Update MKBA Spuiforum Den Haag

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Update MKBA Spuiforum Den Haag"

Transcriptie

1 Update MKBA Spuiforum Den Haag OPGESTELD IN OPDRACHT VAN: Gemeente Den Haag OPGESTELD DOOR: Adres: Valkenburgerstraat ND Amsterdam Telefoon: Fax: Website:

2 TITEL RAPPORT: Update MKBA Spuiforum Den Haag STATUS RAPPORT: Eindrapport DATUM: 5 september 2012 OPDRACHTGEVER: Gemeente Den Haag, Dienst Stedelijke Ontwikkeling, Carsten Hof PROJECTTEAM DECISIO: Kees van Ommeren Gerwin van der Meulen en John Pertijs

3 Inhoud 1 Inleiding Achtergrond De basis MKBA (2010) samengevat De 1 e aanvulling (2011) Update MKBA Spuiforum Doel, methodiek en eindresultaat Leeswijzer Kosten en uitgangspunten update MKBA Spuiforum 4 3 Resultaat Interpretatie Kosten Directe baten Variaties in bezoekersaantallen planalternatief Indirecte effecten Overige indirecte effecten... 8 Update MKBA Spuiforum Den Haag Eindrapport i

4 1 Inleiding Dit rapport is een aanvulling op de door Decisio uitgevoerde MKBA Cultuurforum Spui (10 juni 2010) en de 1 e aanvulling Aanvulling MKBA Spui: drie alternatieve scenario s (januari 2011). 1.1 Achtergrond De basis MKBA (2010) samengevat In de eerste helft van 2010 heeft Decisio in opdracht van de gemeente Den Haag een maatschappelijk kosten-batenanalyse (MKBA) uitgevoerd van het Internationaal Cultuurforum Spui. Deze gebiedsontwikkelingsvisie is een ruimtelijke vertaling van een breed gedragen ambitie om het Spui te herontwikkelen tot het culturele hart van Den Haag met nationale en internationale uitstraling. De uitgevoerde MKBA draagt bij aan de uitwerking van verschillende planonderdelen en onderbouwing van de definitieve besluitvorming van dit project. In de analyse stonden twee alternatieven centraal: Planalternatief: het Internationaal Dans- en Muziekcentrum op locatie Spui is het nieuwe culturele hart. Hierin zijn het Residentie Orkest (RO), Nederlands Dans Theater (NDT), Gastprogrammering (GP) en óók het Koninklijk Conservatorium gehuisvest. Jaarlijks trekt deze locatie (waarvan aan het KC) bezoekers. Realistisch nulalternatief: het Koninklijk Conservatorium (KC) blijft op de huidige locatie gevestigd. De belangrijkste knelpunten die de instellingen nu ervaren worden grotendeels opgelost door beperkte uitbreiding van de bestaande accommodatie en een upgrading van een aantal zalen en bijhorende voorzieningen zoals onder meer foyerruimte. De bezoekersaantallen blijven op het huidige niveau van per jaar. Absoluut nulalternatief: Beide bovenstaande alternatieven zijn afgezet tegen een denkbeeldig scenario waarin in het geheel niet wordt geïnvesteerd 1. Resultaten: Afgezet tegen het absoluut nulalternatief heeft het realistisch nulalternatief een Netto Contante Waarde-saldo (NCW-saldo) van - 66 mln (kosten 102 mln, baten 36 mln) en het projectalternatief een NCW-saldo van +2 mln (kosten 228, baten 230 mln) 2. Daarnaast scoort het planalternatief kwalitatief beter op het vergroten van de kans dat Den Haag de culturele hoofdstad van Europa wordt in 2018 en de verbetering van de vestigingsplaatspositie van Den Haag voor met name internationale bedrijven en instellingen De 1 e aanvulling (2011) Onder druk van financiële en politieke ontwikkelingen besloot het nieuwe College begin 2011 om drie aanvullende scenario s door te rekenen: 1 Dit niets doen-scenario is niet realistisch omdat de instellingen dan niet meer goed kunnen functioneren en het cultuuraanbod in Den Haag in een neerwaartse spiraal terecht komt. Ook de bezoekersaantallen nemen ieder jaar verder af. 2 Hierbij moet aangetekend worden dat daarbij rekening is gehouden met alle kwantificeerbare effecten. Update MKBA Spuiforum Den Haag Eindrapport 1

5 Scenario 1: Dit scenario omvat een iets kleiner en minder luxe uitgevoerd Dans- en Muziekcentrum dan het oorspronkelijke plan (inclusief een niet integraal aangepakte openbare ruimte) rondom het centrum). Het resulterende NCW-saldo is +8 mln als gevolg van 41 mln aan lagere kosten en 35 mln minder inkomsten aan baten als gevolg van een daling van het aantal bezoekers met per jaar. Scenario 2: In dit scenario wordt het programma van eisen samenhangend ondergebracht op het Spuiplein en Wijnhaven 2. Het gevolg is dat de functies verder uit elkaar liggen en de architectonische uitstraling van het planalternatief ontbreekt. Het resulterende negatieve NCW-saldo is -17 mln ten opzichte van het absoluut nulalternatief op basis van jaarlijkse bezoekers. Scenario 3: Dit is een variant waarbij de noodzakelijke investeringen worden gepleegd aan de huidige culturele instellingen om de functionering te behouden, maar zonder dat de terugloop in bezoekersaantallen wordt gestopt (-19% in 8 jaar). Het resulterende NCW-saldo van -21 mln ten opzichte van het absoluut nulalternatief op basis van bezoekers per jaar is het slechtst scorende scenario. 1.2 Update MKBA Spuiforum Op 31 maart 2011 is door de gemeenteraad van Den Haag besloten om een investeringsvoorstel voor een nieuw Spuiforum op te stellen. De belangrijkste aanpassingen ten opzichte van het oorspronkelijke planvoorstel zijn: o Het vervallen van de kleine theaterzaal (- 350 zitplaatsen); o De bibliotheek wordt grotendeels geschrapt; o Kantooroppervlakte en vergaderruimte wordt verkleind; o Er komen meer commerciële functies (840 m² aan detailhandel en horeca in plaats van 398m²); o Vergroting publieksruimten; o Kwartslag draaiing van het forum; o De herinrichting van de openbare ruimte kent een hoogwaardige afwerking maar geen bijzondere elementen; o Het begrote aantal bezoekers bedraagt ( in oorspronkelijk planalternatief). Dit plan moet op efficiëntere wijze de beoogde allure en overige doelstellingen van de gemeente Den Haag op cultureel gebied verwezenlijken. De investeringskosten bedragen 170 mln (prijspeil ). Ter vergelijking: De investeringskosten van het oorspronkelijke realistisch nulalternatief bedragen 107 mln (prijspeil 2017). 3 Voor deze update zijn in opdracht van de gemeente Den Haag alle bedragen uitgedrukt in het prijspeil Update MKBA Spuiforum Den Haag Eindrapport 2

6 1.2.1 Doel, methodiek en eindresultaat Het doel van deze update is om het nieuwe investeringsvoorstel 2012 door te rekenen zoals de alternatieven in de eerder uitgevoerde MKBA (en de eerste update van de MKBA). Het resultaat is een identiek totaaloverzicht zoals gepresenteerd in het eindrapport MKBA Internationaal Cultuurforum Spui (dd 10 juni 2010). Qua methodiek sluiten we zoveel mogelijk aan bij de methode en uitgangspunten die bij de oorspronkelijke MKBA zijn gebruikt. Dit houdt in dat de analyse gebaseerd is op gegevens voor kosten en bezoekersaantallen die door de gemeente Den Haag zijn aangeleverd. Disclaimer: Decisio heeft geen eigen marktonderzoek uitgevoerd en ook geen toets uitgevoerd op de noodzakelijke uitgangspunten ten aanzien van de kosten van de investeringen en de bezoekersaantallen. 1.3 Leeswijzer In het volgende hoofdstuk lichten we de belangrijkste uitgangspunten en (investerings)kosten toe. Hoofdstuk 3 licht de resultaten toe van de update aan de hand van een NCW-tabel. Update MKBA Spuiforum Den Haag Eindrapport 3

