PlatformVG. Erfrecht. Mensen met een verstandelijke beperking en erfrecht. Koepelorganisatie voor collectieve belangenbehartiging

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "PlatformVG. Erfrecht. Mensen met een verstandelijke beperking en erfrecht. Koepelorganisatie voor collectieve belangenbehartiging"

Transcriptie

1 Erfrecht Mensen met een verstandelijke beperking en erfrecht PlatformVG Koepelorganisatie voor collectieve belangenbehartiging lettertype: Charlotte Sans Book Plain Kleuren: P 295 en P 136 van mensen met een verstandelijke beperking, hun ouders en vertegenwoordigers

2 Colofon Tekst en redactie: Met dank aan: Opmaak: Drukwerk: Tamara Stranders Jelger de Kroon Albert de Vos Catrien van den Berg Drukkerij Walden, Bussum Tweede druk ISBN: , Platform VG Utrecht

3 Inhoud Voorwoord 4 Iemand met een verstandelijke beperking 5 Een erfenis 7 Geen testament 9 Een testament 13 Nog meer te regelen? 15 Verstandelijk beperkt en erfgenaam 17 Een eigen testament? 23 Belastingen 24 Beslisschema 25 Verklarende woordenlijst 26 Informatie 28 Aangesloten organisaties 29 3

4 Voorwoord Als ouder van iemand met een verstandelijke beperking wil je graag dat hij of zij een zo normaal en gelukkig mogelijk leven leidt. Bijna nooit gaat dat net zo vanzelfsprekend als bij andere kinderen uit een gezin. Je krijgt te maken met allerlei speciale regels, wetten, voorzieningen en instellingen. En natuurlijk wil je dat, ook na je overlijden, je kind met een verstandelijke beperking in de best mogelijke omstandigheden kan blijven leven. Daarom is het belangrijk erbij stil te staan wat het overlijden van ouders, juridisch gezien, betekent voor iemand met een verstandelijke beperking. Uiteindelijk krijgen we bijna allemaal met erfrecht te maken. Door vooraf een aantal maatregelen te nemen kun je je kind(eren) veel narigheid en ook kosten besparen. Er komt bij een sterfgeval veel regelwerk kijken. De belastingaangiften moeten gedaan worden; misschien is er een bedrijf dat gestaakt, verkocht of voortgezet moet worden; bankzaken moeten worden geregeld; een woning moet worden ontruimd en verkocht... Soms zijn er schulden en wat dan? Al dat werk komt neer op de erfgenamen. Het is werk waar zij meestal geen ervaring mee hebben én het komt in een periode van veel verdriet. In deze brochure gaan we kort in op de wetgeving over erfrecht en de mogelijkheden om speciale regelingen te treffen voor een zoon of dochter met een verstandelijke beperking. 4

5 Iemand met een verstandelijke beperking Mensen met een verstandelijke beperking hebben meestal veel zorg nodig. Tijdens hun leven nemen de ouders vaak (een gedeelte van) die zorg op zich. Uiteraard eindigt de behoefte aan zorg niet na het overlijden van de ouders. Het is dan ook verstandig op tijd na te denken over de situatie die dan ontstaat. Wettelijke verdeling Op 1 januari 2003 is het nieuwe erfrecht in werking getreden. Dat biedt ouders die gehuwd zijn of een geregistreerde partnerschap hebben* een goede mogelijkheid om 'op de langstlevende' een testament te maken. Op grond van het nieuwe erfrecht wordt de langstlevende ouder vanzelf eigenaar van alle goederen die de ouders eerst samen bezaten, of die de overleden ouder alleen bezat. De kinderen moeten wachten op hun erfdeel tot hun overgebleven ouder ook overlijdt. Zij krijgen een vordering op de langstlevende. Dit wordt de 'wettelijke verdeling' genoemd. Wanneer je ouders zijn overleden word je erfgenaam, ook als je een verstandelijke beperking hebt. Je hebt, samen met je broers en zussen, recht op de erfenis: geld en andere bezittingen van je ouders. Wanneer je ouders nog leven kunnen ze regelen dat het deel dat jou toekomt ook echt voor en door jou kan worden besteed. 5

6 Op grond van de wettelijke verdeling verandert er dus eigenlijk niets na het overlijden van één van de ouders. Een verstandelijke beperking De wettelijke verdeling wordt in het gehandicaptentestament veelal aangevuld met bepalingen waarin de positie van degene met een verstandelijke beperking geregeld is. Niet alleen juridische aspecten komen daarbij aan bod, maar juist ook het fiscale element speelt een belangrijke rol. Door het op een juiste manier opstellen van een gehandicaptentestament kun je veel belasting besparen. In het kort komt de regeling erop neer dat degene met een verstandelijke beperking onterfd wordt. Daar staat tegenover dat hij of zij een zogenaamd vruchtgebruik krijgt over zijn kindsdeel (of een kleiner deel). Na het overlijden van de langstlevende treedt het vruchtgebruik in werking. Op dat moment heeft de erfgenaam met een verstandelijke beperking dus een bron van inkomsten uit het vruchtgebruik van het vermogen. Meestal kan hij of zij dit vruchtgebruik vermogen niet zelf beheren en is er in het testament een bewindvoerder benoemd. Dit kan een familielid zijn, een stichting, maar ook een notaris. Deze testamentvorm is slechts een van de mogelijkheden. Afhankelijk van de mate van beperking en uiteraard afhankelijk van eigen wensen en situatie kun je het testament naar eigen inzicht samenstellen. * Waar in de brochure staat gehuwd, geldt de tekst ook voor geregistreerde partners. 6

7 Een erfenis Inleiding Een erfenis bestaat uit de bezittingen en schulden (als die er zijn) van een overledene. We volgen in deze brochure vader Sander, moeder Inge en hun kinderen Tirsa en Nick. Sander en Inge zijn getrouwd in gemeenschap van goederen. Nick heeft een ernstige verstandelijke beperking. Wanneer Sander komt te overlijden terwijl Inge nog leeft (of omgekeerd) verandert er nog niets. Wanneer zowel Sander als Inge komen te overlijden kunnen de erfgenamen Tirsa en Nick, net als iedere andere Nederlander, op drie manieren omgaan met het geld en de goederen die Sander en Inge nalaten. Zuiver aanvaarden Wanneer Tirsa en Nick zich bepaalde bezittingen toeëigenen (zoals dat mooie schilderij of die dure klok) of zich met de afwikkeling van de nalatenschap bemoeien aanvaarden zij daarmee stilzwijgend de erfenis. Het Je kunt 3 dingen doen als je erfgenaam wordt: je kunt ja zeggen tegen de erfenis: dan neem je de bezittingen én de schulden (als die er zijn) aan. Als er teveel schulden zijn kun je nee zeggen. Maar je kunt ook meer bedenktijd nodig hebben om uit te zoeken of er schulden zijn. Dan heb je wel de hulp nodig van een notaris. 7

8 gevolg daarvan is dat zij daarmee ook met het eigen vermogen aansprakelijk zijn voor eventuele 'schulden van Sander en Inge'. Beneficiair aanvaarden Gelukkig is er een oplossing om aansprakelijkheid te voorkomen: de wet kent het zogenaamde recht van beraad gedurende drie maanden na het overlijden. In die tijd kan door de erfgenamen (in ons geval dus Tirsa en Nick) een eerste inventarisatie van de nalatenschap gemaakt worden. Schuldeisers kunnen in die periode geen recht doen gelden op goederen van de nalatenschap. De rechter kan de termijn eventueel verlengen. Na het verstrijken van de termijn moeten de erfgenamen een keuze maken: aanvaarden of beneficiair aanvaarden. Dat laatste betekent dat Tirsa en Nick niet aansprakelijk zijn voor eventuele schulden van Sander en Inge. Je noemt dit ook wel aanvaarding onder het voorrecht van boedelbeschrijving. De schuldeisers moeten dan tevreden zijn met wat er aan bezittingen is. Voor het beneficiair aanvaarden van de nalatenschap gelden bepaalde formaliteiten. Daarvoor moeten Tirsa en Nick zo snel mogelijk de hulp van de notaris inroepen. Die kent de formaliteiten. Tirsa en Nick moeten zich wel al die tijd onthouden van handelingen waaruit zou kunnen blijken dat zij de nalatenschap aanvaarden! Zij mogen dus niks meenemen of geld opnemen van de rekening. Verwerpen Een andere mogelijkheid is de erfenis te verwerpen. Bijvoorbeeld omdat er veel schulden zijn. In dat geval wordt dus ook afgezien van de bezittingen. 8

9 Geen testament Of iemand een testament heeft gemaakt is op te vragen bij het Centraal Testamentenregister in Den Haag (Postbus CJ Den Haag). Dit moet schriftelijk met daarbij een akte van overlijden van de betreffende persoon. Een akte van overlijden is tegen betaling te verkrijgen bij de gemeente waar de overledene het laatst heeft gewoond. Is er geen testament en hebben Sander en Inge geen erfgenamen aangewezen, dan bepaalt de wet wie de erfgenamen zijn. De erfgenamen hebben recht op hun erfdeel, maar zijn ook verantwoordelijk voor de afwikkeling van de erfenis. Zij kunnen dat niet weigeren. De volgende personen kunnen erven: de echtgenoot (ote) of partner en de kinderen Als die er niet (meer) zijn: ouders, broers en zussen Als die er ook niet zijn grootouders en daarna: overgrootouders Wie erven? De erfenis gaat naar de erfgenamen. Erfgenamen zijn familieleden (bloedverwanten). Daarbij worden vier groepen onderscheiden die na elkaar in aanmerking komen voor de erfenis. Zolang er in een groep nog een erfgenaam is, komt de volgende groep niet aan 9

