieuwe BTW-regels in werking met betrekking tot intracommunautaire leveringen. Niet alleen beantwoordde Fenedex vele vragen van leden over dit onderwerp, ook werd gestart met de training BTW bij leveringen in Europa in en na In de jaarrede van 1997 wordt stil gestaan bij de snelle technologische ontwikkeling die de wereld doormaakt. De voorzitter zegt: Het tijdverslindende verzamelen van marktinformatie bij allerlei instanties en bibliotheken is voorbij. Met één druk op de knop ligt de wereld voor u open en legt u contact met buitenlandse zakenpartners. U bent niet meer afhankelijk van de misschien wel gekleurde informatie van uw agent of importeur; u bent op de hoogte van wat er in exportmarkten gebeurt. Fenedex gaat mee in deze ontwikkeling en start de website waar buitenlandse afnemers Nederlandse bedrijven kunnen vinden en contacteren. Inmiddels heeft Fenedex met haar voortrekkersrol in de site weer een nieuwe stap tot ontsluiting van informatie gezet. Een nieuw millennium, oude thema s De werkgroep Exportadministratie van Fenedex wordt opgericht (sinds 2014 Global Trade Adviesraad). Deze werkgroep richt zich op onderwerpen als: de organisatie van een exportadministratie; IT aspecten; personele bezetting; administratieve organisatie; kwaliteit beheersingssystemen. Daarnaast fungeren de leden als klankbord voor Fenedex-opleidingen en spreekbuis voor Fenedex-leden bij (overheid)organisaties. De werkgroep is mede verantwoordelijk voor het ontwikkelen van o.a. de checklists Exporttransacties van A t/m Z en Letters of Credit. Waar in het verleden het vergaren en overdragen van kennis één van de speerpunten was, is door de komst van internet gebleken dat kennis beter/ruimer/eenvoudiger voorhanden is. De adviesraad blijft nieuwe wetenswaardigheden met haar leden delen, maar focust zich steeds meer op het vraagstuk hoe deze kennis kan worden toegepast. Een halve eeuw bestaansrecht In 2004 bestaat Fenedex 50 jaar! Hoewel dit jubileum feestelijk gevierd wordt, is er ook een kritische noot van de voorzitter: In alle berichten over de ontwikkeling van de Nederlandse economie wordt steeds benadrukt dat de export de motor van de economie is. Die motor hapert. Deels wordt dat natuurlijk door de ontwikkeling van de wereldhandel bepaald, door de dollar, de olieprijs en door de ontwikkeling van de economie in voor ons heel belangrijke markten, met Duitsland als koploper. Maar onze ervaring leert dat er nationaal bij ons zelf nog veel verbeterd kan worden, waardoor de export BELANGENBEHARTIGING DOUANEZAKEN Fenedex zet zich op diverse terreinen in om de belangen van de achterban te behartigen. Zo ook op het vlak van douanezaken. De Nederlandse douane staat open voor samenwerking met het bedrijfsleven. In dit kader is het Overleg Douane Bedrijfsleven (ODB) in het leven geroepen. In dit overleg participeert uiteraard de Nederlandse Douane maar ook verschillende vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven. Zowel het handelende en producerende bedrijfsleven als vertegenwoordigers uit de logistiek. Sinds 2 jaar behartigt Fenedex in dit overleg de belangen van ruim 1200 exporteurs. Dit is noodzakelijk want: Van oudsher lag de focus van de Nederlandse douane focus op inkomende stromen, maar door ontwikkelingen zoals AEO is de aandacht verschoven naar de exporteur. De exporteur is, ook bij uitbesteding, de verantwoordelijke partij. Verladers zijn echter veelal onvoldoende bewust van de risico s en niet altijd op de hoogte van meest recente douaneontwikkelingen. Douane is voor veel bedrijven geen kernactiviteit en de aandacht voor dit onderwerp is daarom gering. Exporteurs hebben er belang bij dat goederen goed en zonder onverwacht oponthoud alsmede zonder extra kosten bij de klant aankomen. Het is daarom essentieel dat juist deze groep vertegenwoordigd wordt bij overleggen met de Douane. versterkt kan worden. Het huidige export-bevorderingsbeleid van de overheid lijkt te veel gericht te zijn op de startende exporteur alleen. Ook Fenedex helpt startende exporteurs, maar onze focus moet ook gericht blijven op ondernemingen die al kunnen exporteren, om ze het nog beter te laten doen. Ambitie van Fenedex: het verder professionaliseren van de export voor Nederland Een nieuwe fase, de toekomst De ambitie van Fenedex kan samengevat worden als het verder professionaliseren van de export voor Nederland. Samen met haar leden en partners is er nog een wereld te winnen. Samenwerking is hierbij hét trefwoord, niet alleen met onze leden maar ook met ons netwerk van specialisten, (branche) organisaties, andere belangenbehartigers en de overheid. ONDERWERPEN IN HET ODB: de impact van de nieuwe douane wetgeving (UCC) op het bedrijfsleven verbeteren van de kwaliteit van de supply chain verlagen van het percentage openstaande zendingen bij ECS zorgen dat de douane meer inzicht krijgt in de belange van het MKB meerwaarde AEO onderzoek efficiënte AEO-monitoring i.s.m. TNO behartigen van belangen van bedrijven op het vlak van strategische goederen en sancties lastenverlichting lobby voor controle op logische rustpunten in de logistieke keten oorsprong verbeteren communicatie vanuit douane richting bedrijfsleven aangeven van knelpunten vanuit het bedrijfsleven richting douane DOUANESPECIAL DOUANESPECIAL 2014

8 PROGRAMMA Organisatie: INSCHRIJVEN VIA NATIONAAL 2014 DOUANECONGRES Douane & Compliance PROFESSIONALISERING VAN UW DOUANEORGANISATIE Nu urgenter dan ooit met de aanstaande UCC en nieuwe ontwikkelingen in AEO en AGS. Lees en hoor er alles over tijdens het Nationaal Douanecongres > Diverse praktische lezingen en themasessies > Met expertsessies over de oorsprongregels en classificatie > Wat moet u weten over het handelsakkoord EU-VS > Een blik in de toekomst met de sessie douanedienstverlening in OKTOBER 2014, ROTTERDAM AHOY Lunchpauze Ontvangst en koffie Welkomstwoord door dagvoorzitter Formele opening Mr. B.C.M. (Brigit) Gijsbers, Directeur Maritieme Zaken, Ministerie van Infrastructuur en Milieu Mr. B.S. Wiersema, Directeur Handhaving Douane Nederland Plenaire ochtendsessie 1 / De Handhavingsvisie van Douane Nederland Grensverleggend : de stip op de horizon van Douane Nederland voor toezicht op steeds groeiende goederenstromen. Mr. F. (Frank) Heijmann, Hoofd Handelsrelaties van de Nederlandse Douane Plenaire ochtendsessie 2 / TTIP. Wat u moet weten over het handelsakkoord EU - VS Hoewel het nog wel enkele jaren zal duren voordat er een vrijhandelsverdrag is tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten, is niet minder van belang dat u er van op de hoogte bent. Daarom zal Cécile Kleve, Senior beleidsmedewerker Handelspolitiek bij het Ministerie van Buitenlandse Zaken, in deze themasessie toelichten wat de doelstelling van het Transatlantic Trade & Investment Partnerschip (TTIP) is, wat de stand van zaken is en hoe de weg er uit ziet naar de daadwerkelijke toepassing van het verdrag. Daarom wil zij ook graag horen hoe bedrijven er over denken en zal zij toelichten hoe het ministerie het bedrijfsleven en het maatschappelijk middenveld informeert en consulteert over de onderhandelingen. Drs. I.J.C. (Cécile) Kleve, Senior Trade Policy Advisor, Ministerie van Buitenlandse Zaken Plenaire middagsessie 1 / De douanedienstverlening in 2020 Waar gaan we naartoe en waar moeten we naartoe willen? De wereld van internationale handel en -logistiek zijn sterk in beweging. Globalisering, digitalisering en een steeds groter wordende rol van compliance en veiligheid hebben in de afgelopen jaren al gezorgd voor grote veranderingen. Tot 2020 zullen er nog veel veranderingen zijn. Al deze ontwikkelingen betekenen dat de rol van de douanedienstverlener ook zal veranderen. In deze plenaire sessie zal Dominique Willems, als belangenbehartiger voor logistiek dienstverleners op douanegebied, ingaan op de valkuilen, maar vooral ook de kansen voor douanedienstverleners. D. (Dominique) Willems, Beleidsadviseur Douane bij de FENEX en TLN Plenaire middagsessie 2 / AEO & Compliance: hoe denkt u dat het moet gaan worden? Interactieve sessie waarbij diverse sprekers 3 minuten de tijd krijgen om hun zienswijze te geven over hoe toezicht in het licht van de ontwikkelingen van AEO er over 5 jaar moet uitzien. Daarbij hoeven de sprekers zich niet te laten beperken door wettelijke mogelijkheden en onmogelijkheden, maar aangeven wat hen reëel lijkt. Diverse sprekers Koffiepauze Themasessies Inspirerende afsluiting door marketing-goeroe Jos Burgers Jos Burgers is een van de meest gevraagde managementsprekers in Nederland en een succesvolle auteur van boeken over marketing. In deze inspirerende afsluiting houdt hij de deelnemers van het Nationaal Douanecongres een spiegel voor en laat hij een ieder anders naar hun werk en hun dagelijkse praktijk kijken. Humor is daarbij een belangrijk wapen, evenals het gebruik van praktijkvoorbeelden Koffiepauze Drs. J.A.H. (Jos) Burgers RM Managementspreker Themasessies Netwerkborrel Sponsoren: In samenwerking met:

9 AEO nu echt in-control Dé manier om digitaal een sluitend control framework op te zetten Bart Boersma eigenaar van Customs Knowledge Lawyers & Consultants en heeft zich als jurist, docent, annotator en arbiter gespecialiseerd in het douanerecht. Voorts is hij vanuit Customs Knowledge, samen met de Sdu, organisator van het jaarlijks Nationaal Douanecongres. De tijd van proberen en binnenkort beginnen is voorbij! De monitoring van de AEO-status is een vereiste en wordt door de Douane gecontroleerd. Om hier professioneel en zinvol invulling aan te geven is het van groot belang om een werkend control framework op te zetten, dat ook wordt ondersteund met een werkende tool. In deze bijdrage lichten wij de digitale AEO-Control Framework Tool toe. In deze web-based tool kan het gehele AEO-Control Framework worden vastgelegd, beginnend met de organisatiestructuur, functies en bevoegdheden, tot en met procedures, interne controles en audits. Met deze tool kunt u borgen dat u daadwerkelijk in control bent en kunt u dit ook eenvoudig inzichtelijk maken. Noodzaak en verplichting tot monitoring Nog steeds is het onderwerp monitoring van de AEO-status hot. Dat zal ook wel zo blijven, want monitoring is niet een eenmalige actie, maar een voortdurende verplichting. Overigens een verplichting waar veel AEO ers pas in het afgelopen jaar echt concreet mee in aanraking zijn gekomen. De reden hiervoor is dat ook de Douane pas sinds korte tijd veel nadruk heeft gelegd op deze verplichting. Zowel bij bureautoetsen alsook veldtoetsen wordt door de Douane namelijk de focus gelegd op de vraag of het bedrijf invulling heeft gegeven aan de monitoring van de AEO-status. Bij deze toetsen van de Douane is inmiddels wel duidelijk gebleken dat een groot aantal bedrijven geen of onvoldoende aandacht besteed aan de monitoring van de AEO-status. Dit heeft dan bij zware gevallen het gevolg dat de AEO-status wordt geschorst of zelfs ingetrokken. Monitoring is echter niets nieuws. Reeds bij de aanvraag van de AEO-status is door de bestuurder in het aanvraagformulier bevestigd dat hij interne controlemaatregelen heeft genomen om te voldoen aan de wettelijke voorwaarden, dat hij op eigen initiatief wijzigingen zal doorgeven en tevens regelmatig zal vaststellen of hij nog aan de AEOvoorwaarden voldoet. De verplichting tot monitoring volgt ook uit de AEO-guidelines (vertaling van 5 december 2012, TAXUD/B2/047/2011 Rev.3), waarin een specifieke sectie is opgenomen inzake monitoring. Regelmatige monitoring is de primaire verantwoordelijkheid van de AEO er en moet onderdeel zijn van het eigen interne controlesys- AEO-status brengt tegelijkertijd de verplichting te monitoren teem. Ten slotte is in de guidelines opgenomen dat de AEO er zijn processen, risico s en systemen aan onderzoek moet onderwerpen om kenmerkende wijzigingen in de operatie te kunnen weergeven en de douaneautoriteiten moet informeren over deze wijzigingen. Kortom, het hebben van de AEOstatus brengt tegelijkertijd de verplichting om te monitoren; het één kan niet los worden gezien van het ander. Wat omvat het AEO-Control Framework? AEO-monitoring betekent voor de meeste bedrijven extra werk, zonder dat er veel zichtbaar resultaat wordt geboekt. Door de AEO-Control Framework Tool te gebruiken is de hoeveelheid werk beperkt en is het resultaat snel merkbaar en ook meetbaar. Dit laatste is natuurlijk een belangrijk doel van uw monitoring. Wat houdt de AEO-Control Framework Tool precies in? In de vorige douanespecial hebben we al het AEO-Control Framework beschreven, zie ook het kader bij dit artikel. In ieder geval moet er een integraal geheel bestaan van procedures, controles en vastleggingen, zodat incidenten en afwijkingen worden opgevolgd en zo nodig preventieve en corrigerende maatregelen worden genomen. Het opzetten en uitvoeren van deze activiteiten en maatregelen moet echter wel op een verantwoorde wijze worden verankerd binnen de reguliere activiteiten van het bedrijf. Hoe wordt bijvoorbeeld geborgd dat steeds de meest actuele versie van de procedures en werkinstructies beschikbaar zijn en dat deze ook periodiek worden gecontroleerd en zo nodig verbeterd? En worden relevante wijzigingen wel op de juiste wijze verwerkt in de AO/IB? Worden incidenten in de douaneformaliteiten of veiligheidsincidenten wel geregistreerd en zo nodig aan de Douane gemeld? Op deze en andere vragen kan door het gebruik van de AEO- Control Framework Tool gerust een positief antwoord worden gegeven. In de tool zijn namelijk alle noodzakelijke modules opgenomen om ervoor te zorgen dat de AEO er alles uitvoert en vastlegt dat noodzakelijk is om in control te zijn en te blijven. Ondersteuning door een werkende tool De AEO-Control Framework Tool is een web-based systeem dat eenvoudig te gebruiken is. Het kan draaien op een eigen server, maar het kan ook worden gehost. Gebruikers van het systeem hebben allemaal hun eigen login met daaraan gekoppeld verschillende rechten en bevoegdheden. De gehele menustructuur is ook aangepast aan deze bevoegdheden, zodat alleen zichtbaar is wat relevant is. De tool bestaat uit verschillende modules: 1. Procesmanagement 2. Interne controles en audits 3. Incidenten en meldingen 4. Management dashboard 5. Digitale kluis DOUANESPECIAL DOUANESPECIAL 2014

