Actieve filters. - Inleiding. - Actieve filters. - Hybride filters. - Interne bouw en werkingsprincipes. - Stuurstrategieën

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Actieve filters. - Inleiding. - Actieve filters. - Hybride filters. - Interne bouw en werkingsprincipes. - Stuurstrategieën"

Transcriptie

1 Actieve filters

2 Actieve filters - Inleiding - Actieve filters - Hybride filters - Interne bouw en werkingsprincipes - Stuurstrategieën

3 Inleiding We zagen al eerder dat een passieve RLC-filter in staat is (een deel van) de harmonische stroom te leveren. Het voedende net hoeft dan niet langer deze harmonischen in de stroom te leveren.

4 Inleiding Het gebruik van passieve filters biedt een aantal voordelen: - goedkoop - robuust, niet al te kwetsbaar t.o.v. te grote spanningen en stromen

5 Inleiding Het gebruik van passieve filters biedt een aantal beperkingen/nadelen: - niet (moeilijk) regelbaar - je moet opletten voor parallelresonanties - als het net wijzigt (dus andere netimpedantie), wijzigt het gedrag van de filter - de L en de C neemt plaats in - vaak meerdere filters tegelijk nodig

6 Inleiding Het gebruik van actieve filters biedt een aantal voordelen: - gedraagt zich dynamisch; de filter wijzigt zijn gedrag als bvb. de harmonische inhoud van de verbruikte stroom wijzigt - actieve filter vervult vaak meer dan 1 functie tegelijk: - elimineren stroomharmonischen - compenseren reactief vermogen - wegwerken onbalans in stroom in driefasig net - wegwerken flicker -

7 Inleiding In de huidige sessie zullen we actieve filters vooral gebruiken om harmonische vervuiling in het net te reduceren.

8 Actieve filters - Inleiding - Actieve filters - Actieve shuntfilter - Actieve seriefilter - Actieve hybride filter - Hybride filters - Interne bouw en werkingsprincipes - Stuurstrategieën

9 Actieve filters Er bestaan diverse types actieve filters zoals: - actieve shuntfilter - seriefilter - hybride filter (combinatie shunt- en seriefilter) - hybride filter (combinatie actief en passief filter) Al die types zullen we bespreken.

10 Actieve filters - Inleiding - Actieve filters - Actieve shuntfilter - Actieve seriefilter - Actieve hybride filter - Hybride filters - Interne bouw en werkingsprincipes - Stuurstrategieën

11 Actieve shuntfilter Een shuntfilter is nuttig indien de belasting een stroom opneemt die bestaat uit: - grondharmonische - hogere harmonischen Het filter zorgt er voor dat het net enkel een sinusvormige stroom moet leveren.

12 Actieve shuntfilter Bemerk: We wensen - Thévenin equivalent voedend net - Norton equivalent belasting (I last is geen sinus) - shuntfilter die stroombron is - I net sinusvormig

13 Actieve shuntfilter Bemerk: - I last is geen sinus Via gepaste I filter, bekomen we dat: -I net sinusvormig

14 Actieve shuntfilter Belangrijk is evenwel dat de belasting zich als een stroombron gedraagt; dus Z last >> Z net. Diodegelijkrichter die constante stroom levert heeft een stroombronkarakter.

15 Actieve shuntfilter Wanneer bij de gelijkrichter de zelfinductie niet aanwezig is, dan gedraagt de gelijkrichter zich t.o.v. het voedende net als een spanningsbron.

16 Actieve shuntfilter De actieve shuntfilter lost het probleem niet op. De filterstroom gaat volledig naar de belasting en beïnvloedt de netstroom NIET. De situatie wordt zelfs slechter, het filter injecteert extra harmonischen in de belasting.

17 Actieve shuntfilter We beschouwden een actief filter die harmonische stromen moet leveren. Een actief shuntfilter is ook nuttig om flicker tegen te gaan. Een belasting neemt een variërend schijnbaar vermogen op. Dit zorgt voor een variërende spanningsval over de netimedantie. Het filter moet nu de vermogenvariaties opvangen zodat het net een constant actief en reactief vermogen levert.

18 Actieve shuntfilter

19 Actieve filters - Inleiding - Actieve filters - Actieve shuntfilter - Actieve seriefilter - Actieve hybride filter - Hybride filters - Interne bouw en werkingsprincipes - Stuurstrategieën

20 Actieve seriefilter Een niet sinusvormige netspanning kan gecompenseerd worden via een actieve seriefilter.

21 Actieve seriefilter Bemerk: - U net is geen sinus Via gepaste U filter, bekomen we dat: -U last sinusvormig is

22 Actieve seriefilter We hebben een seriefilter gebruikt om spanningsvervuiling te compenseren. Een seriefilter kan ook gebruikt worden om stroomvervuiling te compenseren. Dan wordt de seriefilter zodanig gestuurd dat deze zich - niet langer als een spanningsbron gedraagt - als een impedantie (weerstand) gedraagt

23 Actieve seriefilter Het seriefilter gedraagt zich als een impedantie Z filter. Stel E net is sinusvormig. Stel E last bevat harmonischen.

24 Actieve seriefilter Het net levert een stroom I net met harmonischen: I net = (E net E last )/(Z net + Z filter ). Wanneer Z filter groot is voor bijvoorbeeld de 5 e harmonische, dan wordt de 5 e harmonische in de netstroom gereduceerd. Z filter is groot voor bvb. de 5 e harmonsiche, maar niet voor de grondharmonische want die moet gewoon vloeien.

25 Actieve seriefilter De seriefilter is dus ook bruikbaar om stroomharmonischen in het net te reduceren als de belasting zich als een spanningsbron gedraagt. Sterker nog, deze aanpak lukt NIET als de belasting zich als een stroombron gedraagt.

26 Actieve seriefilter De harmonischen die de belasting opneemt moeten hoe dan ook geleverd worden door het net en vloeien door de grote Z net zodat V last nog meer vervormd is.

27 Actieve filters - Inleiding - Actieve filters - Actieve shuntfilter - Actieve seriefilter - Actieve hybride filter - Hybride filters - Interne bouw en werkingsprincipes - Stuurstrategieën

28 Actieve hybride filter We zagen al twee types actieve filters die toelaten de harmonische inhoud van de netstroom te beperken: - shuntfilter: - vooral effectief als belasting een stroombronkarakter heeft - seriefilter (die zich als impedantie gedraagt): - vooral effectief als belasting een spanningsbronkarakter heeft

29 Actieve hybride filter Naast de netstroom, is ook de netspanning belangrijk. Een seriefilter (die zich als een spanningsbron gedraagt) laat toe de harmonische inhoud van de netspanning te beperken. Dit alles kan nu in 1 geheel gecombineerd worden: een actieve hybride filter = Universal Power Quality Conditioner (UPQC)

30 Actieve hybride filter Bemerk de aanwezigheid van : V filter Z filter I filter

31 Actieve filters - Inleiding - Actieve filters - Hybride filters - Interne bouw en werkingsprincipes - Stuurstrategieën

32 Hybride filters Soms worden ook actieve filters en passieve filters gecombineerd tot een hybride filter.

33 Hybride filters De seriefilter isoleert en - het passief RLC-filter met de belasting -het net van elkaar.

34 Hybride filters Het seriefilter (denk aan V filter ) zorgt er voor dat over de passieve RLC-filter een sinusvormige spanning staat. De RLC-filter zorgt dus niet voor extra stroomharmonischen. Vooral Z filter zorgt er voor dat - er geen resonanties ontstaan tussen de RLCkring en Z net - de RLC-filter bij serieresonantie een kleinere impedantie heeft dan Z net + Z filter ; de harmonische stroom wordt dan ook door de filter en niet door het net geleverd

35 Actieve filters - Inleiding - Actieve filters - Hybride filters - Interne bouw en werkingsprincipes - shunt actieve filters - serie actieve filters - Unified Power Quality Conditioners - Stuurstrategieën

36 Interne bouw en werkingsprincipes De interne bouw en het werkingsprincipe van actieve filters is complex. We zullen hier slechts enkele facetten belichten. We bekijken meer specifiek naar: - shunt actieve filters - serie actieve filters - Unified Power Quality Conditioners

37 Actieve filters - Inleiding - Actieve filters - Hybride filters - Interne bouw en werkingsprincipes - shunt actieve filters - serie actieve filters - Unified Power Quality Conditioners - Stuurstrategieën

38 Shunt actieve filters Belangrijk is de aanwezigheid van een of - zelfinductie L - condensator C. Samen met een invertorbrug wordt een PWM-signaal bekomen. Men heeft de keuze tussen: - PWM stroombron invertor (PWM current source invertor) - PWM spanningsbron invertor (PWM voltage source invertor)

39 Shunt actieve filters PWM stroombron invertor (PWM current source invertor)

40 Shunt actieve filters Door de zelfinductie vloeit een constante stroom I. Door een bovenste halfgeleider schakelaar dan wel een onderste halfgeleiderschakelaar te doen geleiden, is de stroom +I of I. Zo verkrijgt men via het PWMprincipe, op de PWM-rimpel na, de gewenste stroomvorm. Het is kwestie de schakelaars met de gepaste duty cycle aan te sturen.