10 bod. Wanneer iemand uit één van de groepen is overleden treedt er plaatsvervulling op. Dat wil zeggen dat de afstammelingen van de erfgenamen in die groep in zijn of haar plaats komen. De vier hoofdgroepen zijn: de echtgenoot(ote) of geregistreerd partner en de kinderen ouders, broers en zussen grootouders overgrootouders Daarnaast is er nog een regel die bepaalt dat een erfgenaam moet bestaan op het moment dat de erfenis ontstaat. Wanneer de vader van een ongeboren kind komt te overlijden is dat kind, als het levend ter wereld komt, ook erfgenaam. Wanneer een mogelijke erfgenaam een misdrijf heeft begaan tegen de overledene is hij onwaardig. Dat wil zeggen dat zijn recht op het erfdeel vervalt. Als er in geen van de groepen meer erfgenamen bestaan tot en met de zesde graad, gaat de erfenis naar de Staat der Nederlanden. Kinderen Kinderen nemen in het erfrecht een speciale plaats in. Zij hebben namelijk altijd recht op een gedeelte van de erfenis. Legitieme portie Dat deel van de erfenis waarop het kind altijd recht heeft heet de legitieme portie. De legitieme portie bestaat alleen uit geld en dus niet uit goederen. De legitieme portie is de helft van de 10

11 waarde van het erfdeel van het kind. Stel dat Inge nog leeft en dat alleen Sander is overleden. In dat geval: Als je geen testament hebt gemaakt, geldt het 'wettelijk erfrecht'. heeft Inge recht op de helft van het gemeenschappelijk De wet regelt dan wie vermogen omdat Sander en Inge getrouwd zijn in wat krijgt. Je hebt als gemeenschap van goederen. kind altijd recht op een Een rekenvoorbeeld: stel er is deel van de erfenis. Dat een vermogen van heet 'legitieme portie' ,-. Inge heeft dan recht op hebben Inge, Tirsa en Nick samen recht op de andere helft (dat wil zeggen ieder 1/3 van de helft). In het rekenvoorbeeld dus ieder: De legitieme portie is daar weer de helft van. In het voorbeeld: Onterven Een ouder kan zijn kind(eren) in zijn testament onterven. Maar elk kind kan altijd zijn legitieme portie opeisen. De legitieme portie bestaat alleen uit geld. Zolang de andere ouder/partner van de overledene nog in leven is, kan het kind dat geld niet opeisen. Het opeisen van de legitieme portie hoeft niet via de rechtbank. Dit kan, binnen vijf jaar na het overlijden, via een schriftelijk verzoek aan de notaris die de erfenis heeft afgehandeld. 11

12 Wilsrechten Kinderen kunnen hun wilsrechten inroepen op het moment dat een langstlevende ouder aangeeft dat hij weer wil trouwen. Met het inroepen van wilsrechten krijgen kinderen de goederen van de langstlevende ouder in eigendom. Uiteraard ieder voor het deel waarop hij recht heeft. De langstlevende ouder behoudt wel het vruchtgebruik van de goederen. Dat betekent dat hij of zij de goederen mag gebruiken. De kinderen hebben op dat moment dus niks aan hun eigendom. Daarom wordt dit een bloot eigendom genoemd. Pas nadat de langstlevende ouder is overleden krijgen de kinderen het volledig eigendom over de goederen. 12

13 Een testament Als Sander en Inge wel een testament hebben gemaakt, wordt de erfenis in beginsel verdeeld zoals zij dat in het testament hebben bepaald. Executeur In het testament kun je iemand aanwijzen als executeur. Een executeur heeft de plicht de erfenis zo goed mogelijk af te wikkelen. Niemand is verplicht de taak van executeur op zich te nemen, iedereen mag het verzoek weigeren. Maar meestal wordt zo n verzoek, uit eerbied voor de overledene, wel geaccepteerd. Sander en Inge zouden er goed aan doen een executeur te benoemen omdat Nick een verstandelijke beperking heeft (zie ook pag. 18). Met een testament kun je regelen hoe je bezit verdeeld wordt na je overlijden. Het is verstandig om iemand aan te wijzen die dat allemaal regelt. Zo iemand heet een 'executeur'. Legaat Een legaat is een toedeling van een omschreven goed of geldbedrag. In het testament staat duidelijk omschreven waar het om gaat en wie de ontvanger is. Iemand die een legaat ontvangt, is een legataris, maar géén erfgenaam. Bijvoorbeeld: ik legateer 5.000,- aan de Stichting X (genoemd met volledige naam en adresgegevens). 13

14 Codicil Aanvullend op een testament is het ook mogelijk om een codicil te maken. Daarin bepaal je wie welke goederen krijgt en hoe je de uitvaart geregeld wil hebben. Maar het is niet mogelijk om via een codicil geld of onroerend goed aan iemand na te laten en ook niet om een executeur aanwijzen via een codicil. Je hoeft voor een codicil niet naar de notaris en het is makkelijk te veranderen. Een codicil heeft ook veel nadelen: Je kunt niet in één keer al je bezittingen nalaten, je moet alles exact omschrijven. Bovendien kan het codicil gemakkelijker zoekraken. 14

15 Nog meer te regelen? Voogdij Ouders met minderjarige In een testament kun kinderen (kinderen jonger dan 18 jaar) kunnen in hun testament een voogd benoemen. voor je minderjarige je vastleggen wie er Een voogd zorgt voor de kinderen kinderen zorgt als als de ouders komen te overlijden. jij er niet meer bent Wanneer er geen voogd is benoemd, kan dat tot vervelende situaties leiden. Bijvoorbeeld als verschillende Of wie er wettelijk (een voogd). familieleden de zorg voor de kinderen vertegenwoordiger opeisen. Wanneer Sander en Inge voor Tirsa en Nick een voogd benoemen wordt voor je in hun testament, is die benoeming volwassen kind bindend. Maar iemand die bij testament tot voogd is benoemd, kan zo'n wanneer hij of zij een verstandelijke benoeming wel weigeren. Het is dus wel iets dat je met degene die je wilt beperking heeft. Ook benoemen moet bespreken. kun je regelen dat je erfenis zoveel mogelijk binnen de directe Bewind Je kunt bepalen dat een erfgenaam wel eigenaar wordt van geld en goederen, maar dat hij er niet zomaar familie blijft. mee mag doen wat hij wil. In dat geval moet er een curator of bewindvoerder zijn of worden benoemd die verantwoordelijk is en zo goed mogelijk voor het erfdeel van de erfgenaam moet zorgen. Deze mogelijkheid is natuurlijk van belang bij iemand met een verstandelijke beperking zoals Nick. 15

16 Uitsluitingsclausule Het erfdeel van kinderen komt in de gemeenschap van goederen terecht wanneer zij getrouwd zijn zonder huwelijkse voorwaarden. Gaat een kind later scheiden dan gaat de helft naar zijn of haar ex-partner. Met een uitsluitingsclausule kunnen ouders dat voorkomen door te bepalen dat de erfenis niet wordt opgenomen in de gemeenschap van goederen. Inbrengverplichting Met een inbrengverplichting zorg je ervoor dat als je één van de erfgenamen iets hebt gegeven, dat geld of die goederen als een voorschot op de erfenis moet worden beschouwd. De waarde van de goederen wordt dan op het moment van overlijden ingebracht in de erfenis. Degene die dit voorschot heeft ontvangen, krijgt dan een kleiner aandeel van de erfenis. Maar het omgekeerde kan ook: je kunt ook vastleggen dat die schenking gewoon een cadeautje was en dat die buiten de erfenis moet blijven. Tweetrapsmaking Met een tweetrapsmaking zorg je ervoor dat goederen en vermogen na het overlijden van een erfgenaam naar een derde gaan en niet naar de directe erfgenamen van die eerste erfgenaam. Deze mogelijkheid is van belang in de situatie van Sander en Inge. Hoe je dat kunt regelen wordt nader uitgelegd op pagina

17 Verstandelijk beperkt en erfgenaam Kan iemand met een verstandelijke beperking erfgenaam zijn? Wanneer een ouder overlijdt en één van de kinderen heeft een verstandelijke beperking, zijn er verschillende scenario s denkbaar. Het kind kan minderjarig of meerderjarig zijn; er kunnen wel of geen broers of zussen zijn; hij of zij kan wel of niet onder curatele staan of een bewindvoerder en/of mentor hebben; er kan een bedrijf zijn dat wel of niet wordt voortgezet door broers en zussen. Een aantal van die mogelijkheden bespreken we hier. Wanneer iemand eigenaar is van een onderneming of hij is er nauw bij betrokken, is het zeker verstandig vóóraf een notaris te raadplegen. Volgens de wet is de enige eis om erfgenaam te kunnen zijn dat iemand bestaat op het moment dat de erfenis ontstaat. Dat betekent dat iemand met een verstandelijke beperking zonder meer erfgenaam is. Als je een verstandelijke beperking hebt, ben je gewoon erfgenaam, net als je broers en zussen. Als je niet voor jezelf kunt opkomen omdat je nog minderjarig bent of een verstandelijke beperking hebt, moet een ander je daarbij helpen. Zo iemand wordt altijd benoemd door de rechter. Hij of zij heet een voogd als je minderjarig bent en een mentor of curator als je volwassen bent. Een bewindvoerder helpt je alleen met het geld en de goederen. 17

