Burgers Ocean. groep 6-8 van de basisschool. Geachte leerkracht,

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Burgers Ocean. groep 6-8 van de basisschool. Geachte leerkracht,"

Transcriptie

1 Burgers Ocean groep 6-8 van de basisschool Geachte leerkracht, Dit voorbereidende lespakket bevat zes losse opdrachten die de kinderen in de klas zelfstandig kunnen uitvoeren. Bij veel opdrachten kunt u er als leerkracht voor kiezen om de leerlingen alleen of in teams te laten werken. Ook kunt u opdrachten schrappen of toevoegen. Tenslotte is de keuze aan u, of u elke leerling alle opdrachten laat doen. U zou er ook voor kunnen kiezen om elk groepje leerlingen slechts één of twee opdrachten te laten uitvoeren en dan te kinderen hun bevindingen klassikaal te laten delen met de andere subgroepjes. Dit lespakket is geschikt voor leerlingen die een themaweek over de zee doen. Uiteraard is het bijzonder geschikt in combinatie met een bezoek aan Koninklijke Burgers Zoo, waar de kinderen aan de hand van opdrachten in Burgers Ocean een droog duikbrevet kunnen verdienen. Voor meer informatie zie

2 Opdracht 1: Wat zeedieren eten en hoe ze hun voedsel verteren Aan de mond en de tanden en kiezen van dieren kun je vaak al herkennen wat ze eten. Het lichaam van elk dier is namelijk aangepast aan zijn voedsel. Dat geldt voor de mond, de tanden en kiezen maar ook voor de maag en de darmen die het voedsel verwerken. De vissen die in tropische zeeën leven, zijn ook aangepast aan hun voedsel. De meeste vissen eten andere dieren, ze zijn vleeseters. Ze jagen op andere vissen, of ze eten slakken, mosselen, wormen of koraaldiertjes. Lees de tekstjes en bedenk, welk verhaal bij welk vissenplaatje past. Plaats de letter van het verhaal naast de letter van het plaatje. Zo ontstaat een oplossingswoord! adelaarsrog E Deze vis zoekt zijn voedsel tussen de koralen in het rif. Met zijn dunne, lange snuit kan hij wormen, anemonen en andere kleine beestjes uit de kleinste kiertjes trekken. N Deze vis jaagt op vissen. Die zijn vaak glibberig. Maar de tanden in zijn bek zijn sikkelvormig en naar achteren gebogen. Deze vis heeft zelfs nog een tweede kaak met nog meer tanden! Zo kan een gevangen prooi niet makkelijk ontsnappen! O Deze vis zoekt zijn voedsel het liefst op de grond. Met de voorkant van zijn kop, zeg maar zijn neus, wroet hij in de bovenste laag van het zand. Zijn tanden zien eruit als platte platen met richels. Daarmee kan de vis mosselen en schalen vermalen. A Deze vis zwemt in het open water en jaagt op vissen. Dat kunnen ook best grote vissen zijn. Meestal jaagt hij op vissen die gewond of ziek zijn. Met de meer dan 100 tanden in zijn bek pakt hij de prooi goed vast. kogelvis pincetvis C Deze vis blaast water over het zand. Zo vindt hij slakken, mosselen en zeesterren onder het zand. Die kraakt hij dan open en eet ze op. Om de harde schelpen te kunnen kraken, heeft de vis handige tanden vóór in zijn kaak; deze tanden groeien heel zijn leven lang. Zo slijten ze niet! haai murene

3 Haaientanden en mensentanden Haaien hebben heel veel tanden in hun bek. Al hun tanden zien er hetzelfde uit. Mensen hebben minder tanden en kiezen, maar wel vier verschillende types. Ga maar eens met jouw tong langs jouw tanden en kiezen. Kun je de verschillende tanden en kiezen voelen, en kun je ze noemen? Wat doe je met deze tanden of kiezen? Vooraan in de mond heb je. Die gebruik je om:.. Dan komen de.. Die gebruik je om:.. Daarna komen de. Die gebruik je om:.. Helemaal achterin heb je. Die gebruik je om:.. Haaien kauwen hun voedsel niet. Ze slikken hun prooi in één keer door. Grote prooien scheuren ze eerst in stukken en slikken die dan door. Spijsvertering van zeedieren Als jij eten doorslikt, komt het via de slokdarm in de maag terecht. Daarna komt het in de dunne darm, waar de voedingstoffen uit het eten worden opgenomen in jouw lichaam. In de dikke darm worden daarna water, zouten en andere waardevolle stoffen teruggewonnen. De resten van de voedselbrij die je niet kunt gebruiken, poep je weer uit. Bij sommige zeedieren is het niet gemakkelijk om te zien/weten waar hun de mond en het poepgat zitten! Kun je bij deze drie zeedieren het verteringskanaal intekenen? Teken ook een pijl richting de mond, zodat duidelijk is, waar het eten naar binnen gaat. Teken een tweede pijl vanaf het poepgat naar buiten. Vis: Vissen eten met de mond, voor in het lichaam. Ze hebben een maag en een darm die een beetje op die van ons lijken. De darm maakt een paar slingers in de buik. Het poepgat is bij vissen aan de onderkant, vlak voor de staartvin. Zeeanemoon: De zeeanemoon brengt met haar tentakels voedsel naar haar mond toe. De mond is in het midden, aan de bovenkant. De darm is een zak in het midden van de anemoon. Anemonen hebben geen speciale Zee-egel: Zee-egels hebben de mond aan de onderkant van hun lichaamsopening waar de darm eindigt. Het lichaam. Met tandjes raspen ze algen af. De darm leidt het voedsel poepgat en de mond zijn dezelfde opening! naar de bovenkant van de zee-egel. Daar is ook het poepgat.

4 Opdracht 2: Samenleven in de zee In de oceaan zijn er soorten dieren en planten die samen met elkaar leven en elkaar helpen. Dit noemt men een symbiose. Dat is Grieks; sym betekent samen en bios betekent leven. Sommige dieren en planten kunnen kiezen of ze met een ander samen willen leven. Of dat ze liever in hun eentje blijven. Bij andere soorten zit het zelfs zo, dat de één niet meer zonder de andere kan! Bij een symbiose hebben beide partners een voordeel van het samenleven. Zo n voordeel kan bijvoorbeeld bescherming of voedsel zijn. Bekijk de plaatjes en lees de tekst. Kun je bedenken, welk voordeel bij elke partner klopt! De poetslipvis eet dode schubben en parasieten van het lichaam van grote vissen. Poetslipvis Grote vis m voedsel m voedsel m warmte m wordt schoon gemaakt De anemoonvis leeft tussen de giftige tentakels van een zeeanemoon. Anemoonvis Zeeanemoon m leert van de zeeanemoon m eet resten van de prooi van de vis m veilige woonplek m de vis verplaatst haar naar schoner water Veel koralen hebben algjes in hun weefsel zitten. De algen geven de koraal haar mooie kleur. Maar nog belangrijker is dat de algen uit zonlicht, gas en water voedsel voor de koraal aanmaken. De algjes hebben veel licht nodig, daarom groeien deze koralen alleen in ondiep water. Koraal Algje m voedsel m veilige woonplek m veiligheid m wordt schoon gemaakt Heremietkreeften gebruiken lege slakkenhuisjes om hun week achterlijf te beschermen. Op zo n slakkenhuis zet de kreeft soms een zeeanemoon. Hij draagt dan het slakkenhuisje en de zeeanemoon met zich mee. Heremietkreeft Zeeanemoon m veiligheid m warmte m voedsel m kan sneller van plaats veranderen

5 Opdracht 3: Teken een zeedier Welk zeedier zou je het liefst willen zijn? Waarom zou je juist dit zeedier willen zijn? Teken het zeedier! Maak als klas een mooie grote poster of een reuzen-kijkdoos met al jullie zeedieren. Plaats jouw zeedier op de juiste plek; op de grond, tussen de koralen, diep in het water of juist vlak bij het oppervlak. Bespreek samen, wie waarom voor welk zeedier heeft gekozen.

