Remote Sensing business cases voor Waterschap Aa en Maas

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Remote Sensing business cases voor Waterschap Aa en Maas"

Transcriptie

1 1 Remote Sensing business cases voor Waterschap Aa en Maas Maarten Verkerk (Waterschap Aa en Maas) Ferdinand Kiestra (Waterschap Aa en Maas) Rick Ghauharali (Ecoflight) 16 juli 2012

2 Het proces 2 Op 25 januari 2012 hebben de bestuursleden Peter van Dijk en Piet Beltman samen met adviseur Maarten Verkerk (Onderzoek en Monitoring) een verkennend gesprek gehad met verschillende medewerkers van de Van Boekel Groep. Het hoofdonderwerp was het verkennen van de mogelijkheden om de diensten van het dochterbedrijf Ecoflight in te zetten binnen het waterschap. De bestuurders zagen potentie in de mogelijkheden en verzochten om een nadere uitwerking en prioritering van activiteiten. Maarten Verkerk en Rick Ghauharali hebben aangeboden om een aantal onderwerpen nader te verkennen met inhoudelijk deskundigen van het waterschap. In februari 2012 is intern door Maarten Verkerk met een aantal waterschapsdeskundigen ingeschat wat de meerwaarde kan zijn van Ecoflights diensten voor het waterschap. Het doel was om te verkennen of bepaalde activiteiten efficiënter, goedkoper, of met beter resultaat gedaan konden worden met behulp van Ecoflight. De verkenning heeft geleid tot een aantal kansrijke thema s. In maart en april 2012 heeft Rick Ghauharali proposities geformuleerd voor deze thema s. Eind mei 2012 zijn de proposities besproken met waterschapsdeskundigen. De resultaten van deze bespreking zijn opgetekend in dit document.

3 Inhoudsopgave 3 Business cases Business case 3D terreinmodellering Business case Ondersteuning handhaving Afgewezen proposities Ondersteuning opsporing oude landschapstructuren Vegetatiekartering Ondersteuning opsporing muskusratten Dijkmonitoring Ondersteuning opsporing kabels en leidingen Overigen Techniek Digitale multispectrale luchtfotografie 3D terreinmodellering GeoSkyHawk: onbemande luchtfotografie

4 Business case 3D terreinmodellering 4

5 Business case 3D terreinmodellering 5 Business case Context State of the art Huidige kosten Huidige voordelen Huidige knelpunten 3D terreinmodellering ten behoeve van ruimtelijke inrichtingsprojecten In ruimtelijke inrichtingsprojecten is het voor het verkrijgen van draagvlak vanuit de lokale bewoners van essentieel belang om zo gedetailleerd mogelijk inzichtelijk te maken waarom welke ruimtelijke ingrepen op specifieke locaties dienen plaats te vinden en hoe de directe omgeving er na de ingrepen zal gaan uitzien. Momenteel wordt inzicht in de huidige situatie en in de geplande ruimtelijke ontwikkelingen verschaft door middel van 2D kaarten en (archief) luchtfotografie en van 2D ontwerptekeningen. Sporadisch, bijvoorbeeld voor het project Dynamisch beekdal, wordt een 3D visualisatie gemaakt. Er zijn geen algemene regels te geven voor de kosten van visualisaties van huidige en toekomstige situaties. De kosten voor de 3D visualisatie voor het project Dynamisch beekdal bedroegen ,=. Laagdrempeligheid en eenvoud. Kaarten en luchtfotografie zijn gemakkelijk te verkrijgen en 2D schetsen of detail tekeningen worden met standaard ontwerp software aangemaakt. De mens is ruimtelijk, 3D, ingesteld. Met alleen 2D informatie is beperkt inzicht en overzicht te krijgen in de huidige problematiek. Daardoor is het lastig draagvlak te creëren voor de voor de voorgestelde ruimtelijke plannen. En als die plannen dan ook nog alleen in 2D voorhanden zijn, is het lastig om zich een voorstelling te maken van hoe het er straks gaat uitzien.

6 Business case 3D terreinmodellering 6 Business Case Propositie Achtergrond propositie 3D terreinmodellering ten behoeve van ruimtelijke inrichtingsprojecten Met behulp van 3D informatie sneller, beter en meer inzicht geven in a) de huidige situatie (en daarmee de aanleiding of redenen voor de ruimtelijke aanpassing) en b) de ruimtelijke plannen zelf. 3D informatie sluit beter aan bij de menselijke belevingswereld. Het is met 3D informatie gemakkelijker om inzicht in ruimtelijke knelpunten en ruimtelijke oplossingsrichtingen te krijgen, dan met 2D informatie. Zo zijn voor het in kaart brengen van, bijvoorbeeld, afwateringsknelpunten in een gebied, complexe en soms lastig te interpreteren 2D hoogtelijn kaarten nodig, maar is hetzelfde en vaak beter inzicht in de problematiek te verkrijgen met één eenvoudig, al dan niet interactief (dat wil zeggen met een door de gebruiker zelf in te stellen gezichtspunt), 3D terreinhoogtemodel. Invulling propositie a) interactieve 3D inzage in de huidige situatie:luchtfotografische digitale terreinhoogtemodellering en interactieve image drapes b) 3D planmodellering: 3D CAD/GIS diensten

7 Business case 3D terreinmodellering 7 Business Case Uitleg luchtfotografische digitale terreinhoogtemodellering en image drapes 3D terreinmodellering ten behoeve van ruimtelijke inrichtingsprojecten Techniek.

8 Business case 3D terreinmodellering 8 Business Case 3D terreinmodellering ten behoeve van ruimtelijke inrichtingsprojecten Uitleg luchtfotografische digitale terreinhoogtemodellering en image drapes

9 Business case 3D terreinmodellering 9 Business Case 3D terreinmodellering ten behoeve van ruimtelijke inrichtingsprojecten Uitleg luchtfotografische digitale terreinhoogtemodellering en image drapes

10 Business case 3D terreinmodellering 10 Business Case Uitleg 3D planmodellering Merk op dat 3D planmodellering niet onder de operationele dienstverlening van Ecoflight zelf valt, maar wel via Ecoflights partnernetwerk aangeboden kan worden. 3D terreinmodellering ten behoeve van ruimtelijke inrichtingsprojecten Er bestaan diverse software pakketten waarmee ruimtelijke plannen in 3D ontworpen en (interactief) gevisualiseerd kunnen worden. Eén van de bekendere pakketten is AutoDesk Civil 3D. In deze sectie worden een aantal voorbeelden getoond. In dergelijke gecombineerde aanbiedingen verzorgt Ecoflight de actuele 3D terreinmodellering zoals hiervoor beschreven, die als basis dient voor het ontwerp van de nieuwe situatie.

11 Business case 3D terreinmodellering 11 Business Case 3D terreinmodellering ten behoeve van ruimtelijke inrichtingsprojecten Uitleg 3D planmodellering

12 Business case 3D terreinmodellering 12 Business Case 3D terreinmodellering ten behoeve van ruimtelijke inrichtingsprojecten Uitleg 3D planmodellering

13 Business case 3D terreinmodellering 13 Business Case 3D terreinmodellering ten behoeve van ruimtelijke inrichtingsprojecten Uitleg 3D planmodellering

14 Business case 3D terreinmodellering 14 Business Case 3D terreinmodellering ten behoeve van ruimtelijke inrichtingsprojecten Uitleg 3D planmodellering

15 Business case 3D terreinmodellering 15 Business Case Kosten luchtfotografische digitale terreinhoogtemodellering en image drapes (gegevens van Ecoflight) 3D terreinmodellering ten behoeve van ruimtelijke inrichtingsprojecten Platform: Gebied: Producten: GeoSkyHawk (onbemande luchtfotografie) 800m x 800m - ortholuchtfoto (5cm resolutie) - digitaal terreinhoogtemodel (25cm grid) - 3D visualisaties Kosten: 3.500,= Levertijd: 1-2 weken na vlucht Waterschap Aa en Maas kan ook zelf, met de intern beschikbare luchtfotografie en Actueel Hoogtebestand Nederland 2, 3D visualisaties maken. Daarvoor is wel speciale software, bijvoorbeeld het pakket GlobalMapper, nodig. Resultaat Kosten 3D planmodellering Resultaat Een, al dan niet interactieve, 3D representatie van het huidige landschap voor beter overzicht en inzicht in huidige knelpunten en ontwikkelkansen. Het is niet goed mogelijk in het algemeen iets te zeggen over de kosten van 3D planmodellering. Een, al dan niet interactieve, 3D representatie van de uiteindelijke situatie of van verschillende scenario s voor de uiteindelijke situatie.