10 AEO NU ECHT IN-CONTROL De basis van deze modules wordt gevormd door eerst de structuur van de AEO er in kaart te brengen en vast te leggen: afdelingen, functies en medewerkers en wanneer de AEO er dat wenst zo nodig rollen, functieomschrijvingen en externe organisaties (bijvoorbeeld uitzendkrachten of de Douane). In de module Procesmanagement worden vanuit de processen alle procedures en werkinstructies vastgelegd. Daarbij wordt standaard gewerkt met versie- en vervalbeheer, zodat wordt gewaarborgd dat de actuele procedures en werkinstructies worden geraadpleegd en deze ook steeds tijdig worden herbeoordeeld en aangepast. De procedures en werkinstructies beperken zich uiteraard niet tot alleen douane; ook HR, IT, veiligheid en andere gebieden kunnen uiteraard worden verwerkt. Bijzonder handig is dat in de procedures kan worden verwezen naar functies of afdelingen, waarbij een wijziging ook direct wordt doorgevoerd in de procedure of werkinstructie. Ook wordt steeds verwezen naar de guidelines, zodat duidelijk is hoe de verplichtingen vanuit de guidelines zijn afgedekt. De module Interne controles en audit omvat de gehele planning en beschrijving van de interne controles en/of audits die door de AEO er worden uitgevoerd. De controle of audit kan in detail worden omschreven. De planning omvat niet alleen een overzicht, maar vanuit deze module worden ook de diverse medewerkers en benodigdheden ingeroosterd. Belangrijker zijn natuurlijk de vastleggingen van de controles en audits, welke ook in deze module plaats vinden. Integraal onderdeel van de AEO-verplichtingen is dat incidenten worden geregistreerd en hiervan zo nodig melding wordt gedaan aan de Douane. In de module Incidenten en meldingen kunnen alle incidenten worden vastgelegd, waarbij ook direct een koppeling mogelijk is naar een proces, procedure of werkinstructie. Ook incidenten vanuit de interne controles of audits, kunnen direct worden vastgelegd. Voor incidenten geldt dat het vastleggen ervan niet het doel is, maar de opvolging ervan. Alle incidenten worden dan ook centraal naar de verantwoordelijke persoon gemeld, zodat deze zo nodig preventieve of correctieve maatregelen kan nemen. In ieder geval wordt dus geborgd dat het doen van een melding eenvoudig en toegankelijk is en een integraal overzicht bestaat van alle relevante incidenten. Zo kunt u er zeker van zijn dat alle relevante incidenten aan de Douane worden gemeld. Met het Management dashboard kunnen maatwerk rapportages worden gegenereerd en blijkt in één oogopslag wat de stand van zaken is. Zijn procedures nog actueel, hoeveel incidenten hebben plaatsgevonden en zijn bijvoorbeeld alle interne controles tijdig uitgevoerd. Ten slotte hebben we de module Digitale kluis ingericht om te waarborgen dat alle relevante documenten digitaal beschikbaar zijn en beschikbaar blijven. Denk bijvoorbeeld aan douanevergunningen, volmachten directe vertegenwoordiging, BTI s en BOI s, maar ook het self-assessment AEO, een artikelstambestand of een risicodatabase. Ook hier kan weer worden gewerkt met versie, zodat ook eerdere versies van deze documenten kunnen worden opgeslagen en geraadpleegd. Het vervalbeheer zorgt ervoor dat een vergunning, volmacht of BTI die zijn geldigheid op een bepaalde datum verliest, tijdig kan worden verlengd. En wilt u dat niet iedereen inzicht heeft in alle documenten, dan is dat eenvoudig want de inzage kan worden gekoppeld aan een afdeling, functie of persoon. Wat kan Customs Knowledge betekenen? De AEO-Control Framework Tool is door Customs Knowledge in samenwerking met softwareleverancier Inception ontworpen en ingericht. Alle ervaring en terugkoppeling uit het grote aantal door ons begeleide AEO-trajecten, alsmede uit overleg en evaluatie met diverse partijen (zoals bedrijfsleven, TNO en Douane) zijn erin verwerkt. Wij durven daarom de stelling aan dat deze tool een complete en sluitende monitoring voor uw onderneming waarborgt. De web-based oplossing zorgt ervoor dat de tool eenvoudig kan worden gebruikt in uw bestaande systemen en borgt een allesomvattende inrichting van uw AEO-organisatie en de beheersmaatregelen die daarbij horen. WAT IS EEN AEO-CONTROL FRAMEWORK? Een AEO-Control Framework is per bedrijf uiteraard een stuk maatwerk. Er zullen binnen het bedrijf in ieder geval afspraken en maatregelen moeten bestaan over de volgende onderwerpen: Implementatie en daadwerkelijke toepassing van procedures en werkinstructies; Interne operationele controles op de juiste toepassing van de werkzaamheden op basis van deze procedures en werkinstructies. Het is van belang dat de interne controles op een verantwoorde wijze worden uitgevoerd en de resultaten goed worden gedocumenteerd. Daarnaast staan de resultaten van de IC niet op zichzelf; deze leiden zo nodig tot correctieve en preventieve maatregelen; Interne tactische controles (of audits genaamd) om vast te stellen of de interne controles worden uitgevoerd en ook daadwerkelijk alle risico s worden afgedekt en effectief worden aangepakt; Implementatie van een incidentregistratiesysteem ten behoeve van AEO-gerelateerde incidenten; Maatregelen die waarborgen dat wijzigingen die moeten worden gemeld aan de Douane, ook daadwerkelijk tijdig worden gemeld; Een periodieke rapportage over alle relevante douane gerelateerde onderwerpen; Customs Knowledge adviseert en begeleidt u graag bij de implementatie van uw monitoringssysteem met deze AEO- Control Framework Tool. Afhankelijk van uw wensen en het bestaande AEO-systeem, leveren wij een maatwerk-oplossing. Enerzijds (in de meest uitgebreide vorm) kan dat betekenen dat wij uw procedures en interne controles (her)inrichten, onderbrengen in een AEO-Control Framework en de tool geheel voor u configureren, inclusief training. Anderzijds (de minst uitgebreide vorm) kunnen wij ons beperken tot het eenmalig configureren van de tool waarna u zelf het meeste werk doet. Het is geheel afhankelijk van uw wensen wat voor uw onderneming de beste oplossing is. De tool borgt een allesomvattende inrichting van uw AEO-organisatie De periodieke uitvoering van het self-assessment. DOUANESPECIAL DOUANESPECIAL 2014

11 Hybride douanedienstverlening Nieuwe product-marktcombinaties Op de markt voor douanedienstverlening zijn allerlei partijen onafhankelijk van elkaar actief, zoals douane-expediteurs, softwareleveranciers, consultants, etcetera. De opdrachtgever moet zelf de gewenste combinatie van diensten samenstellen en afnemen om aan zijn behoefte te voldoen. In de vorige Douanespecial heb ik betoogd dat in 2020 de integratie van diensten bepalend is in de markt voor douanedienstverlening. Deze visie wordt in dit artikel verder uitgewerkt. Hans Maessen DGA van Maco Customs Service Prijsvorming van douaneaangiftes De Douane, op haar beurt, stelt steeds hogere eisen aan douane-expediteurs. Inmiddels zijn vrijwel alle douane-expediteurs AEO-gecertificeerd. Hierdoor is er geen onderscheidend commercieel voordeel meer te halen uit de AEO-certificering. De Douane wil de teugels voor AEOgecertificeerde bedrijven aanhalen, want niet alle gecertificeerde bedrijven blijken in de praktijk aan de eisen te voldoen. De Douane lijkt hierbij nog zoekende te zijn naar de juiste aanpak. Hierdoor komt de markt verder onder druk te staan, omdat de bedrijven die wel aan de certificeringeisen voldoen, aanzienlijke kosten moeten maken en zich derhalve moeilijker in de prijzenslag staande kunnen houden. Het feit dat in de douane-expeditiemarkt toenemende prijsconcurrentie heerst, betekent dat de markt aan een vernieuwingsslag toe is. De opbrengst van eenvoudige aangiftes financiert in veel gevallen nu nog de kosten van de moeilijke aangiftes. Een manier om hierop te reageren is door enerzijds eenvou- dige en repeterende aangiftes verder te automatiseren. De ontwikkelingen in de software bieden genoeg mogelijkheden dit te realiseren. Anderzijds dient voor de gespecialiseerde en tijdrovende aangiftes een passende prijs betaald te worden door de opdrachtgevers. De douane-expeditiemarkt De douane-expeditiemarkt kan in twee soorten aanbieders worden verdeeld: 1. De douane-expeditieafdelingen van expediteurs. Transportbedrijven met veel intercontinentale goederenstromen besteden hun douaneactiviteiten veelal niet uit, maar beschikken over een eigen douaneafdeling. Deze afdeling verzorgt de afwikkeling van de eigen goederenstromen en soms ook aangiftes voor derden. De aan te geven goederenstromen zijn vaak repeterend en relatief eenvoudig. Als de expeditieonderneming bovendien over een geïntegreerd logistiek pakket (met een douanemodule) beschikt, kunnen de aangiftes vaak efficiënt gemaakt worden. 2. Gespecialiseerde douanedienstverleners. Zij hebben van het maken van douaneaangiftes hun core business gemaakt door hun aangifteprocessen volledig te richten op het efficiënt, tijdig en compliant opmaken van alle mogelijke douaneaangiftes. Ze rekenen een vaste prijs per type aangifte, die varieert afhankelijk van het aantal aangiftes die ze voor een opdrachtgever maken. Opdrachtgevers kunnen expediteurs zijn, maar ook im- of exporteurs. Beide typen aanbieders van douaneexpeditie moeten gebruik maken van douanesoftware in hun productieproces. Bij douane-expeditieafdelingen van expediteurs zijn dit veelal douanemodules van geïntegreerde logistieke softwarepakketten. Door zoveel mogelijk data te hergebruiken, sluit het opmaken van douaneaangiftes het beste aan bij de gegevensverwerking in het logistieke proces. Gespecialiseerde douane-expediteurs kunnen ook van deze douanemodules gebruik maken of van software die geheel gespecialiseerd is in douaneaangiftes. De douaneaangiftemarkt De belangrijkste actoren in de markt voor douanedienstverlening zijn douane-expediteurs en leveranciers van douanesoftware. Deze twee partijen acteren gescheiden van elkaar. Douane-expediteurs beschikken niet over afdoende kennis en capaciteiten om software te (laten) ontwikkelen. Douanesoftwareleveranciers hebben doorgaans geen interesse om de kennis van de douanerie te verwerven en te worden geconfronteerd met de daaraan verbonden verplichtingen en risico s. Door de ontwikkelingen in de markt komt deze situatie onder druk te staan. Denk daarbij aan: AGS, het nieuwe aangiftesysteem van de Douane, die nieuwe aangiftetechnieken mogelijk maakt; De Union Customs Code waardoor nieuwe aangifteprocessen zullen ontstaan; Algemene ontwikkelingen in de automatisering (bijvoorbeeld gestandaardiseerde gegevensuitwisseling) waardoor steeds meer aangifteprocessen geautomatiseerd worden afgehandeld. De douane-expeditiesector heeft het moeilijk om zijn positie en herkenbaarheid in de markt duidelijk te maken. Op de keper beschouwd is een douane-expediteur een belastingadviseur. Hij is zelfs meer dan dat, omdat hij ook risicodrager is in het aangifteproces. Een passende declaratiemethode zou op basis van die redenering zijn gebaseerd op vereist kennisniveau, bestede tijd en (financieel) risico. In de praktijk wil de opdrachtgever een vaste prijs per type aangifte. In het jaar 2020 volstaat het niet langer dat een douane-expediteur zich uitsluitend toelegt op het overnemen van gegevens van de bescheiden bij een douanezending in zijn geautomatiseerd aangiftesysteem. Dit is zeker het geval bij repeterende zendingen, waar de toegevoegde waarde van de douanedeclarant gering is. Zo wordt bij het opmaken van een aangifte voor douanevervoer weinig kennis van de declarant toegevoegd, om op basis van de door de opdrachtgever beschikbaar gestelde informatie een aangifte te maken. Hetzelfde geldt bij repeterende uitvoeraangiftes. In de markt voor douanedienstverlening staat de prijs van dit soort aangiftes dan ook onder druk. Omdat de prijs zich dan altijd oriënteert aan de laagste standaard, komt de opbrengst en de kwaliteit bij moeilijke en ingewikkelde aangiftes onder druk te staan. Douanemodules van logistieke softwarepakketten vaak vreemde eend in de bijt DOUANESPECIAL DOUANESPECIAL 2014

12 HYBRIDE DOUANEDIENSTVERLENGING Software moet eenvoudig en flexibel data kunnen uitwisselen Wat opvalt is dat de douanemodules van logistieke pakketten vaak toch een vreemde eend in de bijt zijn. Logistieke software kan door de ontwikkelaar geheel naar eigen inzicht worden ingericht. Bij douanesoftware is dit niet zo. De Douane schrijft nauwkeurig voor hoe gecommuniceerd moet worden en hoe aangifteprocessen moeten verlopen. Ontwikkelaars van douanesoftware binnen logistieke pakketten willen zoveel mogelijk gegevens binnen het pakket hergebruiken. Dit kan er toe leiden dat douanemodules in logistieke pakketten niet uitblinken door efficiency in het dagelijks gebruik. Als deze douanemodules van logistieke softwarepakketten dan uitsluitend voor het maken van douaneaangiftes wordt gebruikt, kan er maar moeizaam ingespeeld worden op de wensen van de gebruiker (declarant). Bij douaneaangiftes zijn altijd gegevens nodig die niet in het kader van een logistiek proces voorhanden zijn in de database van de logistieke dienstverlener. Bij repeterende processen is het echter nuttig ook deze gegevens geautomatiseerd te kunnen uitwisselen en verwerken. Dat is bij gestandaardiseerde logistieke en douanepakketten geen sinecure. Douanesoftwareleveranciers De aanbieders van douanesoftware zijn merendeels bedrijven die geïntegreerde logistieke pakketten aanbieden. Maar er zijn ook pakketten beschikbaar die hoofdzakelijk bestaan uit een douanemodule. De gebruiker krijgt de beschikking over een douanepakket met softwaretechnische ondersteuning. De gebruiker wordt geacht zelf over alle nodige douanekennis te beschikken. Het zwaartepunt van de markt voor douaneaangiftes is in het laatste decennium verschoven van douane-expediteurs naar douanesoftwarebedrijven. Bij het uit de markt halen van het door de belastingdienst beschikbaar gestelde pakket Editax, een decennium geleden, werden door de Douane op ruime schaal vergunningen verleend aan voornamelijk exporteurs om zelf aangiftes te maken. De noodzakelijke aangiftesoftware was hiervoor laagdrempelig toegankelijk. De Douane stelde geen eisen aan de noodzakelijke douanekennis die hiervoor nodig was. Voor aangevers met eenvoudige en repeterende aangiftes, voornamelijk exporteurs, was dit een uitkomst. Douaneexpediteurs verloren toen een groot deel van hun markt. In de markt voor douanedienstverlening is er opnieuw een ontwikkeling dat opdrachtgevers zoveel mogelijk zelf eenvoudige en repeterende aangiftes maken, eventueel gecombineerd met flexibele data-uitwisseling en met ondersteuning van vaktechnische kennis. Zoals de geschiedenis leert, is het zelf maken van aangiftes door opdrachtgevers vanuit het oogpunt van douane-expediteurs niet wenselijk. Ze verliezen hiermee simpelweg hun broodwinning. Softwareleveranciers kunnen vaak niet inspelen op de noodzaak om aanvullende douanekennis en service te bieden, omdat ze dan op de stoel van de douane-expediteur gaan zitten. Softwareleveranciers zouden bovendien ook snel direct in concurrentie treden met hun bestaande douaneexpeditieklanten. Een combinatie van douane-expeditie en douanesoftware biedt de opdrachtgever echter een nieuw product met meerwaarde. Hybride douanedienstverlening Indien een importeur, exporteur of expediteur zelf aangiftes gaat maken, moet hij beschikken over een passende hoeveelheid douanekennis, of tenminste hier flexibel toegang toe hebben. 1. Het aangifteproces moet juridisch en organisatorisch zo vorm worden gegeven dat de grootste efficiency wordt bereikt. Consultants kunnen zorgen voor de noodzakelijke vergunningen en aangifteconcepten om dit te realiseren. 2. Er moet altijd snel en toegankelijk douanekennis beschikbaar zijn in de aangiftepraktijk in de vorm van een douanehelpdesk. Vanuit de dagelijkse brokerage -activiteiten van de douaneexpediteur kan dit worden gerealiseerd. 3. De software moet door de aanbieder ter beschikking worden gesteld en toegankelijk zijn om zo bij te kunnen springen bij vragen en problemen. Door de douanesoftware op basis van Software As A Service (SAAS) aan te bieden, is dit technisch mogelijk en biedt dit aanvullend het voordeel dat de gebruiker niets hoeft te investeren. De software moet bovendien eenvoudig en flexibel data kunnen uitwisselen. De combinatie van concultancy, brokerage en software is derhalve gewenst om opdrachtgevers zo veel mogelijk zelf of op basis van geautomatiseerde gegevensuitwisseling te laten werken. In een dergelijke combinatie kunnen de grootste efficiencyvoordelen worden gerealiseerd bij repeterende eenvoudige aangifteprocessen. Maar ook bij meer complexe repeterende aangifteprocessen kunnen met maximale automatisering, kostenvoordelen worden gerealiseerd. Met de door haar zelf ontwikkelde gespecialiseerde douanesoftware heeft Maco Customs Service de mogelijkheid juist op deze voorwaarden in te spelen. De aangiftesoftware, genaamd Maco Customs Connect (MCC), is online beschikbaar en toegesneden op geautomatiseerde gegevensuitwisseling. Met de ondersteuning van consultants kunnen douaneprocessen efficiënt vorm worden gegeven. Declaranten fungeren als helpdesk bij alle vragen van opdrachtgevers. De vraag kan worden gesteld wanneer een opdrachtgever zelf een aangifte volledig kan maken en wanneer hij dit moet overlaten aan een declarant of specialist die hem ter beschikking staan. Hetzelfde geldt voor de vraag wanneer een aangifte standaard is en met een geautomatiseerd scenario kan worden afgewikkeld en wanneer die standaard niet kan of mag worden gebruikt. Om dit vraagstuk goed op te lossen, zijn de volgende randvoorwaarden nodig: Het mag de opdrachtgever geen extra geld kosten als hij een vraag wil stellen; De ondersteunende declarant of specialist van de douanehelpdesk, moet kunnen meekijken in het aangifteproces en deskundig zijn om geen tijdverlies te veroorzaken; De opdrachtgever moet voldoende geschoold zijn om zelf te weten wanneer het beter is de hulp van de helpdesk in te roepen; Er dienen duidelijke werkafspraken gemaakt te worden. De markt voor douanedienstverlening is breed en divers. De beschreven aanpak is zeker niet dekkend voor alle situaties. Incidentele gespecialiseerde aangiftes hoeven niet geautomatiseerd te worden. Sterk repeterende en eenvoudige aangiftes kunnen met een softwarepakket zonder ondersteuning worden opgelost. Aangiftes die sterk aansluiten bij logistieke processen kunnen door geïntegreerde softwarepakketten van logistieke dienstverleners worden verwerkt. Ook expeditie-ondernemingen met een eigen douaneafdeling die nu zelf aangiftes maken, zouden zich kunnen beperken tot de eenvoudige en repeterende aangiftes, terwijl ze de moeilijke en incidentele aangiftes uitbesteden aan de softwareleverancier annex douane-expediteur waarmee ze samenwerken. Zo kunnen ze met minder personeel toekomen en kan de deskundigheid van het personeel beperkt blijven. Dit dienstverleningsconcept kan worden gekarakteriseerd met de term hybride douanedienstverlening. Dit is douanedienstverlening waarbij advisering, software en douane-expeditie worden gecombineerd met als doel de kosten te minimaliseren en de compliance te vergroten. Het dienstverleningsconcept van de traditionele douaneexpediteur ontwikkelt zich hiermee van het maken van aangiftes naar het faciliteren van aangifteprocessen. DOUANESPECIAL DOUANESPECIAL 2014

