Bij de buren is het gras niet groener

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bij de buren is het gras niet groener"

Transcriptie

1 Bij de buren is het gras niet groener Essay over hoe wijkbewoners gezamenlijk een wijk verduurzamen Door Fokke de Jong, augustus 2015, versie 0.6

2 Voorwoord Hoe zorg je ervoor dat je samen met jouw buren de wijk verbetert met als doel dat je dáár zelf beter van wordt? In dit essay beschrijf ik hoe bewoners in het Amersfoortse Soesterkwartier sinds 2009 bezig zijn met collectieve investeringen in maatregelen om energie te besparen en in alternatieve energievormen, waar men vooral zélf beter van wordt. En daarmee ook een bijdrage levert in het verduurzamen en de verbetering van de leefbaarheid in de straat, de wijk, én inmiddels een aandeel heeft in de duurzaamheidsagenda van de stad. Je wordt er niet rijk van, maar het levert wel een financieel voordeel op. Het onverwachte effect blijkt op sociaal terrein te zijn. Men leert vooral elkaar kennen; men is vaker bereid om elkaar te helpen en het is vooral leuk om met elkaar een wijk te verbeteren. Het is zelfs leuker dan mijn eigen werk geworden, hoewel ik met veel plezier werk bij Alterra, Wageningen UR. Daar lever ik mijn bijdrage in de verspreiding van resultaten uit klimaatonderzoek en land- en waterprojecten. Want daar ligt mijn drijfveer om ook in mijn vrije tijd mee te werken aan het verminderen van het energieverbruik en het verbeteren van het woongenot en de leefomgeving. In dit essay hoop ik dat anderen ook geïnspireerd raken om de handen uit de mouwen te steken. Niet alleen, maar met elkaar. Voorwaarde is wel dat jij en je buurt- en wijkgenoten bereid zijn om bij elkaar op de koffie te komen. Wees niet bang voor de medemens, maar deel elkaars ervaringen en waardeer elkaars opvattingen. Mocht dat het geval zijn, haal dan je energie en motivatie uit je eigen buurt en ervaar de buurtkracht. Het gras is dan echt niet groener bij de buren. 2

3 Hoe het begon Gezamenlijk maatregelen om energie te besparen. Een kleine activiteit in een straat in de Amersfoorste wijk Soesterkwartier die tot iets groots leidde. Een dame vroeg eind 2009 haar 20 straatgenoten mee te denken hoe de energiehuishouding in hun jaren-dertig woningen kon worden verbeterd. De huizen waren slecht geïsoleerd, de warmtelekken aanzienlijk; dus de kosten voor energie relatief hoog. Zij wilde haar huis beter isoleren, echter wilde zij dat graag met anderen doen om zo de kosten te drukken. Daarnaast wilde zij daarmee ook de buren deelgenoot maken in de milieu- en klimaatvraagstukken en de energie- en grondstoffenpolitiek. Na een paar huisbijeenkomsten besloten 13 gezinnen in 2010 deel te nemen om gezamenlijk muren, vloeren en daken te isoleren; warmtelekken te voorkomen en ramen van dubbel glas te voorzien. Niet iedereen voerden al die maatregelen uit, maar een groot deel liet in ieder geval de muren isoleren. Daar was het meest mee te bereiken om in de nabije toekomst comfortabeler te wonen. Met name tijdens de koudere periode wordt nu ervaren dat het minder tocht nabij ramen en vloeren en dat de gasrekening daadwerkelijk lager is; variërend van eenderde tot de helft in vergelijking met die van voor de investering. Een bijkomend voordeel was dat, doordat men gezamenlijk tijd en arbeid investeerde in uitzoekwerk en contacten leggen met leverancier en aannemer in isolatiemateriaal, offertes, enzovoort, men minder inspanningen hoefde te verrichten dan wanneer men dat alleen moest uitvoeren. Daarnaast zorgde dit collectief ervoor dat er wel tot 10 procent kon worden bespaard in de isolatie investeringen. De dame fungeerde als contactpersoon voor deze straat. Zo ontstond later het concept straatambassadeur dat in de jaren erna in meer straten in de buurt, in de wijk en later ook in andere wijken in de stad Amersfoort werd uitgerold. De straatambassadeur zorgt voor het bijeenroepen van de buren met koffie en koek; verdeelt de taken en verantwoordelijkheden onder die mensen die daar tijd en zin in hebben, vooral onder die personen die (een beetje) kijk hebben op dit soort activiteiten. Ook in mijn eigen straat waren uiteindelijk acht gezinnen bereid om gezamenlijk de huizen te isoleren. Dat leverde een buurtkorting op van bijna 10 procent op 3

4 de investering en in het voorbereidende werk was de tijdinspanning gering. Uiteindelijk werd in 2012 van onze woning de voor- en achtergevel met isolatiemateriaal voorzien. In datzelfde jaar hebben we de tweede verdieping van ons huis uitgebouwd en daarmee ook het dak voorzien van isolatie. Het eerder gescande warmtelek in de buurt van de schoorsteen werd daarmee opgelost. Bovendien werden de ramen op de eerste verdieping voorzien van dubbel glas (en nieuwe kozijnen). We hebben op die isolatiemaatregelen geld terug gekregen van de landelijke overheid en uit een potje van de provincie Utrecht ( Meer met Minder ). Uiteindelijk hebben we in de afgelopen jaren ongeveer eenderde minder gas verbruikt. Overigens neemt dat verbruik weer iets toe door langer douchende kinderen... Wagenwerkplaats: broedplaats van burgerinitiatieven De wijk Soesterkwartier is ontstaan doordat de voorloper van de Nederlandse Spoorwegen: de Hollandse IJzeren Spoorwegmaatschappij, in het begin van de twintigste eeuw arbeiders aan spoorwegmaterieel verhuisde van Haarlem naar Amersfoort. Gedurende die periode werd de wijk gefaseerd ontwikkeld, naast het gebied waar generaties hebben gewerkt aan het onderhoud van locomotieven en wagons: de Wagenwerkplaats. 4

5 Wagenwerkplaats De Wagenwerkplaats ligt tussen het Spoorwegemplacement Amersfoort en de wijk het Soesterkwartier. Het gehele terrein is zo n anderhalve kilometer lang en driehonderd meter breed. In het begin van de twintigste eeuw besloot de toenmalige Hollandse IJzeren Spoorwegmaatschappij (HIJS) om de werkplaats voor het onderhoud van de goederenwagons van Haarlem naar Amersfoort te verplaatsen. De architect was D.A.N. Margadant. Het Wagenbedrijf Amersfoort is in 1904 geopend. Men hield zich vooral bezig met het het onderhouden, reviseren en ombouwen van goederenwagons. De meeste werklieden die in 1904 in Amersfoort kwamen werken waren afkomstig van de werkplaats Haarlem. Na de opheffing van de wagenwerkplaatsen te Tilburg (1926), Zwolle (1927) en Utrecht (1931) werden geleidelijk aan de goederenwagons voornamelijk alleen nog in Amersfoort onderhouden. In 1930 was Het spoor de grootste werkgever van Amersfoort. Uiteindelijk is de Wagenwerkplaats in 2000 gesloten. Toen maakte het bedrijf onderdeel uit van NedTrain van NS. Daarna zijn er een aantal gebouwen gesloopt, maar veel historische gebouwen zijn bewaard gebleven. Sinds 2007 is het complex Rijksmonument. Tijdens de jaarlijke Open Monumentendagen zijn doorgaans veel gebouwen van de Wagenwerkplaats te bezichtigen. Verder lezen? >> Diverse gebouwen kenmerken de locatie van de werkzaamheden, zoals de Rijtuigenloods, Veerensmederij en het Centraal Ketelhuis. Eind jaren negentig werden die werkzaamheden gestopt en ontstonden er ideeën om het hele gebied te slopen ten gunste van woningen en kantoorgebouwen. Dat stuitte op weerstand van veel bewoners uit het Soesterkwartier. Vooral toen het eerste gebouw daadwerkelijk gesloopt werd: het Poortwachtershuisje. Op initiatief van een aantal wijkbewoners werd geprotesteerd tegen die plannen van de gemeente en NS. Niet alleen de emotionele binding met de Wagenwerkplaats was een reden voor die weerstand, maar ook de karakteristieken (omvang, vorm) van de gebouwen en de gebruiksvoorwerpen en machines op het terrein mochten niet worden aangetast. Het duurde een aantal jaren voordat de belanghebbenden van dit gebied de waarde ervan konden inschatten en medio 2005 besloot de gemeente mee te denken met enkele wijkbewoners om een andere 5