16 Business case Ondersteuning handhaving 16

17 Business case Ondersteuning handhaving 17 Business case Context Ondersteuning handhaving Om snel en adequaat te kunnen reageren op locatie-gebonden calamiteiten denk daarbij aan het inzakken van een mestkuil, ad hoc gegraven afwatering van een perceel en dergelijke én voor vastlegging van de calamiteit is het van essentieel belang om snel na de calamiteit (periodiek) een ruimtelijk overzicht te hebben van de calamiteitlocatie en de directe omgeving. Ook bij handhavingstrajecten op (complexe) bedrijventerreinen zijn dergelijke ruimtelijke overzichten van belang voor het verkrijgen van ruimtelijk overzicht en voor het kunnen leggen van ruimtelijke verbanden. State of the art In de huidige situatie zijn geen goede mogelijkheden om snel en betaalbaar (periodiek) ruimtelijke gebiedsoverzichten van de calamiteit-locatie en de directe omgeving te maken. Voor gebiedsoverzichten van bedrijventerreinen wordt soms gebruik gemaakt van milieuvluchten, waarbij uit de hand scheve (oblique) foto s van objecten op de grond worden genomen.

18 Business case Ondersteuning handhaving 18 Business case Huidige kosten Huidige voordelen Huidige knelpunten Ondersteuning handhaving Er zijn geen algemene regels te geven voor de kosten van het maken van ruimtelijke gebiedsoverzichten voor locatie-gebonden calamiteiten. De kosten voor Waterschap Aa en Maas van milieuvluchten bedroegen in geheel 2011 ongeveer ,=. Milieuvluchten zijn gemeengoed (geworden) binnen het waterschap. Er zijn operationele procedures en communicatielijnen en binnen de diverse afdelingen is men bekend met de fotografische producten. De oblique fotografie geeft snel en eenvoudig een globaal overzicht van wat er op de grond aan de hand is. Bij fotografie vanuit de hand, vanuit een helikopter of traditioneel vliegtuig, zoals gebruikelijk bij milieuvluchten, ontstaat zogenaamde ongerefereerde oblique luchtfotografie. Oblique luchtfotografie is moeilijk te koppelen aan een locatie op het aardoppervlak, waardoor het lastig is om de grondcoördinaten van objecten in de fotografie te bepalen. Deze fotografie geeft een kwalitatieve indruk van het te fotograferen object, maar is niet geschikt om in te meten of te rekenen en al helemaal niet om te vergelijken met eerder opgenomen foto s of met andere ruimtelijke informatiebestanden (BGT, kadastraal, AHN). Dat maakt kwantitatieve ruimtelijke analyses ( hoe ver, hoeveel en dergelijke) onmogelijk. Ook is het lastig om gestructureerd processen in de tijd te volgen. Milieuvluchten worden in veel gevallen slechts eenmaal per maand tot een aantal maal per jaar uitgevoerd, waarschijnlijk vanuit kostenoverwegingen of vanuit overwegingen met betrekking tot voorbereidingstijd en / of beschikbaarheid van vliegtuigen. Hiermee kunnen ze niet voldoen aan hoog frequente ruimtelijke informatiebehoeften.

19 Business case Ondersteuning handhaving 19 Business Case Propositie Achtergrond propositie Ondersteuning handhaving Snelle, kostenefficiënte, gedetailleerde en actuele kleinschalige loodrechte luchtfotografie voor (periodiek) ruimtelijk overzicht bij calamiteitenmonitoring en voor basisinformatie in handhavingstrajecten op bedrijventerreinen. Voor het verkrijgen van ruimtelijk overzicht en voor het leggen van ruimtelijke verbanden is luchtfotografie een uitstekend instrument. Loodrechte fotografie heeft als dominant voordeel boven oblique fotografie dat de koppeling met het aardoppervlak een standaardprocedure is. Dit houdt in dat het eenvoudig is om vast te stellen wat de grondcoördinaten van objecten zijn, om te meten en rekenen met de fotografie en om de fotografie te vergelijken met eerdere of latere fotografie en met andere geografische basisbestanden. Snel en actueel zijn essentieel in calamiteitenmonitoring. Maar ook bij bedrijventerrein handhaving zijn deze criteria meer dan nice to have. De gekozen thematiek (calamiteiten en bedrijventerreinen) richt zich op relatief kleine gebieden, in de orde van enkele km 2 s. Binnen deze ruimtelijke beperking moet het kostenefficiënt zijn om de luchtfotografie te vervaardigen. Invulling propositie Onbemande luchtfotografie met de GeoSkyHawk.

20 Business case Ondersteuning handhaving 20 Business Case Uitleg GeoSkyHawk Ondersteuning handhaving GeoSkyHawk, een onbemand luchtfotovliegtuig, weegt gram en heeft een spanwijdte van 120 cm. GeoSkyHawk voert autonoom vooraf geprogrammeerde vliegbewegingen uit en neemt tijdens de vlucht op vooraf bepaalde locaties in het onderzoekgebied hoge kwaliteit digitale luchtfoto s op. Het vliegtuig wordt vanuit de hand gelanceerd. Eenmaal in de lucht neemt het grond controle station de aansturing van het vliegtuig over en draagt het zorg voor het correct uitvoeren van de vliegbewegingen en het opnemen van de luchtfotografie. Het vliegtuig landt semi-automatisch op een vlak veld ter grootte van een half voetbalveld. GeoSkyHawk is geoptimaliseerd voor kleine gebieden, in de orde van 1km x 1km. Standaard maken de beelden details van 5cm zichtbaar. Het systeem is binnen een uur operationeel en een gebied in de orde van in de orde van 1km x 1km kan in minder dan twee uur worden gefotografeerd.

21 Business case Ondersteuning handhaving 21 Business Case Uitleg GeoSkyHawk Ondersteuning handhaving De fotoproducten van GeoSkyHawk zijn binnen 30 minuten na de vlucht (klasse I product) of binnen enkele werkdagen na de vlucht (spoedopdracht; klasse II product) beschikbaar. GeoSkyHawk is inherent kostenefficiënt. In kleine gebieden kunnen de kosten dalen tot 50% van die van traditionele fotovluchten. Inzet van GeoSkyHawk is gericht op tijdigheid en actualiteit. De mobilisatietijden zijn kort, het systeem is snel operationeel en de producten kunnen snel worden geleverd. Dat maakt GeoSkyHawk ook geschikt voor hoog frequente ruimtelijke monitoringsapplicaties.. Technische details.

22 Business case Ondersteuning handhaving 22 Business Case Ondersteuning handhaving Uitleg GeoSkyHawk

23 Business case Ondersteuning handhaving 23 Business Case Ondersteuning handhaving Uitleg GeoSkyHawk

24 Business case Ondersteuning handhaving 24 Business Case Ondersteuning handhaving Uitleg GeoSkyHawk

25 Business case Ondersteuning handhaving 25 Business Case Kosten GeoSkyHawk (gegevens Ecoflight) Operationele restricties GeoSkyHawk Resultaat Ondersteuning handhaving Platform: Gebied: Producten: GeoSkyHawk (onbemande luchtfotografie) 800m x 800m - klasse I: AirMosaic - klasse II: ortholuchtfoto Kosten: 2.900,= ,= Levertijd: direct na de vlucht enkele dagen na de vlucht Operaties met GeoSkyHawk mogen niet worden uitgevoerd bij regen, mist, hagel, sneeuw en sterke rookontwikkeling (onder deze omstandigheden kan überhaupt geen goed beeldmateriaal worden ingewonnen) en bij wind sterker dan kracht 4. Een op afroep vervaardigde, actuele en gedetailleerde loodrecht luchtfoto van het gebied van interesse. Merk op dat Ecoflight momenteel niet ingericht is als calamiteitenorganisatie. Wanneer Waterschap Aa en Maas (of een combinatie van waterschappen) aangeeft structureel dergelijke diensten te willen afnemen, is Ecoflight graag bereid een dergelijke organisatie te realiseren, op basis van vooraf overeengekomen specificaties ten aanzien van onder andere mobilisatie- en levertijden.

26 Afgewezen propositie Ondersteuning opsporing oude landschapstructuren 26

27 Propositie Ondersteuning opsporing oude landschapstructuren 27 Propositie Uitleg propositie Ondersteuning opsporing oude landschapstructuren Met behulp van hoge resolutie digitale multispectrale luchtfotografie is het mogelijk om sporen van begraven structuren waaronder archeologische resten en oude beek- of rivierbeddingen zichtbaar te maken. Deze informatie kan gebruikt worden om landschappelijk en ecologisch veldwerk bij inrichtingsprojecten gerichter te doen. Ruimtelijke detail-informatie over oude landschapstructuren biedt meerwaarde bij de herinrichting van het landschap, door zoveel mogelijk (exact is nooit het doel) rekening te houden met hoe het vroeger was. Technische details. Tegenwerpingen propositie (specialistenoverleg Waterschap Aa en Maas; ) Oude beeklopen worden nu in kaart gebracht met, binnen het waterschap vrijelijk beschikbare, AHN data. Dat levert voor de huidige herinrichtingsvraagstukken informatie van voldoende ruimtelijke nauwkeurigheid. Meer nauwkeurigheid is niet nodig. Bovendien is het maar de vraag of met de luchtfotografische methode meer nauwkeurigheid is te behalen. Het opsporen van cultuurhistorische elementen (begraven archeologie) is mogelijk interessant, maar heeft geen hoge prioriteit. Voor zowel het in kaart brengen van oude waterlopen als het opsporen van begraven archeologie geldt dat dit geen waterschapstaken zijn, maar vallen onder de opdrachtomschrijving van gecontracteerde derden.