18 Minderjarige kinderen Stel dat Sander en Inge beiden komen te overlijden terwijl de kinderen minderjarig zijn. Als er door hen niet bij testament een voogd is benoemd zal de rechter alsnog een voogd benoemen. De voogd is verantwoordelijk voor het beheer van de erfenis en voor de opvoeding van de kinderen. Volwassen kinderen Ook als Nick meerderjarig is, kan hij niet voor zichzelf opkomen. Daarom is het verstandig om iemand te benoemen die zijn belangen behartigt: een bewindvoerder en/ of mentor of een curator. Het liefst iemand uit de familie of naaste omgeving. Een bewindvoerder, mentor of curator kan, los van een overlijden, al worden benoemd vanaf het moment dat iemand 18 jaar is. Maar er kan ook in het testament een bewindvoerder zijn aangewezen. Als ook dat niet is gebeurd, zal de rechter een bewindvoerder benoemen. Staat iemand met een verstandelijke beperking onder curatele of is zijn of haar vermogen onder bewind gesteld, dan mag een nalatenschap alleen beneficiair worden aanvaard (zie pag. 8). Om de nalatenschap in zo n situatie met zo min mogelijk formaliteiten en kosten af te kunnen wikkelen, is het van groot belang dat in het testament een executeur is aangewezen. Onterven Kunnen Sander en Inge hun gehandicapte zoon Nick onterven? Ja, dat kan, maar Nick houdt altijd recht op zijn legitieme portie (zie pag. 10). En het kan ook anders. 18

19 Legitieme portie Omdat die legitieme portie altijd Je kunt je kinderen opgeëist moet worden, is Nick niet 'onterven'. Dat daarvoor afhankelijk van zijn curator of bewindvoerder. Die kan wil zeggen dat de legitieme portie opeisen, maar kinderen altijd recht kan het ook laten. Een curator of hebben op een deel bewindvoerder is verplicht verantwoording af te leggen over de van de erfenis = de besteding van het geld. Hij mag legitieme portie. het niet voor zichzelf uitgeven maar er is geen rechter die de bewindvoerder zal aanmoedigen om eens iets te doen met het geld ten behoeve van Nick. Sander en Inge willen niet dat het geld wordt opgepot, maar ook niet dat het verdwijnt in bijvoorbeeld hoge eigen bijdragen voor de AWBZ. Ze willen een manier vinden waardoor hun bezit zo goed mogelijk wordt aangewend voor de zorg voor Nick. Daarom kiezen Sander en Inge liever voor een andere oplossing dan de legitieme portie. Het blote eigendom Het is mogelijk om Tirsa de enige erfgenaam te maken. Sander en Inge kunnen Tirsa dan de verplichting opleggen - een zogenaamde last - om het deel dat eigenlijk aan Nick toekomt, te gebruiken voor zijn verzorging. Tirsa krijgt het blote eigendom over het bedrag dat gelijk is aan Nick zijn erfdeel: Nick krijgt het vruchtgebruik (de rente) en Tirsa mag het geld niet gebruiken. Zij krijgt het geld pas wanneer Nick zelf komt te overlijden. Omdat 19

20 Nick zelf geen eigenaar is geweest van het geld laat hij dus ook geen vermogen na. En dat betekent dat Tirsa bij zijn overlijden nu niet nóg eens successierecht hoeft te betalen. Op dat moment vervalt namelijk het vruchtgebruik en wordt Tirsa eigenaar van het geld. Een ander voordeel van het feit dat Nick juridisch gezien geen eigenaar is van het geld, is dat de erfenis daarmee ook niet kan worden opgegeten door de eigen bijdrageregeling AWBZ. Nick is dus min of meer onterfd, maar krijgt er iets anders voor in de plaats: het vruchtgebruik. Tweetrapsmaking In de situatie dat een erfgenaam een verstandelijke beperking heeft kan een tweetrapsmaking zinvol zijn. Sander en Inge kunnen als ouders zo sturen wie het vermogen krijgt dat over is op het moment dat Nick komt te overlijden. Dat is van belang omdat Nick vanwege zijn ernstige verstandelijke beperking nooit kinderen zal krijgen. Die kunnen dus niet van hem erven. Tirsa als zus wel. Als Sander en Inge niks regelen moet Tirsa een veel hoger tarief aan successierechten betalen. Bij een tweetrapsmaking betaalt zij ook twee keer successierecht maar wel veel minder. Zo n tweetrapsmaking (ook wel over de hand erven genoemd) kan alleen binnen de familie. Geld in een stichting onderbrengen Familiestichting Een andere mogelijkheid is om het vermogen onder te brengen in een familiestichting. Het doel van zo n constructie is om de fiscus zo min mogelijk vat te laten krijgen op de erfenis. 20

21 Dat is zinvol als het om een groot vermogen gaat. De familiestichting kan uitbetalingen aan kinderen/ kleinkinderen over een groot aantal jaren spreiden of het geld bestemmen voor de verzorging van het familielid met een verstandelijke beperking. Het stichtingsbestuur is daarvoor verantwoordelijk. Zo voorkom je ook dat broers en zussen later hoge successierechten moeten betalen. De familiestichting kent echter ook nadelen: in het familiebestuur kan makkelijk onenigheid ontstaan over de besteding van het geld. Steunstichting Een andere mogelijkheid is om een deel van het vermogen na te laten aan een steunstichting. Bijvoorbeeld de steunstichting van de organisatie waar het kind met een verstandelijke beperking woont. Die organisatie betaalt geen successierecht. Het geld komt dan zowel aan het kind als zijn medebewoners ten goede. Een Er zijn mogelijkheden om ervoor te zorgen dat geld en goederen uit een erfenis zoveel mogelijk ook ten goede komen aan mensen met een verstandelijke beperking. De manier waarop dat het beste kan is afhankelijk van de grootte van de erfenis en van de vraag of er broers en zussen zijn. Een notaris kan helpen om de manier te vinden die het beste past bij de speficieke situatie. 21

22 nadeel is, dat voor de bewoners/vertegenwoordigers niet altijd zichtbaar is hoe het geld precies is besteed. Steunstichtingen willen het geld nog wel eens oppotten. Schenkingen tijdens het leven Als iemand hoge successierechten wil voorkomen kan hij de nalatenschap beperken en tijdens het leven schenkingen doen. In het geval van Sander en Inge helpt het niet echt om dochter Tirsa flink wat geld te geven vóór het overlijden. De fiscus erkent de legitieme portie namelijk over het rest-vermogen plus de schenkingen die daarvoor zijn gedaan. Tenzij Tirsa alles heeft uitgegeven zou de curator of bewindvoerder geld dat toebehoort aan Nick kunnen terugvorderen. Wanneer Sander en Inge hun geld aan goede doelen of derden buiten de familiekring schenken (gewoon uitgeven dus) dan blijft er weinig nalatenschap over. Dat kan een manier zijn om Nick te onterven. Maar ook voor Tirsa blijft dan weinig over. 22

23 Een eigen testament? Nick is niet alleen ontvanger van de erfenis Als je volwassen bent en van Sander en Inge, hij een verstandelijke is ook ooit zelf erflater. Wanneer Nick onder beperking hebt mag je bewind is gesteld, mag hij zelf ook zelf een testament een testament maken. Hij moet maken. Alleen wanneer je onder curatele dan wel in voldoende mate zelf zijn wil kenbaar kunnen maken aan de notaris. Vaak is dit een staat mag dat pas als de probleem. rechter je toestemming heeft gegeven. Staat Nick onder curatele, dan kan hij alléén met toestemming van de kantonrechter een testament maken. Nick is namelijk wilsonbekwaam en een testament maken is een handeling is waarbij het juist aankomt op het vastleggen van de eigen wil. De curator kan daarom geen testament maken voor Nick. Voor de erfenis van wilsonbekwame mensen geldt het wettelijk erfrecht. 23

24 Belastingen Indien een familielid is overleden, krijg je te maken met twee soorten belastingen: de inkomstenbelasting en de belasting voor het recht van successie. Iemand die overleden is, hoeft uiteraard vanaf dat moment geen inkomstenbelasting meer te betalen. De nabestaanden moeten echter nog wel afrekenen over het inkomen tot de dag van het overlijden. Iedereen die geld erft, moet daarover belasting betalen. Deze belasting heet het recht van successie. Hoeveel successierecht iemand moet betalen hangt af van de relatie met de overledene én van de waarde van de erfenis. De algemene regel daarbij is dat hoe groter de afstand tot de overledene (zie pag. 10, de 4 groepen) hoe hoger het bedrag aan successierecht. Uitgezonderd Als iemand overleden is moeten de nabestaanden van successierecht zijn voor hem of haar nog met als ANBI (algemeen nut beogende instellingen) de belasting afrekenen. erkende instellingen. Op de website van de belastingdienst is een reken- Daarnaast moet je zelf hulp te vinden waarmee belasting betalen over de de hoogte van het bedrag waarde van de erfenis. Dat aan successierecht te heet successierecht. berekenen valt: 24

25 Geen testament Tirsa en Nick minderjarig Rechter benoemt: - een voogd - een executeur tot 18 jaar: voogd neemt taak ouders over Beslisschema Beide ouders: Sander en Inge overlijden Kinderen: Tirsa en Nick (verstandelijk gehandicapt) Wel testament Tirsa en Nick meerderjarig Tirsa en Nick minderjarig Tirsa en Nick meerderjarig Rechter benoemt: - een bewindvoerder/ curator voor Nick - een executeur wettelijke verdeling en eventueel codicil Ouders hebben: - een voogd benoemd - een executeur benoemd tot 18 jaar: volgend neemt taak ouders over Nick heeft een - bewindvoerder/curator - er is een executeur benoemd verschillende mogelijkheden Nick onterven = minimaal legitieme portie Tirsa krijgt 'bloot eigendom' Tweetrapsmaking Familiestichting na 18 jaar na 18 jaar 25