7 2 Kosten en uitgangspunten update MKBA Spuiforum Qua opzet sluit deze update MKBA Spuiforum aan bij de oorspronkelijke MKBA. Dit betekent dat dezelfde effecten worden gekwantificeerd. Wel zijn er enkele verschillen in instellingen en definities. De belangrijkste verschillen zijn: Het verschil in prijspeilniveau: In deze update worden alle kosten en baten gerekend naar het prijspeil in Daarnaast wordt er gecorrigeerd voor de BTW-verhoging die dit jaar plaatsvindt. Het startjaar van de investeringen lag in 2014 en verschuift nu naar 2015 (net als het NCW-jaar) Tabel 2.1 Overzicht kosten en uitgangspunten Kosten Planalternatief Spuiforum 2012 Realistisch nulalternatief Stichtingskosten (mln ) 170,2 107,1 Inrichtingskosten culturele instellingen (mln ) 4,2 1,1 Kosten tijdelijke huisvesting (mln ) 5,0 5,0 Kosten beheer openbare ruimte (mln p.j.) 0,3 p.j. 0,3 p.j. Kosten grondexploitatie (mln ) 2 6,3 Exploitatiekosten (mln p.j.) 5,8 p.j. 5,0 p.j. Uitgangspunten Startjaar investering Duur bouwinvestering in jaren 3 3 Discontovoet 5,5% 5,5% NCW-jaar Tijdshorizon Prijspeil Bron: Gemeente Den Haag De kosten van de inrichting van openbare ruimte bedragen voor het nieuwe planalternatief De eerste baten treden op in De discontovoet kan worden gezien als een soort rentevoet, het renteniveau waartegen de investeerder kan lenen verhoogd met een risico-opslag. Alle effecten worden doorgerekend tot en met het jaar 2050 en worden contact gemaakt naar het basisjaar Update MKBA Spuiforum Den Haag Eindrapport 4

8 3 Resultaat In tabel 3.1 zijn de resultaten van de Update MKBA Spuiforum opgenomen. Hierbij merken we op dat de in deze tabel gepresenteerde bedragen afwijken van die van tabel 2.1 omdat hier sprake is van netto contante waarden. De scores van het nieuwe planalternatief en het realistisch nulalternatief zijn afgezet tegen het absoluut nulalternatief (in de derde kolom). Tabel 3.1 Netto Contante Waarden Spuiforum Den Haag in miljoenen euro s Planalternatief Spuiforum 2012 Realistisch nulalternatief Absoluut nulalternatief Kosten Stichtingskosten Inrichtingskosten culturele instellingen Kosten tijdelijke huisvesting Ontwikkelingskosten Kosten openbare ruimte Exploitatielasten Totaal NCW kosten t.o.v. absoluut nul Directe baten Welvaartswinst (bestedingen) Totaal NCW directe baten t.o.v. absoluut nul Indirecte effecten Waarde-effect vastgoed Woningen Winkels en kantoren Herontwikkeling Beatrixkwartier Totaal NCW indirecte effecten t.o.v. realistisch nul Overige indirecte en externe effecten Vergroten kans 'Culturele Hoofdstad 2018' Verbetering positie DH vestigingsplaats bedr. en inst Behoud culturele topinstellingen / impact op woon- en leefklimaat Totaal NCW-saldo (mln ) -10 +PM -80 +PM -23 -PM Totaal NCW-saldo (mln ) t.o.v. absoluut nulalternatief +13 +PM -57 +PM 0 Update MKBA Spuiforum Den Haag Eindrapport 5

9 3.1.1 Interpretatie Het saldo van de gekwantificeerde maatschappelijke baten en kosten is voor het planalternatief Spuiforum 70 mln (in NCW) gunstiger dan voor het realistisch nulalternatief en 13 mln gunstiger dan het absolute nulalternatief. Naast de gekwantificeerde effecten zijn ook de niet gekwantificeerde effecten van belang. Het is bekend dat het cultuuraanbod een positieve invloed heeft op het leefen woonklimaat van een stad en voor het vestigingsklimaat voor bedrijven, dit effect is in de analyse niet gekwantificeerd. Het absolute nulalternatief lijkt (als alleen naar de cijfers wordt gekeken) beter te scoren dan het realistische nulalternatief, maar in dit scenario is het goed mogelijk dat, als gevolg van de afnemende bezoekersaantallen (enkele van) de culturele topinstellingen Den Haag op termijn verlaten wat grote negatieve gevolgen kan hebben voor het Haagse woon-, leef- en vestigingsklimaat Kosten Het planalternatief Spuiforum heeft hogere kosten dan het realistisch nulalternatief. De NCW van de kosten van het planalternatief Spuiforum is 72 mln hoger dan het realistisch nulalternatief. Dit verschil wordt vooral veroorzaakt door de hogere stichtingskosten van het Spuiforum (zie tabel 2.1) Directe baten Het effect op de welvaartswinst bestaat uit de bestedingen van het aantal extra bezoekers ten opzichte van de bestedingen in het absoluut nulalternatief. Het planalternatief Spuiforum trekt in totaal bezoekers ten opzichte van bezoekers in het realistisch nulalternatief en het absoluut nulalternatief 4. Het verschil tussen het absoluut nulalternatief en het realistisch nulalternatief is dat door de investeringen in het realistisch nulalternatief het bezoekersaantal van gehandhaafd blijft in de loop der tijd. De bezoekers aan het KC zijn apart gedefinieerd omdat hiervoor een andere gemiddelde besteding is aangehouden in de MKBA dan voor de overige bezoekers. Voor de bezoekers aan het KC is uitgegaan van een gemiddelde besteding van 6 per bezoeker, voor de overige bezoekers bedraagt de gemiddelde besteding 44 per bezoeker Variaties in bezoekersaantallen planalternatief Voor een break-even scenario waarbij de maatschappelijke kosten van het planalternatief Spuiforum 2012 gelijk zijn aan de (kwantificeerbare) baten zijn circa bezoekers per jaar vereist 6. In 4 In het absoluut nulalternatief bedraagt het aantal bezoekers in Dit als gevolg van de jaarlijkse daling van het verwachte aantal bezoekers. 5 Hierbij is rekening gehouden met wat deze mensen in het absoluut nulalternatief zouden doen. Prijspeil is Hierbij gaat het met nadruk niet zoals in de MKBA Internationaal Cultuurforum Spui (2010) om het minimum aantal bezoekers waarbij het planalternatief nog steeds beter scoort dan het realistisch nulalternatief. Update MKBA Spuiforum Den Haag Eindrapport 6