28 Afgewezen propositie Vegetatiekartering 28

29 Propositie Vegetatiekartering 29 Propositie Uitleg propositie Tegenwerpingen propositie (specialistenoverleg Waterschap Aa en Maas; ) Vegetatiekartering Met behulp van hoge resolutie digitale multispectrale luchtfotografie is het mogelijk om zoneringen te maken van gebieden waar uniforme vegetatie voorkomt. Gericht veldbezoek - met name van belang in gebieden die moeilijk toegankelijk zijn, zoals moerassen of veengebieden - volstaat dan om de vegetatie te determineren en zo op een efficiënte wijze nauwkeurige vlakdekkende vegetatiekarteringen te maken., Het gebruik van luchtfotografie voor vegetatiekartering is al bekend bij gespecialiseerde partijen met wie Waterschap Aa en Maas intensief samenwerkt

30 Afgewezen propositie Ondersteuning opsporing muskusratten 30

31 Propositie Ondersteuning opsporing muskusratten 31 Propositie Uitleg propositie Ondersteuning opsporing muskusratten Met behulp van hoge resolutie digitale multispectrale luchtfotografie is het mogelijk om de sporen van muskusratten waaronder ingezakte oevers en aangevreten gewassen zichtbaar te maken. Met deze informatie kan voordat een inspecteur het veld in gaat vastgesteld worden waar zich mogelijk muskusratten bevinden. Hierdoor kan de inspecteur gericht zijn veldbezoeken afleggen en verliest hij geen tijd met zoeken. Technische details. Tegenwerpingen propositie (WS Brabantse Delta; ) Als er veel muskusratten in een watergang zijn, heeft zoekoptimalisatie geen zin. De inspecteurs moeten dan toch al overal komen. Als er weinig muskusratten in een watergang zijn, is het van belang om subtiele sporen op te pikken: smalle paadjes op de oever, uitwerpselen, drijvende plantenresten. Het is de vraag of deze met 5cm luchtfotografie zichtbaar zijn. Als ze al zichtbaar zijn, zal de beeldinterpretatie tijdrovend en daarmee kostbaar zijn. Muskusrattenbestrijding vindt het hele jaar door plaats. In het vroege voorjaar is er extra aandacht om te voorkomen dat de dieren zich gaan voortplanten. Dit betekent dat vegetatie luchtfotografie geen zin heeft: de vegetatie is dan in rust. De tijd tussen opname van de luchtfotografie en levering van de geïnterpreteerde resultaten moet klein zijn: maanden of zelfs weken is te lang. Ingezakte oevers zijn het gevolg van maanden oude graafactiviteiten. Als pas na zo lang een muskusrat wordt opgemerkt, is het veelal te laat, omdat muskusratten niet honkvast zijn.

32 Afgewezen propositie Dijkmonitoring 32

33 Propositie Dijkmonitoring 33 Propositie Uitleg propositie Tegenwerpingen propositie Dijkmonitoring Met behulp van hoge resolutie digitale multispectrale luchtfotografie is het mogelijk om vegetatiestress in de grasmat van dijken op te sporen. Mogelijk kan er een verband gelegd worden tussen vegetatiestress in de grasmat en zwakke plekken in de dijk. Als dit verband gelegd kan worden, levert de methode vroegtijdige informatie over waar er iets aan de hand is met de dijk, zodat gericht nader veldonderzoek kan plaatsvinden. De meerwaarde in monitoring van dijken vanuit de lucht zit vooral in veendijken. Waterschap Aa en Maas heeft geen veenkaden, maar vooral zand met klei eromheen. Hanneke Kloosterboer, adviseur waterkeringen bij Waterschap Aa en Maas: Wij kennen onze dijken goed en hebben continu twee inspecteurs op de dijken lopen. Eens per jaar doen we een bemande milieuvlucht voor het detecteren van niet-vergunde uitbouwtjes, zwembaden, profielen. Per april 2012 krijgt Aa en Maas de beschikking over een nieuwe maaiveldhoogtekaart, de AHN2. Dit biedt voldoende detail om dwarsdoorsnedes van de dijk te toetsen op stabiliteit en eventuele zwakke plekken te detecteren.

34 Afgewezen propositie Ondersteuning opsporing kabels en leidingen 34

35 Propositie Ondersteuning opsporing kabels en leidingen 35 Propositie Uitleg propositie Tegenwerpingen propositie Ondersteuning opsporing kabels en leidingen Met behulp van hoge resolutie digitale multispectrale luchtfotografie is het mogelijk om sporen van begraven structuren waaronder transportleidingen zichtbaar te maken. Deze informatie kan gebruikt worden om gedetailleerd nader veldwerk (proefsleuven of boringen) gerichter te doen. Hanneke Kloosterboer, adviseur waterkeringen Waterschap Aa en Maas: De komende jaren gaan we de kabels en leidingen in onze dijken inventariseren. Dit wordt een tijdrovende klus. De vraag was of met behulp van luchtfotografie een deel van de detectie kan worden gedaan. Hoge resolutie digitale multispectrale luchtfotografie werkt wel bij grote transportleidingen, maar niet bij kleine kabels en leidingen.

36 Overige afgewezen proposities 36

37 Overige afgewezen proposities 37 Propositie Kartering waterplanten, met name waternavel Effectmonitoring verdrogingsbestrijding natuurgebieden (pilot Maashorst met Provincie Noord- Brabant) Rioolwaterzuiveringseffluent monitoring Korte uitleg en reden afwijzing Met behulp van hoge resolutie digitale multispectrale luchtfotografie is het mogelijk om het voorkomen van waterplanten te karteren. Waterschap Aa en Maas geeft aan voldoende overzicht te hebben van waar relevante waterplanten voorkomen.. De Provincie Noord-Brabant heeft aangegeven in kaart te willen laten brengen of maatregelen ter bestrijding van het optreden van verdroging in natuurgebieden effectief zijn geweest. Dergelijke informatie is ook voor Waterschap Aa en Maas van interesse. Mogelijk kan digitale multispectrale luchtfotografie hierbij een rol spelen. Waterschap Aa en Maas heeft aangegeven niet op eigen initiatief dergelijke droogte onderzoeken te willen opstarten, maar aansluiting te zullen zoeken bij de provinciale studies. Ten tijde van het schrijven van dit verslag heeft de Provincie Noord-Brabant nog geen besluit genomen ten aanzien van het uitvoeren van het onderzoek. Met behulp van onbemande luchtvideografie is te monitoren hoe RWZI effluent mengt in het boezemwater. Waterschap Aa en Maas geeft aan op dit moment geen behoefte te hebben aan dergelijke informatie.

38 Techniek Digitale multispectrale luchtfotografie 38

39 traditionele luchtfotografie 39 Traditionele luchtfotografie wordt voornamelijk gebruikt om informatie te krijgen over objecten op het aardoppervlak. Specialistische luchtfotografische technieken stellen ons echter in staat om ook in de ondiepe ondergrond te kijken.

40 extreme stress 40

41 multispectrale luchtfotografie 41 NIR R G MIX B UV

42 vegetatie luchtfotografie 42 Met multispectrale luchtfotografie kijken we naar voor het oog onzichtbare zonnestraling, gereflecteerd door vegetatie. De kleur en de hoeveelheid van dit licht bevat informatie over - het type vegetatie - de hoeveelheid vegetatie - de gezondheidstoestand van de vegetatie Met multispectrale luchtfotografie is het mogelijk vegetatieschade te signaleren nog voordat met het blote oog schade verschijnselen zichtbaar zijn.

43 43

44 44

45 45

46 46

47 functie 47 NIET: Vervanging van traditioneel bodemonderzoek (boren, graven proefsleuven). WEL: Efficiënter, completer en beter van kwaliteit maken van traditioneel bodemonderzoek.