41 Shunt actieve filters Links (blauw) de te realiseren stroomvorm (bvb. een 250 Hz stroom met gepaste fase en amplitude) Links (groen) een driehoekvormige draaggolf

42 Shunt actieve filters Indien de draaggolf kleiner is dan het referentiesignaal, wordt de bovenste schakelaar in geleiding gestuurd. Indien de draaggolf groter is dan het referentiesignaal, wordt de onderste schakelaar in geleiding gestuurd. De invertor levert een PWM-stroomvorm zoals in de rechterfiguur (zwart) weergegeven is. De stroom is gemiddeld weliswaar nul, zodat gemiddeld (op de verliezen na) geen actief vermogen verbruikt wordt. Er is vermogenuitwisseling in beide richtingen.

43 Shunt actieve filters Deze PWM-stroom is te beschouwen als de som van: - de gewenste stroom van bvb. 250 Hz (bruin in rechterfiguur) - een rimpel (van enkele khz afhankelijk van de schakelfrequentie) Deze rimpelstroom vloeit weg via de condensatoren; de gewenste stroom (bruin) wordt aan het net geleverd.

44 Shunt actieve filters Opmerkingen: - door de duty cycle van het PWM-signaal te sturen, kan de gewenste stroomvorm in het net geïnjecteerd worden (bvb. 5 e en 7 e harmonische samen) - het filter kan zowel enkelfasig als driefasig uitgevoerd worden - die zelfinductie heeft men niet zo graag (gewicht)

45 Shunt actieve filters PWM spanningsbron invertor (PWM voltage source invertor)

46 Shunt actieve filters Over de condensator staat een constante spanning. Door een bovenste halfgeleider schakelaar dan wel een onderste halfgeleiderschakelaar te doen geleiden, is de spanning +U of U. Door de schakelaars met een gewenste duty cycle aan te sturen, verkrijgt men via het PWM-principe, op de PWMrimpel na, elke gewenste spanningsvorm. De spanning over de zelfinducties is het verschil tussen de netspanning en de PWM-spanning.

47 Shunt actieve filters De stroom door de zelfinducties krijgt bijvoorbeeld als vorm mee: Blauw: de gewenste stroom Groen: de gerealiseerde stroom door de L

48 Shunt actieve filters Door met een gepaste duty cycle te bepalen hoe lang de stroom opbouwt en daarna terug afbouwt, kan globaal de gewenste stijging of daling van de stroom bekomen worden. Om finaal de niet gerimpelde stroom in het net te kunnen injecteren, is een filter nodig. Deze is hier gerealiseerd m.b.v. condensatoren.

49 Shunt actieve filters We zagen dus twee uitvoeringsvormen van shunt actieve filters: PWM current source invertor (tref je niet zo vaak aan) PWM voltage source invertor (tref je veel vaker aan) Een dergelijke shunt actieve filter kan - enkelfasig uitgevoerd zijn - driefasig uitgevoerd zijn - driefasig uitgevoerd zijn, met nulgeleider

50 Shunt actieve filters Een shunt actieve filter kan - driefasig uitgevoerd zijn - driefasig uitgevoerd zijn, met nulgeleider

51 Shunt actieve filters Bij een driefasig net met nulgeleider zijn trouwens intern meerdere configuraties mogelijk:

52 Shunt actieve filters We willen een sinusvormige netstroom. Dit kan via - een stuurprincipe - de belastingsstroom meten en zo berekenen welke stroom je moet injecten om netstroom sinusvormig te krijgen - een regelprincipe - de netstroom zelf meten en de geïnjecteerde stroom zo bijregen tot de netstroom sinusvormig is

53 Shunt actieve filters stuurprincipe regelprincipe

54 Actieve filters - Inleiding - Actieve filters - Hybride filters - Interne bouw en werkingsprincipes - shunt actieve filters - serie actieve filters - Unified Power Quality Conditioners - Stuurstrategieën

55 Serie actieve filters We beschouwen: - het Thévenin equivalent van het voedende net (V Sh en Z S ) - de belasting die zich gedraagt als een ideale stroombron (I Lh ) - een passieve serie RLC-filter parallel met de belasting (Z F ) - de actieve serie filter (V AF )

56 Serie actieve filters Eerste aanpak: Meet de netstroom I Sh. Het seriefilter is zo aangestuurd dat V AF = K I Sh. Het seriefilter gedraagt zich als een weerstand K.

57 Serie actieve filters Men krijgt dan ook: Als men er voor zorgt dat K >> Z S + Z F, dan heeft de harmonische met orde h in de netspanning geen effect aan de belastingszijde. V Lh is klein wanneer Z F ook klein is. De passieve filter kan probleemloos de harmonische stroom I Lh leveren.

58 Serie actieve filters Grote K en kleine Z F zorgt dat V Lh en I Sh klein zijn. Dus dat: - de spanning aan belastingszijde sinusvormig is - de geleverde netstroom sinusvormig is Voor harmonischen lukt die kleine Z F en K >> Z S + Z F meestal wel, maar voor flicker?? Flicker bestaat uit trage veranderingen waar de serie RLC-kring zich capacitief gedraagt. Dus -grote Z F - K >> Z S + Z F lukt moeilijk

59 Serie actieve filters Dus compensatie van - spanningsharmonischen - stroomharmonsichen. Geen compensatie van flicker.

60 Serie actieve filters Tweede aanpak: De stuurstrategie V AF = K I Sh achterwege laten en vervangen door: V AF = V Rh. Het seriefilter gedraagt zich als een spanningsbron.

61 Serie actieve filters Men meet nu niet de netstroom I Sh, maar wel de netspanning V Rh en stuurt dus V AF = V Rh. Dit impliceert dat V Lh = 0 en dat I Sh = I Lh. Dus de spanningsharmonischen ben je volledig kwijt. Maar, als er totaal geen harmonische spanning meer over de passieve serie RLC-filter staat, levert die geen harmonische stroom en moet het net die leveren.

62 Serie actieve filters Dus compensatie van - spanningsharmonischen -flicker. Geen compensatie van stroomharmonischen.

63 Serie actieve filters Derde aanpak: Via een gecombineerde aanpak zorgen dat de seriefilter zich gedraagt als een serieschakeling van een spanningsbron V Rh en een weerstand K. V AF = V Rh + K I Sh

64 Serie actieve filters De aanpak bestaat er dus in om zowel -V Rh te meten -I Sh te meten en zo een V AF = V Rh + K I Sh te realiseren. Hieruit volgt dat:

65 Serie actieve filters Aangezien zorgt men dat K voldoende groot is zodat I Sh = 0. Het net moet dan niet langer de harmonische stroom leveren. Indien daarenboven Z F voldoende klein is, wordt ook V Lh klein. De spanning over de belasting is nagenoeg sinusvormig. Dank zij de V Rh term in V AF, kan ook flicker gecompenseerd worden.

