S C I E N C E C E N T E R

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "S C I E N C E C E N T E R"

Transcriptie

1 GROEP 7/8 VAN DE BASISSCHOOL van Mijn maatje is

2 INHOUDSOPGAVE Science Center op School Pagina 3 Start in een echt science center Pagina 5 Onderwerp kiezen Pagina 17 Bouwtekening Pagina 18 Materialenlijst Pagina 20 Onderzoeksverslag 1 Pagina 21 Onderzoeksverslag 2 Pagina 22 Posters maken Pagina 24 Een spreekbeurt houden Pagina 26 2

3 SCIENCE CENTER OP SCHOOL Een science center bevat allerlei tentoonstellingen over wetenschap en techniek. Zo gaat de één over elektriciteit en de ander weer over bruggen. Elke tentoonstelling bestaat uit verschillende onderdelen waar je iets kunt doen of ontdekken. Dit noemen we exhibits. Het is een Engels woord. Een tentoonstelling heet in het Engels dan ook exhibition. Een exhibit is niet meer dan een onderdeel van een exhibition: een stukje tentoonstelling. Science Center op School is een project van de stichting NCWT, bekend van science center NEMO in Amsterdam. In opdracht van een echt science center gaat jouw klas een science center op school maken. Je werkt met zijn tweeën. Samen met een maatje bouw je één van de exhibits. Je krijgt hiervoor ruim de tijd: acht halve dagen. Hieronder staat wat je gaat doen. Dagdeel 1: START IN EEN ECHT SCIENCE CENTER Om ideeën op te doen voor jullie eigen exhibit breng je met de klas eerst een bezoek aan een echt science center. Van een medewerker krijg je te horen hoe ze daar exhibits maken. Daarna ga je de exhibits van het science center bekijken en beoordelen aan de hand van de formulieren in dit werkboek. Zo krijg je een goed idee waar je op moet letten als je straks je eigen exhibit gaat bouwen. Dagdeel 2: ONDERWERP KIEZEN + BOUWTEKENING MAKEN Samen met je maatje kies je een onderwerp uit het Exhibit Ontwerpboek. Hier ga je een heel nauwkeurige bouwtekening van maken. Het is namelijk belangrijk dat de maten van de onderdelen van je exhibit goed op elkaar afgestemd zijn. Ook maak je zelf een lijst van de materialen die je nodig hebt om de exhibit te maken. Dagdeel 3 en 4: EXHIBIT BOUWEN Samen met je maatje ga je de exhibit bouwen zoals je hem in je bouwtekening hebt ontworpen. Dagdeel 5: ONDERZOEK DOEN Nu ga je onderzoek doen. In het Exhibit Ontwerpboek vind je voor jullie exhibit een aantal onderzoeksvragen die je kunt gaan uitzoeken. Deze vragen gaan bijvoorbeeld over de werking van de exhibit en over de wetenschap erachter. 3

4 Dagdeel 6: POSTERS MAKEN Naast de exhibit bereiden jullie een presentatie voor met posters. Op de posters geef je informatie over de werking van de exhibit en andere informatie die je hebt gevonden door je onderzoek. Dagdeel 7: EEN SPREEKBEURT HOUDEN Je vertelt iets over de exhibit aan je klasgenoten. Dagdeel 8: EEN SCIENCE CENTER OP SCHOOL! Nu ga je samen met je klas het science center inrichten. Het science center krijgt de naam van jullie school. Daarom is er in het logo op de voorkant van dit werkboek een ruimte open gelaten om de naam van je school in te vullen! Samen met je maatje presenteer je jullie exhibit aan de andere leerlingen en ouders. 4

5 START IN EEN ECHT SCIENCE CENTER Om ideeën op te doen voor jullie eigen exhibit breng je met de klas eerst een bezoek aan science center NEMO. Van een NEMO-medewerker krijg je te horen hoe ze in NEMO exhibits maken. Daarna ga je de exhibits van NEMO bekijken. Een paar exhibits ga je beoordelen aan de hand van de evaluatieformulieren in dit werkboek. Zo krijg je een goed idee waar je op moet letten als je straks je eigen exhibit gaat maken. GA NAAR DEK 1 (1 STE VERDIEPING) Hieronder zie je een plattegrond van dek 1. Om te weten waar je bent, zijn er een aantal herkenningspunten aangegeven, zoals de entree, de Da Vinci zaal en de opstelling voor Kettingreacties. Elk nummer stelt een exhibit voor. Hoe de exhibits heten, staat in de lijst hieronder. WC CODENAAM: DNA KETTING REACTIES CODENAAM: DNA ENTREE DA VINCI ZAAL 1. Antigeluid 2. De schaduwwand 3. Magnetische macht 4. Tekenen met een laser 5. Zet een druppel stil 6. Strek je maar eens lekker uit 7. Op rolletjes 8. Buigzame beelden 9. Anti-zwaartekrachtspiegel 10. Draaiende krachten 11. De springende ring 12. Magneetnaaldjes in verwarring 13. Geef me de ruimte 14. Dansende vlooien 15. Onder hoogspanning 16. Fluisteren op afstand 17. Spiegeltje, spiegeltje, spiegeltje 18. Hijsen maar 19. Pan s geluidsorgel 20. Zeepvlies 21. Bellen van binnen 22. Gefilterde letters 23. Chaos is nooit hetzelfde 24. Spraakvertrager 25. Even kennismaken 5

6 OPDRACHT Kies uit de lijst hierboven één exhibit die je samen met je maatje- gaat evalueren. Evalueren wil zeggen dat je heel kritisch gaat kijken wat er goed is aan de exhibit en wat niet. Leer je er iets van? Is het duidelijk wat je moet doen? Ziet het er leuk uit? Vul nu het evaluatieformulier in. Als je klaar bent met de evaluatie, mag je zelf kiezen wat je verder gaat verkennen. In totaal ben je drie kwartier op dek 1. 6

7 EVALUATIEFORMULIER 1 1. Naam van de exhibit 6 2. Ga deze exhibit eerst uitproberen! Beschrijf nu wat je bij deze exhibit hebt gedaan 6 3. Met welk onderwerp uit de wetenschap heeft deze exhibit te maken? Denk hierbij aan dingen als: elektriciteit, magneten, spiegels, katrollen en geluid Wat heb je geleerd van deze exhibit? 6 7

8 5. Wat vind je van de instructietekst bij deze exhibit? Deze tekst staat meestal op de sticker op de vloer. Omcirkel de letter van de uitspraak die je het meest aanspreekt. a. Er is helemaal geen instructie. b. Ik weet niet goed wat ik moet doen. De instructie is matig. c. Ik begrijp ongeveer wat de bedoeling is. De instructie is voldoende. d. Ik weet precies wat ik moet doen. De instructie is goed. 6. Wat vind je aantrekkelijk aan deze exhibit? Je kunt meerdere antwoorden kiezen. Omcirkel de letter(s) van het antwoord. a. Ziet er mooi uit. b. Nodigt uit om iets te gaan doen. c. Boeiend onderwerp. d. Duurt niet te lang. 7. Is de wetenschap achter deze exhibit duidelijk? Omcirkel de letter van de uitspraak die je het meest aanspreekt. a. Het is totaal niet duidelijk over welke wetenschap het gaat. b. Het is leuk, maar verwarrend. Zo leer je nog niets. c. Het is duidelijk over welke wetenschap het gaat. Hier kan je wel iets van leren. d. De exhibit is erg leuk en makkelijk te begrijpen. 8. Probeer een totaaloordeel over deze exhibit te geven. Wat vind je van deze exhibit? a. Slecht b. Gaat wel c. Goed d. Fantastisch 8

9 GA NAAR DEK 2 Hieronder zie je een plattegrond van dek 2 en de lijst met exhibits. WC WATER RIJK MACHINE PARK 1 TECHNO LAB 2 KANTOOR B 6 7 RU 17 G Spiegeltje, spiegeltje in de hand 2. Kun jij de druppel heel houden? 3. Kun jij alle huisjes voorzien van water? 4. Kun jij alle huisjes op de gasleiding aansluiten? 5. Over Bruggen 6. Hoberman 7. Heb jij een vaste hand? 8. Samen sterk - Evenwicht 9. Samen sterk - Vakwerk 10. Samen sterk - De boog 11. Draai en beweeg 12. Laat ze vliegen 13. Sterk werk 14. Speel piano 15. Wankel evenwicht 16. Buigen of barsten 17. Ondersteboven OPDRACHT Kies uit de bovenstaande lijst één exhibit die je -samen met je maatje- gaat evalueren. Vul de evaluatie in. Als je klaar bent met de evaluatie, mag je zelf kiezen wat je verder gaat verkennen. In totaal ben je weer drie kwartier op dit dek. 9