10 een scenario met bezoekers bedraagt het NCW-saldo van het planalternatief Spuiforum 13 mln en bij bezoekers 49 mln Indirecte effecten Waarde-effect vastgoed De ontwikkeling van het Spuiforum zorgen voor een stijging van de vastgoedwaarde. ABF Valuation heeft in 2010 onderzocht wat het effect van culturele voorzieningen binnen grootstedelijke agglomeraties in Nederland is op de waarde van woningen en vastgoed. Voor de MKBA Internationaal Cultuurforum Spui heeft ABF (2010) berekend wat het waarde-effect van de ontwikkeling van het cultuurforum op de vastgoedwaarde in Den Haag. Aangezien dit effect onder meer samenhangt met de verwachte bezoekersaantallen zijn de uitkomsten van dit onderzoek lineair teruggeschaald naar de bezoekersaantallen voor het planalternatief Spuiforum Dit resulteert in een NCW van 168 mln aan welvaartsbaten door bestedingen. Het realistisch nulalternatief heeft 102 mln aan bestedingen. Waarde-effect vastgoed in het absoluut nulalternatief Door de daling van het bezoekersaantal zal in de loop der tijd zal een negatief waarde-effect op het omliggende vastgoed optreden. ABF heeft geconstateerd dat een toename van het bezoekersaantal met (van naar ) leidt tot een waarde-effect op vastgoed van +65 miljoen euro. Een verdere toename met bezoekers tot leidt tot een extra waarde-effect van 31 miljoen euro. Dit laat zien dat er boven een bepaald niveau sprake is van een afnemend effect van een extra bezoeker op de vastgoedwaarde. Hoewel ABF dit niet heeft onderzocht, is er naar alle waarschijnlijkheid ook sprake van een negatief effect op de vastgoedwaarde bij een afname van de bezoekersaantallen. Als we er van uitgaan dat de door ABF gevonden relatie tussen een toename van de bezoekersaantallen even sterk is als bij een afname van de bezoekersaantallen, zou in het absolute nulalternatief, waar de bezoekersaantallen met 4% per jaar teruglopen, de waardedaling van het vastgoed na 10 jaar 25 miljoen NCW bedragen (bij een bezoekersaantal van ca ). Daarna gaat deze waardedaling in deze redenering nog door bij verder teruglopende bezoekersaantallen. In deze tabel is voorzichtigheidshalve het bedrag van de waardedaling na 10 jaar als voorzichtige schatting opgenomen 7. Beatrixkwartier In het planalternatief Spuiforum 2012 verplaatst het KC zich van de huidige locatie (Beatrixkwartier) naar de locatie Spui. Deze locatie wordt gezien als toekomstige locatie voor kantoor- en woningontwikkeling. De hiermee gepaard gaande welvaartswinst als gevolg van intensiever ruimtegebruik en de grondexploitatie bedraagt 5,4 mln. In het realistisch nulalternatief is er geen sprake van verplaatsing. 7 Overigens is dit negatieve effect in eerder uitgevoerde analyses niet gekwantificeerd. Update MKBA Spuiforum Den Haag Eindrapport 7

11 3.1.6 Overige indirecte effecten De overige indirecte effecten van het planalternatief Spuiforum 2012 zijn net als bij het planalternatief MKBA Internationaal Cultuurforum Spui uit 2010 positief. Dit betekent dat nog steeds een positief effect bestaat op de kansen voor Den Haag om te worden verkozen tot Culturele Hoofdstad, er een positief effect is op de positie van Den Haag als vestigingsplaats voor bedrijven en instellingen, en dat er een positief effect bestaat op het behoud van culturele instellingen. Dit alles is een belangrijk onderdeel voor het woon- en leefklimaat in Den Haag. Update MKBA Spuiforum Den Haag Eindrapport 8

Besluitvorming Dans- en Muziekcentrum

Besluitvorming Dans- en Muziekcentrum Besluitvorming Dans- en Muziekcentrum Max Jeleniewski Projectdirecteur DMC Den Haag, 16 februari 2011 Internationaal Cultuurforum Spui Fotoalbum door soverhl Structuurvisie Visie op de stad Internationale

Nadere informatie

Economie met beleid. MKBA Internationaal Cultuurforum Spui Maatschappelijke kosten en baten in beeld. Eindrapport deel II: Bijlagen

Economie met beleid. MKBA Internationaal Cultuurforum Spui Maatschappelijke kosten en baten in beeld. Eindrapport deel II: Bijlagen MKBA Internationaal Cultuurforum Spui Maatschappelijke kosten en baten in beeld Eindrapport deel II: Bijlagen MKBA Internationaal Cultuurforum Spui Bijlagenrapport, deel II Economie met beleid MKBA Internationaal

Nadere informatie

RO, NDT en de programmering van de GP heeft de SEM een additionele exploitatiesubsidie van nodig.

RO, NDT en de programmering van de GP heeft de SEM een additionele exploitatiesubsidie van nodig. 4. SAMENVATTING Algemene gegevens van de aanvrager Naam instelling: SEM (roepnaam) Statutaire naam: Stichting Exploitatie Muziekcentrum en Danstheater Den Haag Statutaire doelstelling: Het verlenen van

Nadere informatie

Module: Aanpassing kruispunt

Module: Aanpassing kruispunt Module: Aanpassing kruispunt Invullen van de tool In de onderstaande tabel staat een toelichting op de in te vullen gegevens. Onderdeel Invoervariabelen Meerkosten beheer- en onderhoud Reductie reistijd

Nadere informatie

Kosten-batenanalyse Luchthaven Twente

Kosten-batenanalyse Luchthaven Twente Kosten-batenanalyse Luchthaven Twente Wijzigingen bij 2,4 miljoen passagiers Opdrachtgever: Vliegwiel Twente Maatschappij ECORYS Nederland BV Rotterdam, 23 september 2009 ECORYS Nederland BV Postbus 4175

Nadere informatie

Module: Ontbrekende schakel in netwerk

Module: Ontbrekende schakel in netwerk Module: Ontbrekende schakel in netwerk Invullen In de onderstaande tabel staat een toelichting op de in te vullen gegevens. Onderdeel Invoervariabelen Investeringen Meerkosten beheer- en onderhoud Reductie

Nadere informatie

MKBA Windenergie Lage Weide Samenvatting

MKBA Windenergie Lage Weide Samenvatting MKBA Windenergie Lage Weide Delft, april 2013 Opgesteld door: G.E.A. (Geert) Warringa M.J. (Martijn) Blom M.J. (Marnix) Koopman Inleiding Het Utrechtse College en de Gemeenteraad zetten in op de ambitie

Nadere informatie

"! " # $ % & ' ( ) % * ' ( $ +, -! *

!  # $ % & ' ( ) % * ' ( $ +, -! * ! "!"#$ %&' () %*' ($ +,-!* Maatschappelijke kosten baten analyses Jeroen Frissen Maatschappelijk rendement in het nieuws De maatschappelijke nutsfunctie van schiphol als mainport van Nederland wordt de

Nadere informatie

ACTUALISATIE MKBA ASBESTDAKEN

ACTUALISATIE MKBA ASBESTDAKEN ACTUALISATIE MKBA ASBESTDAKEN Datum: 28januari 2015 Onze ref. NL221-30019 Deze rapportage geeft de resultaten weer van de actualisatie van de maatschappelijke kosten-baten analyse (MKBA) daken en gevelpanelen,

Nadere informatie

Businesscase: titel. Businesscase. Titel. Auteur: Versie: Datum: Pagina 1 van 5

Businesscase: titel. Businesscase. Titel. Auteur: Versie: Datum: Pagina 1 van 5 Businesscase Titel Pagina 1 van 5 Versie historie Versie Auteur Datum Omschrijving Akkoord Naam Rol Voor akkoord: Eigenaar businesscase Pagina 2 van 5 Management samenvatting Beschrijf de managementsamenvatting

Nadere informatie

5 november 2014. Onderzoek: Vernieuwing Spuigebied

5 november 2014. Onderzoek: Vernieuwing Spuigebied 5 november 2014 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Regionale peilingen worden gehouden onder het EenVandaag Opiniepanel. Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten

Nadere informatie

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol. Datum: dd-mm-jj

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol. Datum: dd-mm-jj BUSINESS CASE: Versie Naam opdrachtgever Naam opsteller Datum: dd-mm-jj Voor akkoord: Datum: LET OP: De bedragen in deze business case zijn schattingen op grond van de nu beschikbare kennis en feiten.