26 Verklarende woordenlijst Aanvaarden Het accepteren van een erfdeel, inclusief de schulden. Hierdoor wordt iemand erfgenaam. Beneficiair aanvaarden Een bijzondere manier van accepteren van een erfdeel. Hiervoor moet een verklaring worden afgelegd bij de arrondissementsrechtbank. Als er niet voldoende bezittingen zijn om de schulden te betalen, hoeft de erfgenaam het tekort niet zelf bij te betalen. Bewind Bewind is de periode waarin het erfdeel wordt beheerd door iemand anders (bewindvoerder). Een erfgenaam kan dan niet zelfstandig beschikken over de geërfde goederen. Bloot eigendom Het eigendom waar geen lusten en lasten van worden genoten. Er vindt hier dus geen 'vruchtgebruik' plaats. (B.v. een huis waarin je niet woont en geen inkomsten uit verwerft of kosten voor betaalt). Codicil Codicil is een wilsbeschikking die niet door de notaris wordt opgemaakt. Het is een zelf geschreven en ondertekend document. Het codicil is geschikt voor het vermaken van bepaalde kledingstukken, sieraden of inboedelgoederen of om vast te leggen hoe men begraven of gecremeerd wil worden. Een codicil moet handgeschreven zijn (dus niet met de computer) en voorzien zijn van een datum en handtekening. Executeur Executeur is degene die door de erflater is aangewezen om de nalatenschap af te wikkelen. Gehandicaptentestament Een testament dat is toegesneden op gezinnen met een gehandicapt kind dat niet voor zichzelf kan opkomen met als doel de positie van het gehandicapte kind als erfgenaam goed te regelen. Inbrengverplichting Met een inbrengverplichting zorg je ervoor dat geld of goederen die je aan erfgenamen hebt gegeven beschouwd moeten worden als een voorschot op de erfenis. Legaat Een legaat is een duidelijk omschreven goed of een bepaald genoemd geldbedrag dat je aan iemand nalaat. Legitieme portie Legitieme portie is dat deel van de nalatenschap waarop (klein)kinderen minimaal recht hebben. 26

27 Onterven Via een testament regelen dat erfgenamen niet het deel van de erfenis krijgen waar zij wettelijk recht op hebben. Met uitzondering van de legitieme portie waar kinderen altijd recht op hebben kunnen erfgenamen onterfd worden. De legitieme portie moet wel opgeëist worden. Doet het kind dat niet dan vervalt zijn aandeel aan de overige erfgenamen. Plaatsvervulling Als bij vererving een erfgenaam is overleden, onwaardig is, onterfd is of de erfenis heeft verworpen vindt plaatsvervulling plaats. Afstammelingen van het kind, broer of zuster, grootouder of overgrootouder komen in de plaats van een kind, broer of zuster, grootouder of overgrootouder. Uitsluitingsclausule Met een uitsluitingsclausule kan je voorkomen dat (toekomstige) partners de helft zouden krijgen van een bepaald bezit. Dit stuk valt dan niet (ook niet in de toekomst) in de gemeenschappelijke boedel. Verwerpen Verwerpen is het niet accepteren van een erfdeel, er afstand van doen. Voor een verwerping moet een verklaring bij de rechtbank worden afgelegd. Vruchtgebruik Vruchtgebruik is het zakelijk recht om iemand anders zijn goed (veelal eigendommen) te gebruiken en daarvan de vruchten (opbrengsten) te genieten, dit alsof men daar zelf de eigenaar van is. Mits men zorgt dat het goed in stand blijft. Wettelijke verdeling Bij de wettelijke verdeling krijgt de langstlevende echtgenoot (of geregistreerd partner) de nalatenschap van de overleden echtgenoot (of geregistreerd partner). De kinderen krijgen een geldvordering ter grootte van hun erfdeel, die pas opeisbaar is als de langstlevende is overleden. De wettelijke verdeling is van toepassing als de overledene geen testament heeft gemaakt en een echtgenoot of geregistreerd partner en tenminste één kind achterlaat. Wilsrecht Wilsrecht is het recht dat een kind heeft om goederen uit een nalatenschap in eigendom te krijgen als sprake is van stieffamilie. Zuiver aanvaarden Van zuiver aanvaarding spreekt men als de erfenis aanvaard wordt, ongeacht of het eventuele saldo positief of negatief is. Kortom: met alle daaraan verbonden rechten en plichten. 27

28 Informatie Internet Het Centraal Testamentenregister: Informatie over erfrecht: en Overzicht en notarissen en offertes: Curatele, bewind en mentorschap: curatele_bewind_mentorschap Actuele informatie en wetswijzigingen zijn te vinden via de website van het ministerie van Volksgezondheid, 28

29 Aangesloten organisaties BOSK dit Koningskind Stichting Down Syndroom Fragiele X vereniging Nederland Helpende Handen KansPlus LFB (Belangenbehartiging door en voor met mensen met een verstandelijke beperking) Het LSR - Landelijk steunpunt (mede)zeggeschap Landelijk Steunpunt Wonen (LSW) Vereniging Naar-Keuze NVA (Nederlandse Vereniging voor Autisme) Per Saldo PhiladelphiaSupport Prader-Willi / Angelman Vereniging Stichting Osani Stichting Netwerk Rondom Vereniging VG netwerken L!R!S (Werkverband regionale platforms VG)

30

31 31

32 PlatformVG Postbus BE UTRECHT Herculesplein AA UTRECHT T E I lettertype: Charlotte Sans Book Plain Kleuren: P 295 en P 136

Bewindvoerderschap. Curatele, bewind en mentorschap

Bewindvoerderschap. Curatele, bewind en mentorschap Bewindvoerderschap Het kan voorkomen dat een erflater van mening is dat zijn erfgenamen (nog) niet de volledige verantwoording kunnen dragen van het door hen geërfde vermogen. Dit kan te maken hebben met

Nadere informatie

Voor het leven geregeld: het erfrecht vanaf 1 januari 2003

Voor het leven geregeld: het erfrecht vanaf 1 januari 2003 Voor het leven geregeld: het erfrecht vanaf 1 januari 2003 In dit informatieblad vindt u informatie over de belangrijkste wijzigingen in het erfrecht per 1 januari 2003. Achterin staan adressen vermeld

Nadere informatie

GOEDE REDENEN OM EEN TESTAMENT TE MAKEN

GOEDE REDENEN OM EEN TESTAMENT TE MAKEN GOEDE REDENEN OM EEN TESTAMENT TE MAKEN Tekst Dorine van Kesteren Wie erft er van u? Wat gebeurt er met uw spullen of huisdieren? Wie zorgt er voor de kinderen als u er niet meer bent? De wet regelt veel

Nadere informatie

Mr H.M.L. Simons, notaris Notariskantoor Kunderlinde Voerendaal

Mr H.M.L. Simons, notaris Notariskantoor Kunderlinde Voerendaal Erfrecht Mr H.M.L. Simons, notaris Notariskantoor Kunderlinde Voerendaal Erfrecht Algemeen Wettelijke verdeling Legitieme portie Samenwoners 2-Trapsmaking Zuivere aanvaarding, beneficiaire aanvaarding,

Nadere informatie

Voor het leven geregeld: het erfrecht vanaf 1 januari 2003

Voor het leven geregeld: het erfrecht vanaf 1 januari 2003 Voor het leven geregeld: het erfrecht vanaf 1 januari 2003 In dit informatieblad vindt u informatie over de belangrijkste wijzigingen in het erfrecht per 1 januari 2003. Achterin staan adressen vermeld

Nadere informatie

Een. erfenis. afwikkelen. www.limesnotarissennieuwkoop.nl

Een. erfenis. afwikkelen. www.limesnotarissennieuwkoop.nl Een erfenis afwikkelen www.limesnotarissennieuwkoop.nl Als iemand overlijdt, is het afhandelen van de erfenis niet het eerste waaraan nabestaanden denken. Toch moet na een overlijden een en ander worden

Nadere informatie

Veel gestelde vragen over erven

Veel gestelde vragen over erven Veel gestelde vragen over erven Vraag aan de notaris: gespaarde vakantiedagen en erfenis Na de vakantie vond ik het tijd de balans op te maken: hoeveel vakantiedagen heb ik nog? Ik ben tot de conclusie

Nadere informatie

Waarom zijn nalatenschappen belangrijk voor DierenLot?

Waarom zijn nalatenschappen belangrijk voor DierenLot? NALATENSCHAPPEN Waarom zijn nalatenschappen belangrijk voor DierenLot? Dankzij de steun van al onze trouwe donateurs kunnen wij kleine en middelgrote lokale organisaties blijven steunen in hun hulp aan

Nadere informatie

Mijn. erfenis. regelen. www.netwerknotarissen.nl

Mijn. erfenis. regelen. www.netwerknotarissen.nl Mijn erfenis regelen www.netwerknotarissen.nl Wat kunt u regelen voor uw overlijden? Wat gebeurt er met uw spullen en huisdieren als u er niet meer bent? Wie krijgt uw (huur)woning? Zo zijn er veel vragen

Nadere informatie

ERFRECHT. hoe regel ik mijn nalatenschap? Alles over erven en erfrecht op een rijtje

ERFRECHT. hoe regel ik mijn nalatenschap? Alles over erven en erfrecht op een rijtje ERFRECHT hoe regel ik mijn nalatenschap? Alles over erven en erfrecht op een rijtje Wat vindt u in dit boekje? In dit boekje leggen wij u uit waar u rekening mee moet houden als u uw nalatenschap gaat

Nadere informatie

Themanummer Erfrecht

Themanummer Erfrecht Belangennetwerk verstandelijk gehandicapten Afdeling Rijnstreek www.kansplusrijnstreek.nl Nummer 45 januari 2013 Themanummer Erfrecht Bronnen: Verslag thema-avond. Danilo Verplancke in overleg met mr.