48 halleluja? 48 Nee! Contrast-geoptimaliseerde multitemporele digitale multispectrale luchtfotografie is alleen nuttig als: - als er (homogene) vegetatie is én - als de vegetatie wordt beïnvloed

49 operationeel 49 Specialistische luchtfotografie moeilijk en duur? Maatwerk: Archief: ja nee! naam DKLN 2006 DKLN 2008 DKLN 2011 resolutie 40 cm 25 cm 25 cm

50 offerte (gegevens van Ecoflight) 50 Gebied: Data: 1km x 1km DKLN 2006, 2008 en 2011 multispectraal Kosten : data, analyse & interpretatie: 5.000,= Levertijden: data: 1 week analyse & interpretatie: 2 à 3 weken

51 Techniek 3D terreinmodellering 51

52 luchtfotografie en 3D modellering 52

53 luchtfotografie en 3D modellering 53

54 luchtfotografie en 3D modellering 54 +

55 resultaten 55

56 Resultaten 56

57 Resultaten 57

58 resultaten 58

59 resultaten 59

60 Resultaten 60

61 hogere orde 3D modellering 61

62 offerte (gegevens Ecoflight) 62 Platform: Gebied: Producten: GeoSkyHawk 800m x 800m - ortholuchtfoto (5cm resolutie) - digitaal terreinhoogtemodel (25cm grid) - 3D visualisaties Kosten: 3.500,= Levertijd: 1 tot 2 weken na vlucht

Luchtfotografie in het Waterbeheer: meer dan mooie plaatjes! ir. Rina Clemens Dr. Rick I. Ghauharali

Luchtfotografie in het Waterbeheer: meer dan mooie plaatjes! ir. Rina Clemens Dr. Rick I. Ghauharali Luchtfotografie in het Waterbeheer: meer dan mooie plaatjes! ir. Rina Clemens Dr. Rick I. Ghauharali 1 Onderwerpen introductie hoe introduceer je een nieuwe techniek? - onze ervaring voorbeeld casus waterplantkartering

Nadere informatie

Dijken monitoren verbetert inzicht in werkelijke sterkte

Dijken monitoren verbetert inzicht in werkelijke sterkte Dijken monitoren verbetert inzicht in werkelijke sterkte Jeroen Mes, Niek Reichart (Dijk Monitoring Nederland) Nederland heeft een grote reputatie op het gebied van waterveiligheid. Toch kunnen we het

Nadere informatie

Bijlage2 Beeldmateriaal: wat krijg ik ervoor?

Bijlage2 Beeldmateriaal: wat krijg ik ervoor? Bijlage2 Beeldmateriaal: wat krijg ik ervoor? Voor de luchtopnamen van 2012, 2013, 2014 en 2015 zijn specificaties vastgesteld waaraan het beeldmateriaal dient te voldoen. De productspecificaties voor

Nadere informatie

Informatie & Coördinatie Centrum

Informatie & Coördinatie Centrum Informatie & Coördinatie Centrum Regio Schiphol Bevlogen 2015 2017 Samenwerking door en voor overheidsorganisaties Betrouwbaar beschikken over actuele geo-informatie Optimale inzet en gebruik van geo-informatie

Nadere informatie

Drones in Natuuronderzoek

Drones in Natuuronderzoek Drones in Natuuronderzoek Rob van de Haterd 13 maart 2014 Onbemande luchtvaartuigen (UAS) De term drone wordt vooral militair gebruikt Officiële term is onbemande luchtvaartuigen, oftewel Unmanned Aircraft

Nadere informatie

Gemeente Haarlem. Archeologisch onderzoek en waardestellend rapport

Gemeente Haarlem. Archeologisch onderzoek en waardestellend rapport Gemeente Haarlem Archeologisch onderzoek en waardestellend rapport Archeologisch onderzoek en waardestellend rapport Om archeologisch erfgoed te beschermen, kan bij een vergunningsaanvraag een waardestellend

Nadere informatie

Papendrecht, Westeind 25, gemeente Papendrecht (ZH). Archeologisch en cultuurhistorisch bureauonderzoek. Transect-rapport 528 (concept 1.

Papendrecht, Westeind 25, gemeente Papendrecht (ZH). Archeologisch en cultuurhistorisch bureauonderzoek. Transect-rapport 528 (concept 1. 1. ALGEMENE GEGEVENS Titel Auteur(s) Autorisatie Gemeente Papendrecht, Westeind 25, gemeente Papendrecht (ZH). Archeologisch en cultuurhistorisch bureauonderzoek. Transect-rapport 528 (concept 1.0) H.

Nadere informatie

Opleiding vooronderzoek conventionele explosieven

Opleiding vooronderzoek conventionele explosieven Opleiding vooronderzoek conventionele explosieven Van uitvoering tot beoordeling in samenwerking met luchtaanval door de Royal Air Force, lente 1944 Veel opdrachtgevers worstelen met het beoordelen van

Nadere informatie

3D GeoInformatie: wat kun je ermee?

3D GeoInformatie: wat kun je ermee? 3D GeoInformatie: wat kun je ermee? Prof dr Jantien Stoter Delft University of Technology Inhoud 3D intro Wat is er al? 3D BGT 3D BAG 3D TOP10NL Manifest Doorbraak 3D Wat is 3D? Wat is 3D? Hoogte, diepte

Nadere informatie

Geofysica: mooie plaatjes vullen de gaatjes!?

Geofysica: mooie plaatjes vullen de gaatjes!? www.medusa-online.com Geofysica: mooie plaatjes vullen de gaatjes!? Nut en noodzaak van geofysica in bodemonderzoek Han Limburg, voorzitter SIG-Grondradar & Geofysica, Geobusiness Nederland SIKB congres

Nadere informatie

VOOROVERLEGNOTITIE 150 KV-VERBINDING DINTELOORD-ROOSENDAAL

VOOROVERLEGNOTITIE 150 KV-VERBINDING DINTELOORD-ROOSENDAAL VOOROVERLEGNOTITIE 150 KV-VERBINDING DINTELOORD-ROOSENDAAL PROVINCIE NOORD-BRABANT 4 juni 2012 076445727:0.8 - Definitief B01055.000582.0100 Inhoud 1 Inleiding... 3 1.1 Overzicht reacties... 3 2 s in

Nadere informatie

Factsheet Vertex - Pilot Slim Waterbeheer ten behoeve van de Waterinfodag.

Factsheet Vertex - Pilot Slim Waterbeheer ten behoeve van de Waterinfodag. Factsheet Vertex - Pilot Slim Waterbeheer ten behoeve van de Waterinfodag. Tijdens de bijeenkomst voor de Fysieke Digitale Delta bij onze samenwerkingspartner het Hoogheemraadschap van Delfland zijn de

Nadere informatie

Nederland 3D. Productbeschrijving Aandachtspunten Aan te leveren gegevens. www.geonext.nl

Nederland 3D. Productbeschrijving Aandachtspunten Aan te leveren gegevens. www.geonext.nl Nederland 3D www.geonext.nl Inhoud Pag. Inleiding 3 Overzicht producten 4 Opwaardering 3D vectorbestand naar LOD0 5 Maaiveldtriangulatie 6 LOD1 3D stadsmodel 7 LOD2 3D stadsmodel 8 Taludmodellering 9 Inkleuren

Nadere informatie

Projectplan (ontwerpbesluit) Aanpassen Heelsumse beek

Projectplan (ontwerpbesluit) Aanpassen Heelsumse beek Projectplan (ontwerpbesluit) Aanpassen Heelsumse beek 1 Projectbeschrijving 1.1 Wat wordt aangelegd of gewijzigd? Dit Projectplan gaat over het aanpassen van de Heelsumse beek vanaf de N225 tot aan de

Nadere informatie

Natte natuurparels: ook uw zorg? Brabantse waterschappen en Provincie Noord-Brabant pakken verdroging natte natuurparels aan.

Natte natuurparels: ook uw zorg? Brabantse waterschappen en Provincie Noord-Brabant pakken verdroging natte natuurparels aan. Natte natuurparels: ook uw zorg? Brabantse waterschappen en Provincie Noord-Brabant pakken verdroging natte natuurparels aan. Deze folder gaat over het herstellen van natte natuurparels in Noord-Brabant.

Nadere informatie

Slim kijken naar Dijken

Slim kijken naar Dijken Slim kijken naar Dijken Patroon en anomalie herkenning door combinatie van verschillende air-borne Remote Sensing technieken Kennisdag Waterkeringbeheer en Remote Sensing - STOWA 9 maart 2004, Aviodrome,

Nadere informatie

CHECKLIST. 1. Het IVO-verkennend (voorzover booronderzoek) dient te zijn uitgevoerd door een instelling die beschikt over een opgravingsvergunning

CHECKLIST. 1. Het IVO-verkennend (voorzover booronderzoek) dient te zijn uitgevoerd door een instelling die beschikt over een opgravingsvergunning ARCHEOLOGIE CHECKLIST Beoordeling standaard rapport IVO-verkennend Algemene vragen 1. Het IVO-verkennend (voorzover booronderzoek) dient te zijn uitgevoerd door een instelling die beschikt over een opgravingsvergunning

Nadere informatie

Archeologisch bureauonderzoek & inventariserend veldonderzoek, verkennende fase. Sportlaan, Heerjansdam, Gemeente Zwijndrecht, B&G rapport 899

Archeologisch bureauonderzoek & inventariserend veldonderzoek, verkennende fase. Sportlaan, Heerjansdam, Gemeente Zwijndrecht, B&G rapport 899 1. ALGEMENE GEGEVENS Titel Auteur(s) Autorisatie Gemeente Plaats Toponiem / Straat Onderzoekskader Archeologisch bureauonderzoek & inventariserend veldonderzoek, verkennende fase. Sportlaan, Heerjansdam,

Nadere informatie

De fotogrammetrie bij het NGI

De fotogrammetrie bij het NGI De fotogrammetrie bij het NGI 1. Inleiding De fotogrammetrie is de techniek die toelaat metingen te verrichten vanaf foto s (of volgens de ontwikkelingen gedurende de laatste jaren metingen te verrichten

Nadere informatie

Nadere onderbouwing waterhuishoudkundige consequenties Uitwerkingsplan Brandevoort II Liverdonk Oost