10 EVALUATIEFORMULIER 2 1. Naam van de exhibit 6 2. Ga deze exhibit eerst uitproberen! Beschrijf nu wat je bij deze exhibit hebt gedaan 6 3. Met welk onderwerp uit de wetenschap heeft deze exhibit te maken? Denk hierbij aan dingen als: zonne-energie, tandwielen, bruggen en elektriciteit Wat heb je geleerd van deze exhibit? 6 10

11 5. Wat vind je van de instructietekst bij deze exhibit? Deze tekst staat meestal op de sticker op de vloer. Omcirkel de letter van de uitspraak die je het meest aanspreekt. a. Er is helemaal geen instructie. b. Ik weet niet goed wat ik moet doen. De instructie is matig. c. Ik begrijp ongeveer wat de bedoeling is. De instructie is voldoende. d. Ik weet precies wat ik moet doen. De instructie is goed. 6. Wat vind je aantrekkelijk aan deze exhibit? Je kunt meerdere antwoorden kiezen. Omcirkel de letter(s) van het antwoord. a. Ziet er mooi uit. b. Nodigt uit om iets te gaan doen. c. Boeiend onderwerp. d. Duurt niet te lang. 7. Is de wetenschap achter deze exhibit duidelijk? Omcirkel de letter van de uitspraak die je het meest aanspreekt. a. Het is totaal niet duidelijk over welke wetenschap het gaat. b. Het is leuk, maar verwarrend. Zo leer je nog niets. c. Het is duidelijk over welke wetenschap het gaat. Hier kan je wel iets van leren. d. De exhibit is erg leuk en makkelijk te begrijpen. 8. Probeer een totaaloordeel over deze exhibit te geven. Wat vind je van deze exhibit? a. Slecht b. Gaat wel c. Goed d. Fantastisch 11

12 GA NAAR DEK 3 EN 4 Hieronder zie je een plattegrond van dek 3 en 4 en de exhibitlijsten. Dek 3 WC NEMO'S WONDER LAB YOU, ME, ELECTRICITY! 1. Maak contact met Elektra, de grootste mensrobot van Europa 2. Elektrische revolutie, stap 1 3. Elektrische revolutie, stap 2 4. Elektrische revolutie, stap 3 Dek 4 WC KANTOOR Schijn bedriegt 2. Ontdek de emotie 3. Hersenmuur OPDRACHT Kies uit de bovenstaande lijsten van dek 3 en 4 één exhibit die je -samen met je maatjegaat evalueren. Daarna ga je naar NEMO s Wonder Lab. Daar doe je in ieder geval twee proefjes. Het lab is open van tot uur. Als je klaar bent met de evaluatie en de proefjes in het lab, mag je zelf kiezen wat je verder gaat verkennen. In totaal ben je drie kwartier op dek 3 en 4. 12

13 EVALUATIEFORMULIER 3 1. Naam van de exhibit 6 2. Ga deze exhibit eerst uitproberen! Beschrijf nu wat je bij deze exhibit hebt gedaan 6 3. Met welk onderwerp uit de wetenschap heeft deze exhibit te maken? Denk hierbij aan dingen als elektriciteit, magneten en gezichtsbedrog Wat heb je geleerd van deze exhibit? 6 13

14 5. Wat vind je van de instructietekst bij deze exhibit? Deze tekst staat meestal op de sticker op de vloer. Omcirkel de letter van de uitspraak die je het meest aanspreekt. a. Er is helemaal geen instructie. b. Ik weet niet goed wat ik moet doen. De instructie is matig. c. Ik begrijp ongeveer wat de bedoeling is. De instructie is voldoende. d. Ik weet precies wat ik moet doen. De instructie is goed. 6. Wat vind je aantrekkelijk aan deze exhibit? Je kunt meerdere antwoorden kiezen. Omcirkel de letter(s) van het antwoord. a. Ziet er mooi uit. b. Nodigt uit om iets te gaan doen. c. Boeiend onderwerp. d. Duurt niet te lang. 7. Is de wetenschap achter deze exhibit duidelijk? Omcirkel de letter van de uitspraak die je het meest aanspreekt. a. Het is totaal niet duidelijk over welke wetenschap het gaat. b. Het is leuk, maar verwarrend. Zo leer je nog niets. c. Het is duidelijk over welke wetenschap het gaat. Hier kan je wel iets van leren. d. De exhibit is erg leuk en makkelijk te begrijpen. 8. Probeer een totaaloordeel over deze exhibit te geven. Wat vind je van deze exhibit? a. Slecht b. Gaat wel c. Goed d. Fantastisch 14

15 NEMO S WONDER LAB OP DEK 3 Schrijf hieronder welke proefjes je hebt gedaan in NEMO s Wonder Lab Tot slot Je bent nu op alle verdiepingen geweest (behalve dek 5, het dak) en je hebt heel wat exhibits gezien. Als afsluiting van je bezoek aan NEMO nog een paar vragen: 15

16 Wat vind je de allerleukste exhibit die je vandaag gezien hebt? 6 Waarom vind je juist deze exhibit het allerleukste? 6 Welke onderwerpen spraken je het meeste aan? Denk hier bij aan dingen als zeep, elektriciteit of bruggen. 6 Wat heb je vandaag geleerd over instructieteksten bij een exhibit? 6 Je hebt ook heel wat titels van exhibits gezien. Wat vind je een leuke titel? 6 Waarom vind je juist deze titel leuk? 6 Wat zul je nu zeker wel of niet gaan doen als je je eigen exhibit gaat maken? 6 16

17 ONDERWERP KIEZEN Je hebt nu veel exhibits bekeken en uitgeprobeerd. Door ze kritisch te bekijken, heb je misschien al een idee wat belangrijk is bij het maken van een exhibit. Ziet het er aantrekkelijk uit, is de instructietekst duidelijk, en is het onderwerp interessant? Nu ben jij aan de beurt! Welke exhibit zou jij willen maken voor het science center bij jou op school? WAT HEB JE NODIG? Exhibit Ontwerpboek WAT GA JE DOEN? Bekijk het Exhibit Ontwerpboek dat in de klas aanwezig is. Samen met je maatje kies je twee onderwerpen uit die jullie leuk vinden. Welk onderwerp is je eerste keus? Mijn eerste keus is: Mijn tweede keus is: EN WAT GEBEURT ER DAARNA? Om te zorgen dat jullie science center op school zo leuk mogelijk wordt, is het belangrijk dat alle tweetallen een andere exhibit maken. Je leerkracht verdeelt de onderwerpen. Niet iedereen kan dus het onderwerp van zijn eerste keus krijgen. 17

18 BOUWTEKENING Stop! Nog even geduld met bouwen. Je weet misschien wel hoe de exhibit eruit ziet, maar nog niet de exacte maten. Een echte bouwer van exhibits maakt daarom voordat hij begint met bouwen eerst een bouwtekening. Dat gaan jullie dus ook doen. Een bouwtekening laat zien hoe je iets moet maken en hoe groot het wordt. Hierdoor weet je precies hoeveel je van de verschillende materialen nodig hebt. Bedenk eerst samen met je maatje hoe groot de exhibit moet worden en hoe je hem wilt gaan tekenen. Bespreek jullie plan met je leerkracht. Maak de tekening op het ruitjespapier op de volgende bladzijde. Gebruik een potlood en een liniaal. Je maakt de tekening op schaal 1:2. Dat betekent dat één centimeter in de tekening in het echt twee centimeter is. Dus als je exhibit in het echt vijftig centimeter hoog is, is hij op de tekening vijfentwintig centimeter hoog. Bij de verschillende onderdelen in de tekening schrijf je wat de maat in het echt is. Als je bouwtekening niet op het ruitjespapier past, maak je een kopie van het ruitjespapier die je eraan vast plakt. Het ruitjespapier wordt hierdoor twee keer zo groot! Jullie gaan de bouwtekening laten zien aan de rest van de klas. Je vertelt erbij hoe je de exhibit wilt gaan maken. Vraag aan de andere kinderen en de leerkracht wat zij vinden van de bouwtekening. Misschien hebben zij een idee hoe je de bouwtekening nog beter kunt maken. Laat jullie verbeterde bouwtekening zien aan je leerkracht. Als zij of hij de tekening heeft goedgekeurd, kunnen jullie samen de materialenlijst gaan maken. 18