13 Bepalen van de niet-preferentiële oorsprong Samen met de waardeaspecten en indelingsvraagstukken is de oorsprong en in sommige gevallen de herkomst van producten bepalend voor het uiteindelijk te betalen douanerecht. Daarnaast is de oorsprong van belang voor het al dan niet van toepassing zijn van overige maatregelen, zoals antidumpingheffingen en invoerverboden. Bij het bepalen van de oorsprong in de laatstgenoemde categorie moeten de regels worden gevolgd die zijn gesteld voor de vaststelling van de nietpreferentiële oorsprong. In deze douanespecial wordt toegelicht welke regels dit zijn en hoe deze zich verhouden tot de preferentiële oorsprongsregels. Preferentiële oorsprong Om tot een beter begrip te kunnen komen van de niet-preferentiële oorsprongsregels is het goed om even stil te staan bij de wijze waarop doorgaans de preferentiële oorsprong wordt bepaald. In de meeste gevallen zijn de criteria die het verkrijgen van de preferentiële oorsprong mogelijk maken van een zwaardere orde dan de criteria voor het verkrijgen van de niet-preferentiële oorsprong. Hieruit kan de conclusie worden getrokken dat een product dat voldoet aan de criteria voor het verkrijgen van de preferentiële oorsprong, normaal gesproken ook voldoet aan de criteria om de niet-preferentiële oorsprong te verkrijgen. Let op, dat is niet altijd het geval. Moeilijker wordt het wanneer moet worden getoetst of de be- of verwerking oorsprongsverlenend is Door Geert Koevoets De toekenning van de preferentiële oorsprong vindt plaats wanneer een product geheel en al verkregen is in dat betreffende land, of wanneer het product een toereikende be- of verwerking heeft gehad. Het eerste criterium behoeft nauwelijks toelichting. Doorgaans is het vrij eenvoudig om vast te stellen of aan dit criterium is voldaan. Moeilijker wordt het wanneer moet worden getoetst of de be- of verwerking oorsprongsverlenend is. In het kort komt het er op neer dat een product waarvoor in een bepaald land de oorsprong wordt geclaimd, ook materialen mag bevatten die niet afkomstig zijn uit het land waar de be- of verwerking van het product plaatsvindt. Indien van het laatste sprake is, moet wel worden voldaan aan de oorsprongsregels hieromtrent. Deze regels zijn opgenomen in het Communautair Douanewetboek (CDW) en de Toepassingsverordening van het Communautair douanewetboek (TCDW) wanneer het goederen betreft die worden ingevoerd vanuit de landen waarvoor het Algemeen Preferentieel Systeem (APS) geldt. In de oorsprongsprotocollen behorend bij de diverse overeenkomsten die door de Europese Unie zijn gesloten in het kader van de preferentiële oorsprong zijn soortgelijke regels opgenomen. Algemene regels toereikende beof verwerking In de TCDW als ook in de oorsprongsprotocollen is een vast patroon te vinden om te bepalen of een product al dan niet oorsprong kan verkrijgen op basis van een toereikende be- of verwerking. Doorgaans is hier sprake van wanneer er gebruik is gemaakt van derde landen materialen die onder een andere tariefpost vallen dan die van het verwerkte product. Wanneer de eerste vier cijfers van de goederencode van het uiteindelijke product anders is dan die van alle ingebrachte niet-oorsprongsmaterialen, is er sprake van een dergelijke tariefpostverspringing. Daarnaast is het mogelijk dat oorsprong wordt verleend wanneer de soort be- of verwerking is genoemd in de protocollen of in de bijlagen van de TCDW, óf wanneer er bijvoorbeeld niet meer dan een bepaalde waardetoevoeging (uitgedrukt in een percentage van de prijs af fabriek) aan derde landen materiaal is gebruikt in het eindproduct. Er zal echter altijd moeten worden gekeken of de be- of verwerking is genoemd in de regelgeving als zijnde een ontoereikende be- of verwerking. Is de bewerking als zodanig genoemd, dan kan het product namelijk nooit de preferentiële oorsprong krijgen. Bewerkingen zoals eenvoudig mengen, splitsen en samenvoegen van colli, wassen en schoonmaken en het simpele assembleren, etc. zijn in de meeste protocollen opgenomen als niet toereikend. Niet-preferentiële oorsprong De hoofdlijnen voor de bepaling van de niet-preferentiële oorsprong wijken niet veel af. Niet-preferentiële oorsprong wordt namelijk ook pas verleend wanneer producten geheel en al zijn verkregen, of een toereikende be- of verwerking hebben gekregen. Ook zijn er regels gesteld met betrekking tot de ontoereikende bewerkingen. Wat is er nu eigenlijk zo verschillend dan? Het antwoord hierop is divers. Ten eerste zijn de wettelijke regels geheel en al te vinden in het CDW en de TCDW. Dit in tegenstelling tot de preferentiële oorsprong waar de wettelijke bepalingen voornamelijk in de diverse protocollen zijn opgenomen. Daarnaast zijn er aanmerkelijk minder regels gesteld met betrekking tot de vaststelling of er al dan niet toereikend is bewerkt of verwerkt. In principe hoeft bij de beoordeling van de be- of verwerking slechts te worden getoetst aan het basisartikel in het CDW, artikel 24. Goederen bij welker vervaardiging twee of meer landen betrokken zijn geweest, zijn van oorsprong uit het land waar, in een daartoe ingerichte onderneming, de laatste ingrijpende en economische verantwoorde verwerking of bewerking heeft plaatsgevonden die hetzij tot fabricage van een nieuw product heeft geleid, hetzij een belangrijk fabricagestadium vertegenwoordigt. Bij nadere bestudering van het artikel wordt duidelijk dat er aan een aantal voorwaarden moet worden voldaan om een product de niet-preferentiële oorsprong te mogen geven. Voordat ik verder inga op de wettelijke bepalingen en de interpretatie hiervan, sta ik kort stil bij de eerste twee voorwaarden uit artikel 24 CDW. Als eerste moet er dus sprake zijn van goederen waarbij minimaal twee landen betrokken zijn bij de totstandkoming van het product. Aan deze voorwaarde wordt logischerwijs al snel voldaan. Wat tot discussie zou kunnen leiden is het criterium dat de goederen in een daartoe ingerichte onderneming moeten worden vervaardigd. De vraag kan namelijk worden gesteld of een willekeurige loodsruimte hier al kan dienen, of dat de inrichting bijvoorbeeld professioneel geoutilleerd dient te zijn met de nodige apparatuur en machines. Ik neig meer richting het laatste. Spannender wordt het wanneer de andere voorwaarden onder de loep worden genomen. Een van deze voorwaarden is dat de fabricage, hetzij tot een nieuw product heeft geleid, of indien dit niet het geval is, dat de bewerking een belangrijk fabricagestadium vertegenwoordigt. Van een nieuw product is naar mijn mening zeker sprake wanneer de afzonderlijke delen of onderdelen in andere goederencodes kunnen worden geclassificeerd als dat van het eindproduct. Hier is dan sprake van de al eerder genoemde tariefpostverspringing. Of een bewerking een belangrijk fabricagestadium vertegenwoordigt zal van geval tot geval moeten worden bekeken in samenhang met het belangrijkste criterium, namelijk dat de bewerking of verwerking ingrijpend en economisch verantwoord dient te zijn. Er is sprake van een economische verantwoorde bewerking indien de bewerking er toe bijdraagt dat het vervaardigde product dichter bij de eindgebruiker komt te staan dan de delen en de onderdelen waar het product van gemaakt is. Als een goed een dusdanige bewerking of verwerking kent die kwalificeert als ingrijpend, zal waarschijnlijk al snel geconcludeerd worden dat dit economisch verantwoord is. Is bewerking of verwerking ingrijpend genoeg? De grootste hobbel die naar mijn mening moet worden genomen is of de bewerking of verwerking ingrijpend genoeg is geweest. Als we teruggaan naar de tariefpostverspringing, dan lijkt het er in eerste instantie op dat dit ingrijpend genoeg is. Immers, er ontstaat een nieuw product met een geheel andere goederencode. Toch bevat ook de TCDW enige beperkingen. Zo worden in de artikelen 37 tot en met 39 van de TCDW regels opgenomen over de ontoereikende bewerkingen, maar ook over de toepassing van de DOUANESPECIAL DOUANESPECIAL 2014

14 BEPALEN VAN DE NIET-PREFERENTIËLE OORSPRONG List of rules zijn rechtens niet bindend tariefpostverspringing bij textielproducten. Artikel 37 TCDW stelt bijvoorbeeld dat de bewerking moet voldoen aan de eisen uit bijlage 10 TCDW, ongeacht het feit of deze al dan niet leidt tot wijziging van post. Deze artikelen geven dus weer dat niet alle bewerkingen als ingrijpend genoeg kwalificeren. Opgemerkt moet worden dat de artikelen in de TCDW en de bijlagen van de TCDW waarnaar wordt verwezen, slechts zien op een beperkt aantal producten. De vervaardiging van producten die niet worden genoemd in de TCDW, moet dus gewoon worden getoetst aan de bewoordingen van artikel 24 CDW. Nu slechts voor enkele specifieke producten wettelijk is vastgesteld wat ontoereikend is, moet per geval worden bekeken of de be-of verwerking wel echt ingrijpend is. In de rechtspraak zijn arresten gewezen door het Hof van Justitie waarin werd vastgesteld dat eenvoudige assemblagehandelingen niet worden aangemerkt als een ingrijpende bewerking. De assemblage moet meer inhouden dan eenvoudig samenvoegen aan de hand van een schema. In de weinige arresten van het Hof van Justitie op dit gebied is wel een duidelijke lijn merkbaar als het gaat om de uitleg van het criterium ingrijpende bewerking. Het Hof oordeelt in deze zaken doorgaans dat onder ingrijpend in de zin van artikel 24 van het douanewetboek wordt verstaan dat het voortgebrachte product eigenschappen heeft en een specifieke samenstelling vertoond die het vóór die be- of verwerking niet bezat. We spreken hier dus over een belangrijke kwalitatieve wijziging van het basisproduct. Met deze zienswijze van het Hof zou zelfs de opvatting kunnen worden ondersteund dat voor de op het eerste oog relatief simpele verwerkingen zoals mengen valt te zeggen dat deze toch als ingrijpend kunnen worden uitgelegd. De menging kan namelijk tot gevolg hebben dat het product eigenschappen heeft die het voorheen niet had. Persoonlijk meen ik dat de verandering van eigenschappen van het product en het feit dat het wellicht moeilijk of zelfs onmogelijk is om het product weer in de oorspronkelijke staat terug te brengen als ingrijpend kwalificeert. Dus niet alleen de handeling zelf, maar ook het resultaat kan in deze visie bepalend zijn. List of rules Dat het niet eenvoudig is om te bepalen of er een ingrijpende be- of verwerking heeft plaatsgevonden bij het vervaardigen van een product, blijkt wel uit de hiervoor beschreven passages. Voor sommige specifiek genoemde goederen, schrijven de bijlagen uit de TCDW wettelijk voor welke bewerkingen oorsprongsverkrijgend zijn. Voor het overgrote deel van de in de Gecombineerde Nomenclatuur voorkomende goederen bestaat een dergelijk wettelijk voorschrift niet. Voor deze goederen moet dus op basis van artikel 24 CDW worden bepaald of de handelingen kwalificeren als ingrijpend. Om nu toch een richtsnoer te geven, of een be- of verwerking kwalificeert als ingrijpend, heeft de Europese Commissie een list of rules opgesteld. Deze lijst toont grote overeenkomsten met de bijlagen uit de TCDW en de protocollen van de vrijhandelsovereenkomsten. De lijst geeft voornamelijk aan dat producten door een tariepostverspringing voldoen aan de oorsprongscriteria. Daarnaast is de toevoeging van waarde in het land van vervaardiging een regelmatig terugkerende bewerking om de oorsprong te verlenen. Wanneer de be- of verwerking voldoet aan de criteria, wordt hiermee een indicatie gegeven dat sprake kan zijn van een ingrijpende bewerking. Dat ik me voorzichtig uitdruk, heeft te maken met de status van de list of rules. De lijst is indicatief en geen wetgeving. Er kunnen dan -ook geen rechten worden ontleend aan deze lijst. Het Hof van Justitie merkt in de zaak- HEKO Industrieerzeugnisse (C-260/08, 10 december 2009) in dit kader namelijk op dat hoewel de door de Commissie vastgestelde list of rules ertoe bijdraagt de niet-preferentiële oorsprong van goederen te bepalen, zij rechtens niet bindend is. Zo kan het zijn dat de list of rules spreekt over een tariefpostverspringing als voorwaarde voor het bereiken van de oorsprong, terwijl het vervaardigen van een product een dusdanige ingrijpende bewerking is dat reeds op grond hiervan oorsprong zou moeten worden verleend. Van belang is of de be- of verwerkingen die zonder verandering van de tariefpost ertoe zou leiden dat het voortgebrachte product eigenschappen heeft en een specifieke samenstelling vertoont die het vóór genoemde verrichting niet bezat. Wanneer bij het bepalen van de oorsprong gebruik wordt gemaakt van de list of rules, moet altijd in ogenschouw worden genomen of de inhoud van deze regels in overeenstemming zijn met de oorsprongsregels, zoals die in artikel 24 CDW zijn gegeven. De list of rules mag de draagwijdte van dit artikel niet wijzigen. Gelegenheidsbewerking Nu kan zich de situatie voordoen dat de bewerking of verwerking van de producten voldoet aan de criteria van artikel 24 CDW en dat op basis hiervan de gewenste niet-preferentiële oorsprong zou kunnen worden verkregen. Toch kan de uiteindelijke uitkomst nog steeds anders uitpakken. De Douane kan namelijk stellen dat er weliswaar toereikend is bewerkt, maar dat deze bewerking slechts in het leven is geroepen om bijvoorbeeld antidumpingrechten te ontlopen. In artikel 25 CDW wordt deze constructie beschreven welke doorgaans bekend is als de gelegenheidsbewerking. Indien de marktdeelnemer de bedoeling had om met deze be- of verwerking de antidumpingrechten te ontduiken, worden de goederen niet geacht van oorsprong te zijn uit het land waar die be- of verwerkingen hebben plaatsgevonden. Dit houdt niet in dat de marktdeelnemer zich dan moet onthouden van productieactiviteiten. Het is immers niet verboden om dergelijke bewerkingen uit te voeren. Met het artikel wordt bedoeld te voorkomen dat marktdeelnemers deze bewerkingen alleen uitvoeren met de bedoeling de antidumpingrechten niet te hoeven betalen. De Douane zal voorzichtig om moeten gaan met het stellen van ontduiking. Het is in het douanerecht immers zo dat degene die stelt ook moet bewijzen dat hier sprake is van opzettelijke ontduiking. Wat te doen? Het meest kritieke element binnen de regels van de niet preferentiële oorsprongbepalingen betreft de ingrijpende be- of verwerking. Bij de bepaling hiervan is de list of rules een hulpmiddel, maar er moet goed kunnen worden onderbouwd waarom nu juist die be- of verwerking ingrijpend genoeg is om oorsprongsverlenend te zijn. Indien mogelijk kan de marktdeelnemer een Bindende Oorsprongsinlichting (BOI) aanvragen wanneer bijvoorbeeld de oorsprong van een bepaald product bepalend kan zijn voor het al dan niet moeten betalen van antidumpingrechten. Een dergelijke BOI kan de marktdeelnemer meer zekerheid bieden omtrent de oorsprong van producten die men voornemens is te gaan importen of te exporteren en zodoende de douaneautoriteiten overtuigen dat voor betreffende producten geen bijzondere maatregelen dienen te worden genomen. Geert Koevoets Jurist/adviseur bij Customs Knowlegde Lawyers & Consultants Geert Koevoets werkte, voordat hij bij Customs Knowledge Lawyers & Consultants kwam, 23 jaar bij de Belastingdienst/Douane. Daar had hij diverse functies, variërend van klantmanager, opleidingscoördinator, controleambtenaar en bezwaarbehandelaar. Sinds 2009 is Geert als jurist/adviseur werkzaam bij Customs Knowlegde Lawyers & Consultants, waar hij cliënten bijstaat in bezwaar- en beroepsprocedures, adviseert in douanezaken zoals vergunningaanvragen, Bindende tarief- en oorsprongsinlichtingen, AEO- trajecten en het verzorgen van (maatwerk) opleidingen. DOUANESPECIAL DOUANESPECIAL 2014