6 bestemming te vinden voor het gebied. In 2009 werden de duurzaamheidsdagen georganiseerd en dat vormde onder andere de basis voor het oprichten van een vereniging van en voor de Soesterkwartierders om een duurzame bestemming te vinden voor de Wagenwerkplaats en de wijk. Een clubje van ongeveer 10 personen kwam een aantal keren bij elkaar om te bespreken welke thema s als eerste in aanmerking kwamen. Dat ging vooral om alternatieve energievormen, zoals zon en wind, maar ook gezamenlijk op te trekken met die dame uit de Roerstraat om gezamenlijk energie te besparen. Met name dat laatste was een handige stap: relatief kleine moeite met zichtbaar effect. Veel mensen hadden wel trek in dat concept om dat gezamenlijk aan te pakken. Duurzaam Soesterkwartier Vereniging Duurzaam Soesterkwartier is een initiatief van en voor betrokken bewoners uit het Soesterkwartier die zich inzetten voor duurzame maatregelen en een betaalbare energierekening. De vereniging ontstond in 2009, en werd in 2010 als een formele vereniging vastgesteld. Een bestuur zorgt ervoor dat de activiteiten via werkgroepen werden uitgevoerd. Enkele werkgroepen boekten in de eerste jaren al snel een zichtbaar resultaat; bij anderen duurde dat wat langer of is men nog steeds bezig om de eerste resultaten gerealiseerd te krijgen, zoals de Soesterwiek: een of meer wijkmolens op het nabijgelegen industrieterrein De Isselt. De Stichting Groene Spoor sloot zich al snel aan bij de vereniging aan en werd één van de werkgroepen. Deze heeft als doel om een aaneengesloten en aantrekkelijke groenstrook voor de bewoners van stad en wijk aan te leggen, op basis van bestaande groene gebiedjes tussen stad en bos Birkhoven. De vereniging heeft inmiddels ca 200 leden die ieder jaar op basis van een vrijwillige bijdrage van 5 euro betalen. Daarmee kan elk jaar een bijeenkomst worden gehouden die wordt gezien als de jaarlijkse ledenvergadering. Alleen is het meer dan dat: interessante presentaties van de werkgroepen; bijdrages van andere verenigingen en activiteiten en in de eerste jaren werden prijzen uitgeloofd om mensen te bewegen deel te nemen. Zo werd in het eerste jaar een bedrag van 10,000 euro (beschikbaar gesteld door de gemeente) uitgereikt 6

7 aan de winnaar van een loterij om zijn of haar huis te verbeteren met duurzame maatregelen. De winnaar was mijn eigen buurman die zijn huis al aardig op orde had: hij had eerder zelf al isolatie aangebracht. Met het gewonnen bedrag ging hij verder isoleren en schafte hij zonnepanelen aan. Het huis diende een tijdje als demonstratiewoning voor de wijk en er werden filmpjes over de werkzaamheden en de maatregelen die werden getroffen. Bekijk de Youtube filmpjes via Duurzame activiteiten Isolatieprojecten en Straatambassadeurs Tussen 2010 en 2013 zijn in ruim 20 straten ongeveer 200 huizen geïsoleerd. Muren, vloeren en soms daken zijn voorzien van isolerende materialen. Veelal met hulp van de straatambassadeur zijn bewoners van een of meer straten bijeen geroepen om gezamenlijk te investeren. Het concept met behulp van straatambassadeurs om isolatieprojecten uit te voeren is inmiddels ook in andere wijken uitgevoerd en is één van de methodieken van een Amersfoorts bedrijf om nog meer huizen te isoleren waarmee energie wordt bespaard. Dat bedrijf heet 033 Energy (www.033energy.nl) Zon op School: De Kubus Aanvankelijk was het de bedoeling om in de wijk een energiecoöperatie op te richten. Die coöperatie zou de wijk moeten voorzien van duurzame energie uit de nabije omgeving geproduceerd door zon, wind en biomassa. Al snel bleek dat dit een vrij complexe bezigheid was voor ons, mede doordat we graag snel en zichtbare resultaten wilden bereiken; het Nederlandse belastingstelsel nogal belemmerend werkt op het transporteren van lokaal geproduceerde energie en uiteraard de benodigde infrastructuur. Toch waren er al vrij snel partijen geïnteresseerd: de bakkerijsector en visverwerkende industrie uit Bunschoten- Spakenburg en Dierenpark Amersfoort (mest) als het ging om vergisting van biomassa. Ook klopten partijen aan om meteen met hun business model te pronken waarmee de ledenadministratie, facturatie en andere processen die toebehoren aan zo n coöperatie worden uitgevoerd. We voelden ons daardoor al snel belemmerd om onze eigen ideeën uit te rollen. 7

8 Een aantal personen besloot daarom eerst maar eens te kijken naar een lokaal concept: het platte dak van basisschool De Kubus te voorzien met zonnepanelen om deze school zelfvoorzienend te verkrijgen. En na anderhalf jaar soebatten met de gemeente drie afdelingen die iets te zeggen hadden over de uitvoering van dit idee: onderwijs, milieu en gebouwen lukte het in combinatie met een lespakket en uitwisseling met een basisschool in Cambodja, ca 70 panelen op het dak van deze school te leggen. Ongeveer 30 wijkbewoners legden eenmalig 500 euro opzij om te investeren in een paneel. Jaarlijks wordt rente uitgekeerd aan de aandeelhouders op basis van de besparingen die de school heeft opgeleverd gekregen met die panelen. Ook een wijkinstelling en de zonnepanelenorganisatie Picosol hebben geïnvesteerd in de panelen. In 2015 zijn vordering gemaakt met hetzelfde concept voor de tweede basisschool in de wijk. En er zijn ideeën om ook school nummer 3 te voorzien met panelen. Overigens is het idee om platte daken te voorzien met panelen in de loop der jaren uitgerold in de gehele stad Amersfoort. Niet alleen de daken van scholen, maar ook die van gemeentelijke instellingen, sporthallen en zwembaden zijn in beeld of inmiddels voorzien van panelen. Zonnecollectief Doordat het realisatieproces met de panelen op de basisschool de Kubus lang leek te gaan duren, ontstonden er andere ideeën om in de wijk toch te gaan werken met zonne-energie. Met het concept straatambassadeur werden in enkele straten de buurtbewoners weer op de koffie geroepen om na te gaan of daarin interesse was. Gekeken werd naar de dakligging, dakruimte, schaduw en financiële mogelijkheden en besproken werd wie wat wilde gaan doen met betrekking tot de contacten met potentiele leveranciers, aannemers en offertes. 8

9 Ook hier bleek weer dat vele handen licht werkt maakte en ikzelf heb vrij weinig hoeven te ondernemen om acht panelen op mijn eigen dak geïnstalleerd te krijgen. Mijn buurman en mijn buurvrouw een huis verderop waren zo fanatiek met dit proces bezig dat ik voldoende vertrouwen had in de keuze van het type paneel, offerte en de partij die de klus mocht klaren. Hoewel de panelen niet erg gunstig op ons dak liggen (naar het oosten gericht) en er na uur aanzienlijk minder geproduceerd wordt, kijk ik met regelmaat naar de teruglopende meter tijdens zonnige dagen. Ook in de winter vindt dat plaats als het zonnetje schijnt en het best koud kan zijn. De periode waarin het meest geproduceerd wordt ligt ergens tussen eind april en half juli. Daarna neemt de teruglevering aan het net af; naar het schijnt omdat in de maanden juli en augustus meer vocht in de lucht zit en die daardoor in de nabijheid van de panelen de opname van zonnestraling verstoort. Sinds februari 2013 hebben we ca 35 procent van het energie verbruik kunnen benutten van de zon, ofwel hebben we 35% minder energie afgenomen van onze energieleverancier (dat wil overigens niet zeggen dat we ook 35% minder betalen). Door de jaarlijkse vaste lasten van enige honderden euro s is de besparing toch wel wat mager zo is mijn beleving. Andere activiteiten Op het nabijgelegen industrieterrein De Isselt wordt door een aantal Soesterkwartierders een poging gedaan om een of meer windmolens op een terrein gerealiseerd te krijgen. Dat project heeft als werknaam de Soesterwiek. Men is al een aantal jaren in de weer om een geschikte locatie geregeld te krijgen. Ook hier blijkt weer dat men stuit op de complexiteit van de ruimtelijke ordening: de hoogte en plaats van een molen wordt onder andere bepaald door het radargebied van het voormalig militair vliegveld Soesterberg; het natuurpark Eemland en Arkerheem. Toch zijn dat soort lastige zaken oplosbaar, en bestaat er een geringe weerstand van bewoners uit dat gebied. Overigens blijkt dat de weerstand met name uit eigen wijk komt en aanpalende 9

10 wijken. We denken dat dit ook deels te verminderen is door een goede communicatie: een belangrijk aspect waar we als bewoners sterk in zijn gebleken. Daarnaast is een aantal personen actief met het regelen en beschikbaar stellen van deelauto s. De gedachte hierachter is dat een auto meer dan 20 uur per dag stil staat. Je kunt dat vervoermiddel beter gebruiken dan een andere auto aanschaffen. Dat scheelt weer een plek in een overvolle autowijk. Ook elektrische fietsen en bakfietsen worden onderling beschikbaar gesteld en aangeboden via de online tool van MyWheels.com. We hadden in onze wijk ook de primeur met de eerste elektrische deelauto van Nederland. Helaas was die in deze fase nog geen succes: te weinig belangstellenden en als deze auto werd gebruikt dan bleken er technische haperingen op te treden, mede als gevolg door het te geringe gebruik. Een andere groep, het Groene Spoor, is al enkele jaren bezig om de groene gebieden langs het spoor te verbinden, met als ideaal een groene lint tussen binnenstad en het bosgebied Birkhoven/Dierenpark Amersfoort. In dat groene gebied kan inmiddels in redelijke mate worden gesport, gespeeld (op natuurspeelplaatsen) en gerecreëerd. Er staat ook een bijenstal vlakbij de gebouwen van de Wagenwerkplaats; en zijn er struiken en bloemen geplant langs de wegen en het spoorgebied. De smiley met narcissen heeft in 2014 veel aandacht gekregen in de lokale media. Smiley van Mark Kino Onderzoekers van de Wageningen Universiteit en medewerkers van de Wetenschapswinkel hebben voor deze werkgroep circa 30 opties uitgewerkt om dit groene lint een aangename bestemming te geven aan de buurt en stad. Het onderhoud van het groene spoor door de buurtbewoners is nog een aandachtspunt. 10