Nadere informatie

HOE REGEL IK MIJN NALATENSCHAP?

HOE REGEL IK MIJN NALATENSCHAP? HOE REGEL IK MIJN NALATENSCHAP? Alles over erven, uw testament en erfrecht op een rijtje. Wat vindt u in dit boekje? In dit boekje leggen wij u uit waarmee u rekening moet houden als u uw nalatenschap

Nadere informatie

Hoe regel ik mijn nalatenschap?

Hoe regel ik mijn nalatenschap? Hoe regel ik mijn nalatenschap? Alles over erven, uw testament en erfrecht op een rijtje. Wat vindt u in dit boekje? In dit boekje leggen wij u uit waarmee u rekening moet houden als u uw nalatenschap

Nadere informatie

Erfrecht. Mr. Caroline de Maat Fikkers notarissen BAS Bergen op Zoom 27 januari 2015

Erfrecht. Mr. Caroline de Maat Fikkers notarissen BAS Bergen op Zoom 27 januari 2015 Erfrecht Mr. Caroline de Maat Fikkers notarissen BAS Bergen op Zoom 27 januari 2015 Fikkers notarissen Lange Parkstraat 1 Bergen op Zoom Tel. 0164 242 650 c.de.maat@fikkersnotarissen.nl Erfrecht Bij versterf

Nadere informatie

hoe regel ik mijn nalatenschap? Alles over erven en erfrecht op een rijtje

hoe regel ik mijn nalatenschap? Alles over erven en erfrecht op een rijtje Erfrecht hoe regel ik mijn nalatenschap? Alles over erven en erfrecht op een rijtje Wat vindt u in dit boekje? In dit boekje leggen wij u uit waar u rekening mee moet houden als u uw nalatenschap gaat

Nadere informatie

1 januari 2003: Nieuw Erfrecht Voor het leven geregeld

1 januari 2003: Nieuw Erfrecht Voor het leven geregeld 1 januari 2003: Nieuw Erfrecht Voor het leven geregeld Inleiding Op 1 januari 2003 is ons erfrecht gewijzigd. De laatste belangrijke wijziging in het erfrecht was in 1923. Tot die tijd waren alleen kinderen

Nadere informatie

Informatiefolder: Erfenis, schenken en woningwaarde

Informatiefolder: Erfenis, schenken en woningwaarde Informatiefolder: Erfenis, schenken en woningwaarde Bij leven kunt u al bepalen of het gunstig is uw vermogen te (ver)delen met anderen of uw erven te laten wachten totdat het zo ver is, m.a.w. tot na

Nadere informatie

Waarom een testament?

Waarom een testament? notaris Oude Delft 62 2611 CD Delft Postbus 2882 2601 CW Delft tel. 015-213 70 50 fax 015-213 70 55 notaris@boelens.net Waarom een testament? REDENEN VOOR HET OPSTELLEN VAN EEN (NIEUW) TESTAMENT - Benoemen

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 - Het huwelijksvermogensrecht

Hoofdstuk 1 - Het huwelijksvermogensrecht Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 - Het huwelijksvermogensrecht Wat is het belang van het huwelijksvermogensrecht?... 5 Gemeenschap van goederen... 5 Verdeling... 5 Wat behoort tot het gemeen schappelijk vermogen?...

Nadere informatie

Erfenis Wat is een erfenis? verklaring van erfrecht Wettelijk erfrecht Wie Erft? erfopvolging legitieme portie

Erfenis Wat is een erfenis? verklaring van erfrecht Wettelijk erfrecht Wie Erft? erfopvolging legitieme portie Erfenis Wat is een erfenis? De erfenis is de som van alle bezittingen minus schuld. Bezittingen zijn alle zaken uit te drukken in geld, zoals een bankrekening, aandelen, kunst of een auto. Met schuld wordt

Nadere informatie

HOE REGEL IK MIJN NALATENSCHAP?

HOE REGEL IK MIJN NALATENSCHAP? HOE REGEL IK MIJN NALATENSCHAP? Alles over erven, uw testament en erfrecht op een rijtje. HOE REGEL IK MIJN NALATENSCHAP? Wat gebeurt er met uw geld, huis, bezittingen en uw schulden als u overlijdt? Zonder

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Voorwoord... XIII Introductie... XIV. Wat is van wie? 1. U bent gehuwd... 3. Inhoudsopgave

Inhoudsopgave. Voorwoord... XIII Introductie... XIV. Wat is van wie? 1. U bent gehuwd... 3. Inhoudsopgave Voorwoord................................................. XIII Introductie................................................. XIV Wat is van wie? 1. U bent gehuwd...........................................

Nadere informatie

Hoe kunt u voordelig vermogen overdragen aan uw kinderen? Schenken en Erven.

Hoe kunt u voordelig vermogen overdragen aan uw kinderen? Schenken en Erven. Hoe kunt u voordelig vermogen overdragen aan uw kinderen? Schenken en Erven. Wet Schenk- en erfbelasting 3 juni 2010 Wijziging Successiewet 1 januari 2010 - Erfbelasting schenkbelasting - Tariefverlaging/vereenvoudiging

Nadere informatie

Nalaten en erven Erfrecht. Wet sinds 2003

Nalaten en erven Erfrecht. Wet sinds 2003 1 Nalaten en erven Erfrecht Wet sinds 2003 2 Onderscheid in: Echtgenoten Anderen 3 Wat zegt de wet? Voor echtgenoten Voor de anderen 4 Wat zegt de wet voor echtgenoten? WETTELIJKE VERDELING: Alles gaat

Nadere informatie

EVEN VOORSTELLEN. Hans van der Tuin

EVEN VOORSTELLEN. Hans van der Tuin EVEN VOORSTELLEN Hans van der Tuin Streekweg 86 te Hoogkarspel Vanaf 1 januari 2013 hogere zorgbijdrage Vanaf 1 januari 2013 betalen veel mensen die in een AWBZ/Wlz-instelling zijn opgenomen meer zorgbijdrage.

Nadere informatie

NIBE-SVV, 2015 OEFENEXAMEN SCHENK- EN ERFWIJZER

NIBE-SVV, 2015 OEFENEXAMEN SCHENK- EN ERFWIJZER NIBE-SVV, 2015 OEFENEXAMEN SCHENK- EN ERFWIJZER 1. Voor welke schenking is een notariële akte verplicht? A. Voor de schenking van een effectenportefeuille. B. Voor de schuldigerkenning uit vrijgevigheid

Nadere informatie

HET SAMENLEVINGSCONTRACT EN DE TESTAMENTEN DAARBIJ (UITGAVE 2012) HET SAMENLEVINGSCONTRACT. Partnerpensioen

HET SAMENLEVINGSCONTRACT EN DE TESTAMENTEN DAARBIJ (UITGAVE 2012) HET SAMENLEVINGSCONTRACT. Partnerpensioen HET SAMENLEVINGSCONTRACT EN DE TESTAMENTEN DAARBIJ (UITGAVE 2012) Tegenwoordig wonen veel mensen ongehuwd samen, maar vergeleken met het huwelijk is voor mensen die ongehuwd (gaan) samenwonen weinig bij

Nadere informatie

BEWIND -1- M:\brochures\bewind.docx 22/6/2015

BEWIND -1- M:\brochures\bewind.docx 22/6/2015 BEWIND Zodra een kind meerderjarig is (18 jaar) mag het zelf over zijn of haar eigen vermogen beschikken. Dat is meestal geen probleem, als dat vermogen niet groot is en één van beide ouders of beide ouders

Nadere informatie

OUDERS EN KINDEREN: HET ERFRECHT

OUDERS EN KINDEREN: HET ERFRECHT OUDERS EN KINDEREN: HET ERFRECHT Sinds 1 januari 2003 is de wetgeving met betrekking tot het erfrecht gewijzigd. Het grootste deel van de wijzigingen in het erfrecht heeft betrekking op gehuwden (of geregistreerde

Nadere informatie

Wie geeft u het vertrouwen?

Wie geeft u het vertrouwen? Wie geeft u het vertrouwen? Alles over het levenstestament, de volmacht en het testament en in welke situaties dit van belang is. 2 Waarom dit boekje? Wie behartigt uw belangen als u dat zelf niet meer

Nadere informatie

Wie geeft u het vertrouwen?

Wie geeft u het vertrouwen? Wie geeft u het vertrouwen? Alles over het levenstestament, de volmacht en het testament en in welke situaties dit van belang is. 2 3 Waarom dit boekje? Wie behartigt uw belangen als u dat zelf niet meer

Nadere informatie

Indien iemand overlijdt heeft een erfgenaam met betrekking tot de erfenis drie mogelijkheden:

Indien iemand overlijdt heeft een erfgenaam met betrekking tot de erfenis drie mogelijkheden: ERFENIS ACCEPTEREN OF NIET? Beneficiaire aanvaarding en wettelijke vereffening Indien iemand overlijdt heeft een erfgenaam met betrekking tot de erfenis drie mogelijkheden: * De erfenis zuiver aanvaarden.

Nadere informatie

Erfrecht. Wat gebeurt er na iemands overlijden met zijn vermogen?