Nadere informatie

directeur Dans- en Muziekcentrum Den Haag (Lucent Danstheater Dr Anton Philipszaal) Cultureel boegbeeld voor Den Haag

directeur Dans- en Muziekcentrum Den Haag (Lucent Danstheater Dr Anton Philipszaal) Cultureel boegbeeld voor Den Haag directeur Dans- en Muziekcentrum Den Haag (Lucent Danstheater Dr Anton Philipszaal) Cultureel boegbeeld voor Den Haag s-gravenhage, april 2012 1. Profiel theatercomplex De Dr Anton Philipszaal en het Lucent

Nadere informatie

BEDRIJFSPLAN SPUIFORUM. Stichting Dans- en Muziekcentrum Den Haag

BEDRIJFSPLAN SPUIFORUM. Stichting Dans- en Muziekcentrum Den Haag BEDRIJFSPLAN SPUIFORUM Stichting Dans- en Muziekcentrum Den Haag Den Haag, juni 2013 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding.. 3 2. Totstandkoming... 3 3. Introductie op de exploitatiebegroting. 4 4. Exploitatiebegroting

Nadere informatie

Voorstel van het college inzake ontwikkelingen rond het Spuiplein: een nieuw dans- en muziekcentrum en een stedenbouwkundige visie. 0. Inleiding.

Voorstel van het college inzake ontwikkelingen rond het Spuiplein: een nieuw dans- en muziekcentrum en een stedenbouwkundige visie. 0. Inleiding. rv 96 Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn BOW/2009.381 RIS 164033_090630 Gemeente Den Haag RIS164033_01-JUL-2009 Voorstel van het college inzake ontwikkelingen rond het Spuiplein: een nieuw dans- en muziekcentrum

Nadere informatie

Economisch perspectief verdieping Nieuwe Waterweg / Botlek

Economisch perspectief verdieping Nieuwe Waterweg / Botlek Economisch perspectief verdieping Nieuwe Waterweg / Botlek Sigrid Schenk Irene Pohl Rotterdam, januari 2014 Aanleiding voor verdieping NWW / Botlek Page 2 BRON: HBR Het Botlekgebied / Pernis vormt het

Nadere informatie

MKBA RRAAM. Lessen voor andere projecten? Wim Spit. Symposium Betere Besluitvorming met MKBA, 2 oktober 2013

MKBA RRAAM. Lessen voor andere projecten? Wim Spit. Symposium Betere Besluitvorming met MKBA, 2 oktober 2013 MKBA RRAAM Lessen voor andere projecten? Wim Spit Symposium Betere Besluitvorming met MKBA, 2 oktober 2013 Centrale vragen 1. Waar staat RRAAM voor? 2. Wat is er speciaal aan de MKBA RRAAM? 3.Uitkomsten

Nadere informatie

Instrument: de Business case. 1. Wat is een Business case. 2. Doel van een Business case. Instrumenten Business Case

Instrument: de Business case. 1. Wat is een Business case. 2. Doel van een Business case. Instrumenten Business Case Instrument: de Business case Instrument: de Business case 1 1. Wat is een Business case 1 2. Doel van een Business case 1 3. Het opstellen van een Business case 3 3.1 Het Business concept 3 3.2 Opbrengsten,

Nadere informatie

Maatschappelijke kosten baten analyse (MKBA)

Maatschappelijke kosten baten analyse (MKBA) Maatschappelijke kosten baten analyse (MKBA) Een introductie Inhoud Deel 1 - Theorie Wat is een MKBA? Hoe stel ik een MKBA op? Voor- en nadelen Deel 2 - Praktijk Praktijkvoorbeeld: bedrijventerrein t Heen

Nadere informatie

Ten slotte wordt in hoofdstuk 4 ingegaan op de fietsparkeerbehoefte.

Ten slotte wordt in hoofdstuk 4 ingegaan op de fietsparkeerbehoefte. Deventer Den Haag Eindhoven Snipperlingsdijk 4 Verheeskade 197 Flight Forum 92-94 7417 BJ Deventer 2521 DD Den Haag 5657 DC Eindhoven T +31 (0)570 666 222 F +31 (0)570 666 888 Leeuwarden Amsterdam Postbus

Nadere informatie

Strategische Analyse van Vastgoed Objecten

Strategische Analyse van Vastgoed Objecten Strategische Analyse van Vastgoed Objecten Hold-Sell-Invest-Analyse 1 HOLD Desinvesteren 2 SELL 3 INVEST Desinvesteren 4 INVEST & SELL De strategische matrix TRADEMARK Vastgoed / TRADE-MAKELAARS drs. Ernst

Nadere informatie

8 oktober Samen werken aan een sterke stad

8 oktober Samen werken aan een sterke stad 8 oktober 2003 Samen werken aan een sterke stad Doelstellingen en ambities Wonen: Waalfront ca. 2000 woningen (verschillende categorieën) 60.000 m2 werk en voorzieningen Bereikbaarheid: Stadsbrug Stad

Nadere informatie

Maatschappelijke Kosten- en Baten Analyse: energie uit wind en zon

Maatschappelijke Kosten- en Baten Analyse: energie uit wind en zon Maatschappelijke Kosten- en Baten Analyse: energie uit wind en zon Maatschappelijke Kosten- en Baten Analyse: energie uit wind en zon. Inleiding Het veenkoloniaal gebied in Drenthe is door het Rijk aangewezen

Nadere informatie

Meerjaren InvesteringsPlan 2013-2016

Meerjaren InvesteringsPlan 2013-2016 Meerjaren InvesteringsPlan 2013-2016 Resultaat na MKBA 11 december 2012 Inhoud presentatie Inleiding en aanleiding MKBA proces door Boer en Croon Resultaat MKBA: nieuwe MIP boekwerk Besluit MIP Vervolg:

Nadere informatie

Toekomst Riegmeer: 3 e sessie werkgroep Raad 5 juli. 1. Inleiding

Toekomst Riegmeer: 3 e sessie werkgroep Raad 5 juli. 1. Inleiding Toekomst Riegmeer: 3 e sessie werkgroep Raad 5 juli 1. Inleiding Met een commissie vanuit de raad is de afgelopen maanden gekeken welke opties en scenario s denkbaar zijn als het gaat om de toekomst van

Nadere informatie

Managementsamenvatting

Managementsamenvatting Managementsamenvatting Second opinion Renovatievariant Spuiforum Op 18 juli 2013 heeft de Haagse gemeenteraad ingestemd met de verstrekking van een investeringskrediet voor de realisatie van de gezamenlijke

Nadere informatie

5 Opstellen businesscase

5 Opstellen businesscase 5 Opstellen In de voorgaande stappen is een duidelijk beeld verkregen van het beoogde project en de te realiseren baten. De batenboom geeft de beoogde baten in samenhang weer en laat in één oogopslag zien

Nadere informatie

De invloed van de Wet Markt en Overheid op het huurprijzenbeleid van overheden

De invloed van de Wet Markt en Overheid op het huurprijzenbeleid van overheden Whitepaper De invloed van de Wet Markt en Overheid op het huurprijzenbeleid van overheden bbn adviseurs 2014 bbn adviseurs www.bbn.nl info@bbn.nl Wet Markt en Overheid Per 1 juli 2014 gaat de wet Markt

Nadere informatie

Nieuwbouw dans - en muziekcentrum te Den Haag GTA0901R003

Nieuwbouw dans - en muziekcentrum te Den Haag GTA0901R003 adviseurs ingenieurs 1/11 project Nieuwbouw dans - en muziekcentrum te Den Haag Betreft Ambitiedocument Datum documentcode Opdrachtgever Gemeente Den Haag Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn, Afdeling

Nadere informatie

FINANCIELE HAALBAARHEID ZWEMBAD GEMEENTE ALBRANDSWAARD

FINANCIELE HAALBAARHEID ZWEMBAD GEMEENTE ALBRANDSWAARD FINANCIELE HAALBAARHEID ZWEMBAD GEMEENTE ALBRANDSWAARD Analyse Datum: 20 januari 2010 Avec Da Vinci BV Auteursrecht voorbehouden Kenmerk: 2009.008/BM/0.1-0.3 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING.....3 2. OUD VERSUS