11 Soesterhof: duurzaam wonen op de Wagenwerkplaats Al aan het begin van de oprichting van Duurzaam Soesterkwartier werd nagedacht over de mogelijkheden voor duurzaam wonen op de Wagenwerkplaats. Dat buurtje zou de basis moeten zijn voor duurzaam wonen op het terrein waar in de verre toekomst meer dan 500 woningen gebouwd kunnen worden wat nu nog het rangeerterrein is van Prorail en de NS. Het gebied dat als eerste bebouwd zou kunnen gaan worden, biedt plaats voor 40 woningen. Die woningen moeten zoveel mogelijk met duurzaam materiaal gebouwd worden; goed geïsoleerd en geventileerd zijn; het dak groen en de energievoorziening zelfvoorzienend. De bewoners hechten aan een sterke sociale band met elkaar: maar het wordt geen commune of sociale samenlevingsvorm. De werkgroep Woonwerkplaats kwam met dit idee en zorgde ervoor dat met regelmaat een groep geïnteresseerden bij elkaar kwam om de mogelijkheden te bespreken. Eerst waren het er een twintigtal personen uit de wijk en later werden dat er minder: een aantal personen haakte af omdat de processen, werkvorm, etc te complex waren. Maar in de tussentijd kwamen er nieuwe mensen bij; kreeg het idee aandacht in de lokale media en oud-minister van Milieu Jacqueline Cramer (foto linksonder) nodigde zichzelf in 2011 uit om een workshop te geven. Zij leidde in de Verkeerstuin een interessante discussie die ertoe onder meer leidde dat verschillende werkgroepen zich bezig gingen houden met het uitwerken van thema s zoals duurzaamheid, juridische zaken, communicatie en financiën. Ik nam destijds zelf deel in de communicatie en PR werkgroep en mocht in die hoedanigheid in 2013 minister Plasterk rondleiden op het toekomstig bouwterrein, tijdens een werkbezoek van hem aan de wijk Soesterkwartier. En via Wageningen Universiteit begeleidde ik 6 internationale studenten die voor deze groep opties voor de ecowijk hadden geïnvesteerd (2 e en 3 e foto) in relatie met klimaatadaptatie. Zie daarvoor rapport: 11

12 In de tussentijd werd de bewonersgroep een zelfstandig initiatief, genaamd Soesterhof en kent nu 26 leden en ongeveer 10 aspirantleden (juli 2015). Een procesbegeleidster stuurt de groep aan en heeft hen geadviseerd in de werkvorm, thema s en een manier aangeleerd om op een democratische wijze besluiten doorgevoerd te krijgen: het sociocratisch model met het consentbeginsel: het nemen van een besluit wanneer geen van de aanwezigen beargumenteerd en overwegend bezwaar heeft tegen het nemen van dat besluit. De groep is inmiddels al op tien locaties in Nederland geweest om te horen hoe het vooral niet moet met het duurzaam samenleven in een dergelijke wijk. De Zonnespreng in Driebergen heeft de ogen voor velen geopend hoe het wel kan en de groep heeft de toenmalige procesbegeleidster Katja van der Valk naar Amersfoort gehaald. Soesterhof De Soesterhof moet een prettig duurzame buurt worden in het hart van Amersfoort. Men wil het mogelijk maken om samen te wonen en leven op de Wagenwerkplaats, op een manier die bijdraagt aan duurzame ontwikkeling. Men streeft daarbij naar de huizen zo energieneutraal mogelijk te bouwen, met als standaard de normen voor Men wil dat de behoefte van de huidige generatie geen afbreuk doet aan de behoefte van toekomstige generaties, door bijvoorbeeld gebruik te maken van natuurlijke hulpbronnen, zorgvuldig om te gaan met het milieu en daarbij specifiek zorgvuldig om te gaan met water. Sociale duurzaamheid speelt ook een belangrijke rol: verscheidenheid en diversiteit in sociale achtergrond, cultuur, geloof, leeftijd. Voor meer informatie bekijk de website Als je wilt kun je in deze activiteit wel meer da 40 uur per week bezig houden. Het is een complex ontwikkelproces, omdat diverse belanghebbenden en partijen betrokken zijn. Een daarvan is de grondeigenaar NS Grond, waarvan de coordinatoren zich cooperatief opstellen, terwijl de betrokkenen van het hoofdkantoor van de NS in Utrecht andere belangen en ideeën voor het gebied hebben. De Provincie Utrecht, de gemeente Amersfoort, het Waterschap Vallei en Veluwe, de buren van de Soesterweg en Palm- en Hulststraat zijn de andere stakeholders met wie de leden van de Soesterhof al diverse malen om tafel hebben gezeten voor uitwisseling van informatie en het creëren van draagvlak. Met name dat laatste is een belangrijk aspect waar veel leden zich bewust van zijn en bedreven zijn in het lobbyspel met die stakeholders. Er is een heuse Lobbygroep die met regelmaat ambtenaren uitnodigt om hen te informeren waar de Soesterhoffers staan in de processen van de Duurzaamheidsvisie van de Wagenwerkplaats en het Masterplan van NS: informatie uit die documenten moet leiden tot wijziging in het bestemmingsplan voor dat specifieke bouwgebied. Ondertussen hangt boven dat gebied nog een grote 12

13 wolk met kluwen die uit elkaar moet worden gehaald. Delen daarvan zijn al ontrafeld. Zo hebben we een aardig beeld van de verontreiniging uit het verleden in het gebied (met hulp van Vrienden van Arcadis die een 1200 pagina s tellend document hebben doorgespit); weten we welk ander onderzoek nog moet worden verricht, zoals naar archeologische vondsten en bomscherven (de Engelsen hebben het spoor tijdens WW2 gebombardeerd waarvan een aantal bommen afdwaalden op bewoond gebied). We weten inmiddels meer hoeveel en welke chemische stoffen op het spoor worden getransporteerd nadat de Basiswet spoor in april van dit jaar is ingevoerd en welk effect dat heeft op de (on-) mogelijkheden van bouw en bestemming van de Wagenwerkplaats. Maar we zijn er nog niet en ikzelf ben een beetje afgehaakt door tijdgebrek en andere prioriteiten. Vrouwlief werkt dit jaar weer in Amsterdam; mijn eigen werkzaamheden worden soms ook in Brussel uitgevoerd en de oudste gaat vanaf volgend schooljaar naar de middelbare school. En natuurlijk is het zo dat als we er echt voor zouden willen gaan, dan maakten we die dagdelen ook wel vrij om te bouwen aan ons eigen stekkie op de Soesterhof. Sinds begin van dit jaar zit ik in de Lobbygroep. En dan blijkt dat wij een goed verhaal hebben waar de ambtenaren en wethouders van de gemeente Amersfoort best naar willen luisteren: de kracht zit em niet alleen in het toekomstig duurzame wijkje, maar bovenal de tentoonstelling van de saamhorigheid en de kracht van burgerparticipatie, die bij een aantal partijen in de raad zo hoog in het vaandel staat. Sociale Duurzaamheid In de afgelopen jaren hebben een vijftigtal bewoners van het Soesterkwartier op verschillende terreinen activiteiten verricht die tot mooie en zichtbare resultaten hebben geleid. Ongeveer 200 mensen zijn lid van de vereniging. Een bijkomend effect van die onderlinge samenwerking is dat men elkaar beter 13