66 Serie actieve filters Dus compensatie van zowel - stroomharmonischen - spanningsharmonischen -flicker.

67 Actieve filters - Inleiding - Actieve filters - Hybride filters - Interne bouw en werkingsprincipes - shunt actieve filters - serie actieve filters - Unified Power Quality Conditioners - Stuurstrategieën

68 Unified Power Quality Conditioners We zagen al eerder een schematische voorstelling van een UPQC. Deze combineert het gedrag van en - een actieve seriefilter - een actieve parallelfilter.

69 Unified Power Quality Conditioners Een meer uitgewerkte uitvoering van een UPQC is hier weergegeven.

70 Unified Power Quality Conditioners Wat herkennen we? - 12 pulsige belasting die in de praktijk toch nog 5 e en 7 e harmonische stromen opneemt (t.g.v. asymmetrieën ) - passieve filters voor de 5 e, 7 e en hogere harmonischen - de seriefilter met een gedrag zoals eerder beschreven (spanningsbron + weerstand)

71 Unified Power Quality Conditioners - een parallelfilter die harmonische stromen kan opnemen - diezelfde parallelfilter kan ook een actief vermogen opnemen die de verliezen in de UPQC voedt - het Thévenin equivalent van het voedende net Bemerk in de labopstelling de flicker-generator die opzettelijk flicker genereert om de UPQC te kunnen testen.

72 Unified Power Quality Conditioners We hebben hier een hybride filter volgens de twee eerder aangehaalde definities: - seriefilter en shuntfilter - actieve filter en passieve filter

73 Actieve filters - Inleiding - Actieve filters - Hybride filters - Interne bouw en werkingsprincipes - Stuurstrategieën

74 Stuurstrategieën Bij een seriefilter moet een wenswaarde voor de filterspanning bepaald worden. Bij een shuntfilter moet een wenswaarde voor de filterstroom bepaald worden. De filosofie is in beide gevallen gelijk, we richten ons vooral op shuntfilters. We beschouwen 2 stuurstrategieën.

75 Stuurstrategieën We beschouwen 2 stuurstrategieën: - Berekening wenswaarden filterstroom op basis van gemiddelde parameters - Berekening wenswaarden filterstroom op basis van ogenblikkelijke parameters Beide stuurstrategieën zullen voor- en nadelen hebben.

76 Stuurstrategieën Eerste aanpak: op basis van gemiddelde parameters Eén of meerdere periodes van de met harmonischen vervuilde stroom wordt gemeten. Men meet ofwel: ofwel - de geleverde netstroom - de stroom opgenomen door de belasting

77 Stuurstrategieën Het frequentiespectrum van de stroom wordt bepaald: - welke harmonischen - grootte van de harmonischen - fase van de harmonischen Zo is geweten welke stroom de shuntfilter moet leveren om de netstroom sinusvormig te houden of te krijgen.

78 Stuurstrategieën De halfgeleiderschakelaars van de PWM-invertoren worden zodanig aangestuurd dat de gewenste stroomvorm geïnjecteerd wordt door de shuntfilter. Wanneer IGBT s gebruikt worden, worden gepaste gate-spanningen aangestuurd.

79 Stuurstrategieën Wat merken we? - De reactie van het filter is traag. Er wordt eerst 1 of meerdere periodes gemeten eer men reageert. Methode is dus enkel geschikt voor stationaire of traag variërende vervuilingen. - Het systeem heeft een grote bandbreedte (tot helft van de schakelfrequentie; cfr. Shannon). Ook hoge harmonischen kunnen gecompenseerd worden. - Nauwkeurige compensatie mogelijk.

80 Stuurstrategieën Wat merken we? - De shuntfilter kan gebruikt worden om de netstroom sinusvormig te maken. - De shuntfilter kan gebruikt worden om de arbeidsfactor te verbeteren. In het ideale geval bekomt men dan een sinusvormige netstroom in fase met de netspanning (netspanning die bvb. zelf sinusvormig is).

81 Stuurstrategieën Tweede aanpak: op basis van ogenblikkelijke parameters De gewenste netstroom voorop stellen. Bijvoorbeeld: m.a.w. sinusvormige stroom in fase met de spanning maximale overdracht van actief vermogen met zo klein mogelijke sinusvormige stroom.

82 Stuurstrategieën De gewenste netstroom voorop stellen. Zo is de ogenblikkelijk gewenste waarde van de stroom gekend. De ogenblikkelijke waarde van de netstroom meten. Het verschil tussen de gemeten stroom en de gewenste stroom is wat de filter moet leveren = de gewenste filterstroom. De ogenblikkelijke wenswaarde van de filterstroom bekomen door het ogenblikkelijk gepast aansturen van de halfgeleiderschakelaars.

83 Stuurstrategieën Wat merken we? - De reactie van het filter is snel. De wenswaarden worden ogenblikkelijk berekend zodat de strategie ook geschikt is om niet-stationaire vervuiling te compenseren. - Bij stationaire netvervuiling is de aanpak minder nauwkeuriger. - Het filter heeft een kleine bandbreedte (typisch 1/10 e van de schakelfrequentie). Er kan pas iets veranderen na een volgende schakelperiode wanneer een andere halfgeleiderschakelaar aangestuurd wordt.

84 Stuurstrategieën We beschouwden dus: Berekening wenswaarden filterstroom op basis van gemiddelde parameters Berekening wenswaarden filterstroom op basis van ogenblikkelijke parameters Dus zoals steeds, verschillende stuurstrategieën hebben verschillende voor- en nadelen.

85 Actieve filters - Inleiding - Actieve filters - Hybride filters - Interne bouw en werkingsprincipes - Stuurstrategieën

86 Actieve filters Zijn er vragen??

Harmonischen: remedies

Harmonischen: remedies Harmonischen: remedies Harmonischen: remedies - De verbruiker - 12 en 24 pulsige gelijkrichters - Active Front End - Passieve filters - Actieve filters - Hybride filters - Het elektrisch net De verbruiker

Nadere informatie

Harmonischen in de netstroom

Harmonischen in de netstroom Harmonischen in de netstroom Harmonischen in de netstroom - Inleiding - Lineaire en niet-lineaire belastingen - Fourieranalyse en THD - Bronnen van stroomharmonischen Inleiding We bekeken al eerder als

Nadere informatie

Passieve filters. - Inleiding - Zelfinductie - Parallel LC-kring. - De serie RLC-kring. - Het gebruik van de serie RLC-kring

Passieve filters. - Inleiding - Zelfinductie - Parallel LC-kring. - De serie RLC-kring. - Het gebruik van de serie RLC-kring Passieve filters Passieve filters - Inleiding - Zelfinductie - Parallel LC-kring - De serie RLC-kring - Het gebruik van de serie RLC-kring - Het ontwerp van de serie RLC-kring - Passieve hoogdoorlaatfilter

Nadere informatie

SECTIE NULGELEIDER BIJ ASYMMETRISCH BELASTE EN VERVUILDE NETTEN

SECTIE NULGELEIDER BIJ ASYMMETRISCH BELASTE EN VERVUILDE NETTEN TECHNOLOGIEWACHT: ENERGIE SECTIE NULGELEIDER BIJ ASYMMETRISCH BELASTE EN VERVUILDE NETTEN FOCUS: In een driefasig symmetrisch belast net leveren alle fasen even grote sinusvormige stromen die onderling

Nadere informatie

Power quality: een breed domein

Power quality: een breed domein Power quality: een breed domein Power quality: een breed domein - Inleiding - Harmonischen in stroom en spanning - Amplitude van de netspanningen - Driefasige netspanningen - De netfrequentie - Alles behandeld?