Nadere onderbouwing waterhuishoudkundige consequenties Uitwerkingsplan Brandevoort II Liverdonk Oost Nadere onderbouwing waterhuishoudkundige consequenties Uitwerkingsplan Brandevoort II Liverdonk Oost Opsteller: Gemeente Helmond (N. ter Linde en A. van Empel) Datum: 19 juni 2014 In het kader van het

Nadere informatie

Waterschap Peel en Maasvallei wil hoge ambities behalen met SureCase

Waterschap Peel en Maasvallei wil hoge ambities behalen met SureCase Waterschap wil hoge ambities behalen met SureCase Case study Waterschap Peel en Maasvallei Juni 2014 Waterschap Peel en Maasvallei wil hoge ambities behalen met SureCase Pagina 2/5 Waterschap Peel en Maasvallei

Nadere informatie

Blijvend geld en aandacht nodig voor Nationale landschappen, Provincies doen meer dan het Rijk

Blijvend geld en aandacht nodig voor Nationale landschappen, Provincies doen meer dan het Rijk Nationale landschappen: aandacht en geld nodig! 170610SC9 tk 7 Blijvend geld en aandacht nodig voor Nationale landschappen, Provincies doen meer dan het Rijk De Rekenkamer Oost-Nederland heeft onderzoek

Nadere informatie

Beoordelingskader Dashboardmodule Betalingsachterstanden hypotheken

Beoordelingskader Dashboardmodule Betalingsachterstanden hypotheken Beoordelingskader Dashboardmodule Betalingsachterstanden hypotheken Hieronder treft u per onderwerp het beoordelingskader aan van de module Betalingsachterstanden hypotheken 2014-2015. Ieder onderdeel

Nadere informatie

Geo-Airflight. Successen tot heden

Geo-Airflight. Successen tot heden Geo-Airflight team aan het werk met X100 Hoe werkt de Geo-Airflight De Voorbereidingen Vlucht melden bij bevoegd gezag, weersverwachting opvragen. Te vliegen gebied programmeren in veldcomputer en laden

Nadere informatie

INT09.0031/MB. Oriëntatienota Archeologie

INT09.0031/MB. Oriëntatienota Archeologie INT09.0031/MB Oriëntatienota Archeologie 2 Inhoudsopgaaf 1. Inleiding... 4 2. Archeologiebeleid... 4 3. Archeologische verwachtingenkaart... 4 4. Wat gebeurt er als de gemeente geen beleid opstelt?...

Nadere informatie

Drones voor Assetmanagement. Onafhankelijk uniform periodiek vaststellen status installaties/vastgoed en voortgang werk in uitvoering

Drones voor Assetmanagement. Onafhankelijk uniform periodiek vaststellen status installaties/vastgoed en voortgang werk in uitvoering Drones voor Assetmanagement Onafhankelijk uniform periodiek vaststellen status installaties/vastgoed en voortgang werk in uitvoering Programma 15.00 uur Welkom 15.05 uur De toepassing van Drones in de

Nadere informatie

BABVI/U201101511 Lbr. 11/056

BABVI/U201101511 Lbr. 11/056 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8020 betreft Overheidsbrede inkoop van beeldmateriaal uw kenmerk ons kenmerk BABVI/U201101511 Lbr. 11/056 bijlage(n) -

Nadere informatie

Bestuursrapportage 2014 waterschap Vechtstromen Versie 24 november 2015

Bestuursrapportage 2014 waterschap Vechtstromen Versie 24 november 2015 Bestuursrapportage 204 Vechtstromen Versie 24 november 205 Deze rapportage bevat een overzicht op hoofdlijnen van de voortgang van de uitvoering van het waterbeleid en dient als basis voor jaarlijks bestuurlijk

Nadere informatie

1 Samenwerkingsovereenkomst Rotterdamse afvalwaterketen. Samenwerking in de Rotterdamse afvalwaterketen

1 Samenwerkingsovereenkomst Rotterdamse afvalwaterketen. Samenwerking in de Rotterdamse afvalwaterketen 1 Samenwerkingsovereenkomst Rotterdamse afvalwaterketen Samenwerking in de Rotterdamse afvalwaterketen 2 Samenwerkingsovereenkomst Rotterdamse afvalwaterketen Bestuurlijke overeenkomst voor Samenwerking

Nadere informatie

HOOFDSTUK 2 Gebiedsanalyse

HOOFDSTUK 2 Gebiedsanalyse HOOFDSTUK 2 Gebiedsanalyse 2.1 Inleiding In dit hoofdstuk zijn achtereenvolgens de ruimtelijke structuur en de functionele structuur van het plangebied uiteengezet. De ruimtelijke structuur is beschreven

Nadere informatie

Professional services organisaties Altijd en overal grip op uw projecten, van verkoop tot factuur

Professional services organisaties Altijd en overal grip op uw projecten, van verkoop tot factuur Professional services organisaties Altijd en overal grip op uw projecten, van verkoop tot factuur Kritische opdrachtgever verwacht meer De opdrachtgever van vandaag is kritisch, verlangt toegevoegde waarde

Nadere informatie

Buro Maerlant. Boxtel Halderheiweg tussen nummer 3 en 5. Historische verkenning en waardering vijver

Buro Maerlant. Boxtel Halderheiweg tussen nummer 3 en 5. Historische verkenning en waardering vijver Buro Maerlant L a n d s c h a p, E c o l o g i e & R u i m t e l i j k e O r d e n i n g BM-NOTITIE 2015 Boxtel Halderheiweg tussen nummer 3 en 5 Historische verkenning en waardering vijver J. van Suijlekom,

Nadere informatie

Stage- en/of afstudeeronderwerpen

Stage- en/of afstudeeronderwerpen Stage- en/of afstudeeronderwerpen Afdeling Basisinformatie Van Rob Poll-van Dasselaar Datum 10 juli 2015 Inhoudsopgave 1 De afdeling 3 2 Stage lopen of afstuderen 4 3 De opdrachten 5 4 Geïnteresseerd?

Nadere informatie

Figuur route via google earth

Figuur route via google earth Excursieflyer PBB-dag 5 juli Aardkundige waarden rond het provinciehuis van Noord-Brabant Figuur route via google earth Start Excursie: verzamelpunt = linksvooraan parkeerterrein voorzijde provinciehuis

Nadere informatie

GGB Taakgroep Beeldmateriaal 3. Dataland congres, 12 juni 2014

GGB Taakgroep Beeldmateriaal 3. Dataland congres, 12 juni 2014 GGB Taakgroep Beeldmateriaal 3 Dataland congres, 12 juni 2014 1 Waarom deze taakgroep Opdracht Dataland/VNG n.a.v. reacties op BM2 Onderzoek samenwerking gemeenten 2016-2017 Leden taakgroep: Amsterdam,

Nadere informatie

FOTOGRAFIE FOTOGRAFIE LARGE HOOGTEFOTOGRAFIE 360 FOTO S PLATTEGRONDEN INMETEN ARTIST IMPRESSIONS SLIDESHOW ENERGIELABEL WONINGMARKETING VOORDEELPAKKET

FOTOGRAFIE FOTOGRAFIE LARGE HOOGTEFOTOGRAFIE 360 FOTO S PLATTEGRONDEN INMETEN ARTIST IMPRESSIONS SLIDESHOW ENERGIELABEL WONINGMARKETING VOORDEELPAKKET FOTOGRAFIE FOTOGRAFIE LARGE HOOGTEFOTOGRAFIE 360 FOTO S PLATTEGRONDEN INMETEN ARTIST IMPRESSIONS SLIDESHOW ENERGIELABEL WONINGMARKETING VOORDEELPAKKET 6 8 10 12 14 16 18 20 22 24 26 4 5 FOTOGRAFIE Professionele

Nadere informatie

Voordelen Real-time monitoring Diensten

Voordelen Real-time monitoring Diensten Voordelen Real-time monitoring Diensten GMR nu 12 maanden per jaar operationeel U kent ons van het sneeuwvrij maken van bedrijfsterreinen en van het feit dat de winter ons niet extreem genoeg kan zijn.