15 Van stempelen aan de balie naar volledig digitaal KvK zet vaart achter digitalisering exportdocumenten Heeft u in 2015 uw kennis op peil? Geheel nieuwe opleiding Afgestemd op de eisen die vanaf 2016 van toepassing worden (5e AEO-eis) Uniek: docenten uit de adviespraktijk met ruime ervaring binnen de Nederlandse Douane Vanaf 2016 worden terugkomdagen georganiseerd; continue training en kennis en daardoor kennis op peil voor AEO-voorwaarden ga naar kennisoppeil.nl voor alle informatie over deze opleiding E I douane - declarant nieuwe opleiding Customs Knowledge heeft zitting in de werkgroep voor de ISO-richtlijn Competency for Customs Representatives Baliefunctie overgenomen Het sluiten van de balies exportdocumenten vorig jaar veroorzaakte volgens Van der Weide vooral een mentale verandering. De overgang is soepel verlopen. Uiteraard zijn we nog tegen wat zaken aangelopen, maar die hebben we met maatwerk kunnen oplossen. Bedrijven kenden de voordelen van digitaal aanleveren niet. Tot 1 november 2013 werd ongeveer 30 procent digitaal aangeleverd, nu ligt dat percentage op 70. En daarbij hebben zich nauwelijks problemen voorgedaan. Van der Weide stelt dat het hele landschap is veranderd. Het verdwijnen van de balies exportdocumenten heeft expediteurs een nieuwe taak opgeleverd. Expediteurs hebben onze baliefunctie overgenomen, zij regelen nu de zaken voor de kleinere exporteurs die vroeger bij ons langs kwamen. Wij hadden ongeveer 15 balies, nu is dat in heel Nederland een veelvoud, bij al die expediteurs. Digitalisering Twee belangrijke wijzigingen zijn de laatste tijd doorgevoerd: 1. De geprinte stempel en handtekening, en 2. Goedkeuring vindt, onder voorwaarden, nu ook automatisch plaats. Met de geprinte stempel en handtekening is het afdrukken op vooraf gestempelde en getekende documenten overbodig geworden. Het systeem print met de gegevens namelijk ook de benodigde stempel mee. Met deze werkwijze sluit de KvK aan op soortgelijke systemen in de rest van de wereld. Verificatie van de authenticiteit van deze elektronische verstrekte documenten is mogelijk via de website van ICC-WCF, de Internationale Kamer van Koophandel. Het systeem van automatische goedkeuring is voor een beperkte groep klanten een vereenvoudiging en versnelling van het administratieve proces. Bedrijven die na toetsing door de KvK voldoen aan de De Kamer van Koophandel verstrekt jaarlijks ruim exportdocumenten, waarvan certificaten van oorsprong. Dit aantal is in de eerste helft van 2014 met 8% toegenomen ten opzichte van Jaarlijks hebben ruim verschillende bedrijven deze documenten nodig bij het zakendoen in het buitenland, soms eenmalig, soms tientallen per dag. Voortschrijdende digitalisering heeft dit proces in een paar jaar tijd compleet veranderd. De automatische goedkeuring is een van deze ontwikkelingen. Met Martin van der Weide, beleidsadviseur bij de Kamer van Koophandel (KvK), kijken we verder vooruit: De klant wordt met onze online dienstverlening snel en efficiënt geholpen. Interview met Martin van der Weide Expediteurs hebben onze baliefunctie overgenomen geformuleerde selectiecriteria, kunnen hun exportdocumenten digitaal insturen en ontvangen deze vervolgens direct goedgekeurd retour. Ondernemers kunnen zo ook buiten kantoortijden goedkeuring aanvragen. Blanco papier Om het proces nog verder te vereenvoudigen is de volgende stap het afdrukken van goedgekeurde certificaten op blanco papier. Dat maakt het voor exporteurs nog gemakkelijker, sneller en goedkoper. Van der Weide vertelt dat de KvK hier nu ook nadrukkelijk op aanstuurt: We hebben toestemming ontvangen van het Ministerie van Economische Zaken om hiermee verder te gaan en zijn de techniek nu verder aan het uitwerken. Maar het is ook aan de ondernemer of hij er gebruik van wil maken. Een belangrijk uitgangspunt hierbij is dat de internationale acceptatie van de exportdocumenten door onze handelspartners te allen tijde is gewaarborgd. En dat betekent afstemmen met alle ontvangende landen. 29 DOUANESPECIAL 2014

16 Toekomst papierloos Om papierloos exporteren mogelijk te maken moeten alle betrokken instanties de handen ineen slaan. Van der Weide onderstreept het belang van een goede samenwerking in de keten. Nu er een aanleiding is voor alle instanties, die bij de legalisaties betrokken zijn, om samen te werken, zie je dat dat ook daadwerkelijk gebeurt. Als Nederlandse Kamer van Koophandel zijn wij ook nadrukkelijk aangehaakt en gebruiken onze invloed in internationaal netwerken (zoals de ICC en Eurochambres) om dit te bewerkstelligen. Nederland zit in Europa in de kopgroep en je ziet steeds meer samenwerking en navolging bij de andere EU-landen. Maar het gaat niet alleen om de instanties die de documenten afgeven, ook de ontvangende landen zijn betrokken. Een volgende stap zou zijn een pilot met een paar bestemmingslanden. De les die we daaruit willen leren is hoe we er voor kunnen zorgen dat onze exportpartners vertrouwen blijven houden. Dichtbij en onafhankelijk Via zorgvuldige en efficiënte afgifte van exportdocumenten streeft de Kamer van Koophandel ernaar exporteurs optimaal te faciliteren. En dat laatste blijft bij de KvK voorop staan. Wij zijn nu landelijk georganiseerd en maken digitale stappen, maar staan nog steeds dicht bij de ondernemer. benadrukt Van der Weide. Wij kennen onze klanten persoonlijk en zij worden nog steeds goed geholpen. Wij zijn en blijven specialist op het gebied van exportdocumenten. En met onze bedrijfsbezoeken en controles zitten wij midden in het veld om alle signalen op te vangen die onze dienstverlening nog beter kunnen maken. Automatische Goedkeuring: Uitgaand van een vaasleven van 7 dagen is het noodzakelijk dat bloemen zo snel mogelijk op de plaats van bestemming komen. Voor exporteurs en groothandelsbedrijven in sierteeltproducten is snelle en accurate verstrekking van exportdocumenten daarom essentieel. De sluiting van de KvK-exportbalies had voor hen dan ook grote gevolgen. De Dutch Flower Group (DFG) bestaat uit meer dan 25 bedrijven die zich richten op de im- en export van bloemen en planten binnen en buiten de Europese Gemeenschap. Met een gezamenlijke omzet van bijna 1,5 miljard is DFG wereldwijd een van de belangrijkste spelers in de sierteeltsector. Snelle verstrekking van exportdocumenten is voor de DFG zo belangrijk dat zij de KvK uitnodigde om nader kennis te maken en inzicht te geven in het belang van de sector voor de Nederlandse economie en de logistieke processen. Claudia Zuiderwijk Voorzitter Raad van Bestuur Kamer van Koophandel Syntens en de Kamer van Koophandel hebben sinds 1 januari 2014 hun krachten gebundeld in één nieuwe landelijke organisatie. De fysieke balies op de KvK-kantoren, waar ondernemers terecht konden voor hun exportdocumenten, zijn per 1 november 2013 gesloten. Wij verwerken die aanvragen nu vanuit vier regiokantoren, te weten Amsterdam, Rotterdam, Eindhoven en Arnhem. Daar zijn specialisten fulltime met deze materie bezig. Dit levert de exporteur directe winst op: wij bieden het (landelijke) bedrijfsleven het voordeel van één aanspreekpunt. Tegelijkertijd bieden wij grootafnemers voordelen in het administratieve proces. De uitgifte van documenten kan nu nog zowel per post als digitaal, maar het is duidelijk dat het gestempelde document zijn langste tijd heeft gehad. Snelle documenten voor planten essentieel Het bleek een uitnodiging van een tevreden klant. Dankzij aansluiting bij het traject Automatische Goedkeuring kan OZ Export, een van de bedrijven van DFG, nu snel over de documenten beschikken, zelfs ruim binnen de gestelde norm van 4 uur! Daarom ontving de KvK complimenten voor de prettige samenwerking en de snelheid en klantgerichtheid waarmee de overgang naar het digitaal aanvragen van exportdocumenten is begeleid. Sancties: een impopulair onderwerp DOOR DENNIS HEIJNEN EN GODFRIED SMIT Meestal gaat het in bijdragen voor het Nationaal Douanecongres om vereenvoudigingen. Minder of efficiëntere controles, nieuwe regionale handelsakkoorden of vereenvoudigde regels in het Europese douanerecht. In het verleden zagen we soms meer en zwaardere formaliteiten bijvoorbeeld als een reactie op de aanslagen van 11 september De meest recente sancties zijn anders; zelden werd de handel met een belangrijke handelspartner zo ingeperkt zoals dat nu gebeurt met Rusland. EVO heeft daarom direct een Rusland-desk ingericht om haar leden te informeren over de EU-sancties en de tegenmaatregelen van Rusland. Wat regelt het internationaal recht over goederenverkeer Het internationaal recht dat zich bezighoudt met internationale goederentransacties ligt grotendeels vast in WTOverband. De World Trade Organization de opvolger van de General Agreement on Tariffs and Trade (GATT) functioneert als hoeder van een eerlijke en zo vrij mogelijke wereldhandel. De WTO biedt daartoe in de onderhandelingsronden, zoals de lopende Doha ronde, aan de lidstaten de mogelijkheid tarieven voor een bepaald goed te binden (ten opzichte van elkaar te verlagen). Deze verlaagde tarieven gelden vervolgens op basis van het meest-begunstigings-beginsel (MFNbeginsel, ofwel most favored nation ) voor alle leden van de WTO. Zo ontstaat er een soort hefboomeffect waardoor op wereldniveau de invoertarieven voor goederen enorm aan belang hebben ingeboet. Handelsfacilitatie In de huidige onderhandelingsronden ligt daarom meer de nadruk op handelsfacilitaties. Het vorig jaar afgesloten Bali-akkoord is daar een exponent van. Hierin zijn tal van maatregelen opgenomen die lidstaten van de WTO moeten nemen om handel te faciliteren. Helaas wacht de invoering van dit akkoord op een politieke oplossing van de problemen die India heeft tegen verder implementatie. Non-tarifaire beperkingen zijn vaak veel minder duidelijk waar te nemen dan de hoogte van een invoerrecht. Daarom moeten deze tot een minimum worden beperkt. Een invoerrecht kent immers doorgaans een percentage ten opzichte van de (factuur)waarde van goederen. De WTO heeft - omdat lidstaten niet zo geneigd zijn tarieven te verlagen (het gaat nog bijna uitsluitend om gevoelige goederen) - de aandacht goeddeels verlegd naar handelsfacilitatie, zoals procedures aan buitengrenzen. Dennis Heijnen Beleidsadviseur EVO Godfried Smit (LLM) President van Europro Senior Project Manager EVO Handel mag worden beperkt zodra de nationale veiligheid in het geding is Hoe passen sancties in dit systeem Sancties horen (voor zover de in of uitvoer van goederen wordt verboden) tot de non-tarifaire handelsbeperkingen. Het pragmatisme dat de WTO-regels kenmerkt, heeft een voorziening getroffen in artikel XXI van de GATT-regels. In artikel XXI is een bepaling opgenomen dat handel mag worden beperkt zodra de nationale veiligheid in het geding is. Dit wordt meer expliciet gemaakt door een verwijzing naar wapens, munitie en ander materiaal bedoeld voor militaire bevoorrading. Tevens moet er sprake zijn van een oorlogssituatie of een vergelijkbare noodsituatie. Het is altijd toegestaan sancties in te stellen als gevolg van verplichtingen uit het Handvest van de Verenigde Naties. De bepaling is breed geformuleerd en hoewel nog kan worden getwijfeld aan het gevaar voor de Europese nationale veiligheid, kan zeker een beroep worden gedaan op het Handvest dat de bescherming van soevereiniteit van staten centraal stelt. Artikel XXI vereist in dit geval niet een resolutie van de Veiligheidsraad. DOUANESPECIAL DOUANESPECIAL 2014