14 leerde kennen; elkaars kennis en kunde benutte en wist van elkaar waar men tijd en interesse in had. Dat heeft een nieuw netwerk opgeleverd met een sociaal component. Bijeenkomsten zijn vaak gezellig en een aantal keren is men na een vergadering de kroeg in gedoken. Dat leverde weer nieuwe ideeën op. Een groep mensen heeft geprobeerd om een netwerk van Goeie Buren op te zetten: mensen helpen die het moeilijk hebben en anderen aan het werk proberen te helpen. Dat is (nog) niet tot daadkracht gekomen, maar wel leverde dat een extra activiteit op: een flink aantal woensdagen per jaar de kroeg in en op een informele wijze elkaar ontmoeten en nog beter elkaar te leren kennen. Het zijn dan vooral de actieve bewoners, coordinatoren van groepen en instellingen, de buurtpastor, leden van de recent opgericht buurtkerk, maar ook geïnteresseerden uit andere wijken die een kijkje nemen en een biertje drinken in de kroeg die speciaal voor deze doeleinden is geopend. Inmiddels is er een ander ambitieus project gestart. Op basis van een haalbaarheids-studie is onderzocht op welke wijze de lokale economie kan worden versterkt. De gemeente Amersfoort had Duurzaam Soesterkwartier gevraagd om die studie uit te voeren, waarvan de resultaten in februari 2015 met veel bombarie werden gepresenteerd. De zogenaamde rode-loper uitvoering werd een enorm succes en momenteel wordt gewerkt aan het uitwerken van een drietal thema s; wonen, zorg en groen. De lokale ondernemers zullen worden betrokken bij het uitvoeren van klusjes, onderhoud en andere zaken in huurwoningen; anderen worden ingezet bij het onderhoud van groen en op een langere termijn kunnen wijkgenoten ingezet worden in de zorg. En instanties kijken mee of hebben een bepaalde rol. Zo zijn de gemeente Amersfoort, de woningstichting Portaal, het leerzorgbedrijf De Puntenburg, Platform31 en de Belastingdienst betrokken bij dit project. Presentatie Haalbaarheidsonderzoek Wijkeconomie Welke experimenten liggen in het verschiet op wonen, welzijn, werken en publiek beheer? Hoe vullen we de right to challenge in met de gemeente? Gaan we betalen met onze eigen Floreyn wijkmunt in het Soesterkwartier? Is Soesterkwartier de eerste wijk die de gemeente gaat inhuren? Kunnen we de wijk organiseren in een coöperatie van bewoners, ondernemers en betrokkenen? Op 3 februari 2015 werd het afgeronde haalbaarheidsonderzoek hierover gepresenteerd en werd het startsein gegeven te gaan beginnen met het experiment Wijkeconomie waarin gemeente, woningcorporaties, ondernemers en de wijkbewoners coöperatief bouwen aan een florerende wijkeconomie. Bekijk daartoe dit Youtubefilmpje. 14

15 Mijn rol Ik ben sinds de oprichting van de Vereniging Duurzaam Soesterkwartier betrokken bij diverse activiteiten, zoals bestuurslid van de Vereniging. In het begin nogal een passieve rol in vergelijking met collega s als Henry de Gooijer en Willem Hamels. Ik heb destijds een voorzet gemaakt voor het communicatie- en PR-plan van de vereniging; heb samen met een buurtgenoot de nieuwsbrief en website opgezet en in beheer genomen en later de Vereniging en aanverwante activiteiten in de sociale media onder de aandacht gebracht. Dat loopt in de virtuele wereld best wel aardig. In 2011 ben ik betrokken geraakt bij de voorbereiding van de duurzame wijk Soesterhof en heb even kort meegedraaid in andere activiteiten zoals in de werkgroep Groene Spoor en Duurzaamheidsvisie Wagenwerkplaats. Sinds maart 2015 ben ik de voorzitter van de Vereniging. Ik volg na 5 jaar uitstekend voorzitterschap van Willem Hamels op. Ik heb bij die overdracht nogal ambitieuze uitspraken gedaan om de wijk in 2020 tot de krachtigste wijk van Amersfoort te laten behoren. Ben benieuwd, maar laten we beginnen de duurzaamheidsambities van en op de Wagenwerkplaats waar te maken in combinatie met de wijkeconomie: met hulp van lokale ondernemers en bedrijven en met materialen uit de omgeving de eerste huizen van Soesterhof te realiseren. En dan vooral het eigen gras groen houden; de buren zullen dat ook doen. Fokke de Jong fokke16 De mensen met wie ik met plezier in de wijk samenwerk, of heb samengewerkt, of waarvan ik wijzer ben geworden, zijn: Henry de Gooijer, Willem Hamels, Hedwig van der Linden, Eric Wolthuis, Marieke van der Kruchten, Joke Sickmann, Jan en Hetty Elzen, Jacco en Mildred van der Linden, Marco Tavenier, Angelique Hendriks, Maaike Buijsse, Martin Kosterman, Iris, Arend Jan Pleizier (externe), Alex van der Woerd, Tom Swart, Gijs Valkenhoef, Joke van Burgsteden, Katja van der Valk (externe), Mark Kino, Fabian Broekelmans,Yvonne Feuerhahn, Dieter Dettling, Marc den Elzen, Kirsten Hollander, Gaston Dorren, Sandra Goren, Janjo de Haan, Freek de Jong, Bakker van Gendt, Emmelie van Dongen, Heino Abrahams, Dico Kuiper, Magda Bannink, Simon de Jong, Oeds Blok, Wouter Schik. 15

Soesterweg 310 te Amersfoort

Soesterweg 310 te Amersfoort Te huur Unieke industriële bedrijfsruimte op de Wagenwerkplaats Adres Soesterweg 310 te Amersfoort Omgevingsfactoren De Wagenwerkplaats ligt tussen het Spoorwegemplacement Amersfoort en de woonwijk het

Nadere informatie

Wie Wat Hoe. Straatprojecten Het Groene Spoor Zon op School

Wie Wat Hoe. Straatprojecten Het Groene Spoor Zon op School Wie Wat Hoe Waarom De wijk Soesterkwartier Straatprojecten Het Groene Spoor Zon op School Het Zonnecollectief De Wijkmolen Woonwerkplaats Buurtmobiliteit De Goeie Buren Wijkeconomie Soesterkwartier is

Nadere informatie

2014: van ideeën naar plannen!

2014: van ideeën naar plannen! NIEUWSBRIEF nr 2, januari 2014 2014: van ideeën naar plannen! 2014 Wordt een belangrijk jaar voor Soesterhof! De ideeën werden afgelopen jaar helderder en zullen dit jaar tot concrete plannen gaan leiden.

Nadere informatie

Hoe kan ik energie besparen? De Woningstichting helpt u!

Hoe kan ik energie besparen? De Woningstichting helpt u! energie besparen = woonlasten verlagen VRAGEN? Bent u geïnteresseerd in één van de mogelijkheden die in deze brochure zijn beschreven, heeft u nog vragen of wilt u meer weten over de kosten? Vul dan het

Nadere informatie

ZONNE-ENERGIE RIJNSTATE Van idee tot exploitatie

ZONNE-ENERGIE RIJNSTATE Van idee tot exploitatie ZONNE-ENERGIE RIJNSTATE Van idee tot exploitatie ZONNE-ENERGIE RIJNSTATE Van idee tot exploitatie 2 3 IDEE 6 ONTWIKKELING 10 CROWDFUNDING 14 REALISATIE 18 EXPLOITATIE 28 4 5 IDEE Rijnstate heeft maatschappelijk

Nadere informatie

Infoavond 8 oktober 2015 Yvonne Feuerhahn. Hoe begin je? Met het duurzamer maken van je huis?

Infoavond 8 oktober 2015 Yvonne Feuerhahn. Hoe begin je? Met het duurzamer maken van je huis? Infoavond 8 oktober 2015 Yvonne Feuerhahn Hoe begin je? Met het duurzamer maken van je huis? Yvonne Feuerhahn ambassadeur adviseur architect Sinds 2010 dagelijks bezig met het verduurzamen van bestaande

Nadere informatie

dutch nrgy EEN ENERGIENEUTRALE BUURT. HET KÁN SAMEN!

dutch nrgy EEN ENERGIENEUTRALE BUURT. HET KÁN SAMEN! dutch nrgy EEN ENERGIENEUTRALE BUURT. HET KÁN SAMEN! STREEF ZELF NAAR NUL OP UW ENERGIEREKENING! Zou het niet geweldig zijn om geen energierekening meer te hebben? Of om die rekening in ieder geval drastisch

Nadere informatie

Ontwerp Gezonde Systemen

Ontwerp Gezonde Systemen Ontwerp Gezonde Systemen Het huidige zonne-inkomen gebruiken De cycli van de natuur worden aangedreven door de energie van de zon. Bomen en planten vervaardigen voedsel op zonlicht. De wind kan worden

Nadere informatie

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening 1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% kunnen wel even wachten met grote maatregelen 17% 1 Een beetje dringend, we kunnen nog wel even wachten met grote maatregelen,

Nadere informatie

VERENIGING BEWONERS HANZELAND ZWOLLE. Nieuwsbrief december 2013

VERENIGING BEWONERS HANZELAND ZWOLLE. Nieuwsbrief december 2013 Nieuwsbrief december 2013 Nieuwjaars Borrel Carry Premsela Het bestuur van VBH wenst u allen fijne kerstdagen en een goed 2014. Op woensdag 8 januari houden we vanaf 19.00 uur in het Grand Café Lubeck

Nadere informatie

WIJKAANPAK BERKUM STIMULEREN VAN ENERGIE BESPARING IN HET WONINGBESTAND VAN DE ZWOLSE WIJK BERKUM

WIJKAANPAK BERKUM STIMULEREN VAN ENERGIE BESPARING IN HET WONINGBESTAND VAN DE ZWOLSE WIJK BERKUM STIMULEREN VAN ENERGIE BESPARING IN HET WONINGBESTAND VAN DE ZWOLSE WIJK BERKUM OVER BERKUM Geschiedenis en ligging Berkum is een grote wijk in het oosten van Zwolle. Ten oosten van Berkum stroomt de rivier

Nadere informatie

Energieke Regio in Holland Rijnland? Alphen aan den Rijn 11 november 2015

Energieke Regio in Holland Rijnland? Alphen aan den Rijn 11 november 2015 Energieke Regio in Holland Rijnland? Alphen aan den Rijn 11 november 2015 Krijn Ratsma (architect en voorzitter Stichting Energieke Regio) inhoud: ontstaan Energieke Regio opzet van het project ook in

Nadere informatie

Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid

Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid Leerkrachtinformatie Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid Lesduur: 30 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen weten wat de gevolgen zijn van energie verbruik. De leerlingen weten wat duurzaamheid is. De leerlingen

Nadere informatie

Zonnepanelen aanbieden aan je medewerkers Stap voor stap

Zonnepanelen aanbieden aan je medewerkers Stap voor stap Zonnepanelen aanbieden aan je medewerkers Stap voor stap Foto: Willem Mes In dit plan kun je stap voor stap lezen hoe je via een Zon-Privé actie eenvoudig zonne - panelen kunt aanbieden aan je medewerkers.

