IT stuurt water bij Vitens

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "IT stuurt water bij Vitens"

Transcriptie

1 1 9 d e c e m b e r n u m m e r 1 6 j a a r g a n g 1 w w w. i t - e x e c u t i v e. n l IT stuurt water bij Vitens IN HET NIEUWS BI BESTAAT NIET MEER Business intelligence houdt op te bestaan. Nu Hyperion bij Oracle zit, Business Objects bij SAP en Cognos onder IBM valt, zal het marktsegment verworden tot een menu-item van een erp-pakket, aldus Dominique Deckmyn. p. 9 MANAGEMENT DE INNOVATIEZANDBAK Wie wil leren van spectaculaire, innovatieve doorbraken moet naar India. Sommige bedrijven in dit land leveren producten van topkwaliteit die een fractie kosten van vergelijkbare producten in het Westen. p. 14 TECHNOLOGIE IT RIJK STUURLOOS In recent onderzoek oordeelt de Rekenkamer dat de schade van mislukte it-projecten bij de overheid beperkt is. De Tweede Kamer vermoedt dat de missers veel meer in de papieren lopen en wil een parlementair onderzoek naar IT bij de rijksoverheid. p. 22 IT kan en moet een cruciale rol spelen bij de sturing en verandering van organisaties. Applicatie-integratie bijvoorbeeld is één van de belangrijkste instrumenten om een fusie te laten slagen, vindt Wouter Haasloop Werner, cio van drinkwaterbedrijf Vitens. Haasloop Werner gelooft niet in het verschijnsel business IT alignment waar hij veel mensen om zich heen hoort praten. Als de it-manager alleen maar gericht moet zijn op het invullen van de vraag die bij de business leeft, dan begrijp je de rol van IT in zijn ogen totaal verkeerd. In aparte eilanden voor IT en de business gelooft hij niet. Bij de fusies waar Vitens enige jaren terug uit ontstond speelde de consolidatie van meerdere financiële processen naar één it-architectuur een sturende rol. Daarnaast heeft IT in het serviceproces van Vitens de afgelopen jaren een productiviteitswinst van ruim 30 procent gerealiseerd. Toch moet je ervoor waken als it-directeur om deze verdienste alleen op jouw conto te schrijven. p. 10 MENS & WERK RAT VERASSEND EFFECTIEF Amerikaanse onderzoekers hebben ontdekt dat personeel nauwelijks reageert op de kwaliteit van de leiding. Ook al is de baas nog zo n rat, zolang collega s het onderling roerend eens zijn over de leiding, blijft de productiviteit verrassend hoog. p. 26

2 REDACTIONEEL INHOUD Proost! Het staat ons nog goed bij, de openingszin van het eerste nummer van IT Executive dat eind april uitkwam. Zit de automatiserings sector nu werkelijk op weer een nieuw blad te wachten. Er verschijnt over dit onderwerp immers al zoveel vakliteratuur. Een mooi antwoord op deze vraag kwam in november binnen toen we de resultaten onder ogen kregen van de lezersenquête die in oktober is gehouden. Nog net geen Noord-Koreaanse uitslagen, maar het merendeel van de vele (waarvoor dank!) respondenten bleek zeer te spreken over het blad. Men vindt het blad prettig geschreven en goed aansluiten bij de eigen managementfunctie. U geeft bovendien aan dat de titel inmiddels een vaste plek veroverd heeft in de vakliteratuur. Het blad heeft een 7,6 als rapportcijfer. Dit cijfer stimuleert ons zeer volgend jaar een volgende kwaliteitsslag te maken. Naast alle lof waren er uiteraard kritiekpunten. Niet iedereen vindt de vormgeving even mooi; een enkeling krijgt liever een glossy op tafel. Weer een ander vindt dat het blad een stuk strategischer kan of meer diepgang moet hebben. Verder hebben we in onze eerste jaargang niet alle onderwerpen even uitvoerig behandeld. Voorzover er een duidelijke trend zit in reacties en aanbevelingen, gaan we daar volgend jaar zeker mee aan de slag. In 2008 komen er 25 nummers van IT Executive uit. Daarnaast gaan we zes bijlagen uitbrengen in de Focus-reeks en onze online activiteiten een forse impuls geven. Genoeg om een proost uit te brengen op het nieuwe jaar en u gezellige feestdagen toe te wensen. Op woensdag 23 januari 2008 liggen we weer bij u op de mat! Sytse van der Schaaf Fred van der Molen IN HET NIEUWS 4-9 Nieuwsoverzicht 5 Weekmakers 7 Wannahave 9 Column Dominique Deckmyn MANAGEMENT 10 Interview Wouter Haasloop Werner, cio Vitens 13 Column Charles Groenhuijsen 14 De innovatiezandbak 16 Management Kort 17 Column George Ataya TECHNOLOGIE 18 Portret Backbase 20 Beheer kan efficiënter 21 Column Ron Tolido 22 IT Rijk stuurloos 23 Column IT&Recht Peter van Schelven FORUM 25 Lezersreacties 25 Agenda MENS&WERK 26 Nieuws arbeidsmarkt 27 Banencaroussel 28 Portret van een it-manager 29 Column René Diekstra ESCAPE 30 Nerdville 30 Colofon ADVERTEERDERSINDEX 01 A2 Networks 08 Bariton 32 Gartner 06 IMF/ IT Executive Opleidingen 31 Marqit 02 Microsoft Overstappen op VoIP hoeft niet ingrijpend te zijn. Waarom zou u uw bestaande infrastructuur vervangen? Wij doen u een beter voorstel. Microsoft introduceert een nieuwe VoIP-oplossing, waarbij het niet draait om vervanging van de hardware, maar om toevoeging van software. Uw PBX, gateways en zelfs de bestaande telefoontoestellen kunnen daarbij in gebruik blijven. U stapt over op VoIP via software, die volledig integreert met Active Directory, Microsoft Office, Microsoft Exchange Server en uw PBX. Zo haalt u met deze nieuwe, op software gebaseerde VoIP-oplossing van Microsoft het maximale uit uw huidige telefonie-investering. Een grote verandering, door alleen de software te vernieuwen. Lees er alles over op microsoft.nl/voip 3

3 IN HET NIEUWS WEEKMAKERS LOGICACMG DOET MEER VOOR DSM Chemieconcern DSM en LogicaCMG hebben een overeenkomst gesloten voor Manufacturing IT. LogicaCMG wordt de komende 4,5 jaar verantwoordelijk voor het beheer en onderhoud van de servers en applicaties in 25 fabrieken van DSM wereldwijd. De overeenkomst heeft een waarde van 3,5 miljoen euro. In 2005 nam LogicaCMG al de manufacturing execution systems -activiteiten van DSM over. MES staat voor de software die productie-automatisering koppelt met administratieve en logistieke systemen. BT LIJFT FRONTLINE IN BT wil Frontline Technologies Corporation Limited overnemen. Frontline is leverancier van endto-end it-diensten; it-consultancy, infrastructuurdiensten, systeemintegratie en it-outsourcing, in Azië. BT betaalt ongeveer 95 miljoen euro voor het volledige aandelenkapitaal van Frontline. De overname vult BT s bestaande netwerkgebaseerde it-diensten in de Aziatische regio aan. ORACLE KOOPT MONIFORCE Oracle heeft voor een niet nader genoemd bedrag het Nederlandse Moniforce overgenomen. Moniforce maakt appliances die real-time de prestaties en de beschikbaarheid van webapplicaties meten; voor itafdelingen om te zien of afspraken worden nagekomen, of voor marketingafdelingen die inzage krijgen in het klikgedrag van website-bezoekers. Oracle wil de software van Moniforce toevoegen aan haar eigen Enterprise Manager-tools. OP ZOEK NAAR EEN FIRST LIFE? Het analoge netwerk voor de itsector, First Life, organiseert samen met het NGI op 8 januari de nieuwjaarsreceptie in Café Restaurant Dauphine, van tot uur. IT-professionals zijn welkom, mits vooraf aangemeld via Toezichthouders onder de maat De European Competitive Telecom Association (Ecta) heeft een onderzoek laten verrichten naar de nationale toezichthouders op de telecom-markt; daarin wordt vastgesteld dat de Europese landen met het slechtste orgaan op dit gebied Polen, Tsjechië, Griekenland en België zijn. Volgens Ecta floreert de markt in die landen waarin de overheid toeziet op een goede concurrentie, terwijl de markt zwaar achterblijft op plekken waarin niets of weinig wordt gecontroleerd. Nederland hoort samen met het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Denemarken en Noorwegen tot de Europese top. Achmea besteedt IT uit Achmea gaat het beheer van zijn ict-infrastructuur uitbesteden bij Atos Origin, Getronics PinkRoccade en KPN. In totaal zullen ongeveer 170 Achmea-medewerkers overgaan naar deze bedrijven. De drie afzonderlijke contracten, met een looptijd van vijf jaar, vertegenwoordigen een totale waarde van 415 miljoen. Achmea verwacht dankzij de uitbesteding sneller te kunnen inspelen op veranderende vragen van klanten, en denkt dat de continuïteit, stabiliteit en betrouwbaarheid van Achmea s bedrijfsprocessen beter gewaarborgd zijn. Achmea besteedde eerder onderdelen van zijn ict-organisatie uit aan de genoemde partijen, hetgeen volgens Achmea al heeft geleid tot forse kostenreducties, een hogere PDF standaard PDF heeft bij ISO voldoende stemmen gekregen om als internationale standaard te worden erkend, waarmee PDF 1.7, ISOstandaard wordt. Voordat de standaard definitief kan worden, moeten eerst nog commentaren worden beantwoord. Eind januari zal dat beantwoorden plaatsvinden. Het feit dat PDF een ISO-standaard wordt, betekent dat Adobe dan niet langer meer verantwoordelijk is voor de verdere ontwikkelingen van PDF. efficiëntie en een versterking van het innovatieve vermogen van Achmea. Atos Origin biedt voor 145 miljoen euro datacenterdienstverlening met een beveiligde uitwijk op afstand aan, Getronics PinkRoccade zorgt voor het beheer van de werkplekinfrastructuur van de ruim Achmeamedewerkers op alle locaties in Nederland (120 miljoen euro) en KPN wordt verantwoordelijk voor communicatiedienstverlening op het gebied van vaste en mobiele communicatie en datanetwerken (150 miljoen euro). HP groen Voor een groenere bedrijfsvoering heeft Hewlett-Packard geïnvesteerd in wind- en zonne-energie. HP heeft vijfduizend zonnepanelen besteld voor het complex in San Diego. Deze panelen moeten 10 procent van de energiebehoefte voor hun rekening nemen en over 15 jaar een besparing opleveren van dollar. Daarnaast gaat HP windenergie afnemen van Airtricity, dat windturbines bezit in de VS en Europa. Airtricity gaat in 2008 stroom leveren voor het onroerend goed van HP in Ierland. Roer om bij Dell Het ging de afgelopen periode Dell niet bijzonder voor de wind. Maar de problemen liggen niet zo zeer in Nederland, en bovendien; Dell vecht terug. Onder meer met een gloednieuwe verkoopstrategie. Ook de cijfers van het derde kwartaal van 2007 bevestigen een langer zichtbare trend; Dell verliest bij de pc s marktaandeel aan concurrenten. Het marktaandeel van (marktleider) HP rijst naar 19,2 procent, terwijl Dell blijft steken op 14,6 procent. In hetzelfde kwartaal vorig jaar stond het er nog een stuk anders voor, met een aandeel van 16,5 procent voor HP, en 16,3 procent voor Dell (cijfers: isuppli). Dell mist met name het vermogen om net zo snel met de markt mee te groeien als haar concurrenten (groei van HP: 32,7 procent, van Dell 1,5 procent). In Nederland ziet het plaatje er voor Dell iets gunstiger uit, zo schetste Dolph Westerbos, managing director van Dell Nederland tijdens de Dell Technoloy & Solutions Tour in Amsterdam. Dell groeide hier in de zakelijke markt over de eerste drie kwartalen van 2007 met 20 procent, en bij server & storage boekte Dell in Nederland een groei van 30 procent. Het marktaandeel van de x86-servermarkt groeide van 28 procent in het derde kwartaal van 2006, naar 34 procent nu. Knelpunten van Dell lijken te liggen bij de consumentenverkoop in het algemeen en de verkoopstrategie in het bijzonder. Dell haalt maar 15 procent van haar omzet uit de consumentenmarkt. Gezien de omvang van die markt moet dat beter kunnen. En de alles online Dell direct strategie is niet meer van deze tijd. Dat heeft Dell inmiddels geleerd. De strategie in de VS is inmiddels drastisch aangepast; warenhuisketen Wal- Mart gaat de budget -consumenten bedienen, kantoorhandel Staples het mkb, en inmiddels is elektronicaketen Best Buy gecontracteerd voor het grote publiek. En ook in Frankrijk ligt Dell in de schappen van supermarkt Carrefour. Dit alles heeft tot resultaat dat de Dell-producten tegen het einde van dit jaar in winkels verkrijgbaar zijn; dat getal was begin 2007 nog nul. Het ligt voor de hand dat Dell voor de consumenten in Nederland aan soortgelijke overeenkomsten werkt; winkelketens met voldoende landelijke dekking. Daarnaast bouwt Dell onder de naam PartnerDirect heel serieus aan een reseller-kanaal. PartnerDirect gaat in februari 2008 in Nederland van start. In 2010 wil Dell wereldwijd resellers hebben. Grote veranderingen voor Dell, maar zeker noodzakelijk. Managing director Dell Nederland Dolph Westerbos BEGINT DE OPEN REVOLUTIE IN NEDERLAND? als het aan Frank Heemskerk ligt wel. Terwijl open standaarden en open broncode aanvankelijk vooral werden gepromoot door techneuten, hebben politici vooral van linkse signatuur het stokje overgenomen. De staatssecretaris heeft een heus actieplan opgesteld, Nederland in open verbinding geheten, om de zegeningen van open standaarden en open source software te verspreiden. Vanaf april 2008 moeten alle overheden zich verantwoorden als ze voor oplossingen kiezen die niet zijn gebaseerd op open standaarden. En bij gelijke geschiktheid moet de voorkeur worden gegeven aan open source oplossingen. Gaat Nederland hiermee China links passeren? Laten we voorop stellen dat overheden er verstandig aan doen zich minder afhankelijk te maken van leveranciers. Met de treurige gevolgen van vendor lock-ins bestaat voldoende ervaring. Heemskerk streeft zinnige doelen na: toekomstbestendige dataformaten, platformonafhankelijke koppelingen en inzicht in de werking van de software (toegang tot de broncode). Maar tal van bestandsformaten die we nu allemaal gebruiken (de Microsoft-formaten, pdf, mp3, Quicktime, zip om er enkele te noemen) voldoen niet aan de eisen die Heemskerk daaraan stelt: royaltyvrij en goedgekeurd door een non-profit standaardisatieorganisatie. Daar zullen veel gebruikers geen afstand van willen doen, en een argumentatie daarvoor is snel gevonden. In deze discussie lijkt het vooral om Microsoft te gaan en die reageerde inderdaad als door een adder gebeten op Heemskerks plannen. We zijn kortom weer thuis. Microsoft zal de plannen te vuur en te zwaard bestrijden en ondertussen blijven proberen de eigen documentformaten alsnog tot een officiële standaard te verheffen. Ondertussen ligt er een simpel noodplan klaar: de al bestaande ODF-converter integreren in Office. Bedreigender voor Microsoft is de open source beweging. Heemskerk haalt een oud actiemiddel van stal: positieve discriminatie: bij gelijke geschiktheid kiezen voor open source. Krijgen we na Excuus Truus, Alibi Ali ook een Paria Pinguïn? WACHTEN OP GLAS? maar niet meer zo lang. Ik behoor tot de gelukkigen die in Amsterdam binnen een jaar kan worden aangesloten op het nieuwe glasvezelnet. Nu ook Neelie Kroes vorige week de hoofdstad groen licht heeft gegeven, lijkt UPC uitgeprocedeerd en kan niets de verdere uitrol in de weg staan. Ik vrees overigens dat de glasvezelonderneming jaren zeer verliesgevend zal blijven. De capaciteit van kabel en adsl is de laatste jaren dermate opgevoerd, dat overstappen naar glas voor de meeste particulieren nauwelijks meerwaarde heeft. De glaslobby heeft daarbij ook tal van oneigenlijke argumenten gevoerd om de plannen erdoor te krijgen. Er werd bijvoorbeeld driftig geschermd met allerlei sociale doelen en zorgtoepassingen. Maar die - overigens niet bestaande - toepassingen kunnen ook zonder problemen via de bestaande netwerken worden aangeboden. Amsterdam heeft niettemin groot belang bij glas omdat de stad zich daardoor nog beter internationaal kan profileren als creatieve kennisstad. Fiber-to-the-home klinkt gewoon goed. 4 5

4 IN HET NIEUWS WANNAHAVE Post-HBO Registeropleiding Information Security Professional Uniek in Nederland! Om het proces van informatiebeveiliging aan te kunnen sturen en te nen blijven overzien wordt een brede en soms ook diepgaande kennis van kun- de Security Officer verwacht. De Security Officer fungeert en functioneert als brug tussen het management en de operatie. Hij draagt o.a. bij aan het opzetten, invoeren en monitoren van het beveiligingsbeleid en het ontstaan van een goede awareness. Dit alles vereist gedegen kennis en kunde op hoog niveau die tevens continue up-to-date moet zijn. Dit alles vindt u in deze mondelinge post-hbo Information Security Professional opleiding. IT Executive biedt, i.s.m. International Management Forum, ruim 30 cursussen aan. Deze cursussen zijn door prominente vakgenoten samengesteld en zorgen ervoor dat u volledig up-to-date blijft binnen uw vakgebied! Voor meer informatie verwijzen wij u naar onze site: Een greep uit de inhoud. U leert: zelfstandig een informatiebeveiligingsbeleid te ontwikkelen, neer te zetten en up-to-date te houden risicoanalyse te begeleiden, uit te voeren en te interpreteren een security baseline voor uw organisatie samen te stellen een security awareness programma op te zetten en uit te dragen de security implementatie op een doeltreffende en projectmatige manier te begeleiden en coördineren te adviseren over business continuity aspecten de brugfunctie te vervullen tussen IT en management digitaal rechercheren de interne/externe auditor te begeleiden bij het uitvoeren van een security audit Deze opleiding start op 15 februari Na 15 wekelijkse dagbijeenkomsten wordt de opleiding afgesloten met een afstudeeropdracht en een theoretisch examen. Financiële kennis voor de niet-financiële manager Een uniek schriftelijk leerpakket dat u in staat stelt de noodzakelijke financiële kennis, up-to-date en direct toepasbaar, in uw eigen werktempo te verwerven. Vele doordachte cases maken de leerstof boeiend en instructief! Aan de hand van de lessen verdiept u zich stap voor stap in het nut van onder andere kengetallen, liquiditeits-, rentabiliteits- en solvabiliteitsratio s, de nieuwste inzichten in kostplaatsberekeningen en bestudeert u een aanpak van capaciteitsanalyse en optimaal voorraadbeheer. Elke les wordt afgesloten met drie cases die u aan de hand van het geleerde dient te kunnen oplossen. Deze cursus start op 17 januari en 21 februari Inschrijven? Ga naar Powered by: EN MAAK KANS OP EEN MIO A501 GPS/PDA-TELEFOON Grootste gevaar: cyberspionage Meer servers, niet voor IBM Rolls-Royce was het doelwit van hackers Volgens experts is cyberspionage het grootste gevaar dat de internationale gemeenschap in 2008 bedreigt. Die experts komen aan het woord in het jaarlijkse onderzoek van McAfee naar de status van cyberbeveiliging en veiligheid. Aan het rapport is meegewerkt door instellingen als de Navo, de FBI, de Soca en diverse deskundigen van vooraanstaande organisaties en universiteiten. Behalve cyberspionage neemt ook de onveiligheid bij het gebruik van online services toe, bijvoorbeeld bij internetbankieren, en begint een complexe, technisch geavanceerde markt voor malware te ontstaan. In het rapport wordt gesteld dat er op dit moment 120 landen actief zijn op het gebied van spionage via internet, waarbij het doelwit ligt bij de nationale infrastructurele netwerksystemen, zoals elektriciteitsnetten, systemen voor luchtverkeersleiding, financiële markten en overheidscomputernetwerken. Het doel van de aanvallen is politieke, militaire, economische en technische spionage. Meer informatie over de resultaten van het onderzoek en de mening van deskundigen is te vinden in het blog van McAfee Avert Labs Security: Onafhankelijk van het McAfee-rapport waarschuwde de Britse geheime dienst MI5 voor hackers die vanuit China opereren, nadat hack-pogingen waren ondernomen bij Rolls-Royce en Shell. MI5 heeft hiertoe een brief gestuurd aan 300 bedrijven in de financiële en adminstratieve wereld. Dat meldde de London Times. Eerder waarschuwde de director general van MI5, Jonathan Evans al; een aantal landen spenderen een substantiële hoeveelheid tijd en energie in pogingen om gevoelige technologie van civiele en militaire projecten te stelen, en ze proberen ten kosten van ons politieke en economische informatie te vergaren.. HP, Dell en Sun hebben in de markt voor servers marktaandeel gewonnen, ten koste van IBM. Dat blijkt uit cijfers van onderzoekers van Gartner. IBM leed een omzetverlies van 8,1 procent en een verlies van 3,9 procent in aantallen. Wereldwijd groeide de markt voor servers in aantallen 8,7 procent ten opzichte van het derde kwartaal vorig jaar, en in omzet was dat 2,6 procent. De groei begon volgens een eerder rapport van IDC in het tweede kwartaal van dit jaar, na drie jaar van ongeveer gelijkblijvende verkopen. Markt opslag groeit In het derde kwartaal van 2007 is de wereldwijde markt van external controller-based (ecb) disk opslag met 3,4 procent gestegen ten opzichte van hetzelfde kwartaal vorig jaar. Dat becijfert marktonderzoeker Gartner. De totale omzet in deze markt bedroeg in het derde kwartaal 3,9 miljard dollar. In het Emea-gebied (Europa, Midden-Oosten en Afrika) groeide de omzet 5,3 procent tot 1,2 miljard euro. Met een marktaandeel van 25,8 procent blijft EMC de marktleider. IBM staat op een tweede plaats met 14,6 procent van de markt, gevolgd door Hewlett-Packard met 12,6 procent. Op vier vinden we Hitachi/HDS met 9,7 procent marktaandeel. Dell, NetApp en Sun sluiten de top-7, op respectievelijk plaats vijf, zes en zeven. De cijfers van Gartner zijn uitsluitend gebaseerd op hardware, en niet op eventueel bijkomende cijfers van software of san-infrastructuur. Web en Office risicogebieden Het zijn webapplicaties en de lekken in Microsoft Office die op het ogenblik de grootste bedreigingen vormen voor de internetgebruikers. D ie conclusie trekt Sans Institute in het jaarlijkse beveiligingsrapport. De ontwikkelaars van webapplicaties doen onvoldoende om deze te beschermen, aldus Sans. En in het laatste jaar waren er bijna drie keer zoveel beveiligingslekken in Office als in het jaar ervoor, met name door die in Excel. Die lekken zijn vrij eenvoudig te misbruiken, door een document met kwaadaardige code erin te construeren en die, voorzien van verleidelijke namen, naar gebruikers te sturen. Maar onwetendheid bij gebruikers is volgens het instituut ook een belangrijke factor, want gebruikers zijn vaak redelijk eenvoudig om de tuin te leiden en zij installeren soms software die ze eigenlijk met rust moeten laten. Sans adviseert ontwikkelaars om Webapplicatie-scanners te gebruiken die lekken kunnen opsporen. Beheerders kunnen een firewall speciaal voor webapplicaties inrichten, en moeten het updaten van applicaties serieus nemen. Knap design drijft mens tot wanhoop Veel hightech-fabrikanten werken met een scroll wheel, joystick of 5 way navigation. Apple begon ooit op haar ipods met deze manier van navigeren en Samsung heeft dit nu toegepast op de i620 smartphone die in september is gelanceerd. Het systeem is handig maar is op de i620 zo hypergevoelig dat je om de haverklap fouten en ongewenste keuzes maakt. Hetzelfde geldt voor de tiptoetsen. In de jaren 80 in de markt gezet door topmerk Bang & Olufsen, is Samsung ook voor deze interface gevallen. Maar de zes tiptoetsen op het frontje zijn ook zo hypergevoelig - soms werken ze overigens helemaal niet - dat ze een mens tot wanhoop drijven. Dure merken doen chique uitvindingen. Imitatie is moeilijk, zo blijkt maar weer. Naast het supergevoelige front vindt de tekstinvoer plaats op de slider die een mini Qwerty-toetsenbord tevoorschijn tovert. Ook dit is geen revolutie en werkt erg lastig omdat de toetsen klein zijn en heel dicht op elkaar zitten. Misschien klinkt dit allemaal wat negatief. Aan de buitenkant ziet de smartphone er erg appetijtelijk uit vanwege het knappe design. Daarbij is de slider uitgerust met Microsoft Windows Mobile 6.0 dat staat als een huis. De menustructuur kan wel wat intuïtiever en heeft een erg groot menu achter instellingen. Maar dankzij Windows Mobile is het gebruik van op de smartphone erg toegankelijk. De instellingen voor worden stapsgewijs en soepel geïnstalleerd. Daar kan vooral Sony Ericsson nog veel van leren. Handig is de standaard bijgeleverde extra accu met extended life. Uitermate slim van Samsung. Als opvolger van de i600 oogt de i620 minder zakelijk, al is ze er vooral in design op vooruit gegaan. Het gebruikersgemak lijkt minder door het gedoe met de hypergevoelige toetsen. Goed, er zit hsdpa en het verbeterde Windows Mobile 6.0 op en ook de features zijn iets opgewaardeerd. Zo heeft de camera nu 2.0 megapixels, terwijl de voorganger 1,3 megapixels had. Echt schokkend is dit niet. Vorm volgt functie, zeggen ontwerpers. Bij de Samsung i620 is dat andersom. Meer informatie > Samsung i620: UMTS/HSDPA, WLAN, Bluetooth, Microsoft Windows Mobile 6.0 met Activesync en document viewer, Opera browser, QWERTY-toetsenbord en tiptoetsen, POP3 en IMAP4 , 192 MB Flash geheugen, 2,2 inch scherm met kleuren, 2,0 MP camera, videobellen, MP3- en mediaplayer. Afmetingen: 94,9 x 59,3 x 16,3 mm. In verpakking: stereo headset, Windows-software, oplader, extra accu. Prijs varieert tussen euro, zonder abonnement. 6 7