6 Opdracht 4: Natuurkunde: testen met water Benodigdheden: 4 maatbekers van 1 liter Koud en warm water Theelepels of kleine scheplepels Thermometer Kooklepels om te roeren Keukenweegschaal Keukenzout 1 mandarijn Werk in teams! Beantwoord samen de volgende vragen door testen uit te voeren: Hoeveel zout kun je in koud water oplossen, hoeveel in heet water? Vul één maatbeker met exact ½ liter koud water en een tweede maatbeker met exact ½ liter heet water. Meet de temperatuur met de thermometer, en schrijf de temperatuur op. Koud water: graden Celsius Heet water: graden Celsius Weeg met de keukenweegschaal, hoeveel gram zout op je theelepel/scheplepel past. Voeg dan afwisselend één theelepel/scheplepel zout toe aan het koude en aan het warme water. Schrijf op, hoeveel zout je al hebt toegevoegd. Roer altijd goed om en bekijk of al het zout is opgelost. Op een gegeven moment lost het zout niet meer op. Hoeveel theelepels/scheplepels waren nodig voor koud water?... Hoeveel theelepels/scheplepels waren nodig voor heet water?... In welk water kun je meer zout oplossen?... Hoe zout is de zee? De oceaan bestaat ook uit zout water. Maar daar zit veel minder zout in dan in je eerste twee maatbekers. We maken nu een derde maatbeker met dezelfde concentratie zout als zeewater. Vul weer exact ½ liter lauwwarm water in de derde maatbeker. Weeg nu 17,5 gram zout af. Voeg dit toe aan de derde maatbeker en roer goed om. Dan is dit water net zo zout als de tropische zee waar de vissen van Burgers Ocean in zwemmen. Was nu eerst jouw handen goed met kraanwater. Doop daarna je vinger telkens in beker 1, beker 2 en beker 3. Het proeft allemaal zout; maar proef je het verschil? Je kunt je vast voorstellen, dat mensen geen zout water kunnen drinken als ze dorst hebben. Toch kunnen vissen heel hun leven in zout water zwemmen en ook zout water drinken! In Burgers Ocean maken we ook zout water voor onze vissen! We maken per jaar honderdduizenden liter zeewater uit bronwater en zout.

7 Drijven in zout en zoet water Vul de vierde beker met warm kraanwater. Kraanwater bevat nauwelijks zouten, daarom noemen we het zoetwater. We gaan testen, in welk water voorwerpen beter kunnen drijven: in zout water of in zoetwater. Leg de mandarijn eerst in zoetwater, dan in de beker met ocean water en daarna in de bekers met zeer zout water. Waarin drijft de mandarijn het best?... Kun je misschien bedenken, waarom dat zo is?... Als jij in het diepe water bent, moet je de hele tijd blijven bewegen om aan het oppervlak te blijven. Voor vissen zou het heel vermoeiend zijn om de hele tijd, 24 uur per dag, te moeten bewegen om op dezelfde diepte in het water te blijven en niet naar de grond te zinken. Ze hebben hiervoor een oplossing gevonden. De meeste beenvissen hebben een zwemblaas. Deze is gevuld met lucht of met een ander gas. Met behulp van de zwemblaas kan de vis bepalen op welke diepte hij blijft. Vult hij de zwemblaas meer, dan stijkt hij een beetje. Maakt hij hem wat leger, dan zinkt hij een beetje. Kraakbeenvissen zoals haaien en roggen hebben geen zwemblaas. Haaien hebben wel een hele vette lever die het drijfvermogen verhoogt. Toch moeten een aantal soorten haaien, zoals hamerhaaien en zwartpuntrifhaaien, 24 uur per dag zwemmen. Anders stroomt er namelijk niet genoeg zuurstofrijk water door hun kieuwen. Kraakbeenvissen Beenvissen lever zwemblaas

8 Opdracht 5: Niet zo aardig! Veel zeedieren zien er prachtig uit, met mooie vormen en grappige kleuren. Maar vaak zijn ze niet zo aardig voor hun soortgenoten of andere dieren. De meeste vissen eten andere dieren op, dus zeedieren hebben vaak veel vijanden. Niet gek dus dat ze vooral willen voorkomen om opgegeten te worden! De jagers hebben verschillende jachttechnieken om hun prooi te pakken te krijgen. En veel zeedieren zijn nogal territoriaal, dat betekent dat ze op het rif een klein stukje leefgebied voor zichzelf of voor zichzelf en hun partner willen houden. Uit dit stukje houden ze soortgenoten weg. Op het rif wordt dus vaak onzichtbaar voor mensen veel gevochten. Lees over de verschillende afweertactieken die zeedieren hebben ontwikkeld. Bedenk bij elk zeedier een dier of een plant aan land die dezelfde tactiek gebruikt! Schrijf op hoe dat dier heet en waarom het gedrag of het uiterlijk van het landdier op het zeedier lijkt. Barracuda s Deze jagers hebben geen opvallende kleuren, maar ze zijn goed gecamoufleerd. Ze liggen lange tijd stil op één plek. Als een geschikt prooidier langs zwemt, dan schieten ze pijlsnel naar voren en pakken de vis in één snelle beweging. Welk landdier jaagt ook zo?.. Vossekopvis Deze vis is eigenlijk een vreedzaam dier dat algen eet. Maar als iemand hem wil opeten, dan kan hij zijn rugvinnen opzetten. Daar heeft hij gifstekels zitten! Misschien waarschuwen de felle kleuren van deze vossekopvis geel, zwart, wit een mogelijke vijand? Welk landdier/ welke landplant verdedigt zich ook met een gifstekel?... Pincetvis/Epaulethaai Deze vissen zijn klein en daardoor mogelijk bedreigd door grotere viseters. Maar ze hebben een trucje: ze hebben op hun lijf een grote vlek die aan een enorm oog doet denken. Dat schrikt andere dieren af! Welk landdier/ welke landplant heeft ook nepogen om roofdieren af te schrikken?...

9 Zee-egel Een zee-egel smaakt veel dieren voortreffelijk, maar zijn lijf is goed beschermd. Tientallen stekels zorgen ervoor, dat maar weinig zeedieren een zee-egel kunnen opeten! De stekels van veel zee-egels zijn bovendien voorzien van kleine weerhaakjes. Zitten ze eenmaal in de huid, krijg je ze maar lastig weer uit! Welk landdier/welke landplant heeft ook stekels om roofdieren af te schrikken?... Zeeanemonen en koraaldiertjes Zeeanemonen en koraaldiertjes hebben netelcellen in hun weefsel. Raakt een vis of een duiker deze dieren aan, dan schieten microscopisch kleine pijltjes uit het buitenste laagje cellen. Die hebben chemische stoffen in zich die pijn doen en jeuken. Welk landdier/welke landplant kun je beter niet aanraken, omdat anders jouw huid gaat prikken?... En nu nog een extra moeilijke! Koralen Koralen zitten vast op één plek en kunnen zich niet bewegen. Het is voor hen dus erg belangrijk dat hun kolonie op een goede plek staat, met veel zonlicht. Nieuwe buren zijn niet welkom! Veel koralen scheiden daarom stofjes af die ervoor zorgen, dat direct naast hen geen nieuwe koralen kunnen groeien. Welk landdier/welke landplant scheidt stofjes af om buren weg te houden?... (Tip: denk aan onze loofboombossen!)