17 SANCTIES: EEN IMPOPULAIR ONDERWERP Beoordeling EU De EU lijkt zich niet expliciet te hebben bezig gehouden met de vraag of eventuele sanctiemaatregelen tegen Rusland de goedkeuring kunnen dragen van de WTO. De sancties werden uiteindelijk in de grondverf gezet met een besluit in het kader van het Gemeenschappelijk Buitenlands- en Veiligheidsbeleid. In het kader van dit beleid kunnen lidstaten besluiten een onderwerp gezamenlijk aan te pakken. Een dergelijk besluit moet unaniem worden genomen. Nadat een dergelijk besluit is genomen kan verder besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid worden vastgesteld. Het besluit tot sanctiemaatregelen tegen Rusland (Besluit 2014/145/GBVB) is op 14 maart 2014 genomen en behelst drie fasen. De eerste fase betreft het schorsen van gesprekken over vereenvoudigingen op het terrein van visa en de onderhandelingen over een handelsakkoord. De tweede fase betreft beperkingen op reizen van bepaalde Russische en Oekraïense staatsburgers die verantwoordelijk worden gehouden voor de destabilisatie van Oekraïne (entourage van Poetin). Tevens worden de tegoeden van deze personen in de EU bevroren. De eerste twee fases van de sancties worden uitgewerkt in Verordening (EU) nr. 269/2014 van de Raad. De derde en laatste fase ziet op de instelling van sancties bij de uitvoer van goederen. Het besluit tot Inwerkingtreding van deze laatste fase werd afhankelijk gemaakt van Ruslands politieke en militaire bemoeienis met (het oosten) van Oekraïne. Na het neerstorten van vlucht MH 17 werden beperkende maatregelen genomen op de uitvoer van goederen naar Rusland. Door verschil van mening tussen de lidstaten over een evenwichtige verdeling van de gevolgen van de sancties alsmede de afhankelijkheid van Russische energie werd de uitrol van deze fase zo lang mogelijk uitgesteld. Uiteindelijk gaven de lidstaten het groene licht voor uitvoer beperkende maatregelen die gepubliceerd werden in de Verordening (EU) nr. 833/2014 van de Raad van 31 juli Deze verordening is gebaseerd op het Besluit 2014/145/GVB alsmede op artikel 215 EU-Verdrag dat situaties regelt waarin handelsverkeer met derde landen tijdelijk wordt geschorst. Inhoud Verordening (EU) nr. 833/2014 Verordening (EU) nr. 833/2014 kwam tot stand na een - niet gepubliceerde - impactanalyse waarbij de Europese Commissie ernaar streefde de impact van de maatregelen voor Rusland zo groot mogelijk te maken onder een gelijktijdige zo gering mogelijke schade voor de Europese economie. Strategische goederen Op de eerste plaats wordt een verbod op de uitvoer van strategische goederen opgenomen. De meest recente beschrijving van deze goederen heeft plaatsgevonden in het Publicatieblad C 107 van 9 april Het betreft hier goederen uit het zogenaamde Wassenaar-akkoord. Het omzeilen of ontgaan van sancties is strafbaar Goederen voor tweeërlei gebruik (dual use) Een vergunning wordt vereist voor goederen die niet onder het regime van tweeërlei gebruik (dual use) vallen. Het betreft hier goederen die kunnen worden gebruikt als onderdeel van goederen en technologie voor militair gebruik maar ook voor burgerdoeleinden. De technologie waar het om kan gaan zijn opgenomen in een aparte bijlage II bij de verordening. Voor goederen voor tweeërlei gebruik moet worden aangesloten bij de definitie uit Verordening (EU) nr. 428/2009 (bijlage I). De goederen moeten geheel of gedeeltelijk bedoeld zijn of kunnen zijn voor militair gebruik of voor een militaire eindgebruiker (zoals het Russische leger). Deze wettelijke omschrijving is mijns inziens te ruim; bedoeld is dat het moet gaan om een dual use goed terwijl dat goed bestemd is voor een militaire gebruiker in Rusland. Belangrijk is te vermelden dat artikel 9 Verordening (EU) nr. 269/2014) het omzeilen of ontgaan van de sancties strafbaar stelt. In Nederland geschiedt dit op grond van de Wet op de economische delicten. Bestuurders zijn hierbij aansprakelijk voor handelingen van medewerkers. Financiële instellingen Naast de sancties op goederenstromen zijn er ook Europese sancties ingesteld die de financiële sector van Rusland moeten raken. Deze sancties hebben gevolgen voor de afgifte en het uitwinnen van Letters of Credit en bankgaranties. In het internationaal handelsverkeer worden Letters of Credit en bankgaranties veelvuldig gebruikt om de belangen van de verkoper als de koper op een evenwichtige wijze te regelen. Een bank neemt onder bepaalde voorwaarden de verantwoordelijkheid op zich om het bedrag van een transactie te betalen, direct dan wel op termijn. Deze verantwoordelijkheid geldt ten behoeve van de begunstigde die een debiteurenrisico loopt bij het aangaan van een contractuele relatie. Vaak wordt de bankgarantie gesteld door de importeur ten gunste van de exporteur (begunstigde). Bankgaranties en letters of credit kunnen in beginsel worden gesteld door elke Russische bank; de sancties hebben geen betrekking op deze rechtshandelingen. Voorzichtigheid is echter toch geboden omdat de individuele Nederlandse banken huiverig zullen zijn om in de rechtsrelatie tussen de Russische bank en u te staan. Het is daarom van belang dat u eerst contact opneemt met uw Nederlandse bank alvorens contacten te leggen met een Russische bank. In de Europese richtlijnen is wel een verbod ingesteld tegen zes financiële instellingen ten aanzien van het uitwinnen van bankgaranties en letters of credit. Het betreft de SBERBANK, VTB BANK, GAZPROMBANK, VNESHECONOMBANK (VEB), ROSSELKHOZBANK en de RUSSIAN NATIONAL COMMERCIAL BANK. Het moet gaan om contracten met betrekking tot (goederen)transacties die sinds de inwerkingtreding van de sancties verboden zijn. Olieboringen Vergunningplichtig wordt de uitvoer van technologieën (en materialen) benodigd voor de oliewinning. De vergunning wordt geweigerd indien de technologie of materialen zijn bestemd voor exploratie en winning van olie in diepzee (dat wil zeggen dieper dan 500 voet), het Noordpoolgebied (binnen de Poolcirkel) of van schalieolie. Met deze beperkingen van uitvoer wordt beoogd de aanvulling van de energiereserves van Rusland te bemoeilijken. De uitvoer van olie en gas vormt immers een belangrijke inkomensbron voor Rusland. Tegenmaatregelen Rusland In het systeem van de World Trade Organization is het nemen van tegenmaatregelen mogelijk indien lidstaten hun dispuut hebben voorgelegd aan een panel binnen de WTO. Na de uitspraak van dit panel moeten staten op de eerste plaats proberen tot een vergelijk te komen in overeenstemming met deze uitspraak. Lukt dit niet dan worden tegenmaatregelen (de zogenaamde retaliatie) mogelijk. Dit betekent dat Rusland de sancties alleen als zelfstandige maatregel (los van de EU-sancties) zou kunnen rechtvaardigen door een beroep te doen op artikel XXI. Vanuit Europees zicht lijkt een dergelijk beroep niet erg sterk. Wit- Rusland dat met Rusland een douaneunie vormt heeft de Russische sancties niet overgenomen; hetgeen leidt tot een onduidelijke situatie. Inhoud Russische maatregelen Bij Besluit nr. 778 van 7 augustus kondigde Rusland invoerbeperkende maatregelen af tegen de Verenigde Staten, de Europese Unie, Canada, Australië en Noorwegen. De maatregelen werden van kracht op het moment dat deze gepubliceerd zijn in de Russische Staatscourant op 7 augustus. De lijst behelst vooral voedingsmiddelen (zoals vruchten, groenten, melk en zuivel). De tekst van het besluit spreekt over de invoer in Rusland. Doorvoer van Europese voedingsmiddelen naar andere landen is formeel mogelijk. Dit geldt ook voor wederuitvoer van producten vanuit Europa en de andere staten die door de sancties worden getroffen. In de praktijk blijken echter ook bij deze categorieën goederen grote problemen op te treden. Toepasselijkheid extraterritoriale maatregelen Exporteurs naar Rusland moeten zich bovendien bewust zijn van de mogelijke toepasselijkheid van andere sanctiemaatregelen met extraterritoriale werking. Dit betekent bijvoorbeeld dat de sanctiemaatregelen die de Verenigde Staten (Executive Order en 13662) in de richting van Rusland heeft uitgevaardigd ook toepasselijk kunnen zijn op Amerikaanse goederen en technologie die naar Rusland worden uitgevoerd bijvoorbeeld vanuit een EU-lidstaat. Contractuele relaties In de contractuele relatie met handelspartner(s) en logistiek dienstverlener zal er sprake zijn van overmacht. Dit betekent in ieder geval dat de nakomingsverplichting wordt opgeschort. In geval van opschorting blijft de overeenkomst bestaan en kan deze worden geactiveerd mocht export en vervoer naar Rusland weer mogelijk worden (in beginsel over één jaar). Voor de vraag of ook de ontbinding van de overeenkomst kan worden ingeroepen is van belang wat er hierover in het contract is geregeld, zoals overmachtsgronden en (volume) garanties. Leden van de EVO kunnen hierover EVO-Bedrijfsjuristen raadplegen. Schades ten gevolge van een opgelegd sanctiebeleid vallen doorgaans niet onder de dekking van een goederenverzekering. Vervoerders die al op weg waren richting Rusland zullen hun opdrachtgevers hebben moeten informeren over de ontstane situatie met de vraag om nieuwe instructies. Eventuele aanvullende kosten zullen ook voor de verlader zelf zijn. Verladers die raamovereenkomsten met vervoerders voor langere duur hebben gesloten zullen deze in veel gevallen kunnen opschorten of ontbinden. DOUANESPECIAL DOUANESPECIAL 2014

18 Strategische goederen: blijft u bij de les? Sancties tegen Iran versoepeld, Amerika houdt vast aan sancties tegen Iran, EU legt Oekraïne sancties op, Harde sancties tegen Rusland, Glycolverkoop aan Syrië door Nederlands bedrijf. Dit is zo maar een greep uit de berichtgeving in de media in de afgelopen maanden. Het geeft maar aan dat de wetgeving omtrent strategische goederen aan voortdurende wijziging onderhevig is en grote gevolgen kan hebben. Maar welke gevolgen zijn dat eigenlijk en hoe moeten bedrijven er voor zorgen dat compliance blijvend wordt gewaarborgd? Dit artikel zoomt in op de verschillende categorieën van strategische goederen en met name ook op de oplossingen die er voor het bedrijfsleven zijn om compliance te garanderen Wat moeten bedrijven doen Allereerst is het van belang te bekijken of de goederen of technologie die bedrijven willen exporteren daadwerkelijk onder een sanctieregime vallen. Indien dit zo is, is ofwel de uitvoer verboden (zoals bij strategische goederen) ofwel vergunningplichtig. In de laatste situatie moet de vergunning worden aangevraagd bij de Centrale Dienst In- en Uitvoer (CDIU). Het CDIU heeft aangegeven dat wachttijden zoveel mogelijk worden voorkomen. Wanneer u dit nalaat te doen kan dit leiden tot de niet aanvaarding van een aangifte en in voorkomende gevallen tot een boete. Ook kan uw AEO-status hiermee indirect gevaar lopen. Een exporteur moet er ook letten op letten geen zaken te doen met financiële instellingen die op de sanctielijst voorkomen. Het is van belang dat zendingen die zijn teruggekomen na uitvoer (bijvoorbeeld uit Wit-Rusland), in de EU opnieuw moeten worden aangegeven. De goederen hebben door het verlaten van het grondgebied (uitgaan) hun communautaire status immers verloren. Hierbij kan beroep worden gedaan op de regeling terugkerende goederen of eventueel een beroep op terugbetaling worden gedaan. Ook voor de omzetbelasting moeten de transacties goed worden afgewikkeld om problemen bij een controle na aanzienlijke tijd te voorkomen. Nu kan nog een begrijpend oor bij de fiscus worden gevonden. Na een langere periode neemt de waarschijnlijkheid daarop af. Ondernemingen die handelscontracten sluiten ter zake de levering van goederen aan Rusland, doen er goed aan de risico s nog zorgvuldiger af te wegen en waar mogelijk te beperken. Dit geldt ook voor goederen die nu nog niet onder een sanctieregime vallen. Bij beperking van risico s kan worden gedacht aan beperking van de duur van een overeenkomst en de volumes waartoe de verkoper zich verbindt. Maar ook aan de betalingsconditie (prepaid of l/c) en de te gebruiken leveringsconditie. Als leveringsvoorwaarde verdient de voorkeur een conditie zoals FCA, waarbij het risico op verlies en beschadiging bij de koper rust en de koper tevens de kosten van vervoer draagt. Dat laatste is van belang om te voorkomen dat de verkoper geconfronteerd wordt met extra kosten door wachttijden of blokkades. Ook voor het opstellen van handelscontracten en gebruik van Incoterms 2010 kunnen EVO-leden een beroep doen op de expertise van EVO Bedrijfsjuristen. Europa en het Nederlands kabinet hebben maatregelen afgekondigd om de schade (vooral in de landbouwsfeer) te beperken. Voor landbouwgoederen is het bijvoorbeeld mogelijk deze uit de markt te nemen. Ook andere maatregelen uit het landbouwbeleid kunnen worden ingezet. Nationaal gaat het kabinet getroffen bedrijven helpen te zoeken naar alternatieve afzetmarkten en zijn in bepaalde gevallen fiscale tegemoetkomingen (garanties) mogelijk. Voor bedrijven is het van groot belang te bekijken of deze maatregelen kunnen worden gebruikt. Het is niet uitgesloten dat Rusland of de EU nieuwe sanctiemaatregelen zullen afkondigen; daarom is het volgen van actuele berichtgeving (bijvoorbeeld op de EVO-site) van groot belang. Strategische goederen, waar hebben we het eigenlijk over? Deelnemers aan het internationale handelsverkeer hebben er vaak mee te maken en adviseurs hebben er ook hun mond van vol: strategische goederen en de risico s die daarbij horen. Maar waar hebben we het eigenlijk over? Grofweg valt een onderscheid te maken in exportcontrolemaatregelen en sanctiewetgeving. Onder de eerste categorie verstaan we alle maatregelen die een restrictieve werking hebben op de export van goederen (daar valt overigens in een aantal gevallen ook de doorvoer van goederen onder). Onder deze categorie vallen in ieder geval militaire goederen en goederen voor tweeërlei gebruik (dual-use). Daarnaast kwalificeren chemicaliën van het Verdrag Chemische Wapens als zodanig. De tweede categorie is die van de sanctiewetgeving. Dan gaat het om landen, (groepen van) individuen die door bijvoorbeeld de VN of de EU aan handelsembargo s of beperkingen zijn onderworpen. In dat kader moet u ook rekening houden met het feit dat als de Verenigde Staten van Amerika sancties heeft uitgevaardigd deze een ver(der)gaande werking hebben. De sancties kunnen bijvoorbeeld ook van toepassing zijn op dochterbedrijven en bestuurders die in Europa zijn gevestigd maar onderdeel zijn van een Amerikaanse onderneming. Exportcontrolemaatregelen Het kenmerkende van exportcontrolemaatregelen is dat het in beginsel wel mogelijk is om deze goederen te exporteren, echter niet zonder een vergunning daartoe. De bekendste goederen zijn in dit kader de militaire goederen en goederen voor tweeërlei gebruik. Maar hoe herkent u of uw zendingen as zodanig kwalificeren? We spreken over militaire goederen als de goederen zijn genoemd in de Gemeenschappelijke lijst van militaire goederen. Dit is een vertaling van de lijst zoals deze in het Wassenaar Arrangement (Verdrag van Wassenaar) is opgenomen. Dit is een internationaal verdrag waarin de landen die dit verdrag hebben geratificeerd, hebben afgesproken de handel in militaire goederen zoveel mogelijk te beperken. De goederen op de lijst zijn over het algemeen makkelijk als militaire goederen te herkennen en zijn in categorieën als wapens met gladde loop, bommen, torpedo s, raketten etcetera ondergebracht. Door Sander van Lent DOUANESPECIAL DOUANESPECIAL 2014