Nadere informatie

Actieve filters. 1 Power Quality

Actieve filters. 1 Power Quality Actieve filters De ontwikkeling van elektronica zorgt ervoor dat compensatietechnieken steeds intelligenter worden. Sinds een aantal jaren zien we dat een actief dynamisch filter (ADF) steeds vaker wordt

Nadere informatie

Niet-symmetrisch driefasig systeem

Niet-symmetrisch driefasig systeem Niet-symmetrisch driefasig systeem Niet-symmetrisch driefasig systeem - Situering - Symmetrische componenten - Gevolgen - Conclusie Situering In het ideale geval is een driefasig net volledig symmetrisch:

Nadere informatie

Passieve filters: enkele case studies

Passieve filters: enkele case studies Passieve filters: enkele case studies Passieve filters: enkele case studies - Voorbeeld 1: rekenvoorbeeld - Voorbeeld 2: simulatieresultaten - Voorbeeld 3: simulatieresultaten Voorbeeld 1: rekenvoorbeeld

Nadere informatie

(On)voldoende spanningskwaliteit kost geld!

(On)voldoende spanningskwaliteit kost geld! (On)voldoende spanningskwaliteit kost geld! De verantwoordelijkheid voor een voldoende kwaliteit van de spanning en de stroom is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van netbeheerders, fabrikanten en

Nadere informatie

Oefeningen Elektriciteit II Deel II

Oefeningen Elektriciteit II Deel II Oefeningen Elektriciteit II Deel II Dit document bevat opgaven die aansluiten bij de cursustekst Elektriciteit II deel II uit het jaarprogramma van het e bachelorjaar industriële wetenschappen KaHo Sint-ieven.

Nadere informatie

Harmonischen: gevolgen

Harmonischen: gevolgen Harmonischen: gevolgen Harmonischen: gevolgen - Spanning- en stroomharmonischen - Geleiders: skin en proximiteitseffect - De nulgeleider - Transformatoren - Inductiemotoren - Diversen Spanning en stroomharmonischen

Nadere informatie

9.2 Bepaal de harmonische tijdsfuncties die horen bij deze complexe getallen: U 1 = 3 + 4j V; U 2 = 3e jb/8 V; I 1 =!j + 1 ma; I 2 = 7e!jB/3 ma.

9.2 Bepaal de harmonische tijdsfuncties die horen bij deze complexe getallen: U 1 = 3 + 4j V; U 2 = 3e jb/8 V; I 1 =!j + 1 ma; I 2 = 7e!jB/3 ma. Elektrische Netwerken 21 Opgaven bij hoofdstuk 9 9.1 Geef de complexe weergave van deze tijdsfuncties: u 1 =!3.sin(Tt+0,524) V; u 2 =!3.sin(Tt+B/6) V; u 3 =!3.sin(Tt+30 ) V. (Klopt deze uitdrukking?) 9.2

Nadere informatie

P ow er Quality metingen: Harmonischen

P ow er Quality metingen: Harmonischen P ow er Quality metingen: n Focus Power Quality is een begrip dat de laatste decennia enorm aan belangstelling heeft gewonnen. Power Quality behelst het garanderen van een sinusvormige spannings en stroomgolfvorm,

Nadere informatie

Harmonische stromen en resonantie..zx ronde 30 augustus 2015

Harmonische stromen en resonantie..zx ronde 30 augustus 2015 Harmonische stromen en resonantie..zx ronde 30 augustus 2015 Ons elektriciteitsnet wordt bedreven met wisselspanning en wisselstroom. Als bij een lineaire belasting een sinusvormige wisselspanning aangeboden

Nadere informatie

HOOFDSTUK 3: Netwerkanalyse

HOOFDSTUK 3: Netwerkanalyse HOOFDSTUK 3: Netwerkanalyse 1. Netwerkanalyse situering analyseren van het netwerk = achterhalen van werking, gegeven de opbouw 2 methoden manuele methode = reductie tot Thévenin- of Norton-circuit zeer

Nadere informatie

White paper Hogere harmonischen

White paper Hogere harmonischen White paper Hogere harmonischen fortop 2013 White paper Hogere harmonischen auteur: Arjan Pit sales manager energy control fortop inhoud 1 Wat zijn hogere harmonischen? 03 2 Sub- en interharmonischen 05

Nadere informatie

Harmonischen: een virus op het net? FOCUS

Harmonischen: een virus op het net? FOCUS Amplitude Harmonischen: een virus op het net? FOCUS In het kader van rationale energieverbruik (REG) wordt steeds gezocht om verbruikers energie efficiënter te maken. Hierdoor gaan verbruikers steeds meer

Nadere informatie

Opgaven bij hoofdstuk 9

Opgaven bij hoofdstuk 9 24 Meerkeuze-opgaven Opgaven bij hoofdstuk 9 9.14 Gegeven de complexe spanning: û = +12 + 5j [V]. Deze komt overeen met een wisselspanning: a: u(t) =!13.cos(Tt! 0,39) [V] b: u(t) = +13.cos(Tt! 0,39) [V]

Nadere informatie

Hoofdstuk 4: Gestabiliseerde voedingen

Hoofdstuk 4: Gestabiliseerde voedingen Elektronica: Tweede kandidatuur industrieel ingenieur 1 Hoofdstuk 4: Gestabiliseerde voedingen 1: Inleiding Een spanningsstabilisator (= gestabiliseerde voeding) is een elektronische schakeling welke een

Nadere informatie

Bepaal van de hieronder weergegeven spanningen en stromen: de periodetijd en de frequentie, de gemiddelde waarde en de effectieve waarde.

Bepaal van de hieronder weergegeven spanningen en stromen: de periodetijd en de frequentie, de gemiddelde waarde en de effectieve waarde. Elektrische Netwerken 13 Opgaven bij hoofdstuk 5 Bepaal van de hieronder weergegeven spanningen en stromen: de periodetijd en de frequentie, de gemiddelde waarde en de effectieve waarde. 5.1 5.2 5.3 5.4

Nadere informatie

Klasse B versterkers

Klasse B versterkers Klasse B versterkers Jan Genoe KHLim Universitaire Campus, Gebouw B 359 Diepenbeek Belgium http://www.khlim.be/~jgenoe In dit hoofdstuk bespreken we de Klasse B en de klasse G versterker. Deze versterker

Nadere informatie

Hoofdstuk 5: Laagfrequent vermogenversterkers

Hoofdstuk 5: Laagfrequent vermogenversterkers Elektronica: Tweede kandidatuur industrieel ingenieur 1 Hoofdstuk 5: Laagfrequent vermogenversterkers 1: De gemeenschappelijke emitterschakeling Beschouw de gemeenschappelijke emitterschakeling weergegeven

Nadere informatie

Douwe Wagenaar Sinamics & Simotion Promoter 070-333 3329 Douwe.Wagenaar@siemens.com

Douwe Wagenaar Sinamics & Simotion Promoter 070-333 3329 Douwe.Wagenaar@siemens.com Douwe Wagenaar Sinamics & Simotion Promoter 070-333 3329 Douwe.Wagenaar@siemens.com For internal use only / Copyright Siemens AG 2006. All rights reserved. Duurzaamheid Life Cycle kosten van AC motor Voorbeeld:

Nadere informatie

Frequentieregelaars en PM motoren : Een energiezuinige combinatie!