Nadere informatie

De Energiezuinige Wijk - De opdracht

De Energiezuinige Wijk - De opdracht De Energiezuinige Wijk De Energiezuinige Wijk De opdracht In deze opdracht ga je van alles leren over energie en energiegebruik in de wijk. Je gaat nadenken over hoe jouw wijk of een wijk er uit kan zien

Nadere informatie

Project 50 energieneutrale woningen in Twente

Project 50 energieneutrale woningen in Twente Project 50 energieneutrale woningen in Twente Convenant vereniging WoON Twente De woningcorporaties in Twente hebben bijna 10 jaar geleden de vereniging WoON (Wonen Oost Nederland) opgericht. Eén van de

Nadere informatie

Heel Rhenen duurzaam!

Heel Rhenen duurzaam! Zaterdag 21 mei 2016 Heel Rhenen duurzaam! Op zaterdag 21 mei houden wij samen de tweede duurzame dag in de gemeente Rhenen. In en om het Huis van de gemeente is dan weer de duurzame markt. Hier vindt

Nadere informatie

Masterclass Provincie Zuid-Holland Gouda 17 september 2015

Masterclass Provincie Zuid-Holland Gouda 17 september 2015 Masterclass Provincie Zuid-Holland Gouda 17 september 2015 Krijn Ratsma (architect en voorzitter Stichting Energieke Regio) inhoud: ontstaan Energieke Regio opzet van het project ook in uw regio? bedrijvencoöperatie?

Nadere informatie

VERSLAG HaskoningDHV Nederland B.V. : Ontwerpatelier Windenergielocaties Regio FoodValley Datum vergadering : 29 mei 2013

VERSLAG HaskoningDHV Nederland B.V. : Ontwerpatelier Windenergielocaties Regio FoodValley Datum vergadering : 29 mei 2013 VERSLAG HaskoningDHV Nederland B.V. Vergadering : Ontwerpatelier Windenergielocaties Regio FoodValley Datum vergadering : 29 mei 2013 Plaats : Harderwijk Opdrachtgever : Provincie Gelderland Project :

Nadere informatie

Welkom Energie besparen en opwekken met PV panelen ECOPARK DE LIMES, ALPHEN AAN DEN RIJN, 16 JULI 2015

Welkom Energie besparen en opwekken met PV panelen ECOPARK DE LIMES, ALPHEN AAN DEN RIJN, 16 JULI 2015 Welkom Energie besparen en opwekken met PV panelen ECOPARK DE LIMES, ALPHEN AAN DEN RIJN, 16 JULI 2015 Een beter klimaat begint bij jezelf! Erik de Ruijter, Coöperatie EnergiekAlphen SAMEN, LOKAAL EN DUURZAAM

Nadere informatie

26 actieve leden van VET-Vught en ECSchijndel hebben de enquête ingevuld.

26 actieve leden van VET-Vught en ECSchijndel hebben de enquête ingevuld. Resultaat Vragenlijst: Waarom doe je mee met de lokale energiecoöperatie? 26 actieve leden van VET-Vught en ECSchijndel hebben de enquête ingevuld. 1. Ik ben op de volgende manier betrokken bij de lokale

Nadere informatie

VAN ONRENDABELE GROND NAAR DUURZAAM RENDEMENT

VAN ONRENDABELE GROND NAAR DUURZAAM RENDEMENT VAN ONRENDABELE GROND NAAR DUURZAAM RENDEMENT De overheid wil duurzame energie stimu leren en innovatie van duurzame energietechnieken bevor deren: meer duurzame energie in de toekomst. Doel is 16% duur

Nadere informatie

Lokale Duurzame Energie Bevlogen business. Zaterdag 9 maart 2013 Henk Stormink

Lokale Duurzame Energie Bevlogen business. Zaterdag 9 maart 2013 Henk Stormink Lokale Duurzame Energie Bevlogen business Zaterdag 9 maart 2013 Henk Stormink Wat is LochemEnergie? Een lokale duurzame energie coöperatie (LDE) Van, voor en door inwoners van de gemeente Lochem (een echt

Nadere informatie

Achtergrond informatie Eemstroom - Energiecoöperatie Amersfoort

Achtergrond informatie Eemstroom - Energiecoöperatie Amersfoort Achtergrond informatie Eemstroom - Energiecoöperatie Amersfoort Doel van dit document is het bieden van achtergrond informatie over het principe van Eemstroom -Energiecoöperatie Amersfoort. Eemstroom One

Nadere informatie

Rapportage Energiebus

Rapportage Energiebus Rapportage Energiebus Amstelstraat, Assen Type woningen: 107 flats met interne galerij, 50 m2, bedrijfs- en algemene ruimten op de begane grond Bouwjaar: 1974 Op verzoek van: Huurdersorganisatie Amstelflat

Nadere informatie

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03 1 van 13 5-7-2011 17:03 Enquête Enquête beheer Ingelogd als: aqpfadmin Uitloggen Enquête sta s eken Enquête beheer > De Klimaat Enquête van het Noorden > Statistieken Algemene statistieken: Aantal respondenten

Nadere informatie

Zonnepanelen aanbieden aan je medewerkers Stap voor stap

Zonnepanelen aanbieden aan je medewerkers Stap voor stap Zonnepanelen aanbieden aan je medewerkers Stap voor stap Foto: Willem Mes In dit plan kun je stap voor stap lezen hoe je via een Zon-Privé actie eenvoudig zonnepanelen kunt aanbieden aan je medewerkers.

Nadere informatie

De opkomst van all-electric woningen

De opkomst van all-electric woningen De opkomst van all-electric woningen Institute for Business Research Jan Peters Directeur Asset Management Enexis Inhoud Beeld van de toekomst Veranderend energieverbruik bij huishoudens Impact op toekomstige

Nadere informatie

Iwan. Bisschopstraat. Leeuwarden. Arjen Goodijk. Bisschopstraat 24. 8921AZ Leeuwarden

Iwan. Bisschopstraat. Leeuwarden. Arjen Goodijk. Bisschopstraat 24. 8921AZ Leeuwarden Iwan Arjen Goodijk Bisschopstraat Bisschopstraat 24 Leeuwarden 8921AZ Leeuwarden Inleiding Je hebt online de energiebespaarscan van jouw huis aangevraagd. Je wilt dus weten hoe jij kunt besparen op energiekosten.

Nadere informatie

Minder energie meer comfort. Maak gebruik van de duurzaamheidslening. Ook een vereniging van eigenaren kan een lening aanvragen.

Minder energie meer comfort. Maak gebruik van de duurzaamheidslening. Ook een vereniging van eigenaren kan een lening aanvragen. Ook een vereniging van eigenaren kan een lening aanvragen De maatregelen verdienen zichzelf terug. Daar valt met de huidige lage rentestand niet tegenop te sparen. aldus Henk Brouwer (VVE Beheerder) van

Nadere informatie

Huizen. Netjes onderhouden. Uitgebouwde woonkamer/ keuken. 4 slaapkamers. Zonnige tuin met westligging. Fijne woonomgeving, nabij binnenstad

Huizen. Netjes onderhouden. Uitgebouwde woonkamer/ keuken. 4 slaapkamers. Zonnige tuin met westligging. Fijne woonomgeving, nabij binnenstad Huizen vanhendriks Lambert van Noortstraat 22, 3812 SC Amersfoort Uitgebouwde woonkamer/ keuken Zonnige tuin met westligging 4 slaapkamers Netjes onderhouden Fijne woonomgeving, nabij binnenstad H47 Kenmerken

Nadere informatie

STEEK ENERGIE IN JE WONING! UNIEK AANBOD VOOR WIPPOLDER

STEEK ENERGIE IN JE WONING! UNIEK AANBOD VOOR WIPPOLDER STEEK ENERGIE IN JE WONING! UNIEK AANBOD VOOR WIPPOLDER INLEIDING WAT STAAT ER OP HET PROGRAMMA? 19:30 uur Energiebesparende maatregelen (Energieloket) 20:15 uur Pauze met koffie en thee 20:30 uur Informatiemarkt:

Nadere informatie

BEN JIJ DE GROENE KAMPIOEN? SSDW FCD DTC SKDD

BEN JIJ DE GROENE KAMPIOEN? SSDW FCD DTC SKDD BEN JIJ DE GROENE KAMPIOEN? SSDW FCD DTC SKDD Ben jij de Groene Kampioen? Traditionele energiebronnen zoals olie en gas raken op. Onze kinderen hebben recht op een duurzaam leven. We moeten dus gebruik

Nadere informatie

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug CONCEPT Omgevingsdienst regio Utrecht Mei 2015 opgesteld door Erwin Mikkers Duurzame energie per Kern in gemeente Utrechtse Heuvelrug

Nadere informatie

Stadjers over energie en energiebesparing. Een Stadspanelonderzoek

Stadjers over energie en energiebesparing. Een Stadspanelonderzoek B A S I S V O O R B E L E I D Stadjers over energie en energiebesparing Een Stadspanelonderzoek Onderzoek en Statistiek Groningen heeft als kernactiviteiten instrumentontwikkeling voor en uitvoering van

Nadere informatie

ECO Oostermoer in oprichting

ECO Oostermoer in oprichting Samen sterk voor een leefbaar en duurzaam platteland ECO Oostermoer in oprichting Nieuwsbrief 18 juni 2012 Voor u ligt de eerste nieuwsbrief van ECO Oostermoer, waarin wij u nader informeren over de stand

Nadere informatie

Gemaakt in het Soesterkwartier

Gemaakt in het Soesterkwartier Gemaakt in het Soesterkwartier Inwoners van de wijk kunnen hun eigen gemaakte producten aanbieden aan elkaar, bijvoorbeeld dranken, jam, opgeknapte fietsen, houten meubelen, cadeau artikelen en taarten.