Erfrecht. Wat gebeurt er na iemands overlijden met zijn vermogen? Erfrecht Wat gebeurt er na iemands overlijden met zijn vermogen? Verklaring van erfrecht Dit is een schriftelijke verklaring die u nodig heeft na iemands overlijden. De verklaring wordt opgemaakt door

Nadere informatie

Uw persoonlijke documentenmap: alles over uw testament

Uw persoonlijke documentenmap: alles over uw testament Uw persoonlijke documentenmap: alles over uw testament Wat is er mooier dan uw naasten en toekomstige generaties een toekomst vrij van kanker na te laten? Stichting Wereld Kanker Onderzoek Fonds (WCRF

Nadere informatie

Schenkings- en successierecht

Schenkings- en successierecht Page 1 of 5 Netwerk Notarissen Centrale Organisatie Lt. Gen. Van Heutszlaan 8 3743 JN Baarn T: (035) 577 27 07 F: (035) 695 28 95 E: info@nnco.nl Schenkings- en successierecht Inhoudsopgave: Schenkingsrecht

Nadere informatie

Testamenten lezen. Inleiding en onderwerpen. Tot stand komen van een testament 03-09-15. en andere notariële zaken

Testamenten lezen. Inleiding en onderwerpen. Tot stand komen van een testament 03-09-15. en andere notariële zaken Testamenten lezen en andere notariële zaken Janien Zomer Carina Hudepohl Inleiding en onderwerpen Het opmaken van een testament Wettelijk erfrecht Verschillende soorten testamenten De executeur Erven De

Nadere informatie

'Hoe staat uw nalatenschap ervoor?' Erfbelasting Testament Schenking 23-11-2015

'Hoe staat uw nalatenschap ervoor?' Erfbelasting Testament Schenking 23-11-2015 'Hoe staat uw nalatenschap ervoor?' Erfbelasting Testament Schenking 1 Erfbelasting 2 Erfbelasting Erfenis: Zuiver aanvaarden (Lusten en lasten) Beneficiair aanvaarden (alleen de lusten) Verwerpen (niets)

Nadere informatie

Uw persoonlijke documentenmap: alles over uw testament

Uw persoonlijke documentenmap: alles over uw testament Uw persoonlijke documentenmap: alles over uw testament Samen met u streven wij naar een wereld waarin niemand een kanker krijgt die voorkomen kan worden. Omdat later nu belangrijk is Beste donateur, Allereerst

Nadere informatie

Testamenten en erfgenamen met een verstandelijke beperking

Testamenten en erfgenamen met een verstandelijke beperking Testamenten en erfgenamen met een verstandelijke beperking Mr R.J.W.J. Meyer Notaris & Estateplanner te Naarden RijksBredius Notarissen te Naarden en Bussum. Naarden 2013 Vader Johan gehuwd in de wettelijke

Nadere informatie

2014 -- Successiewet -- Deel 1

2014 -- Successiewet -- Deel 1 Successiewet les 1 programma Eén wet, twee belastingen Woonplaats Successierecht Wettelijk erfrecht en wettelijke verdeling Testamenten Wetsficties 1 Eén wet, twee belastingen De Successiewet bestaat uit:

Nadere informatie

Wie geeft u het vertrouwen?

Wie geeft u het vertrouwen? 9 Wie geeft u het vertrouwen? Alles over het levenstestament, de volmacht en het testament en in welke situaties dit van belang is. 2 Waarom dit boekje? Wie behartigt uw belangen als u dat zelf niet meer

Nadere informatie

Wie geeft u het vertrouwen?

Wie geeft u het vertrouwen? Wie geeft u het vertrouwen? Lees meer over het levenstestament, de volmacht en het testament en in welke situaties dit van belang is. 2 Waarom dit boekje? Wie behartigt uw belangen als u dat zelf niet

Nadere informatie

Zeker van uw zaak en zorg voor uw gezin

Zeker van uw zaak en zorg voor uw gezin Zeker van uw zaak en zorg voor uw gezin Thema-avond Op naar een (on)zekere toekomst OVSB, 9 november 2015 mr. Heleen C. Vaarten Notaris te Eindhoven Om te beginnen: enkele misverstanden 1. Door het nieuwe

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 - Estate planning of nalatenschapsplanning. Hoofdstuk 3 - Een verblijvingsbeding tussen samenwoners

Hoofdstuk 1 - Estate planning of nalatenschapsplanning. Hoofdstuk 3 - Een verblijvingsbeding tussen samenwoners Inhoudsopgave Voorwoord... 1 Introductie... 2 Hoofdstuk 1 - Estate planning of nalatenschapsplanning 1. Wat is het?... 5 2. Hoe doet u het correct?... 5 3. Wat zijn de voordelen?... 7 4. Wat zijn de nadelen?...

Nadere informatie

Estate planning Fiscaal voordelig vermogen nalaten

Estate planning Fiscaal voordelig vermogen nalaten Estate planning Fiscaal voordelig vermogen nalaten U betaalt pas als het bedrag van de erfenis of schenking hoger is dan de vrijstelling Estate planning Fiscaal voordelig vermogen nalaten U denkt er misschien

Nadere informatie

JE BENT 20 OF EN JE HEBT GEEN ZORGEN VOOR MORGEN?

JE BENT 20 OF EN JE HEBT GEEN ZORGEN VOOR MORGEN? De meeste twintigers en dertigers staan niet stil bij morgen. Regelen komt later wel. Maar ook deze groep is vaak getrouwd of woont samen, en heeft kinderen en een huis. Reden genoeg om na te denken over

Nadere informatie

Uw hart spreekt in uw testament

Uw hart spreekt in uw testament Uw hart spreekt in uw testament De laatste woorden van een overleden dierbare maken vaak indruk en leven voort bij de nabestaanden. Heeft u zich wel eens gerealiseerd dat u met uw testament laatste woorden

Nadere informatie

Je rechten bij erfenis

Je rechten bij erfenis Je rechten bij erfenis Wie zijn je erfgenamen? De principes Bloedverwanten + echtgenoot + WSW partner + geadopteerden Volgorde? Eerst de ORDEN : de eerste orde sluit alle volgende uit Eerste orde : afstammelingen

Nadere informatie

Enkele belangrijke begrippen en afkortingen

Enkele belangrijke begrippen en afkortingen 35 Enkele belangrijke begrippen en afkortingen De volgende lijst geeft een beknopte omschrijving 3 van enkele juridische termen die in dit boek aan bod komen, en dient enkel om die begrippen beter te kunnen

Nadere informatie

Algemene informatie voor nabestaanden

Algemene informatie voor nabestaanden Algemene informatie voor nabestaanden Als er iemand overlijdt, komt er veel op de nabestaanden af. Ook met de bank waarvan de overledene klant was moet er het nodige geregeld worden. In dit document hebben

Nadere informatie

De rolna het. van de notarisoverlijden. Informatie over de afhandeling van de nalatenschap

De rolna het. van de notarisoverlijden. Informatie over de afhandeling van de nalatenschap De rolna het van de notarisoverlijden Informatie over de afhandeling van de nalatenschap Formaat Notarissen is een landelijk netwerk van samenwerkende notariskantoren in Nederland. Kwaliteit, vernieuwing

Nadere informatie

Wet schenk- en erfbelasting

Wet schenk- en erfbelasting Successiewet 2010 Wet schenk- en erfbelasting Successiewet 2010 De nieuwe Successiewet is op 1 januari 2010 ingegaan en heeft gevolgen voor bijna iedereen! Wijziging tariefstructuur/ vrijstellingen Vereenvoudiging

Nadere informatie

BLG Wonen Nabestaandenservice

BLG Wonen Nabestaandenservice BLG Wonen Nabestaandenservice Wil je meer weten? Op blgwonen.nl vind je uitgebreide informatie over alles wat er bij een overlijden moet worden geregeld. Nabestaandenservice Wanneer een dierbare is overleden,

Nadere informatie

Deel 1 - U bent gehuwd. Wat betekent dit voor uw bezittingen?

Deel 1 - U bent gehuwd. Wat betekent dit voor uw bezittingen? Inhoudstafel Voorwoord 1 Deel 1 - U bent gehuwd Wat betekent dit voor uw bezittingen? 1 U bent gehuwd zonder huwelijks contract 5 11 Wat betekent dit eigenlijk? 5 12 Welke goederen zijn van wie? 5 121

Nadere informatie

Erfrecht en schenking

Erfrecht en schenking Mr. C. Assers Handleiding tot de beoefening van het Nederlands Burgerlijk Recht Erfrecht en schenking Veertiende druk Bewerkt door: Mr. S. Perrick Advocaat te Amsterdam Voorheen deel 6A en 6B a Wolters

Nadere informatie

Want alles blijft achter Heel je bezit Leeg zijn je handen Aan het einde van de rit

Want alles blijft achter Heel je bezit Leeg zijn je handen Aan het einde van de rit netwerk notarissen Want alles blijft achter Heel je bezit Leeg zijn je handen Aan het einde van de rit Uit: Het einde van de Lijn, Marco Borsato testament 1 Uw testament Waarom een testament? Omdat de

Nadere informatie

De gezinswoning voor 99,6 % legateren aan de langstlevende?

De gezinswoning voor 99,6 % legateren aan de langstlevende? De gezinswoning voor 99,6 % legateren aan de langstlevende? De laatste tijd komen steeds vaker testamenten voor waarbij de ene echtgenoot aan de andere 99,6 % van de gezinswoning in volle eigendom legateert

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Dossier. 1. Wie zijn uw erfgenamen?... 1. 2. Erfbelasting... 4. 3. Het nalatenschapsdossier... 9. Voorwoord... V

Inhoudsopgave. Dossier. 1. Wie zijn uw erfgenamen?... 1. 2. Erfbelasting... 4. 3. Het nalatenschapsdossier... 9. Voorwoord... V Inhoudsopgave I Voorwoord... V 1. Wie zijn uw erfgenamen?... 1 1.1. U heeft geen testament... 1 1.1.1. Wettelijke erfgenamen... 1 1.1.2. Overlijden met achterlating van echtgenoot en kinderen... 1 1.1.3.