19 STRATEGISCHE GOEDEREN Een lastiger onderscheid is te maken in het geval van goederen voor tweeërlei gebruik. Ook voor deze goederen is een lijst gemaakt. Deze zijn te vinden als bijlagen bij de dual-use verordening (Verordening (EU) nr. 428/2009). Deze bijlagen geven aan wanneer goederen bij export een vergunning nodig hebben, maar ook zijn er voor de intracommunautaire overbrenging van goederen (doorvoer) in een aantal gevallen vergunningseisen. Aangetekend moet worden dat het overigens niet alleen om fysieke goederen gaat maar ook om programmatuur en technologie. Ook voor dual-use goederen geldt dat er in de bijlagen bij de verordening een aantal categorieën met onderverdelingen zijn opgenomen. Daarbij moet u denken aan categorieën als Nucleaire Goederen maar ook minder gemakkelijk herkenbare categorieën als Elektronica en Telecommunicatie. Een laatste vorm van exportcontrole wordt uitgeoefend op chemicaliën van het Verdrag Chemische Wapens. Dit verdrag maakt onderscheid tussen lijst 1, lijst 2, lijst 3 en zogenaamde organische stoffen. De verschillen in de lijsten zit in de geschiktheid voor de productie van chemische wapens; lijst 1 de grootste waarschijnlijkheid, lijst 2 wat minder en lijst 3 het minst (geschikt voor het vervaardigen van chemische wapens). Lijst 3-stoffen zijn overigens ook meteen dual-use stoffen. De exportcontrolemaatregelen zijn opgenomen in de dual-use verordening en in het Besluit Strategische goederen. Sancties Als we spreken over sancties dan zijn dat eigenlijk altijd landenspecifieke sancties die eenzijdig worden opgelegd door een bepaald land (VS), landenblok (EU) of een multilaterale organisatie (VN). Het is afhankelijk van de specifieke maatregelen waar u precies aan moet voldoen, maar in de meest extreme vorm is er over het algemeen een exportverbod voor bepaalde goederen of diensten opgenomen. Ook zijn financiële transacties vaak beperkt en onderhevig aan goedkeuring. Gevolgen bij non-compliance De gevolgen voor uw onderneming bij het niet voldoen aan de eisen in het kader van deze regels zijn uiteenlopend; te zeer uiteenlopend om hier een sluitend beeld te geven. Het exporteren van goederen zonder de vereiste vergunning is echter in de meeste gevallen een economisch delict waarop zware geldboetes en zelfs gevangenisstraffen staan. Daarnaast is er natuurlijk het publiciteitsriscio. Export van goederen zonder vergunning of naar gesanctioneerde landen (zonder de vereiste goedkeuring) komt veelal terug in de media en er is sprake van naming, blaming en shaming. Het is van belang de awareness binnen uw organisatie op het gewenste niveau te houden Hoe te bepalen? Vervolgens blijft de vraag, wat u als onderneming kunt doen om vast te stellen of u wel of niet voldoet aan de eisen gesteld in de hierboven genoemde regelingen. Allereerst is het van belang om de awareness binnen uw organisatie op het gewenste niveau te houden. Indien uw medewerkers bewust zijn van de eisen en de risico s die daarbij horen, dan wordt de kans op het zich voordoen van fouten in dit kader kleiner. U dient daarbij wel een topdown benadering na te streven. Over het algemeen komt het de awareness zeer ten goede als het management dit onderstreept door zelf actief bij te dragen. Daarnaast is het van belang dat u een verantwoordelijke aanwijst in uw organisatie en ervoor zorg draagt dat deze medewerker ook inhoudelijk specialistische kennis ontwikkelt op dit gebied. Bij voorkeur is deze medewerker tevens goed op de hoogte van de technische specificaties van uw product en heeft hij /zij ook bij voorkeur douanerechtelijke kennis. De omschrijvingen van de goederen/diensten in de bijlagen zijn vaak zodanig specifiek dat productinhoudelijke kennis onontbeerlijk is om te bepalen of er wordt voldaan aan de eisen in de verschillende bijlagen. Ook door kennis van bijvoorbeeld het gebruikstarief wordt de kans op het onderkennen van de eisen vergroot. Heeft u de kennis en awareness binnen uw organisatie op niveau, dan is het zaak om met regelmaat een interne controle of audit te houden op dit gebied. U kunt dit op een aantal manieren aanpakken, maar het is in ieder geval zaak om een onafhankelijke derde (bijvoorbeeld een kwaliteitsmanager) met deze taak te belasten en niet de verantwoordelijke voor strategische goederen binnen uw onderneming. Een interne controle zou bijvoorbeeld kunnen zijn om aan de hand van uw artikelstambestand op maandbasis te controleren of er door uw onderneming goederen zijn geëxporteerd waarop een vergunningsplicht rustte en of de vergunning ook daadwerkelijk was verstrekt. U kunt dit op steekproefbasis doen. Voor AEO-gecertificeerde bedrijven adviseren wij overigens om dit onderdeel te maken van uw AEO monitoring. Wij hebben hiervoor een specifieke module ontwikkeld binnen het door ons ontwikkelde AEO-Control Framework. De Centrale Dienst In- en Uitvoer, afdeling POSS, kan u overigens van advies voorzien voordat u goederen gaat exporteren. Middels een zogenaamd sondageverzoek kunt u op voorhand om een advies/goedkeuring vragen voor een door u geplande exporttransactie. Catch-all -bepaling Speciale aandacht willen wij nog wel vragen voor de zogenaamde catch-all -bepaling zoals deze in de dual-use verordening is opgenomen. Ook als u uw huiswerk goed heeft gedaan en op voorhand heeft vastgesteld dat er geen sprake is van dual-use goederen, bijvoorbeeld middels een sondageverzoek, dan heeft de wetgever de mogelijkheid om alsnog (achteraf, ofwel ad hoc) op ieder moment te kunnen stellen dat er toch sprake is van dual-use goederen. Het gaat dan vaak om goederen waarvan een lidstaat vermoedt dat ze als massavernietigingswapens kunnen worden gebruikt danwel voor militair gebruik. Ook voor de doorvoer van militaire goederen geldt een mogelijkheid voor een ad-hoc vergunningverplichting. Amerikaanse eisen gaan vaak verder dan de Europese ECCN en EAR Als eerder aangehaald kennen de Verenigde Staten van Amerika een vergelijkbaar systeem met dat van Europa. Sterker nog, de Amerikaanse eisen gaan vaak verder dan de Europese. De Amerikaanse codering voor dit type goederen kan dan ook een belangrijke hulpbron zijn voor een indicatie of er in Europa ook sprake is van strategische goederen. Er zijn echter ook valkuilen in de vergelijking. Grondslag voor het Amerikaanse systeem van exportcontrolemaatregelen zijn de Export Administration Regulations (EAR). Op basis van deze Regulations krijgen goederen, indien het gaat om strategische goederen, een vergelijkbare code als in Europa. De code heet in de VS ECCN (Export Control Classification Number). Als u goederen uit de VS ontvangt en bijvoorbeeld doorverkoopt, is deze ECCN een goede vingerwijzing of er ook Europese eisen van toepassing zijn. Let echter wel op: in de praktijk zien wij dat er soms ook te gemakkelijk uit wordt gegaan van ECCN-classificaties. Het zijn vergelijkbare maar geen identieke systemen. U dient zelfstandig te toetsen aan de Europese eisen. Ook kent EAR een code voor goederen die expliciet níet als strategische goederen worden aangemerkt (EAR99). Dat lijkt goed nieuws, maar wederom, schijn kan bedriegen. U dient een zelfstandig onderzoek te doen. Conclusie De regels omtrent strategische goederen zijn complex en vaak ondoorzichtig. Zorg ervoor dat u weet waar u het over heeft en dat u indien nodig over specifieke kennis beschikt op dit gebied. U dient zelfstandig en actief zorg te dragen voor compliance binnen uw organisatie om ongelukken te voorkomen. Sander van Lent Jurist/adviseur bij Customs Knowlegde Lawyers & Consultants Na vijf jaar advocatuur en aansluitend evenzoveel jaren als jurist in het bedrijfsleven is Sander van Lent vanaf 1 april 2010 aan Customs Knowledge Lawyers & Consultants verbonden. Per 1 januari 2012 is Sander partner geworden. Sander staat cliënten bij in de douaneadvies- en procespraktijk. Daarnaast heeft Sander veel ervaring bij het adviseren en opstellen van alle voorkomende contracten en disputen bij de verschillende vormen van logistieke dienstverlening. Hij staat verder cliënten bij in rechtsvragen over het algemene contractenrecht en het aansprakelijkheidsrecht. Uiteraard behoort ook de AEO-certificering en monitoring tot één van de speerpunten van zijn werk. DOUANESPECIAL DOUANESPECIAL 2014

20 Het Belasting & Douane Museum verrassend leuk! In het Belasting & Douane Museum is, de naam zegt het al, een grote plek ingeruimd voor de Douane. Dat komt niet in de laatste plaats door de oprichter van het museum, Prof. Dr. Johannes van der Poel, die zijn carrière begon aan de douanekant van de Belastingdienst, om daarna op te klimmen tot directeur van de belastingen voor Zuid-Holland. Eén van de eerste dingen die hij verwierf voor zijn collectie was het douane-uniform van het nieuwe Irak. De eerste collectie is helaas in vlammen op gegaan tijdens het bombardement van Rotterdam in Van der Poel zat echter niet bij de pakken neer en begon binnen een maand met de opbouw van een nieuwe collectie. Het museum biedt inmiddels de bezoeker een veelzijdige blik in een geschiedenis vol oproer en ontduiking. Droom weg onder het belastingplafond, luister naar verhalen van belastingontduikers of dwaal door een verleden over grenzen en smokkel. Het Belasting & Douane Museum is verrassend leuk! SMOKKEL Tot aan de jaren 50 van de vorige eeuw was het smokkelen nog een kat-en-muisspel, waarbij commiezen en smokkelaars elkaar te slim af probeerden te zijn in een sportieve wedstrijd. In de jaren 60 werd dat anders. Er werden steeds grotere partijen gesmokkeld en de sfeer werd grimmiger. In plaats van met zogeheten pungels met kleine hoeveelheden te voet of op de fiets te grens over te steken, gingen de smokkelaars in gepantserde wagens rijden. Er werden regelmatig vangsten van rond de 800 kilo boter gedaan. Er viel dan ook wel wat te verdienen: in Nederland kostte een pakje boter 3 gulden, tegen 6 gulden in België. Naast kraaienpoten en spijkerbanden, deden uiteindelijk ook vuurwapens hun intrede in de strijd. Regelmatig waren er vuurgevechten, waarbij aan beide kanten doden vielen. DODENDRAAD Tijdens de Eerste Wereldoorlog werd in 1915 de Nederlands- Belgische grens afgezet met een dodendraad. Omdat te veel Belgen naar het neutrale Nederland vluchtten, besloten de Duitsers de grens hermetisch af te sluiten met dit 180 kilometer lange hekwerk, dat liep van Limburg tot Zeeuws- Vlaanderen. Ook het smokkelen van goederen werd met dit hekwerk tegen gegaan. Het was letterlijk de grens tussen oorlog en vrede. Een gruwelijke grens overigens, want doordat het hekwerk onder 2000 Volt stroom stond iets wat lang niet voor iedereen duidelijk was, zijn er mensen heel naar aan hun einde gekomen. Maar mensen zijn en blijven creatief. Dus ook hier werd geprobeerd tóch de grens over te steken. Zo werden wollen lappen gebruikt om de draden uit elkaar te sperren (wol isoleert), of er werden houten tonnen tussen de draden geschoven. Ook werd een klapraam tussen de draden geschoven (te zien in het museum), waarmee de draden uit elkaar geschoven werden zodat men door het raam kon kruipen de vrijheid tegemoet. Erna Tieman en Roelien Wierstra Communicatiemedewerkers bij het Belasting & Douane Museum BIZARRE BELASTINGEN Het belastingenstelsel is al eeuwenoud en zo ook de verontwaardiging en het ongenoegen rondom het heffen van belastinggelden. Zo zijn er in de belasting geschiedenis al heel wat bizarre belastingen geheven. Julius Ceasar voerde de vrijgezellenbelasting in, een belasting die geheven werd om gezinsuitbreiding te stimuleren. Ook de Russische Tsaar Peter de Grote deed een leuke duit in de zak en voerde in 1705 een baardbelasting in. Dit hield in dat je pas een baard mocht dragen, als je er belasting over had betaald. Een van zijn belangrijkste punten was dat het uiterlijk van de Rus moest veranderen. Als bewijs van betaling kreeg je een munt die je met een ketting om je nek moest dragen. Kon je niet aantonen dat de baard belasting was voldaan, dan werd ter plekke de baard afgeschoren. Maar ook in ons land konden we er wat van. Zo werd in 1924 de rijwielbelasting ingevoerd. Als bewijs van betaling kreeg men een metalen plaatje aan de fiets bevestigd. Werklozen kregen een gratis plaatje met een gat erin. Met dit plaatje mocht niet op zondagen en feestdagen gefietst worden. DOUANEDEK Kinderen kunnen zich helemaal uitleven in het Belasting & Douanemuseum. Op het DouaneDek kunnen ze koffers scannen, een Douaneboot besturen, en een kijkje nemen áchter de douane en zien wat er met je koffer gebeurt als je gaat vliegen. Bovendien is er in de vakanties iedere dag iets leuks te doen in het museum. Illustratrice Charlotte Dematons, bekend van het illustreren van de sprookjes van Grimm en bekroond met het gouden penseel, maakte speciaal voor het museum een levensgroot prentenboek over Schiphol. Ook dit unieke exemplaar is te zien op het DouaneDek. Belasting & Douane Museum Het museum is ook een leuke plek voor kinderfeestjes. Verkleed als minister van Financiën mag de jarige met een spannende speurtocht cijfers verzamelen om uiteindelijk de code van de schatkist te kraken, en wat daar inzit natuurlijk mee naar huis. Kijk op voor meer informatie en reserveringen. Parklaan BB Rotterdam Openingstijden: dinsdag t/m zondag van uur DOUANESPECIAL DOUANESPECIAL 2014

Grensverleggend: De stip op de horizon van Douane Nederland voor toezicht op de aldoor groeiende goederenstromen

Grensverleggend: De stip op de horizon van Douane Nederland voor toezicht op de aldoor groeiende goederenstromen Grensverleggend: De stip op de horizon van Douane Nederland voor toezicht op de aldoor groeiende goederenstromen Voorwoord De Douane is van toezicht op de fiscale integriteit en veiligheid van EU-grensoverschrijdende

Nadere informatie

Voorop in de ontwikkeling van multimodale ketenregie

Voorop in de ontwikkeling van multimodale ketenregie Voorop in de ontwikkeling van multimodale ketenregie Overseas Logistics Multimodal Inland Locations Supply Chain Solutions Advanced logistics for a smaller world Als het gaat om het optimaal beheersen

Nadere informatie

the european customs network

the european customs network the european customs network the european customs network Uw partner in douanezaken Heeft u handel met landen buiten de Europese Unie en dat zijn ook Zwitserland en Noorwegen? Dan weet u hoe belangrijk

Nadere informatie

freight is our trade www.neele.nl Nederlands

freight is our trade www.neele.nl Nederlands freight is our trade www.neele.nl Nederlands Full service logistieke dienstverlening Neele Logistics ontzorgt uw complete logistiek. Of u nu een vervoerder zoekt die goed de weg weet in Europa of een partij

Nadere informatie

Van aangifte naar toezicht

Van aangifte naar toezicht Van aangifte naar toezicht Afhandeling formaliteiten voor goederenbewegingen December 2009 Wout Hofman, TNO (wout.hofman@tno.nl) Inhoud Internationale en EU ontwikkelingen Nederlandse douane Wat zou optimaal

Nadere informatie

BEKENDE AFZENDER (AIR FREIGHT SECURITY)

BEKENDE AFZENDER (AIR FREIGHT SECURITY) BEKENDE AFZENDER (AIR FREIGHT SECURITY) Versie 1.1 Bekende Afzender & AEO: 1 project, 1 partner Dit e-book bevat toelichting over de Bekende Afzender status en AEOcertificering. Wat houden beide erkenningen

Nadere informatie

Transport, doe het slim

Transport, doe het slim Transport, doe het slim an deur tot deur Wat is het? Het gaat hier om de uitgaande goederenstroom, van deur tot deur. Daarbij horen documenten en labels, mogelijkheden tot tracking en tracing, het volume

Nadere informatie

TRANSPORT & LOGISTIEK

TRANSPORT & LOGISTIEK TRANSPORT & LOGISTIEK Module 1 A.E.O.-Authorised Economic Operator Frank Gielen, Senior Consultant De Putter & Co 1 december 2011 Flanders Expo Gent PreBes vzw Diestersteenweg 88 3510 Kermt Hasselt Tel.