5 IN IN HET NIEUWS COLUMN DOMINIQUE DECKMYN CRM BIJ HOST PLATFORM VOOR Met Dynamics Live CRM heeft VERZEKERAARS Microsoft een door haarzelf gehoste versie van het CRM-pakket Inter Access en InVentiv Outsourcing hebben samen met Dynamics aangekondigd. Dynamics softwareleverancier InnoVinci een CRM kan nu op drie manieren worden gebruikt; als een eigen installa- nieuwe business process outsourcing -oplossing op de markt gebracht voor pensioen- en levensvertie op een eigen server, als software die bij een Microsoft-partner zekeraars. Het betreft een platform wordt gehost, en nu dus ook als voor polisverwerking en portefeuillebeheer. Met deze nieuwe dienst software die door Microsoft zelf wordt gehost. richten de initiatiefnemers zich op nieuwe producten van verzekeraars NETWERK VIA STROOM en op het beheren van bestaande Het lijkt erop dat een standaard portefeuilles. voor een netwerk dat loopt via de aanwezige stroomdraden, dichterbij is gekomen. Twee concurrerende MICROSOFT IN SIBERIË Microsoft heeft plannen voor een partijen hebben de handen ineengeslagen en maakten bekend dat datacenter in Siberië. Microsoft bezit al soortgelijke datacenters in hun beider technieken en producten in de toekomst onderling kun- Amerika en Europa. Microsoft heeft de grote aantallen servers niet alleen nodig voor de Windows Live nen samenwerken. De HomePlug Powerline Alliance en Matsushita online applicaties, maar ook de Electric Industrial (Panasonic) gaan normale applicaties, zoals Office, zelfs een voorstel maken voor het SharePoint en Exchange, krijgen standaardisatie-comité, de Ieee steeds meer online diensten-componenten. P1901 Work Group for Broadband over Powerline. Opmars Kantoor sociale werkt online netwerken zaken met verschillende overheden en Om overheidsorganisaties via internet te Google.nl, Startpagina.nl en Marktplaats.nl vorkunnen regelen, ontwikkelt het ministe- men in Nederland net als vorig jaar de top 3 van best bezochte websites. Dat blijkt uit de ranglijst rie van Binnenlandse die online onderzoeksbureau Multiscope voor het Zaken voor alle burgers een persoonlijke internetpagina, achtste achtereenvolgende jaar heeft opgesteld. BMijnOverheid.nl. Hiermee moet de burger innen vanaf de 2009 top-3 zaken zijn kunnen van Google.nl doen met en Marktplaats.nl de bezoekersaantallen gestegen. de overheid; vragen moeten snel worden beantwoord, gegevens zijn in te zien en te beheren. Google.nl weet dit jaar door te groeien naar ongeveer 11 miljoen bezoekers per maand en vergroot Aanvragen voor diensten kunnen in gang worden daarmee het gat met Startpagina.nl (7 miljoen gezet bij verschillende instellingen. Zo moet het bezoekers). De opkomst van social media -websites noemt Multiscope de belangrijkste trend van in de toekomst mogelijk zijn belastingaangifte te doen en een bouw- of kapvergunning of een uitkering aan te vragen. Het inloggen op de inter Naast Nl.wikipedia.org, Hyves.nl en Weblog.nl maken inmiddels ook miljoenen Nederlanders maandelijks gebruik van de websites van netpagina vindt plaats met de persoonsgebonden DigiD-code. Andere mensen kunnen de eigen gegevens niet bekijken. Volgens Binnenlandse Za- Youtube.com, Video.google.com, Digg.com, Flickr. com of LinkedIn.com. Internetgebruikers blijken ken gaat de persoonlijke internetpagina ervoor steeds vaker te kiezen voor de marktleider in een zorgen dat de dienstverlening voor de burger specifiek segment. Die marktleiders weten daardoor een gat te slaan met de nummers 2 en 3 bin- wordt verbeterd. Andere mogelijkheden voor contact met de overheid - zoals bijvoorbeeld de loketten, telefoon en post - blijven in de toekomst nen het segment. Zo is Google.nl nagenoeg alleenheerser in het zoeksegment, loopt Marktplaats.nl aanwezig. binnen de handelsplaatsen uit op Speurders.nl en ebay.nl, en vergroot Nu.nl haar voorsprong binnen de nieuwssites ten opzichte van Telegraaf.nl. Een segment waarin de concurrentiestrijd nog wel volop woedt, is e-handel. Hierin dalen Nl.bol.com en Wehkamp.nl, maar weten Neck.nl en Otto.nl juist te groeien. Investeer meer in IPv6 Slechts negen procent van de organisaties in Nederland is actief bezig met IPv6. Dit blijkt uit onderzoek van Axians onder zestig grote organisaties met meer dan 2500 medewerkers. Ruim 12 procent heeft wel aangegeven binnen een jaar de stap te overwegen en nog eens 41,8 procent denkt erover dit binnen de komende 3 jaar te doen. Organisaties die te lang wachten met de overstap lopen het risico onnodig hoge kosten te maken. Volgens AXIANS is IPv6 voor organisaties onvermijdelijk omdat het aantal ip-adressen binnen IPv4 beperkt is en deze tussen 2009 en 2011 opraken. Geleidelijk overstappen is mogelijk door nu al bij iedere nieuwe aankoop apparatuur te kopen die IPv6 ondersteunt. Organisaties die dat niet doen lopen de kans in de toekomst in één keer veel apparatuur te moeten vervangen. Axians waarschuwt voor het NAT-protocol dat vaak wordt gebruikt om het ip-adresprobleem te omzeilen. NAT zou in combinatie met moderne applicaties op den duur architectuurproblemen veroorzaken. BI bestaat niet meer Zo lang ik mij kan herinneren, bestaat er al zoiets business intelligence. Dat segment is weliswaar een paar keer van naam veranderd, naargelang de mode. Het Decision Support System werd een Executive Information System, vervolgens dook de term BI op. De laatste jaren hebben we het steeds vaker over Corporate Performance Management, wat conceptueel weer heel dicht ligt bij dat oorspronkelijke Decision Support System. Maar nu is dat allemaal voorbij. Business intelligence houdt op te bestaan. Althans, als afzonderlijk segment van de softwaremarkt. Hyperion is opgegaan in Oracle, Business Objects zal oplossen in SAP en Cognos wordt een onooglijk hoekje van IBM. Wat is BI dan nog? Het is een item in de menubalk van een ERP-pakket. Het knopje analytics. Cijfertjes en grafiekjes. De dingen die de meeste gebruikers eigenlijk nog het liefst in Excel zien. De rest van wat ooit BI heette, gaat op in een vage wolk van middleware : het draait ergens, onzichtbaar en oninteressant, onder de échte toepassingen. Volgens de makers van software suites en dat zijn dan vooral Oracle, SAP en Microsoft is dit wat ù vraagt. U wil toch minder leveranciers en minder integratiezorgen? Dat klopt, maar u hoopt natuurlijk ook nog op een beetje innovatie. En we mogen ons toch afvragen of innovatie niet het slachtoffer wordt, nu prominente softwareleveranciers opgaan in de softwaregrootmachten. Precies hetzelfde is aan het gebeuren met document management. Ook dat is tegenwoordig middleware geworden. Vroeger had u keuze: u ging voor een suite, of voor best of breed. Maar bestaat die keuze straks nog, als bijna alle producten die tot het best of breed pakket hoorden, deel gaan uitmaken van één van de suites? Het mechanisme van consolidatie heeft natuurlijk altijd bestaan. Tal van handige tools eindigden als subfunctie in Windows; de meeste CRM- en SCM-producten zijn opgegaan in ERP-suites; browsers en media players verdwenen in het besturingssysteem. Innovatieve nieuwe ondernemers storten zich vervolgens op nieuwe cutting edge technologieën en creëren aldus nieuwe categorieën software. Het lijkt wel steeds sneller te gebeuren. Een nieuw softwareconcept krijgt nog amper de kans om uit te groeien tot zo n aparte softwarecategorie. Kijk bijvoorbeeld hoe snel de ontwikkelaars van governance software zijn opgekocht. Charles Phillips van Oracle formuleerde het heel treffend tijdens Oracle OpenWorld vorige maand: We are the IPO market for enterprise software. Vrij vertaald: wie momenteel enterprise software ontwikkelt, hoeft zelfs niet meer te denken aan een beursgang en een zelfstandige groei. Die kan zich beter neerleggen bij het onafwendbare: opgekocht worden door Oracle. De keerzijde is dat grote softwarebedrijven zelf minder gaan investeren in R&D. Het is handiger kleine startups te laten pionieren en die over te nemen wanneer ze al een levensvatbaar product hebben (maar geen geld om het te vermarkten). De biodiversiteit van de softwaresector vernauwt daardoor tot grote leveranciers van totaaloplossingen en niche startups, met amper iets daartussen. Dit is een weinig levenskrachtig ecosysteem. Misschien moeten we de levensnoodzakelijke innovatie nu eerder verwachten van buiten wat wij traditioneel als de commerciële softwaremarkt beschouwen. Vanuit open source, en vanuit SaaSpioniers. 9

6 management Drinkwaterbedrijf Vitens geeft IT spilfunctie bij organisatieverandering IT moet van zijn facilitair imago af Door Sytse van der Schaaf beeld Cor Mooij Informatietechnologie kan en moet een cruciale rol spelen bij de sturing en verandering van organisaties. Applicatie-integratie bijvoorbeeld is één van de belangrijkste instrumenten om een fusie te laten slagen, vindt Wouter Haasloop Werner, cio van Vitens. De it-manager moet alleen wel van zijn eiland afkomen. Wat voor rol moet IT spelen in organisaties? Ik geloof niet in het verschijnsel business IT alignment waar ik veel mensen om mij heen over hoor praten. Als de it-afdeling alleen maar gericht moet zijn op het invullen van de vraag die bij de business leeft, dan begrijp je de rol van IT totaal verkeerd. Er is niet een eiland van IT en een eiland van de business in organisaties. Dit concept moet van tafel. Als je vakgebied heeft de afgelopen decennia een snelle opeenvolging van methodische technieken gekend, die voor buitenstaanders moeilijk te volgen was ook al kreeg elke discipline op zijn beurt wel met IT te maken. Aan de jongere garde merk je dat de waterscheiding tussen IT en de andere bedrijfsfuncties aan het verdwijnen is. Een marketeer bijvoorbeeld die nu begint, kijkt heel goed hoe hij marketing met IT het beste kan bedrijven. Het gen mensen centraal stelt, maak je het jezelf erg moeilijk. Discussies over bedrijfscultuur zijn boterzacht. Je kunt in metaprocessen medewerkers laten uithuilen over hoe leuk het vroeger wel niet was, maar het is zeer de vraag of je daar iets mee opschiet. Hetzelfde geldt voor operations. Menige fusie is gestruikeld over de ware stammenstrijd die ontstond over verschillende methoden van zakendoen. Als je zo op mensen stuurt is een fusie Ik heb anderen door de inzet van IT succesvol gemaakt. Dat zijn mijn ambassadeurs naar de reiswereld kijkt, dan zie je dat bijna alle touroperators inmiddels hun reserveringssystemen als het ware binnenste buiten hebben gekeerd en de klant voorop stellen. Dit is een mooi voorbeeld van de manier waarop IT vervlochten is geraakt met de business. Zo n portal-infrastructuur vormt immers de ruggengraat van het hele proces tussen vraag en aanbod van reizen. Het onderscheid tussen IT en business is hier verdwenen. Het is historisch overigens best verklaarbaar dat dit onderscheid wel gemaakt wordt. IT heeft op dit moment een tamelijk autonome positie in organisaties. Dit 10 staat niet meer los van zijn werk, maar is er een integraal onderdeel van. Hoe vind ik deze visie terug bij Vitens? Vitens is in 2002 ontstaan door de fusie van de drinkwaterbedrijven Nuon Water, Waterbedrijf Gelderland en Waterleiding Maatschappij Overijssel. In 2006 is Vitens verder gefuseerd met Hydron Flevoland en Hydron Midden-Nederland. Bij zo n fusie zijn er drie deelgebieden - de markt, de eigen medewerkers en de onderliggende technologie waarop je zo n organisatieverandering kunt sturen. Als je de ei- heel lastig te managen door de grote weerstand die je tegen kunt komen. Kies je daarentegen de technologie als sturingsmiddel van je nieuwe organisatie dan heb je opeens wel allerlei knoppen om aan te draaien. Bij een fusie moet je bijna altijd systemen consolideren, omdat het kostenvoordeel die deze consolidatie met zich meebrengt vaak één van de belangrijkste argumenten is om samen te gaan. Als je jezelf ten doel stelt om binnen een jaar alle financiële processen vanuit één architectuur of erp-systeem te faciliteren, dan heb je een heel concreet doel voor de orga- nisatie. Deze vorm van kostenbesparing krijgt bij een fusie bij voorbaat en zonder discussie veel legitimiteit. Mensen zijn ook gemakkelijk te motiveren om hieraan mee te werken. En in het kielzog van het nieuwe systeem krijgen ook de bedrijfsprocessen op een vanzelf sprekende manier een andere invulling. Zo is het ook bij Vitens gegaan? Ja ik denk het wel. De twee fusiebewegingen die Vitens heeft doorgemaakt zijn ingegeven uit de kostenbesparingen die een grotere organisatie kan realiseren. Vitens heeft bij de eerste fusie in miljoen euro op jaarbasis kunnen besparen. Toen twee Hydron-onderdelen bij Vitens kwamen in 2006 ging het om een reductie van 18 miljoen euro. Je realiseert deze voordelen omdat je in plaats van drie of vier organisaties er maar één nodig hebt. Daarnaast kun je grootschalig inkopen. Het moeilijkste van dit soort operaties is de realisatie: krijg je deze kostenbesparing daadwerkelijk voor elkaar. Eén van de belangrijkste stuurmiddelen die je daarvoor hebt, is het hefboomeffect dat IT in organisaties kan hebben. In het serviceproces van Vitens bijvoorbeeld zijn de afgelopen jaren grote veranderingen aangebracht die een productiviteitswinst van ruim 30 procent mogelijk hebben gemaakt. Deze winst is mogelijk gemaakt door inzet van IT. Voorheen werd een consument die bij dit drinkwaterbedrijf aanklopte om een lek in de leiding te melden meerdere keren doorverbonden voordat de juiste persoon in de organisatie bereikt was. Mensen moesten bij elke medewerker waarnaar ze werden doorverbonden voor het afhandelen van hun klacht opnieuw hun probleem uitleggen. Uiteindelijk kwamen ze bij een planner te- recht die op zijn best kon melden dat de monteur op een bepaalde dag langs kwam voor de reparatie. Door een hoge automatiseringsgraad kan de intake nu in zijn geheel door één medewerker afgehandeld worden in een callcenter. Consumenten krijgen tijdslots van 1 à 2 uur waarbinnen een monteur langskomt. Cionet Er is onder it-managers een aanzienlijke behoefte om beslissingen met collega s uit andere bedrijven door te spreken of nieuwe trends te duiden, stelt Wouter Haasloop Werner, cio van drinkwaterbedrijf Vitens. Neem nou het voorbeeld van service oriented architectures, waar leveranciers en consultants drie jaar terug heel veel over begonnen te praten. Zelf merk ik grote weerstand tegen dit fenomeen. Het technisch concept is veel ingewikkelder dan leveranciers ons voorspiegelen en de toepassing in organisaties is moeilijk. Ik wil graag horen hoe andere it-managers hierover denken. Mis ik de boot als ik dit fenomeen nog even negeer? Het zijn dit soort vraagstukken die de online community CIOnet op de agenda wil zetten. Naast de zestig it-managers die nu deel uitmaken van deze community is ook een aantal academici lid. Daarnaast ontbreken vertegenwoordigers van leveranciers niet. Leveranciers kunnen feedback geven hoe je zaken concreet kunt realiseren, daar profiteren it-managers van. Andersom hebben cio s er belang bij om aanbieders te voeden zodat deze oplossingen maken waar zij echt wat aan hebben. CIOnet is een internationaal netwerk. Dat betekent dat Nederlandse deelnemers laagdrempelig toegang krijgen tot expertise en kennis van buitenlandse collega s. Haasloop Werner is voorzitter van de adviesraad van CIOnet. Meer informatie kunt u vinden op IT Executive gaat volgend jaar iedere maand een actueel thema bespreken met leden uit de CIOnet-community. Dit CIO-panel verschijnt ieder even nummer in de rubriek Management. 11 >>