Nadere informatie

Stadjers over energie en energiebesparing. Een Stadspanelonderzoek

Stadjers over energie en energiebesparing. Een Stadspanelonderzoek B A S I S V O O R B E L E I D Stadjers over energie en energiebesparing Een Stadspanelonderzoek Onderzoek en Statistiek Groningen heeft als kernactiviteiten instrumentontwikkeling voor en uitvoering van

Nadere informatie

VEELGESTELDE VRAGEN BEWONERSAVOND TER HAARKADE 16 MEI 2012

VEELGESTELDE VRAGEN BEWONERSAVOND TER HAARKADE 16 MEI 2012 VEELGESTELDE VRAGEN BEWONERSAVOND TER HAARKADE 16 MEI 2012 Algemene vragen Waarom kiest Portaal voor renovatie en niet voor sloop? Op het moment dat Portaal een afweging maakt voor renovatie of sloop wordt

Nadere informatie

Naar een besparings programma voor energie in 2014

Naar een besparings programma voor energie in 2014 Wat is de interesse van deze groep? Naar een besparings programma voor energie in 2014 Team werk van Frans,Gerard, Theo en Danny, samen geïnteresseerd in energie besparing, met veel inzet gemaakt, zonder

Nadere informatie

De energiecoach wordt op vraag vanuit de wijk ingezet. Gemiddeld zal ongeveer een uur per week nodig zijn. Deze tijd kan in blokjes worden ingezet.

De energiecoach wordt op vraag vanuit de wijk ingezet. Gemiddeld zal ongeveer een uur per week nodig zijn. Deze tijd kan in blokjes worden ingezet. iedereen mee kan doen. Om de duurzaamste wijk te worden, gaan we met elkaar nog meer dingen doen zoals isoleren, zonnepanelen plaatsen, tochtstrippen plaatsen enz. Als energiecoach geeft u ondersteuning

Nadere informatie

ROMS interieur & display makers

ROMS interieur & display makers Gespreksverslag januari 2013 Duurzaamheid ROMS interieur & display makers Waarderveldseweg 97 Dhr. O. Meijer 023-5347284 oscar@roms.nl Rinco Bakker 06 532 95 684 energiecoach@parkmanagement.nl Aanleiding:

Nadere informatie

Energie besparen en opwekken Westereng en Oostereng Bussum 26-5-2015

Energie besparen en opwekken Westereng en Oostereng Bussum 26-5-2015 Energie besparen en opwekken Westereng en Oostereng Bussum 26-5-2015 Wat kunt u verwachten? Welkom door wethouder Watt Nu: mogelijkheden energie opwekken Hoom: mogelijkheden energie besparen Maatregelen:

Nadere informatie

WETERING DUURZAAM NIEUWSBRIEF #39 6 SEPTEMBER 2013

WETERING DUURZAAM NIEUWSBRIEF #39 6 SEPTEMBER 2013 WETERING DUURZAAM NIEUWSBRIEF #39 6 SEPTEMBER 2013 VAKANTIE VOORBIJ, DUS WETERING DUURZAAM STAAT WEER IN DE STARTBLOKKEN Op deze snikhete vijfde september schrijven we de eerste Wetering Duurzaam Nieuwsbrief

Nadere informatie

Mogelijkheden voor energie coöperaties. Jeroen Leclercq jeroen.leclercq@wijkenergie.coop 06-53544195

Mogelijkheden voor energie coöperaties. Jeroen Leclercq jeroen.leclercq@wijkenergie.coop 06-53544195 Mogelijkheden voor energie coöperaties Jeroen Leclercq jeroen.leclercq@wijkenergie.coop 06-53544195 Inhoud Samen sterker Belang van gezamenlijke projecten Variant 1: alles achter de meter Variant 2: korting

Nadere informatie

Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid. Energiebesparende maatregelen. informatie MOLENBUURT FASE 2

Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid. Energiebesparende maatregelen. informatie MOLENBUURT FASE 2 informatie MOLENBUURT FASE 2 JANUARI 2016 Energiebesparende maatregelen Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid In 2016 wil Intermaris bij 40 woningen aan de Paltrokmolen in Purmerend de vloer

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Geeft je inzicht in jouw persoonlijke

Nadere informatie

Huizen. Zonnige tuin (ZW) Instapklaar! Sfeervol wonen. Mooie ligging in Rivierenbuurt. Vlakbij diverse winkels. Waalstraat 26, 3812 HW Amersfoort

Huizen. Zonnige tuin (ZW) Instapklaar! Sfeervol wonen. Mooie ligging in Rivierenbuurt. Vlakbij diverse winkels. Waalstraat 26, 3812 HW Amersfoort Huizen vanhendriks Waalstraat 26, 3812 HW Amersfoort Instapklaar! Sfeervol wonen Mooie ligging in Rivierenbuurt Zonnige tuin (ZW) Vlakbij diverse winkels H47 H47 Kenmerken Soort Type Kamers Woonoppervlakte

Nadere informatie

De toolbox. Te gebruiken instrument

De toolbox. Te gebruiken instrument LochemEnergie heeft geen blauwdruk klaarliggen voor het plaatsen van windmolens. We zullen samen met de leden en lokale organisaties de opties en locaties bespreken. We hebben een draaiboek en een toolbox

Nadere informatie

5.2 Energiebesparing in de bestaande bouw: Op zoek naar een business case voor lokale initiatieven

5.2 Energiebesparing in de bestaande bouw: Op zoek naar een business case voor lokale initiatieven 5.2 Energiebesparing in de bestaande bouw: Op zoek naar een business case voor lokale initiatieven Alfons Ramb Energiek Leiden Rolf Steenwinkel Amsterdam Energie Ron de Graaf Hoom Renske den Exter - Hoom

Nadere informatie

Jaarverslag 2013. Van pionieren naar realiseren

Jaarverslag 2013. Van pionieren naar realiseren Jaarverslag 2013 Van pionieren naar realiseren 1 1.1 1.2 1.2.1 1.2.2 2 2.1 2.2 2.3 Inhoudsopgave 1. Bestuur ECD Het bestuur van de ECD, in 2013 bestaande uit dhr. D.A. van Steensel (HVC) en dhr. H.P.A.

Nadere informatie

Huizen. Zonnige achtertuin (ZO) Jaren 30 hoekwoning. Volledig gemoderniseerd. Uitstekende lichtinval. Gunstige ligging t.o.v.

Huizen. Zonnige achtertuin (ZO) Jaren 30 hoekwoning. Volledig gemoderniseerd. Uitstekende lichtinval. Gunstige ligging t.o.v. Huizen vanhendriks Rijnstraat 33, 3812 HP Amersfoort Jaren 30 hoekwoning Uitstekende lichtinval Volledig gemoderniseerd Zonnige achtertuin (ZO) Gunstige ligging t.o.v. voorzieningen H47 H47 Kenmerken Soort

Nadere informatie

Woonburg. Nieuwsbrief. Wijkvernieuwing Oost-Souburg. Nummer 2 l juni 2011

Woonburg. Nieuwsbrief. Wijkvernieuwing Oost-Souburg. Nummer 2 l juni 2011 Nieuwsbrief Wijkvernieuwing Oost-Souburg Woonburg Nummer 2 l juni 2011 2 Nieuwsbrief Wijkvernieuwing Oost-Souburg In de nieuwsbrief nummer 1 hebben wij u verteld dat het schetsontwerp van 80 woningen groot

Nadere informatie

Wonen in groene omgeving Ruime woonkamer + zonnig balkon

Wonen in groene omgeving Ruime woonkamer + zonnig balkon Huizen vanhendriks Keesomstraat 33 B, 3817 JX Amersfoort Wonen in groene omgeving Goed onderhouden Nieuwe cv installatie (2014) Ruime woonkamer + zonnig balkon H47 Kenmerken Soort Kamers Woonoppervlakte

Nadere informatie

Wijkcentrum De Weijenbelt. Schelto Bus (VVD)

Wijkcentrum De Weijenbelt. Schelto Bus (VVD) Verslag U bent aan de buurt Berkum 29 mei 2013 Aanvang Locatie Aanwezige functionarissen Aanwezig vanuit de politiek 20.00 uur Wijkcentrum De Weijenbelt Hans Kempenaar (voorzitter) Erik Dannenberg (wijkwethouder)

Nadere informatie

Nieuwsbrief 3 Masterplan Rijnstate Arnhem bewoners Alteveer/Cranevelt

Nieuwsbrief 3 Masterplan Rijnstate Arnhem bewoners Alteveer/Cranevelt Geachte lezer, Met deze 3 e nieuwsbrief willen we u, bewoner van Alteveer Cranevelt, verder op de hoogte brengen van de vorderingen omtrent het Masterplan van Rijnstate, locatie Arnhem. Deze nieuwsbrief

Nadere informatie

100% groene energie. uit eigen land

100% groene energie. uit eigen land 100% groene energie uit eigen land Sepa green wil Nederland op een verantwoorde en transparante wijze van energie voorzien. Dit doen wij door gebruik te maken van duurzame energieopwekking van Nederlandse

Nadere informatie

2013, peiling 2 juli 2013

2013, peiling 2 juli 2013 resultaten 2013, peiling 2 juli 2013 Van 14 mei tot en met 26 mei 2013 is een peiling onder het HengeloPanel gehouden. Van de 2.715 panelleden die waren uitgenodigd, hebben 1.615 leden de vragenlijst ingevuld.