Nadere informatie

Authorised Economic Operator

Authorised Economic Operator Authorised Economic Operator De internationale Douanewereld heeft het afgelopen decennium zijn scope ingrijpend gewijzigd. Was de focus voorheen vooral gericht op fiscaliteit, sinds de aanslagen in de

Nadere informatie

Shipment Processing Software

Shipment Processing Software Shipment Processing Software Eén geïntegreerde softwareoplossing voor het automatisch opmaken van alle soorten (export) documenten, het afhandelen van de digitale communicatie met alle betrokken instanties

Nadere informatie

Financieel voordeel door douaneplanning

Financieel voordeel door douaneplanning Financieel voordeel door douaneplanning mr Eric Vennekens Rotterdam, November Stelling 1 Slide 2 Als export manager heb ik geen of nauwelijks invloed op douane gerelateerde kosten zoals invoerrechten en

Nadere informatie

AEOF-certificaat factsheet

AEOF-certificaat factsheet Europese Commissie - AEO Opleidingsmodule voor Marktdeelnemers AEOF-certificaat factsheet oktober 2007 AEOF betekent AEO-certificaat voor Douanevereenvoudigingen en Veiligheid. Een AEO-certificaat voor

Nadere informatie

AEO to the next level monitoring en audits

AEO to the next level monitoring en audits AEO to the next level monitoring en audits vr 03 aug 2012, 07:00 Lloyd s op matje voor certificering Van een onzer verslaggevers ROTTERDAM - Lloyd s Register moet duidelijkheid verschaffen aan de Raad

Nadere informatie

Praktijkgerichte vakopleiding expert douanezaken (HBO-niveau)

Praktijkgerichte vakopleiding expert douanezaken (HBO-niveau) Praktijkgerichte vakopleiding expert douanezaken (HBO-niveau) Inleiding Douane is een vak voor specialisten. Hoewel de douanedeclarant kennis van het douanerecht en de douane-processen heeft, is dat niet

Nadere informatie

De KMO en zijn import-export WORKSHOP. De KMO en zijn import--export in het Shortseagebied. in het Shortseagebied. (Europa) Maandag 27 oktober 2008

De KMO en zijn import-export WORKSHOP. De KMO en zijn import--export in het Shortseagebied. in het Shortseagebied. (Europa) Maandag 27 oktober 2008 WORKSHOP De KMO en zijn import-export in het Shortseagebied (Europa) Maandag 27 oktober 2008 De rol van de expediteur in de import-export van de KMO Spreker: Dhr. Marc Huybrechts Voorzitter VEA (Vereniging

Nadere informatie

Workshop Ruimte voor verbeelding. ICTU / GBO 9 april 2009

Workshop Ruimte voor verbeelding. ICTU / GBO 9 april 2009 Workshop Ruimte voor verbeelding ICTU / GBO 9 april 2009 Aanleiding Programma Kabinet neemt toegenomen administratieve lasten en regeldruk van ondernemers serieus Er zijn diverse overheidsacties in het

Nadere informatie

Inleiding (1/2) Bron: Nieuwsbrief Douane

Inleiding (1/2) Bron: Nieuwsbrief Douane Presentatie AGS 2 Inleiding (1/2) In februari 2013 start de overgang van Sagitta DSI naar AGS 2 voor invoer. Na de implementatie van AGS 2 stopt Sagitta DSI. Gebruikers van Sagitta DSI moeten in het voorjaar

Nadere informatie

Vertegenwoordiging bij uitvoer

Vertegenwoordiging bij uitvoer Vertegenwoordiging bij uitvoer Vertegenwoordiging bij uitvoer per 6 april 2008 Met ingang van 6 april 2008 wordt de vertegenwoordiging bij uitvoer in het Sagitta Uitvoersysteem geïmplementeerd. Dit heeft

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst prijsvraag Uitrol synchromodaal netwerk

Informatiebijeenkomst prijsvraag Uitrol synchromodaal netwerk Informatiebijeenkomst prijsvraag Uitrol synchromodaal netwerk Herman Wagter Topsector Logistiek / Connekt Topsectorenbeleid Topsector Logistiek: 2e plaats in de World Logistics 3e plaats in de Enabling

Nadere informatie

Authorised Economic Operator. 1. Inleiding en historische achtergrond van AEO

Authorised Economic Operator. 1. Inleiding en historische achtergrond van AEO Douanerecht Mr. N.M..A. gberts, adviseur douane & internationale handel bij Trade Facilitation BV Authorised Economic Operator Uitleg over de stappen, die een bedrijf moet nemen om de AEO-status te verkrijgen

Nadere informatie

Horizontaal toezicht. Samenwerken vanuit vertrouwen

Horizontaal toezicht. Samenwerken vanuit vertrouwen Horizontaal toezicht Samenwerken vanuit vertrouwen 12345 "Bij gaat het om wederzijds vertrouwen tussen belastingplichtige en Belastingdienst, het scherper naar elkaar aangeven wat ieders verantwoordelijkheden

Nadere informatie

Afspraken met de belasting en de douane Horizontaal Toezicht en Autorised Economic Operator

Afspraken met de belasting en de douane Horizontaal Toezicht en Autorised Economic Operator Inleiding Programma Aanmelden Route Afspraken met de belasting en de douane Horizontaal Toezicht en Autorised Economic Operator Met Horizontaal Toezicht wil de Belastingdienst in het toezicht samenwerking

Nadere informatie

... Kenmerk: 090416Brief-eCustoms Betreft Gevolgen invoering EORI en veiligheidsverordening

... Kenmerk: 090416Brief-eCustoms Betreft Gevolgen invoering EORI en veiligheidsverordening Douane Nederland 1 > 1 Postbus 74 7300 AB Apeldoorn Bedrijfsleven, Koepelorganisaties, Softwareontwikkelaars, logistieke ketenpartners Internet: wwwdouanenl Telefoon: (055) 577 66 55 Datum 16 april 2009

Nadere informatie

Verschillende partijen en belangen. Plan van behandeling. Welke partijen en belangen. Welke regels en onderlinge verhouding

Verschillende partijen en belangen. Plan van behandeling. Welke partijen en belangen. Welke regels en onderlinge verhouding De juridische positie van de verlader in douaneland mr. ing. B.J.B. Boersma mr. A.M. van Lent Plan van behandeling Welke partijen en belangen Welke regels en onderlinge verhouding De praktijk / cases Risico

Nadere informatie

e-zicht op douane en internationale handel

e-zicht op douane en internationale handel e-zicht op douane en internationale handel Trends en oplossingen Descartes Eric Geerts E i g e n d o m s - e n a u t e u r s r e c h t e n b e r u s t e n b i j T h e D e s c a r t e s S y s t e m s G

Nadere informatie

BEROEPSKWALIFICATIE (BK 0145)

BEROEPSKWALIFICATIE (BK 0145) BEROEPSKWALIFICATIE (BK 0145) Hulpdeclarant (m/v) 1. GLOBAAL 1.1 Titel Hulpdeclarant (m/v) 1.2 Definitie De hulpdeclarant staat in voor het ondersteunen van alle douaneformaliteiten (het verzorgen van

Nadere informatie

LIJST VAN CRITERIA DIE VAN TOEPASSING ZIJN VOOR DE VERSCHILLENDE ROLLEN IN DE INTERNATIONALE TOELEVERINGSKETEN

LIJST VAN CRITERIA DIE VAN TOEPASSING ZIJN VOOR DE VERSCHILLENDE ROLLEN IN DE INTERNATIONALE TOELEVERINGSKETEN BIJLAGE IV bis (blz. 69) LIJST VAN CRITERIA DIE VAN TOEPASSING ZIJN VOOR DE VERSCHILLENDE ROLLEN IN DE INTERNATIONALE TOELEVERINGSKETEN C = AEO Customs certification S = AEO Security certification F =

Nadere informatie

CEB RAPPORT. Dit betekende CEB voor u in

CEB RAPPORT. Dit betekende CEB voor u in CEB RAPPORT Dit betekende CEB voor u in 2011 De leden van CEB zijn de architecten van het transport en regisseren de logistieke keten via zee, binnenvaart, short sea, spoor, weg of luchtvervoer. Confederatie

Nadere informatie

electronic data interchange (EDI) sneller, beter, kostenbesparend zakendoen

electronic data interchange (EDI) sneller, beter, kostenbesparend zakendoen electronic data interchange (EDI) sneller, beter, kostenbesparend zakendoen Vanboxtel verzorgt uw EDI traject. electronic data interchange (EDI) sneller, beter, kostenbesparend zakendoen EDI Uw zakenpartner

Nadere informatie

Leergang Leiderschap voor Professionals

Leergang Leiderschap voor Professionals Leergang Leiderschap voor Professionals Zonder ontwikkeling geen toekomst! Leergang Leiderschap voor Professionals Tijden veranderen. Markten veranderen, organisaties en bedrijven veranderen en ook de

Nadere informatie

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN biedt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt meer kansen door het optimaal benutten van talenten,

Nadere informatie

Customer Case Triferto

Customer Case Triferto Feiten in het kort: Activiteiten: is groothandelaar en producent van meststoffen in West-Europa. In Nederland kent het bedrijf een marktaandeel van 40%. Branche: Logistiek, Groothandel, Producent Oplossing:

Nadere informatie

Vanuit Nederland de hele wereld over. Continenten verbonden. Personally worldwide.

Vanuit Nederland de hele wereld over. Continenten verbonden. Personally worldwide. Vanuit Nederland de hele wereld over. Continenten verbonden. Personally worldwide. Wij staan voor u klaar. Wereldwijd. Al sinds 1921 vervoeren wij goederen voor onze klanten over de gehele wereld. Van

Nadere informatie

Naast kwaliteit, kijken we ook altijd naar kosten. Arjan Dogterom Head of IT. Vast Mobiel VastMobiel

Naast kwaliteit, kijken we ook altijd naar kosten. Arjan Dogterom Head of IT. Vast Mobiel VastMobiel Naast kwaliteit, kijken we ook altijd naar kosten Arjan Dogterom Head of IT Partner Logistics is altijd bereikbaar en bespaart op telefoonkosten met Intercity Zakelijk Partner Logistics is een bedrijf

Nadere informatie

Vertegenwoordiging bij douaneaangiften

Vertegenwoordiging bij douaneaangiften Vertegenwoordiging bij douaneaangiften Bent u importeur, exporteur of heeft u een vergunning voor een economische douaneregeling en wilt u uw aangifteproces uitbesteden aan een douaneagent? Wat kan deze

Nadere informatie

Nextport International community Zwolle Region

Nextport International community Zwolle Region Nextport International community Zwolle Region December 2014 1 Ideaalbeeld Zwolle 2020 Wat hebben we bereikt? We schrijven 2020. Regio Zwolle heeft een transitie doorgemaakt en wordt internationaal gezien

Nadere informatie

Maak uw fiscale doelen waar!

Maak uw fiscale doelen waar! Tax Corner juli 2015 Maak uw fiscale doelen waar! De digitale eengemaakte markt van de Europese Unie: btw-initiatieven voor grensoverschrijdende e-commerce Buitenlandse bankrekeningen moeten gemeld worden

Nadere informatie

We know it takes a teamplayer to win. Tijdelijke professionals duurzame resultaten

We know it takes a teamplayer to win. Tijdelijke professionals duurzame resultaten We know it takes a teamplayer to win Tijdelijke professionals duurzame resultaten RSM WMV Interim services 2/3 RSM WMV / Interim Services In de professionele interim-markt is er nadrukkelijk behoefte aan

Nadere informatie

www.econocom.com Optimaliseer het gebruik van uw IT en Telecom infrastructuur

www.econocom.com Optimaliseer het gebruik van uw IT en Telecom infrastructuur www.econocom.com Optimaliseer het gebruik van uw IT en Telecom infrastructuur Efficiëntie Meegaan met de tijd Mobiliteit De markt verandert evenals onze manier van werken. Het leven wordt mobieler en we

Nadere informatie

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB Gemeenten hebben forse ambities op het gebied van duurzaamheid, innovatie en lokale

Nadere informatie

Excise Movement and Control System (EMCS)

Excise Movement and Control System (EMCS) Excise Movement and Control System (EMCS) EMCS EMCS?? Oh EMCS!! Dan begrijp ik wat u bedoelt European Modular Cultivation System Sfg A New Experiment Facility for Biological Research on the International

Nadere informatie

mr. T. (Ton) Verveer 4/15/2010

mr. T. (Ton) Verveer 4/15/2010 Btw en transport per 1 januari 2010 mr. C.F.C. C (Frank) Resseler mr. T. (Ton) Verveer 1 Btw in perspectief Btw en transport INHOUD Btw en met transport samenhangende diensten Bemiddeling Verhuur vrachtwagens

Nadere informatie

Connecting Communities, Nieuwsbrief 30 september 2015 VOORWOORD. Beste lezers,

Connecting Communities, Nieuwsbrief 30 september 2015 VOORWOORD. Beste lezers, Connecting Communities, Nieuwsbrief 30 september 2015 VOORWOORD Beste lezers, Vorige week hebben wij als Cargonaut onze eerste klantendag gehouden, één van de activiteiten waarmee we als Cargonaut de dialoog

Nadere informatie

Ingrijpende wijzigingen Europese douanewetgeving

Ingrijpende wijzigingen Europese douanewetgeving Inzicht in: douanewetgeving De douaneregels gaan veranderen. Met het moderniseren van de communautaire douanewetgeving wil de Europese Unie de lidstaten dwingen uniforme regels toe te passen. Voor het

Nadere informatie

Globalisatie, met nieuwe opkomende economieën als China, Brazilië en

Globalisatie, met nieuwe opkomende economieën als China, Brazilië en Globalisatie, met nieuwe opkomende economieën als China, Brazilië en India, heeft de wereld in veel opzichten in hoog tempo veranderd. Voor veel bedrijven betekent dit een strategische herbezinning op

Nadere informatie

CRM voor Goede Doelen organisaties

CRM voor Goede Doelen organisaties CRM voor Goede Doelen organisaties 23 juni 2015 Eric Wijman eric@crmsoftwareadvies.nl 06 52526375 Agenda 23 juni Agenda 23 juni 2015 15.00 uur Opening, introductie en trends 15.30 uur CRM als strategie

Nadere informatie

speciale uitgave voor het NATIONAAL douanecongres 2013 Het komt er toch van, invoering van de Union Customs Code door Harry Mulder

speciale uitgave voor het NATIONAAL douanecongres 2013 Het komt er toch van, invoering van de Union Customs Code door Harry Mulder Douane s p e c i a l speciale uitgave voor het NATIONAAL douanecongres 2013 SAMENWERKING IN DOUANELOGISTIEK Toezicht doen we samen met of zonder vertrouwen door Dennis Heijnen Het komt er toch van, invoering

Nadere informatie

Uw totaalpakket in logistiek. www.packntrace.nl

Uw totaalpakket in logistiek. www.packntrace.nl Uw totaalpakket in logistiek www.packntrace.nl Uw totaalpakket in logistiek Als dienstverlener op het gebied van pakketlogistiek, biedt packntrace eersteklas diensten die betrekking hebben op alle aspecten

Nadere informatie

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien een datagedreven wereld vol kansen Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien succesvolle organisaties groeien door big data 50% van de meest succesvolle organisaties Volg ons op twitter:

Nadere informatie

StepStone in cijfers Augustus 2014

StepStone in cijfers Augustus 2014 StepStone in cijfers Augustus 2014 StepStone feiten & cijfers Enkele cijfers Bezochte pagina s 961,662 Aantal bezoeken 342,486 Unieke bezoekers 236,063 Aantal vacatures 957 Afgelopen maand in een notendop

Nadere informatie

Agenda. Presentatie Douane Vragen Presentatie Fenex Afsluiting

Agenda. Presentatie Douane Vragen Presentatie Fenex Afsluiting AGS Invoer Agenda Presentatie Douane Vragen Presentatie Fenex Afsluiting AGS Invoer Agenda Veranderingen AGS Betrokkenheid bedrijfsleven Stand van zaken techniek en gebruikerswensen Stand van zaken implementatie

Nadere informatie

Introductie digitaal veiligheidspaspoort met een nieuwe werkwijze voor het toetsen van Deltalinqs instructies

Introductie digitaal veiligheidspaspoort met een nieuwe werkwijze voor het toetsen van Deltalinqs instructies Introductie digitaal veiligheidspaspoort met een nieuwe werkwijze voor het toetsen van Deltalinqs instructies 24 november 2011 Regionale ondernemersvereniging: bewaken en behartigen van de gezamenlijke

Nadere informatie

Specialisten. bedrijfsovernames. Company Brokers, Bedrijfsopvolging, altijd maatwerk. Specialist. Serieus en betrouwbaar. Resultaat georiënteerd

Specialisten. bedrijfsovernames. Company Brokers, Bedrijfsopvolging, altijd maatwerk. Specialist. Serieus en betrouwbaar. Resultaat georiënteerd Specialisten bedrijfsovernames Company Brokers, Bedrijfsopvolging, altijd maatwerk Al meer dan 15 jaar ondersteunt Company Brokers ondernemers bij de overdracht of aankoop van de onderneming en richt zich

Nadere informatie

Inhoud EEN NIEUWE FORMULE 3

Inhoud EEN NIEUWE FORMULE 3 Inhoud EEN NIEUWE FORMULE 3 WAT IS BURO LUIKEN? 5 UW VOORDEEL 7 VOOR WIE INTERESSANT? 9 UW INVESTERING 11 DIGITAAL ONDERNEMEN 13 BUSINESSPARTNERS 15 PASSIE, MISSIE, VISIE 17 CONTACT 19 Welkom! Buro Luiken

Nadere informatie

Exact Online. Uw financiële cockpit op internet

Exact Online. Uw financiële cockpit op internet Exact Online Uw financiële cockpit op internet Eenvoudig online boekhouden Een onderneming staat of valt met haar financiële beleid. Met inzicht in de omzet, winst en cashflow nu en in de toekomst. Een

Nadere informatie

Het belang van ketenregie voor de verankering van logistieke stromen. Kevin Lyen

Het belang van ketenregie voor de verankering van logistieke stromen. Kevin Lyen Het belang van ketenregie voor de verankering van logistieke stromen Kevin Lyen Senior consultant, Rebelgroup Advisory Belgium www.oostwestpoort.eu 1 Het belang van ketenregie voor de verankering van logistieke

Nadere informatie

ABN AMRO Incubator Project: CHECK

ABN AMRO Incubator Project: CHECK Opdrachtformulering Het analyseren en het ontwikkelen van een klantacceptatie systeem (CHECK), dat invulling geeft aan het Know Your Client principe, zoals dit onder andere gehanteerd wordt door banken,

Nadere informatie

Integratie is groen! Lean & Green 2.0

Integratie is groen! Lean & Green 2.0 Integratie is groen! Lean & Green 2.0 Integratie als randvoorwaarde voor grip op logistieke proces in keten Frank Erftemeijer 03-10-2013 Agenda Introductie Yellowstar Lean & Grean trends Overheid Verladers

Nadere informatie

Meest mobiele organisatie van Nederland

Meest mobiele organisatie van Nederland Resultaten onderzoek Meest mobiele organisatie van Nederland Juni 2013 Uitkomsten onderzoek onder top organisaties in Nederland Uitgevoerd door Keala Research & Consultancy in de periode mei tot en met

Nadere informatie

Digital Independence. Plan Today to be ready for Tomorrow. Grip op uw continuïteit! Information Security and Continuity Services

Digital Independence. Plan Today to be ready for Tomorrow. Grip op uw continuïteit! Information Security and Continuity Services Digital Independence Grip op uw continuïteit! Plan Today to be ready for Tomorrow Information Security and Continuity Services Digital Independence Grip op uw continuïteit! Weet u welke risico s uw bedrijf

Nadere informatie

Controle bij de Geautoriseerde Marktdeelnemers (AEO) met behulp van statistische steekproeven.