Nadere informatie

Mevrouw mr M.I. Loof, notaris bij Westvest Netwerk Notarissen, Westvest 38, 2611 AZ Delft, telefoon 015 2191999, info@westvest-notarissen.

Mevrouw mr M.I. Loof, notaris bij Westvest Netwerk Notarissen, Westvest 38, 2611 AZ Delft, telefoon 015 2191999, info@westvest-notarissen. 1 VAN MENTORSCHAP TOT NALATENSCHAP Mevrouw mr M.I. Loof, notaris bij, Westvest 38, 2611 AZ Delft, telefoon 015 2191999, info@westvest-notarissen.nl De wet zegt: als je 18 jaar bent dan ben je meerderjarig

Nadere informatie

Levensdossier Deel 3 MIJN CODICIL

Levensdossier Deel 3 MIJN CODICIL Levensdossier Deel 3 MIJN CODICIL Voorwoord Voor u ligt een belangrijk document: Met dit levensdossier legt u alle relevante gegevens vast die uw familie, partner, executeur, notaris of anderen moeten

Nadere informatie

Goed geven! Dirk Vercoutter van testament.be 20/09/14

Goed geven! Dirk Vercoutter van testament.be 20/09/14 Goed geven! Dirk Vercoutter van testament.be 20/09/14 Testamenten en legaten Een gebaar voor het leven 1 IS ER LEVEN NA DE DOOD? DE DOOD IS EEN DEEL VAN HET LEVEN. MAAR WAT GEBEURT ER MET MIJN BEZIT ALS

Nadere informatie

Nalatenschappen. Laat in uw testament uw hart spreken. Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij

Nalatenschappen. Laat in uw testament uw hart spreken. Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij Nalatenschappen Laat in uw testament uw hart spreken Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij Laat uw hart spreken in uw testament In een testament kunt u nog eens duidelijk onderstrepen waar tijdens

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG en Juridische Zaken Sector privaatrecht Schedeldoekshaven 100 2511

Nadere informatie

Radartestament. En andere interessante fiscale en juridische varia

Radartestament. En andere interessante fiscale en juridische varia Radartestament En andere interessante fiscale en juridische varia Nut en noodzaak van een testament 70% van de Nederlanders heeft geen testament (Zelfs) bij 60+ rs heeft meer dan 50% geen testament 30%

Nadere informatie

Want alles blijft achter Heel je bezit Leeg zijn je handen Aan het einde van de rit

Want alles blijft achter Heel je bezit Leeg zijn je handen Aan het einde van de rit netwerk notarissen Want alles blijft achter Heel je bezit Leeg zijn je handen Aan het einde van de rit Uit: Het einde van de Lijn, Marco Borsato testament 1 Uw testament Waarom een testament? Omdat de

Nadere informatie

LEZING RABOBANK KRIMPENERWAARD 18 & 21 NOVEMBER 2013 AWBZ, SCHENKEN, LEVENSTESTAMENT EN ERFRECHT

LEZING RABOBANK KRIMPENERWAARD 18 & 21 NOVEMBER 2013 AWBZ, SCHENKEN, LEVENSTESTAMENT EN ERFRECHT LEZING RABOBANK KRIMPENERWAARD 18 & 21 NOVEMBER 2013 AWBZ, SCHENKEN, LEVENSTESTAMENT EN ERFRECHT DE HOOGTE VAN DE EIGEN BIJDRAGE AWBZ HANGT ONDERMEER AF VAN HET (GEZAMENLIJKE) INKOMEN EN (DE HOOGTE VAN)

Nadere informatie

Anida de Fretes-van Liere

Anida de Fretes-van Liere Anida de Fretes-van Liere Werkzaam als notaris binnen De Zeeuwse Alliantie twee vestigingen vier notarissen drie kandidaat-notarissen en juristen 9 klerken 28 overige medewerkers Aangesloten bij landelijk

Nadere informatie

Fiscaal voordeling vermogen nalaten

Fiscaal voordeling vermogen nalaten Kennisdocument Estate planning Fiscaal voordeling vermogen nalaten U denkt er misschien liever niet aan, maar er komt ooit een moment dat u er niet meer zult zijn. Het is goed om daar nu al bij stil te

Nadere informatie

24-10-2013 LEZING RABOBANK KRIMPENERWAARD 14 & 17 OKTOBER 2013 AWBZ, SCHENKEN, LEVENSTESTAMENT EN ERFRECHT

24-10-2013 LEZING RABOBANK KRIMPENERWAARD 14 & 17 OKTOBER 2013 AWBZ, SCHENKEN, LEVENSTESTAMENT EN ERFRECHT LEZING RABOBANK KRIMPENERWAARD 14 & 17 OKTOBER 2013 AWBZ, SCHENKEN, LEVENSTESTAMENT EN ERFRECHT 1 DE HOOGTE VAN DE EIGEN BIJDRAGE AWBZ HANGT ONDERMEER AF VAN HET (GEZAMENLIJKE) INKOMEN EN (DE HOOGTE VAN)

Nadere informatie

Algemene informatie voor nabestaanden

Algemene informatie voor nabestaanden Algemene informatie voor nabestaanden Als er iemand overlijdt, komt er veel op de nabestaanden af. Ook met de bank waarvan de overledene klant was moet er het nodige geregeld worden. In dit document hebben

Nadere informatie

De tweetrapsmaking in het nieuws!

De tweetrapsmaking in het nieuws! notaris mr. W.J. Boelens Oude Delft 62 2611 CD Delft Postbus 2882 2601 CW Delft tel. 015-213 70 50 fax 015-213 70 55 notaris@boelens.net www.boelens.net De tweetrapsmaking in het nieuws! Extra nieuwsbrief

Nadere informatie

FAQ Schenkingen en Legaten

FAQ Schenkingen en Legaten FAQ Schenkingen en Legaten SCHENKINGEN EN LEGATEN AAN DOMINIEK SAVIO Waarom kiezen voor Dominiek Savio voor een schenking of (duo)legaat? Dominiek Savio wil voor kinderen, jongeren en volwassenen met een

Nadere informatie

WWW.UWNOTARIS.NL NALATENSCHAPPEN, VERERVING EN AFWIKKELING

WWW.UWNOTARIS.NL NALATENSCHAPPEN, VERERVING EN AFWIKKELING 1 WWW.UWNOTARIS.NL Van Ee & De Jonge notariaat, estate planning, mediation Willemsplantsoen 12, 3511 LB Utrecht Postbus 19200, 3501 DE Utrecht T 030-2314133 F 030-2334271 vraaghet@uwnotaris.nl www.uwnotaris.nl

Nadere informatie

Presentatie ZijActief

Presentatie ZijActief Presentatie ZijActief Op: 18 januari 2012 Door: mr A.J.W. (Arjan) Kuiper, notaris te Montfoort Even voorstellen? Mr A.J.W. (Arjan) Kuiper, notaris Opvolger van notaris mr H.J.Th.G. Tomlow Even voorstellen?

Nadere informatie

Belasting en erven 2013

Belasting en erven 2013 Belasting en erven 2013 Weet u dat u een erfenis nalaat? En vraagt u zich af wat u tijdens uw leven al kunt regelen? Of is iemand in uw omgeving overleden en krijgt u een erfenis? In deze brochure leest

Nadere informatie

Hoofdstuk 3. Erven als huwelijkspartner

Hoofdstuk 3. Erven als huwelijkspartner 44 Hoofdstuk 3. Erven als huwelijkspartner Dag zei ik tegen haar dag kom Ik je nog eens tegen, glimlachend Maar de wind blies weg Haar gezicht in het water En ik knikte en ik werd onzichtbaar In het stille

Nadere informatie

Burgerlijk recht. Leg volgende begrippen uit, die nodig zijn om bovenstaande artikels te begrijpen.

Burgerlijk recht. Leg volgende begrippen uit, die nodig zijn om bovenstaande artikels te begrijpen. 4. Erfrecht L E E R D O E L S T E L L I N G E N Je kan - de basisprincipes van de erfregeling opzoeken en illustreren met voorbeelden; - de successierechten berekenen voor een aantal erfenissen; - de schenking

Nadere informatie

Belastingdienst. Belasting en erven 2014

Belastingdienst. Belasting en erven 2014 Belastingdienst Belasting en erven 2014 PA 974-1Z41FD Weet u dat u een erfenis nalaat? En vraagt u zich af wat u tijdens uw leven al kunt regelen? Of is iemand in uw omgeving overleden en krijgt u een

Nadere informatie

1. Onterven. 2. Generatiesprong

1. Onterven. 2. Generatiesprong 1. Onterven Ik leef in onmin met mijn moeder, die een huis bezit en verscheidene bankrekeningen heeft. Kan zij bewerkstelligen dat mij helemaal niets zou toekomen? Neen. Kinderen kunnen niet volledig onterfd

Nadere informatie

Is er leven na de dood?