Nadere informatie

Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303

Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303 Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303 Doel (Mede)zorgdragen voor de vormgeving en door het geven van adviezen bijdragen aan de uitvoering van het beleid binnen de Hogeschool Utrecht kaders en de ter

Nadere informatie

Rob van Veen. 22 mei 2013. Algemeen Bestuur waterschap De Dommel

Rob van Veen. 22 mei 2013. Algemeen Bestuur waterschap De Dommel Rob van Veen 22 mei 2013 Algemeen Bestuur waterschap De Dommel Waarom ook al weer Winnend Samenwerken? In het verlengde van de actie Storm zochten ook de waterschappen Brabantse Delta, De Dommel en Aa

Nadere informatie

Veelgestelde vragen schouw dagelijks onderhoud

Veelgestelde vragen schouw dagelijks onderhoud Veelgestelde vragen schouw dagelijks onderhoud Wat is gewoon onderhoud? Gewoon onderhoud is het jaarlijks verwijderen van een overmaat aan begroeiing, vuil enzovoort dat zich in en direct naast de watergang

Nadere informatie

Trainingen. Laat kennis werken. de juiste richting... trainingen

Trainingen. Laat kennis werken. de juiste richting... trainingen Trainingen Laat kennis werken de juiste richting... 1 De juiste richting... met Geometius Trainingen voor landmeters & geo-specialisten Hands-on en interactief kenmerken de die wij verzorgen. Gegeven door

Nadere informatie

08 Oct 1999 Visualisatie Heinenoord Tunnel - Hack & Ozmutlu - LWI dag 1

08 Oct 1999 Visualisatie Heinenoord Tunnel - Hack & Ozmutlu - LWI dag 1 VISUALISATIE HEINENOORD TUNNEL Advantages and disadvantages of threedimensional visualisation in geotechnical civil engineering applications in the Netherlands 08 Oct 1999 Visualisatie Heinenoord Tunnel

Nadere informatie

Bestrijding muskusrat nodig voor veiligheid van de dijken

Bestrijding muskusrat nodig voor veiligheid van de dijken De muskusrat Bestrijding muskusrat nodig voor veiligheid van de dijken Muskusratten komen sinds de jaren veertig van de vorige eeuw voor in Nederland. Het zijn echte gravers. Ze maken gangen en holen langs

Nadere informatie

Efficiënter inwinnen, beheren en informeren door BRK levering

Efficiënter inwinnen, beheren en informeren door BRK levering Efficiënter inwinnen, beheren en informeren door BRK levering Verandering in uw gemeentelijke organisatie Mickel Langeveld Adviseur Tactisch Informatie Management We zijn operationeel en zijn in december

Nadere informatie

Uw databasebeheer. Onze zorg. Proactief databasebeheer. Kwalitatief hoogwaardige dienstverlening op maat. Informatieblad

Uw databasebeheer. Onze zorg. Proactief databasebeheer. Kwalitatief hoogwaardige dienstverlening op maat. Informatieblad Informatieblad Uw databasebeheer. Onze zorg. Proactief databasebeheer. Kwalitatief hoogwaardige dienstverlening op maat Een goed functionerend ICT-systeem is van essentieel belang voor de continuïteit

Nadere informatie

Medewerker administratieve processen en systemen

Medewerker administratieve processen en systemen processen en systemen Doel Voorbereiden, analyseren, ontwerpen, ontwikkelen, beheren en evalueren van procedures en inrichting van het administratieve proces en interne controles, rekening houdend met

Nadere informatie

Ruimtelijke onderbouwing archeologie Vijf Akkers-Noord, Moordrecht (gemeente Zuidplas). Notitie TML554

Ruimtelijke onderbouwing archeologie Vijf Akkers-Noord, Moordrecht (gemeente Zuidplas). Notitie TML554 Ruimtelijke onderbouwing archeologie Vijf Akkers-Noord, Moordrecht (gemeente Zuidplas). Notitie TML554 NOTITIE TML554 Ruimtelijke onderbouwing archeologie Vijf Akkers-Noord, Moordrecht, (gemeente Zuidplas).

Nadere informatie

Concrete begrenzing EHS en GHS in het plangebied Voorste Stroom te Tilburg

Concrete begrenzing EHS en GHS in het plangebied Voorste Stroom te Tilburg Concrete begrenzing EHS en GHS in het plangebied Voorste Stroom te Tilburg Opdrachtgever: gemeente Tilburg Maart 2009 Antonie van Diemenstraat 20 5018 CW Tilburg 013-5802237 Eac@home.nl Pagina 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Het Hoogtebestand Rotterdam. Joris Goos Gemeente Rotterdam

Het Hoogtebestand Rotterdam. Joris Goos Gemeente Rotterdam Het Hoogtebestand Rotterdam Joris Goos Gemeente Rotterdam Het Hoogtebestand Rotterdam? Joris Goos Gemeente Rotterdam Laseraltimetrische dataset Hoognauwkeurig 5+5 of 2+2 Maaiveld in beeld dekking maaiveld

Nadere informatie

Hoezo, fietsparkeren lastig? 03/06/2016 1

Hoezo, fietsparkeren lastig? 03/06/2016 1 Hoezo, fietsparkeren lastig? 03/06/2016 1 Fietsen stallen in het stationsgebied Folkert Piersma ProRail Project manager Business unit Stations Kees Peters I Movares I Stedenbouwkundig adviseur Inhoud:

Nadere informatie

Flying Sensor Rapport

Flying Sensor Rapport Flying Sensor Rapport Locatie: Dintelse Gorzen Noord-Brabant Nederland Vluchtdatum: 21-mei-2014 Flying Sensor: Pelican Client: Natuurmonumenten HiView Costerweg 1V 6702AA Wageningen www.hiview.nl info@hiview.nl

Nadere informatie

Een informatieplatform voor Groningen? enkele gedachten. Peter Millenaar - Provincie Groningen Paul Padding - Geonovum

Een informatieplatform voor Groningen? enkele gedachten. Peter Millenaar - Provincie Groningen Paul Padding - Geonovum Een informatieplatform voor Groningen? enkele gedachten Peter Millenaar - Provincie Groningen Paul Padding - Geonovum Beter Benutten Hergebruik van geo-info stimuleren in domeinen waar geo-info nog niet

Nadere informatie

10.1 10.0. Naar een nieuw 9.90. Schoonebeekerdiep 9.80 9.70. Denk mee, schets mee 9.60 9.50 9.40 9.30 9.20 9.10 9.00

10.1 10.0. Naar een nieuw 9.90. Schoonebeekerdiep 9.80 9.70. Denk mee, schets mee 9.60 9.50 9.40 9.30 9.20 9.10 9.00 Naar een nieuw Schoonebeekerdiep Denk mee, schets mee Waterschap Velt en Vecht wil graag een natuurlijker Schoonebeekerdiep dat meer water kan opvangen. Langs de beek blijft landbouw de belangrijkste bestemming.

Nadere informatie

Voorstel aan de commissie Integraal Waterbeheer van 30 november 2011:

Voorstel aan de commissie Integraal Waterbeheer van 30 november 2011: Datum: 16-11-2011 Voorstelnummer: I8025 Onderwerp: voorstel peilgestuurde drainage Voorstel aan de commissie Integraal Waterbeheer van 30 november 2011: 1. het dagelijks bestuur te adviseren over bijgevoegd

Nadere informatie

Gebouwinformatie. Locatie. De Jagershuizen 30, 7316ND Apeldoorn Datum. 12-05-2015 Kadastraal nummer APELDOORN AB 04155 G0000. Inhoud: 1.

Gebouwinformatie. Locatie. De Jagershuizen 30, 7316ND Apeldoorn Datum. 12-05-2015 Kadastraal nummer APELDOORN AB 04155 G0000. Inhoud: 1. Inhoud: 1. Informatie 2. Visualisatie 3. Toelichting Informatie Gebouwenadministratie gemeente Identificatie gebouw Type Oppervlakte grondvlak Bouwjaar Aantal verblijfsobjecten Aantal gebruiksdoelen 0200100000083411

Nadere informatie

2013-2015. Samenwerking door en voor overheidsorganisaties. Betrouwbaar beschikken over actuele geo-informatie

2013-2015. Samenwerking door en voor overheidsorganisaties. Betrouwbaar beschikken over actuele geo-informatie Informatie & Coördinatie Centrum Regio Schiphol Bevlogen 2013-2015 Samenwerking door en voor overheidsorganisaties Betrouwbaar beschikken over actuele geo-informatie Optimale inzet en gebruik van geo-informatie

Nadere informatie

Een nieuw "UITVRAAGMODEL" voor een. Frank Goossensen, 10 februari 2011. Imagine the result

Een nieuw UITVRAAGMODEL voor een. Frank Goossensen, 10 februari 2011. Imagine the result Regionale keringen versneld es edverbeteren ebeee Een nieuw "UITVRAAGMODEL" voor een integrale aanpak Frank Goossensen, 10 februari 2011 Imagine the result Aanleiding Regionale keringen staan volop in

Nadere informatie

Inleiding pag. 1. Ontwerp-besluit pag. 3. Toelichting pag 5. Bijlage(n): 1 Verzoekbrieven OLM

Inleiding pag. 1. Ontwerp-besluit pag. 3. Toelichting pag 5. Bijlage(n): 1 Verzoekbrieven OLM 6 7 $ 7 ( 1 9 2 2 5 6 7 ( / Datum : 23 september 2003 Nummer PS : 2003WEM18 Dienst/sector : W&M/MWA Commissie :W&M Registratienummer : 2003WEM004310i Portefeuillehouder :J.Binnekamp 7LWHO Piekbestrijding

Nadere informatie

Portefeuillehouder: Sjraar Roelofs. Datum: 22-04-2015. Vergaderingnummer: 4. Agendapunt: 6. Registratienummer: 2015.05351

Portefeuillehouder: Sjraar Roelofs. Datum: 22-04-2015. Vergaderingnummer: 4. Agendapunt: 6. Registratienummer: 2015.05351 Onderwerp: Schelkensbeek Algemeen Bestuur Portefeuillehouder: Sjraar Roelofs Datum: 22-04-2015 Vergaderingnummer: 4 Agendapunt: 6 Registratienummer: 2015.05351 Voorstel 1. Een krediet van 442.000,= beschikbaar