19 19

20 MATERIALENLIJST Bij de beschrijving van jullie exhibit in het Exhibit Ontwerpboek vind je ook een lijst van materialen en gereedschappen. Dit heb je allemaal nodig om de exhibit te maken. Nu je bouwtekening klaar is, weet je ook hoeveel je van elk materiaal nodig hebt. Maak nu een materialenlijst waarbij je ook de aantallen en de afmetingen (lengte en breedte) van de materialen zet. Onder op school aanwezig? kun je aangeven of de materialen in het pakket zitten dat je van je leerkracht gekregen hebt. Materialen: aantal wat voor materiaal lengte x breedte op school aanwezig? ja / nee ja / nee ja / nee ja / nee ja / nee ja / nee ja / nee ja / nee ja / nee ja / nee ja / nee De materialen waarbij je onder op school aanwezig? nee hebt omcirkeld, moet je zelf nog gaan verzamelen. Met je leerkracht overleg je hoe je aan de diverse materialen kunt komen. Zorg dat je alle materialen hebt als je de volgende les gaat bouwen! In het Exhibit Ontwerpboek lees je onder Hoe ga je het maken? hoe je de exhibit moet bouwen. 20

21 ONDERZOEKSVERSLAG 1 Jullie exhibit is klaar. Nu begint het echte onderzoek! Je gaat op zoek naar de wetenschap achter de exhibit. Onder het kopje Wat zie je gebeuren? (of: Wat hoor je? ) staan in het Exhibit Ontwerpboek een aantal onderzoekjes beschreven. Doe deze onderzoekjes met je exhibit. Schrijf hieronder op wat je hebt ontdekt over de wetenschap achter jouw exhibit door er zelf mee te experimenteren. 21

22 ONDERZOEKSVERSLAG 2 Onder het kopje Hoe zit dat? vind je in het Exhibit Ontwerpboek een aantal onderzoeksvragen waarop je het antwoord gaat zoeken in boeken en op internet. De vragen gaan over de werking van de exhibit en de wetenschap erachter. Ook wordt er ook gevraagd wie een bepaald verschijnsel of principe voor het eerst heeft ontdekt of uitgevonden. Je kunt informatie opzoeken in de schoolmediatheek, de bibliotheek of op internet. Ga op naar leerlingen basisonderwijs en klik op links. Onder de titel van jouw exhibit kun je een aantal websites vinden met achtergrondinformatie. Je kunt ook mensen interviewen die je kent en waarvan je denkt dat ze wel wat weten over dit onderwerp. Hiernaast geef je een antwoord op de onderzoeksvragen. Onderaan het verslag schrijf je welke bronnen (boeken, websites, interviews) je hebt gebruikt. Als het verslag af is, laat je het lezen door je leerkracht. 22

23 Werking van de exhibit: Wetenschap: Uitvinding: Toepassing: Gebruikte bronnen (minimaal 3): 23

24 POSTERS MAKEN Straks komt jullie exhibit te staan in het science center bij jou op school. Hiervoor gaan jullie samen een aantal posters maken. Want een bezoeker van jullie exhibit moet wel weten wat hij moet doen en wat er dan gebeurt. Je maakt vijf posters op A4-formaat. De posters geven informatie over de werking van de exhibit en andere informatie die jullie tijdens het onderzoek gevonden hebben. Deze plak je als ze klaar zijn- op vijf stukken hardboard van A3-formaat. De stukken hardboard zijn met behulp van verpakkingstape aan elkaar vastgemaakt, zodat je ze in een zigzagvorm op een tafel kunt zetten. WAT STAAT ER OP DE VIJF POSTERS? Poster 1: TITEL Op deze poster zet je de titel. Bedenk een spannende titel voor je exhibit, zodat bezoekers er nieuwsgierig op af komen. Poster 2: INSTRUCTIE Op deze poster leg je uit hoe jullie exhibit werkt. Je schrijft stap voor stap op wat de bezoeker bij de exhibit moet doen. Poster 3: BOUWTEKENING Op deze poster plak je een kopie van één van de bouwtekeningen die jullie hebben gemaakt. Poster 4: ACHTERGRONDINFORMATIE Hier presenteer je de meest interessante wetenswaardigheden uit je onderzoeksverslagen. Geef aan over welk(e) wetenschappelijk(e) onderwerp(en) de exhibit gaat. Onder aan de poster zet je welke bronnen (minimaal drie) je hebt gebruikt voor je onderzoek. Poster 5: INFORMATIE OVER DE MAKERS Op deze poster zet je informatie over jezelf en je maatje als makers van deze exhibit. Plak ook jullie foto s erbij. 24

25 TIPS VOOR HET MAKEN VAN POSTERS Opmaak 1. De titel moet het grootst. Die moet een bezoeker al van veraf kunnen zien. Gebruik grote en vette letters voor de titel. Het is ook leuk om kleur te gebruiken. 2. Gebruik voor de rest van de tekst zulke grote letters dat die vanaf een meter nog te lezen zijn. Probeer dit uit! 3. Schrijf de regels niet te dicht onder elkaar. Dat leest niet prettig. 4. Schrijf altijd heel netjes. Dan kunnen de bezoekers goed lezen wat je wilt vertellen. Om te zorgen dat je foutloos schrijft, kun je het eerst opschrijven op kladpapier. Als je thuis of in de klas een computer hebt, kun je de posters ook op de computer maken. Een paar tips: 1. Gebruik één lettertype bijvoorbeeld Arial, 14 puntsletter, standaard of vet. 2. De letters van de titel zijn weer een stukje groter: 24 tot 48 puntsletter, en vetgedrukt. 3. Gebruik anderhalve regelafstand. Taal 1. Gebruik korte zinnen. Dat leest lekker. Af en toe een lange zin er tussendoor mag natuurlijk best. 2. Zorg dat alle woorden goed gespeld zijn. Bij twijfel kun je een woordenboek gebruiken. 3. Een zin begin je altijd met een hoofdletter en eindig je met een punt. 4. Schrijf steeds in één tijd. Probeer tegenwoordige, verleden en toekomstige tijd niet door elkaar te gebruiken. 5. Gebruik geen afkortingen. Niet iedereen weet wat die betekenen en het leest niet lekker. 25

26 EEN SPREEKBEURT HOUDEN Je gaat ook aan je klasgenoten vertellen wat je gedaan hebt. Misschien heb je al eens eerder een spreekbeurt gehouden. Dan weet je al een beetje hoe het moet. Hieronder staan nog wat tips voor het houden van een spreekbeurt. WAT GA JE VERTELLEN? 1. Je vertelt welke exhibit je hebt gemaakt en waar het over gaat. 2. Welke problemen kwam je tegen tijdens het bouwen? En hoe heb je het opgelost? Werkt het nu? 3. Als je je exhibit nog een keer opnieuw zou maken, zou je dan nog iets veranderen? Wat? Waarom? 4. Wat heb je ontdekt en uitgezocht over de wetenschap achter jouw exhibit? HOE GA JE HET VERTELLEN? 1. Bedenk van tevoren goed wat je wilt zeggen. Lees bijvoorbeeld je onderzoeksverslag nog eens goed door. 2. Schrijf een aantal steekwoorden op die je helpen om de lijn van je verhaal vast te houden. 3. Wacht even tot het stil is voordat je begint met praten. 4. Kijk niet al te vaak op je blaadje met steekwoorden. Het is leuker als je je toehoorders probeert aan te kijken tijdens je verhaal. 5. Probeer enthousiast te vertellen over jullie exhibit en jullie onderzoek. Maar praat niet te snel, anders kunnen de anderen het niet volgen. Ze horen het tenslotte voor de eerste keer. 6. Probeer als je iets aanwijst op jullie posters of voordoet bij jullie exhibit niet met je rug naar het publiek te gaan staan. Dan kunnen ze je niet goed horen als je iets vertelt. 7. Ga ook niet voor je exhibit of poster staan. Dan kunnen ze het niet zien. 26

ONDERBOUW VOORTGEZET ONDERWIJS

ONDERBOUW VOORTGEZET ONDERWIJS ONDERBOUW VOORTGEZET ONDERWIJS Naam Leden projectgroep INHOUDSOPGAVE Science Center op School Pagina 3 Introductie door NEMO op school Pagina 6 Onderwerp kiezen Pagina 9 Bezoek aan NEMO Pagina 15 Werkplan