10 Goed beschrijven Opdracht 6: Deze opdracht gaat vooral om taal. In de biologie en zeker ook in dierentuinen wordt een soort vaktaal gesproken. Het is dan goed om te weten wat een woord eigenlijk precies betekent. Bij dit spel werk je samen met een klasgenoot. Eén van jullie kiest één van de woorden hieronder. Zachtjes pratend leg je aan hem of haar uit wat je over dit dier of voorwerp weet; natuurlijk zonder het woord zelf (of delen van het woord) te noemen. Kan je partner raden, wat je beschrijft? Draai daarna de rollen om, totdat jullie alle woorden hebben gehad! hamerhaai duikpak staartvin boot schubben kieuwen golven koraalrif murene koffervis zee-egel zeester overbevissing filter zoutwater diepzee onderzeeër duikbrevet

Bewoners. Noordzee. Introductie. Als de Noordzee een paspoort zou hebben dan zou het er zo uitzien:

Bewoners. Noordzee. Introductie. Als de Noordzee een paspoort zou hebben dan zou het er zo uitzien: Gemiddelde: diepte 94 meter Oppervlak: 572.000 km2 Bodem: hoofdzakelijk zand Bewoners van de Noordzee Introductie Als de Noordzee een paspoort zou hebben dan zou het er zo uitzien: De Noordzee is natuurlijk

Nadere informatie

LEERLINGENBLAD VAN:... NAAR DE HAAIEN! DOE-HET-ZELF LES BASISONDERWIJS GROEP 7 & 8 EEN WERELD VOL WATER

LEERLINGENBLAD VAN:... NAAR DE HAAIEN! DOE-HET-ZELF LES BASISONDERWIJS GROEP 7 & 8 EEN WERELD VOL WATER LEERLINGENBLAD VAN:...... DOE-HET-ZELF LES BASISONDERWIJS GROEP 7 & 8 EEN WERELD VOL WATER 2 EEN WERELD VOL WATER Als je vanuit de ruimte naar de aarde kijkt zie je heel veel blauw. Dat komt omdat onze

Nadere informatie

Voedselketen & ecosysteem

Voedselketen & ecosysteem SEA LIFE voor scholen Voedselketen & ecosysteem 6-11 jaar Zelf aan de slag Deze handleiding geeft u extra informatie over belangrijke aquaria binnen SEA LIFE Scheveningen en kan gebruikt worden om meer

Nadere informatie

dieren in de dierentuin

dieren in de dierentuin dieren in de groep 4-5 Geachte leerkracht, Dit lespakket ondersteunt u bij het voorbereiden van uw schoolreisje naar Burgers Zoo. Daarnaast kan het ook prima worden ingezet als u een thema over en of exotische

Nadere informatie

lesbrieven vervuild water avonturenpakket de uitvinders en het werkbladen Lesbrief 2:

lesbrieven vervuild water avonturenpakket de uitvinders en het werkbladen Lesbrief 2: lesbrieven werkbladen Lesbrief 2: vervuild water avonturenpakket de uitvinders en het VERBORGEN OOG Copyright De Uitvinders Uitgave 2014 Versie 3.0 vervuild water WAter zuiveren Proef 1 Bezinken Materialen

Nadere informatie

Samenvatting project natuur zintuigen

Samenvatting project natuur zintuigen Samenvatting project natuur zintuigen Let op: De plaatjes hoef je niet te leren! Samenvatting van de huid Hoe voel je? In je huid zitten drukreceptoren die gestimuleerd worden door jouw vinger. Ze sturen

Nadere informatie

LESPAKKET ORDENING EN EVOLUTIE

LESPAKKET ORDENING EN EVOLUTIE LESPAKKET ORDENING VMBO EN EVOLUTIE Naam Docent Klas LEKKER BEESTEN TUSSEN DE DIEREN Dierenrijk is onderdeel van WELKOM IN DIERENRIJK KENMERKEN Om ervoor te zorgen dat je een leuke en leerzame excursie

Nadere informatie

Opmerking voor de docent. Dieren determineren. Werkwijze

Opmerking voor de docent. Dieren determineren. Werkwijze Opmerking voor de docent. Verspreid door het lokaal ongeveer 30 dieren met een nummer en de naam van de soort. Gebruik preparaten, opgezette dieren eventueel platen. Vermeld eventueel bij het dier enkele

Nadere informatie

DE HUMBOLDT PINGUÏN. Een levend kostuum

DE HUMBOLDT PINGUÏN. Een levend kostuum DE HUMBOLDT PINGUÏN Een levend kostuum Er zijn verschillende soorten pinguïns. Die verschillen maar weinig van elkaar. Ze hebben immers allemaal een donkere rug en een witte buik. Toch zie je, als je goed

Nadere informatie

Kwelder. Planten en zout water. Proefje. VO onderbouw

Kwelder. Planten en zout water. Proefje. VO onderbouw Kwelder Proefje Doel: Materialen: Leerlingen weten dat alleen speciale planten tegen zout water kunnen. De leerlingen weten dat zout, water aantrekt. Hierdoor gaan de meeste planten door uitdroging dood

Nadere informatie

Wadden. Wat eet ik vanavond? Spelcircuit - quiz. VO onderbouw

Wadden. Wat eet ik vanavond? Spelcircuit - quiz. VO onderbouw Wadden VO onderbouw Wat eet ik vanavond? Spelcircuit - quiz Doel: Materialen: De leerlingen maken kennis met het wad, de dieren en planten die er leven en ondervinden wie wie eet. - Foto wadpierenhoopje

Nadere informatie

DE CALIFORNISCHE ZEELEEUW

DE CALIFORNISCHE ZEELEEUW DE CALIFORNISCHE ZEELEEUW Zwemmende acrobaat De Californische zeeleeuw is één van de meest elegante waterdieren die er bestaat. Met snelheden van wel 40 kilometer per uur schiet hij als een pijl door het

Nadere informatie

Kijk je mee? Oerwoud. 2006, Parasol N.V. België

Kijk je mee? Oerwoud. 2006, Parasol N.V. België Kijk je mee? Oerwoud 2006, Parasol N.V. België Pag. 2 Inhoudsopgave In het oerwoud 3 De luiaard 4 De toekan 5 De jaguar 6 De leguaan 7 De tapir 8 De papegaai 9 De aap 10 De adder 11 Lianen 12 Woordenlijst

Nadere informatie

DE GEWONE ZEEHOND. Huiler

DE GEWONE ZEEHOND. Huiler DE GEWONE ZEEHOND Huiler Je gelooft het bijna niet als je in die mooie zwarte ogen kijkt, maar een gewone zeehond is een echt roofdier. Zijn scherpe tanden en gestroomlijnde lichaam zijn perfect voor het

Nadere informatie

Naam: WATER. pagina 1 van 8

Naam: WATER. pagina 1 van 8 Naam: WATER Geen leven zonder water Zonder water kun je niet leven. Als je niet genoeg drinkt, krijgt je dorst. Als je dorst hebt, heeft je lichaam water tekort. Je raakt dit water vooral kwijt door te

Nadere informatie

Een vis met vleugels. Dit is een uitgave van: Strandweg 13 (boulevard) 2586 JK Den Haag 070-3542100. www.sealife.nl

Een vis met vleugels. Dit is een uitgave van: Strandweg 13 (boulevard) 2586 JK Den Haag 070-3542100. www.sealife.nl Een vis met vleugels Dit is een uitgave van: Strandweg 13 (boulevard) 2586 JK Den Haag 070-3542100 www.sealife.nl 1 Roggen zijn rare snuiters Stel je eens voor. Je ligt met je neus en mond in het zand

Nadere informatie

Kreeftachtigen hebben meestal kleine ogen, waar ze maar weinig mee zien. Ze kunnen wel bijzonder goed ruiken.