7 management column Charles Groenhuijsen BESTE BEDRIJF OM VOOR TE WERKEN Google komt nieuw binnen op 1 in de Amerikaanse lijst van honderd beste bedrijven om voor te werken. Googles hoofdkwartier in Mountain View (Californië) is een waar arbeidersparadijs. Medewerkers worden opgehaald en weggebracht met gratis, van wifi voorziene shuttles. Er zijn vijf artsen op het kantoor beschikbaar. Ook gratis natuurlijk. Gratis mediacentra, tgif-parties, scooters, lezingen door beroemde Amerikanen. Een gratis wasserette, snacks en fruit, culinair verantwoorde maaltijden, een jaarlijkse skitrip (alle uitgaven vergoed), klimmuur, griepprik, autowasinstallatie, zwembad met wellnessgebeuren... Alles gratis. Medewerkers kunnen een massage nemen voor 30 dollar, wie een hybride auto koopt krijgt 5000 dollar subsidie van Google, na de geboorte van een kind krijgt de medewerker voor 500 dollar aan waardebonnen voor afhaalmaaltijden. En nog veel meer van dit soort dingen. Geen wonder dus dat in de VS dagelijks 1300 (!) mensen bij Google solliciteren. De top 5 van Fortune s 100 Best Companies To Work For: 1. Google(-), 2. Genentech(1), 3. Wegmans Food Markets(2), 4. Container Store(6), 5. Whole Foods Market (15). Bron: Fortune GROTE VERANDERINGEN Enkele opmerkelijke uitspraken kwamen uit de mond van Avram Miller. Hij is voormalig vice-president business-development bij Intel, en speelde een cruciale rol in de lancering van breedband: Steeds minder mensen willen werknemer in een grote onderneming zijn, want grote ondernemingen hebben niets te bieden. Ze bieden geen zekerheid en bieden steeds minder voordelen. Mensen vinden nieuwe manieren om hun vaardigheden te verkopen. Ik kan me een ebay-equivalent voorstellen waar je op werk kunt bieden. Kantoren worden omgebouwd tot woningen, of misschien gaan mensen kantoorruimte huren zoals je nu een hotelkamer huurt. Bron: Fast Company 12 In goeie ouwe tijd was werk veel saaier De materialen in de bus worden geautomatiseerd weer aangevuld. Urenverantwoording en de daaraan gekoppelde salariëring en productiviteitsberekeningen worden geautomatiseerd verwerkt. De medewerkers die door deze herinrichting van het proces vrijgekomen zijn verrichten nu werk dat voorheen door aannemers werd gedaan. De totale besparing snijdt dwars door meer dan vijf verschillende afdelingen. Op deze manier realiseer je je winst. In de toekomst gaat ook het aandeel van het centrale callcenter op de schop. Klanten moeten straks zelf via internet zonder enige tussenkomst van een Vitens-medewerker een afspraak kunnen maken. IT maakt het mogelijk om alle disciplines die nodig zijn in zo n proces bij te sturen en opnieuw vorm te geven. Van business IT alignment is in zo n situatie geen sprake meer. De twee kunnen niet meer zonder elkaar. Menig it-manager heeft niet de positie om zo n verandering te initiëren en te realiseren. Hoe heb jij dat opgelost? Ik maak deel uit van het managementteam, maar dat is niet per se noodzakelijk om IT tot volle wasdom te laten komen. Er is altijd een verschil tussen positie en invloed. Als je als it-manager rapporteert aan de financieel directeur, kun je er wel voor zorgen dat je deze persoon met jouw ideeën voedt. Het is alleen wel belangrijk hoe je het brengt. Ik heb niet gezegd dat ik op een gegeven dag bij Vitens met mijn vuist op tafel geslagen heb met de mededeling: ik ga je werkwijze veranderen. Als je dat doet, verlies je al heel snel de bonuspunten die je met efficiënt infrastructuurbeheer en een goed werkende desktop juist verworven hebt in de organisatie. In mijn strategie heb ik er altijd voor gezorgd dat ik in de organisatie ambassadeurs had die daadwerkelijk profijt bij de verandering hadden. Ik heb anderen door de inzet van IT succesvol gemaakt. Zo heeft Wie verlangt terug naar de goeie ouwe tijd? Het leven was lekker overzichtelijk. We hadden heel veilig een baan voor het leven. Toen was geluk heel gewoon. Veranderingen in onze beroepen gaan sluipend en toch snel. Je ziet het niet van de ene op de andere dag. Maar als je een aantal jaren meedraait zie je de omwenteling. Wat eerst nieuw, onbekend of zelfs bedreigend was, blijkt ineens gewoon en vanzelfsprekend. Op de door Kluwer georganiseerde Jaarcongres Salarisadminsitratie ging het over die veranderingen. De ouderwetse boekhouder is verdwenen. De computer neemt veel routinehandelingen over. Hoeveel banen kostte dat? Administrateurs zijn adviseur geworden. Zij denken mee met de directie en zijn vraagbaak voor medewerkers. Ze heten straks Payroll Professional en bekommeren zich om de nu monteer je reportages op een laptop in je hotel mijn collega die het callcenter aanstuurt door deze nieuwe werkwijze het aantal fte s kunnen optimaliseren. Je moet hoofd. Dat laat alleen weinig ruimte over voor de strategische mogelijkheden van IT die er wel degelijk zijn. Je moet er in de Menige fusie is gestruikeld over een ware stammenstrijd als it-directeur op deze manier voortdurend samenwerking van ideeën zoeken tussen managers in de lijn en jouw positie als hoofd IT. Iedereen heeft een facilitaire rol van IT in zijn De kern kwaliteit van Service Level Agreements. En steeds vaker is hun afdeling bruusk opgeheven en zonder pardon uitbesteed aan een gespecialiseerd bedrijf dat het sneller en goedkoper kan. Hoeveel banen verdampen? Hoeveel banen gingen down the drain? praktijk voor waken om de rol van IT teveel te benadrukken en jezelf op de borst te slaan. Zoek gewoon de samenwerking op in de organisatie. Technologie kan een heel concreet en efficiënt sturingsmiddel zijn in een fusie In het kielzog van een nieuw systeem zijn bedrijfsprocessen vrij gemakkelijk aan te passen Zoek in de organisatie ambassadeurs die daadwerkelijk profijt hebben bij een verandering Zoek de samenwerking op in de organisatie. Business IT alignment volgt vanzelf uit de concrete vragen die je hoort Bewijs het eigen kunnen met een it-infrastructuur en desktop die als een zonnetje functioneren Mijn vader werkte zijn hele leven bij Douwe Egberts als manager. Hij had een hoge technische opleiding maar in de leiding van het Friese familiebedrijf zaten toen ook veel directeuren die niet meer opleiding hadden dan lagere school. Dat kon toen nog. Management was amper een vak. Je rolde er in. Met of zonder opleiding. Nu zitten er hooggeschoolde MBA-dames en heren. Hoeveel banen schrappen ze elke keer weer? Toen ik ruim 30 jaar geleden bij De Volkskrant ging werken was daar nog een traditionele zetterij. De artikelen die ik op een ouderwetse typemachine tikte, gingen naar de loodzetterij, waar opmakers van de broodjes lood krantenpagina s maakten. Voorbij die tijd. De zetters zijn weg en de opmaak gaat nu razendsnel op computers. Hoeveel banen gingen verloren? cameraman en geluidstechnicus. Voorbij die tijd. De geluidsman is geschrapt. En veel verslaggevers gaan nu zelfs zonder cameraman op pad. En het in elkaar zetten van de Journaal-reportages? De videoapparaten waarmee je dat vroeger deed, vulden een halve Hollandse doorzonkamer. Nu monteer je reportages op een eenvoudige laptopcomputer in je hotel of op de achterbank van de auto. Hoeveel banen gingen down the drain? Boos of bang? t Maakt niet uit Het gebeurt dus overal. En het is nog lang niet voorbij. Ons werk verandert; banen verdwijnen. Is dat slecht? Moeten we er bang voor zijn? Om te beginnen heeft angst geen zin want dat proces van afslanking en outsourcing gaat of je nu boos en bang bent of niet - toch door. Er is ook geen reden voor angst. De arbeidsmarkt voor salarisadministrateurs is er een prachtig voorbeeld van. Je hebt de vacatures voor het opscheppen. Bedrijven zitten te springen om ervaren, goed geschoolde mensen. Hoe kan dat? Door de automatisering werden toch zo veel goede banen onder geschoffeld? Dat klopt maar er komen ook veel nieuwe en vaak leukere banen voor terug. De computer nam het saaie routinewerk over. De vaak bekritiseerde globalisering blaast inderdaad talloze banen weg maar zorgt ook voor ongekende economische groei waardoor er weer veel banen bij komen. Toekomst dendert onstuitbaar op ons af Is er dus alleen goed nieuws? Nee, ook weer niet. Er zijn vast veel, vooral oudere administrateurs die al dat nieuwerwetse gedoe van de Payroll Professional niet bijhouden. Zij kunnen het lastig krijgen. Maar voor de meesten is er - als ze hun vakkennis up-to-date houden - een perspectief van uitdagender en dus ook beter betaald werk. De kolossale veranderingen in ieders werk zijn veroorzaakt door de oprukkende wereldwijde economie. De gevolgen daarvan dringen door tot in de poriën van elke organisatie. De toekomst dendert onstuitbaar op ons af. De goeie ouwe tijd komt nooit meer terug. Maken we daar een probleem van? Of een uitdaging? Bijna 25 jaar geleden stapte ik over naar de televisie. Als verslaggever ging je op pad met een 13

8 management Leren van India: beperkingen stimuleren creativiteit De innovatiezandbak Ed Kerkman Als het gaat om spectaculaire, innovatieve doorbraken valt er veel te leren van sommige bedrijven uit India. Hen lukt het producten van topkwaliteit te leveren die een fractie kosten van vergelijkbare producten in het Westen. Deze innovaties komen bovendien tot wasdom in situaties met ernstige externe beperkingen. In de particuliere gezondsheidszorg blijkt juist dat blijkt tot ongekende inventiviteit te leiden. I n Bangalore (India) kost een hotelkamer in westerse stijl 250 à 300 euro per nacht. Maar in het indione-hotel een dochter van de Indian Hotels Company, eigenaar van de beroemde, luxe Taj-hotels kost zo n kamer 20 euro. Let wel, indione is een modern hotel: elke kamer heeft zijn eigen badkamer, lcd-televisie, draadloze internetverbinding, minikoelkast, koffiezetter en bureau. Er is een cafetaria, een geldautomaat, een businesscentrum en een fitnessruimte. Niet onbelangrijk: Kwaliteitsproducten minstens tien keer zo goedkoop als in het Westen indione is zeer winstgevend, met brutomarges van 65 procent (tegenover marges van gemiddeld 30 tot 40 procent voor luxe hotels), en groeit sterk (dit jaar 25 nieuwe vestigingen). Zulke innovaties zijn veel méér dan technologische innovaties of marktinnovaties, zegt de beroemde managementgoeroe C.K. Prahalad, vader van het core competence-concept. Het zijn innovaties die het leven van mensen veranderen en verbeteren, innovaties die echt verschil maken voor uitgangspunten zandbakaanpak De zandbakaanpak voor doorbraakinnovatie gericht op de consumenten op de bodem van de piramide - kan worden toegepast door elk bedrijf, ongeacht bedrijfstak of land. Uitgangspunten zijn: Het hele businessmodel technologiekeuzes, distributie, prijsstelling, schaal, workflow, organisatie moet radicaal worden heroverwogen. Fijnafstemming van het bestaande businessmodel leidt tot niets. Managers moeten geen marktonderzoek (laten) doen, maar moeten zich onderdompelen in het leven van hun doelconsumenten. Op de bodem van de piramide liggen forse uitdagingen op het gebied van toegankelijkheid, bekendheid, betaalbaarheid en beschikbaarheid. Je zult beperkingen moeten accepteren. Het is onhaalbaar om alles te doen: je moet een paar dingen heel erg goed doen. Limieten stimuleren de creativiteit. Het bedrijf moet niet geïsoleerd innoveren, maar binnen een ecosysteem van partners en partijen waarmee wordt samengewerkt. De mensen in het bedrijf moeten zich helder, ondubbelzinnig en onverflauwd committeren aan een strategische intentie. Zoals in het geval van de Indiase zorg: iedereen, rijk én arm, hoogwaardige zorg bieden. 14 mensen die bijna niets hebben en onder vaak erbarmelijke omstandigheden proberen te overleven. In een land als India, waar 700 miljoen consumenten op de bodem van de piramide leven, is het letterlijk van levensbelang dat dergelijke innovaties worden ontwikkeld. India is dan ook een rijke bron van zulke innovaties. Prahalad visualiseert de aanpak als een innovatiezandbak, waarin een redelijk complexe, vrije exploratie en zelfs speels experimenteren plaatsvindt (zand heeft vloeiende, verschuivende grenzen) binnen keiharde, specifieke beperkingen (de rechte, onbuigzame muren van de zandbak die het zand insluiten). In India vinden zulke zandbakinnovaties onder meer plaats in een bedrijfstak die wereldwijd wordt geplaagd door hoge kosten, taaie tradities, ingrijpende regulering, eeuwig ontevreden klanten. Een bedrijfstak die een reputatie heeft als een plek waar het heel moeilijk is om te vernieuwen: de gezondheidszorg. duurzaam Winstgevend Op het gebied van zorg is er in India véél werk aan de winkel: sterke verspreiding van aids, hoge kindersterfte, zes miljoen blinde mensen, ruim vijftig miljoen ondervoede kinderen, en in 2015 naar verwachting honderd miljoen type-2-diabetespatiënten. Ondertussen heeft 80 procent van de bevolking te weinig geld om gezondheidszorg te betalen. 490 miljoen mensen leven buiten de grote steden, vaak in afgelegen gebieden, en zijn moeilijk te bereiken. India telt één arts per honderdduizend inwoners (Verenigde Staten: één arts per 160 inwoners). Beperkingen genoeg dus en daarmee een grote dwang tot creativiteit. Drie bedrijven in de Indiase zorgindustrie die opmerkelijke innovaties leveren volgens het zandbakmodel zijn Jaipur Foot (JF), Aravind Eye Care en Narayana Hrudayalaya Cardiac Care (NH). NH in Bangalore is een van de grootste centra ter wereld voor hartoperaties en andere hartzorg. Het is in 2001 opgericht als private onderneming, voerde in 2004 al 7500 hartoperaties uit en behandelde patiënten poliklinisch. JF s prothesevoet, een rubberen prothese bedoeld voor onder-deknieamputaties, kost 30 dollar. Een vergelijkbare westerse prothese kost achtduizend tot tienduizend dollar. Aravind is s werelds grootste uitvoerder van staaroperaties. Het bedrijf dat in 1976 werd opgericht, voerde in 2004 maar liefst operaties uit en behandelde 1,6 miljoen patiënten poliklinisch. Aravind behandelt ruim 60 procent van zijn patiënten gratis. Deze bedrijven zijn alle drie duurzaam winstgevend - het zijn bedrijven die uitstekend draaien. Wij kunnen veel van deze firma s leren. Onder het soort moeilijke omstandigheden als in India kan het makkelijk gebeuren dat mensen het opgeven en concluderen - zoals veel ontwikkelingswerkdeskundigen hebben gedaan - dat er alleen kwalitatief hoogwaardige zorg aan de bodem van de piramide kan worden verleend op basis van overheidssubsidies en filantropie. De zandbak in actie Het uitgangspunt van firma s als NH, JF en Aravind is dat de armen recht hebben op dezelfde kwaliteit zorg als de rijken. Vanuit de daaruit voortvloeiende beperkingen is men aan de slag gegaan. Daarbij is men op allerlei gebieden tot onconventionele oplossingen gekomen. Specialisatie. Doordat deze bedrijven zich sterk hebben gespecialiseerd, kunnen ze hun middelen (mensen, training, werkprocesontwerpen, kapitaaluitrusting, enzovoort) maximaal benutten en enorme expertise opbouwen. NH voert bijna 25 hartoperaties per dag uit. Een groot algemeen ziekenhuis komt niet verder dan vier of vijf. Prijsstelling. Betaalbaarheid (minstens 90 procent goedkoper dan in het Westen) is een essentiële factor is het businessmodel en de onderliggende visie. NH brengt iedereen 1500 dollar per operatie in rekening. In een Amerikaans ziekenhuis kost zo n operatie dollar, en in een Indiaas algemeen ziekenhuis altijd nog 4500 dollar. NH heeft een zorgverzekeringsplan ontworpen dat 20 cent per persoon per maand kost. Het plan heeft al ruim twee miljoen verzekeringsnemers. Kapitaalintensiteit. Bij NH wordt apparatuur 24/7 gebruikt, meestal in drie ploegen. Dalurengebruik wordt gestimuleerd: er worden lagere prijzen gerekend als patiënten op ongebruikelijke tijden langskomen voor tests, en dergelijke. Talentbenutting. Medisch personeel is zeer schaars in India het land leidt slechts tachtig hartchirurgen per jaar op (VS: achtduizend) dus moet men optimaal gebruikmaken van de beschikbare mensen. Omdat de operatievaardigheid van een chirurg vooral wordt bepaald door het aantal operaties dat hij uitvoert, en aangezien niemand alle ontwikkelingen binnen de diverse subspecialisaties kan bijhouden, heeft NH het medische proces opgesplitst. Daardoor zijn de chirurgen gespecialiseerd in specifieke soorten hartoperaties. Workflow. In de meeste ziekenhuizen is de chirurg verantwoordelijk voor het hele medische proces van intake tot nazorg. Bij NH en Aravind zijn de chirurgen verantwoordelijk voor hun operaties, en is het medische team als geheel verantwoordelijk voor het eindresultaat. De chirurg is niet de dirigent van een orkest, maar het team functioneert eerder als jazzband, waarbij de spelers constant improviseren met oog voor het eindresultaat. Klantenwerving. Het succes van dit businessmodel is gebaseerd op volume. Dus moeten Aravind, NH en JF continu patiënten aantrekken die naar hen toe reizen. Aravind organiseert jaarlijks 1400 oogkampen in Zuid-India, waar per jaar 1,6 miljoen mensen worden gescreend op oogproblemen. Wie oogzorg nodig heeft, wordt meegenomen naar het ziekenhuis voor behandeling en krijgt eten en een slaapplaats. Desnoods gratis: niemand wordt uitgesloten. Waarden en organisatie. Deze ondernemingen geloven heilig in bepaalde waarden. Bij NH is dat bijvoorbeeld: zorg van topklasse verstrekken aan iedereen, zowel rijk als arm. Omdat alle medewerkers in deze waarden geloven, kunnen de meest uiteenlopende mensen soepel samenwerken - van verpleegsters uit Indiase dorpen tot artsen die uit het Westen komen - zonder dure supervisie, en is er een hoge mate van zelforganisatie. Bron: strategy+business 15