Nadere informatie

S C I E N C E C E N T E R

S C I E N C E C E N T E R HET DUIZELT VOOR JE OGEN Maar je hersenen maken er een mooie film van. Met een speciale ronddraaiende trommel met spleetjes: een zoötroop, kunnen jullie je eigen bioscoop maken. Maak allebei een aantal

Nadere informatie

S C I E N C E C E N T E R

S C I E N C E C E N T E R WELKOM! Een bezoeker die een science center binnenkomt, moet gelijk in de stemming komen om van alles te ontdekken. Dat kan doordat er iets verrassends gebeurt. Daar gaan jullie op een heel speciale manier

Nadere informatie

S C I E N C E C E N T E R

S C I E N C E C E N T E R EEN ADEMBENEMEND INSTRUMENT Een liedje fluiten is niet zo makkelijk. Je lippen en je tong moet je in allerlei bochten wringen. Met een muziekinstrument gaat het al een stukje makkelijker. Even blazen en

Nadere informatie

S C I E N C E C E N T E R

S C I E N C E C E N T E R LEKKER BAKKEN IN DE ZON! Nee niet zonnebaden, maar barbecuen zonder hout of kolen! Dat kan ook met zonlicht. Het lijkt een beetje op een oude truc met een sterk vergrootglas. Als de zon goed schijnt, en

Nadere informatie

S C I E N C E C E N T E R

S C I E N C E C E N T E R DE WILLIE WORTEL QUIZZZ Gaat er bij jou ook een lampje branden? Dan heb je het goede antwoord op de vraag gegeven. Maak een knotsgekke elektroquiz. Daarvoor gaan jullie zelf de quizvragen en antwoorden

Nadere informatie

S C I E N C E C E N T E R

S C I E N C E C E N T E R HOE KUN JE JEZELF EEN NIEUW GEZICHT GEVEN? Jullie gaan een exhibit ontwerpen waarbij jullie de bezoekers kennis laten maken met de eigenschappen van spiegels. Met de exhibit kunnen de bezoekers een nieuw

Nadere informatie

STERREN DANSEN OP DE MUUR WAT HEB JE NODIG? BOUWTEKENING

STERREN DANSEN OP DE MUUR WAT HEB JE NODIG? BOUWTEKENING STERREN DANSEN OP DE MUUR Als je op een onbewolkte avond naar de hemel kijkt zie je overal sterren. Net zoals je soms in wolken gekke figuren kunt ontdekken, kun je dat in sterren ook. Door lijnen te trekken

Nadere informatie

S C I E N C E C E N T E R

S C I E N C E C E N T E R HOE KUN JE EEN PINGPONGBALLETJE LATEN ZWEVEN IN DE LUCHT? Jullie gaan een exhibit ontwerpen waarbij jullie de bezoekers kennis laten maken met de eigenschappen van luchtstromen en luchtdruk. Met de exhibit

Nadere informatie

S C I E N C E C E N T E R

S C I E N C E C E N T E R HIER EN DAAR EEN BUI Soms klopt de voorspelling van de weerman. Maar vaak ook helemaal niet. Donkere wolken in plaats van de hele dag zon. Kunnen jullie dat beter? Jullie gaan een eigen weerstation bouwen

Nadere informatie

S C I E N C E C E N T E R

S C I E N C E C E N T E R HOE ZIT EEN ELEKTROSPEL IN ELKAAR? Jullie gaan een elektrospel met quizvragen ontwerpen. Als de bezoekers het goede antwoord op de vraag geven, gaat er een lampje branden. Bedenk originele quizvragen en

Nadere informatie

Werkwijzer Verslagkring:

Werkwijzer Verslagkring: Werkwijzer Verslagkring: 1. Je maakt een tweetal. 2. Met zijn tweeën kies je een onderwerp, waarin jullie je willen verdiepen en waarover jullie meer willen weten. 3. Samen ga je op zoek naar informatie

Nadere informatie

Energie. Jouw werkbladen. In NEMO. Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Naam: Energie Onderbouw havo/vwo Leerlingen In NEMO versie 12-2013 1

Energie. Jouw werkbladen. In NEMO. Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Naam: Energie Onderbouw havo/vwo Leerlingen In NEMO versie 12-2013 1 Energie Jouw werkbladen In NEMO Naam: School: Klas: Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Energie Onderbouw havo/vwo Leerlingen In NEMO versie 12-2013 1 Energie Energie is overal. Denk aan de zon, aan beweging

Nadere informatie

Fenomena. Jouw werkbladen. In NEMO. Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Mijn naam: Fenomena Groep 7-8 Leerlingen In NEMO versie 01-2016 1

Fenomena. Jouw werkbladen. In NEMO. Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Mijn naam: Fenomena Groep 7-8 Leerlingen In NEMO versie 01-2016 1 Fenomena Jouw werkbladen In NEMO Mijn naam: Mijn school: Ik zit in groep: Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Fenomena Groep 7-8 Leerlingen In NEMO versie 01-2016 1 Fenomena Welkom bij Fenomena! Deze hele

Nadere informatie

Werkschrift : Hoe werk ik op WikiKids?

Werkschrift : Hoe werk ik op WikiKids? Werkschrift : Hoe werk ik op WikiKids? WERKBOEK WIKIKIDS Welkom bij het werkboek van WikiKids. In dit werkboek staan opdrachten waarmee je stap voor stap leert werken met WikiKids. Er staan 15 opdrachten

Nadere informatie

Hoe maak je een werkstuk?

Hoe maak je een werkstuk? Hoe maak je een werkstuk? Je gaat een werkstuk maken. Maar hoe zit een werkstuk nou eigenlijk in elkaar? Hoe moet je beginnen? En hoe kies je nou een onderwerp? Op deze vragen en nog vele anderen krijg

Nadere informatie

S C I E N C E C E N T E R

S C I E N C E C E N T E R HOE KRIJG JE EEN RECHTE STOK DOOR EEN KROMME GLEUF? Het antwoord op de vraag lijkt simpel: je steekt de stok gewoon met één van de uiteinden voorop door de kromme gleuf. Loodrecht op elkaar. Maar dat is

Nadere informatie

Lesmateriaal bovenbouw

Lesmateriaal bovenbouw Lesmateriaal bovenbouw Workshopdag Satellieten 8 oktober 2008 Space Expo, Noordwijk Bouw je eigen telescoop Benieuwd naar het oppervlak van de maan? Of de ringen van Saturnus? Deze dingen staan te ver

Nadere informatie

Hoe maak ik in groep 6 een werkstuk?

Hoe maak ik in groep 6 een werkstuk? Hoe maak ik in groep 6 een werkstuk? Je gaat de komende weken thuis een werkstuk maken. Een werkstuk is een lange weettekst. Het wordt geschreven om iemand iets te leren of te laten weten. Net als in een

Nadere informatie

Hoe maak ik een werkstuk?

Hoe maak ik een werkstuk? Hoe maak ik een werkstuk? Stap 1: Onderwerp en vraag Voordat je kunt beginnen met het maken van een werkstuk, moet je natuurlijk een onderwerp kiezen. Als je een onderwerp hebt gekozen ga je bedenken wat

Nadere informatie

S C I E N C E C E N T E R

S C I E N C E C E N T E R HOE KUN JE BARBECUEN MET LICHTSTRALEN? Jullie gaan een exhibit ontwerpen waarbij jullie de bezoekers kennis laten maken met de zon als energiebron. Jullie maken een zonneoven! Met de exhibit kunnen de

Nadere informatie

You, Me, Electricity

You, Me, Electricity You, Me, Electricity Jouw werkbladen In NEMO Mijn naam: Mijn school: Ik zit in groep: Ontdek zélf hoe de wereld werkt! You, Me, Electricity Groep 7-8 Leerlingen In NEMO versie 10-2013 1 You, Me, Electricity

Nadere informatie

Zorg dat je een onderwerp kiest, waarvan je echt meer wilt weten. Dat is interessanter, leuker en makkelijker om mee bezig te zijn.

Zorg dat je een onderwerp kiest, waarvan je echt meer wilt weten. Dat is interessanter, leuker en makkelijker om mee bezig te zijn. Werkstukwijzer Deze werkstukwijzer helpt je om een werkstuk in elkaar te zetten. Je vult eerst een formulier in. Op dit formulier komt te staan waar je werkstuk over gaat en hoe je het aanpakt. Met behulp

Nadere informatie

Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen

Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen week 17 20 april 2015 - Schrijfopdrachten niveau A, les 1 Les 1: Een overtuigende tekst schrijven Beantwoord deze vragen: Een mooie manier om te herdenken 1. Waarom is het volgens jou belangrijk om de

Nadere informatie

Hoe maak je een werkstuk?