Kreeftachtigen hebben meestal kleine ogen, waar ze maar weinig mee zien. Ze kunnen wel bijzonder goed ruiken. Kreeftachtigen Er zijn veel verschillende soorten kreeftachtigen. Van ieder soort leven er vaak zeer grote aantallen in zee. Kreeftachtigen zijn bijvoorbeeld de roeipootkreeftjes, de zeepissebedden en

Nadere informatie

Lesbrief nr 3. Opdracht 1. Club + app. voor Groep 7 + 8 +

Lesbrief nr 3. Opdracht 1. Club + app. voor Groep 7 + 8 + Lesbrief nr 3 voor Groep 7 + 8 + Download deze lesbrief ook op samsam.net Opdracht 1 Filmpjes kijken op samsam.net Tijdsduur: 10 min. Werkvorm: klassikaal en individueel Doel: introductie van de ReportersClub

Nadere informatie

Naam: Groep: Soorten 1. Er bestaan ongeveer 34 verschillende soorten dolfijnen. Kun jij er vier opzoeken en

Naam: Groep: Soorten 1. Er bestaan ongeveer 34 verschillende soorten dolfijnen. Kun jij er vier opzoeken en WERKBLAD DOLFIJNEN Naam: Groep: Soorten 1. Er bestaan ongeveer 34 verschillende soorten dolfijnen. Kun jij er vier opzoeken en van elke dolfijn een kenmerk opschrijven? Om kenmerken van de dolfijn te vinden

Nadere informatie

De indeling van het dierenrijk zie je hieronder in de mindmaps van Brent, Guus en Febe!

De indeling van het dierenrijk zie je hieronder in de mindmaps van Brent, Guus en Febe! Deze krant is het overzicht van het dierenrijk zoals we het in klas 6 zagen. Ze werd gemaakt naar aanleiding van de tentoonstelling en de uitstap naar het natuurhistorisch museum van Doornik! De indeling

Nadere informatie

Habitat & Aanpassingen

Habitat & Aanpassingen SEA LIFE voor scholen Habitat & Aanpassingen 6-11 jaar Zelf aan de slag Deze handleiding geeft u de informatie over de belangrijkste aquaria in SEA LIFE Scheveningen met betrekking tot het onderwerp Habitat

Nadere informatie

GEWONE ZEEHOND. Huiler

GEWONE ZEEHOND. Huiler GEWONE ZEEHOND Huiler Je zou het bijna niet geloven, maar een gewone zeehond is een echt roofdier! De zeehond is met zijn gestroomlijnde lichaam, speciale neus en handige snorharen helemaal aangepast op

Nadere informatie

WERKBUNDEL SEAFRONT ZEEBRUGGE Niveau 2 (3-6 de leerjaar)

WERKBUNDEL SEAFRONT ZEEBRUGGE Niveau 2 (3-6 de leerjaar) GEBOUW 1 1. De cyclus van water 1.1 Vul de volgende tekst aan. Maak gebruik van onderstaande woorden: rivieren wolken zee regen afkoeling zon beken ondergronds wind 1. Water verdampt door de warmte van

Nadere informatie

Galápagos-eilanden. Inleiding. Inhoudsopgave. 1. Algemeen

Galápagos-eilanden. Inleiding. Inhoudsopgave. 1. Algemeen Galápagos-eilanden Inleiding Ik wil mijn spreekbeurt graag houden over de Galápagos-eilanden. De Galápagos-eilanden liggen in de Stille Oceaan en zijn heel bijzonder omdat er dieren en planten leven die

Nadere informatie

LESPAKKET ECOLOGIE. Naam. Dierenrijk is onderdeel van

LESPAKKET ECOLOGIE. Naam. Dierenrijk is onderdeel van LESPAKKET ECOLOGIE VMBO Naam Docent Klas LEKKER BEESTEN TUSSEN DE DIEREN Dierenrijk is onderdeel van WELKOM IN DIERENRIJK SPOREN Om ervoor te zorgen dat je een leuke en leerzame excursie hebt, volgen hier

Nadere informatie

Drijven en zinken. Eerst gaan we het drijfvermogen testen van een paar voorwerpen:

Drijven en zinken. Eerst gaan we het drijfvermogen testen van een paar voorwerpen: Hiernaast zie je een ouderwets duikerspak. Om ervoor te zorgen dat de duiker niet gaat drijven, heeft hij een loden gewicht op zijn borst vastgeknoopt. De slang is voor de luchttoevoer. Op de wal stond

Nadere informatie

KOMODOVARAAN. Door: Jade Boezer

KOMODOVARAAN. Door: Jade Boezer KOMODOVARAAN Door: Jade Boezer 1 Voorwoord Mijn werkstuk gaat over Komodovaranen. Ik doe het erover omdat ik een onderwerp zocht voor mijn werkstuk en nog niets over Komodovaranen wist. Toen ik aan het

Nadere informatie

Voeding. Voor klas 1 en 2 van het voortgezet onderwijs

Voeding. Voor klas 1 en 2 van het voortgezet onderwijs Voeding Voor klas 1 en 2 van het voortgezet onderwijs DMVVOO-B&E-2012 Voeding is belangrijk voor de mens, dier en plant. In het dierenpark zie je heel veel verschillende dieren. De planteneter eet planten,

Nadere informatie

Inhoud: 1. Waarom ik mijn spreekbeurt over duiken doe. 2. Geschiedenis. 3. Wat heb je nodig. 4.Wat kun je allemaal zien

Inhoud: 1. Waarom ik mijn spreekbeurt over duiken doe. 2. Geschiedenis. 3. Wat heb je nodig. 4.Wat kun je allemaal zien Inhoud: 1. Waarom ik mijn spreekbeurt over duiken doe 2. Geschiedenis 3. Wat heb je nodig 4.Wat kun je allemaal zien WAAROM Ik mijn spreekbeurt over duiken doe Ik heb dit onder werp gekozen omdat mijn

Nadere informatie

Natuurbescherming 6-11 JAAR. Zelf aan de slag. Andere beschikbare onderwerpen:

Natuurbescherming 6-11 JAAR. Zelf aan de slag. Andere beschikbare onderwerpen: SA LIF voor scholen Natuurbescherming 6-11 JAAR Zelf aan de slag Deze handleiding geeft u de informatie over de belangrijkste aquaria in SA LIF Scheveningen met betrekking tot het onderwerp natuurbescherming.