9 management EN TIJDENS DE MIS Amerikanen zijn fervente e- mailers. 37 procent bekijkt zijn tijdens het autorijden. 12 procent mailt tijdens kerkdiensten in Atlanta, in het hart van de Bible Belt, zelfs 22 procent. Washington DC is de meest verslaafde stad van het land. WERVEN VIA HYVES Hyves is verreweg de populairste en meest gebruikte sociale-netwerksite van Nederland. Werkgevers zouden daar bij hun werving beter gebruik van moeten maken. Slechts 3 procent van de Hyvers is wel eens online benaderd door een werkgever. Dit terwijl 43 procent (!) het best op prijs zou stellen om online aanzoeken te krijgen. Dat blijkt uit onderzoek van Intelligence Group. STARTERS ZIJN BEHOUDEND 35 procent van de studenten blijft hangen op de stageplek of in de laatste baan. Starters zijn niet erg avontuurlijk ingesteld: zij schrikken ervoor terug om aan hun eerste baan te beginnen bij een bedrijf dat ze niet kennen. Bij de zoektocht naar personeel moeten bedrijven daarom hun pijlen richten op derde- en vierdejaars studenten. Bron: onderzoek ASA Campus Recruitment OMGAAN MET DIGITALE DOCUMENTEN De normcommissie Informatie- en archiefmanagement heeft haar eerste normontwerp gepubliceerd: NEN De norm bevat eisen voor de functionaliteit van informatie- en archiefmanagement in programmatuur. Doel van de norm is een verzameling functionele eisen te bieden waar informatie- en archiefmanagement minimaal aan moet voldoen. Commentaar op de ontwerpnorm is mogelijk tot 1 januari Ruim de helft van de organisaties in Nederland heeft naar eigen zeggen redelijke kennis van Xbrl (Extensible Business Reporting Language). Geen verrassing is dat de kennis van Xbrl zich vooral in financiële functies concentreert. Slechts 35 procent van de controllers (42 procent van de financieel directeuren) geeft aan kennis van Xbrl te ontberen. Bij algemeen directeuren is dit 61 procent. De feitelijke toepassing van deze taal ligt in de private sector op een minimale 1 procent en in de publieke sector op 11 procent. In de private sector verwacht 11 procent van de ondernemingen Xbrl in de toekomst te gaan toepassen. In de publieke sector is dit 14 procent. Als belangrijkste voordelen van Xbrl worden - met afstand - eenoppassen met virtuele werelden Bedrijven die actief willen worden in virtuele werelden als second life moeten uitkijken voor vijf soorten risico s. De laatste tijd hebben flink wat bedrijven bij de Second Life-hype aangehaakt. De ene na de andere onderneming opent er een filiaal. Maar als je virtuele werelden wilt benutten, moet je wel eerst vaststellen met welke veiligheids- en risicobeheerkwesties je te maken krijgt. Daarvoor waarschuwt onderzoeksbureau Gartner. Vooral merkgevoelige bedrijven en bedrijven met een sociaal-ethische positionering moeten erg oppassen in onbeheersbare virtuele werelden als Second Life. Alternatieven als There, Kaneva en Activeworlds worden zwaarder gemodereerd en zijn dus minder riskant. In virtuele werelden loop je vijf soorten risico s: It-gerelateerde veiligheidsrisico s, met name downloading van niet-geverifieerde applicaties naar desktop-systemen en het risico op firewalllekken. Identiteitsauthentificatie en toegangsmanagement: mensen begeven zich in deze werelden met (soms meerdere) avatars, dus je weet nooit 100 procent zeker met wie je te maken hebt. Vertrouwelijke informa- Xbrl in de kijker tie: virtuele werelden zijn, net als open socialenetwerksites, onveilige omgevingen waar nooit en te nimmer vertrouwelijke of commercieel gevoelige informatie openbaar mag worden gemaakt. Merk- en reputatierisico s: in onbeheersbare virtuele werelden kunnen bedrijven ernstige merk- en reputatieschade oplopen. Productiviteit: ongelimiteerd gebruik van virtuele werelden door personeel kost veel tijd, is nergens voor nodig en is dus af te raden. Tegelijkertijd moet bij experimenten met virtuele werelden enig initieel productiviteitsverlies worden geaccepteerd. uit onderzoek van kpmg blijkt dat de meeste bedrijven en instellingen in nederland inmiddels bekend zijn met Xbrl en de voordelen van deze standaard onderkennen. duidige rapportage en efficiëntere gegevensinvoer genoemd. In sommige branches zal het gebruik van de taal gevolgen hebben voor het businessmodel en de strategie. Denk aan banken, informatieveredelende bedrijven en accountantskantoren. Mogelijk betekent Xbrl voor softwarebedrijven het einde van de vendor lock-in. Zij kunnen hun klanten nu nog eenvoudig aan zich binden, omdat een overstap naar een ander pakket kostbaar en moeilijk is. Als Xbrl volledig is geaccepteerd, kunnen bedrijven makkelijk overstappen naar een andere aanbieder. Het gegevensformaat is dan namelijk uniform. Bron: KPMG - Groeiend aantal organisaties ziet de voordelen van Xbrl Waarom goede bedrijven mislukken soms raken grote, succesvolle ondernemingen met een uitstekende staat van dienst plotseling in de problemen. Hoe dat onderzochten Jagdish sheth en rajendra sisodia van het Bentley College. De belangrijkste oorzaak van stagnatie is als bedrijven (lees: managers) zich niet aanpassen aan hun veranderende omgeving. Het speelveld van een bedrijf kan veranderen door tal van redenen: nieuwe overheidsregulering, wijzigende gunst van beleggers, toetreding van niet-traditionele concurrenten uit andere branches (vaak met een nieuwe aanpak, technologie of bedrijfsmodel, introductie van nieuwe technologie en globalisering. Last but not least wijzigen ook de voorkeuren en behoeften van klanten. Dat gaat niet van de ene op de andere dag, maar het gebeurt wel. Aanpassingsvermogen houdt in dat je als bedrijf je manier van denken, je structuur én (het belangrijkste punt) je beloonsysteem kunt aanpassen. Veel bedrijven bedrijven zijn niet in staat of niet bereid adekwaat op veranderingen te anticiperen of reageren. Bron: European Business Forum Interne faalfactoren Succes maakt mensen zelfgenoegzaam of arrogant. Succesvolle bedrijven gaan aan status-quo-management doen - alles houden zoals het is en worden bureaucratisch. De kostenstructuur wordt steeds slechter. Er ontstaan interne conflicten tussen mensen, afdelingen en business units. Het bedrijf raakt steeds minder gefocust op zijn stakeholders : klanten, werknemers, beleggers, de (lokale) gemeenschap, leveranciers, zakenpartners en overheden. De emotionele band tussen het bedrijf en zijn stakeholders verdwijnt. productieve frictie samenwerking met businesspartners kan een bron van ellende zijn. maar ook een bron van vernieuwing. Managers worden steeds afhankelijker van externe businesspartners. Het is een hele toer om deze samenwerkingstransacties te coördineren. Transacties tussen bedrijven hoeven echter niet louter een kostenpost te zijn, betogen John Hagel III (ex-atari, ex-mckinsey, nu hoofd van het Deloitte-onderzoekscentrum in Silicon Valley) en John Seely Brown (ex-xerox, nu baas van adviesbureau Confusion). Ze kunnen ook een bron van verbetering en innovatie zijn. Essentieel is daarbij het verschijnsel productieve frictie. In de juiste omstandigheden kunnen bedrijven met verschillende prioriteiten, werkwijzen en competenties samen buitengewone prestaties leveren. Deze productieve frictie treedt meestal niet vanzelf op: het proces moet enigszins in goede banen worden geleid. Want als je mensen met verschillende achtergronden en vaardigheden bij elkaar zet, ontstaat er vaak al snel niet-productieve frictie: problemen, misverstanden, bekvechterij en patsituaties. Productieve frictie creëer je onder meer door ervoor te zorgen dat iedereen op hetzelfde eindresultaat gericht is. Er moeten dus heldere, agressieve targets zijn. Ook helpt het om te werken met een knowledge broker een kennismakelaar die de juiste mensen bij elkaar brengt, mogelijke kenniskloven overbrugt en de samenwerking faciliteert. Bron: Harvard Business Review Column Georges Ataya is hoogleraar aan de Solvay Business School en vicepresident van het IT Governance Institute georges ataya Itil gaat niet meer weg Itil is een beheermethodiek om de kwaliteit van it-dienstverlening te verbeteren, om die productiever en efficiënter te maken. Het werd vaak eerst ingevoerd op uitvoerend niveau, maar de methode heeft zich omhoog gewerkt tot beheerinstrument van het it-management. Dit voorjaar werd versie 3 geïntroduceerd. De eerste versie richtte zich op de stabiliteit en de controle van de infrastructuur. Versie 2 richtte zich op kwaliteit en efficiëntie. De derde versie verrijkt dat met een betere integratie van itdiensten. Waardecreatie is nu ook een onderwerp. Ze omvat de processen en een visie op de levenscyclus. Ten eerste organiseert Itil de dagelijkse activiteiten die horen bij het onderhoud. Dit domein richt zich op efficiëntie en vormde een fundament op basis waarvan men waarde kan creëren. Het omvat vijf operationele sectoren en één functie, de service desk. Het tweede domein bestaat uit (vijf) tactische processen die beschrijven wat er nodig is om diensten aan de gebruiker te kunnen aanbieden. Dit domein transformeert it-activiteit in een strategische waarde. In v2 bestond het concept van service uit één of meerdere it-systemen die een bedrijfsproces ondersteunen. In de huidige versie bestaat een service uit de middelen om waarde te leveren aan de gebruikers zodat ze hun objectieven kunnen bereiken, zonder dat men moet beschikken over de kosten en diensten die erbij horen. De definitie van waarde bestaat uit de noties nut en garantie. Het nut wijst erop dat de dienst helpt het beoogde doel te realiseren, dan wel beperkingen wegneemt. De garantie legt vast dat de dienst beschikbaar is wanneer nodig, in voldoende hoeveelheid en met voldoende capaciteit; er is kortom gezorgd voor continuïteit en beveiliging. De nieuwe Itil-versie is gestructureerd in vijf domeinen die worden voorgesteld als een levenscyclus: de servicestrategie, het ontwerp van de service, de transitie, de uitbating en de voortdurende verbetering. Die zijn georganiseerd in 26 nieuwe processen. Deze nieuwe versie documenteert en verbetert de processen van de voorgaande, waarmee hij wel compatibel blijft. Ook het certificatiesysteem is herzien, en de opleiding die daarbij hoort. Steeds meer ondernemingen voeren Itil in. Het kan ook voor u de moeite waard zijn. Onderzoek in ieder geval of Itil 3 iets voor uw bedrijfsvoering zou kunnen betekenen

10 tender technologie Cultuurkaart De tweede generatie internetapplicaties volgens Jouk Pleiter van Backbase Het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW) zoekt een partner voor de implementatie van de digitale Cultuurkaart, een pas met een magneetstrip. De kaart is bestemd voor leerlingen en docenten in het voortgezet onderwijs om culturele activiteiten bij de balie en via internet te reserveren en te betalen. De nieuwe Cultuurkaart moet de opvolger worden van het huidige bonnensysteem waarmee scholieren een tegoed kunnen spenderen aan cultuur. Het gaat bij deze opdracht niet alleen om de uitvoering maar ook om de ontwikkeling, de distributie en de marketing van de Cultuurkaart. Web even goed als Windows Online-applicaties gaan een nieuwe fase in nu een nieuwe generatie internettechnologieën breder toegepast raakt. Grote voordeel is dat je er rijke gebruikersinterfaces mee kunt bouwen. Volgens Jouk Pleiter van de Nederlandse pionier Backbase kan de interface van webtoepassingen over enkele jaren de vergelijking met Windows aan. Door Fred van der Molen D e trend is onmiskenbaar. De bulk van de softwareontwikkeling is zich aan het richten op online-applicaties. De komende jaren zal geleidelijk de omslag plaatsvinden naar een nieuwe generatie internetapplicaties. Inderdaad: Web 2.0. Gartner heeft deze zogeheten Rich Internet Applications (Ria) dit jaar hoog geplaatst in zijn ranglijstje van ontwrichtende technologieën. Onvermijdelijk valt dan ook de term Ajax, dat staat voor Asynchronous Javascript and XML, een verzameling technologieën waarmee binnen de traditionele browser functies Dichterbij De Stichting Dichterbij zoekt een leverancier voor het aanleggen en onderhouden van een Wide Area Network (WAN). Het glasvezelnetwerk moet de verschillende locaties van de instelling met elkaar verbinden. Is dat voor bepaalde plaatsen te duur, dan dient naar alternatieve breedbandverbindingen te worden gezocht. Dichterbij helpt mensen met een verstandelijke beperking en hun familieleden. In totaal heeft de organisatie nu zo n 325 locaties in het stroomgebied van de Maas. De komende jaren zal dit aantal stijgen richting de vijfhonderd. De gebruikers tevreden heid gaat significant omhoog mogelijk worden die tot enkele jaren terug onhaalbaar leken: formulieren met conditionele routing, sorteren op kolommen, knippen en plakken, met modulen slepen over het beeldscherm. Allemaal zaken kortom die elke pc-gebruiker vanzelfsprekend vindt, maar die op het internet tot voor kort niet mogelijk waren. Deze web 2.0-technologieën worden tot dusver vooral gebruikt om grootschalige consumentgerichte websites te verbeteren. Maar ze worden ook ingezet om online alternatieven van traditionele desktopapplicaties te ontwikkelen. Maar hoe geavanceerd deze programma s ogen, de praktijk leert dat het gebruiksgemak van onlineapplicaties nog altijd achterblijft bij hun desktopalternatieven. Het is verbluffend wat kan, maar het hindert des te meer wat er niet kan. Maar volgens Jouk Pleiter, oprichter en mede-eigenaar van Backbase is dat een kwestie van tijd: Ik durf zwart-opwit te verklaren dat we over een paar jaar zover zijn. De dikke pc-applicatie zal niet verdwijnen, maar de rijkheid van de thin client wordt elk jaar beter. Daarnaast hebben online-applicaties intrinsieke voordelen. Je kunt bijvoorbeeld de dimensie samenwerken toevoegen. Bovendien kun je gege- SAP-raamcontracten Het Ministerie van Verkeer en Waterstaat (VenW) zoekt drie partijen om raamcontracten voor SAP mee af te sluiten. De overeenkomst heeft een looptijd van twee jaar, met de mogelijk om twee keer met een jaar te verlengen. Naar verwachting zal het Ministerie in die periode zes miljoen euro aan deze implementaties uitgeven. Mail tips en weetjes over aanbestedingen naar 18 vens en informatie samenbrengen in een bepaalde context. Je hebt een bepaald bedrijfsproces en in een bepaalde fase wil je bijvoorbeeld gegevens en informatie in een bepaalde context samenbrengen. Je wilt bijvoorbeeld bij een online hypotheekaanvraag instant messaging en live co-browsing toevoegen om samen met een klant een formulier in te vullen. Dat gaat nu heel lastig via de telefoon. Dan krijg je van die gesprekken als: als het goed is ziet u rechtsboven een vakje Pionier Het Nederlandse Backbase is een succesvolle pionier in deze Ria-sector. Pleiter, inmiddels pendelend tussen Amsterdam en Silicon Valley, stond eerder aan de basis van Tridion, de Nederlandse leverancier van het gelijknamige contentmanagementsysteem. In 2003 startte hij samen met Gerbert Kaandorp Backbase; het bedrijf is sindsdien een succesverhaal. Het ontving binnen korte tijd twee Nederlandse innovatieprijzen en eind 2005 zelfs een onderzoekssubsidie van 1,3 miljoen euro van SenterNovem. Pleiter: Dat zijn bedragen die meestal naar Philips en dat type bedrijven gaan. Wij kunnen mede daardoor zorgen voor werkgelegenheid van dertig hoogwaardige softwareontwikkelaars in Nederland. Maar je krijgt dergelijke subsidies alleen als je zelf ook flink investeert. Het merendeel van de ontwikkeling financieren we zelf. Belangrijker dan de subsidies is dat Backbase een indrukwekkende klantenkring heeft opgebouwd, zoals KPN, ABN Amro, General Motors en Vanguard. De kern van de Backbase-methode is dat een klein programmaatje (een runtime) automatisch naar een browser wordt verstuurd. Deze Backbase Presentation Client maakt zonder tussenkomst van de gebruiker van een statische browserpagina een rijk presentatieplatform. Deze aanpak werkt met alle gangbare browsers. Op dit moment wordt een aparte versie voor de iphone-browser gemaakt. Backbase levert vervolgens een eigen ontwikkelomgeving waarmee bestaande html-pagina s kunnen worden verrijkt. Een derde activiteit van Backbase is de ontwikkeling van Blueprints, sjablonen waarin een aantal veel voorkomende metaforen voor gebruikersinterfaces volledig zijn uitgewerkt. Zo zijn er sjablonen voor dashboards, waarin data uit meerdere toepassingen in één scherm samengebracht kunnen worden, voor dynamische formulieren en voor een lichtgewicht hulpmiddel voor business intelligence. Net afgerond is een sjabloon voor co-browsing, waarmee twee partijen dezelfde webpagina kunnen zien en bewerken. In callcenters kan men daarmee klanten helpen een formulier in te vullen. De belangstelling voor Ria-applicaties komt van twee kanten. De eerste en belangrijkste zijn de grote consumentgerichte organisaties zoals verzekeraars en banken. Pleiter: Voor hen is het heel belangrijk dat ze hun internetkanaal zo gebruiksvriendelijk mogelijk inrichten. We zijn nu bijvoorbeeld live gegaan met de modernisering van het internetbankieren bij ABN Amro bank. Zij kunnen de backend houden zoals het is; hetzelfde geldt voor de bestaande html-ontwikkeling. Je hoeft alleen de presentatielaag te verrijken. Miljoenen aan investeringen blijven dus behouden, maar de gebruikerstevredenheid gaat significant omhoog. Daarnaast zijn web 2.0 technologieën aantrekkelijk voor het revitaliseren van bestaande applicaties. Pleiter: We hebben decennia aan systeemontwikkeling draaien op mainframe, AS/400- en client/ serversystemen. En ook de eerste generatie webtechnologie met zijn houterige html-schermen is al weer legacy. Al die oudere generaties technologie kun je nu ontsluiten in een hypermoderne rijke browser interface. Bovendien kun je de data uit deze mainframeapplicaties aanbieden in een compositie. Wat we bijvoorbeeld veel aantreffen in callcenters is dat medewerkers een groot aantal vensters hebben open staan om alle relevante informatie van een klant bij de hand te hebben. Met de moderne online-applicaties kun je veel eenvoudiger een dashboard creëren die de medewerker alle relevante data en informatie toont in een bepaalde context. Je kunt met andere woorden mash up s maken waarin bepaalde data, functionaliteit en communicatiemogelijkheden bij elkaar worden gebracht in één venster. Voorbeelden Riatechnologie products/ajax_demos - - silverlight.net/community/ gallerydetail.aspx Overname? Backbase is actief op een kleine niche van de softwaremarkt: het verrijken van de gebruikersinterface binnen de browser. Typisch een partij die snel wordt ingelijfd door één van de grote jongens? Pleiter: Dat kan altijd, maar ik denk dat het nog een aantal jaren gaat duren. De markt zit nog in een vroeg stadium en wij zijn echt een pionier. Sommige dingen gaan heel snel, andere juist heel langzaam. Er zit bijvoorbeeld al jaren nauwelijks meer innovatie in de browser, en evenmin op het gebied van Java. Maar van html en Java komen we niet meer af, evenmin als we van Cobol afkomen. De grote platformverkopers innoveren bovendien nauwelijks. Dat komt ook omdat de kernexpertise van de IBM s en BEA s van deze wereld op het serverniveau ligt. De client heeft weinig aandacht gehad; daar toonde je een html-pagina in, klaar. Dus voorlopig liggen daar nog grote kansen voor gespecialiseerde partijen als Backbase. RIA Technologie Er zijn grofweg drie technologische richtingen om Rich Internet Applicaties te ontwikkelen. In alle gevallen wordt de browser aangevuld met een presentatielaag: 1. Microsoft Silverlight: vooral voor Microsoft-shops, in ieder geval wat betreft de ontwikkelomgeving. De runtime presentatie-engine draait wel op diverse browsers en zelfs platforms; 2. Adobe met Flex: ontwikkelomgeving die voortborduurt op de mogelijkheden van Flash en Air. Ook een combinatie van een runtime en ontwikkelomgeving; 3. Ajax-technologie: voordelen: gebaseerd op standaard technologieën. Mogelijk nadeel: houtje-touwtje-oplossingen. Tenzij een platformoplossing als die van Backbase wordt gebruikt. Jouk Pleiter, oprichter en mede-eigenaar van Backbase: html is de Cobol van het internettijdperk 19