Nadere informatie

BETER OP DE HOOGTE VAN UW INFRASTRUCTUUR

BETER OP DE HOOGTE VAN UW INFRASTRUCTUUR BETER OP DE HOOGTE VAN UW INFRASTRUCTUUR Real-Time inzicht in beweging, verandering, zetting en herstel van infrastructurele objecten www.infrasensorsolutions.com WELKOM, De dynamiek van het aantal transportbewegingen

Nadere informatie

Technicus onderwijs- en onderzoekgebonden - profiel O

Technicus onderwijs- en onderzoekgebonden - profiel O Technicus onderwijs- en onderzoekgebonden - profiel O Doel Ontwerpen, ontwikkelen en (doen) vervaardigen van apparatuur/instrumenten, installaties en (ICT-) systemen, binnen de doelstellingen van de dienst/afdeling

Nadere informatie

Transitie BGT / IMGEO. gemeente s Hertogenbosch & Sint-Michielsgestel

Transitie BGT / IMGEO. gemeente s Hertogenbosch & Sint-Michielsgestel Transitie BGT / IMGEO gemeente s Hertogenbosch & Sint-Michielsgestel Jeroen van Logtenstein, gemeente s-hertogenbosch Mark Jan Grevink, ARCADIS Presentatie: Agenda Inhoud van de opdracht Uitgangssituatie

Nadere informatie

1 - Drentse Mondenweg 2 - Nieuw Buinen Zuid 3 - Nieuw Buinen Noord. 7 - Gieterveen zuid 8 - N33 9 - Annerveensekanaal

1 - Drentse Mondenweg 2 - Nieuw Buinen Zuid 3 - Nieuw Buinen Noord. 7 - Gieterveen zuid 8 - N33 9 - Annerveensekanaal Windenergie Drenthe 53 1 - Drentse Mondenweg 2 - Nieuw Buinen Zuid 3 - Nieuw Buinen Noord 4 - N374 Stadskanaal Noord 5 - N374 Stadskanaal zuid 6 - Stadskanaal west 7 - Gieterveen zuid 8 - N33 9 - Annerveensekanaal

Nadere informatie

Samen een half uurtje delen met Roer en Overmaas. Harry Pergens

Samen een half uurtje delen met Roer en Overmaas. Harry Pergens Samen een half uurtje delen met Roer en Overmaas Harry Pergens Waarom sta ik hier Ervaringen bij de vervanging van IRIS bij Roer en Overmaas samen met jullie te delen Daarmee een bijdrage te leveren aan

Nadere informatie

Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland

Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland OVER OOSTZAAN Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland WORMERLAND. GESCAND OP 13 SEP. 2013 Gemeente Oostzaan Datum : Aan: Raadsleden gemeente Oostzaan Uw BSN : - Uw brief van :

Nadere informatie

FUNCTIEFAMILIE 5.2 Operationeel leidinggeven

FUNCTIEFAMILIE 5.2 Operationeel leidinggeven Doel van de functiefamilie Aansturen van medewerkers en organiseren en superviseren van hun dagelijkse werkzaamheden teneinde een efficiënte en continue werking van het eigen team te garanderen en zodoende

Nadere informatie

BUHT VOOR DIEREN. Aan geadresseerde. Geachte Statenleden,

BUHT VOOR DIEREN. Aan geadresseerde. Geachte Statenleden, BNOns kenmerk U08.0205/JKU Uw kenmerk Datum 4maart2008 Behandeid door Beieid, Dieren Maatschappij onderwerp Discussienotltie muskusrattenbestrljding ffjpstraat 2 Aan geadresseerde Reg.nr. Etfk! v3 L "Postbus

Nadere informatie

Samenvatting 203 Klimaatverandering leidt volgens de voorspellingen tot een toename van de mondiale temperatuur en tot veranderingen in de mondiale waterkringloop. Deze veranderingen in de waterkringloop

Nadere informatie

Bijlage B Provincie Fryslân 25-11-2014 Toepassing Bro, art. 3.1.1, onder 2 Gevallen waarin wel /geen vooroverleg is vereist.

Bijlage B Provincie Fryslân 25-11-2014 Toepassing Bro, art. 3.1.1, onder 2 Gevallen waarin wel /geen vooroverleg is vereist. Bijlage B Provincie Fryslân 25-11-2014 Toepassing Bro, art. 3.1.1, onder 2 Gevallen waarin wel /geen vooroverleg is vereist. Ten behoeve van de stroomlijning van het vooroverleg over: - voorontwerpbestemmingsplannen

Nadere informatie

HEXAGON GEOSPATIAL BENELUX 2015

HEXAGON GEOSPATIAL BENELUX 2015 HEXAGON GEOSPATIAL BENELUX 2015 Assetmanagement met ruimtelijke modellen Antea Group Emiel Huizinga & Cesar Blaauwgeers 2D en 3D mutatiesignalering Asset Management met ruimtelijke modellen Agenda Intermezzo

Nadere informatie

Infrastructuur. GEO-ONDERZOEK Relevante grond(water)parameters en bodemopbouw

Infrastructuur. GEO-ONDERZOEK Relevante grond(water)parameters en bodemopbouw Infrastructuur Advies en ondersteuning binnen de gehele infraketen GEO-ONDERZOEK Relevante grond(water)parameters en bodemopbouw GEO-INFORMATIE Actuele situatie van het project en de omgeving gedetailleerd

Nadere informatie

Beeldmateriaal 2014 2015. René van der Velden

Beeldmateriaal 2014 2015. René van der Velden Beeldmateriaal 2014 2015 - René van der Velden Beeldmateriaal 2014 2015 1. Achtergronden, aanleiding, ambitie en doelstellingen 2. Beeldmateriaal: producten 3. Planning 4. Kosten Aanleiding landelijk initiatief

Nadere informatie

Whitepaper. Online samenwerken: meer transparantie en efficiency geeft accountant extra ruimte voor advies

Whitepaper. Online samenwerken: meer transparantie en efficiency geeft accountant extra ruimte voor advies Whitepaper Online samenwerken: meer transparantie en efficiency geeft accountant extra ruimte voor advies Een whitepaper van UNIT4 Accountancy 2013 Inleiding Accountantskantoren leveren vandaag de dag

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management Exact Synergy Enterprise Krachtiger Financieel Management 1 Inleiding Waar gaat het om? Makkelijke vragen zijn vaak het moeilijkst te beantwoorden. Als het hectische tijden zijn, moet u soms veel beslissingen

Nadere informatie

GEMEENTE BUREN. Ruimtelijke onderbouwing Hendriklaan 15 16, Beusichem

GEMEENTE BUREN. Ruimtelijke onderbouwing Hendriklaan 15 16, Beusichem GEMEENTE BUREN Ruimtelijke onderbouwing Hendriklaan 15 16, Beusichem Projectnr. 061-076 / 27 januari 2016 INHOUD BLZ 1 INLEIDING... 3 1.1 Aanleiding en doelstelling... 3 1.2 Plangebied... 4 1.3 Geldend

Nadere informatie

Sturen op kwaliteit: Natuurvisies & Kwaliteitstoetsen in de praktijk bij Natuurmonumenten. Ir. Cindy Burger, 19 maart 2015

Sturen op kwaliteit: Natuurvisies & Kwaliteitstoetsen in de praktijk bij Natuurmonumenten. Ir. Cindy Burger, 19 maart 2015 Sturen op kwaliteit: Natuurvisies & Kwaliteitstoetsen in de praktijk bij Natuurmonumenten Ir. Cindy Burger, 19 maart 2015 Sturen op kwaliteit Wie is Natuurmonumenten? Hoe werkt onze beheercyclus? Waarom

Nadere informatie

KENSINGTON Business Intelligence

KENSINGTON Business Intelligence De formule voor vooruitgang... Kensington B.I. geeft de formule om uw bedrijf nog beter te besturen... De cockpitsoftware verschaft u alle informatie die u nodig heeft voor het besturen van uw bedrijf.

Nadere informatie

Samen werken aan de mooiste database

Samen werken aan de mooiste database Samen werken aan de mooiste database Inleiding Het is erg vervelend wanneer in een zakelijke brief uw naam verkeerd gespeld wordt, of als u op de werkvloer steeds post ontvangt op naam van uw voorganger.