Frequentieregelaars en PM motoren : Een energiezuinige combinatie! Frequentieregelaars en PM motoren : Een energiezuinige combinatie! Even voorstellen Jeffrey Jaakke aandrijfspecialist 9 jaar werkzaam bij Hiflex - Trainingen - Telefonische support - Complexere inbedrijfstellingen

Nadere informatie

Tentamen ELEKTRISCHE OMZETTINGEN (et2 040)

Tentamen ELEKTRISCHE OMZETTINGEN (et2 040) 1 Tentamen ELEKTRISCHE OMZETTINGEN (et2 040) gehouden op vrijdag, 24 augustus 2001 van 14.00 tot 17.00 uur Dit tentamen bestaat uit 6 bladzijden met 6 opgaven. Het aantal punten dat u maximaal per opgave

Nadere informatie

NETWERKEN EN DE WETTEN VAN KIRCHHOFF

NETWERKEN EN DE WETTEN VAN KIRCHHOFF NETWERKEN EN DE WETTEN VN KIRCHHOFF 1. Doelstelling van de proef Het doel van deze proef is het bepalen van de klemspanning van een spanningsbron, de waarden van de beveiligingsweerstanden en de inwendige

Nadere informatie

Harmonischen: normeringen

Harmonischen: normeringen Harmonischen: normeringen Harmonischen: normeringen - Inleiding - Definities - Het compatibiliteitsniveau - Emissielimieten - Conclusie Inleiding Een niet-lineaire belasting neemt niet-sinusvormige stromen

Nadere informatie

Tentamen Analoge- en Elektrotechniek

Tentamen Analoge- en Elektrotechniek Verantwoordelijke docent: R. Hoogendoorn, H.J. Wimmenhoven Cursus Analoge- en Elektrotechniek Code MAMAET01 Cursusjaar: 2014 Datum: 2-6-2014 Tijdsduur: 90 min. Modulehouder: R. Hoogendoorn Aantal bladen:

Nadere informatie

Antwoorden bij Deel 1 (hfdst. 1-8)

Antwoorden bij Deel 1 (hfdst. 1-8) Elektrische netwerken Oefenopgaven: open vragen Hints en Antwoorden Antwoorden bij Deel 1 (hfdst. 1-8) Hoofdstuk 1 1.1 15 S 1.2 4,5 A 1.3 2 A, 4 A, 6 A 1.4 5 ma,!2,5 ma 1.5 B: in strijd met de stroomwet;!1

Nadere informatie

Nieuwe technologie: Nieuwe ontwerpregels Deel 1. 6 november 2014 Bunnik

Nieuwe technologie: Nieuwe ontwerpregels Deel 1. 6 november 2014 Bunnik Nieuwe technologie: Nieuwe ontwerpregels Deel 1 6 november 2014 Bunnik Nieuwe techniek smart. meter, trafo, building, grid,. Is het allemaal wel zo slim? Programma 13.30 inleiding betreffende Ontwerpcriteria

Nadere informatie

Theorie elektriciteit - sem 2

Theorie elektriciteit - sem 2 Theorie elektriciteit - sem 2 Michael De Nil 11 februari 2004 Inhoudsopgave 1 Basisbegrippen 2 1.1 Wisselspanning/stroom gelijkspanning/stroom......... 2 1.2 Gemiddelde waarde effectieve waarde..............

Nadere informatie

Cursus/Handleiding/Naslagwerk. Driefase wisselspanning

Cursus/Handleiding/Naslagwerk. Driefase wisselspanning Cursus/Handleiding/Naslagwerk Driefase wisselspanning INHOUDSTAFEL Inhoudstafel Inleiding 3 Doelstellingen 4 Driefasespanning 5. Opwekken van een driefasespanning 5.. Aanduiding van de fasen 6.. Driefasestroom

Nadere informatie

HOOFDSTUK 2: Elektrische netwerken

HOOFDSTUK 2: Elektrische netwerken HOOFDSTUK 2: Elektrische netwerken 1. Netwerken en netwerkelementen elektrische netwerken situering brug tussen fysica en informatieverwerkende systemen abstractie maken fysische verschijnselen vb. velden

Nadere informatie

vanwege het hoge rendement weinig warmte-ontwikkeling vanwege de steile schakelpulsen genereert de schakeling sterke hf-stoorsignalen

vanwege het hoge rendement weinig warmte-ontwikkeling vanwege de steile schakelpulsen genereert de schakeling sterke hf-stoorsignalen SCHAKELENDE VOEDING INLEIDING Bij de examenstof over voedingen is sinds 2007 behalve de stof in hoofdstuk 3.3. van het cursusboek ook kennis van de werking van schakelende voedingen opgenomen. De voordelen

Nadere informatie

WINDENERGIE : SYNCHRONE GENERATOREN

WINDENERGIE : SYNCHRONE GENERATOREN WINDENERGIE : REACTIEF VERMOGEN INHOUD: SYNCHRONE GENERATOREN Het equivalent schema Geleverde stromen en vermogens Het elektrisch net Een synchrone generator is een spanningsbron. Het equivalent schema

Nadere informatie

Leereenheid 7. Diagnostische toets: Vermogen en arbeidsfactor van een sinusvormige wisselstroom

Leereenheid 7. Diagnostische toets: Vermogen en arbeidsfactor van een sinusvormige wisselstroom Leereenheid 7 Diagnostische toets: Vermogen en arbeidsfactor van een sinusvormige wisselstroom Let op! Bij meerkeuzevragen: Duid met een kringetje rond de letter het juiste antwoord of de juiste antwoorden

Nadere informatie

Wat betekent Power Factor?

Wat betekent Power Factor? Wat betekent Power Factor? Door: Wouter Ryckaert (Laboratorium voor Lichttechnologie/Groen Licht Vlaanderen), Koen Putteman (Eandis) en Dirk Van Kerckhoven (Infrax) Inleiding In de verlichtingswereld is

Nadere informatie

Aanwijzingen. Figuur 1 LDR (NORP12) Weerstand - lichtsterkte grafiek (Let op: Logaritmische schaal) Nakijkmodel

Aanwijzingen. Figuur 1 LDR (NORP12) Weerstand - lichtsterkte grafiek (Let op: Logaritmische schaal) Nakijkmodel Rotterdam Academy Tentamenvoorblad Naam: Studentnr.: Groep/klas: Tentamen voor de: Arts en Crafts Officemanagement Opleiding(en): Engineering Maintenance & Mechanic Ondernemen Pedagogisch-Educatief Mw

Nadere informatie

Hoofdstuk 7: Algemene versterkingstechniek

Hoofdstuk 7: Algemene versterkingstechniek Elektronica: Tweede kandidatuur industrieel ingenieur 1 Hoofdstuk 7: Algemene versterkingstechniek 1: Spanningsbronnen en stroombronnen We beginnen dit hoofdstuk met een aantal eigenschappen in verband

Nadere informatie

Onderzoek werking T-verter.

Onderzoek werking T-verter. Onderzoek werking T-verter. De Beer Gino Page 1 02/10/2007 Inhoudstabel: 1. Doelstellingen. 2. Benodigd materiaal. 3. Bespreking van de frequentieregelaar. 4. Instellingen en gebruik van de frequentieregelaar.

Nadere informatie

Power Factor Cos phi Harmonischen THD-... Iedereen spreekt er over maar weten we waarover we spreken? ECL 2011 LearnShop - 22 september 2011

Power Factor Cos phi Harmonischen THD-... Iedereen spreekt er over maar weten we waarover we spreken? ECL 2011 LearnShop - 22 september 2011 Power Factor Cos phi Harmonischen THD-... Iedereen spreekt er over maar weten we waarover we spreken? ECL 2011 LearnShop - 22 september 2011 Wouter Ryckaert Wouter.Ryckaert@kahosl.be 09 265 87 13 KAHO

Nadere informatie

Voedingssysteem voor hybride magneet van 45 T

Voedingssysteem voor hybride magneet van 45 T Vermogenselektronica event 2014 Voedingssysteem voor hybride magneet van 45 T L. van Lieshout 1 Onderwerpen -45 T hybride magneet voedingssysteem Radboud Universiteit -Bestaande voeding opgeboord naar

Nadere informatie

Vandaag. Uur 1: Differentiaalvergelijkingen Uur 2: Modellen

Vandaag. Uur 1: Differentiaalvergelijkingen Uur 2: Modellen Vandaag Uur 1: Differentiaalvergelijkingen Uur 2: Modellen Diferentiaalvergelijkingen Wiskundige beschrijving van dynamische processen Vergelijking voor y(t): grootheid die in de tijd varieert Voorbeelden:

Nadere informatie

Het element is een spoel die op de trafo gewikkeld is. De trafo heeft een secundaire wikkeling waarop het relais aangesloten is.