11 technologie column ron tolido business intelligence Politiek correct deal De Twentse Kabelfabriek (TKF) is het afgelopen jaar druk geweest met de invoering van de BI-tool van QlikView. Het geheim van een succesvolle implementatie is volgens de kabelfabrikant een gedegen voorbereiding. We hebben per afdeling (maximaal) acht prestatie-indicatoren opgesteld, vertelt financieel manager Walter Heerts, Daarbij was het van groot belang dat de verschillende targets in balans waren. Als we de afdeling Inkoop bijvoorbeeld alleen zouden afrekenen op inkoopprijs en niet op productkwaliteit, zouden we onszelf immers in de vingers snijden. Op dit moment worden de gegevens voor de laatste prestatie-indicatoren ontsloten. Het BI-systeem zal binnenkort operationeel zijn. mysql-database SURFnet heeft de MySQL database gebruikt als basis onder zijn FIM-implementatie (Federated Identity Management). SURFfederatie biedt onderzoekers, studenten en docenten de mogelijkheid toegang te krijgen tot informatie bij verschillende aanbieders. Daarvoor is alleen één account en autorisatie nodig bij hun eigen instelling. Uiteindelijk moet het systeem 750 duizend gebruikers kunnen ondersteunen. melkproductie De veeverbeteringsorganisatie CRV is met Inter Access in zee gegaan voor de implementatie van een hele reeks SOA-gebaseerde applicaties. Met de eerste toepassing zullen veehouders via het internet de melkgift van iedere individuele koe kunnen registreren en bijhouden. Nu gebeurt dat nog met behulp van formulieren en PDA s. CRV houdt zich bezig met de productie en de verkoop van sperma en embryo s. Mail tips en weetjes over opdrachten naar HP specialiseert zich in automatiseren van it-processen Beheer kan efficiënter hp heeft al zijn beheersoftware samengebracht in een enkele suite. klanten hoeven daaruit alleen te kopen wat ze nodig hebben. Bij een gemiddeld bedrijf zijn de beheerprocessen nog heel wat efficiënter te maken. Door Lars Mertens Hoewel het versienummer doet vermoeden dat het bij Automated Operations 1.0 om een softwarepakket gaat, is dat geenszins het geval. Het gaat om een suite, of misschien wel om een suite van suites. Je koopt niet Automated Operations 1.0, zegt Ronnen Armon, VP R&D. Je koopt onderdelen, misschien een visie. Bedrijven beginnen bijvoorbeeld met het Service Manager helpdesksysteem. Dan kopen ze monitoring en daarna misschien change management. onderdelen Automated Operations bestaat uit drie onderdelen, die elk weer meerdere pakketten bevatten. In de BSM-groep (Business Service Management) zitten de pakketten verantwoordelijk voor het beheer van assets, resources en services. Hier worden relaties gelegd tussen de verschillende niveaus, zodat beheerders in geval van problemen een drill-down kunnen doen van proces, via service, naar systeem. Het Operations Center, het Network Management Center, het Business Availability Center en de Universal Configuration Management Database zijn allemaal net opgewaardeerd. Belangrijk onderdeel daarvan is het nieuwe ITIL versie 3. Business Service Automation (BSA) bevat de hulpmiddelen om veranderingen in de infrastructuur te beheren. Deze verzameling is gebaseerd op de software van het onlangs overgenomen Opsware. De functionaliteit van hun system lifecycle management is nu verbreed naar change management voor de hele infrastructuur. IT Service Management (ITSM) tenslotte legt de verbinding tussen infrastructuur en organisatie. De Service Manager is net opgewaardeerd naar versie 7. centrale repository Alle componenten binnen Automated Operations zijn met elkaar verbonden via de Cmdb (Configuration Management Database). Deze fungeert als de centrale repository waar alle onderdelen hun informatie aan toevoegen en weer uit ophalen. Operations Orchestration vormt de gemeenschappelijke laag tussen tools en Cmdb. Behalve de koppelelementen voor de applicaties bevat deze ook een paar duizend voorgekookte it-processen. Wat wordt meegeleverd, is volgens Tim Howes, VP en cto van HP Software, niet meer dan een uitgangspunt. Bij Operations Orchestration zit ook een grafisch hulpmiddel om nieuwe workflows samen te stellen uit componenten en business logica. Als je bijvoorbeeld servers van nieuwe software wilt voorzien, moet je uitzoeken welke systemen die patches nodig hebben en voor welke processen dat gevolgen heeft, aldus Howes. Heb je eenmaal toestemming, dan moeten de patches worden uitgerold. Daarvoor zul je de server eerst uit de load balancing er is nog veel winst te halen in De automatisering van it-processen pool en de monitoring moeten halen. En na het patchen moet het systeem weer in de lucht worden gebracht. Hoewel alle leveranciers van beheersoftware tegenwoordig met een Cmdb werken, is HP van mening dat zij het toch anders doen dan anderen. Volgens Howes zorgt de Operations Orchestration dat de centrale database steeds bij de tijd is. Dat maakt de samenwerking tussen de verschillende onderdelen binnen Automated Operations direct. Zakelijke BehoeFten Ben Horowitz, oprichter van Opsware en na de overname VP en product manager van de BTO-divisie (Business Technology Optimization), geeft aan dat er nog veel winst te halen is in de automatisering van it-processen. Operations gebeurt nu nog vaak handmatig. Klanten beginnen volgens Armon waar het zeer doet. Als we bij klanten komen, dan voeren we eerst een assessment uit. Hebben ze bijvoorbeeld te veel repositories, dan beginnen we met de Cmdb. Opvallend is dat HP zijn bemoeienissen tegenwoordig beperkt tot de it-processen van zijn klanten. De strategie die het bedrijf een paar jaar geleden samen met het Franse Insead inzette, waarbij het ook met zijn klanten over hun bedrijfsprocessen wilde meedenken, is daarmee officieel begraven. We praten wel over de business IT alignment, aldus Armon. De behoeften van de business fungeren daarbij als startpunt. Gevraagd naar de plannen voor de komende jaren, geeft Armon aan dat de software binnen de BTO-tak inmiddels compleet is. We hebben de afgelopen jaren voor 6,5 miljard aan acquisities gedaan. We zijn nu bezig om de silo s te doorbreken. Het moet een geïntegreerde suite worden, die aansluit bij de business. HP Software Universe vond eind november plaats in Barcelona. Ruim vierduizend mensen bezochten de beurs. hp als softwareleverancier HP werd er de afgelopen jaren regelmatig van beschuldigd te zijn verworden tot een producent van consumentenelektronica. Het bedrijf verkoopt natuurlijk ook enorme hoeveelheden pc s, printers en digitale camera s, allemaal producten met een lage marge. Grofweg een derde van de omzet komt bij consumenten vandaan. Het laatste kwartaal heeft HP de omzet van zijn softwaredivisie echter verdubbeld tot bijna 700 miljoen dollar. Het leeuwendeel van die stijging is het resultaat van de overname van Mercury. Volgens eigen zeggen is HP met deze en andere acquisities inmiddels het zesde softwarebedrijf ter wereld. Toch blijft software binnen het bedrijf een kleine divisie ten opzichte van printers, personal systems, storage en services die allemaal een veelvoud omzetten. Vreemde eend in de bijt is het Neoview business intelligence platform. Enkele jaren geleden zei een topman van HP nog dat alle software binnen HP als middleware werd gezien: een vehikel om hardware te kunnen verkopen. Volgend jaar zal HP vooral druk zijn met de integratie van zijn software-onderdelen en -productlijnen. Het bedrijf heeft een bescheiden groei aangekondigd en een plan om acht miljard dollar aan eigen aandelen in te kopen. Het afgelopen jaar was er al twaalf miljard dollar aan de aandeelhouders teruggegeven. Geen mooiere plek dan het gure, besneeuwde Oslo om Al Gore nog eens te laten uitleggen hoe het ook alweer zit met global warming. En wat een voorrecht om de uitreiking van de Nobelprijs voor de Vrede van zo dichtbij te kunnen meemaken. Op de keper beschouwd is Al er natuurlijk een van ons: hij heeft dan weliswaar het internet nog net niet zelf uitgevonden maar hij heeft toch maar mooi een Oscar gewonnen met een film die weinig meer is dan een veredelde Powerpoint-presentatie. En dan nu ook nog de Nobelprijs. Het publiek van het door Cisco gesponsorde officiële ereconcert bevat heel wat it-managers, ga daar vooral van uit. En je voelt de eensgezindheid met de minuut stijgen. Verdomd, we gaan het nu eens helemaal anders doen in 2008: want de wereld, dat zijn we zelf. Het betere kerstgevoel krijg je allereerst door plannen te maken voor Groene IT. Wat valt er eigenlijk veel stroom te besparen door slim te virtualiseren, door processoren minder toeren te laten maken en door energiezuinige servers te kiezen. Hebben we het nog niet eens gehad over het bewust verminderen van het aantal printerafdrukken en het kieskeuriger opslaan van gegevens. Het is maar een greep uit de maatregelen om het energiegebruik te beperken en daarmee de uitstoot van CO2 tegen te gaan. Als we met zijn allen een tikje minder zinloos computergeweld ten toon spreiden, hebben we in de zomer van 2013 nog steeds een paar monumentale ijsschotsen rond de Noordpool drijven, dat is zo ongeveer de denktrant. O ja, en we besparen er veel geld mee: uiteraard niets meer dan een smakelijk gouden randje om ons eco-altruïsme heen. Maar er zijn meer signalen die erop wijzen dat het komende jaar in het teken van de Politiek Correcte IT staat. Uitgerekend vandaag jaagt staatssecretaris Heemskerk in één vloeiende beweging zijn actieplan Nederland Open In Verbinding door de Tweede Kamer heen. De overheid gaat massaal aan de open standaarden en ook komt er een positieve discriminatie van Open Source-oplossingen. En denk niet dat er alleen in het antiimperialistische pinguïnkamp wordt gejuicht: voorop bij de pleitbezorgers loopt het Ministerie van Defensie, dat gelijk maar een handboek over ODF publiceert. Desgevraagd laat een woordvoerder weten een stukje open connectiviteit best wel belangrijk te vinden voor harmonie in de samenwerking, weetjewel. Zelden zijn we in de IT het nieuwe jaar met zulke warme gevoelens ingegaan. De cio als hippie. Ik ga er straks nog even lekker wat over mediteren

12 technologie column it & recht Regie grote it-projecten en it-governance ontbreken IT Rijk stuurloos IT-projecten bij de Rijksoverheid hebben al sinds decennia te kampen met falend management en onrealistische, politieke doelstellingen. Dit blijkt uit recent onderzoek van de Rekenkamer. De financiële consequenties blijven onduidelijk en de minister van Binnenlandse Zaken deinst terug voor meer verantwoordelijkheid. Een meerderheid van de Kamer wil een parlementair onderzoek. Door Maurice Blessing E buitenlandse toezicht op rijks-it De door de Nederlandse Rekenkamer geconstateerde problemen spelen niet alleen bij de Nederlandse overheid. Zo is in 1996 door het Amerikaanse Congres een wet aangenomen, de Clinger-Cohen Act, die een beter toezicht op it-uitgaven door de overheid mogelijk moet maken. De wet komt erop neer dat alle budgethouders bij de Amerikaanse overheid verplicht zijn om, bij investeringen in IT, een portfoliobenadering te hanteren zoals dat ook gebeurt door vermogensbeheerders en fondsmanagers op de financiële markten. Volgens de Rekenkamer ligt het voor de hand dat minister Ter Horst van BZK bij haar Amerikaanse collega op korte termijn de ervaringen met die wetgeving (introductie en resultaten tot nu toe) achterhaalt. De minister zegt in een officiële reactie toe deze ervaringen te gaan onderzoeken. Zie: govinfo.library.unt.edu/ npr/library/misc/itref.html of ag-03.html 22 én enkele voetnoot in Lessen uit ICT-projecten bij de overheid, het recente onderzoeksrapport van de Rekenkamer, vat het hele verhaal van IT bij de rijksoverheid goed samen. Wanneer op pagina 19 wordt gesteld dat de consequenties van een it-project voor de werkvloer vaak niet goed zijn doordacht, staat onderaan de pagina droogjes vermeld: Overigens is er niets nieuws onder de zon. Reeds in 1989 maakte de Algemene Rekenkamer melding van een informatiesysteem dat was opgeleverd, zonder dat aan nood zakelijke technische en personele voorwaarden was voldaan. Kamerlid Arda Gerkens (SP) die de motie indiende waarin om onderzoek van het onafhankelijke college werd gevraagd is dan ook minder verrast door de negatieve praktijk die in het rapport wordt geschetst, dan door de begeleidende conclusie dat alle relevante lessen in het verleden al zijn geleerd maar de overheid desalniettemin nog steeds dezelfde fouten maakt. Het projectmanagement bij de overheid schiet te kort omdat de regels die daarvoor zijn opgesteld van geen kant worden gevolgd, aldus Gerkens. Oftewel: experts kunnen tot in het oneindige inhoudelijke aanbevelingen doen, zolang de uitvoerders geen lering willen of kunnen trekken zal er weinig aan de situatie veranderen. Gerkens: De onderzoeker van de Rekenkamer zei ons tijdens de briefing: We hadden u ook gewoon het handboek projectmanagement kunnen overhandigen. met de billen bloot De Rekenkamer heeft al een flinke staat van dienst opgebouwd met onderzoeken waarin pijnlijk wordt blootgelegd waar het bij de overheid aan schort. Zo kwam het in mei nog met een ontluisterende rapportage over het megaproject P-Direct. Dit had een rijksbreed it-systeem voor personeelsregistratie en salarisadministratie en een besparing van 1000 fte moeten opleveren. Het faalde jammerlijk: een jaar na aanvang werd de stekker uit het project getrokken. Opdrachtnemers IBM en Logica CMG ontvingen een vergoeding voor geleverde inspanningen van bijna 21 miljoen euro. De rekenkamer concludeerde ook toen al dat de overheid bij de aanbesteding de eisen die het zelf had opgesteld in de praktijk negeerde. Hierdoor was de aanbesteding van het project onvoldoende voorbereid, was er nauwelijks ambtelijke aansturing bij de uitvoering en, als klap op de vuurpijl, onvoldoende draagvlak gecreëerd bij de betrokken organisaties. Toch leidden ook deze conclusies niet tot grootschalige politieke ophef. Die ontstond pas toen in diezelfde maand in het dagblad Trouw een artikel verscheen waarin verschillende experts alarm sloegen. Er zou jaarlijks 4 à 5 miljard euro een Betuwelijn worden verspild aan zinloze it-investeringen door de overheden. Dit maakte in Den Haag indruk, met verschillende moties en een Rekenkameronderzoek als voorlopig resultaat. Eerst moest minister Ter Horst van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties met de billen bloot. Kon zij, als coördinerend minister, inzicht geven in de geplande uitgaven en financiële bijstellingen bij recente grote itprojecten van de rijksoverheid? heid). Hoogleraar informatica Chris Verhoef, die als een van de oorspronkelijke alarmblazers in Trouw het begrip ICT-Betuwelijn introduceerde, hecht weinig ge- Overheid slaat relevante lessen uit het verleden in de wind De lijst die Ter Horst uiteindelijk produceerde, vormde een nieuwe vingerwijzing voor het gebrek aan regie bij de centrale overheid. Miljardenprojecten als de OV-chipkaart ontbraken, en bij de 73 projecten die wel werden beschreven waren de meest essentiële cijfers veelal weggelaten zoals het verschil tussen de vooraf ingeschatte en de werkelijke kosten. Geen wonder dat de minister de Kamer opgelucht kon informeren dat het nogal meevalt met die Betuwelijn. tijdsdruk Opvallend genoeg lijkt de Rekenkamer deze conclusie te ondersteunen. In het onderzoek van 29 november schrijft het college dat de rijksoverheid jaarlijks slechts een half miljard wegzet voor it-investeringen ( 2,1 miljard voor de hele sector over- loof aan deze cijfers. We moeten bedenken dat dit een deelrapportage is die onder tijdsdruk van de Tweede Kamer tot stand is gekomen, aldus de informaticus van de Vrije Universiteit. De onderzoekers gaan uit van de itinvesteringen die het CBS noemt. Maar alleen al bij de Belastingdienst wordt jaarlijks bijna 400 miljoen euro aan IT uitgegeven. Daarvan gaat weliswaar 230 miljoen op aan onderhoud en beheer, maar omdat ook de exploitatie te lijden heeft onder de slechte implementatie van veel systemen, is het binnen deze context weinig zinvol een strikte scheiding aan te houden tussen investerings- en operationele kosten. En laat onafhankelijk onderzoeker Eli de Vries nu in 2003, na een opdracht van het ministerie van VROM, hebben geconcludeerd dat er bij de >> Patrick van Eecke Patrick Van Eecke Gevaarlijke encryptiewetgeving Op 1 oktober 2007 is in het Verenigd Koninkrijk een wet in werking getreden die de overheid het recht geeft om burgers te verplichten encryptiesleutels te overhandigen. Wie dat weigert kan een gevangenisstraf tot vijf jaar oplopen. Deze sleutels kunnen worden opgevraagd wanneer dit noodzakelijk is voor misdaadpreventie, misdaadbestrijding, het nationaal economisch belang of de nationale veiligheid. Zo n beetje altijd dus. De nieuwe wet is tegelijk wél en geen verrassing. Eind november bekende de voorzitter van de Duitse federale politie nog dat zijn politiediensten niet bij machte zijn om versleutelde Skype-gesprekken af te luisteren. Het mag daarom niet verbazen dat een overheid die technisch niet meer in staat is om gesprekken af te luisteren, zijn toevlucht zoekt tot juridische maatregelen. Toch komt de nieuwe wet wel degelijk als een verrassing. Vele landen hebben hun encryptiebeleid namelijk in de loop der jaren aanzienlijk versoepeld, om zo de elektronische handel en het gebruik van elektronische documenten aan te moedigen. Het Verenigd Koninkrijk slachtoffert de encryptievrijheid dus ten voordele van het antiterrorismebeleid, wat voor mij een weinig lovenswaardige evolutie is. Enkele weken na de inwerkingtreding van de nieuwe wet, heeft zich al een fraai geval aangediend van de dilemma s waartoe dit kan leiden. Een Engelse dierenrechtenactiviste werd verplicht om, op grond van de wet, binnen de twaalf dagen de sleutel te overhandigen van een geëncrypteerd bestand dat op haar computer werd aangetroffen. De activiste beweert nu dat het bestand door iemand anders op haar computer moet zijn geplaatst, al was het maar omdat zij de technische kennis zou ontberen om met versleutelingsprogramma s om te gaan. Als ze de sleutel inderdaad niet kan overhandigen, wacht haar eventueel een gevangenisstraf. Ik zou niet graag in de schoenen van de rechter staan die moet oordelen over de geloofwaardigheid van deze verdediging. In flink wat Europese landen bestaat de verplichting wachtwoorden te overhandigen. Die verplichting geldt voor alle personen waarvan de onderzoeksrechter vermoedt dat zij over een bijzondere kennis beschikken van de (toegang tot) computers of netwerken die onderzocht worden. Die verplichting is weliswaar breder dan het louter overhandigen van encryptiesleutels (bijvoorbeeld ook het bedienen van een specifiek computersysteem), maar kan niet worden opgelegd aan de verdachte zelf. Dat is kortom want anders. Maar wie geen verdachte is in een strafonderzoek en zijn medewerking weigert, kan daarvoor wel gevangenisstraf en/of een boete krijgen. U bent dus gewaarschuwd. Prof. Dr. Patrick Van Eecke doceert tevens itrecht aan Queen Mary University, London en aan de Universiteit Antwerpen. 23

13 technologie Wil je reageren op een artikel of heb je een mening die er toe doet? Stuur een naar Forum overheid jaarlijks voor 5 miljard aan it-uitgaven wordt verspild. Dat cijfer van het CBS kan dus nooit kloppen. Verhoef kan zich daarentegen wel vinden in de conclusie dat het de overheid aan regie ontbreekt. Het grote probleem is dat er bij de overheid geen it-governance bestaat. Niemand heeft het overzicht van uitgaven, doelstellingen en tussentijdse evaluaties. Hoe kan de minister of zijn ambtelijke staf dan de itfunctie aansturen? Hier speelt mee dat er nog altijd te weinig conclusies tussentijds rapport rekenkamer Projecten bij de overheid zijn vaak te ambitieus en te complex Ministers, Tweede Kamer en leveranciers hebben elk belang bij grote en ambi tieuze projecten Deze drie houden elkaar gevangen in een spiraal van toenemende complexiteit Resultaat is een te complex project met de status van politiek feit, zonder elegante weg terug Informatievoorziening aan het parlement is in de regel onvolledig en te positief van toon Ministers moeten de regie over it-projecten naar zich toetrekken en met realistische ambities komen it-kennis is bij de overheid, waardoor men te snel geneigd is de regie uit handen te geven, meent Verhoef. Als de minister in december een brug wil laten bouwen en tegen een ingenieur zegt dat deze op 1 januari af moet zijn, dan begint die tegen te sputteren en worden na overleg redelijker eisen gesteld. Bij it-projecten zie je dat niet gebeuren: de branche zegt levering toe en begint meteen met uren schrijven. Dat kan omdat er bij IT wordt aanbesteed op inspanning en niet op concrete resultaten. De wetenschapper wijst dan ook op de risico s van een naïeve overheid die de ICT-branche het onderhandelingsspel laat domineren. Ook de Rekenkamer noemt de itbranche als een van de actoren binnen de spiraal van toenemende complexiteit waarin overheidsprojecten veelal gevangen zitten. De it-leveranciers hebben voor hun voortbestaan opdrachten nodig, liefst grote, schrijven de onderzoekers. Ook zullen zij zich niet snel verzetten tegen meerwerk dat bijvoorbeeld voortkomt uit extra eisen. Al met al leidt dit ertoe dat leveranciers, net als Kamer en ministers, de neiging vertonen te denken in grote oplossingen voor grote problemen. En hoe groter de oplossing, zo luidt een it-governance abc-tje, des te omvangrijker de financiële en operationele risico s van een project. haalbaarheidstoets De branche lijkt zich de kritiek aan te trekken. Zo erkent Hans Nieuwenhuis, cto van Getronics PinkRoccade, dat leveranciers in de precontractuele fase meer tegenwicht kunnen bieden. De branche wil daar ook wat aan gaan doen, zegt hij. Branchevereniging ICT~Office voert momenteel gesprekken op het departement van Economische Zaken om tot een haalbaarheidstoets voor it-projecten te komen. Een dergelijke toets zou zowel binnen het politieke en bestuurlijke domein als binnen de branche serieus moeten worden genomen. Maar Nieuwenhuis wijst er ook op dat een strakkere regie bij de overheid de basis moet vormen voor iedere verbetering. De overheid moet een onderscheid maken tussen bestuurlijke autonomie en de middelen. Bij middelen als IT moet er een minister zijn met doorzettingsmacht, die de regie kan voeren over het hele huis van Thorbecke, van de ministeries tot aan de kleinere, bestuurlijk autonome overheidsinstanties. Kamerlid Gerkens ziet een dergelijke rol weggelegd voor de minister van Binnenlandse Zaken. Gerkens: De minister zegt dat ze nooit de verantwoordelijkheid De overheid besteedt it aan op inspanning en niet op concrete resultaten voor alle it-projecten bij de overheid kan nemen. Maar wij vinden dat ze op zijn minst verantwoordelijk is voor de bedrijfsvoering op de ministeries, dus ook voor it-componenten daarvan. Wat mij betreft mag ze die verantwoordelijkheid nog breder trekken. Er wordt enorm veel geld weggegooid, er zijn raadselachtige uitgaven en men herhaalt keer op keer dezelfde fouten. Iemand moet nu gewoon opstaan en met de vuist op tafel slaan. Daarom gaat ze het gesprek met de minister aan en eist ze een parlementair onderzoek. Hiervoor tekent zich momenteel een kamermeerderheid af. Nee, dat wordt geen politiek drukmiddel op de minister. Ik heb gewoon nog te veel vragen die de Rekenkamer niet kan beantwoorden. it-projecten op tijd én binnen budget de it-branche heeft een groot probleem omdat het merendeel van de projecten niet succesvol is vindt ronald de Bakker van caesar group. hij is het eens met ron stoorvogel van Valori die in it executive nummer 15 ook al stelde dat het mislukken van veel projecten komt door een slechte start. de allereerste vraag bij ieder project moet zijn: wat is het probleem?. een goede tweede vraag: wat levert de oplossing uw organisatie op? toch worden deze vragen nog steeds te weinig gesteld. Een nauwkeurige waardebepaling voor de start van een project betaalt zichzelf terug. Als je de aanleiding en het achterliggend probleem voorafgaand aan een project goed bestudeerd ben je in staat om een lijst van prioriteiten te verzamelen en aan te geven wat de waarde van de oplossingen is. Deze twee elementen samen vormt de projectscope die essentieel is om een project te laten slagen. Toch leert de ervaring dat opdrachtgevers niet gewend zijn aan deze aanpak. Projectbesprekingen leiden niet zelden tot enige irritatie aan de andere kant van de tafel: De oplossing is al bedacht en nu gaan we het fundament ter discussie stellen! Het is natuurlijk ook niet prettig als een opdrachtgever aan de hand van harde cijfers moet erkennen dat de gewenste oplossing wel mooi is, maar het eigenlijke probleem niet oplost. Als in de beginfase is bepaald dat de aanpak van een probleem de opdrachtgever geld gaat opleveren, dan moet gedurende het hele project helder zijn dát dit probleem opgelost moet worden. Dat klinkt logisch, maar ieder projectteam weet dat in de loop van een project inzichten veranderen. Er is niets tegen voortschrijdend inzicht, maar als iedere wens leidt tot aanpassing van specificaties en werkplan, dan ben je verkeerd bezig en verlies je de doelstelling uit het oog. Voordat er wordt ingegrepen in een lopend project moet helder zijn wat de toegevoegde waarde van deze stap is. Als de wijziging niet bijdraagt aan de oplossing van het probleem of van geringe waarde is, moet je gewoon de oorspronkelijke doelstelling aanhouden. Het wijzigingsvoorstel kan altijd in een eventueel vervolgproject nog aan bod komen. Ik pleit er voor om projecten klein en overzichtelijke te houden. Een nauw omschreven projectscope geeft overzichtelijkheid, geschraagd door harde cijfers over de meerwaarde van een oplossing. Zelfs bij grote complexe vraagstukken is er veel voor te zeggen om waar mogelijk liever een aantal deelprojecten na elkaar uit te voeren, dan alles in één project te stoppen. Met kleinere projecten is het makkelijker om de doelstelling vast te houden, verklein je de kans op tussentijdse wijzigingen en vergroot je dus de kans om projecten binnen budget en op tijd af te ronden. Door te kiezen voor een aanpak die de meeste waarde in zich draagt, kan een opdrachtgever daarnaast eerder de vruchten plukken van een oplossing. Dat rendement is uiteindelijk de beste reclame voor de dienstverlener en de itbranche in zijn geheel! Reageren? Stuur een naar Dinsdag 22 januari 2008 rfid solutions today Dit congres wil de bezoeker laten zien en ervaren wat de mogelijkheden van radioidentificatie zijn. Het congres geeft belangrijke informatie en toepassingsmogelijkheden van deze technologie. Congres, Hotel Figi Zeist Woensdag 23 en donderdag 24 januari 2008 het 9e nationale elearning congres Op dit evenement passeren de belangrijkste trends rond elektronisch leren de revue. De leermogelijkheden van games en virtuele werelden als Second Life, social software in het bedrijfsleven en het onderwijs komen aan bod. Congrescentrum Orpheus Apeldoorn Dinsdag 29 januari 2008 Business intelligence 2008 Organisaties investeren fors in business intelligence om de informatie op de juiste manier in de organisatie beschikbaar voor gebruikers te maken. Als de organisatie van BI achterblijft, dreigen deze inspanningen echter verloren te gaan. Congres, Hotel Figi Zeist 31 januari > donderdag 31 januari 2008 nationaal mobility event Geheel in het teken van de impact van mobiele data-oplossingen op onze maatschappij en ons milieu. WTC, Rotterdam Donderdag 31 januari 2008 idc directions 2008 Conferentie over de belangrijkste ontwikkelingen en trends in de it-markt. Radisson SAS Hotel Amsterdam Airport 5 tot en met 7 februari 2008 gartner Bi summit Conferentie over business intelligence die u helpt een effectievere strategie te ontwikkelen voor het opkrikken van bedrijfsprestaties. RAI Amsterdam Ken je een evenement dat relevant is voor it-managers? Mail deze informatie naar agenda 25