Controle bij de Geautoriseerde Marktdeelnemers (AEO) met behulp van statistische steekproeven. Controle bij de Geautoriseerde Marktdeelnemers (AEO) met behulp van statistische steekproeven. Wat is goed genoeg? Verhandeling in het kader van de Europese Fiscale Studie TopMaster Douane Auteur: W.F.A.

Nadere informatie

DOUANE. UCC nu & straks NATIONAAL DOUANECONGRES SPECIAL SPECIALE UITGAVE VOOR HET NATIONAAL DOUANECONGRES 2015

DOUANE. UCC nu & straks NATIONAAL DOUANECONGRES SPECIAL SPECIALE UITGAVE VOOR HET NATIONAAL DOUANECONGRES 2015 DOUANE SPECIAL SPECIALE UITGAVE VOOR HET NATIONAAL DOUANECONGRES 2015 UCC nu & straks NATIONAAL DOUANECONGRES Organisatie: Partners: voorwoord Fit on Customs Douane management software voor en door professionals

Nadere informatie

Drie raden balans tussen strategie en toezicht. WissemaGroup

Drie raden balans tussen strategie en toezicht. WissemaGroup Drie raden balans tussen strategie en toezicht 9 december 2015 Doelstellingen Achtergrond schetsen van de relaties in de gouden driehoek Ideeën presenteren voor de intensivering van de relaties in de gouden

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Bedrijfsovername & Bedrijfsoverdracht De cursus Bedrijfsovername & Bedrijfsoverdracht duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een

Nadere informatie

Douane & BTW in control. door Hans Kienstra

Douane & BTW in control. door Hans Kienstra Douane & BTW in control door Hans Kienstra Introductie Hans Kienstra Ervaring: 8 jaar Customs Administration 4 jaar Arthur Andersen (International Trade & Customs Service) 5 ½ jaar Deloitte (International

Nadere informatie

Slim digitaal samenwerken

Slim digitaal samenwerken Slim digitaal samenwerken Empuls: auteurs Erik Rickelman Boukje Scheepmaker Stefan van Gerwen Syntens: Jolande Oostveen-Visser redactie Voorwoord Van fax naar muisklik Tijd besparen, kosten reduceren en

Nadere informatie

BEROEPSKWALIFICATIE (BK 0146)

BEROEPSKWALIFICATIE (BK 0146) BEROEPSKWALIFICATIE (BK 0146) Douanedeclarant (m/v) 1. GLOBAAL 1.1 Titel Douanedeclarant (m/v) 1.2 Definitie De douanedeclarant staat in voor het adviseren over en het verzorgen van de volledige afhandeling

Nadere informatie

Leergang Allround Leiderschap

Leergang Allround Leiderschap Leergang Allround Leiderschap Zonder ontwikkeling geen toekomst! Leergang Allround Leiderschap Tijden veranderen. Markten veranderen, organisaties en bedrijven veranderen en ook de kijk op leiderschap

Nadere informatie

4C VOOR BOUWLOGISTIEK. Toepassing van een real-time smart data platform Siem van Merriënboer

4C VOOR BOUWLOGISTIEK. Toepassing van een real-time smart data platform Siem van Merriënboer 4C VOOR BOUWLOGISTIEK Toepassing van een real-time smart data platform Siem van Merriënboer INHOUD Problematiek van logistiek in de bouw Ontwikkelingen in logistiek TKI-project 4C in bouwlogistiek Voorbeeld:

Nadere informatie

Resultaten test je kennis en win een ontbijt quiz. januari 2014

Resultaten test je kennis en win een ontbijt quiz. januari 2014 Resultaten test je kennis en win een ontbijt quiz januari 2014 Algemene Administratie van de Douane en Accijnzen Authorised Economic Operator Geautoriseerde marktdeelnemer Algemene Administratie van de

Nadere informatie

Informatieblad Vertegenwoordiging 1

Informatieblad Vertegenwoordiging 1 Informatieblad Vertegenwoordiging Op dit informatieblad staan veelgestelde vragen over vertegenwoordiging 1 Algemeen 2 Bijzondere verplichtingen/verantwoordelijkheden partijen 3 Machtiging en opdracht

Nadere informatie

Palletways Express distributie van palletzendingen

Palletways Express distributie van palletzendingen Palletways Express distributie van palletzendingen Het netwerk van Palletways Europe strekt zich uit over de Benelux, Noord-Frankrijk en West-Duitsland. Londen BELGIË NEDERLAND Hamburg Nijmegen DUITSLAND

Nadere informatie

oin&case_law_summary=false&dts_dom=all&excconsleg=true&typeofactstatus=com_join &type=advanced&subdom_init=all_all&dts_subdom=all_all

oin&case_law_summary=false&dts_dom=all&excconsleg=true&typeofactstatus=com_join &type=advanced&subdom_init=all_all&dts_subdom=all_all Fiche 3: Mededeling over het btw-actieplan 1. Algemene gegevens a) Titel voorstel Mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement, de Raad en het Europees Economisch en Sociaal comité over een actieplan

Nadere informatie

Informatie voor deelnemers aan de training " Op weg naar het zelfstandig ondernemerschap".

Informatie voor deelnemers aan de training  Op weg naar het zelfstandig ondernemerschap. Bijlage: Opzet training hoe start ik een eigen bedrijf. Informatie voor deelnemers aan de training " Op weg naar het zelfstandig ondernemerschap". Indien u van plan bent een eigen bedrijf te starten vanuit

Nadere informatie

Geachte Mr., Informeert u zich tijdig wat het nieuwe dicteren kan betekenen voor u en uw organisatie. Maak vandaag nog gebruik van de aanbieding.

Geachte Mr., Informeert u zich tijdig wat het nieuwe dicteren kan betekenen voor u en uw organisatie. Maak vandaag nog gebruik van de aanbieding. Dicteerbrochure Ateq 08_190x277mm 01.indd 1 06-08-14 14:30 ONDERWERP: Oplossingen voor de moderne advocatuur OKTOBER 2014 Geachte Mr., Veel juridische professionals hebben vragen over het nieuwe werken,

Nadere informatie

Minder logistieke zorgen én efficiëntere zorg

Minder logistieke zorgen én efficiëntere zorg Minder logistieke zorgen én efficiëntere zorg De logistieke scan van CB ontdekt het verbeterpotentieel van uw goederenlogistiek Een efficiëntere logistiek levert (soms onverwacht) belangrijke bijdragen

Nadere informatie

Interviewverslag Succesvol inspecteren

Interviewverslag Succesvol inspecteren Interviewverslag Succesvol inspecteren Willy Rovers, Douane, 28 oktober 2010 te Rotterdam Door: Tony Koeleman Willy Rovers is lid van het managementteam van Belastingdienst en algemeen directeur Douane.

Nadere informatie

Logistieke draaischijf Twente, De regio als concurrerende hotspot

Logistieke draaischijf Twente, De regio als concurrerende hotspot Logistieke draaischijf Twente, De regio als concurrerende hotspot Rikkert de Kort Senior adviseur goederenvervoer 13 juni 2012 Buck Consultants International Postbus 1456 6501 BL Nijmegen Telnr : 024 379

Nadere informatie

Beleidsmedewerker Onderwijs

Beleidsmedewerker Onderwijs Horizon College Beleidsmedewerker Onderwijs Sector BMO Alkmaar C70) Afdeling Communicatie en Onderwijs (C&O) Contract: Vervanging wegens zwangerschapsverlof Periode: 1 mei 2015 tot 1 oktober 2015 Omvang:

Nadere informatie

software, hardware en diensten Gerechtsdeurwaarders Accounting Handel & Industrie Logistieke Dienstverlening

software, hardware en diensten Gerechtsdeurwaarders Accounting Handel & Industrie Logistieke Dienstverlening software, hardware en diensten Gerechtsdeurwaarders Accounting Handel & Industrie Logistieke Dienstverlening Organi your profit! Actief sedert 1977 en ondertussen uitgegroeid tot een toonaangevende IT-speler

Nadere informatie

Het wordt tijd om afscheid te nemen van oude producten, bijbehorende processen en legacy-systemen. Vernieuwing

Het wordt tijd om afscheid te nemen van oude producten, bijbehorende processen en legacy-systemen. Vernieuwing Colosseus Vixion Onze organisatie combineert expertise in twee essentiële disciplines: IT en consultancy. Deze komen samen in een totaaloplossing, waarin onze applicatie Sequence TM centraal staat. Met

Nadere informatie

ICT Accountancy. Praktijkdag Webwinkels en Boekhouden

ICT Accountancy. Praktijkdag Webwinkels en Boekhouden ICT Accountancy Praktijkdag Webwinkels en Boekhouden Thema Betrouwbaar Administreren Misbruik Afrekensystemen Misbruik Afrekensystemen Internationaal probleem Veel oplossingsrichtingen Overleg Belastingdienst

Nadere informatie

INTRASTAT. Het stelsel voor de statistieken van de handel met EU-landen. Versie 2013. Centraal Bureau voor de Statistiek

INTRASTAT. Het stelsel voor de statistieken van de handel met EU-landen. Versie 2013. Centraal Bureau voor de Statistiek INTRASTAT Het stelsel voor de statistieken van de handel met EU-landen Versie 2013 Centraal Bureau voor de Statistiek INTRASTAT Het stelsel voor de statistieken van handel met EU-landen Op 1 januari 1993

Nadere informatie

Reactietijden Bij fysieke controles in het proces aangiftebehandeling

Reactietijden Bij fysieke controles in het proces aangiftebehandeling Douane Belastingdienst en Bij fysieke controles in het proces aangiftebehandeling Februari 2016 DO 363-1Z*1FD Bloktijd buiten openstellingsuren verlopen? en Bij fysieke controles in het proces aangiftebehandeling

Nadere informatie

Beste HRM Dienstverlener voor de Overheid

Beste HRM Dienstverlener voor de Overheid Outplacement Outplacement Sta je aan het begin van een nieuwe stap in je loopbaan? Wij ondersteunen je bij het vinden van een nieuwe baan. Nieuwe keuzes maken is wat onwennig en het maakt je soms onzeker.

Nadere informatie

Directe vertegenwoordiging. en aangiften met bijzondere verplichtingen

Directe vertegenwoordiging. en aangiften met bijzondere verplichtingen Directe vertegenwoordiging en aangiften met bijzondere verplichtingen 1234567 Directe vertegenwoordiging en aangiften met bijzondere verplichtingen Inhoud 1 Directe vertegenwoordiging 3 1.1 Inleiding 3

Nadere informatie

Masterclass Value of Information. Waarde creëren voor de business

Masterclass Value of Information. Waarde creëren voor de business Masterclass Value of Information Waarde creëren voor de business Informatie en informatietechnologie maken het verschil bij de ontwikkeling van nieuwe business ideeën. Met informatie kunnen nieuwe innovatieve

Nadere informatie

CASUS DEEL 2 Supersauna (20 vragen)

CASUS DEEL 2 Supersauna (20 vragen) CASUS DEEL 2 Supersauna (20 vragen) Casus Supersauna is een handelsonderneming voor sauna s en toebehoren van sauna s. Supersauna heeft in Indonesië 50 handgemaakte hardhouten sauna s gekocht. Deze worden

Nadere informatie

IBM Cognos Performance 2010

IBM Cognos Performance 2010 IBM Cognos Performance 2010 Smart Decisions. Better Results. De Meervaart, Amsterdam Woensdag 10 november 2010 09.30-18.15 uur Kom naar IBM Cognos Performance 2010 op 10 november in Amsterdam 33% meer

Nadere informatie

Koppeling met Elektronische Communicatie Hypotheken

Koppeling met Elektronische Communicatie Hypotheken Koppeling met Elektronische Communicatie Hypotheken Haal het maximale uit uw aansluiting met Elektronische Communicatie Hypotheken (ECH): de makkelijkste en snelste digitale weg tussen hypotheekverstrekker

Nadere informatie

De Eik Beheer BV verwerkt internationale documentenstroom met Microsoft Dynamics AX

De Eik Beheer BV verwerkt internationale documentenstroom met Microsoft Dynamics AX De Eik Beheer BV verwerkt internationale documentenstroom met Microsoft Dynamics AX De Eik Beheer BV heeft als motto "Global Strength through Local Presence". Dit motto klinkt door in de IT-omgeving, nu

Nadere informatie

10 voordelen van de bedrijfskundige scan voor (MKB-) ondernemingen

10 voordelen van de bedrijfskundige scan voor (MKB-) ondernemingen 10 voordelen van de bedrijfskundige scan voor (MKB-) ondernemingen Inhoud Introductie / samenvatting... 3 10 Voordelen van de Bedrijfskundige Scan... 4 1. Bedrijfskundige scan geeft u inzicht... 4 2. De

Nadere informatie

ENTANGLE - Nieuwsbrief

ENTANGLE - Nieuwsbrief INHOUD Projectachtergrond 1 Projectomschrijving 2 Partners 3 Kick ck-off meeting in Brussel 4 Rethinking Education 4 Contactgegevens en LLP 5 ENTANGLE vindt zijn oorsprong in de dagelijkse praktijk binnen

Nadere informatie

6. Project management

6. Project management 6. Project management Studentenversie Inleiding 1. Het proces van project management 2. Risico management "Project management gaat over het stellen van duidelijke doelen en het managen van tijd, materiaal,

Nadere informatie

Meet the global leader with the personal touch

Meet the global leader with the personal touch Meet the global leader with the personal touch Wereldwijd toonaangevend op het gebied van werving & selectie Sinds Michael Page in 1976 in Londen werd opgericht, heeft zij zich ontwikkeld tot een toonaangevende

Nadere informatie

Goed voorbereid zakendoen met het buitenland De kansen en valkuilen!

Goed voorbereid zakendoen met het buitenland De kansen en valkuilen! Een eerste stap naar succesvol internationaal ondernemen Goed voorbereid zakendoen met het buitenland De kansen en valkuilen! Bent u op zoek naar nieuwe afzetmarkten voor uw producten of diensten? Wilt

Nadere informatie

Real Time Monitoring & Adaptive Cyber Intelligence SBIR13C038

Real Time Monitoring & Adaptive Cyber Intelligence SBIR13C038 Real Time Monitoring & Adaptive Cyber Intelligence SBIR13C038 Opgericht 2010 Ervaring >10 jaar Expertise Forensisch gegevensonderzoek Anomalie detectie Behavioral profiling SBIR Partners TNO Texar Data

Nadere informatie