Nadere informatie

Additionele kosten ten laste van zwembadexploitatie Alphen aan den Rijn

Additionele kosten ten laste van zwembadexploitatie Alphen aan den Rijn Additionele kosten ten laste van zwembadexploitatie Alphen aan den Rijn Hopman Andres Consultants BV Hoevelaken, 4 juni 2008 Expl08-102.806/AEA/RvK Inhoudsopgave Inleiding 3 Exploitatielasten 3 Kapitaallasten

Nadere informatie

Exponentieel (Leden historie)

Exponentieel (Leden historie) 7. Middelen In dit hoofdstuk staan de financiële middelen van de Lambertikerkgemeente centraal. Daarbij wordt alleen gekeken naar het levende geld, het geld dat via het college van kerkrentmeesters binnen

Nadere informatie

Datum: 5 november 2013 Portefeuillehouder: De Graaf

Datum: 5 november 2013 Portefeuillehouder: De Graaf Raadsvoorstel Raadsnummer: 2013-068 Registratiekenmerk: Onderwerp: raadsvoorstel haalbaarheidsstudie realisatie nieuw zwembad Korte inhoud: U heeft besloten om de haalbaarheid te onderzoeken voor de realisatie

Nadere informatie

Agglomeratie - exploitatie

Agglomeratie - exploitatie Agglomeratie - exploitatie Gerbert Romijn Gusta Renes Willemijn Weijschedevan der Straaten Agglomeratie-exploitatie Kritiek: plannenmakers herkennen hun plan niet terug in MKBA Ontbrekende schakel tussen

Nadere informatie

E E R H U G O. De Raad wordt verzocht om de normatieve grondexploitatie van de Horst vast te stellen

E E R H U G O. De Raad wordt verzocht om de normatieve grondexploitatie van de Horst vast te stellen -Raadsver&s Jvï,g 2 ü f "l- 'P O Besluit: Voorstelnummer: E E R H U G O R D Agendanr. Voorstelnr. Onderwerp Aan de Raad, 14 2007-017 normatieve grondexploitatie de Horst Y*T?V- V--X vv3'* v /--' \ M 's

Nadere informatie

Bijlage 4. Toelichting op de financiële paragraaf

Bijlage 4. Toelichting op de financiële paragraaf Bijlage 4 Toelichting op de financiële paragraaf Toelichting op de financiële paragraaf De twee mogelijke scenario s zijn financieel doorgerekend. Dit wil zeggen dat op basis van kengetallen een berekening

Nadere informatie

Willemsoord BV Rapportage aan de gemeenteraad

Willemsoord BV Rapportage aan de gemeenteraad 2 e tussentijdse rapportage 2012 Willemsoord BV Rapportage aan de gemeenteraad 1 Inhoudsopgave 1. Aanbieding... 3 2. Inleiding... 3 2.1. Doelstelling Willemsoord... 3 2.2. Toelichting in algemene zin op

Nadere informatie

Inhoud presentatie. Netwerkanalyse Ring Utrecht Wat levert het op? 1. Achtergronden Netwerkanalyse Utrecht. 1. Achtergronden Netwerkanalyse Utrecht

Inhoud presentatie. Netwerkanalyse Ring Utrecht Wat levert het op? 1. Achtergronden Netwerkanalyse Utrecht. 1. Achtergronden Netwerkanalyse Utrecht Netwerkanalyse Ring Wat levert het op?, 14 maart 2007 PLATOS-colloquium Inhoud presentatie 1. Achtergronden Netwerkanalyse 4. Resultaten en gevoeligheidsanalyses 5. Tot slot Niels Hoefsloot 1. Achtergronden

Nadere informatie

FINANCIËLE BIJLAGE VOORSTEL MFC. Inleiding

FINANCIËLE BIJLAGE VOORSTEL MFC. Inleiding FINANCIËLE BIJLAGE VOORSTEL MFC Inleiding Om een solide financiële basis onder het Multifunctioneel Centrum (hierna: MFC) te realiseren is gezocht naar aanvullende partners. Inmiddels zijn de deelnemende

Nadere informatie

rendement van cultureel erfgoed

rendement van cultureel erfgoed 29 januari 2013: Het effect van investeringsprojecten op het maatschappelijk rendement van cultureel erfgoed Floris Lazrak VU University RIGO Research en Advies Floris.Lazrak@rigo.nl Inleiding De bescherming

Nadere informatie

2. Globale analyse 2015

2. Globale analyse 2015 2. Globale analyse 2015 2.1. Tekort 2015 We zien dat de economie aantrekt. Dat zien we ook terug in Enschede. We nemen groei en dynamiek waar van bedrijven op de toplocaties (met name Kennispark en de

Nadere informatie

Parkeerkundige onderbouwing bestemmingsplan ABC-gebouw Nieuwpoortstraat, Amsterdam

Parkeerkundige onderbouwing bestemmingsplan ABC-gebouw Nieuwpoortstraat, Amsterdam Deventer Den Haag Eindhoven Snipperlingsdijk 4 Verheeskade 197 Flight Forum 92-94 7417 BJ Deventer 2521 DD Den Haag 5657 DC Eindhoven T +31 (0)570 666 222 F +31 (0)570 666 888 Leeuwarden Amsterdam Postbus

Nadere informatie

INGETROKKEN BIJ B&W nr RAADSVOORSTEL Rv. nr.: B en W-besluit d.d.: B en W-besluit nr.:

INGETROKKEN BIJ B&W nr RAADSVOORSTEL Rv. nr.: B en W-besluit d.d.: B en W-besluit nr.: INGETROKKEN BIJ B&W nr. 11.0912 RAADSVOORSTEL 11.0061 Rv. nr.: 11.0061 B en W-besluit d.d.: 11.0736 B en W-besluit nr.: 28-6-2011 Naam programma: Jeugd en onderwijs Onderwerp: Bijstellen kaderbesluit nieuwbouw

Nadere informatie

Bijlagen 1. Begeleidend e brief bij jaarrekening 2009 stichting SCAG 2. Begeleidend

Bijlagen 1. Begeleidend e brief bij jaarrekening 2009 stichting SCAG 2. Begeleidend Raadsvoorstel Agendapunt: Onderwerp Stichting SCAG Datum voorstel 14 april 2010 Datum raadsvergadering 15-06-2010 Bijlagen 1. Begeleidend e brief bij jaarrekening 2009 stichting SCAG 2. Begeleidend e brief

Nadere informatie

Schouwburg & Filmtheater Agnietenhof, plek van cultuur en ontmoeting

Schouwburg & Filmtheater Agnietenhof, plek van cultuur en ontmoeting Schouwburg & Filmtheater Agnietenhof, plek van cultuur en ontmoeting In deze notitie worden de verbouwingsplannen van de Agnietenhof toegelicht. Het is bedoeld om, na de beeldvormende avond van afgelopen

Nadere informatie

Collegevoorstel. Zaaknummer: 00378506. Onderwerp: BEC motie rekentool begroting 2014

Collegevoorstel. Zaaknummer: 00378506. Onderwerp: BEC motie rekentool begroting 2014 Zaaknummer: 00378506 Onderwerp: BEC motie rekentool begroting 2014 Collegevoorstel Inleiding Bij de begrotingsbehandeling 2014 is unaniem een motie van het CDA aangenomen waarin u wordt verzocht de toepasbaarheid

Nadere informatie

Parkeertarieven binnensteden Parkeertarieven en attractiewaarde binnensteden redelijk in evenwicht

Parkeertarieven binnensteden Parkeertarieven en attractiewaarde binnensteden redelijk in evenwicht Parkeertarieven binnensteden Parkeertarieven en attractiewaarde binnensteden redelijk in evenwicht Stijgende parkeertarieven maken binnensteden minder aantrekkelijk voor consumenten en ondernemers, stelde

Nadere informatie

MKBA bij uitvoeringsprojecten rol bij financiering en verevening. CE Delft, Martijn Blom en Arno Schroten Gemeente Rotterdam, 24 mei 2012

MKBA bij uitvoeringsprojecten rol bij financiering en verevening. CE Delft, Martijn Blom en Arno Schroten Gemeente Rotterdam, 24 mei 2012 MKBA bij uitvoeringsprojecten rol bij financiering en verevening CE Delft, Martijn Blom en Arno Schroten Gemeente Rotterdam, 24 mei 2012 CE Delft Onafhankelijk, non-profit research & consultancy Secties:

Nadere informatie

Nota van uitgangspunten Santrijngebied.