Nadere informatie

DE OPGEWEKTE WONING CLUB Samen aan de slag, voor jouw duurzame huis!

DE OPGEWEKTE WONING CLUB Samen aan de slag, voor jouw duurzame huis! DE OPGEWEKTE WONING CLUB Samen aan de slag, voor jouw duurzame huis! Wat is de Opgewekte Woning Club? De Opgewekte Woning Club is een slimme aanpak welke energiezuinig wonen en verbouwen bij woningeigenaren

Nadere informatie

Naar een duurzaam Hyperion. Bouwen als een. Wortels halen water uit de grond om dit te transporteren door de aderen van de boom

Naar een duurzaam Hyperion. Bouwen als een. Wortels halen water uit de grond om dit te transporteren door de aderen van de boom Bouwen als een boom Materialen en Energie Stadskantoor in Venlo gebouwd volgens Cradle to Cradle principes Wortels zijn de fundering Wortels halen water uit de grond om dit te transporteren door de aderen

Nadere informatie

Informatieavond Zon op ons dak VVE JULIANAPARK 22 JANUARI 2013

Informatieavond Zon op ons dak VVE JULIANAPARK 22 JANUARI 2013 Informatieavond Zon op ons dak VVE JULIANAPARK 22 JANUARI 2013 Wie zijn werkgroep dak Christina Rozendaal Bert Bakker Ruud Verschoof Alex van den Boogaard Informatieavond 'Zon op ons dak' versie 5 2 Agenda

Nadere informatie

Huizen. Goede buitenruimte. Rustige ligging. Nette keuken en badkamer. Alles gelijkvloers. Vlakbij winkels, CS en bossen

Huizen. Goede buitenruimte. Rustige ligging. Nette keuken en badkamer. Alles gelijkvloers. Vlakbij winkels, CS en bossen Huizen vanhendriks Crocusstraat 8, 3812 WH Amersfoort Rustige ligging Alles gelijkvloers Nette keuken en badkamer Goede buitenruimte Vlakbij winkels, CS en bossen H47 Kenmerken Soort Kamers Woonoppervlakte

Nadere informatie

17-7-2014. Waarom glasvezel? Agenda. Waarom wordt dat een probleem?

17-7-2014. Waarom glasvezel? Agenda. Waarom wordt dat een probleem? Agenda Opening avond voorzitter Presentatie: Waarom Glasvezel Pauze (uitdelen vragenformulier en folder) Discussie en vragen Nawoord voorzitter Einde Waarom glasvezel? Waarom is aanleg van glasvezel nodig?

Nadere informatie

Slim besparen, doe je samen!

Slim besparen, doe je samen! Slim besparen, doe je samen! Welkom Programma: 1. Opening, voorzitter dorpsraad Marco Hesp 2. Buurkracht, Patricia Vinclair 3. Buurtscan/Buurtadvies, Jaap Stel Kies Groen Licht Pauze 4. Uitleg duurzaam

Nadere informatie

OosterparkBOOM! Waar staat de OosterparkBOOM eind 2014?

OosterparkBOOM! Waar staat de OosterparkBOOM eind 2014? OosterparkBOOM! Waar staat de OosterparkBOOM eind 2014? Mark C Hoogenboom Deze tekst is eind 2013 geschreven alsof het eind 2014 is. De tekst is bedoeld om een beeld te schetsen waar de OosterparkBOOM

Nadere informatie

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs 28 november 2015 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de

Nadere informatie

Huizen. Centrale locatie. Uitgebouwde woonkamer. Zonnige tuin op het zuiden. Kindvriendelijke ligging. Kattenbroekerweg 44, 3813 EA Amersfoort H47

Huizen. Centrale locatie. Uitgebouwde woonkamer. Zonnige tuin op het zuiden. Kindvriendelijke ligging. Kattenbroekerweg 44, 3813 EA Amersfoort H47 Huizen vanhendriks Kattenbroekerweg 44, 3813 EA Amersfoort Uitgebouwde woonkamer Kindvriendelijke ligging Zonnige tuin op het zuiden Centrale locatie H47 Kenmerken Soort Type Kamers Woonoppervlakte Perceeloppervlakte

Nadere informatie

Met deze gezamenlijke nieuwsbrief informeren wij u graag over de laatste stand van zaken.

Met deze gezamenlijke nieuwsbrief informeren wij u graag over de laatste stand van zaken. Nieuwsbrief Te Werve Februari 2013 Inleiding Vorig jaar hebben wij u voor het laatst geïnformeerd over de ontwikkelingen in de wijk Te Werve. Sinds die tijd zijn wij achter de schermen druk bezig geweest

Nadere informatie

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB Gemeenten hebben forse ambities op het gebied van duurzaamheid, innovatie en lokale

Nadere informatie

Zon in de Kop! Wees slim en investeer in zonnepanelen. Zon in de Kop

Zon in de Kop! Wees slim en investeer in zonnepanelen. Zon in de Kop Zon in de Kop Wees slim en investeer in zonnepanelen Zon in de Kop! Zon in de Kop is een samenwerkingsverband van de gemeenten met HVC, Ontwikkelingsbedrijf NHN, Millennium Comité Schagen en de Noordhollandse

Nadere informatie

Bernhezer EnergieCoöperatie BECO

Bernhezer EnergieCoöperatie BECO Bernhezer EnergieCoöperatie BECO Ontstaan BECO Initiatiefgroep: lokaal en duurzaam Gesteund door lokale RABO en gemeente Najaar 2012 publieksavond Tweede avond voor belangstellenden werkgroepen Januari

Nadere informatie

Alleen samen maken we Nijkerk mooier

Alleen samen maken we Nijkerk mooier Woningstichting Nijkerk De klant staat centraal. Je kunt geen ondernemingsplan openslaan, of je stuit op deze missie. Zet je de klant centraal door in zijn schoenen te gaan staan? Dat is een goed begin,

Nadere informatie

Verkoop Schoolstraat 7 te Utrecht

Verkoop Schoolstraat 7 te Utrecht Verkoop Schoolstraat 7 te Utrecht Vraagprijs 699.000 k.k. Augustus 2010 Een introductie door Grifhorst Dijkstra makelaars Zelden komt er een herenhuis vrij met zoveel originele details en potentie als

Nadere informatie

Van de redactie. Namens de redactie Jacqueline van der Maten

Van de redactie. Namens de redactie Jacqueline van der Maten Van de redactie Wat wonen we toch in een prachtige wijk! Ja, zult u zeggen, dat weten we wel. Maar je kijkt toch anders naar je wijk wanneer een buitenstaander, die hier nooit eerder geweest is, dat zegt.

Nadere informatie

Energiecafé BECO. 16 Oktober 2014

Energiecafé BECO. 16 Oktober 2014 Energiecafé BECO 16 Oktober 2014 Programma Welkom Introductie Presentatie Voorzitter BECO Peer Verkuijlen Waarom BECO? Gemeente Bernheze wethouder Wijdeven Energiemarkt in beweging DE Unie Rense van Dijk

Nadere informatie

Nieuws onder de zon. Onderwerpen. Handicom Solar. december 2013. Haal het zonnetje in huis

Nieuws onder de zon. Onderwerpen. Handicom Solar. december 2013. Haal het zonnetje in huis Contents 1 Chapter... 1.1 paragraph... 1.2 paragraph... 1.2.1 sub paragraph... 1.2.2 sub paragraph... 1.3 paragraph... Nieuws onder de zon Haal het zonnetje in huis december 2013 Onderwerpen 1. Energie

Nadere informatie

ENERGIE IN EIGEN HAND

ENERGIE IN EIGEN HAND Zonne-energie voor bedrijven? ENERGIE IN EIGEN HAND De Stichting Beheer Bedrijvenpark Merm, heeft een onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor bedrijven om d.m.v. aanbrengen van zonnepanelen op het

Nadere informatie

Masterclass Energie op bedrijventerreinen. Provincie Zuid Holland

Masterclass Energie op bedrijventerreinen. Provincie Zuid Holland Masterclass Energie op bedrijventerreinen Provincie Zuid Holland 2 Consortium 3 STEM regeling De STEM (Samenwerken Topsector Energie en Maatschappij) regeling is een subsidie van de topsector Energie.