Het element is een spoel die op de trafo gewikkeld is. De trafo heeft een secundaire wikkeling waarop het relais aangesloten is. Metingen aan aardlekschakelaars. Als experiment is gemeten aan twee typen aardlekschakelaars: 1. Het oude type de AC aardlekschakelaar die ongeveer tot tot 1997 is toegepast. 2. Het nieuwe type de A aardlekschakelaar

Nadere informatie

Nulgeleiderstromen in laagspanningsinstallaties

Nulgeleiderstromen in laagspanningsinstallaties Nulgeleiderstromen in laagspanningsinstallaties Onderzoeksgroep EELAB - Lemcko Universiteit Gent campus Kortrijk, Graaf Karel de Goedelaan 4, B-85 Kortrijk contact: lemcko@ugent.be 1 Situering Het merendeel

Nadere informatie

Kleurencode van weerstanden.

Kleurencode van weerstanden. Kleurencode van weerstanden. x1 x2 x3 n t TC R = x1 x2 (x3) 10 n +/- t% +/- TC 1 Kleurencode van weerstanden. R = x1 x2 (x3) 10 n +/- t [%] +/- TC [ppm] x n t TC x n t TC zilver - -2 10 goud - -1 5 Zwart

Nadere informatie

Licht- en Verlichtingstechnieken : Grondslagen elektriciteit, licht en visuele omgeving : Deel Elektrotechniek

Licht- en Verlichtingstechnieken : Grondslagen elektriciteit, licht en visuele omgeving : Deel Elektrotechniek Licht- en Verlichtingstechnieken : Grondslagen elektriciteit, licht en visuele omgeving : Deel Elektrotechniek Examenvragen Hoofdvragen 1) Leid de uitdrukkingen van het elektrisch vermogen af voor sinusvormige

Nadere informatie

Toets 1 IEEE, Modules 1 en 2, Versie 1

Toets 1 IEEE, Modules 1 en 2, Versie 1 Toets 1 IEEE, Modules 1 en 2, Versie 1 Datum: 16 september 2009 Tijd: 10:45 12:45 (120 minuten) Het gebruik van een rekenmachine is niet toegestaan. Deze toets telt 8 opgaven en een bonusopgave Werk systematisch

Nadere informatie

09 april 2015 Joulz, Utrecht. Maintenance for Energy

09 april 2015 Joulz, Utrecht. Maintenance for Energy 09 april 2015 Joulz, Utrecht Maintenance for Energy Uitdagingen van de Netbeheerder Verantwoord investeren in onzekerheid. (Th.A.M. de Bruin) CAPEX realisatie programma Voorjaar 2015 Vanzelfsprekend, toch?

Nadere informatie

Hoofdstuk 2: Praktische toepassingen van diodes

Hoofdstuk 2: Praktische toepassingen van diodes Elektronica: Tweede kandidatuur industrieel ingenieur 1 Hoofdstuk 2: Praktische toepassingen van diodes 1: Gelijkrichting 1.1: De diodekarakteristiek Vooraleer de meest voorkomende gelijkrichterschakelingen

Nadere informatie

Het testen van led s en drivers

Het testen van led s en drivers Het testen van led s en drivers Parameters en testmethoden Door het steeds toenemende gebruik van led s is er een behoefte ontstaan aan nieuwe metingen, op basis van de eigenschappen van de led en alle

Nadere informatie

Vermogenelektronica, propere technologie! Of toch niet zo evident?

Vermogenelektronica, propere technologie! Of toch niet zo evident? Vermogenelektronica, propere technologie! Of toch niet zo evident? Inhoudsopgave - De Frequentie Omvormer (FO) - Opbouw Frequentie Omvormer - Voordelen - Nadelen + oplossingen Inhoudsopgave - De Frequentie

Nadere informatie

BIOFYSICA: WERKZITTING 08 en 09 (Oplossingen) ELEKTRISCHE KRINGEN

BIOFYSICA: WERKZITTING 08 en 09 (Oplossingen) ELEKTRISCHE KRINGEN 1ste Kandidatuur ARTS of TANDARTS Academiejaar 2002-2003 Oefening 11 (p29) BIOFYSICA: WERKZITTING 08 en 09 (Oplossingen) ELEKTRISCHE KRINGEN Bereken de stromen in de verschillende takken van het netwerk

Nadere informatie

Elektrische Netwerken

Elektrische Netwerken Elektrische Netwerken 1 Project 1 Info te verkrijgen via: http://www.hanese.nl/~jonokiewicz/ Programma Week 1: DC stromen en spanningen Week 2: Serie en parallel, l stroomdeling, spanningsdeling Week 3:

Nadere informatie

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Fysica: Elektrodynamica. 25 juli 2015 dr. Brenda Casteleyn

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Fysica: Elektrodynamica. 25 juli 2015 dr. Brenda Casteleyn Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts Fysica: Elektrodynamica 25 juli 2015 dr. Brenda Casteleyn Met dank aan: Atheneum van Veurne (http://www.natuurdigitaal.be/geneeskunde/fysica/wiskunde/wiskunde.htm),

Nadere informatie

Tent. Elektriciteitsvoorziening I / ET 2105

Tent. Elektriciteitsvoorziening I / ET 2105 Tent. Elektriciteitsvoorziening I / ET 2105 Datum: 24 januari 2011 Tijd: Schrijf op elk blad uw naam en studienummer Begin elke nieuwe opgave op een nieuw blad De uitwerkingen van het tentamen worden na

Nadere informatie

Zelf een hoogspanningsgenerator (9 kv gelijkspanning) bouwen

Zelf een hoogspanningsgenerator (9 kv gelijkspanning) bouwen Zelf een hoogspanningsgenerator (9 kv gelijkspanning) bouwen Inhoud De schakeling Een blokspanning van 15 V opwekken De wisselspanning omhoog transformeren Analyse van de maximale stroom door de primaire

Nadere informatie

WINDENERGIE : GENERATOREN

WINDENERGIE : GENERATOREN INHOUD: Inleiding Overzicht types generatoren Turbine met asynchrone generator Turbine met asynchrone generator met grote slip Turbine met dubbel gevoede inductiemachine Turbine met synchrone generator

Nadere informatie

Labo. Elektriciteit OPGAVE: Metingen op driefasige gelijkrichters. Sub Totaal :.../70 Totaal :.../20

Labo. Elektriciteit OPGAVE: Metingen op driefasige gelijkrichters. Sub Totaal :.../70 Totaal :.../20 Labo Elektriciteit OPGAVE: Datum van opgave: / /... Datum van afgifte: Metingen op driefasige gelijkrichters / /... Verslag nr. : 03 Leerling: Assistenten: Evaluatie:.../10 Theorie :.../... Benodigdheden:.../9.../10

Nadere informatie

Harmonische problemen bij 1 fase systemen. Danny Langbroek

Harmonische problemen bij 1 fase systemen. Danny Langbroek Danny Langbroek Agenda Introductie Uitleg harmonischen Hoe ontstaan harmonischen Normen Gevolgen van harmonischen Oplossingen netspoel harmonisch filter Praktijk voorbeeld Universiteit Twente Introductie

Nadere informatie

LABORATORIUM ELEKTRICITEIT

LABORATORIUM ELEKTRICITEIT LABORATORIUM ELEKTRICITEIT 1 Proef RL in serie... 1.1 Uitvoering:... 1.2 Opdrachten... 2 Proef RC in serie... 7 2.1 Meetschema... 7 2.2 Uitvoering:... 7 2.3 Opdrachten... 7 3 Proef RC in parallel... 11

Nadere informatie

DE VEILIGHEID VAN EEN INSTALLATIE BIJ VERVORMDE STROMEN

DE VEILIGHEID VAN EEN INSTALLATIE BIJ VERVORMDE STROMEN DE VEILIGHEID VAN EEN INSTALLATIE BIJ VERVORMDE STROMEN FOCUS Om een elektrisch net veilig uit te baten, is het van belang dat de installatie goed beveiligd is. Elektriciteit kan de oorzaak zijn van brand

Nadere informatie

Inhoudsopgave. www.ffxs.nl/diy-elektro - 2 - De thyristor, diac en triac

Inhoudsopgave. www.ffxs.nl/diy-elektro - 2 - De thyristor, diac en triac Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Thyristor... 3 Algemeen... 3 Werking... 3 Toepassing... 3 Triac... 4 Algemeen... 4 Werking... 4 Toepassing... 5 Diac... 5 Algemeen... 5 Werking... 5 Toepassing met gelijkspanning