Nadere informatie

DE DAPPERE REIZIGER WERKBLAD DE STEKELBAARS: 1. DE STEKELBAARS IN BEELD 2. DAPPERE REIZIGER. De stekelbaars is een veelvoorkomend visje in Nederland.

DE DAPPERE REIZIGER WERKBLAD DE STEKELBAARS: 1. DE STEKELBAARS IN BEELD 2. DAPPERE REIZIGER. De stekelbaars is een veelvoorkomend visje in Nederland. WERKBLAD DE STEKELBAARS: DE DAPPERE REIZIGER Naam 1. DE STEKELBAARS IN BEELD Groep 2. DAPPERE REIZIGER De stekelbaars is een veelvoorkomend visje in Nederland. Bekijk het clipje De dappere reiziger. Bekijk

Nadere informatie

Een. hoort erbij! Over dieren uit een ei. groepen 3-5

Een. hoort erbij! Over dieren uit een ei. groepen 3-5 Een hoort erbij! Over dieren uit een ei groepen 3-5 1. Een ei hoort erbij Veel dieren leggen eieren: vogels en vissen. Maar ook insecten leggen kleine eitjes. Uit dat eitje komt een klein diertje. Dat

Nadere informatie

Opdrachtkaarten Lente

Opdrachtkaarten Lente Zandspoor Opdrachtkaarten Lente Zandspoor Opdrachtkaarten Lente Je onderzoekt straks in het duingebied allerlei dingen die met zand te maken hebben. De materialen die daarvoor nodig zijn, zitten in de

Nadere informatie

LESPAKKET GEDRAG. Naam. Dierenrijk is onderdeel van

LESPAKKET GEDRAG. Naam. Dierenrijk is onderdeel van LESPAKKET GEDRAG VMBO Naam Docent Klas LEKKER BEESTEN TUSSEN DE DIEREN Dierenrijk is onderdeel van WELKOM IN DIERENRIJK GEDRAG Om ervoor te zorgen dat je een leuke en leerzame excursie hebt, volgen hier

Nadere informatie

LESMAP BIJ POPPENSPEL ALS EEN VIS IN DE ZEE

LESMAP BIJ POPPENSPEL ALS EEN VIS IN DE ZEE LESMAP BIJ POPPENSPEL ALS EEN VIS IN DE ZEE Poppenspel met muziek en leuke meezingliedjes voor kleuters en kinderen tot 8 jaar. CD met de liedjes: Bellen blazen en Zwemmen in de zee Alles loopt op rolletjes

Nadere informatie

Begin en eindig de les klassikaal. Tijdens de kern van de les vouwen de leerlingen individueel hun dieren aan de hand van het werkblad.

Begin en eindig de les klassikaal. Tijdens de kern van de les vouwen de leerlingen individueel hun dieren aan de hand van het werkblad. Vissen vouwen Lesbeschrijving voor de leerkracht groep 3-4 Voorbereiding Vouw zelf elke vis en de andere zeedieren volgens de instructie op het werkblad. Zo weet u hoe de dieren gevouwen moeten worden

Nadere informatie

DE IJSBEER. Super speurneus

DE IJSBEER. Super speurneus DE IJSBEER Super speurneus Hij is groot, wit en ziet eruit als een echte knuffelbeer. Toch zou je deze reus niet graag tegenkomen in de sneeuw. Gelukkig gebeurt dit ook niet snel, want waar deze poolreiziger

Nadere informatie

SPREEKBEURT SLUIERSTAARTGOUDVIS

SPREEKBEURT SLUIERSTAARTGOUDVIS l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT SLUIERSTAARTGOUDVIS VISSEN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE SLUIERSTAARTGOUDVIS

Nadere informatie

Spijsvertering. Voorwoord. Mijn spreekbeurt gaat over de reis van het voedsel. Met een moeilijk woord heet dat Spijsvertering.

Spijsvertering. Voorwoord. Mijn spreekbeurt gaat over de reis van het voedsel. Met een moeilijk woord heet dat Spijsvertering. Spijsvertering Voorwoord Mijn spreekbeurt gaat over de reis van het voedsel. Met een moeilijk woord heet dat Spijsvertering. Spijsvertering betekent: "Het verteren van het voedsel tot stoffen die door

Nadere informatie

Over haaien, vissen en bruinvissen. Leerlingen ontdekken het verschil tussen hondshaaien, bruinvissen en vissen.

Over haaien, vissen en bruinvissen. Leerlingen ontdekken het verschil tussen hondshaaien, bruinvissen en vissen. VO Werkblad Doel: Leerlingen ontdekken het verschil tussen hondshaaien, bruinvissen en vissen. Materialen: - Werkblad 3: - Potlood - Filmpjes: Dolfijnen, bruinvissen en vissen. De filmpjes zijn te vinden

Nadere informatie

1. Rare tenen. Heel wat dieren die in en op het water leven zoals. eenden, meeuwen, otters hebben zwemvliezen

1. Rare tenen. Heel wat dieren die in en op het water leven zoals. eenden, meeuwen, otters hebben zwemvliezen Al deze dieren hebben zwemvliezen. Wie is wie? Zet de juiste naam bij het juiste dier (meeuw, otter, eidereend). 1. Rare tenen Wild Wonders of Europe /Orsolya Haarberg / WWF Heel wat dieren die in en op

Nadere informatie

LESPAKKET ORDENING EN EVOLUTIE

LESPAKKET ORDENING EN EVOLUTIE LESPAKKET ORDENING HAVO / VWO EN EVOLUTIE Naam Docent Klas LEKKER BEESTEN TUSSEN DE DIEREN Dierenrijk is onderdeel van WELKOM IN DIERENRIJK KENMERKEN Om ervoor te zorgen dat je een leuke en leerzame excursie

Nadere informatie

Voedselweb van strand en zee

Voedselweb van strand en zee Spel Doel: Materialen: Groepsgrootte: Duur: De leerlingen leren dat verschillende zeedieren en planten van elkaar afhankelijk zijn, doordat ze elkaar eten. Alle dieren en planten zijn met elkaar verbonden,

Nadere informatie

NATUUR EN TECHNIEK V OOR HET BASISONDERWIJS

NATUUR EN TECHNIEK V OOR HET BASISONDERWIJS NATUUR EN TECHNIEK V OOR HET BASISONDERWIJS 5 Thema 1 Planten maken voedsel voor iedereen 2 Je gaat vast wel eens naar de winkel. Samen met je vader of moeder boodschappen doen. Misschien mag je zelf iets

Nadere informatie

Proeven doe je met je tong. Op je tong zitten allemaal smaakpapillen. Je herkent daardoor dat banaan zoet smaakt en citroen zuur.