14 MENS & WERK Beste werkgevers 2008 Caesar, Getronics Pink Roccade, KPN, Samsung, T-Mobile en Trius (detachering technisch personeel) zijn de technische bedrijven die door het hr-bureau CRF zijn benoemd als Topwerkgevers Zij zijn beoordeeld op primaire en secundaire arbeidsvoorwaarden, interne promotiekansen, werkomstandigheden en opleidingsmogelijkheden. De toekenning betekent dat deze bedrijven een jaar lang het logo Topwerkgever 2008 mogen gebruiken in al hun communicatieuitingen op de arbeidsmarkt. De meeste technische bedrijven hadden ook vorig jaar het predikaat Topwerkgever van CRF. Outsourcing raast door De komende twee jaar staan er nog tal van ict-banen op de tocht. Uit cijfers van het CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek) blijkt dat de komende twee jaar tweehonderd bedrijven hun activiteiten naar het buitenland zullen verplaatsen. Veel van deze bedrijven opereren in de hightech. Dat is een derde van het totale aantal bedrijven dat sinds 2001 het werk al heeft uitbesteed. Het verschuiven van werk betreft vooral ondersteunende taken, zoals ook IT. Toch gaat niet alles naar het Verre Oosten. Veel ondersteunend werk gaat naar de buurlanden, vooral Duitsland en België. Het productiewerk gaat veelal wel naar Zuid- Oost Azië. Loonexplosie blijft uit Ondanks de schaarste op de arbeidsmarkt blijven de salarisstijgingen beperkt. In plaats van het loonzakje standaard dikker te maken, verkiezen bedrijven het om het salaris in de pas te laten lopen met de prestaties. Dat concludeert het internationale onderzoeks- en adviesbureau Hay Group op basis van zijn jaarlijkse beloningsonderzoek onder grote en middelgrote ondernemingen. Slechts drie van de tien onderzochte bedrijven maken uitzonderingen op het beloningsbeleid om de personeelskrapte het hoofd te kunnen bieden. Maar, zo zegt Hay, dat instrument wordt selectief toegepast. Ondanks het feit dat personeelswerving moeilijker is geworden, houden ze het hoofd koel, zegt Bart Godthelp, manager operations reward information services bij Hay Group. Het valt op dat de trend van het meer toepassen van prestatiebeloning verder doorzet. Daarnaast is prestatiebeloning ook steeds meer op de langere termijn gericht. Het lijkt er dus op dat bedrijven hebben geleerd van de vorige bloeiperiode, eind jaren negentig. Toen schoten de salarissen met sprongen omhoog, vooral in de it-sector. Nu blijkt dat Muziek verhoogt tevredenheid Groot verloop? Misschien helpt muziek op de zaak. 80 procent van de werknemers geeft aan muziek op het werk stimulerend en gezellig te vinden, zo blijkt uit een onderzoek van de Nationale Vacaturebank. Maar in datzelfde onderzoek komt ook naar voren dat een kwart van de werkgevers stilte eist op de werkplek. De werkgever denkt misschien dat muziek tijdens het werk ten koste gaat van de productiviteit van de werknemers, maar uit het onderzoek blijkt juist dat veel werknemers het op prijs stellen als de muziek aan staat, aldus Martijn van der Neut, marketing manager NationaleVacaturebank.nl. Een slechte sfeer op het werk blijkt uit tal van onderzoeken aanleiding te zijn voor werknemers om ander werk te zoeken. 10 procent van de ondervraagden geeft aan dat collega s geen muziek op de zaak willen horen. Bij tweederde van de bedrijven staat de muziek echter altijd aan. 95 procent van de ondernemingen in het onderzoek één of meer vormen van variabele beloning toepast. In 2007 was de hoogte van het variabel inkomen gemiddeld 8,5 procent van het jaarsalaris, vorig jaar was dit 7,5 procent. Andere relatief veel gebruikte variabele beloningsvormen zijn een discretionaire bonus (46 procent) en winstdeling (29 procent). Discretionair wil zeggen dat er geen maatstaven voor zijn, ook wel de blauwe-ogenbeloning genoemd. Die zijn het populairst bij de werknemers. Godthelp: Bonussen die vooraf te berekenen zijn, worden over het algemeen lager gewaardeerd. Er wordt al rekening gehouden met de toekenning van die bonus. Omdat een medewerker een discretionaire bonus niet verwacht, wordt deze bonus ook meestal meer gewaardeerd. Maar het blijft lastig een bonussysteem zó in te richten, dat het ook daadwerkelijk het beoogde effect heeft. Bijna de helft van de ondernemingen in het onderzoek (48 procent) heeft één of meerdere variabele inkomensregelingen voor de lange termijn. In 2006 was dit nog 42 procent. Bij ondernemingen die een vorm van variabel inkomen voor de lange termijn toepassen, is dit in de helft van de gevallen een aandelenoptieregeling. Daarnaast kiezen steeds meer ondernemingen voor een bonusregeling voor de lange termijn, met een contante uitkering van de bonus. Lokken met buitenlandse stages Indivirtual, webbureau voor grote cms-projecten, biedt informaticastudenten in aanloop naar hun examen een internationale stage. Op deze manier hoopt deze werkgever het jonge talent in te palmen vóór het goed en wel op de arbeidsmarkt komt. De technische stage biedt de ruimte om programmeerervaring op te doen in een echte werkomgeving. De studenten krijgen daarnaast training in communicatieve vaardigheden. Het Amsterdamse internetbureau ziet voor 2008 kansen in de Verenigde Staten, waardoor een bezoek aan New York een zinvol onderdeel vormt van de stage. Na vijf maanden kan de afstudeerder als volwaardig ingenieur aan het werk. We zien dat studenten staan te popelen om in een echte werkomgeving aan de slag te gaan, aldus directeur Ian Zein van Indivirtual. Ons werkveld wordt steeds internationaler en daarom vinden wij het belangrijk om de afstudeerders te laten proeven van een buitenlandse ervaring. Het werken in internationale teams vergt een andere manier van communiceren, dus geven wij ook daarin professionele begeleiding. We bieden dit internationale aspect in de afstudeerstage voor het eerst aan en zowel wij als de studenten zijn enthousiast. Indivirtual werkt met de web content management -systemen Tridion en Mediasurface, die het uitbouwt met maatwerkoplossingen, zowel in Java als.net. De veertig medewerkers zijn actief in strategie, marketing, ontwerp en ontwikkeling. Twee keer per jaar biedt het bedrijf plaats aan meerdere afstudeerders. Zij kunnen kiezen voor een vaste aanstelling bij een succesvolle afronding van de stage. Rat soms effectief Ook al is de baas nog zo n rat, soms vinden werknemers dat wel fijn. Zo lang zij het onderling roerend eens zijn over de leiding, blijven productiviteit, inzet en motivatie van een verrassend hoog niveau. Werknemers knappen af op hun bazen, dat is al jaren bekend. Maar onlangs verscheen er een onderzoek dat de getergde managers een hart onder de riem steekt. Amerikaanse onderzoekers hebben ontdekt dat personeel nauwelijks reageert op de kwaliteit van de leiding. Zo lang iedereen het maar eens is over de bazen, heeft dat nauwelijks effect op werkbeleving of de kwaliteit van het werk. Er is dan ook geen sprake van stress, hoe slecht de manager ook is. Medewerkers bevestigen en stimuleren elkaar, waardoor productiviteit, inzet en motivatie op niveau blijven. Deze conclusies komen uit een onderzoek dat is gedaan bij de Neeley School of Business en de Louisiana State University. Ondanks de bescheiden invloed van de bazen, vallen er toch wel een paar aanbevelingen af te leiden uit het rapport. Zo moeten managers iedereen gelijk behandelen. Dan is de kans het grootst dat alle werknemers hetzelfde oordelen over de leiding. Dat komt de efficiëntie en de stabiliteit van een team ten goede. Klagen over de leiding komt dan ook niet zo vaak voor, maar dat heeft weer een andere reden. Uit onderzoek van het hr-bureau Cubiks blijkt dat de helft van de Nederlandse werknemers bang is om de baas af te vallen. Men vreest dat dit negatieve gevolgen kan hebben voor de loopbaan. Banencaroussel De voormalig marinier Willem Voogt is door it-adviesbureau Quint Wellington Redwood binnengehaald als principal consultant. Hij heeft grote bekendheid gekregen door bijvoorbeeld de oprichting van de ict-uitvoeringsorganisatie (Dictu) bij Defensie en zijn inzet bij het ministerie van Justitie, waar hij programmadirecteur informatievoorziening was. Voogt is lid van de Adviesraad voor de opleiding Master of itmanagement van de TU Delft, en lid van de Adviescommissie voor de post-hbo-opleiding Bedrijfskunde van Hogeschool InHolland. Harold Goddijn, ceo van TomTom, is gekozen tot ICT Personality De verkiezing werd bekend gemaakt tijdens het Nationaal ICT~Gala op 4 december Goddijn krijgt de award, omdat hij als leider van een Nederlands bedrijf een innovatief product van wereldformaat heeft ontwikkeld. Unica, een internationale softwareleverancier voor enterprise marketing management (emm), heeft een nieuw Europees managementteam geformeerd. Met dit team wil Unica de snelle groei in Europa ondersteunen. Chris Manton-Jones is benoemd tot vice-president Emea van het team, terwijl Eva Darrington de functie van controller Emea voor haar rekening neemt. Mark Hoek (29), business consultant, en Dominique Heinrichs (28), hr-adviseur, zijn onlangs in dienst getreden bij zakelijk ictdienstverlener Tri-ennium. Hoek gaat projecten leiden, ad- viseren en zich richten op pre- sales tra- jecten. Heinrichs houdt zich bezig met het personeelsbeleid binnen Tri-ennium. Hoek werkte als Oracle-specialist bij IT-eye en heeft als stafmedewerker ervaring bij de Alge mene Inspectie Dienst opgedaan. Heinrichs werkte voorheen bij de Stichting het Rijnlands Lyceum en T-Mobile. Lawson Software heeft Sagrys Aelbregt aangesteld als lead manager Benelux. Hij moet het klantenbestand in de Benelux actief benaderen. Aelbregt (32) was voorheen projectverantwoordelijk en deadline-hunter bij Honda Europe te Gent. Hier werkte hij met het door Honda zelf ontworpen erp-systeem en was verantwoordelijk voor data-opvolging en voor de communicatie tussen het warehouse en de itafdeling. Oproep: Heb je ook een nieuwe functie. Mail je naam en contact gegevens en de overstap naar 26 27

15 willen komen voor een portret. Stuur een naar MENS & WERK COLUMN RENÉ F.W. DIEKSTRA Portret van een IT-manager (16) Menig it-manager moet als een ware jongleur meerdere ballen in de lucht houden. De directie wil waar voor zijn geld, gebruikers betere ondersteuning en it-medewerkers minder stress. Hoe mensen hun balans vinden tussen deze belangen ziet u terug in een aantal portretten van it-managers. door Henk Vlaming beeld Nico Boink Wat doet een it-manager in het onderwijs? We hebben hier een organisatie met 4500 leerlingen en 350 medewerkers. Een zelfstandige organisatie met een eigen identiteit. Ik stuur de afdeling Netwerk en systeembeheer aan. Toen ik drie jaar geleden in dienst kwam, was het mijn opdracht om het de technische infrastructuur draaiend te houden. Is dat niet wat saai? Hier liggen uitdagingen, want de organisatie groeit nog steeds. Het is niet ongebruikelijk dat er s avonds rond elf uur rond de vijfhonderd gebruikers via een vpn aan het werk zijn. Ik wilde meer dan alleen de infrastructuur beheren. Dus heb ik mijn opdracht wat nauwer uitgelegd. Eén van mijn doelen is om meer met minder te doen. Dat wil zeggen, meer werk zonder meer mensen aan te nemen of extra apparatuur aan te schaffen. Zeker door betere efficiency? Dat ook ja. Wij hadden een groot park van honderd servers, dat is nu de helft. Dat hebben we gerealiseerd door de capaciteit beter te benutten. Gewoon een kwestie van kijken wat er op een server staat en hoeveel capaciteit dat gebruikt. Soms IT-managers gezocht: De redactie van IT Executive zoekt it-managers die in aanmerking heb je een iets zwaardere server nodig om er net wat meer op te kunnen zetten. We hebben ook eens kritisch gekeken naar de onderhoudscontracten. Sommige applicaties of hardware hadden we niet eens meer, terwijl de contracten nog doorliepen. DE IT-MANAGER VAN HET GRAFISCH LYCEUM ROTTERDAM Naam: Mark Pleunes Leeftijd: 33 Organisatie: Grafisch Lyceum Rotterdam Omvang it-afdeling: 14 Favoriete it-gadget: Apple iphone. Haalt u hiermee uw doelstellingen? Nee, die heb ik vooral bereikt door te automatiseren. Ook in de IT zijn er zaken die repeterend zijn; die kun je dus automatiseren. Anders moet je er extra mensen voor aannemen. Wij zijn een van de eerste organisaties ter wereld geweest die Lancope Stealthwatch, een network behaviour analysis tool, in een live productieomgeving is gaan gebruiken in combinatie met Foundry Networks-apparatuur. Dit is software die statistische informatie registreert over sessies op het netwerk. Als er afwijkend gedrag is, bijvoorbeeld door een virus of een worm, dan slaat het programma onmiddellijk alarm. Dan kunnen wij de desbetreffende pc direct van het netwerk afsluiten. Handmatig kun je hier niet tegenop. Dan krijg je pas in de gaten dat er iets mis is als er problemen op het netwerk zijn. Vanwaar die innovatie? Een van grote uitdagingen in een onderwijsinstelling is het creëren van een open, zelfs anarchistische omgeving, die toch veilig is. Wij willen leerlingen stimuleren zich te ontwikkelen en dingen te ontdekken. Bij een leerproces horen nu eenmaal fouten, maar wij willen niet dat hierdoor het netwerk onderuit gaat. We willen alles hier kunnen aanbieden zonder dat er van alles mis kan gaan. Waarom is dat niet eerder gedaan? Omdat het een nieuwe techniek is. Leveranciers hebben mij erop gewezen, en ik had er ook al over gelezen. Het heeft ook een nadeel, want als je early adopter bent, krijg je ook alle startproblemen. Misschien dat iets werkt in een testomgeving, maar als het in je eigen productieomgeving staat, gedraagt het zich soms anders. Het kost tijd om zoiets te laten functioneren. Hierdoor krijg ik wel meer inzicht in de techniek en het resultaat is zichtbaar. We hebben inderdaad minder ongewenst netwerkgedrag, zoals virus- en wormaanvallen. Hoe hebt u het bestuur hierin meegekregen? Door een presentatie te houden bij het college van bestuur. Belangrijk was dat dit systeem uitsluitend statistische informatie genereert. Als er ook persoonlijke informatie over de gebruikers vrij zou komen, zou het waarschijnlijk niet zijn goedgekeurd. Wat ook heeft mee gewogen is dat wij voorop willen blijven lopen in de technologie. Wij bieden hier ook een it-opleiding; dan moet je ook laten zien dat je meerwaarde biedt op dit gebied. U krijgt kennelijk de ruimte? Ik klop vaak aan bij mijn manager, die verantwoordelijk is voor alle ondersteunende onderwijsprocessen. Of ik loop binnen bij het college van bestuur. Door deze korte lijnen heb ik het gevoel dat de informatie die we doorgeven, met minder ruis overkomt. Hoe meer lagen, hoe sterker de informatie vervormt. Leg de informatie maar direct neer bij de eindverantwoordelijken, des te beter kan een beslissing worden genomen. Techneut of manager, wat bent u het meest? Vroeger vooral techneut, nu meer regelaar. Toch blijf ik techneut, dat is nodig om de ontwikkelingen in de IT bij te houden. Vroeger was een externe consultant een expert waar je wat van kon leren, maar vaak lijkt het nu omgekeerd. Misschien dat ik ooit toch primair regelaar zal worden, maar dan wel een die technisch creatief is. Maar dat duurt nog jaren. Hebt u nu misschien zwakke plekken? Ik benader zaken soms te veel vanuit de techniek. Dat is toch logisch, denk ik wel eens als ik iets uitleg. Maar op managementniveau moet je anders denken, heb ik geleerd. En, lukt dat? Thuis heb ik ook de neiging om me met techniek te bemoeien, maar ik heb ook nog een vrouw en drie kinderen. Thuis doen we veel spelletjes en houden we ons bezig met video s en foto s. Inderdaad, ook op de Mac. De kinderen vinden dat nu eenmaal ook erg leuk. Onveiliger dan nodig Een week of wat geleden bracht onze oudste zoon mijn vrouw en mij naar Schiphol. Nadat we afscheid hadden genomen riep hij ons nog na: Veilige vlucht! Toen we al een uur of zo in de lucht waren, speelde ik de film van ons afscheid in mijn hoofd nog even terug. Daarbij zag ik in gedachten hem terugrijden naar huis. En opeens realiseerde ik me het merkwaardige van ons afscheid. Hij wenste ons een veilige vlucht maar wij wensten hem op dat punt niks terug. Terwijl de kans dat hij op de snelweg van Schiphol naar Leiden een dodelijk ongeluk zou krijgen minstens driemaal zo groot is als de kans dat wij op onze vlucht zouden verongelukken. Irrationeel is het niet? Maar juist daarom psychologisch gezien heel goed verklaarbaar. Wat hier parten speelt is een verschijnsel dat psychologen het vividness phenomenon, het levendigheidsverschijnsel noemen. Het neerstorten van een vliegtuig is een veel dramatischer gebeurtenis dan het verongelukken van een of enkele auto s. De beelden van het eerste roepen veel heftiger emoties in ons op dan van het tweede. Daarbij speelt een rol dat een vliegtuigongeluk zowel een veel massalere als een veel zeldzamere gebeurtenis is. Massaler omdat er per ongeval doorgaans meer mensen bij omkomen en zeldzamer omdat vliegen nu eenmaal veiliger is dan autorijden. Die beide kenmerken maken ook dat de media aan vliegtuigongelukken veel uitgebreider aandacht besteden dan aan auto-ongevallen. En wat de meeste aandacht krijgt, houdt ons psychologisch ook het meest bezig. Kortom, het levendigheidsfenomeen heeft als gevolg dat we ons dikwijls drukker maken over relatief zeldzame risico s dan over relatief veelvoorkomende. Vandaar dat onze zoon ons wel en wij hem niet een veilige reis wensten. Vandaar ook, zoals uit recent onderzoek bleek, dat ouders zich veel meer zorgen maken over het risico dat hun (tiener)kinderen worden gekidnapt of aan de hard drugs raken dan over het vele malen grotere risico dat ze in het verkeer ernstig gewond raken of verongelukken. RELATIE-TERRORISME Die neiging tot overmatige aandacht voor zeldzame dramatische risico s, waar we ons nu eenmaal niet goed tegen kunnen beschermen, en tot geringe aandacht voor de frequente niet-spectaculaire risico s, waar we ons juist wel goed tegen kunnen beschermen, maakt de samenleving onveiliger dan nodig is. Enkele andere voorbeelden. Er sterven jaarlijks heel wat mensen onnodig omdat de mensen om hen heen, hun partner, huisgenoten, familieleden, buren of collega s hebben nagelaten om tijdig aan te leren hoe iemand die een hartaanval krijgt te reanimeren. Nergens in Europa investeren regeringen en het bedrijfsleven in de verbetering van relatiekwaliteit en de voorkoming van scheiding. En dat terwijl (dreigende) scheiding één van de belangrijkste risicofactoren van geweld tegen en moord op (ex-)partners en kinderen is, en relatieproblemen verreweg de belangrijkste oorzaak van arbeidsverzuim. Het aantal onschuldige burgerslachtoffers als gevolg van relatieterrorisme is een veelvoud van dat van dat andere (Islam of politiek) terrorisme. pychische stoornissen worden de voornaamste factor voor verlies arbeidsproductiviteit Het aantal werknemers met depressie en burn-out als gevolg van relatieproblemen is een veelvoud van het aantal dat daarmee kampt als gevolg van andere oorzaken. In de afgelopen halve eeuw is er in de westerse wereld sprake geweest van een dramatische toename van het percentage mensen dat lijdt aan psychische stoornissen met een ingrijpende invloed op hun dagelijks leven en werk. Volgens de vooraanstaande econoom Richard Layard is het zelfs zo dat psychische stoornissen binnen tien jaar de voornaamste factor zijn van verlies van arbeidsproductiviteit in bedrijven, van fouten en ongevallen op de werkvloer en kwaliteit van leven in de privé-sfeer. Maar waar gaat op dit moment de meeste belangstelling naar uit voor wat betreft gezondheid? Naar zeer zichtbare verschijnselen als overgewicht en obesitas. De moraal? De invloed van het levendigheidsfenomeen op politiek, bedrijfsleven en media kost zoveel arbeidsvreugde, productiviteit, veiligheid en kwaliteit van leven dat het de hoogste tijd is voor een diepgaand zelfonderzoek. Diekstra is psycholoog en oa hoogleraar psychologie aan de Roosevelt Academy Middelburg 28 29