Hoe maak je een werkstuk? Hoe maak je een werkstuk? Je gaat een werkstuk maken. Maar hoe zit een werkstuk nou eigenlijk in elkaar? Hoe moet je beginnen? En hoe kies je nou een onderwerp? Op deze vragen en nog vele anderen krijg

Nadere informatie

Jouw werkstuk lever je uiterlijk in op donderdag 20 maart 2014!!

Jouw werkstuk lever je uiterlijk in op donderdag 20 maart 2014!! Hoe maak ik in groep 8 een werkstuk? Jij gaat de komende weken thuis een werkstuk maken. Een werkstuk is een lange weettekst. Het wordt geschreven om iemand iets te leren of te laten weten. Net als in

Nadere informatie

Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken

Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken - 2 - Weer huiswerk? Nee, deze keer geen huiswerk, maar een boekje óver huiswerk! Wij (de meesters en juffrouws) horen jullie wel eens mopperen als je huiswerk opkrijgt.

Nadere informatie

Hoe maak ik in groep 6 een werkstuk?

Hoe maak ik in groep 6 een werkstuk? Hoe maak ik in groep 6 een werkstuk? Jij gaat de komende weken thuis een werkstuk maken. Een werkstuk is een lange weettekst. Het wordt geschreven om iemand iets te leren of te laten weten. Net als in

Nadere informatie

Takenblad Plusklas Ontdekken Periode 2 : Herfstvakantie tot kerstvakantie. Opdracht: Spoorzoekers Van wie is die vingerafdruk?

Takenblad Plusklas Ontdekken Periode 2 : Herfstvakantie tot kerstvakantie. Opdracht: Spoorzoekers Van wie is die vingerafdruk? Takenblad Plusklas Ontdekken Periode 2 : Herfstvakantie tot kerstvakantie Naam : Wat is de bedoeling? Opdracht: Spoorzoekers Van wie is die vingerafdruk? Er is een misdaad gepleegd! Een dief heeft de computer

Nadere informatie

Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen

Waarom ga je schrijven? Om de directeur te overtuigen week 17 20 april 2015 - Schrijfopdrachten niveau B, les 1 Les 1: Een overtuigende tekst schrijven Beantwoord deze vragen: Een mooie manier om te herdenken 1. Waarom is het volgens jou belangrijk om de

Nadere informatie

Werkstuk. En natuurlijk ook spreekbeurt. Gemaakt door: Dimanida Kemkievelden Groep 7abcd

Werkstuk. En natuurlijk ook spreekbeurt. Gemaakt door: Dimanida Kemkievelden Groep 7abcd Werkstuk En natuurlijk ook spreekbeurt Gemaakt door: Dimanida Kemkievelden Groep 7abcd (Op het voorblad komt de titel van je werkstuk, een foto of een plaatje van je onderwerp, je naam en je klas.) Inhoudsopgave

Nadere informatie

Team 6: Zonnepanelen. Onderzoek naar het gebruik van zonnepanelen

Team 6: Zonnepanelen. Onderzoek naar het gebruik van zonnepanelen Zonnepanelen op school Team 6: Zonnepanelen Onderzoek naar het gebruik van zonnepanelen Jullie gaan onderzoeken welke producten er zijn op zonnecellen 1. SAMENWERKEN IN EEN TEAM Jullie gaan samenwerken

Nadere informatie

lesmateriaal Taalkrant

lesmateriaal Taalkrant lesmateriaal Taalkrant Toelichting Navolgend vindt u een plan van aanpak en 12 werkbladen voor het maken van de Taalkrant in de klas, behorende bij het project Taalplezier van Stichting Wereldleren. De

Nadere informatie

Mijn Mokum is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het Amsterdam Museum.

Mijn Mokum is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het Amsterdam Museum. 2 INTRODUCTIE is een project voor NT2 cursisten. Het is gemaakt door het. In het wordt de geschiedenis verteld aan de hand van schilderijen en voorwerpen. Je gaat met de groep naar het museum. In dit werkboekje

Nadere informatie

Bijlage W2 groep 7 1

Bijlage W2 groep 7 1 1 Inhoudsopgave 1 Inleiding: Waarom ik een werkstuk maak 2 Zo begin ik met mijn werkstuk 3 De onderdelen van het werkstuk 4 Waaraan moet mijn werkstuk voldoen? 4 Beoordelingsschema voor je werkstuk 5 Hoe

Nadere informatie

Werkstukken maken op PCBO-Het Mozaiek Groep 6

Werkstukken maken op PCBO-Het Mozaiek Groep 6 We gaan een werkstuk maken en je mag het helemaal zelf doen. Het is helemaal jouw eigen werkstuk. Maar om je even goed op weg te helpen hebben we hieronder alle stapjes even op een rij gezet. Wat moet

Nadere informatie

Het maken van een werkstuk

Het maken van een werkstuk Het maken van een werkstuk Deze papieren geven informatie over: A. De verzorging : Hoe hoort een werkstuk er uit te zien? B. De indeling : Hoe wordt een werkstuk ingedeeld? C. Het onderwerp : Waarover

Nadere informatie

Dit stappenplan is ingevuld door:

Dit stappenplan is ingevuld door: STAPPENPLAN Dit stappenplan is ingevuld door: Dit is jullie opdracht: Bekijk de kranten en/of nieuwssites die je toegewezen krijgt. Ga op zoek naar een nieuwsartikel waarin techniek een belangrijke rol

Nadere informatie

Basisschool de Triangel. Het houden van een spreekbeurt.

Basisschool de Triangel. Het houden van een spreekbeurt. Basisschool de Triangel Het houden van een spreekbeurt. 1 INHOUDSOPGAVE SPREEKBEURT GROEP 5 1 GROEP 6 5 GROEP 7 EN 8 9 2 HOE BEREID IK MIJN SPREEKBEURT VOOR? SPREEKBEURT IN GROEP 5 Wat is een spreekbeurt?

Nadere informatie

Juf Sabine en juf Maaike

Juf Sabine en juf Maaike Je moet daar heel wat voor kunnen: - Je moet goed kunnen lezen - En ook goed begrijpen wat je leest - Je moet goed kunnen opzoeken - En goed kunnen kiezen wat je wel en niet nodig hebt. - Je moet je verhaal

Nadere informatie

2 > Kerndoelen 11. 4 > Aan de slag 15. 5 > Introductie van de manier van werken 22. 6 > Mogelijke werkvormen en de plaats op het rooster 27

2 > Kerndoelen 11. 4 > Aan de slag 15. 5 > Introductie van de manier van werken 22. 6 > Mogelijke werkvormen en de plaats op het rooster 27 Inhoud 1 > Uitgangspunten 9 2 > Kerndoelen 11 3 > Materialen 12 4 > Aan de slag 15 5 > Introductie van de manier van werken 22 6 > Mogelijke werkvormen en de plaats op het rooster 27 7 > Waarom samenwerkend

Nadere informatie

Hoe maak ik... Naam: Groep:

Hoe maak ik... Naam: Groep: Hoe maak ik... Naam: Groep: Inleiding Een spreekbeurt houden is niet niets! Je moet daar heel wat voor kunnen. Wat dacht je van: Goed kunnen lezen Goed kunnen begrijpen wat je leest Goed dingen kunnen

Nadere informatie

Het houden van een spreekbeurt

Het houden van een spreekbeurt Het houden van een spreekbeurt In deze handleiding staan tips over hoe je een spreekbeurt kunt houden. Waar moet je op letten? Wat moet je wel doen? En wat moet je juist niet doen? We hopen dat je wat

Nadere informatie

Ontwerp je eigen prefabhuis

Ontwerp je eigen prefabhuis Ontwerp je eigen prefabhuis Copyright Stichting Vakcollege Groep 2015. Alle rechten voorbehouden. Inleiding Wist jij dat er in Nederland iets meer dan 7 miljoen huizen staan? Tegenwoordig worden de meeste

Nadere informatie

In groep 8 gaan we een aantal dingen door het jaar heen doen, namelijk het maken van een:

In groep 8 gaan we een aantal dingen door het jaar heen doen, namelijk het maken van een: Beste groep 8-er, In groep 8 gaan we een aantal dingen door het jaar heen doen, namelijk het maken van een: een boekbespreking een werkstuk een boekverslag een spreekbeurt Je krijgt nu in één keer de instructie

Nadere informatie

Maak je eigen vlieger

Maak je eigen vlieger Uitdager van de maand Maak je eigen vlieger Natuur & Techniek, Groep 7/8 Algemeen Titel Maak je eigen vlieger Cognitieve doelen en vaardigheden voor excellente leerlingen Inzicht in hoe een vlieger vliegt

Nadere informatie

euzedossier ouderparticipatie keuzedossier vmbo loopbaanoriëntatie

euzedossier ouderparticipatie keuzedossier vmbo loopbaanoriëntatie euzedossier ouderparticipatie keuzedossier vmbo loopbaanoriëntatie Op acht bladzijden in het werkboek wordt de medewerking van de ouders of verzorgers van de leerlingen gevraagd. Wanneer de werkboeken

Nadere informatie

Wat weet je al? Je gaat bekijken wat je al over de overheid weet.