Proeven doe je met je tong. Op je tong zitten allemaal smaakpapillen. Je herkent daardoor dat banaan zoet smaakt en citroen zuur. Over de Tong Op heel veel scholen ga ik smaakproeven doen. Ook op jullie school! En jullie kunnen me daarbij helpen door aan mijn experimenten mee te doen. Als goede proefpersonen willen jullie je natuurlijk

Nadere informatie

antwoorden en uitleg bij Micropia-onderwijsmateriaal primair onderwijs (groep 7-8)

antwoorden en uitleg bij Micropia-onderwijsmateriaal primair onderwijs (groep 7-8) antwoorden en uitleg bij Micropia-onderwijsmateriaal primair onderwijs (groep 7-8) onzichtbaar leven In dit document vindt u de vragen uit het Micropia-opdrachtenboekje voor de bovenbouw van het primair

Nadere informatie

NAAR DE HAAIEN! LEERKRACHTENBLAD GROEP 7 & 8 DOE-HET-ZELF LES INFORMATIE VOORAF BEZOEKADVIES INHOUD TOTALE PAKKET

NAAR DE HAAIEN! LEERKRACHTENBLAD GROEP 7 & 8 DOE-HET-ZELF LES INFORMATIE VOORAF BEZOEKADVIES INHOUD TOTALE PAKKET LEERKRACHTENBLAD GROEP 7 & 8 DOE-HET-ZELF LES INFORMATIE VOORAF Het doel van het les is de leerlingen op een leuke manier kennis te laten maken met het rijke leven in oceanen en zeeën. Daarbij leren de

Nadere informatie

LESPAKKET GEDRAG. DIERENRIJK Lespakket Gedrag HAVO / VWO 1 Dierenrijk is onderdeel van

LESPAKKET GEDRAG. DIERENRIJK Lespakket Gedrag HAVO / VWO 1 Dierenrijk is onderdeel van LESPAKKET GEDRAG HAVO / VWO Naam Docent Klas LEKKER BEESTEN TUSSEN DE DIEREN DIERENRIJK Lespakket Gedrag HAVO / VWO 1 Dierenrijk is onderdeel van WELKOM IN DIERENRIJK GEDRAG Om ervoor te zorgen dat je

Nadere informatie

Water kan ook veranderen is waterdamp. Het wordt dan een gas. Maar heter als 100 graden kan water niet worden. Dit is het kookpunt van water.

Water kan ook veranderen is waterdamp. Het wordt dan een gas. Maar heter als 100 graden kan water niet worden. Dit is het kookpunt van water. Water Zonder water kun niet Zonder water kun je niet leven. Als je niet genoeg drinkt, krijgt je dorst. Als je dorst hebt, heeft je lichaam water tekort. Je raakt dit water vooral kwijt door te plassen

Nadere informatie

LESPAKKET ECOLOGIE. Naam. Dierenrijk is onderdeel van

LESPAKKET ECOLOGIE. Naam. Dierenrijk is onderdeel van LESPAKKET ECOLOGIE HAVO / VWO Naam Docent Klas LEKKER BEESTEN TUSSEN DE DIEREN Dierenrijk is onderdeel van WELKOM IN DIERENRIJK ELAND Om ervoor te zorgen dat je een leuke en leerzame excursie hebt, volgen

Nadere informatie

Open Water Diver DUIKOMGEVING

Open Water Diver DUIKOMGEVING Open Water Diver DUIKOMGEVING DUIKOMGEVING Omstandigheden (Temperatuur, Zicht, Stroming, Bodemsamenstelling, Onderwaterleven, Zonlicht) Zoet water en zout water Duiken in zee (getijden) OMSTANDIGHEDEN

Nadere informatie

Naam:_ KIKKERS. pagina 1 van 6

Naam:_ KIKKERS. pagina 1 van 6 Naam:_ KIKKERS _ De kikker is een amfibie. Er zijn veel soorten kikkers op de wereld. In Nederland zie je de bruine en de groene kikker het meest. De groene kikkers zijn graag veel in het water, de bruine

Nadere informatie

ZEEVISSEN NRC 24 01 2009

ZEEVISSEN NRC 24 01 2009 ZEEVISSEN NRC 24 01 2009 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 Zeevissen blijken zo veel kalk-korrels uit te scheiden, dat ze 3 tot 15 procent bijdragen

Nadere informatie

Een vis met vleugels. Informatie over roggen

Een vis met vleugels. Informatie over roggen Een vis met vleugels Informatie over roggen 1 Roggen zijn rare snuiters Stel je eens voor. Je ligt met je neus en mond in het zand op de bodem van de zee; je handen zitten vast aan je zij en je ogen zitten

Nadere informatie

Kaartenset ongewervelde dieren

Kaartenset ongewervelde dieren Kaartenset ongewervelde dieren Deze set met plaatjes is het eerste deel van de kaartjes met gewervelde- en ongewervelde dieren op. Ieder kaartje bevat een afbeelding van het dier in kwestie, met daarbij

Nadere informatie

In de ecologie bestudeert men de relatie tussen de organismen en het milieu waar ze voorkomen.

In de ecologie bestudeert men de relatie tussen de organismen en het milieu waar ze voorkomen. Samenvatting Thema 3: Ecologie Basisstof 1 In de ecologie bestudeert men de relatie tussen de organismen en het milieu waar ze voorkomen. Waarom leeft het ene dier hier en het andere dier daar? Alle organismen

Nadere informatie

Beet! 1. Aanzetten. 1a. Beet! Jij gaat aan de slag met het dossier Beet!. Welke onderdelen van het dossier ga jij maken? Overleg met je docent.

Beet! 1. Aanzetten. 1a. Beet! Jij gaat aan de slag met het dossier Beet!. Welke onderdelen van het dossier ga jij maken? Overleg met je docent. 1. Aanzetten Beet! 1a. Beet! Jij gaat aan de slag met het dossier Beet!. Welke onderdelen van het dossier ga jij maken? Overleg met je docent. GA IK DOEN 2 UITNODIGING 15 minuten 3 UITZOEKEN 30 minuten

Nadere informatie

Gedrag. 6-11 jaar. Zelf aan de slag. Andere beschikbare onderwerpen

Gedrag. 6-11 jaar. Zelf aan de slag. Andere beschikbare onderwerpen SEA LIFE voor scholen Gedrag 6-11 jaar Zelf aan de slag Deze handleiding geeft u informatie over de meest bijzondere dieren in SEA LIFE Scheveningen. Door de belangrijkste punten over het gedrag van bepaalde

Nadere informatie

Docentenhandleiding Onderzoek Leefomgeving

Docentenhandleiding Onderzoek Leefomgeving Docentenhandleiding Onderzoek Leefomgeving Doelgroep: Groep 6,7 en 8 Leerstofgebied: Natuur en techniek Werkvorm: Buiten in groepjes van 3 leerlingen Duur: 45 minuten buiten + 30 minuten nabespreken in

Nadere informatie

Les 1 Ontstaan aardgas

Les 1 Ontstaan aardgas Les 1 Ontstaan aardgas In 1959 werd onder het land van boer Boon in de buurt van Slochteren gas ontdekt. Het bleek één van de grootste gasvelden van de wereld te zijn! Hoe is dat gas in de boden van Nederland

Nadere informatie

Bekijk de werkbladen ( vanaf pagina 3) en lees deze lesbeschrijving door. Zorg voor de benodigde beschreven materialen.