Nadere informatie

Versterking Principe van de versterking

Versterking Principe van de versterking 6. 6.1.a Versterking Principe van de versterking Signalen worden versterkt door lampen of halfgeleiders. Halfgeleiders worden gemaakt van halfgeleidende materialen ( bv. silicium of germanium ) waar onzuiverheden

Nadere informatie

Bijlage 2: Eerste orde systemen

Bijlage 2: Eerste orde systemen Bijlage 2: Eerste orde systemen 1: Een RC-kring 1.1: Het frequentiegedrag Een eerste orde systeem kan bijvoorbeeld opgebouwd zijn uit de serieschakeling van een weerstand R en een condensator C. Veronderstel

Nadere informatie

Schade door lagerstromen.zx ronde 12 maart 2017

Schade door lagerstromen.zx ronde 12 maart 2017 Schade door lagerstromen.zx ronde 12 maart 2017 Dit verhaaltje gaat over lagerschade van elektromotoren als gevolg van ontladingen die plaats vinden tussen de as van en het statorhuis van een asynchrone

Nadere informatie

STROOMSENSOR BT21i Gebruikershandleiding

STROOMSENSOR BT21i Gebruikershandleiding STROOMSENSOR BT21i Gebruikershandleiding CENTRUM VOOR MICROCOMPUTER APPLICATIES http://www.cma-science.nl Korte beschrijving De Stroomsensor BT21i is een veelzijdige sensor, die de stroomsterkte kan meten

Nadere informatie

Hoofdstuk 4 Het schakelen van weerstanden.

Hoofdstuk 4 Het schakelen van weerstanden. Hoofdstuk 4 Het schakelen van weerstanden.. Doel. Het is de bedoeling een grote schakeling met weerstanden te vervangen door één equivalente weerstand. Een equivalente schakeling betekent dat een buitenstaander

Nadere informatie

Vermogenelectronica labo 2: Gelijkrichters

Vermogenelectronica labo 2: Gelijkrichters Vermogenelectronica labo : Gelijkrichters An Fotij, Christophe Mestdag, Koen Bogaerts November 9, 007 1 Diodes 1.1 Solderen van gelijkrichter Hierbij bestond de opdracht om vanuit een aantal compomenten

Nadere informatie

Elektrische stroomnetwerken

Elektrische stroomnetwerken ntroductieweek Faculteit Bewegings- en evalidatiewetenschappen 25 29 Augustus 2014 Elektrische stroomnetwerken Dr. Pieter Neyskens Monitoraat Wetenschappen pieter.neyskens@wet.kuleuven.be Assistent: Erik

Nadere informatie

Welkom Copyr y igh t HyT Hy EP E S P S B.V. B.V

Welkom Copyr y igh t HyT Hy EP E S P S B.V. B.V Welkom 1 Inhoud Introductie van Hyteps Introductie in Power Quality Verantwoordelijkheden Normen Harmonische vervormingen Waardoor ontstaan harmonische vervormingen Wat zijn harmonische vervormingen Gevolgen

Nadere informatie

Antwoorden bij Deel 3 (hfdst )

Antwoorden bij Deel 3 (hfdst ) A20 Open opgaven Antwoorden bij Deel 3 (hfdst. 17-23) Hoofdstuk 17 t < 0 : t > 0 : grafiek : 17.1 i(t) = I o i(t) = I o.e!t/j A J = L/R s 17.2 u(t) = 0 u(t) = (I o /C).t V 17.3 u(t) = 0 u(t) = ½U o.(1!e!t/j

Nadere informatie

Overgangsverschijnselen

Overgangsverschijnselen Hoofdstuk 5 Overgangsverschijnselen Doelstellingen 1. Overgangsverschijnselen van RC en RL ketens kunnen uitleggen waarbij de wiskundige afleiding van ondergeschikt belang is Als we een condensator of

Nadere informatie

Het bewaken en verbeteren van de netspanningskwaliteit in de energievoorziening

Het bewaken en verbeteren van de netspanningskwaliteit in de energievoorziening Het bewaken en verbeteren van de netspanningskwaliteit in de energievoorziening De decentrale invoeding van duurzame energie en de sterke toename van de toepassing van zuinige elektronische belastingen

Nadere informatie

Meten met de multimeter Auteur: Wouter (Flush) [0905-002]

Meten met de multimeter Auteur: Wouter (Flush) [0905-002] Meten met de multimeter Auteur: Wouter (Flush) [0905-002] Dit artikel moet de beginners helpen simpele metingen te kunnen uitvoeren met de multimeter. Soorten multimeters Eerst en vooral hebben we digitale

Nadere informatie

3.4.3 Plaatsing van de meters in een stroomkring

3.4.3 Plaatsing van de meters in een stroomkring 1 De stroom- of ampèremeter De ampèremeter is een meetinstrument om elektrische stroom te meten. De sterkte van een elektrische stroom wordt uitgedrukt in ampère, vandaar de naam ampèremeter. Voorstelling

Nadere informatie

Rekenkunde, eenheden en formules voor HAREC. 10 april 2015 presentator : ON5PDV, Paul

Rekenkunde, eenheden en formules voor HAREC. 10 april 2015 presentator : ON5PDV, Paul Rekenkunde, eenheden en formules voor HAREC 10 april 2015 presentator : ON5PDV, Paul Vooraf : expectation management 1. Verwachtingen van deze presentatie (inhoud, diepgang) U = R= R. I = 8 Ω. 0,5 A =

Nadere informatie

Klasse B output buffer voor een Flat Panel Display Kolom aansturing

Klasse B output buffer voor een Flat Panel Display Kolom aansturing Gevalstudie 1 Klasse B output buffer voor een Flat Panel Display Kolom aansturing IEEE Journal of Solid-state circuits, Vol 34, No 1, Januari 1999, pp 116-119 Jan Genoe KHLim Flat Panel display kolom driver

Nadere informatie

Hoofdstuk 3: Praktische opampschakelingen 2

Hoofdstuk 3: Praktische opampschakelingen 2 Elektronica: Tweede kandidatuur industrieel ingenieur 1 Hoofdstuk 3: Praktische opampschakelingen 2 1: De nietinverterende versterker i Rf R f i R1 u i u R1 u id 0 i 0 i 0 u Rf u O Figuur 3.1: De nietinverterende

Nadere informatie

Meting spanning en stroom bij verschillende soorten belasting

Meting spanning en stroom bij verschillende soorten belasting Meting spanning en stroom bij verschillende soorten belasting Als de sinusvorm van de netspanning is vervormd zijn er harmonischen (boventonen). De sinusvorm wordt aangetast door een ongelijkmatige belasting.

Nadere informatie

Uitwerkingen 1. Opgave 2 a. Ueff. 2 b. Opgave 3

Uitwerkingen 1. Opgave 2 a. Ueff. 2 b. Opgave 3 Uitwerkingen Opgave De momentane spanning is de spanning op een moment. De ectieve spanning zegt ook iets over de hoogte van de spanning maar is een soort tijdgemiddelde. Opgave U U U P 30 V, 5 V 30 W

Nadere informatie

Engineering Embedded Systems Engineering

Engineering Embedded Systems Engineering Engineering Embedded Systems Engineering Interfacetechnieken Inhoud 1 Timing digitale schakelingen... 3 2 Berekenen delay-tijd... 5 3 Theorie van Thevenin... 11 4 Theorie van Norton... 15 5 Oefenopgaven

Nadere informatie

LABO. Elektriciteit OPGAVE: De cos phi -meter Meten van vermogen in éénfase kringen. Totaal :.../20. .../.../ Datum van afgifte:

LABO. Elektriciteit OPGAVE: De cos phi -meter Meten van vermogen in éénfase kringen. Totaal :.../20. .../.../ Datum van afgifte: LABO Elektriciteit OPGAVE: De cos phi -meter Meten van vermogen in éénfase kringen Datum van opgave:.../.../ Datum van afgifte: Verslag nr. : 7 Leerling: Assistenten: Klas: 3.1 EIT.../.../ Evaluatie :.../10