Nota van uitgangspunten Santrijngebied. Nota van uitgangspunten Santrijngebied. Inleiding. Al meer dan 10 jaar worden er plannen ontwikkeld voor de herontwikkeling van het Santrijngebied. Het Santrijngebied is globaal het gebied tussen Strijenstraat,

Nadere informatie

Bestemmingsplan Supermarkt Gouden Leeuw Venray en omgevingsvergunning. Eindrapport zienswijzen

Bestemmingsplan Supermarkt Gouden Leeuw Venray en omgevingsvergunning. Eindrapport zienswijzen 17 september 2014 Bestemmingsplan Supermarkt Gouden Leeuw Venray en omgevingsvergunning Eindrapport zienswijzen Gemeente Venray Postbus 500 5800 AM Venray Inhoud 1 Inleiding 6 2 Zienswijzen bestemmingsplan

Nadere informatie

Reactie op SEO-studie naar welvaartseffecten van splitsing energiebedrijven

Reactie op SEO-studie naar welvaartseffecten van splitsing energiebedrijven CPB Notitie Datum : 6 juli 2006 Aan : Ministerie van Economische Zaken Reactie op SEO-studie naar welvaartseffecten van splitsing energiebedrijven 1 Inleiding Op 5 juli 2006 heeft SEO, in opdracht van

Nadere informatie

Wethouder Ruimtelijke ontwikkeling, grondbedrijf en verkeer

Wethouder Ruimtelijke ontwikkeling, grondbedrijf en verkeer Voorstel aan de raad Nummer: 141033292 Portefeuille: Wethouder Ruimtelijke ontwikkeling, grondbedrijf en verkeer Programma: 2.3 Leefbare stad Programma onderdeel: 2.3.2 Optimaliseren stedelijk verkeer

Nadere informatie

Business case modelcasus

Business case modelcasus 1/5 Modelcasus Van Bleek fabriek - Business Case Business case modelcasus Inleiding De Business case geeft antwoord op de vraag of het financiële resultaat over de gehele levensduur van het project voldoende

Nadere informatie

FINANCIERING AANPASSING HOGE EN LAGE WALDORPSTRAAT IN HET KADER VAN HET PROJECT STATIONSENTREE DEN HAAG HOLLANDS SPOOR LAAKHAVENZIJDE.

FINANCIERING AANPASSING HOGE EN LAGE WALDORPSTRAAT IN HET KADER VAN HET PROJECT STATIONSENTREE DEN HAAG HOLLANDS SPOOR LAAKHAVENZIJDE. Gemeente Den Haag DSO/2014.869 RIS 279676 FINANCIERING AANPASSING HOGE EN LAGE WALDORPSTRAAT IN HET KADER VAN HET PROJECT STATIONSENTREE DEN HAAG HOLLANDS SPOOR LAAKHAVENZIJDE. HET COLLEGE VAN BURGEMEESTER

Nadere informatie

1 Inleiding. Parkeerbalans Markt en omgeving. Gemeente Hardenberg. Definitief. 25 mei 2011 HDB152/Bkc/1702

1 Inleiding. Parkeerbalans Markt en omgeving. Gemeente Hardenberg. Definitief. 25 mei 2011 HDB152/Bkc/1702 Deventer Den Haag Eindhoven Snipperlingsdijk 4 Verheeskade 197 Flight Forum 92-94 7417 BJ Deventer 2521 DD Den Haag 5657 DC Eindhoven T +31 (0)570 666 222 F +31 (0)570 666 888 Leeuwarden Amsterdam Postbus

Nadere informatie

Leegstand vraagt om rigoureuze aanpak

Leegstand vraagt om rigoureuze aanpak Leegstand vraagt om rigoureuze aanpak Het fenomeen Leegstand van ongekende omvang Landelijk 15% en groeiend Van de ruim 15.000 kantoren in Nederland staan er bijna 900 volledig en 1.900 gedeeltelijk leeg.

Nadere informatie

Raad voor de Plaatselijke Geldwerving van de Protestantse Kerk in Nederland

Raad voor de Plaatselijke Geldwerving van de Protestantse Kerk in Nederland Raad voor de Plaatselijke Geldwerving van de Protestantse Kerk in Nederland Voorlopige resultaten Kerkbalans 2013 en levend geld 2007-2012 1. Methodiek, steekproef en respons De Raad voor de Plaatselijke

Nadere informatie

: Nieuw belastingstelsel

: Nieuw belastingstelsel A L G E M E E N B E S T U U R Vergadering d.d. : 7 september 2011 Agendapunt: 7 Onderwerp : Nieuw belastingstelsel KORTE SAMENVATTING: In het Bestuursakkoord Water is overeengekomen dat de waterschappen

Nadere informatie

memo Verkeersgeneratie bestemmingsplan Rembrandtlaan Datum: 2 juni 2014

memo Verkeersgeneratie bestemmingsplan Rembrandtlaan Datum: 2 juni 2014 memo Postbus 0, 3000 AD Rotterdam Telefoon: 010-2055 Fax: 010-21039 E-mail: info@rho.nl Onderwerp: Verkeers bestemmingsplan Rembrandtlaan Datum: 2 juni 2014 Referte: ing. Hanno Hommel De verkeers van de

Nadere informatie

Burgemeester en Wethouders

Burgemeester en Wethouders Burgemeester en Wethouders B&W.nr. 11.1013, d.d. 11-10-2011 Onderwerp Morspoortgarage, vragen n.a.v. behandeling PRIL 2011 - De Rekening 2010 Besluiten:Behoudens advies van de commissie 1. bijgaande brief

Nadere informatie

Activiteitenplan DMC 2015 30-09-2015

Activiteitenplan DMC 2015 30-09-2015 ACTIVITEITENPLAN 2015 Inleiding Stichting Dans en Muziekcentrum (DMC) is goed op koers met de uitvoering van het (herziene) Activiteitenplan 2013-2016. Het basisprogramma wordt uitgevoerd in lijn met de

Nadere informatie

Parkeervraag 'project Duinhoek

Parkeervraag 'project Duinhoek Exploitatiemaatschappij De Quack BV Parkeervraag 'project Duinhoek Datum 25 augustus 2008 Kenmerk EDQ002/Khr/0007 Eerste versie 20 augustus 2008 1 Inleiding Exploitatiemaatschappij De Quack BV, eigenaar

Nadere informatie

EXPLOITATIEBEGROTING DE BLINKERD 2.0

EXPLOITATIEBEGROTING DE BLINKERD 2.0 Concept Door Pirovano Planeconomie en Grondbeleid In opdracht van de Gemeente Bergen 12 januari 2013 Hoofdstuk: Doel en uitgangspunten INHOUD 1 Doel en uitgangspunten... 3 1.1 Doel van dit rapport... 3

Nadere informatie

Gemeente Breda ~Q~ ~,,~ Registratienr: [ 40523] Raadsvoorstel

Gemeente Breda ~Q~ ~,,~ Registratienr: [ 40523] Raadsvoorstel ~,,~ Raadsvoorstel Agendapuntnummer: Registratienr: [ 40523] Onderwerp Instemmen met het doonoeren van een stelselwijziging voor de verantwoording- en dekkingswijze van investeringen met maatschappelijk

Nadere informatie

oktober 2009 Eindrapport corridor Den Haag Rotterdam Ruimtelijk economische effecten Programma Hoogfrequent Spoorvervoer

oktober 2009 Eindrapport corridor Den Haag Rotterdam Ruimtelijk economische effecten Programma Hoogfrequent Spoorvervoer Programma Hoogfrequent Spoorvervoer Ruimtelijk economische effecten corridor Den Haag Rotterdam Eindrapport oktober 2009 Titel Datum Versie Kenmerk Opdrachtgever Uitvoering Colofon Programma Hoogfrequent

Nadere informatie

Instrument: De maatschappelijke kostenbaten analyse van een warmteuitwisselingsproject. 1. Wat is een maatschappelijke kosten-batenanalyse?