Bekijk de werkbladen ( vanaf pagina 3) en lees deze lesbeschrijving door. Zorg voor de benodigde beschreven materialen. Les 2: Lekker vis! Lesbeschrijving voor de leerkracht groep 5-6 Voorbereiding Bekijk de werkbladen ( vanaf pagina 3) en lees deze lesbeschrijving door. Zorg voor de benodigde beschreven materialen. Nodig:

Nadere informatie

Project Dieren. Week 1AB: Algemeen

Project Dieren. Week 1AB: Algemeen Project Dieren. Week 1AB: Algemeen Info: Leven op aarde Een fossiel is een afdruk in een steen van een schelp, dier of plant. Bijna vier miljard jaar geleden begon in de zee het eerste leven. Dat waren

Nadere informatie

Mooie Oceanen. 3-5 jaar. Zelf aan de slag

Mooie Oceanen. 3-5 jaar. Zelf aan de slag SEA LIFE voor de kleintjes Mooie Oceanen 3-5 jaar Zelf aan de slag Deze handleiding geeft u extra informatie over belangrijke aquaria binnen SEA LIFE Scheveningen en kan gebruikt worden om meer te ontdekken

Nadere informatie

SPREEKBEURT VUURSTAARTLABEO

SPREEKBEURT VUURSTAARTLABEO SPREEKBEURT VUURSTAARTLABEO l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n VISSEN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE VUURSTAARTLABEO

Nadere informatie

SPREEKBEURT KOI VISSEN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN. l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n

SPREEKBEURT KOI VISSEN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN. l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT KOI l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n VISSEN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE KOI BIJ ELKAAR GEZOCHT.

Nadere informatie

Module 3: Het leven van een vis

Module 3: Het leven van een vis Module 3: Het leven van een vis Wat is een vis? In de zee, is al het leven op aarde begonnen en vissen zijn de oudste diersoorten ter wereld. Maar in de afgelopen miljoenen jaren evolueerden diverse verschillende

Nadere informatie

Dit zijn Sara en Sem, zij helpen jullie bij de lessen.

Dit zijn Sara en Sem, zij helpen jullie bij de lessen. Inhoud: Les 1: De plasfabriek en de poepfabriek Inleiding pag. 3 Instructie bij les 1 en achtergrond informatie pag. 4-8 Vragenlijst leerkrachten pag. 5 Klachten en kinderbekkenfysiotherapie pag. 6 De

Nadere informatie

Nachtvlinders. Glasvleugelpijlstaart. De sint-jansvlinder is een dagactieve nachtvlinder

Nachtvlinders. Glasvleugelpijlstaart. De sint-jansvlinder is een dagactieve nachtvlinder Nachtvlinders Wist je dat er 2 groepen vlinders zijn? De ene groep noemen we dagvlinders, de andere groep noemen we nachtvlinders. Het verschil tussen dag- en nachtvlinders lijkt heel simpel: dagvlinders

Nadere informatie

Schildpadden Alex. Schildpadden. Geschreven door : Alex Groep : 7 Datum : 9 november 2014

Schildpadden Alex. Schildpadden. Geschreven door : Alex Groep : 7 Datum : 9 november 2014 Schildpadden Geschreven door : Alex Groep : 7 Datum : 9 november 2014 1 Inleiding Ik heb de schildpad als onderwerp gekozen omdat het mijn lievelingsdier is. Ik ben al bijna mijn hele leven geïnspireerd

Nadere informatie

Arie Aardvarken. Lesbrief. Tips

Arie Aardvarken. Lesbrief. Tips Lesbrief Arie Aardvarken In Naturalis ontmoet u met uw groep Arie Aardvarken. Hij laat uw leerlingen ontdekken dat dieren heel handig in elkaar zitten. Het museumbezoek bestaat uit een interactieve rondleiding

Nadere informatie

l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT AXOLOTL AMFIBIEËN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN

l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT AXOLOTL AMFIBIEËN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT AXOLOTL AMFIBIEËN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE AXOLOTL BIJ

Nadere informatie

Klassengesprek - excursie

Klassengesprek - excursie 5 Klassengesprek - excursie Doelen Materialen Duur De leerlingen: herkennen verschillende dieren uit hun omgeving. weten dat er diereneters, planteneters en alleseters zijn. observeren het gedrag van dieren.

Nadere informatie

Reptielen. Les 1 Kenmerken reptielen

Reptielen. Les 1 Kenmerken reptielen Reptielen Les 1 Kenmerken reptielen Inhoud 1. De leerkracht vraagt aan de leerlingen of zij thuis huisdieren hebben of dat zij iemand kennen die een huisdier thuis heeft. 2. De leerkracht vertelt dat er

Nadere informatie

Een. hoort erbij! Over dieren uit een ei. groepen 5-6. uitgave 2013

Een. hoort erbij! Over dieren uit een ei. groepen 5-6. uitgave 2013 Een hoort erbij! Over dieren uit een ei uitgave 2013 groepen 5-6 inhoud blz 1 Een ei hoort erbij 3 2 De kip en het ei 4 3 Eitjes op een blad 5 4 Eieren op het strand 6 5 Op zoek naar een ei 7 6 Eitjes

Nadere informatie

VMBO. Docenthandleiding. Dierenrijk is onderdeel van

VMBO. Docenthandleiding. Dierenrijk is onderdeel van LESPAKKET ORDENING VMBO EN EVOLUTIE Docenthandleiding LEKKER BEESTEN TUSSEN DE DIEREN Dierenrijk is onderdeel van LEUK DAT U GEKOZEN HEEFT OM EEN BEZOEK TE BRENGEN AAN DIERENRIJK OPBOUW LESPAKKET ln deze

Nadere informatie

Lessuggesties voor groep 3 & 4

Lessuggesties voor groep 3 & 4 Lessuggesties voor groep 3 & 4 1 Inhoud pakket - Achtergrondinformatie vindt u op: www.rotterdam.nl/downloadslesmateriaal - Leskaarten met lessuggesties groep 3 & 4 - Materialen van het pakket: Leskaart

Nadere informatie

DE AFRIKAANSE OLIFANT

DE AFRIKAANSE OLIFANT DE AFRIKAANSE OLIFANT Rare snuiter De Afrikaanse olifant is een echte recordhouder. Hij is namelijk het grootste landdier ter wereld! Eigenlijk is alles groot aan de Afrikaanse olifant. Hij heeft de grootste

Nadere informatie

Ik houd mijn spreekbeurt over duiken omdat ik het een leuk onderwerp vind en mijn vader en moeder ook hebben gedoken. Duiken is een onderwatersport.

Ik houd mijn spreekbeurt over duiken omdat ik het een leuk onderwerp vind en mijn vader en moeder ook hebben gedoken. Duiken is een onderwatersport. Duiken Ik houd mijn spreekbeurt over duiken omdat ik het een leuk onderwerp vind en mijn vader en moeder ook hebben gedoken. Duiken is een onderwatersport. De Geschiedenis Het begon allemaal dat mensen

Nadere informatie

Zonder zintuigen weet je niet wat er om je heen gebeurt. Daarom gebruik je oren, je ogen, je neus, je huid en je tong.

Zonder zintuigen weet je niet wat er om je heen gebeurt. Daarom gebruik je oren, je ogen, je neus, je huid en je tong. Naam: DE ZINTUIGEN OOG, NEUS EN MOND Zintuigen. Doe je ogen eens dicht. Doe eens oordopjes in je oren. Weet je nu nog wel waar je bent? Ben je binnen of buiten? Schijnt de zon? Of regent het? Dat kun je

Nadere informatie

Opdrachten Oevergroep

Opdrachten Oevergroep Opdrachten Oevergroep Ho, stop! Voordat jullie met de schepnetjes naar het water rennen, eerst even dit! De Waal is de drukst bevaren rivier van Europa en door haar bedding stromen miljoenen liters water

Nadere informatie

De kleine beestjesclub

De kleine beestjesclub Thema: mini Biologie Dieren Insecten en spinnen Moeilijkheid: * Tijdsduur: ** Juf Nelly De kleine beestjesclub Doel: Na deze opdracht weet je meer over verschillende insecten Uitleg opdracht Je luistert

Nadere informatie

Allemaal water Oppervlakte water: Water in sloten, rivieren, meren, zeeën en oceanen.