Wat weet je al? Je gaat bekijken wat je al over de overheid weet. TAAK Wat heb je aan de overheid? In de taak van hoofdstuk 12 ga je ontdekken wat je aan de overheid hebt. Dat doe je in vier deeltaken: 1 Mijn sofi-nummer is 2 Moet de overheid voor werk zorgen? 3 Geen

Nadere informatie

1 Kies je onderwerp Samen met je buurman of buurvrouw. Ons onderwerp: Voorbeeld: Michael Jackson was de beste artiest ooit! Nu jullie!

1 Kies je onderwerp Samen met je buurman of buurvrouw. Ons onderwerp: Voorbeeld: Michael Jackson was de beste artiest ooit! Nu jullie! Na deze les kun je presenteren in vijf stappen: 1. Kies een onderwerp 2. Bedenk een goede opbouw 3. Verzamel informatie 4. Oefen je presentatie 5. Presenteren maar! 8 Vertel je verhaal Regelmatig moet

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

Met welk werk kunnen kinderen uit groep 5-6 thuiskomen en hoe kunt u uw kind thuis helpen?

Met welk werk kunnen kinderen uit groep 5-6 thuiskomen en hoe kunt u uw kind thuis helpen? Met welk werk kunnen kinderen uit groep 5-6 thuiskomen en hoe kunt u uw kind thuis helpen? In groep 5-6 nemen kinderen steeds vaker werk mee naar huis. Vaak vinden kinderen het leuk om thuis aan schooldingen

Nadere informatie

Werkstuk. En natuurlijk ook spreekbeurt. Gemaakt door: Anmami Verhulvelrij Groep 7abcd

Werkstuk. En natuurlijk ook spreekbeurt. Gemaakt door: Anmami Verhulvelrij Groep 7abcd Werkstuk En natuurlijk ook spreekbeurt Gemaakt door: Anmami Verhulvelrij Groep 7abcd (Op het voorblad komt de titel van je werkstuk, een foto of een plaatje van je onderwerp, je naam en je klas.) Inhoudsopgave

Nadere informatie

Een gebouw inrichten. Lesbrief over inrichting en afwerking. Project Topstages www.ontdektechniek.nu

Een gebouw inrichten. Lesbrief over inrichting en afwerking. Project Topstages www.ontdektechniek.nu Een gebouw inrichten Lesbrief over inrichting en afwerking Project Topstages www.ontdektechniek.nu Deel A: Voorbereiding Inleiding Het Mondial College krijgt binnenkort een nieuw gebouw. In dit gebouw

Nadere informatie

Praktische Opdracht (p.o.) brugklassen 2015-16. De Romeinen! NAAM: KLAS: ONDERWERP: 01-02-2016 p.o. inleveren!

Praktische Opdracht (p.o.) brugklassen 2015-16. De Romeinen! NAAM: KLAS: ONDERWERP: 01-02-2016 p.o. inleveren! Praktische Opdracht (p.o.) brugklassen 2015-16 NAAM: KLAS: ONDERWERP: 01-02-2016 p.o. inleveren! De Romeinen! Inhoudsopgave Hoe gaan jullie te werk? Blz. 2 Hoofd- en deelvragen bedenken Blz. 3 Inleiding

Nadere informatie

Taak Wie ben ik? Groep Zwaarte Vakgebied Voorbereiding Rol leerkracht Kerndoelen Code ariq,

Taak Wie ben ik? Groep Zwaarte Vakgebied Voorbereiding Rol leerkracht Kerndoelen Code ariq, Taak Wie ben ik? Groep 7 Zwaarte Vakgebied - Sociaal emotionele ontwikkeling - Creatieve ontwikkeling - Taalvaardigheid Voorbereiding - Computer met internet - Papier, verf en kwasten Rol leerkracht -

Nadere informatie

De Huiswerkgids beschrijft de doorgaande lijn van het huiswerk dat we geven en de aanbevolen aanpak.

De Huiswerkgids beschrijft de doorgaande lijn van het huiswerk dat we geven en de aanbevolen aanpak. De Huiswerkgids beschrijft de doorgaande lijn van het huiswerk dat we geven en de aanbevolen aanpak. 2 juli 2014 KBS De Hoeksteen 11QH Olmendreef 100 3137 CR Vlaardingen Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Hoe maak

Nadere informatie

Perspectief 3 e editie 3 hv Project duurzaamheid

Perspectief 3 e editie 3 hv Project duurzaamheid Perspectief 3 e editie 3 hv Project duurzaamheid 1. Start Duurzaam leven is belangrijk. Als we dat niet doen, is de aarde in de toekomst niet meer leefbaar. De gevolgen van onze leefstijl zijn nu al te

Nadere informatie

Spreekbeurt, en werkstuk

Spreekbeurt, en werkstuk Spreekbeurt, krantenkring en werkstuk Dit boekje is van: Datum spreekbeurt Datum krantenkring Inleverdatum werkstukken Werkstuk 1: 11 november 2015 Werkstuk 2: 6 april 2016 Bewaar dit goed! Hoe bereid

Nadere informatie

september 2013 Huygens College Kernuur Leesles Muziek Engels Dans PROJECT TITEL Werkboek First ID

september 2013 Huygens College Kernuur Leesles Muziek Engels Dans PROJECT TITEL Werkboek First ID september 2013 Huygens College Kernuur NAAM JAAR KLAS VAK PROJECT TITEL Leesles Muziek Engels Dans Werkboek First ID Inhoud Werkboek First ID 4 Het gebruik van de Powerpoint 7 Instructie voor het gebruik

Nadere informatie

Lesbrief bij Een caravan in de winter van Louisa van der Pol

Lesbrief bij Een caravan in de winter van Louisa van der Pol Lesbrief bij Een caravan in de winter van Louisa van der Pol Voor groep 7 en 8 Inhoud van deze lesbrief Thema s in het boek Lesopzet Doel van de les Uitwerking Bijlage: opdrachtenblad Thema s in het boek

Nadere informatie

Onderzoeksboekje. Klas: Namen:

Onderzoeksboekje. Klas: Namen: Onderzoeksboekje Klas: Namen: De onderdelen van de onderzoekscyclus: 1. Introductie 2. Verkennen 3. Opzetten onderzoek 4. Uitvoeren onderzoek 5. Concluderen 6. Presenteren 7. Verdiepen/verbreden 2 Science

Nadere informatie

leer-actief werkboek Naam: www.leer-actief.nl 1

leer-actief werkboek Naam: www.leer-actief.nl 1 leer-actief werkboek Naam: www.leer-actief.nl 1 actief leren WWW.leer-actief.nl Dit is Wybo. Wybo was vroeger een heel gewoon jongetje, maar hij was wel erg lui. En dat...werd zijn redding. Hij had nooit

Nadere informatie

Een spreekbeurt houden

Een spreekbeurt houden Een spreekbeurt houden Kies je onderwerp Je kiest natuurlijk een onderwerp waar je veel belangstelling voor hebt. Misschien weet je er al veel van, of je wilt dat nu juist gaan onderzoeken! Ga vervolgens

Nadere informatie

DE NATIONALE WETENSCHAPSAGENDA VOOR SCHOLIEREN - DEEL 1 HAVO

DE NATIONALE WETENSCHAPSAGENDA VOOR SCHOLIEREN - DEEL 1 HAVO DEEL 1 DE NATIONALE WETENSCHAPSAGENDA VOOR SCHOLIEREN - DEEL 1 In Nederland wordt veel wetenschappelijk onderzoek gedaan. Maar wie bepaalt wat er onderzocht wordt? In het voorjaar van 2015 hebben Nederlanders

Nadere informatie

Met Word een hoger cijfer halen. Word ken je al, toch kun je nog veel meer doen met Word. Nog beter leren omgaan met Word

Met Word een hoger cijfer halen. Word ken je al, toch kun je nog veel meer doen met Word. Nog beter leren omgaan met Word Nog beter leren omgaan met Word Met Word een hoger cijfer halen. Word ken je al, toch kun je nog veel meer doen met Word. Informatiekunde Omgaan met Word College De Heemlanden 2005. Informatiekunde Leerjaar

Nadere informatie

In tien stappen een goede spreekbeurt en zonder stress

In tien stappen een goede spreekbeurt en zonder stress Spreekbeurten leerzoqm? Nou en of! In tien stappen een goede spreekbeurt en zonder stress Naam: Werkboekje groep 7-8 www.proxisbullelin.nl, joorgong 29, nummer 3 a Spreekbeurten leerzoom? Nou en oí! Stap

Nadere informatie

De lamp. Copyright Vakcollege Groep B.V. 2011. Alle rechten voorbehouden.