Instrument: De maatschappelijke kostenbaten analyse van een warmteuitwisselingsproject. 1. Wat is een maatschappelijke kosten-batenanalyse? Instrument: De maatschappelijke kostenbaten analyse van een warmteuitwisselingsproject 1. WAT IS EEN MAATSCHAPPELIJKE KOSTEN-BATENANALYSE?...1 2. DE MAATSCHAPPELIJKE KOSTEN EN BATEN VAN EEN WARMTE-UITWISSELINGSPROJECT...2

Nadere informatie

Business Case publieke eid-middelen

Business Case publieke eid-middelen Business Case publieke eid-middelen Door: Walter Hulsker, Frank van Zutphen, Jenny Verheyen (Ecorys) Versie: definitief Inleiding Voor een digitale overheid is het belangrijk dat er een systeem is voor

Nadere informatie

WIJKAVONDEN KERKGEBOUWEN SEPTEMBER 2016

WIJKAVONDEN KERKGEBOUWEN SEPTEMBER 2016 WIJKAVONDEN KERKGEBOUWEN SEPTEMBER 2016 Deel 2 presentatie namens het College van Kerkrentmeesters door br. Aris van Werven (voorzitter) Gemeente, Graag willen we met u het proces delen dat we vanaf vorig

Nadere informatie

Business case oprichten internationale school Haarlemmermeer

Business case oprichten internationale school Haarlemmermeer Business case oprichten internationale school Haarlemmermeer Willemien Bakker Benno Mooi 3 november 2016 Business case oprichten internationale school Haarlemmermeer Business case oprichten internationale

Nadere informatie

Pagina 1 van 9 PROJECT. ENCI Maastricht, ontwikkeling overgangszone projectnummer: 2331 opdrachtgever: project: ENCI Maastricht betreft:

Pagina 1 van 9 PROJECT. ENCI Maastricht, ontwikkeling overgangszone projectnummer: 2331 opdrachtgever: project: ENCI Maastricht betreft: PROJECT project: ENCI Maastricht, ontwikkeling overgangszone projectnummer: 2331 opdrachtgever: ENCI Maastricht betreft: Grondexploitatie overgangszone datum: 16-09-09 status: concept opsteller: RO groep

Nadere informatie

De bestuurlijke afweging van risico s tegen de maatschappelijke kosten en baten van een risicovolle activiteit. Beleidsinstrument Mal Groepsrisico

De bestuurlijke afweging van risico s tegen de maatschappelijke kosten en baten van een risicovolle activiteit. Beleidsinstrument Mal Groepsrisico De bestuurlijke afweging van risico s tegen de maatschappelijke kosten en baten van een risicovolle activiteit Beleidsinstrument Mal Groepsrisico Kennistafel buisleidingen, 1 juni 2010 Wim Brinker, Leo

Nadere informatie

Om op te bouwen! CDA Overbetuwe

Om op te bouwen! CDA Overbetuwe Om op te bouwen! Een financiële analyse van de werkelijke kosten voor een nieuw te bouwen gemeentehuis in vergelijking met renovatie van de bestaande panden. April 2012, fractie CDA Overbetuwe 1 Inleiding

Nadere informatie

FINANCIËLE RAPPORTAGE FUNDEREND ONDERWIJS. Utrecht, november 2014

FINANCIËLE RAPPORTAGE FUNDEREND ONDERWIJS. Utrecht, november 2014 FINANCIËLE RAPPORTAGE FUNDEREND ONDERWIJS 2014 Utrecht, november 2014 INHOUD Inleiding 5 1 Basisonderwijs en speciaal basisonderwijs 7 2 Expertisecentra 10 3 Voortgezet onderwijs 12 4 Samenwerkingsverbanden

Nadere informatie

: Huisvesting muskusrattenbestrijding medewerkers

: Huisvesting muskusrattenbestrijding medewerkers A L G E M E E N B E S T U U R Vergadering d.d. : 7 september 2011 Agendapunt: 12 Onderwerp : Huisvesting muskusrattenbestrijding medewerkers KORTE SAMENVATTING: Door een wijziging van de Waterwet en de

Nadere informatie

Second Opinion van de KBA van weguitbreidingen in de corridor Schiphol-Amsterdam-Almere

Second Opinion van de KBA van weguitbreidingen in de corridor Schiphol-Amsterdam-Almere CPB Notitie Datum : 17 september 2008 Aan : Ministerie van Verkeer en Waterstaat Second Opinion van de KBA van weguitbreidingen in de corridor Schiphol-Amsterdam-Almere In het kader van fase 2 van de tracé-m.e.r.-procedure

Nadere informatie

Toelichting Grondexploitatie 2013. Waalsprong. 16 april 2013

Toelichting Grondexploitatie 2013. Waalsprong. 16 april 2013 Toelichting Grondexploitatie 2013 Waalsprong 16 april 2013 Inhoud Uitgangspunten GREX 2013 Verschillenanalyse t.o.v. GREX 2012 Risicoanalyse 2 GRONDEXPLOITATIE 2013 3 Herijking grondprijzen Grondprijzen

Nadere informatie

Second opinion op MKBA Oplossingsrichtingen Kanaalzone Gent-Terneuzen, concept eindrapport

Second opinion op MKBA Oplossingsrichtingen Kanaalzone Gent-Terneuzen, concept eindrapport CPB Notitie Nummer : 2009/7 Datum : 3 maart 2009 Aan : Projectgroep KGT2008 Second opinion op MKBA Oplossingsrichtingen Kanaalzone Gent-Terneuzen, concept eindrapport 1 Inleiding In het kader van het verkennende

Nadere informatie

Conclusie : inzet op ontwikkeling combinatie museum en hotel

Conclusie : inzet op ontwikkeling combinatie museum en hotel Wethouders van Binnenstad, Stadsontwikkeling Kerngebieden en Buitenruimte, Stedelijke Economie, Zorg en Havens en Stadsontwikkeling, Wonen, Duurzaamheid en Cultuur Karsten Klein, B.A. Revis en Joris Wijsmuller

Nadere informatie

Kwalitatief afwegingskader woningbouwontwikkeling

Kwalitatief afwegingskader woningbouwontwikkeling negatief positief Kwalitatief afwegingskader woningbouwontwikkeling Het kwalitatief afwegingskader is een procesinstrument dat voor de huidige planningslijst, maar ook bij nieuwe plannen en de jaarlijkse

Nadere informatie

Sturing en Beleid. Aan de gemeenteraad. Onderwerp: Driehoek 't Zand

Sturing en Beleid. Aan de gemeenteraad. Onderwerp: Driehoek 't Zand Aan de gemeenteraad 13 september 2011 Onderwerp: Driehoek 't Zand 1. Voorstel Wij stellen u voor: 1. een aanvullend krediet van 1.344.800,-- beschikbaar te stellen voor de bouw van de sporthal met horecagelegenheid

Nadere informatie

Kanttekeningen bij de Begroting 2015. Paragraaf 4 Financiering

Kanttekeningen bij de Begroting 2015. Paragraaf 4 Financiering Kanttekeningen bij de Begroting 2015 Paragraaf 4 Financiering Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Financieringsbehoefte = Schuldgroei... 4 3 Oorzaak van Schuldgroei : Investeringen en Exploitatietekort... 5 4 Hoe