Allemaal water Oppervlakte water: Water in sloten, rivieren, meren, zeeën en oceanen. Module 5: Basisstof 1: Een dag met water Allemaal water Oppervlakte water: Water in sloten, rivieren, meren, zeeën en oceanen. Grondwater: water diep in de grond. Zoet: Oppervlakte water zoet. Zout: Oppervlakte

Nadere informatie

De Noordzee HET ONTSTAAN

De Noordzee HET ONTSTAAN De Noordzee De Noordzee is de zee tussen Noorwegen, Groot-Brittannië, Frankrijk, België, Nederland, Duitsland en Denemarken. De Noordzee is een ondiepe (30-200 m) randzee van de Atlantische oceaan met

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

Herhalingsles Het lichaam. Ademhaling. Benoem de aangeduide delen op onderstaande tekeningen aan.

Herhalingsles Het lichaam. Ademhaling. Benoem de aangeduide delen op onderstaande tekeningen aan. Herhalingsles Het lichaam Ademhaling Benoem de aangeduide delen op onderstaande tekeningen aan. Als we ademen, stroomt er lucht binnen in ons lichaam. Welke weg legt deze lucht af? Vul het schema aan.

Nadere informatie

Arie Aardvarken. Lesbrief

Arie Aardvarken. Lesbrief Arie Aardvarken Lesbrief Arie Aardvarken Lesbrief In Naturalis ontmoet u met uw groep Arie Aardvarken. Hij laat uw leerlingen ontdekken dat dieren heel handig in elkaar zitten. Het museumbezoek bestaat

Nadere informatie

DIERGEDRAG IN ARTIS. Lespakket diergedrag voor bovenbouw vmbo STARTOPDRACHT

DIERGEDRAG IN ARTIS. Lespakket diergedrag voor bovenbouw vmbo STARTOPDRACHT DIERGEDRAG IN ARTIS Lespakket diergedrag voor bovenbouw vmbo STARTOPDRACHT Diergedrag in Artis, oktober 2008 INLEIDING Binnenkort ga je naar dierentuin Artis in Amsterdam. Dieren in de dierentuin zijn

Nadere informatie

Lesbrief Vlinderkids 1

Lesbrief Vlinderkids 1 Vlinderkids 1 Doelgroep: Groep 5 t/m 8 Lesduur: Werkvorm: Leerstofgebied: ± 30 minuten Tweetallen Wereldoriëntatie, Kunstzinnige oriëntatie Doel van de opdracht: Het kennismaken met een aantal vlindersoorten

Nadere informatie

Voedingsleer. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? Voedingsleer en het plantenrijk

Voedingsleer. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? Voedingsleer en het plantenrijk Waar gaat deze kaart over? Deze kaart gaat over voedingsleer: over voedingsstoffen en de manier waarop ons lichaam met deze stoffen omgaat. Wat wordt er van je verwacht? Na het bestuderen van deze kaart

Nadere informatie

Strategieles Verbanden (Relaties en verwijswoorden) niveau B

Strategieles Verbanden (Relaties en verwijswoorden) niveau B Strategieles Verbanden (Relaties en verwijswoorden) niveau B Wat doe je in deze les? Bij Nieuwsbegrip ga je vaak op zoek naar verbanden in de tekst. Wat zijn verbanden? Een tekst bestaat uit zinnen. Het

Nadere informatie

Werkblad schedels groep 1

Werkblad schedels groep 1 Werkblad schedels groep 1 De lengte van het dier is ongeveer 5 keer de lengte van de schedel Hoe lang is de schedel? Meet langs de zijkant Hoe breed is de oogkas? Schedel nr 1 Schedel nr 2 Schedel nr 3

Nadere informatie

dieptepunten DOE-HET-ZELF LES BO Groep 5 & 6

dieptepunten DOE-HET-ZELF LES BO Groep 5 & 6 dieptepunten DOE-HET-ZELF LES BO Groep 5 & 6 Inhoudsopgave ALGEMENE INFORMATIE Het doel van de les blz. 2 Praktische zaken blz. 2 ACHTERGRONDINFORMATIE Het Oceanium blz. 3 BEZOEK AAN DE DIERENTUIN Speurbladen

Nadere informatie

Mens, natuur & milieu

Mens, natuur & milieu Mens, natuur & milieu Lesbrief Biologie. In dit thema ga je aan de gang met opdrachten die gaan over de ontwikkelingen in het havengebied en de gevolgen voor natuur en milieu. Deze opdracht is een lesbrief

Nadere informatie

DE MELKSLANG. Na-aap slang

DE MELKSLANG. Na-aap slang DE MELKSLANG Na-aap slang De melkslang heeft mooie, opvallende kleuren. Met zijn rode, zwarte en witte ringen zie je hem zeker niet over het hoofd. En dat is nou precies de bedoeling! DIERENPASPOORT MELKSLANG

Nadere informatie

We gaan binnenkort starten met blok 2 van taal, spelling en begrijpend lezen. Hieronder een overzicht van wat uw kind gaat leren.

We gaan binnenkort starten met blok 2 van taal, spelling en begrijpend lezen. Hieronder een overzicht van wat uw kind gaat leren. Beste ouder(s), verzorger(s), We gaan binnenkort starten met blok 2 van taal, spelling en begrijpend lezen. Hieronder een overzicht van wat uw kind gaat leren. Het thema van dit blok is: natuur taal Bij

Nadere informatie

Fossiele brandstoffen? De zon is de bron!

Fossiele brandstoffen? De zon is de bron! Energie 5 en 6 3 Fossiele brandstoffen? De zon is de bron! Filmpjes werkblad Doelen Begrippen Materialen Duur De leerlingen: weten dat fossiele brandstoffen hele oude resten van planten zijn. kunnen een

Nadere informatie

Lespakket Strandvondsten

Lespakket Strandvondsten Lespakket Strandvondsten Instructieblad groep 1 & 2 Inhoud pakket - Achtergrondinformatie vindt u op www.rotterdam.nl/lesmateriaalnatuuronderwijs - Instructieblad groep 1 & 2 - Materialen van het pakket:

Nadere informatie

Regenwormen Tijdstip: in september, oktober en november, na een regenbui.

Regenwormen Tijdstip: in september, oktober en november, na een regenbui. KB2 Tijdsinvestering: 45 minuten Regenwormen Tijdstip: in september, oktober en november, na een regenbui. 1. Inleiding Een mol eet per jaar wel 50 kg wormen. Dat is veel, maar als je bedenkt dat in je

Nadere informatie

Netje is een meid! Vrolijke meid, uit een vissersdorp!

Netje is een meid! Vrolijke meid, uit een vissersdorp! Netje is een meid! Vrolijke meid, uit een vissersdorp! Haring! Verse haring! Wie maakt me los! Ik heb verse haring! Ha... ja, nou heb ik jullie aandacht, hè? Sorry, ik ben uitverkocht. Vandaag geen haring

Nadere informatie

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS LESBRIEVEN LEERLINGEN WERKBLAD LESBRIEF 3: VLIEGEN Verhaal: De Uitvinders en De Verdronken Rivier (deel 3) Vliegen Opdracht 1: Opdracht 2: Opdracht 3: Ontwerp een vliegmachine Proefvliegen: drijven op

Nadere informatie