16 ESCAPE De BI-muis die brulde liktech na overname Cognos door IBM op Qéén na grootste BI-leverancier, dat is de grootsprakige kop van het persbericht van dit Scandinavische bedrijfje. Consternatie op de redactie: niemand heeft deze naam ooit gehoord. Merkwaardig genoeg levert het persbericht dat op die titel volgt, geen enkele toelichting bij deze bijzonder ambitieuze claim. Bij nader toezien blijkt QlikTech een omzet te hebben van, zegge en schrijve, 43 miljoen dollar. Of een fractie van wat Zoek de zoekmachine Er was de afgelopen week slecht nieuws voor elk van de top drie zoekmachines. Maar wie kreeg welke onheilstijding ook alweer? 1. Door voorzitter van Commissie Buitenlandse Zaken van Amerikaans Congres uitgescholden voor morele pygmeeën. Waar sms al niet goed voor is... Terwijl Vodafone vorige week meldde dat vijftien jaar terug de Britse progammeur Neil Papworth het eerste sms-bericht verstuurde naar zijn manager Richard Jarvis is in dezelfde week op de website van Nu.nl te lezen dat met een sms je hoge nood in Londen sneller te lenigen is. Het stadsbestuur heeft een nieuwe sms-dienst in gebruik genomen die mensen naar een publiek toilet in de buurt verwijst. Wie het woord toilet sms t naar het nummer krijgt hopelijk op tijd te horen waar de dichtstbijzijnde openbare toilet is. Het idee is afkomstig van de 26-jarige student Gail Knight, die tijdens een avondje stappen graag wilde weten waar openbare toiletten zich bevinden. SAS, IBI, Informatica of Microstrategy draaien. En dat zijn maar de eerste vier namen die ons te binnen schieten. Loze beweringen in een persbericht - wie kun je dan nog wél vertrouwen? 2. In Australië aangeklaagd voor misleidende reclame wegens gesponsorde zoekresultaten. 3. Zag zijn marktaandeel in Amerika in september verder dalen tot 12 procent van alle zoekopdrachten. Antwoorden: 1) Yahoo, 2) Google, 3) Microsoft COLOFON IT Executive is een uitgave Adformatie Groep, onderdeel van Kluwer abonnementen IT Executive wordt blijvend gratis toegezonden aan personen die vallen binnen de doelgroep. Aanmelden, wijzigen en afmelden kan op redactie Fred van der Molen hoofdredacteur e Sytse van der Schaaf adj.hoofdredacteur e medewerkers Ben Kuiken, Charles Groen huijsen, Dominique Deckmyn, Ed Kerkman, George Attaya, Henk Vlaming, Marco van der Hoeven, Maurice Blessing, Mirjam Hulsebos, Onno Breedveld, Patrick van Eecke, Peter van Schelven, René Diekstra, René Frederick, Ron Tolido, Ron Onrust, Ruben Acohen, Stijn Muys en Yvonne Halink fotografie Nico Boink, Cor Mooij redactieadres Postbus AL Amsterdam tel e advertentie-exploitatie Rob de Kleijnen salesmanager t e Erik van Heest sr. accountmanager t e Postbus AL Amsterdam e f e (advertentiemateriaal) uitgever Rogier Mulder e marketing Ceesjan de Vos e Mieke Stikkelorum e vormgeving colorscan amsterdam-voorhout drukwerk Senefelder Misset Auteursrecht voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever worden openbaar gemaakt of verveelvoudigd. Op iedere inzending van een bijdrage of informatie zijn van toepassing de Standaard-publicatievoorwaarden van Wolters Kluwer Nederland BV, gedeponeerd ter griffie van de arrondissementsrechtbank te Amsterdam onder nr. 217/1999; een kopie kan kosteloos bij de uitgever worden opgevraagd. Op al onze aanbiedingen en overeenkomsten zijn van toepassing de Algemene Voorwaarden van Kluwer BV, gedeponeerd ter griffie van de Rechtbank te Amsterdam op 6 januari 2003 onder depotnummer 3/2003. Op alle overeenkomsten tussen Uitgever en Afnemer met betrekking tot advertentie-plaatsingen (daaronder begrepen alle overeenkomsten met adverteerders en bemiddelaars) zijn in aanvulling op deze Algemene Voorwaarden van toepassing de laatstgeldende versie van de Regelen voor het Advertentiewezen, uitgegeven door de raad van Orde en Toezicht voor het Advertentiewezen (ROTA), hierna: de Regelen. Bij tegenstrijdigheid van de Algemene Voorwaarden met de Regelen prevaleren de Regelen. Een exemplaar van de Algemene Voorwaarden en de Regelen zal op eerste verzoek gratis worden toegezonden. U kunt beide ook vinden op www. adformatie.nl/algemene-oorwaarden.html. Een deel van de inhoud wordt gepubliceerd onder licentie van Minoc Business Press N.V. Copyright 2007, IT Executive, ISSN

17 bi08_ad_h_190x277_exec_it.qxp 29/11/07 11:15 Page 1 Bringing clarity to your Business Intelligence issues BI as the catalyst for performance management Business Intelligence is about making better use of the masses of information that threatens to drown your organisation. Customer and product information, financial data, sales reports: how can you ensure your managers are getting the right information to help them make informed decisions? And do they have the right tools to help them plan and predict what may happen in the future? Correctly deployed, business intelligence technology can solve these problems and help you and your managers improve the performance of your business. Understand how to make your business act intelligently. Attend the Gartner Business Intelligence Summit and experience the BI technologies and strategies at the cutting edge of best practices. 18 Gartner analysts More than 80 conference sessions Keynotes, panels, interviews, case studies, workshops, Analyst One-on-Ones The exhibition with more than 25 leading BI technology and service providers More than 900 BI executives from across Europe and all industries europe.gartner.com/bi Register now, quoting GP-BI1 and receive a 25% discount off the standard delegate price. To register please visit: europe.gartner.com/bi

5 CLOUD MYTHES ONTKRACHT

5 CLOUD MYTHES ONTKRACHT 5 CLOUD MYTHES ONTKRACHT Na enkele jaren ervaring met de cloud, realiseren zowel gebruikers als leveranciers zich dat enkele van de vaakst gehoorde mythes over cloud computing eenvoudigweg... niet waar

Nadere informatie

Profiteer van veranderende technologieën

Profiteer van veranderende technologieën Profiteer van veranderende technologieën Lees hoe Managed Services Providers u kunnen helpen profiteren van de nieuwste ontwikkelingen Uitdagingen en kansen in veranderende technologieën Ontwikkelingen

Nadere informatie

De kansen van online samenwerken

De kansen van online samenwerken De kansen van online samenwerken Independent Insurances Whitepaper 10/10 10-2015 De kansen van online samenwerken Independent Insurances Whitepaper 10/10 10-2015 INDEPENDENT INSURANCES Introductie De

Nadere informatie

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can Canon s visie op digitale transformatie van organisaties you can Digitale transformatie van organisaties Als we kijken naar de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van communicatie in de afgelopen

Nadere informatie

Microsoft Dynamics CRM geeft Qurius Europees inzicht in sales en opportunities

Microsoft Dynamics CRM geeft Qurius Europees inzicht in sales en opportunities Microsoft Dynamics CRM geeft Qurius Europees inzicht in sales en opportunities Qurius heeft met Microsoft Dynamics CRM een kwaliteitsslag weten te maken. De onderlinge vestigingen communiceren nu beter

Nadere informatie

Reference case Atlas Copco. Atlas Copco gebruikt Vodafone M2M om wereldwijd de klantondersteuning te verbeteren. Vodafone Power to you

Reference case Atlas Copco. Atlas Copco gebruikt Vodafone M2M om wereldwijd de klantondersteuning te verbeteren. Vodafone Power to you Atlas Copco gebruikt Vodafone M2M om wereldwijd de klantondersteuning te verbeteren Vodafone Power to you Atlas Copco gebruikt Vodafone M2M om wereldwijd de klantondersteuning te verbeteren Atlas Copco

Nadere informatie

VOOR EN NADELEN VAN DE CLOUD

VOOR EN NADELEN VAN DE CLOUD VOOR EN NADELEN VAN DE CLOUD VOOR EN NADELEN VAN DE CLOUD Cloud storage. Back-up in de cloud. Er zijn verschillende benamingen voor diensten die computergebruikers in staat stellen om hun documenten en

Nadere informatie

Maak kennis met. donderdag 19 november 2015

Maak kennis met. donderdag 19 november 2015 Maak kennis met wie is GeeFirm GeeFirm Ervaring en referenties in allerlei sectoren Synmotive Internet Overal Cloud - Telecom - Web - IT 24 x 7 support 100% web based office onderdeel van AllSolutions

Nadere informatie

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can Canon s visie op digitale transformatie van organisaties you can Digitale transformatie van organisaties Als we kijken naar de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van communicatie in de afgelopen

Nadere informatie

01/05. Websites Nederland over. Mobile marketing. Whitepaper #03/2013. Mabelie Samuels internet marketeer

01/05. Websites Nederland over. Mobile marketing. Whitepaper #03/2013. Mabelie Samuels internet marketeer 01/05 Websites Nederland over Mobile marketing Mabelie Samuels internet marketeer 02/05 Mobile marketing Kunt u zich uw eerste mobiele telefoon nog herinneren? Die van mij was een Motorola, versie onbekend,

Nadere informatie

Alfresco Document Management

Alfresco Document Management Pagina 1 van 6 Alfresco Document Management Efficiënter kunnen (samen)werken, altijd en overal kunnen beschikken over de benodigde informatie en geen zorgen hoeven maken over IT en back-up? Lagere kosten

Nadere informatie

Geef uw onderneming vleugels. Met de soepele werkprocessen

Geef uw onderneming vleugels. Met de soepele werkprocessen Geef uw onderneming vleugels Met de soepele werkprocessen van Dutchict Cloud Online functionaliteiten Managed Cloud Online functio U wilt uw documenten overal kunnen beheren en delen. Maar applicaties

Nadere informatie

Banken en verzekeraars zijn niet onderscheidend genoeg

Banken en verzekeraars zijn niet onderscheidend genoeg Banken en verzekeraars zijn niet onderscheidend genoeg Werk aan de winkel wat betreft openheid, onderscheidingsvermogen en communicatiekanalen from Accenture and Microsoft 1 Werk aan de winkel wat betreft

Nadere informatie

in verhuur van IT en multimedia.

in verhuur van IT en multimedia. in verhuur van IT en multimedia. slim veilig voordelig bezoekers hebben de boodschap ontvangen Livingston levert jaarlijks voor meer dan 200 beurzen, evenementen en congressen IT-oplossingen op maat. Dit

Nadere informatie

imagine. change. Omdat WerkPlek voor u werkt Ricoh WerkPlek De beste zorg voor uw werkplek

imagine. change. Omdat WerkPlek voor u werkt Ricoh WerkPlek De beste zorg voor uw werkplek imagine. change. Omdat WerkPlek voor u werkt Ricoh WerkPlek De beste zorg voor uw werkplek Een complete werkplek inclusief hard- en software zonder zorgen? Laat WerkPlek voor u werken Thuis, op kantoor

Nadere informatie

Sterk in innovatie Kennis op hoog niveau Maximale ondersteuning

Sterk in innovatie Kennis op hoog niveau Maximale ondersteuning Sterk in innovatie Kennis op hoog niveau Maximale ondersteuning Baanbreke X2com X2com levert professionele telecom diensten aan bedrijven en instellingen. Dat doen we via een sterk netwerk van meer dan

Nadere informatie

Dynamic infrastructure. Expertvisie: In vijf stappen naar een dynamische it-infrastructuur

Dynamic infrastructure. Expertvisie: In vijf stappen naar een dynamische it-infrastructuur Expertvisie: In vijf stappen naar een dynamische it-infrastructuur Expertvisie: In vijf stappen naar een dynamische it-infrastructuur We behandelen in dit document de 5 stappen naar een dynamische it-infrastructuur:

Nadere informatie

Application Services. Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten

Application Services. Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten Application Services Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten Application Services van KPN Afdelingen smelten samen, markten verschuiven, klanten willen

Nadere informatie

Office 2010 en SharePoint 2010: bedrijfsproductiviteit op zijn best. Praktische informatie

Office 2010 en SharePoint 2010: bedrijfsproductiviteit op zijn best. Praktische informatie Office 2010 en SharePoint 2010: bedrijfsproductiviteit op zijn best Praktische informatie De informatie in dit document vertegenwoordigt de huidige visie van Microsoft Corporation op zaken die ten tijde

Nadere informatie

Rotor doet meer met minder mensen en met minder kopzorgen

Rotor doet meer met minder mensen en met minder kopzorgen Rotor doet meer met minder mensen en met minder kopzorgen Met de komst van een nieuw management nam Rotor een ingrijpende beslissing: ITmaatwerk vervangen door standaardsoftware. Onder het motto Follow

Nadere informatie

Exact Online. Uw financiële cockpit op internet

Exact Online. Uw financiële cockpit op internet Exact Online Uw financiële cockpit op internet Eenvoudig online boekhouden Een onderneming staat of valt met haar financiële beleid. Met inzicht in de omzet, winst en cashflow nu en in de toekomst. Een

Nadere informatie

Het recept van de IP Businessmanager

Het recept van de IP Businessmanager Het recept van de IP Businessmanager mobiel integratie total cost of ownership (tco) management rapportages netwerken en ict vm en hosted oplossingen business manager integratie bedrijfs applicaties voip

Nadere informatie

MARK HUIJSMANS VIJF CARRIÈRETIPS VAN. Marketingdirecteur bij Miele. Op 7 februari opent Miele als derde Top Marketing

MARK HUIJSMANS VIJF CARRIÈRETIPS VAN. Marketingdirecteur bij Miele. Op 7 februari opent Miele als derde Top Marketing in het hart van de marketing VIJF CARRIÈRETIPS VAN MARK HUIJSMANS Marketingdirecteur bij Miele Door: Tristan Lavender, bestuurslid NIMA Young Professionals Op 7 februari opent Miele als derde Top Marketing

Nadere informatie

De cloud die gebouwd is voor uw onderneming.

De cloud die gebouwd is voor uw onderneming. De cloud die gebouwd is voor uw onderneming. Dit is de Microsoft Cloud. Elke onderneming is uniek. Van gezondheidszorg tot de detailhandel, van fabricage tot financiële dienstverlening: geen twee ondernemingen

Nadere informatie

Selling Mamut One. Yvette Hoogewerf, Sales Manager VAR NL 25 september 2007 yvetteh@mamut.nl

Selling Mamut One. Yvette Hoogewerf, Sales Manager VAR NL 25 september 2007 yvetteh@mamut.nl Selling Mamut One Yvette Hoogewerf, Sales Manager VAR NL 25 september 2007 yvetteh@mamut.nl Agenda Visie Mamut Trends in de markt Solution Selling Wat is Mamut One Partners Selling the solution Value proposition

Nadere informatie

De Exact MKB Cloud Barometer: Kansen in de Cloud voor het MKB. Peter Vermeulen Pb7 Research i.o.v. Exact

De Exact MKB Cloud Barometer: Kansen in de Cloud voor het MKB. Peter Vermeulen Pb7 Research i.o.v. Exact De Exact MKB Cloud Barometer: Kansen in de Cloud voor het MKB Peter Vermeulen Pb7 Research i.o.v. Exact Veldwerk Doel van de Exact MKB Cloud Barometer Hoeveel waarde haalt het MKB uit de cloud? Hoe kunnen

Nadere informatie

VOOR DE SCHERMEN. Betrokken en betrouwbaar in ICT-oplossingen

VOOR DE SCHERMEN. Betrokken en betrouwbaar in ICT-oplossingen VOOR DE SCHERMEN Betrokken en betrouwbaar in ICT-oplossingen Voor de schermen Wat wij áchter de schermen voor u kunnen betekenen, begint vóór de schermen. Hoe kunnen wij uw organisatie helpen om efficiënter,

Nadere informatie

Microsoft Office 365 voor bedrijven. Remcoh legt uit

Microsoft Office 365 voor bedrijven. Remcoh legt uit Microsoft Office 365 voor bedrijven Remcoh legt uit Beter samenwerken, ook onderweg Starten met Office 365 is starten met het nieuwe werken. Met Office 365 heeft u namelijk de mogelijkheid om altijd en

Nadere informatie

Windows Server 2012 en System Center 2012 faciliteren XS4ALL-cloud. XS4ALL toont innovatiedrang met cloud

Windows Server 2012 en System Center 2012 faciliteren XS4ALL-cloud. XS4ALL toont innovatiedrang met cloud Windows Server 2012 en System Center 2012 faciliteren XS4ALL-cloud XS4ALL toont innovatiedrang met cloud Windows Server 2012 en System Center 2012 faciliteren XS4ALL-cloud XS4ALL toont innovatiedrang met

Nadere informatie

Tech 2015: niet méér, maar slimmere technologie

Tech 2015: niet méér, maar slimmere technologie Tech 2015 Tech 2015: niet méér, maar slimmere technologie 21 december 2014 Bron:Nos.NL Tech 2015: niet méér, maar slimmere technologie 21 DEC 2014 BRON: NOS.NL GESCHREVEN DOOR: Rachid Finge Techredacteur

Nadere informatie

Asset 1 van 17. Mobile Application Management en security. Gepubliceerd op 18 april 2015

Asset 1 van 17. Mobile Application Management en security. Gepubliceerd op 18 april 2015 Asset 1 van 17 Mobile Application Management en security Gepubliceerd op 18 april 2015 Veel organisaties hebben de afgelopen jaren hun eigen mobiele enterprise apps ontwikkeld. De data hierin is potentieel

Nadere informatie

Community Oplossingen Interactie met en tussen klanten op een eigen Klant Community

Community Oplossingen Interactie met en tussen klanten op een eigen Klant Community Community Oplossingen Interactie met en tussen klanten op een eigen Klant Community Opkomst van Social Media verandert klant contact Trend Beschrijving Consequenties Gebruik Social Media Ruim 70% van de

Nadere informatie

AVEBE haalt online én offline informatie uit Microsoft Dynamics CRM

AVEBE haalt online én offline informatie uit Microsoft Dynamics CRM AVEBE haalt online én offline informatie uit Microsoft Dynamics CRM AVEBE ontwikkelt en verkoopt zetmeelproducten op wereldwijde schaal. Het verkoopteam werkte met een gefragmenteerde CRM (Customer Relationship

Nadere informatie

Workflows voor SharePoint met forms en data K2 VOOR SHAREPOINT

Workflows voor SharePoint met forms en data K2 VOOR SHAREPOINT Slimmer samenwerken met SharePoint Workflows voor SharePoint met forms en data K2 VOOR SHAREPOINT Workflows, forms, reports en data WAAROM KIEZEN VOOR K2? Of u nu workflows moet maken voor items in SharePoint

Nadere informatie

Sterk in innovatie Kennis op hoog niveau Maximale ondersteuning

Sterk in innovatie Kennis op hoog niveau Maximale ondersteuning Sterk in innovatie Kennis op hoog niveau Maximale ondersteuning Baanbreke X2com X2com levert professionele telecom diensten aan bedrijven en instellingen. De organisatie is in 2008 in Nederland opgericht.

Nadere informatie

Bedrijfszekerheid. Altijd in bedrijf ACHTER ELK SUCCES SCHUILT EEN GOED COMPUTERPLAN

Bedrijfszekerheid. Altijd in bedrijf ACHTER ELK SUCCES SCHUILT EEN GOED COMPUTERPLAN Bedrijfszekerheid Altijd in bedrijf ACHTER ELK SUCCES SCHUILT EEN GOED COMPUTERPLAN Altijd in bedrijf Onderwerpen Liveplan remote beheer Firmtel Telefonie Liveplan server backup LivePlan Remote Beheer

Nadere informatie

Verras uw business-collega s met een IT-sixpack

Verras uw business-collega s met een IT-sixpack Hybride-cloudaanpak Verras uw business-collega s met een IT-sixpack De CIO staat steeds meer onder druk: enerzijds vragen uw businesscollega s een s nellere en meer flexibele dienstverlening, anderzijds

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management Exact Synergy Enterprise Krachtiger Financieel Management 1 Inleiding Waar gaat het om? Makkelijke vragen zijn vaak het moeilijkst te beantwoorden. Als het hectische tijden zijn, moet u soms veel beslissingen

Nadere informatie

De toekomst van consultancy

De toekomst van consultancy De toekomst van consultancy Course Assignment Management Consulting 5 oktober 2013 Teska Koch 2518936 Teska.koch@hotmail.com Word count: 1.510 Een kijkje in de glazen bol: Wat is de toekomst van consultancy?