Nadere informatie

Beekherstel Dommel door Eindhoven tot het Wilhelminakanaal

Beekherstel Dommel door Eindhoven tot het Wilhelminakanaal Inhoud presentatie Beekherstel Dommel door Eindhoven tot het Wilhelminakanaal 1. Aanleiding 2. Het gebied 3. Doel van het project 4. Ontwerpproces en uitdagingen 5. Voorbeelden Frank Gerritsen, projectmanager

Nadere informatie

Business case Digikoppeling

Business case Digikoppeling Business case Digikoppeling Versie 1.0 Datum 02/06/2014 Status Definitief Van toepassing op Digikoppeling versies: 1.0, 1.1, 2.0, 3.0 Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900

Nadere informatie

Gelderland Flevoland en Overijssel

Gelderland Flevoland en Overijssel Gelderland Flevoland en Overijssel Rijn en IJssel Rivierenland Groot Salland Reest en Wieden Vallei en Veluwe Provincie Gelderland Provincie Overijssel Twente IJsselland Flevoland Flevoland - Koploper

Nadere informatie

Het herverkavelingsproces

Het herverkavelingsproces Herverkaveling Het herverkavelingsproces Om het landelijk gebied ook in de toekomst vitaal te houden, worden gebieden opnieuw ingericht. Hoe de nieuwe inrichting van een gebied er uit moet zien, staat

Nadere informatie

Professionalisering van Levensduurverlenging

Professionalisering van Levensduurverlenging Professionalisering van Levensduurverlenging De toegevoegde waarde van VITALE Rob van Dongen 9 februari 2012 Agenda 1 2 3 4 Levensduurverlenging volgens VITALE Het referentiemodel Toepasbaarheid VITALE

Nadere informatie

Pilot voorland Houtribdijk Zandige dijkversterking voor de binnenwateren. Toelichting op pilot en discussie Door: Henk Steetzel

Pilot voorland Houtribdijk Zandige dijkversterking voor de binnenwateren. Toelichting op pilot en discussie Door: Henk Steetzel Pilot voorland Houtribdijk Zandige dijkversterking voor de binnenwateren Toelichting op pilot en discussie Door: Henk Steetzel Opzet workshop Aankondiging in programma: Afgelopen zomer is aan de Markermeer-zijde

Nadere informatie

Inspiratieboek. beeldkwaliteitsplan oeververbinding Krimpen-Ridderkerk

Inspiratieboek. beeldkwaliteitsplan oeververbinding Krimpen-Ridderkerk Inspiratieboek beeldkwaliteitsplan oeververbinding Krimpen-Ridderkerk Datum 9 november 2011 Inhoud Pagina Toelichting 1 Aanpak 2 Analyse ruimte 3 Analyse verkeer 4 Integrale visie 5 Drie oplossingsrichtingen

Nadere informatie

Virtual Design & Construction. Sneller, beter, slimmer

Virtual Design & Construction. Sneller, beter, slimmer Virtual Design & Construction Sneller, beter, slimmer Virtual Design & Construction Sneller, beter, slimmer Royal HaskoningDHV biedt u met Virtual Design & Construction (VDC) een unieke methode om integraal

Nadere informatie

F O D I Federatie van Oppervlaktedelfstoffenwinnende Industrieën. Zorgvuldig winnen. Gedragscode Flora- en faunawet voor natuurbewust ontgronden

F O D I Federatie van Oppervlaktedelfstoffenwinnende Industrieën. Zorgvuldig winnen. Gedragscode Flora- en faunawet voor natuurbewust ontgronden F O D I Federatie van Oppervlaktedelfstoffenwinnende Industrieën Zorgvuldig winnen Gedragscode Flora- en faunawet voor natuurbewust ontgronden Zorgvuldig In Nederland is in het verleden veel zand, grind,

Nadere informatie

Impacttest extreme buien. Harry van Luijtelaar (Stichting RIONED) Amersfoort, 11 september 2014

Impacttest extreme buien. Harry van Luijtelaar (Stichting RIONED) Amersfoort, 11 september 2014 Impacttest extreme buien Harry van Luijtelaar (Stichting RIONED) Amersfoort, 11 september 2014 Wat willen we? Effecten extreme buien en maatregelen zo realistisch nauwkeurig en gedetailleerd mogelijk simuleren

Nadere informatie

BUSINESS CASE. Datamigratiespecialist T2S begeleidt Veenman bij ERP-implementatie

BUSINESS CASE. Datamigratiespecialist T2S begeleidt Veenman bij ERP-implementatie BUSINESS CASE Datamigratiespecialist T2S begeleidt Veenman bij ERP-implementatie Veenman, leverancier van afdrukapparatuur en document management oplossingen, heeft in 2012 succesvol het nieuwe ERP-systeem

Nadere informatie

Compare to Compete onderzoekt: Benchmarken door brancheorganisaties

Compare to Compete onderzoekt: Benchmarken door brancheorganisaties Compare to Compete onderzoekt: Benchmarken door brancheorganisaties Onderzoek van Compare to Compete: Hoe brancheorganisaties aankijken tegen benchmarken Wat is benchmarken of benchmarking? Benchmarking

Nadere informatie

Schade door wateroverlast Voorkomen, afkopen of vergoeden?

Schade door wateroverlast Voorkomen, afkopen of vergoeden? Schade door wateroverlast Voorkomen, afkopen of vergoeden? Amersfoort, 14 november 2013 Wat is doelmatig omgaan met de schadevraag? Robert van Cleef Copyright 2007 by Sterk Consulting. Private for the

Nadere informatie

Praktijkinstructie Oriëntatie op de informatie-analyse 4 (CIN08.4/CREBO:50131)

Praktijkinstructie Oriëntatie op de informatie-analyse 4 (CIN08.4/CREBO:50131) instructie Oriëntatie op de informatie-analyse 4 (CIN08.4/CREBO:50131) pi.cin08.4.v2 ECABO, 1 september 2003 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen

Nadere informatie

Verlengen stal op het perceel Dorpsstraat 74 te Zuidlaarderveen

Verlengen stal op het perceel Dorpsstraat 74 te Zuidlaarderveen Verlengen stal op het perceel Dorpsstraat 74 te Zuidlaarderveen NL.IMRO.1730.ABdorpsstr74zuidlv-0301 Projectgebied Situatie Dorpsstraat 74 Zuidlaarderveen 2 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Huidige en beoogde

Nadere informatie

EBO (Eigendom, Beheer en Onderhoud) staten en toelichting Ecologische Verbindingszone Ter Wisch versie 25 mei 2012

EBO (Eigendom, Beheer en Onderhoud) staten en toelichting Ecologische Verbindingszone Ter Wisch versie 25 mei 2012 Waterlopen: Nummer Naam Eigendom Beheer Onderhoud Bijzonderheden OAF-W-3118 Ruiten Aa Waterschap Hunze en Aa s Waterschap Hunze en Aa s Waterschap Hunze en Aa s OAF-W-3138 Ruiten Aa Waterschap Hunze en

Nadere informatie

Raadsinformatiebrief Nr. :

Raadsinformatiebrief Nr. : Raadsinformatiebrief Nr. : Reg.nr. : 4106385 B&W verg. : 9 december 2014 Onderwerp: Ontwerp bestemmingsplan '3 woningen Maliskampsestraat 61 1) Status Het voorliggende bestemmingsplan betreft een ontwerp

Nadere informatie

IBRAHYM: de digitale waterpartner in Limburg

IBRAHYM: de digitale waterpartner in Limburg IBRAHYM: de digitale waterpartner in Limburg Samenwerken in de waterketen 17 juni 2015 Nila Taminiau Senior hydroloog Waterschap Peel en Maasvallei IBRAHYM (concreet) Statisch: Afmetingen beek Locatie

Nadere informatie

ROOKPLUIM ANALYSE. NEO BV Utrechtseweg 3E, 3811 NA, Amersfoort, the Netherlands

ROOKPLUIM ANALYSE. NEO BV Utrechtseweg 3E, 3811 NA, Amersfoort, the Netherlands ROOKPLUIM ANALYSE NEO BV Utrechtseweg 3E, 3811 NA, Amersfoort, the Netherlands Delft University of Technology, Geoscience and Remote Sensing Stevinweg 1, 2628 CN Delft, the Netherlands Auteur Versie Datum

Nadere informatie

Service van begin tot eind. De kwaliteit en service van Business Volume Service (BVS)

Service van begin tot eind. De kwaliteit en service van Business Volume Service (BVS) Service van begin tot eind De kwaliteit en service van Business Volume Service (BVS) INHOUD 1 VOORWOORD 2 MISSIE BVS 3 KWALITEITSBELEID 4 ORGANISATIESTRUCTUUR 5 HET KWALITEITSSYSTEEM 5.1 NORMEN 5.2 ELEMENTEN

Nadere informatie

Inspectie & Handhaving met drones

Inspectie & Handhaving met drones 1e Hogeweg 188 3701 HL Zeist T: +31 (0)30 605 5877 F: +31 (0)30 609 0187 info@centerone.nl www.centerone.nl Inspectie & Handhaving met drones Peter van der Schuyt 5 maart 2015, 11:40 12:10 Agenda Drones

Nadere informatie

Handreiking Archeologie, Aardkundige waarden en Cultuurhistorie voor Waterbeheerders Baggernet 9 november 2010

Handreiking Archeologie, Aardkundige waarden en Cultuurhistorie voor Waterbeheerders Baggernet 9 november 2010 Handreiking Archeologie, Aardkundige waarden en Cultuurhistorie voor Waterbeheerders Baggernet 9 november 2010 Esther Wieringa, SIKB 1. Aanleiding en doel van de Handreiking 2. Werkwijze & betrokken partijen

Nadere informatie