De lamp. Copyright Vakcollege Groep B.V. 2011. Alle rechten voorbehouden. De lamp Copyright Vakcollege Groep B.V. 2011. Alle rechten voorbehouden. De lamp Met lampen is het als met schoenen; ze zijn vanzelfsprekend en je ziet ze overal. Pas als de stroom een keer uitvalt, merk

Nadere informatie

LEREN LEREN LEREN. een overzicht met leerhulpjes voor de diverse vakgebieden. Hieronder kun je lezen over het leren/maken van:

LEREN LEREN LEREN. een overzicht met leerhulpjes voor de diverse vakgebieden. Hieronder kun je lezen over het leren/maken van: LEREN LEREN LEREN een overzicht met leerhulpjes voor de diverse vakgebieden LEREN, LEREN, LEREN Een verzameling aanwijzingen over hoe jij je huiswerk en proefwerken kunt leren. Hieronder kun je lezen over

Nadere informatie

Handboek Maatschappelijke stage Handen uit de mouwen voor ZOA

Handboek Maatschappelijke stage Handen uit de mouwen voor ZOA Handboek Maatschappelijke stage Handen uit de mouwen voor ZOA Dit document helpt je om een actie voor ZOA op te zetten. Je kan met een maatschappelijke stage voor ZOA 15 tot 30 uur maken. Wat vind je in

Nadere informatie

Ik in mijn stad. projectdag 1. Wat is de bedoeling? Hoe pak je het aan? Wat is het resultaat? Vooruitblik

Ik in mijn stad. projectdag 1. Wat is de bedoeling? Hoe pak je het aan? Wat is het resultaat? Vooruitblik Ik in mijn stad projectdag 1 Wat is de bedoeling? Vandaag beschrijf je jouw eigen ervaringen in de stad waarin je woont. Vervolgens verdiep je je in kleine groepjes in een wijk, en maak je over deze wijk

Nadere informatie

werkblad Scheldeberoep verkennen Veel beroepen hebben met de Schelde te maken. Welk beroep zou jij verder willen verkennen?

werkblad Scheldeberoep verkennen Veel beroepen hebben met de Schelde te maken. Welk beroep zou jij verder willen verkennen? werkblad Scheldeberoep verkennen Veel beroepen hebben met de Schelde te maken. Welk beroep zou jij verder willen verkennen? Noteer ook 2 reservekeuzen: 1. 2. 1. Wat weet je al van dit beroep? Schrijf het

Nadere informatie

HUISWERKGIDS SCHOOLJAAR 2011-2012

HUISWERKGIDS SCHOOLJAAR 2011-2012 HUISWERKGIDS SCHOOLJAAR 2011-2012 1 INHOUDSOPGAVE Hoofdstuk bladzijde 1. Inleiding De huiswerkgids 3 2. Hoe maak en leer je huiswerk? 4 3. Het leren van woorden (spelling/engels) 5 4. Het leren van topografie

Nadere informatie

Let op! Alles graag getypt in lettergrootte 12, lettertype mag je zelf kiezen.

Let op! Alles graag getypt in lettergrootte 12, lettertype mag je zelf kiezen. Beste leerling van groep 6 en ouders, Afgelopen weken zijn de leerlingen bezig geweest met het maken van een klad-werkstuk, over een onderwerp naar eigen keuze. Thuis moeten de leerlingen het net-werkstuk

Nadere informatie

1 Lezen. 1.1 Lezen wat er staat. Lees eerst de tekst goed door en probeer dan de vragen hieronder te beantwoorden.

1 Lezen. 1.1 Lezen wat er staat. Lees eerst de tekst goed door en probeer dan de vragen hieronder te beantwoorden. 1 Lezen 1.1 Lezen wat er staat Lees eerst de tekst goed door en probeer dan de vragen hieronder te beantwoorden. Leren kun je op allerlei manieren doen. Je kunt een opleiding of cursus volgen, maar je

Nadere informatie

Een werkstuk maken Kies je onderwerp Je kiest natuurlijk een onderwerp waar je veel belangstelling voor hebt. Misschien weet je er al veel van, of je

Een werkstuk maken Kies je onderwerp Je kiest natuurlijk een onderwerp waar je veel belangstelling voor hebt. Misschien weet je er al veel van, of je Een werkstuk maken Kies je onderwerp Je kiest natuurlijk een onderwerp waar je veel belangstelling voor hebt. Misschien weet je er al veel van, of je wilt dat nu juist gaan onderzoeken! Ga vervolgens op

Nadere informatie

Bijlage interview meisje

Bijlage interview meisje Bijlage interview meisje Wat moet er aan de leerlingen gezegd worden voor het interview begint: Ik ben een student van de Universiteit van Gent. Ik wil met jou praten over schrijven en taken waarbij je

Nadere informatie

Handleiding Grote schriftelijke presentatie groep 6/7/8

Handleiding Grote schriftelijke presentatie groep 6/7/8 Handleiding Grote schriftelijke presentatie groep 6/7/8 Inhoud: De eerste bladzijde: het titelblad.... 2 De tweede bladzijde: kop- en voettekst aanpassen... 2 De derde bladzijde: bronnen... 3 De derde

Nadere informatie

Gedocumenteerd schrijven Schrijfopdracht klas 2. Brainstorm maak hieronder je brainstorm inzichtelijk

Gedocumenteerd schrijven Schrijfopdracht klas 2. Brainstorm maak hieronder je brainstorm inzichtelijk Gedocumenteerd schrijven Schrijfopdracht klas 2 Wat? Datum? Aftrek punten paraaf? Hoofdvragen & deelvragen - ½ punt Bronnen (2 verscheidene) - 1 punt 1 e versie - 2 punten Beoordeling (klasgenoot) - ½

Nadere informatie

Lesbrief voor leerlingen: hoe ontwerp je een omslag voor een boek

Lesbrief voor leerlingen: hoe ontwerp je een omslag voor een boek Lesbrief voor leerlingen: hoe ontwerp je een omslag voor een boek KIEZEN Een goed begin is het kiezen van het juiste boek. Er zijn zo veel mooie verhalen waardoor het soms lastig is om een goede keuze

Nadere informatie

1. Beeldbeschrijving 2. 2. Observatieformulier Het drukke kind 3 Uitleg bij het observatieformulier 4. 3. De benaderingen 5

1. Beeldbeschrijving 2. 2. Observatieformulier Het drukke kind 3 Uitleg bij het observatieformulier 4. 3. De benaderingen 5 Het drukke kind Handleiding Het drukke kind Inhoudsopgave 1. Beeldbeschrijving 2 2. Observatieformulier Het drukke kind 3 Uitleg bij het observatieformulier 4 3. De benaderingen 5 4. Actieplan voor het

Nadere informatie

en zelfbeeld Lichamelijke ontwikkeling Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Kinderboeken: Les 1: Wie ben ik Lesoverzicht

en zelfbeeld Lichamelijke ontwikkeling Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Kinderboeken: Les 1: Wie ben ik Lesoverzicht I Lichamelijke ontwikkeling en zelfbeeld Les 1: Wie ben ik Lesoverzicht Lesdoelen: Kinderen worden zich meer bewust van eigen talenten en eigenschappen en ontwikkelen een positief zelfbeeld. Kinderen kunnen

Nadere informatie

LEREN LEREN LEREN. een overzicht met leerhulpjes voor de diverse vakgebieden. Hieronder kun je lezen over het leren/maken van:

LEREN LEREN LEREN. een overzicht met leerhulpjes voor de diverse vakgebieden. Hieronder kun je lezen over het leren/maken van: LEREN LEREN LEREN een overzicht met leerhulpjes voor de diverse vakgebieden Hieronder kun je lezen over het leren/maken van: 1. DICTEE 2. TAFELS 3. VRAGEN EN OPDRACHTEN 4. STUKKEN TEKST (bijv. hoofdstuk

Nadere informatie

Stap 4: Indeling maken

Stap 4: Indeling maken Stap 1: Het kiezen van een onderwerp Kies een onderwerp dat je aanspreekt of waar je veel van af weet of waar je graag meer over te weten wilt komen. Klaar? Kleur vakje 1 van het stappenblad. Stap 2: Materiaal

Nadere informatie

1. Ga naar de bibliotheek. 2. Kies twee of drie boeken uit over jouw onderwerp. 3. Denk je ook aan de junior-informatieboekjes?