Nadere informatie

Themakatern duurzaamheid

Themakatern duurzaamheid ziekteverzuim cijfer totaal investering totaal energie totaal onderhoud ziekteverzuim docenten (klasse B1) (klasse B2) (klasse B2' ) vloerverwarming + 6% 5% 5% 5% 4% -- - +/- + ++ 6,5 8 Themakatern duurzaamheid

Nadere informatie

Portefeuillehouder : C.C.J.M. Grootswagers Datum collegebesluit : 28 juni 2016 Corr. nr.:

Portefeuillehouder : C.C.J.M. Grootswagers Datum collegebesluit : 28 juni 2016 Corr. nr.: Preadvies Portefeuillehouder : C.C.J.M. Grootswagers Datum collegebesluit : 28 juni 2016 Corr. nr.: 2016.20480 Onderwerp : Voorstel inzake sporthal De Werft: voorstel tot nieuwbouw Programma : 2. Welzijn,

Nadere informatie

Datum: 02 juli 2013 Portefeuillehouder: De heer R. Windhouwer

Datum: 02 juli 2013 Portefeuillehouder: De heer R. Windhouwer Raadsvoorstel Raadsnummer: 2013-057 Registratiekenmerk: Onderwerp: Haalbaarheidsonderzoek Voorzieningen Nijkerkerveen - fase 2 Korte inhoud: De gemeente heeft een haalbaarheidsonderzoek laten uitvoeren

Nadere informatie

Willemsoord BV Rapportage aan de gemeenteraad

Willemsoord BV Rapportage aan de gemeenteraad Tussentijdse rapportage 2012 Willemsoord BV Rapportage aan de gemeenteraad 1 Inhoudsopgave 1. Aanbieding... 3 2. Inleiding... 3 2.1. Doelstelling Willemsoord... 3 2.2. Toelichting in algemene zin op de

Nadere informatie

Agendapunt: Meppel, Onderwerp: Vaststellen Grondexploitatie Winkelcentrum Oosterboer

Agendapunt: Meppel, Onderwerp: Vaststellen Grondexploitatie Winkelcentrum Oosterboer Agendapunt: Meppel, Aan de Gemeenteraad. Raadsvoorstel nr. Onderwerp: Vaststellen Grondexploitatie Winkelcentrum Oosterboer Voorgesteld besluit 1.) De grondexploitatie Winkelcentrum Oosterboer (conform

Nadere informatie

Verhuurderheffing en effecten investeringsfaciliteit

Verhuurderheffing en effecten investeringsfaciliteit Verhuurderheffing en effecten investeringsfaciliteit Johan Conijn & Wolter Achterveld 30 mei 2013 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Gevolgen verhuurderheffing... 3 3 Gevolgen nieuwe investeringsfaciliteit,

Nadere informatie

Waardering vastgoed woningstichting Icarus

Waardering vastgoed woningstichting Icarus woningstichting Icarus Dit is een voorbeeld; één wijze van benadering van vastgoedwaardering. Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 2 Waardering van onroerende zaken 3 3 AEDEX/IPD vastgoedindex 4 4 Investeringsseclectie

Nadere informatie

Financiële onderbouwing Andere Publieke Omroep

Financiële onderbouwing Andere Publieke Omroep Financiële onderbouwing Andere Publieke Omroep Onderstaande exercitie is gebaseerd op oudere cijfers (Mazars 2002) en de uitkomsten wijken daarom af van de cijfers zoals gepresenteerd in het artikel van

Nadere informatie

MKBA Gebiedsontwikkeling Stadionpark

MKBA Gebiedsontwikkeling Stadionpark MKBA Gebiedsontwikkeling Stadionpark Concept eindrapport OPGESTELD OP VERZOEK VAN: DATUM 17 april 2011 OPGESTELD DOOR: Decisio, Witteveen + Bos, Sport 2B VOOR INFORMATIE: Decisio BV Adres: Valkenburgerstraat

Nadere informatie

Vierde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland

Vierde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland Vierde kwartaal 2012 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

Gelden de kortingen op het pensioen per en voor beide regelingen?

Gelden de kortingen op het pensioen per en voor beide regelingen? Veelgestelde vragen DE KORTINGEN Gelden de kortingen op het pensioen per 1-9-2016 en 1-3-2017 voor beide regelingen? Ja, de kortingen gelden zowel voor de middelloon als de CDC regeling, ongeacht het afgesproken

Nadere informatie

Collegevoorstel. Onderwerp. Samenvatting. Voorstel Reg. nr.: Afdeling: Maatschappelijke Ontwikkeling

Collegevoorstel. Onderwerp. Samenvatting. Voorstel Reg. nr.: Afdeling: Maatschappelijke Ontwikkeling 15-1 Collegevoorstel 1410136 Afdeling: Maatschappelijke Ontwikkeling Onderwerp Toekomst huisvesting bibliotheek en Podium Boxtel Samenvatting De cultuur sector is vanwege de economische situatie volop

Nadere informatie

MKBA verlenging kwalificatieplicht

MKBA verlenging kwalificatieplicht MKBA verlenging kwalificatieplicht Rapport Opdrachtgever: Ministerie van OCW Rotterdam,16 januari 2013 MKBA verlenging kwalificatieplicht Rapport Opdrachtgever: Ministerie van OCW Auteurs: Frank van Zutphen

Nadere informatie

Cultuur in stad en provincie. De culturele positie van de stad en de provincie Utrecht

Cultuur in stad en provincie. De culturele positie van de stad en de provincie Utrecht Cultuur in stad en provincie De culturele positie van de stad en de provincie Utrecht Cultuur in stad en provincie Eindredactie en opmaak: M Tekst & Beeld, Bunnik Atlas voor gemeenten Postbus 9627 3506

Nadere informatie

Figuur 1: Variant Centrumgebied

Figuur 1: Variant Centrumgebied Voor het in gang zetten van het proces dat moet leiden tot verplaatsing van het Haarhuus naar het sociale centrum in de kern Westerhaar-Vriezenveensewijk moet een afweging gemaakt worden over een aantal

Nadere informatie

Buro SRO. Parkeeronderzoek Singer Laren

Buro SRO. Parkeeronderzoek Singer Laren Buro SRO Parkeeronderzoek Singer Laren Buro SRO Parkeeronderzoek Singer Laren Datum 8 januari 2015 Kenmerk SRO014/Bkd/0028.01 Eerste versie www.goudappel.nl goudappel@goudappel.nl Documentatiepagina Opdrachtgever(s)

Nadere informatie

Bij het opstellen van de exploitatiedoorrekening zijn de onderstaande uitgangspunten gehanteerd.

Bij het opstellen van de exploitatiedoorrekening zijn de onderstaande uitgangspunten gehanteerd. Memo nummer 1 aan H. Nouwens Sportbedriijf Oosterhout van P. Zuurbier Oranjewoud datum 27 april 2011 project Exploitatie opzet zwembad Oosterhout projectnummer 238250 betreft Doorrekening exploitatie nieuw

Nadere informatie

*A * Memo. onderwerp Impliciete subsidies grond en vastgoed. kenmerk A datum 12/08/

*A * Memo. onderwerp Impliciete subsidies grond en vastgoed. kenmerk A datum 12/08/ Memo ** onderwerp afzender M. Langerak datum 12/08/2015 afdeling Ruimte kenmerk e-mail m.langerak@zuidplas.nl 1. Inleiding Impliciete of verkapte subsidieverlening komt onder meer tot stand als de gemeente

Nadere informatie

ONDERZOEK OMVANG FINANCIËLE BUFFER. Stichting SMART Limburg 4513635/41891

ONDERZOEK OMVANG FINANCIËLE BUFFER. Stichting SMART Limburg 4513635/41891 ONDERZOEK OMVANG FINANCIËLE BUFFER Stichting SMART Limburg 4513635/41891 Utrecht, maart 2015 Voorwoord Dit rapport bevat de resultaten van het onderzoek naar de omvang van de financiële buffer per 31

Nadere informatie