Nadere informatie

Oplossingen overzicht voor Traderouter > 02/11/2010

Oplossingen overzicht voor Traderouter > 02/11/2010 Oplossingen overzicht voor Traderouter > 02/11/2010 Netconnex is opgericht in 2004 (Gezeteld in Belgie maar het hoofd datacenter gelegen in Nederland [omgeving Amsterdam]). Zeer gestaag groeiende onderneming

Nadere informatie

Azure in de praktijk o.a. case van Heineken en Talpa

Azure in de praktijk o.a. case van Heineken en Talpa consulting - sourcing - solutions Azure in de praktijk o.a. case van Heineken en Talpa Marcel van Rijn Marco van Veen 9 januari 2014 Marcel van Rijn Mede oprichter Connect2Crowd Meer dan 15 jaar corporate

Nadere informatie

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole Sociale media hebben individuen meer macht gegeven. De wereldwijde beschikbaarheid van gratis online netwerken, zoals Facebook,

Nadere informatie

it diensten alles voor uw bedrijfscontinuïteit

it diensten alles voor uw bedrijfscontinuïteit it diensten alles voor uw bedrijfscontinuïteit Kantoor- en bedrijfsautomatisering it diensten alles voor uw bedrijfscontinuïteit vanboxtel is naast gerenommeerd automatiseerder van logistieke processen,

Nadere informatie

enabling your ambition

enabling your ambition Ctac: enabling your ambition Ambities helpen realiseren Als ondernemer of organisatie heeft u plannen voor de toekomst: groeien, een nog efficiënter bedrijfsvoering realiseren of nieuwe producten of diensten

Nadere informatie

Inhoud: Inleiding tot Taak 1.1.14 1 Omschrijving van vacatures 2 Matrix van benodigde 5 Bronvermeldingen 7

Inhoud: Inleiding tot Taak 1.1.14 1 Omschrijving van vacatures 2 Matrix van benodigde 5 Bronvermeldingen 7 Inleiding Taak 10 gaat over het oriënteren op het vakgebied van onze toekomst. Als we straks afgestudeerd zijn zullen we automatisch werk moeten gaan zoeken. Maar welk werk of in welke sector? Dat gaan

Nadere informatie

KPN ITNL insourcet zijn interne werkplekbeheer met Microsoft System Center Operations Manager 2007

KPN ITNL insourcet zijn interne werkplekbeheer met Microsoft System Center Operations Manager 2007 KPN ITNL insourcet zijn interne werkplekbeheer met Microsoft System Center Operations Manager 2007 Tot voor kort had KPN het beheer van zijn 200 werkplekservers en 20.000 werkplekken uitbesteed aan een

Nadere informatie

Desktop Delivery: een zakelijke afweging

Desktop Delivery: een zakelijke afweging Desktop Delivery: een zakelijke afweging Client - Server, SBC, virtuele desktops, virtuele applicaties of een virtueel besturingssysteem? Er zijn genoeg mogelijkheden om desktop functionaliteit aan de

Nadere informatie

Software voor AGF ondernemers.

Software voor AGF ondernemers. NEOX Software voor AGF ondernemers. Uw rendement in beeld met Neddox. NEOX S O F T W A R E V O O R A G F O N E R N E M E R S Next Business Solutions Mission Statement e oorsprong van Neddox B.V. ligt in

Nadere informatie

Sim as a Service. Veilig en betrouwbaar beheer op afstand van systemen via M2M datacommunicatie

Sim as a Service. Veilig en betrouwbaar beheer op afstand van systemen via M2M datacommunicatie Sim as a Service Veilig en betrouwbaar beheer op afstand van systemen via M2M datacommunicatie RAM Mobile Data Sim as a Service Veilig en betrouwbaar beheer op afstand van systemen via M2M datacommunicatie

Nadere informatie

WHITEPAPER IN 5 MINUTEN. 08. Content Design verdrijft CMS

WHITEPAPER IN 5 MINUTEN. 08. Content Design verdrijft CMS WHITEPAPER IN 5 MINUTEN M A A R T 2 0 1 4 08. Content Design verdrijft CMS Introductie Je komt steeds vaker op websites die er bijzonder uitzien, of die het verhaal in één pagina vertellen. Jij wil dit

Nadere informatie

CURRICULUM VITAE PERSOONLIJKE GEGEVENS

CURRICULUM VITAE PERSOONLIJKE GEGEVENS CURRICULUM VITAE PERSOONLIJKE GEGEVENS Naam: Marvin B. Dens Adres: Marianellastraat 15 1069 NL AMSTERDAM Telefoonnummer: 06-53137192 E-mailadres: info@mbdsolutions.nl Geboortedatum: 31-12-1971 Geboorteplaats:

Nadere informatie

SALARISADMINISTRATIE

SALARISADMINISTRATIE SALARISADMINISTRATIE Zelf doen of uitbesteden? Leuk dat je ons partner kennisdocument hebt gedownload. In kennisdocumenten in samenwerking met horecabranche experts brengen wij je op de hoogte van de voor

Nadere informatie

EEN NIEUWE INTERNET VERBINDING? IN DE CLOUD WERKEN? OVER OP VOIP? BENK GROEP HELPT U GRAAG VERDER

EEN NIEUWE INTERNET VERBINDING? IN DE CLOUD WERKEN? OVER OP VOIP? BENK GROEP HELPT U GRAAG VERDER KLAAR VOOR MORGEN EEN NIEUWE INTERNET VERBINDING? IN DE CLOUD WERKEN? OVER OP VOIP? BENK GROEP HELPT U GRAAG VERDER OVER BENK GROEP Wilt u over op glasvezel, bellen via VoIP, het netwerkbeheer uitbesteden

Nadere informatie

Uw IT, onze business

Uw IT, onze business Techniek gaat prima samen. Uw IT, onze business Hoogendoorn IT Services biedt vele mogelijkheden om de kantoorautomatisering van bedrijven te beheren, optimaal te laten functioneren of het bedrijf zelfs

Nadere informatie

Cloud Computing. Definitie. Cloud Computing

Cloud Computing. Definitie. Cloud Computing Cloud Computing Definitie In de recente literatuur rond Cloud Computing zijn enorm veel definities te vinden die het begrip allemaal op een verschillende manier omschrijven. Door deze diversiteit zijn

Nadere informatie

Havelaar & van Stolk - van reactief naar proactief ITbeheer

Havelaar & van Stolk - van reactief naar proactief ITbeheer Havelaar & van Stolk - van reactief naar proactief ITbeheer in MKB Microsoft System Center Essentials 2007 en Microsoft System Center Operations Manager 2007 stabiliseren de IT-omgeving van verzekeringsmakelaar

Nadere informatie

Ontwikkeling netwerken: waar gaan we naartoe?

Ontwikkeling netwerken: waar gaan we naartoe? Ontwikkeling netwerken: waar gaan we naartoe? Arjen van Dalsum Key Business Partner Manager arjen.vandalsum@kpn.com 06-53161614 Leusden, 3 november 2011 Agenda Introductie Visie strategie KPN Ontwikkelingen

Nadere informatie

Efficiency gegarandeerd in nieuwe omgeving van Microsoft Office SharePoint Server 2007 en Exchange Server 2007

Efficiency gegarandeerd in nieuwe omgeving van Microsoft Office SharePoint Server 2007 en Exchange Server 2007 Efficiency gegarandeerd in nieuwe omgeving van Microsoft Office SharePoint Server 2007 en Exchange Server 2007 De oude IT-omgeving van PNO Consultants kon de snelle groei van het bedrijf amper bijbenen.

Nadere informatie

Customer Case CED. Feiten in het kort:

Customer Case CED. Feiten in het kort: Feiten in het kort: Bedrijf: European Claim Experts Branche: Verzekeringen Werknemers: 1.150 Activiteiten: Internationale Claims management en Expertise Oplossing: Opbouw Mendix-platform voor het flexibel

Nadere informatie

Mitsubishi Caterpillar Forklift Europe - producent van vorkheftrucks - verhoogt klanttevredenheid

Mitsubishi Caterpillar Forklift Europe - producent van vorkheftrucks - verhoogt klanttevredenheid Mitsubishi Caterpillar Forklift Europe - producent van vorkheftrucks - verhoogt klanttevredenheid Met een combinatie van Microsoft Dynamics CRM en een online besteltool krijgt MCFE niet alleen inzicht

Nadere informatie

IGEL; Cloud Sourcing Een nieuw werkterrein voor Thin Clients

IGEL; Cloud Sourcing Een nieuw werkterrein voor Thin Clients Persbericht IGEL; Cloud Sourcing Een nieuw werkterrein voor Thin Clients Igel beschouwt cloud computing als een kernelement in een nieuwe golf van outsourcing, een golf waarvan vooral het MKB zal gaan

Nadere informatie

Casenso. Optimaliseer Uw Bedrijf. Casenso Consultancy

Casenso. Optimaliseer Uw Bedrijf. Casenso Consultancy Casenso Optimaliseer Uw Bedrijf Casenso Consultancy Internet : E-mail : office@casenso.nl Telefoon : +31 (0)24 322 0872 : Engels of Nederlands Consultancy Alle organisaties (bedrijven, non-profit, overheid)

Nadere informatie

M-commerce, sociale media en veranderend winkelgedrag beïnvloeden de ontwikkelingen in de globale retailmarkt. Dat blijkt uit de enquête

M-commerce, sociale media en veranderend winkelgedrag beïnvloeden de ontwikkelingen in de globale retailmarkt. Dat blijkt uit de enquête DigitasLBi presenteert nieuwe enquête over wereldwijd winkelgedrag en onthult enkele belangrijke trends voor Belgische markt Brussel, 24 april, 2014 M-commerce, sociale media en veranderend winkelgedrag

Nadere informatie

Be here, be there, be everywhere Maak meer mogelijk met videosamenwerking

Be here, be there, be everywhere Maak meer mogelijk met videosamenwerking Be here, be there, be everywhere Maak meer mogelijk met videosamenwerking VideoSamenwerking Met het oog op zakelijk succes Videosamenwerking (collaboration) is een snelle en effectieve oplossing voor face

Nadere informatie

hoogwaardige IaaS Cloudoplossingen

hoogwaardige IaaS Cloudoplossingen hoogwaardige IaaS Cloudoplossingen Exclusieve partnership Cloudleverancier NaviSite is als onderdeel van mediaconglomeraat Time Warner Cable één van de grootste wereldwijde providers van enterprise class

Nadere informatie

Mobility....sleutel tot actueel voorraadbeheer en meer efficiency. Whitepaper

Mobility....sleutel tot actueel voorraadbeheer en meer efficiency. Whitepaper Mobility...sleutel tot actueel voorraadbeheer en meer efficiency Whitepaper UNIT4 Software B.V., 2013 Mobiel ondernemen: altijd en overal toegang tot bedrijfsgegevens Door nieuwe toetreders en afzetmarkten

Nadere informatie

DE VISIE VAN DELL OP MOBILITEIT

DE VISIE VAN DELL OP MOBILITEIT DE VISIE VAN DELL OP MOBILITEIT PRECIES WAT U VERWACHT VAN UW LAPTOP U wilt een laptop met ongekend gebruiksgemak. U wilt downtime zoveel mogelijk beperken en systemen gebruiken die zijn opgewassen tegen

Nadere informatie

IP Services. De grenzeloze mogelijkheden van een All IP -netwerk

IP Services. De grenzeloze mogelijkheden van een All IP -netwerk IP Services De grenzeloze mogelijkheden van een All IP -netwerk Voor wie opgroeit in deze tijd is het de grootste vanzelfsprekendheid. Je zet de computer aan en je kunt mailen, chatten, elkaar spreken

Nadere informatie

Victor-Jan Leurs ceo

Victor-Jan Leurs ceo Victor-Jan Leurs ceo Wie is Caase? ontstaan uit Computer SOS (1988) 4 vestigingen, 80 medewerkers The Cloud Integrator in Benelux Partner Van Microsoft & IBM Belangrijkste Benelux partner van Google Wat

Nadere informatie

PLANON APPS. Voor Facility - en Service Management op uw smartphone

PLANON APPS. Voor Facility - en Service Management op uw smartphone PLANON APPS Voor Facility - en Service Management op uw smartphone Een innovatieve specialist met dertig jaar ervaring in het IWMS-domein Een partner die door Gartner wordt erkend als marktleider Integraal

Nadere informatie

Whitepaper. Effectief beveiligen met mobiele applicaties

Whitepaper. Effectief beveiligen met mobiele applicaties Whitepaper Effectief beveiligen met mobiele applicaties Effectief beveiligen met mobiele applicaties Snel internet, smartphones en tablets zijn niet meer weg te denken. Technische ontwikkelingen volgen

Nadere informatie

Implementatiestrategie Open Standaarden en Open Source Software

Implementatiestrategie Open Standaarden en Open Source Software Implementatiestrategie Open Standaarden en Open Source Software Implementatiestrategie Open Standaarden en Open Source Software, 25-2-2010 blz. 1 van 7 Inhoud INLEIDING... 3 HET PROGRAMMA NOIV... 3 TOEPASSING

Nadere informatie

Managementinformatiesysteem

Managementinformatiesysteem Managementinformatiesysteem (aanvulling bij hele boek) Het opzetten van een managementinformatiesysteem Wanneer je een werkstuk moet maken, bijvoorbeeld over de houding van de Nederlanders ten opzichte

Nadere informatie

Leven na Windows Server 2003 end of service

Leven na Windows Server 2003 end of service whitepaper Leven na Windows Server 2003 end of service Gedwongen migratie is vooral een kans 2 De dagen van Windows Server 2003 zijn geteld. Op 14 juli 2015 trekt Microsoft definitief de stekker uit dit

Nadere informatie

Mitel User Group. Gijs Borsboom, VP Sales Benelux. 21 mei, 2014

Mitel User Group. Gijs Borsboom, VP Sales Benelux. 21 mei, 2014 Mitel User Group Gijs Borsboom, VP Sales Benelux 21 mei, 2014 Van harte welkom op uw eigen meeting! Agenda van vandaag: Update Mitel & Aastra Gijs Borsboom Update Gebruikersgroep Voorstel en installatie

Nadere informatie

Partneren met een Cloud broker

Partneren met een Cloud broker Partneren met een Cloud broker Vijf redenen om als reseller te partneren met een Cloud broker Introductie Cloud broker, een term die je tegenwoordig vaak voorbij hoort komen. Maar wat is dat nu precies?

Nadere informatie

De financiële impact van BYOD

De financiële impact van BYOD De financiële impact van BYOD Top 10 inzichten uit het wereldwijde -onderzoek Jeff Loucks / Richard Medcalf Lauren Buckalew / Fabio Faria Het aantal BYOD-apparaten in de zes landen van ons onderzoek zal

Nadere informatie

IT beheer: zelf doen is geen optie meer. Ed Holtzer Jurian Burgers

IT beheer: zelf doen is geen optie meer. Ed Holtzer Jurian Burgers IT beheer: zelf doen is geen optie meer Ed Holtzer Jurian Burgers Het leven is te kort om zelf iets te doen wat men tegen betaling ook door anderen kan laten verrichten. William Somerset Maugham Engels

Nadere informatie

Sociale media en Sociale innovatie

Sociale media en Sociale innovatie 1 Sociale media en Sociale innovatie Een innovatief duo Ivo van Ham Syntens 11-5-2011 2 Veranderingen in onze arbeidsmarkt de afgelopen 50 jaar Typering van werk: Transformatie: omzetten van grondstoffen

Nadere informatie

Introduceert KASPERSKY ENDPOINT SECURITY FOR BUSINESS

Introduceert KASPERSKY ENDPOINT SECURITY FOR BUSINESS Introduceert KASPERSKY ENDPOINT SECURITY FOR BUSINESS 1 Business strategieën en de impact voor de IT FLEXIBILITEIT Snel handelen met wendbaarheid en flexibiliteit Voor 66% van de organisaties staat flexibiliteit

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie

Altijd en overal in de cloud. Al uw data en applicaties vanaf elk device bereikbaar voor uw medewerkers

Altijd en overal in de cloud. Al uw data en applicaties vanaf elk device bereikbaar voor uw medewerkers Altijd en overal in de cloud Al uw data en applicaties vanaf elk device bereikbaar voor uw medewerkers Zorgeloos in de cloud De wereld verandert voortdurend en ook ons werkmodel bevindt zich in een fase

Nadere informatie

RACKBOOST Hosted Exchange. Mobiel, veilig en eenvoudig. hosting support consulting

RACKBOOST Hosted Exchange. Mobiel, veilig en eenvoudig. hosting support consulting RACKBOOST Hosted Exchange Mobiel, veilig en eenvoudig hosting support consulting RACKBOOST Hosted Exchange RACKBOOST, SINDS 1999 TOONAANGEVEND RACKBOOST is sinds 1999 een toonaangevende Belgische leverancier

Nadere informatie

CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN

CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN Exact Online CASE STUDY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY MDM LEERT KLANTEN ZELF VISSEN MDM accountants & belastingadviseurs uit Den Haag is hard op

Nadere informatie

Wij de ontwikkeling, het beheer en de service; U het gebruikersgemak en het resultaat; Samen succesvol zijn!

Wij de ontwikkeling, het beheer en de service; U het gebruikersgemak en het resultaat; Samen succesvol zijn! Ready to go Pagina 1 van 12 Wij de ontwikkeling, het beheer en de service; U het gebruikersgemak en het resultaat; Samen succesvol zijn! Copyright Pagina 2015, 2 van 12 perbit bv Alle rechten zijn gereserveerd.

Nadere informatie

TELECOM UTILITIES & MEDIA SOFTWARE SOLUTIONS. Geïntegreerde Operations Support oplossingen

TELECOM UTILITIES & MEDIA SOFTWARE SOLUTIONS. Geïntegreerde Operations Support oplossingen TELECOM UTILITIES & MEDIA SOFTWARE SOLUTIONS Geïntegreerde Operations Support oplossingen Geïntegreerde Operations Support voor Telecom, Utilities & Media Als branchespecialist ondersteunt Atos Origin

Nadere informatie

Dragon1 EA Tool. Business case webbased EA tool. Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode!

Dragon1 EA Tool. Business case webbased EA tool. Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode! Dragon1 EA Tool Business case webbased EA tool Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode! uw organisatie, datum, versie #.#, documentstatus eigenaar/budgetverantwoordelijke: Kies op deze

Nadere informatie

Uw eigen denken kan de oorzaak zijn van het probleem

Uw eigen denken kan de oorzaak zijn van het probleem Uw eigen denken kan de oorzaak zijn van het probleem Wat dienstverlenende organisaties kunnen leren van de manier waarop Toyota zijn auto s maakt. Wees bereid anders te denken Wij nodigen u uit om eens

Nadere informatie

Cloud werkplek anno 2014. Cloud werkplek anno 2014

Cloud werkplek anno 2014. Cloud werkplek anno 2014 Introductie Peter Klix Infrastructuurarchitect Specialisatie networking en desktop concepts Peter.klix@eic.nl Cloud desktop Introductie Desktop concepten door de jaren Infrastructuur Cloud concepten Focus

Nadere informatie

Vertrouwen is het sleutelwoord bij outsourcen. IS Interned Services: Outsourcen doe je samen op basis van gelijkwaardig partnership

Vertrouwen is het sleutelwoord bij outsourcen. IS Interned Services: Outsourcen doe je samen op basis van gelijkwaardig partnership Vertrouwen is het sleutelwoord bij outsourcen IS Interned Services: Outsourcen doe je samen op basis van gelijkwaardig partnership Vertrouwen is het sleutelwoord bij outsourcen IS Interned Services: Outsourcen

Nadere informatie

Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten. Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten

Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten. Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten Alles in de cloud: bent u er al klaar voor? Whitepaper OGD ict-diensten 1 Cloudcomputing is populair, en niet zonder reden. Clouddiensten

Nadere informatie

INTRODUCTIE ICoTec ICT SERVICES

INTRODUCTIE ICoTec ICT SERVICES INTRODUCTIE ICoTec ICT SERVICES Introductie Wij zijn een full service ICT bedrijf dat zich gespecialiseerd heeft op vele vlakken binnen de ICT-branche. Door veel te investeren in de kennis van onze IT-specialisten

Nadere informatie

Weinig veranderingen op de server- en hardwaremarkt

Weinig veranderingen op de server- en hardwaremarkt Weinig veranderingen op de server- en hardwaremarkt In vergelijking met een jaar geleden ziet de Belgische zakelijke markt er nog grotendeels hetzelfde uit als het gaat over de meest gebuikte X86-servers.

Nadere informatie

2. Wat kost HBO GO? HBO GO is onderdeel van het HBO Pakket. Daarom betaalt u er niets extra voor.

2. Wat kost HBO GO? HBO GO is onderdeel van het HBO Pakket. Daarom betaalt u er niets extra voor. Q&A HBO GO Versie: 0 Versie: 1 Datum: 27 april 2012 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------ Algemeen Instellingen Problemen oplossen

Nadere informatie

Zarafa Email en Agenda

Zarafa Email en Agenda Pagina 1 van 6 Zarafa Email en Agenda Altijd en overal kunnen beschikken over je email, een up-to-date agenda en al je contactpersonen? Direct een mailtje terug kunnen sturen? Een nieuwe afspraak kunnen

Nadere informatie

Workplace Transformation

Workplace Transformation Workplace Transformation Workplace Transformation Ruimte om productief, creatief en inzichtelijk te werken Met een waardering van 10 miljard dollar is huisverhuurdienst Airbnb meer waard dan een aantal

Nadere informatie

SharePoint 2013 maakt Gemeente Halderberge in control

SharePoint 2013 maakt Gemeente Halderberge in control SharePoint 2013 maakt Gemeente Halderberge in control Case study Gemeente Halderberge Maart 2014 SharePoint 2013 maakt Gemeente Halderberge in control Pagina 2/6 SharePoint 2013 maakt Gemeente Halderberge

Nadere informatie

MARKTONDERZOEK. Content By Creative ArtWorks BV. Pagina 6 van 18

MARKTONDERZOEK. Content By Creative ArtWorks BV. Pagina 6 van 18 MARKTONDERZOEK De markt waarin The Webstarter zich bevindt is de markt van webdevelopment & webdesign. Veel bedrijven hebben al een website, maar je hebt altijd starters, bedrijven die toe zijn aan een

Nadere informatie

Incore Solutions Learning By Doing

Incore Solutions Learning By Doing Incore Solutions Learning By Doing Incore Solutions Gestart in November 2007 Consultants zijn ervaren met bedrijfsprocessen en met Business Intelligence Alle expertise onder 1 dak voor een succesvolle

Nadere informatie