Nadere informatie

0 0,02 0,04 0,06 0,08 0,1 0,12

0 0,02 0,04 0,06 0,08 0,1 0,12 Dynamisch gedrag van kortsluitstromen C. J. van de Water Vision Gebruikersdag 1999 Dynamische berekeningen van kortsluitstromen volgens IEC909 volgens dynamisch model met machine-data Waarom dynamische

Nadere informatie

9 PARALLELSCHAKELING VAN WEERSTANDEN

9 PARALLELSCHAKELING VAN WEERSTANDEN 9 PARALLELSCHAKELING VAN WEERSTANDEN Een parallelschakeling komt in de praktijk vaker voor dan een serieschakeling van verbruikers. Denken we maar aan alle elektrische apparaten die aangesloten zijn op

Nadere informatie

Vermindering van de spanningsvervorming in distributienetten met resistieve shunt-harmonische impedanties

Vermindering van de spanningsvervorming in distributienetten met resistieve shunt-harmonische impedanties Vermindering van de spanningsvervorming in distributienetten met resistieve shunt-harmonische impedanties Cursus Power Quality: een uitdaging! KHBO 5 december 2007 Wouter Ryckaert Wouter Ryckaert Industrieel

Nadere informatie

Impedantie V I V R R Z R

Impedantie V I V R R Z R Impedantie Impedantie (Z) betekent: wisselstroom-weerstand. De eenheid is (met als gelijkstroom-weerstand) Ohm. De weerstand geeft aan hoe goed de stroom wordt tegengehouden. We kennen de formules I R

Nadere informatie

Leereenheid 3. Diagnostische toets: Enkelvoudige wisselstroomkringen

Leereenheid 3. Diagnostische toets: Enkelvoudige wisselstroomkringen Leereenheid 3 Diagnostische toets: Enkelvoudige wisselstroomkringen Let op! Bij meerkeuzevragen: Duid met een kringetje rond de letter het juiste antwoord of de juiste antwoorden aan. Vragen gemerkt met:

Nadere informatie

ASYNCHRONE EN SYNCHRONE GENERATOREN: EEN BREED SPECTRUM

ASYNCHRONE EN SYNCHRONE GENERATOREN: EEN BREED SPECTRUM ASYNCHRONE EN SYNCHRONE GENERATOREN: EEN BREED SPECTRUM november 12 Focus In de geïndustrialiseerde wereld verbruiken zowel huishoudens, KMO s als grote ondernemingen grote hoeveelheden elektrische energie.

Nadere informatie

1. Opwekken van een sinusoïdale wisselspanning.

1. Opwekken van een sinusoïdale wisselspanning. 1. Opwekken van een sinusoïdale wisselspanning. Bij de industriële opwekking van de elektriciteit maakt men steeds gebruik van een draaiende beweging. Veronderstel dat een spoel met rechthoekige doorsnede

Nadere informatie

10 kω stappenverzwakker als audio volumeregelaar

10 kω stappenverzwakker als audio volumeregelaar 10 kω stappenverzwakker als audio volumeregelaar Inleiding Volumeregelaars voor stereoweergave worden meestal van twee gelijklopende potentiometers gemaakt. Die gelijkloop laat nogal eens te wensen over,

Nadere informatie

De overgang van een gelineariseerde schakeling naar signaalverwerkingsblok

De overgang van een gelineariseerde schakeling naar signaalverwerkingsblok De overgang van een gelineariseerde schakeling naar signaalverwerkingsblok Stefan Cosemans (stefan.cosemans@esat.kuleuven.be) http://homes.esat.kuleuven.be/~scoseman/basisschakelingen/ Voorwoord In deze

Nadere informatie

Opgaven bij hoofdstuk 20 20.1. Bepaal R 1 t/m R 3 (in het sternetwerk) als in de driehoek geldt: R 1 = 2 ks, R 2 = 3 ks, R 3 = 6 ks 20.

Opgaven bij hoofdstuk 20 20.1. Bepaal R 1 t/m R 3 (in het sternetwerk) als in de driehoek geldt: R 1 = 2 ks, R 2 = 3 ks, R 3 = 6 ks 20. Elektrische Netwerken 49 Opgaven bij hoofdstuk 20 20.1 Bepaal R 1 t/m R 3 (in het sternetwerk) als in de driehoek geldt: R 12 = 1 ks, R 23 = 3 ks, R 31 = 6 ks 20.2 Bepaal R 12 t/m R 31 (in de driehoek)

Nadere informatie

De 3e harmonische. 08-262 pmo. 11 december 2008

De 3e harmonische. 08-262 pmo. 11 december 2008 De 3e harmonische 8- pmo 11 december 8 Phase to Phase BV Utrechtseweg 31 Postbus 1 8 AC Arnhem T: 35 37 F: 35 379 www.phasetophase.nl 8- pmo Phase to Phase BV, Arnhem, Nederland. Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Aspecten en gevolgen van netvervuiling ten gevolge van lichtbronnen en verlichtingsystemen Gemaakt in opdracht van Agentschap NL, maart 2010

Aspecten en gevolgen van netvervuiling ten gevolge van lichtbronnen en verlichtingsystemen Gemaakt in opdracht van Agentschap NL, maart 2010 Aspecten en gevolgen van netvervuiling ten gevolge van lichtbronnen en verlichtingsystemen Gemaakt in opdracht van Agentschap NL, maart 2010 1. INLEIDING... 3 2. FACTS... 4 3. NETVERVUILING TEN GEVOLGE

Nadere informatie

Herken de kwaliteit van Leddrivers. Rob Snoek - R&D manager Lumotech B.V. - Heerhugowaard

Herken de kwaliteit van Leddrivers. Rob Snoek - R&D manager Lumotech B.V. - Heerhugowaard Herken de kwaliteit van Leddrivers Rob Snoek - R&D manager Lumotech B.V. - Heerhugowaard Factoren waar de technologie van drivers bepalend zijn Veiligheid Compliance Voeding en bekabeling Low inrush High

Nadere informatie

Netwerken. De ideale spanningsbron. De ideale stroombron. De weerstand. De bouwstenen van elektrische netwerken.

Netwerken. De ideale spanningsbron. De ideale stroombron. De weerstand. De bouwstenen van elektrische netwerken. Netwerken De bouwstenen van elektrische netwerken. Topologie van netwerken. Wetten van Kirchoff. Netwerken met één bron. Superpositiestelling. Stellingen van Thevenin en Norton. Stelsel van takstromen.

Nadere informatie

Lampmeetrapport 17 maart 2009 voor Lioris. Lioris Tubo 23. Pagina 1 van 16

Lampmeetrapport 17 maart 2009 voor Lioris. Lioris Tubo 23. Pagina 1 van 16 Lioris Tubo 23 Pagina 1 van 16 Samenvatting meetgegevens parameter meting lamp opmerking Kleurtemperatuur 5939 K Felwit. Lichtsterkte I v 617 Cd Tevens is als extra meting de verlichtingssterkte gemeten

Nadere informatie

Elektrische netwerken

Elektrische netwerken Deel 1: de basis H1 - H4: basisbegrippen gelijkspanning Opgaven bij hoofdstuk 1... 1 Opgaven bij hoofdstuk 2... 2 Opgaven bij hoofdstuk 3... 4 Opgaven bij hoofdstuk 4... 11 H5 - H8: basisbegrippen wisselspanning

Nadere informatie

Tentamen Elektriciteitsvoorziening i. (ee2611/et2105d3-t)

Tentamen Elektriciteitsvoorziening i. (ee2611/et2105d3-t) Tentamen Elektriciteitsvoorziening i (ee2611/et2105d3-t) Datum: 30 januari 2012 Tijd: 14:00-17:00 Schrijf op ell< blad uw naam en studienummer. Begin elke nieuwe opgave op een nieuw blad. De uitwerkingen

Nadere informatie