1. Ga naar de bibliotheek. 2. Kies twee of drie boeken uit over jouw onderwerp. 3. Denk je ook aan de junior-informatieboekjes? groep 5 Kies een onderwerp waar je al iets van af weet. 1. Ga naar de bibliotheek. 2. Kies twee of drie boeken uit over jouw onderwerp. 3. Denk je ook aan de junior-informatieboekjes? 4. Let er bij het

Nadere informatie

Instructie. Werkstuk. Bovenbouw 10 e Montessori de Meidoorn Schooljaar 2013-2014

Instructie. Werkstuk. Bovenbouw 10 e Montessori de Meidoorn Schooljaar 2013-2014 Instructie Werkstuk Bovenbouw 10 e Montessori de Meidoorn Schooljaar 2013-2014 Instructie werkstuk Vanaf schooljaar 2013-14 is de invulling van het werkstuk en je spreekbeurt veranderd. Iedereen maakt

Nadere informatie

HUISWERKBELEID BS DE TWEESPRONG SCHOOLJAAR

HUISWERKBELEID BS DE TWEESPRONG SCHOOLJAAR HUISWERKBELEID BS DE TWEESPRONG SCHOOLJAAR INLEIDING Huiswerk ligt in het verlengde van het leerproces dat in de klas is gestart. Het vormt een brug tussen thuis en de school. Met het meegeven van huiswerk

Nadere informatie

ken je plaats! Wat leer je in deze opdracht? Inleiding

ken je plaats! Wat leer je in deze opdracht? Inleiding Copyright 2007, Uitgeverij Edu'Actief b.v. ken je plaats! Wat leer je in deze opdracht? In deze opdracht leer je: je eigen woonplaats kennen hoe je informatie kunt verzamelen hoe een leuke wandelroute

Nadere informatie

Wereldgodsdiensten. Project Levensbeschouwing 2 e klas St. Nicolaaslyceum. Naam:

Wereldgodsdiensten. Project Levensbeschouwing 2 e klas St. Nicolaaslyceum. Naam: Wereldgodsdiensten Project Levensbeschouwing 2 e klas St. Nicolaaslyceum Naam: Inhoudsopgave Inleiding Schema Beoordeling Deel 1 Test jezelf! Deel 2 Kies je onderwerp en aan de slag! Deel 3 Het ervaren

Nadere informatie

Grafieken. 10-13 jaar. Rekenles over het maken van grafieken. Rekenen. 60 minuten. Weerstation, data, grafieken

Grafieken. 10-13 jaar. Rekenles over het maken van grafieken. Rekenen. 60 minuten. Weerstation, data, grafieken Grafieken Rekenles over het maken van grafieken 10-13 jaar Rekenen Weerstation, data, grafieken 60 minuten Op het digitale schoolbord bekijkt de leerkracht met de klas verschillende grafieken over het

Nadere informatie

energie Natuur & Techniek Bespreek met de kinderen waar in huis allemaal energie voor alleen nadenken over de verschillende soorten energie, maar

energie Natuur & Techniek Bespreek met de kinderen waar in huis allemaal energie voor alleen nadenken over de verschillende soorten energie, maar Natuur & Techniek energie Omschrijving van de opdracht: Introductie Thema: Energie In dit thema staat de volgende hogere orde denkvraag centraal: Hoeveel bespaar je met een energiezuinig huis in vergelijking

Nadere informatie

Reflectiegesprekken met kinderen

Reflectiegesprekken met kinderen Reflectiegesprekken met kinderen Hierbij een samenvatting van allerlei soorten vragen die je kunt stellen bij het voeren van (reflectie)gesprekken met kinderen. 1. Van gesloten vragen naar open vragen

Nadere informatie

Onderzoeken. Jouw werkbladen. In de klas. Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Mijn naam: Onderzoeken Groep 5-6 Leerlingen In de klas versie 10-2013 1

Onderzoeken. Jouw werkbladen. In de klas. Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Mijn naam: Onderzoeken Groep 5-6 Leerlingen In de klas versie 10-2013 1 Onderzoeken Jouw werkbladen In de klas Mijn naam: Mijn school: Ik zit in groep: Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Onderzoeken Groep 5-6 Leerlingen In de klas versie 10-2013 1 Wetenschap overal om ons heen

Nadere informatie

Kinderzwerfboek laat alle kinderen lezen

Kinderzwerfboek laat alle kinderen lezen Kinderzwerfboek laat alle kinderen lezen Lezen is heel erg belangrijk voor je ontwikkeling. Kinderen die lezen, gaan gemiddeld drie jaar langer naar school. Hierdoor hebben ze later meer kans op een goede

Nadere informatie

Team 3: Het Zonnepaneel Onderzoek naar de werking van een zonnepaneel en de zonneboiler

Team 3: Het Zonnepaneel Onderzoek naar de werking van een zonnepaneel en de zonneboiler Zonnepanelen op school Team 3: Het Zonnepaneel Onderzoek naar de werking van een zonnepaneel en de zonneboiler Jullie gaan onderzoeken hoe een zonnepaneel en de zonneboiler werken 1. SAMENWERKEN IN EEN

Nadere informatie

Informatieboekje. Spreekbeurt, leeskring en nieuwskring. 2015 / 2016 groep 8

Informatieboekje. Spreekbeurt, leeskring en nieuwskring. 2015 / 2016 groep 8 Informatieboekje Spreekbeurt, leeskring en nieuwskring 2015 / 2016 groep 8 Informatie In dit informatieboekje vind je informatie voor je spreekbeurt, je leeskring en je nieuwskring. De voorbereiding is

Nadere informatie

Voordoen (modelen, hardop denken)

Voordoen (modelen, hardop denken) week 11-12 maart 2012 - hardop-denktekst schrijven B Voordoen (modelen, hardop denken) Waarom voordoen? Net zoals bij lezen, leren leerlingen heel veel over schrijven als ze zien hoe een expert dit (voor)doet.

Nadere informatie

ALGEMENE INFORMATIE VOOR DE LEERKRACHT

ALGEMENE INFORMATIE VOOR DE LEERKRACHT ALGEMENE INFORMATIE VOOR DE LEERKRACHT Je kunt als alternatief kalligraferen met wasknijpers (laat deze eerst even inweken, dan pakken ze de inkt beter), brede viltstiften of tweelingpotloden. Dit zijn

Nadere informatie

SECTORWERKSTUK 4VMBO - T 2014-2015

SECTORWERKSTUK 4VMBO - T 2014-2015 SECTORWERKSTUK 4VMBO - T 2014-2015 handleiding leerlingen inhoud: inleiding stappenplan logboek beoordelingsformulier tijdpad 1 INLEIDING SECTORWERKSTUK VOOR 4 VMBO Alle leerlingen van het vmbo theoretische

Nadere informatie

Activiteit 1. Tel de punten Binaire Getallen. Samenvatting. Kerndoelen. Vaardigheden. Leeftijd. Materiaal

Activiteit 1. Tel de punten Binaire Getallen. Samenvatting. Kerndoelen. Vaardigheden. Leeftijd. Materiaal Activiteit 1 Tel de punten Binaire Getallen Samenvatting Data in de computer worden opgeslagen als een serie van nullen en enen. Hoe kunnen we woorden en getallen weergeven met alleen deze twee symbolen?

Nadere informatie

Nieuwsbegrip Schrijven 2012 week 2 Hoog water in Nederland

Nieuwsbegrip Schrijven 2012 week 2 Hoog water in Nederland week 2 9 januari 2012 Handleiding Schrijven niveau A Nieuwsbegrip Schrijven 2012 week 2 Hoog water in Nederland Inhoud Eenmalig afdrukken: Handleiding les 1 en 2 Hardopdenk-tekst Voor de leerlingen: Leerlingblad

Nadere informatie