Nadere informatie

Cultuurhistorische verkenning Zandwijksingel Woerden. Datum 2 mei 2011

Cultuurhistorische verkenning Zandwijksingel Woerden. Datum 2 mei 2011 Cultuurhistorische verkenning Zandwijksingel Woerden Datum 2 mei 2011 Colofon Projectnaam Cultuurhistorische verkenning Zandwijksingel Woerden Auteur Willem de Bruin Datum 2 mei 2011 1. Inleiding 1.1

Nadere informatie

WIJKVISIE STADSKANAAL NOORD 2011-2020

WIJKVISIE STADSKANAAL NOORD 2011-2020 WIJKVISIE STADSKANAAL NOORD 2011-2020 Vastgesteld in de raadsvergadering van 18 juni 2012. Verkorte versie wijkvisie Stadskanaal Noord 2011-2020 1 Wijkvisie Stadskanaal Noord 2011-2020 In de wijkvisie

Nadere informatie

MAPSUP demonstreert MapTables, duurzame energie en klimaattools in UK

MAPSUP demonstreert MapTables, duurzame energie en klimaattools in UK Nieuwsletter 2011-2 MAPSUP demonstreert MapTables, duurzame energie en klimaattools in UK MAPSUP was gevraagd om de EU Future Cities twinning bijeenkomst in Hastings, Engeland, te ondersteunen met twee

Nadere informatie

Huis & Erf steekt energie in uw woning. Isolatiemaatregelen

Huis & Erf steekt energie in uw woning. Isolatiemaatregelen Huis & Erf steekt energie in uw woning Isolatiemaatregelen Huis & Erf steekt energie in uw woning Huis & Erf steekt energie in uw woning in de vorm van een compleet isolatiepakket voor uw hele woning.

Nadere informatie

Ontbijtbijeenkomst GRIC Gilze en Rijen 16 september 2015

Ontbijtbijeenkomst GRIC Gilze en Rijen 16 september 2015 Ontbijtbijeenkomst GRIC Gilze en Rijen 16 september 2015 Krijn Ratsma (architect en voorzitter Stichting Energieke Regio) inhoud: ontstaan Energieke Regio opzet van het project ook in Gilze en Rijen? ons

Nadere informatie

26 augustus 2014 Onderweg naar nieuwe duurzame initiatieven in Hilversum 1 26 augustus 2014

26 augustus 2014 Onderweg naar nieuwe duurzame initiatieven in Hilversum 1 26 augustus 2014 1 AGENDA 20.00 uur 1. Welkom / opening 2. Kort voorstelrondje 3. Inventarisatie van initiatieven die aanwezigen graag willen bespreken 4. Vaststellen agenda 5. Korte presentatie Duurzaam Hilversum & Hilversum

Nadere informatie

ALLE MOGELIJKHEDEN OP EEN RIJTJE VOOR EEN IDEAAL WOON-EN LEEFKLIMAAT WWW.ENERGIESERVICE.NL

ALLE MOGELIJKHEDEN OP EEN RIJTJE VOOR EEN IDEAAL WOON-EN LEEFKLIMAAT WWW.ENERGIESERVICE.NL ALLE MOGELIJKHEDEN OP EEN RIJTJE VOOR EEN IDEAAL WOON-EN LEEFKLIMAAT WWW.ENERGIESERVICE.NL Klimaatmakers Veilig en vertrouwd! Warmte en ventilatie zijn essentieel voor een heerlijk klimaat in uw woning.

Nadere informatie

Harderwijk in de zon

Harderwijk in de zon Harderwijk in de zon Informatieavond zonne-energie Veluwe Duurzaam samen met Gemeente Harderwijk 17 juni 2014 ir. A.D. Hekstra Handicom Solar solar@handicom.nl 0341-412629 Vanavond Zonnestraling -> warmte

Nadere informatie

Energie. 1 Conclusies. Energiebesparing en duurzame energie in de Drechtsteden

Energie. 1 Conclusies. Energiebesparing en duurzame energie in de Drechtsteden Energie Energiebesparing en duurzame energie in de Drechtsteden De gemeenten in de regio Drechtsteden werken samen aan klimaat- en energiebeleid. Ingezet wordt op energiebesparing en toename van gebruik

Nadere informatie

12-12-2014 thuis in energie presentatie Duurzaam4Life 3

12-12-2014 thuis in energie presentatie Duurzaam4Life 3 Programma 20:00 Plenaire aftrap VKK Energie inspiratie Otto Willemsen AGEM samen op weg Guus Ydema Provinciale regelingen Maarten Visschers Leefbaarheid en gemeenschapsvoorzieningen Peter van Heek 20:30

Nadere informatie

Heilust. Nieuwsbrief Heilust juni 2014 Nummer 1

Heilust. Nieuwsbrief Heilust juni 2014 Nummer 1 Nieuwsbrief Heilust juni 2014 Nummer 1 West krijgt meer ruimte om te wonen, werken en spelen. Meer ruimte voor plezier en ontspanning. Meer ruimte om je thuis te voelen. In deze nieuwsbrief: - Introductie

Nadere informatie

Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid. Energiebesparende maatregelen. informatie HOLENWEG EN VENENLAAN

Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid. Energiebesparende maatregelen. informatie HOLENWEG EN VENENLAAN informatie HOLENWEG EN VENENLAAN APRIL 2015 Energiebesparende maatregelen Samen investeren in energiebesparing en duurzaamheid In 2015 wil Intermaris bij 34 woningen aan de Holenweg en Venenlaan in Hoorn

Nadere informatie

Duurzaamheid. Complex Duinstate

Duurzaamheid. Complex Duinstate Duurzaamheid Complex Duinstate Kaatsheuvel Maart 2010 Leerling Hans van Ierland Casade Woondiensten 09-03-2010 Docent Ellen Venhuizen Wijkwerk niveau 3 fase 3 helicon opleidingen 1 Inhoud Bladzijde: Inleiding

Nadere informatie

Enquête Groen Zonnig Houten: korte samenvatting van resultaten 1

Enquête Groen Zonnig Houten: korte samenvatting van resultaten 1 Enquête Groen Zonnig Houten: korte samenvatting van resultaten 1 A.H. van der Weijde, A. Dimitropoulos en E. Kottika Vrije Universiteit Amsterdam, Ruimtelijke Economie, De Boelelaan 1105, 1081HV Amsterdam.

Nadere informatie

Hartelijk Welkom! Gemeentehuis Capelle aan den IJssel 26 november 2013

Hartelijk Welkom! Gemeentehuis Capelle aan den IJssel 26 november 2013 Hartelijk Welkom! Gemeentehuis Capelle aan den IJssel 26 november 2013 Agenda 20.00 uur Opening door wethouder (introductie zonatlas) Jouke van Winden 20.20 uur Introductie Energie Collectief Capelle (ECC)

Nadere informatie

Stappenplan Zon op Huurwoning Amsterdam

Stappenplan Zon op Huurwoning Amsterdam Context Klimaatprobleem Er is sprake van een wereldwijd klimaatprobleem, waarbij de temperatuur over de afgelopen decennia structureel is opgelopen. Deze trend wordt veroorzaakt door de uitstoot van broeikasgas,

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Laat je talenten leven Helpt je het

Nadere informatie

Koepel presentatie ten behoeve van Bestuur Vogelwijk Energie(k) Den Haag

Koepel presentatie ten behoeve van Bestuur Vogelwijk Energie(k) Den Haag Koepel presentatie ten behoeve van Bestuur Vogelwijk Energie(k) Den Haag Indeling 1. Algemene Informatie a) Wijk b) Vogelwijk Energie(k) 2. Historie Vogelwijk Energie(k) 3. Duinvogel 4. Resultaten (naar

Nadere informatie

Aanvraag ondersteuning duurzaam maken van basisschool Het Vlot en het Groene Eiland!

Aanvraag ondersteuning duurzaam maken van basisschool Het Vlot en het Groene Eiland! Aanvraag ondersteuning duurzaam maken van basisschool Het Vlot en het Groene Eiland! Nudge / Dijk van een Wijk (Energie) / Januari 2015 Stichting Bewonersorganisatie/wijkteam Plaswijck p/a Wijkcentrum

Nadere informatie

Kees Smitskamp Guido Weber. 18 januari 2016

Kees Smitskamp Guido Weber. 18 januari 2016 Kees Smitskamp Guido Weber 18 januari 2016 } 19.30 Presentatie van Zonnecollectief Tuindorp Hengelo } 20.00 Presentatie Pure Energie uit Enschede } 20.15 Pauze } 20.45 Vragen } 21.30 Einde Zaalhuur, koffie,

Nadere informatie

Analyse & Advies Drents Dorp Design Lijn. Cindy van den Bremen & Karin Mastenbroek

Analyse & Advies Drents Dorp Design Lijn. Cindy van den Bremen & Karin Mastenbroek Analyse & Advies Drents Dorp Design Lijn Cindy van den Bremen & Karin Mastenbroek Maart 2014 1 2 3 inhoud 07 09 16 24 43 46 52 58 62 70 79 81 92 95 Introductie Inventarisatie wensen & behoeften Drents

Nadere informatie