Is er leven na de dood? Is er leven na de dood? DE DOOD IS EEN DEEL VAN HET LEVEN. MAAR WAT GEBEURT ER MET MIJN BEZIT ALS IK NU PLOTS ZOU OVERLIJDEN? WAT HEB IK EN AAN WIE WIL IK WAT GEVEN? OF LAAT IK ALLES AAN DE STAAT? IS ER

Nadere informatie

Het ERFRECHT is in beweging

Het ERFRECHT is in beweging Het ERFRECHT is in beweging Waarom het zo belangrijk is om uw testament in overeenstemming te houden met de wijzigende omstandigheden Wij leven in een tijd van snel wisselende omstandigheden en regelingen.

Nadere informatie

VERGELIJKING HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONEN FEITELIJK SAMEWONEN

VERGELIJKING HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONEN FEITELIJK SAMEWONEN VERGELIJKING HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONEN FEITELIJK SAMEWONEN HUWELIJK WETTELIJK SAMENWONEN FEITELIJK SAMENWONEN = verbintenis tussen 2 ongehuwde personen van verschillend of hetzelfde geslacht die een

Nadere informatie

Den Haag, 9 oktober 2015. Welkom bij de workshop

Den Haag, 9 oktober 2015. Welkom bij de workshop Den Haag, 9 oktober 2015 Welkom bij de workshop Programma en even voorstellen 1. Financieel Fit 2. Voorgestelde wijziging Box 3 Prinsjesdag 2015 3. Overdracht bij overlijden 4. Overdracht door schenken

Nadere informatie

Welkom bij de Personal Banking bijeenkomst Inzicht in uw Vermogensoverdracht

Welkom bij de Personal Banking bijeenkomst Inzicht in uw Vermogensoverdracht Welkom bij de Personal Banking bijeenkomst Inzicht in uw Vermogensoverdracht 0 Programma, en even voorstellen. Overdracht vermogen bij overlijden door Rob van den Eijnden, E&L Notarissen Overdracht vermogen

Nadere informatie

Ontwerp d.d. *** TESTAMENT D GEHUWDEN OF SAMENWONENDEN MET MEERDERJARIGE KINDEREN (UIT HUIDIGE RELATIE). TWEETRAPSMAKING

Ontwerp d.d. *** TESTAMENT D GEHUWDEN OF SAMENWONENDEN MET MEERDERJARIGE KINDEREN (UIT HUIDIGE RELATIE). TWEETRAPSMAKING Ontwerp d.d. *** TESTAMENT D GEHUWDEN OF SAMENWONENDEN MET MEERDERJARIGE KINDEREN (UIT HUIDIGE RELATIE). TWEETRAPSMAKING Op *** verscheen voor mij, mr. ***, notaris te Rotterdam:-----------------------------

Nadere informatie

1. De wetgever heeft reeds in uw plaats gedacht

1. De wetgever heeft reeds in uw plaats gedacht 1. De wetgever heeft reeds in uw plaats gedacht 1.1. U HEEFT VOORAF NIETS GEREGELD Voor zover u geen testament opgemaakt heeft, heeft de wetgever de erfgenamen ingedeeld in vier categorieën, waarvan hij

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 1. Uw vermogen nu en later... 1. 2. Goed om vooraf te weten... 26. Voorwoord... IX. Inhoudsopgave

Inhoudsopgave. 1. Uw vermogen nu en later... 1. 2. Goed om vooraf te weten... 26. Voorwoord... IX. Inhoudsopgave Inhoudsopgave Voorwoord...................................................... IX 1. Uw vermogen nu en later... 1 1.1. Inleiding.... 1 1.1.1. Vermogen tijdens leven......................... 1 1.1.2. Hoe

Nadere informatie

NOTARISKANTOOR ZWANIKKEN Blad: 1-40 Vijverlaan 21-6881 HL Velp tel.: 026-361 79 21 fax : 026-363 51 38 ERFRECHT

NOTARISKANTOOR ZWANIKKEN Blad: 1-40 Vijverlaan 21-6881 HL Velp tel.: 026-361 79 21 fax : 026-363 51 38 ERFRECHT NOTARISKANTOOR ZWANIKKEN Blad: 1-40 Vijverlaan 21-6881 HL Velp tel.: 026-361 79 21 fax : 026-363 51 38 M:\FAMILIE\TESTAMENT\KNB BROCHURE ERFRECHT.DOC ERFRECHT ALLROUND KANTOOR VOOR PARTICULIER EN ONDERNEMER

Nadere informatie

Bij het verdelen van een nalatenschap komt nog al wat

Bij het verdelen van een nalatenschap komt nog al wat Handvatten voor erfrechtelijke geschillen Een mediation over de verdeling van een nalatenschap, onenigheden omtrent een woning en de inboedel. Het kan je als mediator overkomen. Enige kennis van erfrechtkwesties

Nadere informatie

DE NALATENSCHAP. 123NOTARIS een onderdeel van Damsté advocaten- notarissen. I. Spoedeisende zaken:

DE NALATENSCHAP. 123NOTARIS een onderdeel van Damsté advocaten- notarissen. I. Spoedeisende zaken: 123NOTARIS een onderdeel van Damsté advocaten- notarissen Hengelosestraat 571 Postbus 126 7500 AC ENSCHEDE Tel : 053 484 00 00 www.123notaris.com DE NALATENSCHAP Wanneer je in aanraking komt met het overlijden

Nadere informatie

Zaken regelen voor je nabestaanden en je erfenis

Zaken regelen voor je nabestaanden en je erfenis testament Zaken regelen voor je nabestaanden en je erfenis 2 netwerk notarissen 3 Uw testament Waarom een testament? Omdat de wet een aantal zaken regelt maar niet alles of niet op de manier die u wilt.

Nadere informatie

Schenken en nalaten aan goede doelen

Schenken en nalaten aan goede doelen Schenken en nalaten aan goede doelen Om hun doelstelling te bereiken zijn de meeste goede doelen voor een groot deel afhankelijk van de financiële steun van particulieren. Naast de bekende manieren om

Nadere informatie

WWW.UWNOTARIS.NL INHOUD

WWW.UWNOTARIS.NL INHOUD 1 WWW.UWNOTARIS.NL Van Ee & De Jonge notariaat, estate planning, mediation Willemsplantsoen 12, 3511 LB Utrecht Postbus 19200, 3501 DE Utrecht T 030-2314133 F 030-2334271 vraaghet@uwnotaris.nl www.uwnotaris.nl

Nadere informatie

EEN GOED DOEL ALS ERFGENAAM HANDLEIDING EXECUTEURS BIJ DE AFWIKKELING VAN NALATENSCHAPPEN

EEN GOED DOEL ALS ERFGENAAM HANDLEIDING EXECUTEURS BIJ DE AFWIKKELING VAN NALATENSCHAPPEN HANDLEIDING EXECUTEURS 1 EEN GOED DOEL ALS ERFGENAAM HANDLEIDING EXECUTEURS BIJ DE AFWIKKELING VAN NALATENSCHAPPEN INHOUD: TAKEN VAN DE EXECUTEUR 4 HET EXECUTEURSCHAP IN DE PRAKTIJK 4 DE AFWIKKELING 5

Nadere informatie

een erfenis, wat nu?

een erfenis, wat nu? Erfrecht een erfenis, wat nu? Alles over het afwikkelen van een erfenis, de rol van de executeur, de notaris en nog veel meer. Wat vindt u in dit boekje? In dit boekje leggen wij u uit waarmee u te maken

Nadere informatie

RB EINDEJAARSTIPS EN AANDACHTSPUNTEN 2012. www.abincontrol.nl. Erven en schenken

RB EINDEJAARSTIPS EN AANDACHTSPUNTEN 2012. www.abincontrol.nl. Erven en schenken Erven en schenken Voordelen van schenken Uw erfgenamen kunnen een aanzienlijke besparing van schenk- en erfbelasting behalen als u tijdens uw leven (periodiek) aan hen schenkt. Voor de schenkbelasting

Nadere informatie

2.1. Tariefgroepen... 4 2.2. Vrijstellingen erfbelasting... 4 2.3. Inflatiecorrectie tarieven en vrijstellingen... 6

2.1. Tariefgroepen... 4 2.2. Vrijstellingen erfbelasting... 4 2.3. Inflatiecorrectie tarieven en vrijstellingen... 6 Inhoudsopgave Voorwoord...VI 1. Uw erfgenamen... 1 1.1. U heeft geen testament... 1 1.1.1. Wettelijke erfgenamen... 1 1.1.2. Overlijden met achterlating van echtgenoot en kinderen... 1 1.1.3. Plaatsvervulling...

Nadere informatie

een erfenis, wat nu?

een erfenis, wat nu? een erfenis, wat nu? Alles over het afwikkelen van een erfenis, de rol van de executeur, de notaris en nog veel meer. Wat vindt u in dit boekje? In dit boekje leggen wij u uit waarmee u te maken krijgt

Nadere informatie

Erfrecht. Feiten over uw positie in erfrecht. Deze brochure is een uitgave van de advocaten Toon Kool en Maddie Wisman

Erfrecht. Feiten over uw positie in erfrecht. Deze brochure is een uitgave van de advocaten Toon Kool en Maddie Wisman Erfrecht Feiten over uw positie in erfrecht Deze brochure is een uitgave van de advocaten Toon Kool en Maddie Wisman 1087 CE AMSTERDAM T 020 398 01 50 E ERFRECHT@KBGADVOCATEN.NL WWW. ADVOCATENKAN Inhoud

Nadere informatie

Belasting en erven 2011

Belasting en erven 2011 Regelingen en voorzieningen CODE 3.3.1.312 2011 brochure bronnen uitgave van de Belastingdienst, mei 2011; www.belastingdienst.nl Weet u dat u een erfenis nalaat? En vraagt u zich af wat u tijdens uw leven

Nadere informatie